3-mavzu Chiziq turlari. O'lcham qo'yish qoidalari 8-sinf - Черчение - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	1.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	28 Сентябрь 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Черчение

3-mavzu Chiziq turlari. O'lcham qo'yish qoidalari 8-sinf

Купить

8-sinf chizmachilik darsligi asosida 3-mavzu:Chiziq turlari. O'lcham qo'yish qoidalari

Narsalarni tekislikda (qog'oz sathida) tasvirlashda foydalaniladigan chi ziq va uning xilma-xilligi ijodkor ahli tomonidan yaratilgan buyuk grafikaviy kashfiyot hisoblanadi. O'z DSt 2.303:2003 tomonidan chizma chiziqlarining quyidagi turlari belgilangan: 1. Asosiy tutash, yo'g'on. 2. Ko'rinmas kontur, shtrix. 3. Ingichka tutash. 4. Markaziy va o'q shtrix-punktir. 5. Tutash to'lqin. 6. Ikki nuqtali shtrix- punktir chiziqlar (3.1-chizma).

Chizmalarda jismlarning ko'zga ko'rinib turgan shaklini tasvirlashda qo'lla-niladigan asosiy tutash yo'g'on chiziq ko'rinadigan kontur chiziqlar deyiladi. Chizmalarda jismlarning ko'zga ko'rinmaydigan qismini tasvirlovchi chiziq shtrix chiziq deb ataladi. Tasvirni ikkita simmetrik (bir xil) qismlarga ajratuvchi shtrix- punktir chiziq o'q yoki simmetriya chizig'i deyiladi. Aylanalarning markazidan bir-biriga perpendikular o'tuvchi shtrix-punktir chiziqlar markaz chiziqlaridir. O'q, simmetrik va markaz chiziqlari jism tasviri konturidan 3-5 mm chiqib tursa bas. Undan ortiqchasi o'chirib tashlanadi.

Asosiy yo'g'on tutash chiziqning qalinligi lotincha s harfi bilan belgilanadi. Boshqa chiziqlarning yo'g'onligi asosiy yo'g'on tutash chiziqning tanlab olingan qalinligiga bog'liq bo'ladi. Ingichka tutash chiziqlar o'lcham chiziqlari, chetga chiqarish o'lcham chiziqlari chizmalarni chizishda foydalaniladi. Tutash to'lqin chiziqlardan detal to'liq tasvirlanmagan, uzib tasvirlangan joylarda, ikki nuqtali shtrix - punktir chiziqdan detal yoyilmalarida uning qirrali ( buklanadigan ) joylarini tasvirlashda foydalaniladi .

Chizmadagi tasvirning kattaligi va murakkabligiga qarab , asosiy yo ' g ' on tutash chiziq orqali tasvirlanayotgan kontur chiziqning yo ' g ' onligi 5 = 0,6 mm dan to 1,4 mm gacha olinadi . Qabul qilingan kontur chiziqning yo'g'onligi shu chizmaning barchasida bir xilda bo'lishi lozim. Kontur chiziqlarning yo'g'onligiga qarab, ko'rinmas kontur chiziq shtrixlarining uzunligi 2 mm dan 6 mm gacha bo'lishi kerak. Shtrixlar oralig'i 2 mm gacha olinadi. Shuningdek, shtrixlar uzunligi va ular orasidagi masofa shu chizmaning barcha joyida bir xilda bo'lishi kerak.

Shtrix-punktir chiziqlarda shtrixlarning uzunligi taxminan 15 mm dan 30 mm gacha, shtrixlar orasidagi masofa 3 mm dan 5 mm gacha bo'lishi lozim. Shtrixlar orasida nuqta biroz cho'zilgan nuqta ko'rinishida tasvirlanadi. Shtrix-punktir chiziqlar aylana markazida nuqta bilan emas, balki shtrixlarning o'zaro kesishishi, oxirida shtrix bilan tugallanishi lozim. Aylana diametri 12 mm dan kichikroq bo'lsa, ulardagi markaz chiziqlari tutash qilib chiziladi.

O'lcham qo'yish qoidalari. O'lcham qo'yish qoidalari O'z DSt 2.307:2003 da to'liq bayon qilingan. Chizmaga qarab detaining qanday katta-kichiklikda chizilganini aniqlashga yordam beradigan o'lchamlar chizma o'lchamlari deyiladi. O'lchamlar o'lcham chiziqlari va o'lcham sonlari yordamida ko'rsatiladi. Mashinasozlik chizmalarida chiziqli o'lchamlar hamma vaqt millimetr hisobida qo'yiladi. Lekin mm belgisi chizmada tushirib qoldiriladi. Burchak o'lchamlari daraja belgilari bilan ko'rsatiladi.

Chizma qanday masshtabda chizilishidan qat'i nazar, unga hamma vaqt o'sha detaining haqiqiy o'lchamlari qiymati qo'yiladi. O'lcham chiziqlari detaining konturidan unga parallel qilib, 7-10 mm masofada o'tkaziladi (3.2- chizmadagi 26, 76, ... o'lchamlar). O'lcham sonlari o'lcham chizig'ining ustidan o'rtarog'ida yoki unga yaqinroq joyda ko'rsatiladi. O'lcham chiziqlari boshqa chiziqlar bilan kesishmasligi lozim. Shuning uchun eng avval kichik, keyin katta o'lcham qo'yiladi (3.2-chizmadagi 10, 26, 76 o'lchamlar). Chizmadagi vertikal o'lcham chiziqlari ustiga qo'yilgan o'lcham sonlarini o'qish va ularni yozish qulay bo'lishi uchun chizma soat mili yo'nalishida, chapdan o'ngga 90° ga burib qaraladi

Chizmada har bir o'lcham bir marta ko'rsatiladi. Detaining eng katta o'lchamlarini, ya'ni kengligi, balandligi, eni yoki qalinligini ko'rsatuvchi o'lchamlar gabarit o'lchamlar deyiladi (3.2-chizmadagi 5, 40, 76 o'lcham lar). Gabarit o'lchamlarni ko'rsatuvchi o'lcham chiziqlari vertikal va gorizontal chiziqlarga parallel olinadi. O'lcham chiziqlari chiqarish chiziqlariga strelka uchi bilan tegib turishi kerak. Strelkaning tuzilishi 3.3-chizma, b da ko'rsatilgan. Strelka kattaligi kontur chiziqlarning yo'g'onligiga bog'liq bo'lib, chizmaning hamma joyida bir xil kattalikda bo'ladi. Chiqarish chi ziqlari oxirgi strelkadan 2-3 mm chiqib tursa kifoya, ortiqchasini o'chirib tashlash lozim.

Burchak o'lchamlarini qo'yish qoidalari 3.3-chizma, a da berilgan. Shtrixlab qo'yilgan joydagi burchak o'lchamlari chiqarib ko'rsatiladi. Aylana diametrlarining o'lchamlarini ko'rsatishda o'lcham soni oldiga ham ma vaqt diametrni ifodalovchi shartli belgi 0 qo'yiladi (3.3-chizma, f). Radi-uslarning o'lchamlarini ko'rsatuvchi o'lcham soni oldiga hamma vaqt radius belgisi R yoziladi (3.3-chizma, d). 3.4- chizmadagi aylana va radius o'lcham-lariga e'tibor bering.

Chizmada kvadrat teshik yoki kvadrat chiqiq (bo'rtiq) o'lcham soni oldiga kvadrat belgisi □ qo'yiladi (3.3-chizma, e). Detalda bir xil element , ya ' ni aylanali silindrik teshik ko ' p marta takrorlansa va ularaing diametrlari o ' lchamlari bir xil bo ' lsa , bir xildagi o ' lcham takror qo ' yilmasdan , hammasi uchun bitta teshikka uning nechtaligi yozib ko ' rsatiladi (3.2- chizmadagi 3 tesh . 04 o ' lchamga qarang ).

Aylana chizmada to ' liq tasvirlanmasa , ya ' ni yarmidan ortiq chizilsa ham diametrning o ' lcham chizig ' i 3.4- chizma , a da ko ' rsatilgandek uzib chiziladi . Lekin aylana diametrining o ' lcham soni to ' liq ko ' rsatiladi . Agar o ' lcham sonini , ya ' ni aylana diametrining qiymatini yozish uchun joy yetarli bo ' lmasa , bu sonni 3.4- chizma , b da ko ' rsatilgandek chiqarib yozish mumkin . Agar aylana diametri 12 mm dan kichik bo ' lsa , strelkalami aylana tashqarisidan qo ' yish tavsiya etiladi (3.4- chizma , b dagi 05). Agar radiuslarning o ' lcham lari 5 mm dan kichik bo ' lsa , o ' lcham strelkasini 3.4- chizma , d dagidek ( R 5) yoy tashqarisidan qo ' yish mumkin . Chiqarish chiziqlari va ko ' rinar k

O'lcham chizig'idagi strelkalarni qo'yish uchun joy yetarli bo'lmagan hollarda chiqarish chizig'idagi ba'zi strelkalarni nuqta bilan almashtirish mumkin (3.5-chizma, b).

1. Chizma chiziq turlaridan tuzilgan namunalar 3.6- chizmada berilgan. Shulardan bittasini chiziqlar oraliqlarini rejalash sirkuli yoki chizg'ichda oichab, masshtabga rioya qilgan holda kattalashtirib chizing. 2. Chizmachilik daftaringizga har xil kattalikdagi 5 tadan aylana va aylanaradiuslarini chizing. 3. Chizmachilik daftaringizga, so'ngra chizma qog'oziga bir nechtadan kontur,ya'ni yo'g'on chiziqlar chizib chiqing. 4. Yassi detal chizmalari berilgan (3.7-chizma). Ulardan bittasini masshtabga rioya qilgan holda ko'chirib chizing va o'lchamlarini qo'ying hamda chizmani taxt qiling. Asosiy yozuv va o'lcham sonlarini yozmang.

Купить