4-5-mavzu Chizma shriftlari va ularning o'lchamlari 8-sinf - Черчение - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	1.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	28 Сентябрь 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Черчение

4-5-mavzu Chizma shriftlari va ularning o'lchamlari 8-sinf

Купить

8-sinf chizmachilik darsligi asosida 4-5-mavzu:

Harf (shrift)lar insoniyat tomonidan yaratilgan xat yozishning eng qulay madaniy shakli hisoblanadi. Har bir harf va raqam ko'plab chizilgan chizmalar natijasida konstruksiyalanganligi bois, ular mini chizmalarga kiradi. Chizmachilik shriftlari. Umumiy tushunchalar. Chizmalardagi har qanday yozuvlar O'z DSt 2.304:2003 talabiga muvofiq aniq va yaqqol yozilishi lozim. Davlat standarti chiziladigan chizmalarning hammasida yoziladigan yozuvlarni ushbu shriftlarda yozishni talab etadi. Chizma shrifti o'zining oddiyligi, harflar va raqamlarning bir xil yo'g'onlikda bo'lishi va doim 75° qiyalikda yozilishi bilan xarakterlanadi.

Chizma shriftlari O'z DSt 2.304:2003 ga muvofiq quyidagi o'lchamlarda tasdiqlangan: 2,5; 3,5; 5; 7; 10; 14; 20; 28; 40; ... Shriftlarning o'lchamlari deb, bosh harflarning balandligi h bilan ifodalanishiga aytiladi. Masalan, bosh harfning balandligi 10 mm bo'lsa, shriftning o'lchami ham 10 bo'ladi. Standartga muvofiq shriftlar tik va qiya vaziyatda yozilishi mumkin. Ularni yozish qulay bo'lishi uchun yordamchi katak to'rlar chizib olish kerak bo'ladi. To'rlar kataklari kengligi (d) shu to'rga yoziladigan harflar chizig'ining yo'g'onligiga teng bo'ladi (4.1-chizma).

Harflarning balandligi h, yozilishi yo'g'onligi d bilan belgilansa, eni va harflar orasidagi masofa d ga qancha to'g'ri kelishi bilan aniqlanadi (4.1-, 4.2-, 4.3- chizmalarga qarang). Shriftlarni yozishda ostki qismi tor bo'lgan harf ustki qismi tor bo'lgan harf bilan yonma-yon joylashgan hollarda ular orasidagi masofa kamaytiriladi (4.3- chizma). Ko'pchilik bosh harflarning eni tartib bo'yicha oldingi shriftning o'lchamiga to'g'ri keladi. Masalan, 10 shriftning kengligi, ya'ni eni 7 mm bo'ladi. Bosh harflar chiziqlarining yo'g'onligi 1/10 h olinadi. Masalan, 10 o'lchamli shrift chiziqlarining yo'g'onligi 1 mm ga to'g'ri keladi.

Bosh va yozma harflarning konstruksiyalari va ularning yozilishi ko ' r - satilgan bo ' lib , yozma harflar balandligi , asosan , bosh harflar balandligi ( h ) ning 5/7 qismini tashkil etadi . Masalan, 10 o'lchamli shrift yozmasining ba landligi 7 mm bo'ladi. Yozma harflarning chiziqlari yo'g'onligi 1/10 h olinadi. 10 o'lchamli shriftdagi yozma harf chizig'ining yo'g'onligi 0,7 mm ga teng bo'ladi. Yozma harflar bilan yozilganda bosh harflar ham yozma harflar chi ziqlari yo'g'onligida yoziladi.

Kundalik hayotimizda va turli idora hamda tashkilotlarda rasmiy alifbo harf-larida yozuvlar olib boriladi. Chizmalarda faqat standart shriftlardan foydalaniladi. 5.1-chizmada lotin shriftiga asoslangan chizma yozuvlari, arab va rim raqamlarining tuzilishi va yozilishi ko'rsatilgan. Raqamlarning balandligi va eni (1 dan boshqalari) bosh harflarning balandligi va eniga teng bo'ladi. 1 raqamining chizig'i uning yozilish chizig'iga, eni 3d ga teng qilib yoziladi.

Chizma yozuvlarini bajarish uchun amaliy ko'rsatmalar. Chizma shrift-larini yozish yordamchi to'rlar chizishdan boshlanadi. Shrift qiyaligini chizish uchun transportir yoki 30° va 45° burchakli ikkita uchburchaklik yordamida satr asosiga 75° burchaklar o'tkaziladi.

Lotin va kirill alifbosi shriftlarining to ' rlardan foydalanib yozilishi 5.1- va 5.2- chizmalarda ko ' rsatilgan . Shriftlarni yozishda ularning bir- biriga o'xshashligidan foydalanish tavsiya etiladi.

Ba'zi harflarni yozishda yordamchi to'rlarning o'rtasidan o'tuvchi, ya'ni 1/2 h chiziqni belgilab olishga to'g'ri keladi. Harflarning o'rtasidagi to'g'ri yoki qayrilish chiziqlarining yo'g'onligi o'rta chiziqning ustida yoki tagida joylashgan bo'ladi. So'zlar orasidagi masofa e = 6d, yozuvdagi qatorlar orasidagi masofa b = 17d, harflar orasidagi masofa 2d qilib olinadi.

Katak daftarda shriftlar yozish. Chizma shriftlarni katak daftarda yozish ancha qulay. Daftarda 75° qiyalikda chiziq o'tkazish uchun to'rtta katak va bitta katak diagonali bo ' ylab chiziq o ' tkaziladi (5.3- chizma ). 4 ta katak balandligi 20 mm, 3 ta katak balandligi 15 mm, 2 ta katak esa 10 mm ni tashkil qiladi. Eng avval 3 ta katak balandligida shriftlarni yozib mashq qilish tavsiya etiladi. Bunda shriftlar eni 2 ta katak kengligida olinadi. Keyinchalik 2 ta katak balandligidagi 10 o'lchamli shriftni, so'ngra bitta katakda 5 o'lchamli shriftni yozib mashq qilinadi.

1. Bosh harflar o'lchami bilan yozma harflar o'lchami bir-biridan qanday farq qiladi? 2. Shriftlarda o'zaro qanday o'xshashliklar mavjud? 3. Qanday hollarda shriftlarni yordamchi kataklardan foydalanmasdan yozish mumkin?

Купить