6-mavzu O'zbekiston naqsh ramzlari 7-sinf - Изобразительное искусство - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	350.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	19 Сентябрь 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Изобразительное искусство

6-mavzu O'zbekiston naqsh ramzlari 7-sinf

Купить

O ' zbekiston naqsh ramzlari 7-sinf tasviriy san’at darsligi asosida 6-mavzu:

Xalq amaliy san'ati azaldan kishilar turmushini bezash vositasi bo'lib kelgan. Qadimda uylar, masjidlar, madrasalar ana shu san'at turi yordamida bezatilgan va maxsus bo'yoqlarda sopollarga, koshinlarga, rangin ipaklar yordamida kashtalarga bitilgan. Bizga zamondosh bo'lgan xalq ustalari va chevarlar bu an'analarni davom ettirmoqdalar.

Bezaklar va ularni yaratishning o'ziga xos tizimi mavjud. Bu obrazli tizim o'zida ko'pgina ma'no va mazmunlarni aks ettiradi. Masalan, kashtachilikning so'zana, palak, dorpech, kashta va joynamoz kabi turlarining o'ziga xos maqsadi va vazifalari bor.

Kashtalar, odatda, katta o'lchamlarda tikilgan va xonalarni bezashda qo'llanilgan. Kashtalardagi naqsh kompozitsiyalari oq yoki rangli matoga ipaklar bilan tikiladi. Kashtalarning naqsh elementlarida hayvon va o'simlik dunyosining ramziy shakl va ma'nolari stilizatsiyalashtirilgan holda qo'llaniladi.

So'zanalarda naqsh elementlari ko'proq doira shakliga to'qiladi. Yumaloq ko'rinishlardagi bezak elementlari koinot va inson o'rtasidagi uzviy bog'liqlikni anglatadi. Ularning kompozitsiyasida o'simliksimon naqsh elementlari ham aralashtirilgan holda qo'llaniladi.

Uning ichki qismida bezak vazifasini o'taydigan zardevor va palaklarda ham asosan doira shaklidagi naqshlar qo'llaniladi. O'zbekiston amaliy bezak san'atida soddalashtirish va badiiylashtirish hisobiga turli tabiiy shakllarning naqsh elementlari sifatida qo'llanishida ham o'ziga xos ramziy ma'no bor.

Masalan, naqshda paxta elementming qo'llanilishi mazkur ekinning milliy iftixor tariqasida tarannum etilishini anglatadi. Shu bois ham o'zbek chinni buyumlarining eng qadrlisi aynan paxta gulli choynak-piyola, kosa- tovoqlardan iboratdir. Naqsh elementlarida anor, olma, bug'doy, uzum va uning yaprog'i, jonli mavjudot tasvirlari qo'chqorning shoxi, xo'rozning toji va boshqa tasvirlar ham badiiylashtirilgan holda amaliy bezak san'atida qo'llaniladi.

Shuningdek, amaliy san'atda qo'llaniladigan boshqa misollarni ham ko'rsatish mumkin. Masalan: anor to'kinchilik va to'kin-sochinlik ramzi; anorgul kulolchilik, misgarlik, kashtachilik, to'qimachilik, naqqoshlikda ko'p ishlatiladi; bodom - baxt-iqbol ramzi; zirk guli juda chiroyli yaproqli gul, O'rta Osiyo naqshlarida qadimdan ajdodlarimiz tomonidan osoyishtalik va umrboqiylik ramzi sifatida qo'llanilib kelinadi.

Kabutar — tinchlik va osoyishtalik, oygul - baxt- iqbol ramzi. Gul, butoq, daraxt singari islimiy naqshlar ramziy ma'nolarni o'zida mujassam etgan. Masalan, gullagan bog' ramzi — hayotning go'zalligi, baxt, farovonlik kabi sifatlarga bog'langan.

To'lqinli o'simlik poyasi — tinimsiz ijod va tabiat tarovati, to'lqinlar shiddatli hayot oqimi, gul esa yorug` olam go'zalligi kabi ramziy ma'nolarni anglatadi. Quyidagi rasmlarda oddiy tabiiy shakllami badiiylashtirish tasvirlangan.

Naqqoshlikda g'uncha elementi ham ko'p qo'llaniladi (23-rasm). U hayotning davomiyligi, ajdodlar o'rnini avlodlar egallab borishini anglatadi. Lola ham bahor, yoshlik va jo'shqinlik alomati sifatida ko'p qo'llaniladigan element hisoblanadi (21-a rasm).

Tabiatdan olingan barg ham naqsh kompozitsiyasini to'ldiruvchi va uning jozibasini oshiruvchi element sifatida ko'p ishlatiladi. Barglarning tabiiy ko'rinishini stilizatsiyalashtirilgan variantlari asosida oddiy va murakkab barglar ixtiro qilingan. Ular shobarg, qo'shbarg, ko'pbarg, chor barg (to'rt bargli naqsh elementi) deb ataladi.

O'zbekiston amaliy bezak san'atida qo'llaniladigan naqsh ramzlari, ularning tabiiy shakli va stilizatsiyalashtirish haqida tasawurga ega bo'ldingiz. Endi o'zingiz uchun tanish bo'lgan tabiiy materiallarni stilizatsiyalash orqali naqsh elementlarini chizing.

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Maktab maslahatchisi savollari javoblari bilan
Argos
Chingiz Ahmarov asaridan nusxa ko’chirish
Mustaqillik yillarida O’zbekistonda haykaltaroshlik san’ati va uning rivojlanishi