8-mavzu Amaliy bezak san'atida shakl va mazmun 7-sinf - Изобразительное искусство - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	414.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	19 Сентябрь 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Изобразительное искусство

8-mavzu Amaliy bezak san'atida shakl va mazmun 7-sinf

Купить

Amaliy bezak san'atida shakl va mazmun 7-sinf tasviriy san’at darsligi asosida 8-mavzu:

O'zbek xalq amaliy bezak san'ati awalo shakl va mazmun mutanosibligi bilan go'zaldir. Bu mutanosiblikni ganch va yog'och o'ymakorligi, badiiy kulolchilik, amaliy san'atning boshqa turlarida ko'rishimiz mumkin. Shakl va mazmun mutanosibligi, ayniqsa, badiiy kulolchilik, kandakorlik, miskarlikda alohida ahamiyat kasb etadi.

Nega xumlar aynan loydan tayyorlanishini hech o'ylab ko'rganmisiz? Nima uchun unga maxsus tuproqdan loy qorib, undan sopol buyum tayyorlanguncha ma'lum texnologik jarayonlar bajariladi? Nima uchun ko'zaning konstruktiv tuzilishi shu ko'rinishda hal etilgan? Ular ham shakl jihatidan turli-tuman-ku? Bu turli- tumanlik, avvalo, ularning funksiyasidan kelib chiqadi.

31-rasm. O'zbekiston badiiy kulolchiligi namunalari. a) Samarqand; b) Rishton, G'urumsaroy; d) Xiva.

Ko'zalar maishiy turmushning eng qadimiy buyumlari hisoblanadi. Qadimiy ko'za buyumlarining qoldiqlari O'zbekistonning Tuproqqal'a, Xalchayon, Bolaliktepa kabi tarixiy joylarida olib borilgan arxeologik qazilmalar natijasida topilgan. Ularning ayrimlari bundan ming yillar oldin yasalgan. Demak, kulolchilik buyumlarining bizga ma'lum bo'lgan shakli ming yillar davomida sayqal topib kelgan. Ular ota-onalarimizning yuksak badiiy mahoratidan darak beradi.

Ko'za buyumlaridan ota-onalarimiz suv, sharbat, don mahsulotlari, yog' saqlash uchun foydalanganlar. Ular qanday materialdan (loy, yog'och, temir, tosh) tayyorlanganligidan qat'iy nazar ishlatish uchun qulayligi bilan bir qatorda estetik ko'rinishlariga ham alohida e'tibor qaratilgan. Shuning uchun ham kulolchilik amaliy san'at sohalaridan bin sanaladi. Endilikda esa zamonaviy texnika va texnologiyalar bu vazifalar uchun qulay idishlar ishlab chiqarayotganligi bois kulolchilik, avvalo, san'at turi sifatida qaraladi. O'zbekistonning kulolchilik san'ati o'zining umumiyligi bilan, uning turli maktablarining o'ziga xosligi bilan ham go'zaldir.

Rishton, G'urumsaroy va Xonqa ustalari moviy, yashil rangli islimiy naqshlar bilan, Toshkent, Shahrisabz, G'ijduvon va Samarqand ustalari esa qizil, sariq va jigarrang tusdagi ishlari bilan mashhurdirlar (31-A, b, c/rasmlar), Kulolchilik san'atida amaliy shakllaming ramziy ma'no kasb etuvchi stilizatsiyalashtirilgan shakllari ham qo'llaniladi.

32-rasm. Rishtonlik kulollar sulolasining yettinchi avlod vakili Firdavs Yusupov O'zbekiston kulolchilik san'atida xivalik Raimberdi Matchonov, toshkentlik Turob Sheraliyev, Muhiddin Rahimov, Akbar Rahimov, rishtonlik Rustam Usmonov, Muzaffar Saidov, Sharofiddin Yusupov, samarqandlik Mahkam Obloqulov, Abduraim Muxtorov, Uba qishlog'idan Hamro Rahimovlar yuksak badiiy saviyadagi ku lolchilik asarlari yaratganlar. O'zbekiston kulollarining mahorati haqida afsonalar, ertaklar to'qilgan, ular asosida filmlar yaratilgan («Yettinchi jin» filmini eslang).

33-rasm. Bahodir Jalolov. O'zbekiston xalq ustasi Muhiddin Rahimov. Muhiddin Rahimov (1903 - 1988) (33-rasm) toshkentlik mashhur usta kulol, O'zbekiston xalq rassomi, san'-atshunoslik fanlari nomzodi, Davlat mukofoti laureati, orden va medallar sohibi. Buxoro, Samarqanddagi tarixiy-me'moriy obidalarni ta'mirlashda ishti-rok etgan. Asarlari jahonning bir qator muzeylarida saqlanadl lining ishini o'g'li — O'zbekiston xalq rassomi Akbar Rahimov va nabirasi Alisher Rahimovlar davom ettirmoqda.

Shakl va mazmun mutanosibligini amaliy san'atning kandakorlik turida ham ko'rish mumkin. Xalq ustalari tomomdan ishlangan choynak, mis ko'za, qumg'on, obdasta kabi buyumlar o'yma naqsh bilan ziynatlangan. O'zbekiston misgarlik san'atining Toshkent, Farg'ona, Samarqand, Xorazm, Shahrisabz maktablari mavjud.

34- rasm . Zargarlik buyumlari namunalari . Shakl va mazmun mutanosibligi , unda turli ramziy shakllami nozik ko ' rinishlarda qo ' llanilishini qandakorlik , zargarlik san ' atida ham ko ' rish mumkin (34- rasm ). Amaliy mashg ' ulotni boshlashdan awal kitobda berilgan , o ' zingiz turmushda uchratgan , boshqa kitob va jumallarda ko ' rgan amaliy san ' at buyumlarning tuzilishini eslang . Siz ularga qanday qo ' shimcha kiritishingiz mumkinligi haqida fikr yuriting . So ' ng amaliy ishga kirishishingiz mumkin .

35-a rasm. Oftoba. Qo'qon. 1976-yil. 35-b rasm. Oftoba. Samarqand. XVII-asr oxiri.

Yaratilajak buyumning shaklini yaxshilab o'ylab ko'ring va uning variantlarini qog'ozda tasvirlab oling, Misol uchun, guidon vazifasini o'taydigan vazaning shaklini hal etishda uni qanday gullarga mo'ljallanganligi hisobga olinadi. Agar u 3 - 5 ta chinnigulni solib qo'yish uchun mo'ljallangan bo'lsa, uning shakli chinnigulga mos tarzda, yuqori qismi cho'ziq, og'zi ingichka bo'lgani maqsadga muvofiq. Shundagina u chinnigul bilan yaxlit joziba kasb etadi. Aksincha, poyasi kalta, tarqoq holdagi gullar uchun yapaloqsimon ko'rinish mos keladi.

Ikkinchi guruh o'quvchilari quyi sinflarda o'rgangan naqsh kompozitsiyalaridan ijodiy foydalangan holda quticha uchun naqsh kompozitsiyasini ishlashi mumkin. Topshiriqning mohiyati, yo'nalishi bo'yicha ustozingizning ko'rsatmalariga amal qilasiz.

Har ikkala variantdagi topshiriqlarni mustaqil ravishda davom ettirasiz, ya'ni ko`za qurigach, uning sirtiga akvarel, guash va tempera bo'yoqlarida bezak, badiiy ishlov berasiz. Quticha ustiga moslab tushirilgan naqsh kompozitsiyasi rang bilan ishlangach, bir necha bor laklanadi. Ularning har ikkisi ham kichik san'at asari sifatida maktab muzeyida saqlanishi yoki sovg'a tariqasida taqdim etilishi mumkin.

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Maktab maslahatchisi savollari javoblari bilan
Argos
Chingiz Ahmarov asaridan nusxa ko’chirish
Mustaqillik yillarida O’zbekistonda haykaltaroshlik san’ati va uning rivojlanishi