Behi va nokning kasalliklari va unga qarshi kurash choralari - Ботаника - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	44.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	24 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Ботаника

Behi va nokning kasalliklari va unga qarshi kurash choralari

Купить

Behi va nokning kasalliklari va unga q arshi kurash choralari Kirish. I. Bob. Mevali o`simliklarning kelib chiqishi va biologik xususiyatlari. II. Bob. O`simlik kasalliklari to`g`risidagi umumiy ma`lumotlar. II.1.Behi va nok kasalliklarini o`rganishda qullaniladigan asosiy usullar. II.2. Olib borilgan tajribalarning natijalari. III. Bob. Behi va nokning kasalliklari va unga q arshi kurash choralari III.1. Behida Monilioz yoki meva chirishi, un-shudring, nokdagi qora rak, kalmaraz kasalligi, monilioz, zang, barglarining qo`ng`ir tusga kirishi kasallklari. III .2. Behi va Nokning zamburug` kasalliklariga qarshi kurash usullari Хулоса. Фойдаланидган адабиётлар.

KIRISh Har bir insonparvar jamiyatning maqsadi, shu jamiyat a`zolarining Tukis va farovon yashashini to`liq ta`minlashga qaratilgan bo`ladi.Xuddi shunday, hozirgi bozor iqtisodiyoti sharoitida mustaqil O`zbyokiston davlatining ham maqsadi, kishilarning oziq-ovqatga, kiyim-boshga bo`lgan talabini, ehtiyojini qondirishdan iboratdir. O`zbekiston davlati aholining oziq ovqatga bo`lgan talabini qondirishga, go`sht sut mahsulotlari,ho`l meva va undan tayyorlangan kompot, mayiz, quruq mevalar, o`simlik moyi kabi mahsulotlar bilan yanada yaxshiroq ta`minlashni Kuzda tutgan. Aholining oziq-ovqatga bo`lgan talabini qondirish hozirgi kunda nafaqat iqtisodiy jihatdan, balki siyosiy tomondan ham muhimdir. O`zbyokiston faqat paxta, qorakul teri pila tolasi makoni emas, balki el dasturxonning noz-ne`mati

kengaytirishimiz, meva navlarini yaxshilashimiz va mevachilik ishlarini mumkin qadar mashinalashtirishimiz lozim. Bu vazifani mufavvaqiyatli bajarish uchun mevachilik sohasida ishlayotgan mutaxassislarimiz meva va ryozavor meva ko`chatlarini ekish hamda parvarish qilish qoidalarini bilishlari, fan yuto`qlarini va ilg`or xo`jaliklarning tajribalarini keng miqiyosda qo`llashlari lozim. Bu tug`rida yurtboshimiz I.Karimov qishloq xo`jaligi oldiga barcha ekinlardan yuqori hosil olish uchun tuproq unumdorligini oshirish, ishlab chiqarishning ilg`or texnologiyasini joriy etish, meneral va organiq o`g`itlardan samarali foydalanish, sizot suvlari yer betiga yaqin joylashgan zonalarda melioratsiya ishlarini tubdan yaxshilash, eroziyaga qarshi tadbirlarni utkazish, mexanizatsiyadan unumli foydalanish

turlari tuprog`da, havoda, suv havzalarida, o`simlik qoldiqlarida keng tarqalgan, hayot kechirishi jihatidan turlicha bo`lgan o`simliklar guruhidir. Zamburug`larning vakillari orasida ma`lum bir turga mansub o`simlikka moslashgan va unga kasallik keltirib chiqarish xususiyatiga ega bo`lgan turlari uchraydi. Shuning uchun ular ko`p yillik daraxtlar va ularning ko`chatlari, mevali va poliz ekinlarini, texnik va manzarali o`simliklarni ham kasallantiradi . Respublikamiz miqiyosida ekologik sharoitning o`zgarib borishi, behi va nok daraxtida har xil kasalliklarning namoyon bo`lishiga sabab bo`lmoqda. Ana shu kasalliklarning oldini olish va unga qarshi samarali kurash choralarini ishlab chiqish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Mavzuning dolzarbligi . Hayotiy ehtiyojlardan kelib chiqib, sh

Ishning amaliy ahamiyati : Behi va nokda keltirib chiqaradigan kasalliklardan himoya qilishda ayrim yangi paydo bo`layotgan xavfli kasalliklarning oldini olishda muhim ahamiyatga ega. Ishning yangiligi . Qamashi tumanining To`qboy jamoa xo`jaligi va Berdali qishlog`i o`sadigan behi va nokda quyidagi zamburug` kasalliklari uchraydi. Shulardan behida M. cydonia monilioz yoki meva chirishi, Podosphare oxycantae un-shudring, nokdagi Sphaeropsis malorum qora rak, kalmaraz kasalligi, Monilia Jructigena monilioz, Gymnosporangium sabinae zang, Capnodium barglarining qorayish kabi kasallklari.

I. Bob. Mevali o`simliklarning kelib chiqishi va biologik xususiyatlari. Dehqonchilik rivojlangan va ilm fan taraqqiy qilgan sari odam meva va rezavor meva o`simliklarining yovvoyi turlarini ongli ravishta tanlab olgan va ekib o`stira boshlagan, so`ngra zarur agrotexnika usullarini qullab ana shu yovvoyi tur o`simliklarini toboro yaxshilab borgan va keyinchalik xo`jalik maqsadlarini qondiradigan yangi tur va navlarini vujudga keltirgan. Ekib o`stirilayotgan hamma o`simliklar, meva va ryozavor o`simliklari ham, o`zlarining yovvoyi qarindoshlariga qaraganda ertaroq hosilga kiradi, mo`lroq hosil beradi, ularning mevalari yirikrok, tuyimliroq va sifatliroq bo`ladi. Shu bilan birga shunday o`simliklarning mevalari yaxshiroq saqlanadi, uzoq joylarga jo`natishda buzulmay yetib boradi, ho`lligida

O`zbekiston yovvoyi meva daraxtlari, asosan Toshkent, Samarkand, Surxandaryo, Kashqadaryo va boshqa viloyatlarning tog`li tumanlarida o`sadi. Keyingi yillarda yovvoyi olma, o`rik, behi, nok, bodom, pista, do`lana kabi mevali daraxtlar payvand qilish yo`li bilan madaniylashtirilmokda. Behi va nok daraxti O`zbekistonda qadim zamonlardan ma`lum. Ko`proq Yevropa va Shimoliy Amyoriqadan keltirilgan behi va nok navlari Qrim ko`chat yetishtiruvchi xo`jaliklarida ko`paytirilib O`zbekistonga olib kelingan. Nok Rosaceae oilasiga, Pirus communis turiga mansub bo`lib, uning hozirgi vaqtda 60 ga yaqin turi mavjud. O`rta Osiyeda nok qadimdan ma`lum, uning yovvoyi turlari va madaniy, mahalliy navlari ko`p tarqalgan. Nok Xitoyda 3000 yildan buyen ustiriladi. O`zbekistonda uchraydigan mahalliy nok navlarin

O`zbekistonda yetishtiriladigan Behi navlari qishda uzoq muddat saqlanishi, hosilning sifati va mazasining yaxshiligi, konservabopligi jihatidan Kavkaz, Qrim va Janubiy Yevropada yetishtiriladigan Behi navlaridan sira qolishmaydi. Behi O`zbekistonning 360-1000m balandlikda joylashgan sug`oriladigan rayonlarida o`sadi. Dengiz sathidan 1100-1400m balandlikda joylashgan tog`li tumanlarda mayda mevali, erta pishar navlari ham uchraydi. Nokning turlari Pyrus communis, prunus cerasiera, prunus korshinskyi, prunus- turkomanica va behining cydonia oblonga turlari uchraydi. O`zbekistonda yetishtiriladigan Behi navlari tug`ridan tug`ri iste`mol qilish, konserva tayyorlash va boshqa yerlarga yuborishga juda yarokli. Behidan nok ko`chatlari yetishtirishda pakana payvandtag sifatida juda ko`p foydalani

II. Bob. O`simlik kasalliklari to`g`risidagi umumiy ma`lumotlar. Respublikamiz miqiyosida ekologik sharoitning o`zgarib borishi mevachilik va bog`dorchilikda xir xil kasalliklarning namayon bo`lishiga sabab bo`lmoqda. Ana shu kasalliklarning oldini olish va unga qarshi samarali kurash choralarini ishlab chiqish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. O`simlikning kasalligi uning parazit bilan o`zaro munosabati yoki muhitning noqulay sharoiti ta`siri natijasida paydo bo`ladigan murakkab patologik jarayendan iborat. Kasallik natijasida o`simlikning to`zilishida marfologik va anotomik o`zgarishlar sodir bo`ladi. Kasallik tufayli kelib chiqqan barcha o`zgarishlar ta`sirida o`simliklar sekin o`sadi, hosili kamayib ketadi, ko`pincha o`simlik butunlay nobud bo`ladi. Olimlardan V.I.Serbinovning 196

Tuproq tempiraturasi, namligi o`simliklarning mineral oziqlanish tyozligiga bevosita ta`sir kursatadi. Tuproq quriq yoki haddan tashqari nam bo`lsa, o`simliklar oziq moddalarni sust o`zlashtiradi. Past tempiraturada o`simliklar muzlashi yoki butunlay nobud bo`lishi mumkin. Bahorda tempiratura keskin o`zgarib tursa, mevali daraxtlar po`stlog`i quyosh ta`sirida kuyadi, yozgi yuqori tempiratura ta`sirida bargi buralib ketadi. Yuqori tempiratura, tuproqda nam kamligi va garmsel birgalikda ta`sir etsa, g`alla ekinlarida hammaga ma`lum yuqumli kasallik – zaxvat paydo bo`ladi. Namlikning haddan tashqari ko`p bo`lishi ko`pchilik o`simliklarga salbiy ta`sir etishi hammaga ma`lum. Buning asosiy sababi havo yetishmasligidan ekinlar zax bosib nobud bo`ladi, daraxtlarning ildiz bo`g`zi mog`orlab, chiri

ta`sirida daraxtlar bargi dog`lanishi, gullari kuyishi, mevalari chirishi, po`stlog`i nobud bo`lishi, ayrim shoxlar va daraxtlar butunlay qurib qolishi mumkin. Hammamizga ma`lumki, mikroorganizmlarda (zamburug`lar, bakteriyalar va viruslar) xlorofill bulmaydi, fotosintyoz qilish xususiyati yo`q, shuning uchun ular o`simliklarda hosil bo`ladigan organiq birikmalar bilan oziqlanadi. Mikroorganizmlar oziqlanishi usuliga ko`ra, parazitlar va saprofitlarga bo`linadi. Parazitlar tirik to`qima xisobiga, saprofitlar nobud bo`lgan o`simliklarda yashaydi. Faqat mikroorganizmlar emas, balki ayrim gulli ham butunlay yoki qisman o`zi parazitlik qiladigan o`simliklar xisobida oziqlanadi. Kasalliklar urug`li meva ekinlarining mahsuldorligi va mevalarining sifatini keskin pasaytirib yuboradi, ular hosilli

II.1. Behi va nok kasalliklarini o`rganishda qullaniladigan asosiy usullar. Hammamizga ma`lumki bozor iqtisodiyoti sharoitida mevachilikni keskin darajada rivojlantirish uchun mevali daraxtlarning hosilini oshirishimiz, mevazorlarni yanada kengaytirishimiz, meva navlarini yaxshilashimiz va mevachilik ishlarini mumkin qadar mashinalashtirishimiz lozim. Hayotiy ehtiyejlardan kelib chiqib, shuni aytish mumkinki, bog`zorchilikni keng reja asosida rivojlantirish mustaqil O`zbekiston uchun dolzarb masalalardan biridir. Bu muhim masalani yetarli darajada hal etish mevali daraxt kasalliklari va unga qarshi kurash choralarini ilmiy asosda ishlab chiqishni tug`ri yo`lga kuyishni taqazo etadi, ushbu bitiruv malakaviy ishda biz ana shu muammoni atroflicha o`rganishga harakat qildik. Keyingi yillarda b

Biz behi va nok kasalli klarini о`rgnish uchun Qamashi tumanining To`qboy jamoa xo`jaligi va Berdali qishloqlarida behi va nok o`simlikida uchraydigan zamburug` kasalliklarini o`rganish maqsadida 2008-20 09 yillarda fitopotologik kuzatishlar olib bordik. Qamashi tumanining To`qboy jamoa xo`jaligi va Berdali qishloqlarida fermer xo`jaligining 4 0 gektarlik bog`dorchilik va fermer xo`jaligida kuzatish ishlari olib bordik. Buning uiun tajriba qo`yilgan maydonlardagi kasallangan har bir behi va nok o`simligidan alohida gerbariylar tayyorlab unga yig`ilgan vaqti va joyini yozib quydik. Kasallangan behi va nok mevasi, poyasi va bargidan gerbariy tayyorlanib laborotoriya sharoitida kasallikni keltirib chiqargan zamburug`lar ajratib olindi. Laboratoriya ishlarini Qarshi shahar sanitariya epidemiol

Yuqoridagi ishlardan tashqari yana biz behi va nok o`simlikida uchraydigan kasalliklarning qo`zg`atuvchilarini aniqlash bilan birga tajriba maydonida o`sayotgan o`simliklarning necha foizi qanday kasalliklar bilan qancha zararlanganligini ham xisobladik. Chunki, kasalliklarning rivojlanishini xisobga olish, o`simlikning kasallik qo`zg`atuvchilariga qarshi chidamligini bilish juda zarur. Ana shular asosida, u yoki bu o`simlikning zararlilik darajasi hamda ushbu kasallikka qarshi kurash usulining foydasi aniqlaniladi. Behi va nokning turli-tuman kasalliklarining qo`zg`atuvchisi bilan tanishish uchun bargdagi har xil g`ubor va dog`lar mikroskopda kuriladi. Rangsiz unsimon g`uborning mikroskopda konidiyalar tuplamidan iborat ekanligi aniqlanildi. Parazit zamburug`ning qishlovchi stadiyasini lu

II.2. Olib borilgan tajribalarning natijalari. Paxta-o`zbek xalkining milliy iftixori bo`lgani kabi, o`lkamizning ko`rki bo`lgan bog`-bo`stonlar ham halqimizning milliy iftixori va faxridir. Respublikamiz mustaqillikka erishgandan keyin, yurtboshimizning yaqindan kursatgan yordami tufayli Bog`dorchilik uncha taraqqiy etmagan viloyat va tumanlarda kata-katta massiflarda mevali bog`lar barpo qilindi va bu bog`larni parvarish qiladigan ko`plab bog`bon mutaxassislar yetishib chikdi. Shuningdek mevali daraxt va toklardan yuqori hosil olayotgan xo`jaliklar soni yil sayin oshib bormoqda. Mevali daraxtlarning hosildorligini oshirish, sifatini yaxshilash, yangi navlarini yaratish, yuqori agrotexnika asosida parvarish qilish bilan birga mevali daraxtlar kasallik va zararkunandalardan asrab qolish ch

III. Bob. Behi va nokning zamburug` kasalliklari. III.1. Behida Monilioz yoki meva chirishi, un-shudring, nokdagi qora rak, kalmaraz kasalligi, monilioz, zang, barglarining qo`ng`ir tusga kirishi kasallklari. Behining un-shudring kasalligi. Kasallikning asosiy belgisi behining barglari va yosh navdalari, ko`pincha, iyun oyining ikkinchi yarmida unsimon ok g`ubor hosil bo`ladi. Ana shu g`ubor asta-sekin xiralashadi, qo`ng`ir rangga kiradi, keyinchalik bu g`uborda qora nuqtalar hosil bo`ladi. Kasallangan barglar, yashil novdalar sargayadi va quribqoladi. Kasallikning Podosphare oxycantae degan xaltachasi zamburug` tug`diradi. Bu zamburug` kasallangan organlarning ustida mitseliy, konidiya-bandlar va konidiyalar, keyinchalik kleystakarpiylar hosil qiladi. O`simlikning o`sish davri kasallik zu

Баргларнинг устки томонида асосан марказий томир бўйлаб жойлашувчи кулранг моғорсимон ғубор юзага келади. Замбуруғ думалоқ-лимонсимон шаклдаги рангсиз конидийлардан (12,5-17,5х10-15 мкм) иборат занжир ҳосил қилади. Монилиознинг етказадиган зарари тўпгуллар ва ёш новдаларнинг нобуд бўлиши, шунингдек кўп миқдорда ҳосилнинг йўқотилиши (20-30%, баъзан 60-70%) билан ифодаланади. Монилиоз таъсирида мевалар фақатгина ўсув даврида эмас, балки сақлашда ҳам нобуд бўлади. Nokning qora rak kasalliklari. Kasallikning takomillashmagan zamburug`lar sinfiga kiruvchi Sphaeropsis malorum zamburug`i qo`zg`atadi. Bu nok uchun juda xavfli kasallik bo`lib, o`simlikning hamma qismlarini: poyasi, shoxlari, bargi, mevasi va gullarini zararlaydi. Nok barglarida burtikka o`xshash qizish-qo`ng`ir dog`lar va ularning

hashoratlar bilan sog`lom nok daraxtlariga tarqaladi va ularni ham zararlaydi. Sporalar to`qimalarga, asosan, mexanikoviy shkastlanishlar, sovuqdan vujudga kelgan yoriqlar, quyoshdan kuyish, hashoratlar shikastlangan joylar orqali kiradi. Ayniqsa, nimjon o`simliklar qattiq zararlanadi. Qora rak kasaligi bilan, ayniqsa nimjon o`simliklar qattiq zararlanadi. Kasallik kari daraxtlarda, qarovsiz bog`larda avj olib rivojlanadi va ko`proq ziyon yetkazadi. Zamburug` zararlangan pustloqda piknidalar yoki mitseliy kurinishda qishlaydi. O`simliklar piknidalarda hosil bo`lgan sporalar ta`sirida kasallanadi, bizning kuzatishimizcha kasallik apreldan oktabrgacha davom etadi. Sporalarni o`stiradigan va kasallikni rivojlantiradigan qulay harorat 27-28 daraja hisoblanadi. Issiq va yomg`irli havo sporalarn

Agar meva erta zararlansa, uning shakli o`zgaradi bir tomonga qiyshayib o`sadi. Mevalar saklash vaqtida kalmaraz bilan kasallanishi mumkin. Kalmaraz bilan kasallangan navdalar yo`g`onlashib, po`stlog`i yorilib ketadi va natijada ular yomon qishlaydi, qattiq zararlanganda esa qurib qoladi. Zamburug` sporalari kasallanib To`qilgan barglarda qishlaydi va shu yerda zararlangan to`qimada mevatanalar-peritetsiylar shaklidagi xaltachali stadiyasini hosil qiladi. Ana shu periteytsiylarda ko`plab xaltachalar bo`lib, ularning har birida sakkiztadan spora joylashgan. Xaltachadagi sporalar ikki xujayrali, yashil rangda, meva tanalari Kuzda rivojlana boshlaganiga karamay bahor va yozda yetiladi. Periteytsiylardagi xaltacha sporalar Issiq kunlar boshlanishi bilan va albatta, barglar namikib shishganda T

Kalmaraz kasalligi nok va olma daraxtiga, ayniqsa, katta zarar yetkazadi. Qattiq zararlanish ruy berganda barglar muddatidan oldin suliydi va natijada meva hosili kamayadi, daraxtning o`sishi sekinlashadi, sovuqka chidamliligi kamayadi. Kasallangan mevalar sifatsiz va saklash uchun yaroksiz bo`lib qoladi. Kalmaraz kasalligi O`zbekistonning hamma tumanlarida tarqalgan. Ayniqsa, namligi yuqori bo`lgan tumanlarga katta zarar yetkazadi. Nokning monilioz kasalligi. Nokning monilioz kasalligini takomillashmagan Monilia Jructigena zamburug`i qo`zg`atadi. Kasallik, asosan, nok va olma mevalarini zararlaydi. Kasallik qo`ng`ir rangli kichkina dog`dan boshlanadi va tyoz usib butun nok mevasini koplab oladi. Kasallik natijasida meva eti yumshab, qo`ng`ir tusga kiradi va mevaning mazasi bo`ziladi. Tyoz

Zamburug`ning rivojlanishi uchun qulay harorat 24-28 darajaga teng. Qo`ng`ir tusli dog` hosil bulgunga qadar inkubatsiya davri 3-5 kun, spora hosil bo`lishi 8-10 kun davom etadi. Kiska inkubatsiya davri kasallik qo`zg`atuvchisiga yoz-kuz faslida ko`p sonli bugin yaratish imkonini beradi. Qulay havo sharoiti va mexaniqaviy shikastlanishlar kasallikning avj olishiga sabab bo`lishi mumkin. Meva chirish kasalligi respublikamizning markaziy va janubiy viloyatlaridagi bog`larga, ayniqsa, katta ziyon yetazadi. Nokning zang kasaligi Nokning zang kasalligini Gymnosporangium sabinae zamburug`i qo`zg`atadi. Bu zamburug` bazidiomitsetlar sinfiga kiradi. Zang zamburug`i kasalligi nokda juda avj olib rivojlanib, nokning bargi, bargbandi, mevachalari, navdalari va mevalarini zararlaydi. Kasallik barglard

Erta Bahorda saur archada tashqariga bir talay teletosporalar chiqargan teleytopustulalar hosil bo`ladi. Surunkasiga yegin yegib, harorat 7 darajadan pasayib ketganda teleytosporalar shishadi, shilliklanadi va usib bazidiyasporali bazidiyalarga aylanadi. Bazidiyasporalar shamolda nokning barglari va boshqa organlariga utib, ularni ham kasallantiradi.Kasallik olma va nokda uzoq – uch oy va undan ham ko`p davom etadi, chunki teleytosporalar birdaniga usmaydi, ularning o`sishi Ko`proqegingarchilikka bog`liq. Nok va olma daraxtida hosil bo`lgan etsidiosporalar shamol vositasida saur archaga utib, uni zararlaydi. Zang kasalligining zamburug`i saur archada 20 oyga yaqin rivojlanadi. Butun rivojlanish sikli 2 yil va undan ham ko`p davom etadi. Kasallikning rivojlanishi meteriologik sharoit va ayn

Un-shudring kasalligining qo`zg`atuvchisi asosan mitsiley shaklida kasallangan navda ko`rtaklarida qishlaydi. Xaltachasi sporalar (zararlangan navdalardagi kleystochkarpiylar ) kishlashda unchalik katta ahamiyatga ega emas. Bahorda ko`rtaklar uygonishi bilan mitseliy usib, barg ko`rtaklarining epidermis xujayralariga kiradi va keyin barg o`sishi bilan uning butun yuzasini qoplaydi. Mitseliyda hosil bo`ladigan juda ko`p konidiyalar shamolda tarqalib, yosh va sog`lom barg va navdalarni yeppasiga zararlaydi. Kasallangan nok navdalaridagi zamburug` shakllanayetgan yosh ko`rtaklarning tangachalari ostiga kirib, usha joyda kelgusi yil bahorgacha saqlanadi. Un-shudring kasalligining qo`zg`atuvchi quruq va Issiq havoda yaxshi rivojlanadi. Bunday sharoitda nok o`simliki kuchli zararlanishi mumkin,

кўп микдорда ширин суюклик чикаради. Бу суюклик нок дарахти барглари ва шохларини ифлос қилади. Ана шу суюкликда Capnodium замбуруғининг споралари унади ва мицелий ҳосил қилади. Нам ҳаво ва соя жойлар касалликнинг авж олишига ёрдам беради. III .2. Behi va Nokning zamburug` kasalliklariga qarshi kurash usullari Un-shudring kasalligiga qarshi kurash choralari. 1.To`qilgan hamma barglarni Kuzda yigishtirib olish va yokib tashlash. 2. Kuzda yerni xaydash, daraxt atrofini chopish. 3.Kasallangan novdalarni vaqti vaqti bilan kesib tashlash. 4. Daraxtlar shox-shabbasini siyraklatish. 5. Bachki novdalarni kesib tashlash zarur. 6. Kuzda, xazonryozgilik oldidan yoki Bahorda, ko`rtaklar ochilguncha daraxtlarni mis ko`porasining 3 foizli eratmasi bilan purkash. Monilioz kasalligiga qarshi kurash choral

Kasallikning oldini olish uchun birinchi marta barg yozganda, ikkinchi marta gullash oldidan, uchinchi marta gullagandan keyin dorilanadi. Fungitsidlar sifatida gullashdan oldin 1 foizli bordo suyukligi, gullagandan keyin 80 foizli senib (gektariga 6-8 kg) tavsiya etiladi. Kuzda xazonryozgilikdan keyin dulanacha va oltinkuyrukning kishki uyalarini yo`qotish. Daraxt shtamblari va skelet shoxlarini oxakka 1 kg loy ( 10 litr suvga 2-3 kg) kushib tayyorlangan yepishkok aralashma surtish. Nok daraxtini kemiruvchilardan saklash uchun yosh daraxtlarning shtamblariga kech Kuzda rogota, uning ustidan esa qora kog`oz uraladi, shuningdek, archa shoxlari yoki kamish bilan o`rab kuyiladi. Qishda chittak va boshqa hashoratxur kushlarga don berish (ayniqsa ko`p kor yeg`ganda), chittaklar uchun ip urnatis

2.Kasallikning oldini olish uchun kuyidagi muddatlarda kimeviy preparatlar purkaladi: birinchisi-gullashdan oldin, ikkinchisi – gullashdan keyin, uchinchisi – kasallik avj olgan hollarda – ikkinchi dorilashdan 2-3 xafta keyin utkaziladi. 25 foizli karatanning 0,1-0,15 foizli konsentratsiyadagi (gektariga 2-3 kg) yoki 50 foizli dixlonning 0,2 foizli konsentratsiya (gektariga5-6 kg) suspenziyalari va ISO (0,5-1 darajali) eng foydali prepara thisoblanadi. Zang kasalligiga qarshi kurash choralari. Agrotexnika qoidalariga amal qilish zang kasalligining hosil bo`lishi va ko`payishiga yo`l kuymaslikning muhim vositalaridan biridir. Agar saur archa relikt o`simlik sifatida quriqlanadigan yoki manzarali o`simlik sifatida ekilgan bulmasa, uni mevali daraxtzorlar yaqinidan yukotish kerak. Park va qur

ega, chunki kasallangan o`simlikni davolashdan ko`ra, kasallikning oldini olish osonrokdir. Nok daraxtining yaxshi o`sishi uchun zarur sharoit yaratish. Qora rak kasalligining qo`zg`atuvchisi, birinchi navbatda biror sabablarga ko`ra nimjonlashgan o`simliklarni zararlaydi. Sovuq ta`sirida yerilish va quyosh ta`sirida kuyishning oldini olish maqsadida daraxt ta`nasi oxokka ( 1 litr suvga 2 kg) 1 foizli mis ko`porasi kushib oklanadi. Bog`ni parvarishlaganda ildizlar va daraxt yog`ochlariga shikast yetkazmaslik uchun extiyetkorlik bilan ishlash lozim. Zararlangan shoxlarni kesib yo`qotish, kurigan daraxtlarni bog`dan chikarib tashlash kerak. Daraxtda qora rak kasalligining dog`larini syozgan zaxoti uni davolashga kirishish zarur. Shu maqsadda Bahorda zararlangan pustloqlar kuchirib tashlanadi

2.Nokning kalmaraz kasalligiga qarshi kurashning kimeviy tadbirlaridan biri nitrofenning 2-3 foizli konsentratsiyasi, DNOKning 0,5-1 foizli konsentratsiyasini qo`llash. Kasallikning oldini olish uchun o`simliklarning yashil konusiga 2-4 foizli bardo suyukligi bilan purkaladi. Keyingi dorilashda 1 foizli bardo suyukligi yoki uning urnini bosa oluvchi 90 foizli mis xlor oksidi ( gektarigacha 6-7 kg) , 80 foizli kaptanning 0,3-0,5 foizli konsentratsiya (gektariga 6-8 kg) , 50 foizli dixlonning 0,1-0,3 foizli konsentratsiyasi (gektariga 4-6 kg) dan ishlatiladi. O`simlik gullagandan keyin birinchi ishlovdan 10-12 kun utgach, ikkinchi ishlov beriladi. O`simlik gullagandan keyin fidonsidlik xossasi kamrok bo`lgan senib va kaptanni kullagan ma`kul. 3. Kalmaraz kasalligiga chidamli nok navlarini ek

Behi va nokda eng ko`p uchraydigan kasallik to`g`diruvchi zamburug`lar. T/n O`simlik nomi Kasallik nomi Zamburug` turlari O`simlikni organlarni zararlanishi 1. Pyrus communis Zang Gymnosporangiu m sabinae Barglarini va shoxlarini 2. Prunus cerasiera Kalmaraz Venturia pirina Novdasini bargini va shoxlarini 3. Barglarining q о `ng`ir tusga kirishi Entomosporium maculatum Lev Barglari va yosh novdalarini 4. Prunus korshinskyi qora rak Sphaeropsis malorum O`simlikni butun tanasini 5. Prunus- turkomanica barglarining qorayish Capnodium Barglari va yosh navdalarini 6. Cydonia oblonga un-shudring Podosphaera oxyacanthae Barglari va yosh navdalarini 7. monilioz Monilia. cydonia To`pgullarini va yosh n o vdalarni

XULOSA 1.Yuqoridagilardan xulosa qilib aytish lozimki, har bir insonparvar jamiyatning maqsadi, shu jamiyat maqsadi, shu jamiyat a`zolarining Tukis va farofon yashashini to`liq ta`minlashga qaratilgan bo`ladi. O`zbekiston davlatining asosiy maqsadi, aholining oziq-ovqat, go`sht, sut mahsulotlariga, ho`l meva va undan tayyorlangan kompot, mayiz, quruq mevalar, o`simlik moyi kabi mahsulotlar bilan yanada yaxshiroq ta`minlashga qaratilgandir. 2. Hozirgi bozor iqtisodiyoti sharoitida mevachilikni keskin darajada rivojlantirish uchun meva daraxtlarining hosilini oshirishimiz, mevazorlarni kengaytirishimiz, meva navlarini yaxshilashimiz va mevachilik ishlarini mumkin qadar mashinalashtirishimiz lozim. Bu muhim vazifani yetarli darajada hal etish uchun mevali daraxt kasalliklari va unga qarshi ku

nok va behi uismligining bir qismi, sterillangan suvga solib chayqatildi, yuvilib tushgan zamburug` spora va konidiyalari mikroskopda tekshirilib kuzatish va aniqlash ishlari olib borildi. 6. Keyingi yillarda O`zbekiston sharoitida behi va nok daraxtida 20ga yaqin kasallik qayd qilingan bo`lib, shulardan eng ahamiyatlisi kalmaraz, qora rak, monilioz, zang, un-shudring, qorayish va donak mevalilarning monilioz kasalliklaridir. 7. Kalmaraz, monilioz va qora rak kasalliklari, asosan behi va nok mevasining chirishga sabab bo`ladi. Kasallangan mevalarning sifati buziladi va yeyish uchun yaroksiz bo`lib qoladi. Kasallangan mevalar gadur-budur bo`lib, ayrim vaqtlarda mevaning ustida har xil dog`lar hosil bo`ladi, bu dog`lar keyinchalik mevaning hamma yeriga tarqaladi. 8. Zang, un-shudring, bargla

Foydalanilgan adabiyotlar 1. Каримов И.А Жаҳон молиявий иқтисодий инқирози, Ўзбекистон шароитида уни бартараф этишнинг йўллари ва чоралари Тошкент – 2009 йил. 1 . Билай В.И. Токсинообразуюшие микроскопические грибы. Киев, 1975 г. 2. Билай В.И. Биологические активные вещества микроскопические грибов. Киев, 1965 г. 3. Ванин С.Н. Лесная фитопатология. М. 1955 г. 4. Запрометов Н.Г. Болезни щелковицы. Т. 1953 г. 5. Доброзракова Т.Л. Руководство к практическим занятиям по фитопатологии. М.-Л. 1949 г. 6. Гулямова М.Г., Кучми Н.П., Рамазанова С.С., Сагдуллаева М.Ш . Флора грибов Узбекистана Том VII . (Сумчатые грибы). 7. .Курсанов Л.И. Микология М. 1940 г. 8 Мирзаев М.М., Собиров М.К. Боғдорчилик ва токчилик. Т. 1975 й. 9. Наумов Н.А. Методы микроскопических исследований в фитопатологии. М. 1937 г

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Mikrobiologiya fanida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning metodik asoslari
Mikroskopik texnikalarning rivojlanish tarixi
Botanika va osimliklar fiziologiyasi fanidan yakuniy nazorat javoblari
Botanika glossariy