Benzaldegidsiangidrinni aromatik aminlar bilan reaksiyalarini o‘rganish

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	293.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Химия

Benzaldegidsiangidrinni aromatik aminlar bilan reaksiyalarini o‘rganish

Купить

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI QARSHI DAVLAT UNIVERSITETI «KIMYO» kafedrasi Yarashov Ilxom Ibragimovichning «5140500 - Kimyo» ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha bakalavr darajasini olish uchun Benzaldegidsiangidrinni aromatik aminlar bilan reaksiyalarini o‘rganish mavzusida yozgan Ilmiy rahbar: A. A. Kodirov «Himoyaga tavsiya etilsin» Tabiiy fanlar fakulteti dekani:________Boysunov B. “___ ” __________ 2015 yil

Qarshi-2015 MUNDARIJA KIRISH 1-BOB. ADABIYOTLAR SHARHI 1.1. Aminonitrillar sintez qilish usulari …………………………….…6 1.2 α - Aminonitrillar reaksiyalari va ularning gidrolizi …………….. ..13 1.3. α - Aminonitrillarni karbonilli birikmalar bilan o‘zaro reaksiyalari…………………………………………………... . . . . ..18 1.4 Atsillash reaksiyalari…………………………………………….31 1.5 Geterotsiklik birikmalar sintezi ………………………………….3 2 2-BOB. TAJRIBA QISMI 3.1 Birlamchi moddalarning olinishi……………………………… 37 3- BOB. OLINGAN NATIJALARNING MUHOKAMASI 3.1 Benzaldegidsiangidrinni turli aminlar bilan reaksiyalarini o’rganish…………………….………………………………… ….40 3.2 Benzaldegidsiangidrinni alifatik birlamchi aminlar bilan reaksiyalari…………………………………………………………40 3.3 Benzaldegidsiangidrinni ikkilamchi alifatik aminlar bilan reaksiyalari………………………………………………………

Kirish Hurmatli prezidentimiz Islom Karimov O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining qo‘shma majlisida “Mamlakatimizni modernizatsiya qilish va kuchli fuqarolik jamiyati barpo etish ustivor maqsadimizdir” mavzusida o‘z fikrlarini bayon etdilar. Oliy Majlisning qonun ijodkorligi faoliyatida mamlakatimizda iqtisodiy sohada amalga oshirilayotgan tarkibiy o‘zgarishlarni, qulay investission muhitini shakllantirish, ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish va texnik qayta jihozlash, bank moliya tizimini rivojlantirishni normativ huquqiy jihatdan ta’minlash masalalari alohida o‘rin egalladi. Iqtisodiy islohatlarni qonuniy jihatdan ta’minlashga yo‘naltirilgan bir qator tadbirlar 2009 - 2012 yillarga mo‘ljallangan, jahon moliyaviy iqtisodiy inqirozining salbiy oqibat

yuksaltirishdir. Keyingi yillarda o‘z oldimizga qo‘yayotgan yuksak maqsad, vazifa va rejalar qanday og‘ir bo‘lmasin, bularning barchasi, avvalo mamlakatimizning taraqqiy topgan davlatlar qatoriga chiqishi uchun yangi qadamdir. Mamlakatimizda sanoatni rivojlantirish bilan bir qatorda agrar sohani rivojlanishini ta’minlab borish, uni qaytadan modernizatsiya qilish hozirgi kunning eng dolzarb muammolaridan biridir. Qishloq xo‘jaligi ekinlaridan yuqori hosil olishning eng taraqqiy etgan yo‘llaridan biri – ekilayotgan urug‘larga kimyoviy ishlov berishdir. O‘simliklarni kimyoviy himoya qilish vositalarining qishloq xo‘jaligida ishlatilishi qishloq xo‘jalik ekinlaridan yuqori hosil olishning asosiy yo‘llaridan biridir. Ularning hamda o‘simliklarni o‘stiruvchi moddalarning qo‘llanilishi o‘simlikla

Hammamizga ma’lumki, α - aminonitrillar aminokislotalarning nitrilli hosilalari hisoblanib ushbu aminokislotalarning turli xil biologik faollikni namoyon qilishi bir qancha adabiyotlarda keltirib o‘tilgan. Benzaldegidsiangidrinni turli alifatik, geterotsiklik aminlar reaksiyalarini o‘tkazish va reaksiyaning borishiga ta’sir etuvchi omillarni hamda ular qatorida biologik faol moddalarni aniqlash muhim ahamiyat kasb etadi. Ilmiy ishning maqsadi: - benzaldigid siangidrinlarni turli alifatik, geterotsiklik aminlar va alifatik diaminlar bilan reaksiyalarini o‘rganish; - α - aminonitrillar qatorida biologik faol moddalarni aniqlash. Ilmiy ishning vazifasi: - siangidrinlarni turli alifatik, geterotsiklik, aminlar va alifatik diaminlar bilan reaksiyalarini o‘tkazish; - α - aminonitrillar qatorida

I-BOB. ADABIYOTLAR SHARHI 1.1 α - Aminonitrillar sintez qilish usullari Ma’lumki, α - aminokislotalar tirik organizmlar hayotida muhim ahamiyatga ega. Ular peptid va oqsillar tarkibiga kiradi, ozod ya’ni yakka holda turli xil farmakologik faollikni namoyon qiladi. α - Aminonitrillar α - aminokislotalarning nitrilli hosilalari bo‘lib ular biologik faol moddalar sifatida katta qiziqish uyg‘otadi. Ular molekulalarida amino - va nitril guruhlar kabi funksional guruhlar mavjud. Bu guruhlarning mavjud bo‘lishi, CN - gruppasidagi almashinmagan uglerodning hamda monoalmashingan aminonitril hosilalarining bo‘lishi ushbu birikmalarni nazariy jihatdan va sintetik organik kimyo nuqtai - nazaridan katta qiziqish uyg‘otadi. Ushbu reaksion markazlarning bo‘lishi ularda elektrofil va nukleofil reagentlar

Ushbu sianlovchi reagentlar ishtirokida α - fenilamino - va o - toluidinoizobutironitrillar olingan [3,4]. C H 3 C C H 3O H 2 N R K C N ( C H 3 ) 2 C N H C N R H 2 O Alifatik va aromatik aldegidlar dialkilaminlar bilan kislotali muhitda sianid ion ishtirokida tegishli α - aminonitrillar hosil qilishi mumkin. Shuningdek, α - aminonitrillar hosil qilish uchun xlorid, perxlor va p - toluolsulfo kislotalar ishlatilgan. Reaksiyani olib borish jarayonida aldegid dialkilamin ishtirokida tegishli sianid kislota tuzlari ta’sirida α - dialkilaminonitrillar hosil qiladi [6,9]. C HR CO H H N R 1 R 2 - H 2 O R N R 1 R 2 R 1 R C H C N N R 2 R H , R 1 R 2 C H 3 Kaliy sianid tuzi atseton va etilendiamindan bi - α - aminonitril sintez qilishda ishlatilgan [5]. Azot atomida o‘rinbosar tutmagan α - aminonitr

Xuddi shunday reaksiya atseton va ammoniy sianid ishtirokida boradi va reaksiya natijasida α - aminoizobutironitril hosil bo‘ladi keyinchalik uning gidrolizi natijasida α - aminoizomoy kislota hosil bo‘ladi [6,9]. C O C H 3H 3 C N H 4 C N C H 3 C C NC H 3 N H 2 C H 3 C C O O HC H 3 N H 2H + α - Aminonitrillar sintezining yana bir yo‘li aldegidlarni dialkilamin va atsetonsiangidrin bilan o‘zaro almashinish reaksiyalaridir [ 10 ].RCHO CH 3 C CN CH 3 OH HNR 1 R 2 RC CN H N R 1 R 2 CH 3 C CH 3 O Siangidrinlar va aminlarning o‘zaro reaksiyasi natijasida olinadigan α - aminonitrillar reaksiyalari to‘g‘risida bir qancha ma’lumotlar keltirilgan. Atsetonsiangidrinni alifatik mono (metil, etilaminlar), di - (dimetilamin, dietilaminlar, piperidin, morfolin) va aromatik (m - , p - toludinlar, p - aniz

C 6 H 5 - C H - O H C N + R H N C H 3 ,X C 6 H 5 - C H - N C N X R + H 2 O R H , X H o - , m - , p p - B r , m - , p - N O 2 , 2 , 4 - B r 2 ; R C H 3 , X H , p - N O 2 Ushbu reaksiyada aminlar sifatida bir qancha quyidagi aromatik aminlar ishlatilgan: anilin, N - metilanilin, o - ,m - , p-toluidinlar, m - , p-nitroanilinlar, N - metil - p - nitroanilin, p - bromanilin va 2,4 - dibromanilin. Dialkil α - aminonitrillar olishning yana bir uslubida karbonilli birikmalarni α - N,N - dialkilaminoizobutironitrillarni bilan o‘zaro reaksiyasiga asoslangan [12,13]. R C H O C H 3 C N R 1 R 2C H 3 N H 2 R C N R 1 R 2H N H 2 + C H 3 C O C H 3 Ushbu holatda boradigan almashinish reaksiyasi mualliflarning fikriga ko‘ra q u yidagi reaksiya mexanizmi bo‘yicha borishi ketirilgan.C N R1 R2 O NC C(CH3)2 C CN

C N R1 R2 O NC C(CH3)2 C N H H R1 OC(CH3)2CN C NH R1 OC(CH3)2CN C CN NHR1+ CH3COCH3 C NR1 + (CH3)2C CN OHKarbonil birikmalarni α - aminoizobutironitril bilan o‘zaro reaksiyasida aminoguruh tutgan o‘rinbosarga bog‘liq holda tegishli yangi α - aminonitrillar yoki Shiff asoslari hosil bo‘lishi mumkin. Aldegid va ketonlarni birlamchi aminlar bilan atsetonsiangidrin ishtirokidagi reaksiyasi ikki yo‘l bilan borishi mumkin: R C H O ( C H 3 ) C C NO H 2 R - C H - C N O H R 1 - N H 2 R - C H - C N N H R 1 + H 2 O + R 1 N H 2 R C H N R 1 ( C H 3 ) C C NO H 2 R - C H - C N N H R 1 + C H 3 C O C H 3 а) avval aldegidlarni siangidrinlarini hosil bo‘lishi bilan keyinchalik ularni aminlar ta’sirida α-aminonitrillar hosil qilishi bilan; b) karbonil birikmalarni birlamchi aminlar bilan reaksiyasi natijasida

aminonitrillar hosil qilishi bilan borishi mumkin. R C H O R C H C N R O H C H C N + H 2 O N H R 1( C H 3 ) 2 C C NO H R 1 N H 2 R C H N R 1 R C H C N + C H 2 C O C H 3 N H R 1( C H 3 ) 2 C C NO H Ushbu reaksiyalarni borishining ehtimolli yo‘llaridan biri iminlar hosil bo‘lishi bilan boradigan reaksiyalardir. Bu fikrning yuritilishining asosiy sababi Shiff asoslarining siangidrinlar bilan o‘zaro oson reaksiyaga kirishidir, reaksiyaning oxirgi bosqichida reaksiya mahsuloti sifatida tegishlicha α - aminonitrillar hosil bo‘ladi [13]. Ushbu holatni furfurilidenarilaminlarni sianid-ion bilan o‘zaro reaksiyasini misol keltirish mumkin, bu holatda reaksiya mahsuloti sifatida tegishli α - arilaminofurfurilatsetonitril hosil bo‘ladi [14]. Sinnamilidenanilinni natriy sian yoki atsetonsiangidrin bila

izomerlanishi orqali α - aminonitrillar hosil qiladi [13]. C H = C H C H + C H 3 N H 2 + C H 3 C C NC H 3 O H C H 2 C H 2 C N C H 3 + C H 3 C O C H 3 + H 2 O C N Ushbu reaksiyaning birinchi bosqichida to’yinmagan α-aminonitrillar, keyingi bosqichda esa nisbatan elektromanfiyligi yuqoriroq bo‘lgan nitril guruhi tomoniga izomerlanadi.CH= CHCH N CH3 CN H CH2CH=C N CH3 CNH CH2CH2C=N CH3 CN Amin birikmalari sifatida esa anilin yoki morfolin (piperidin) ishlatilganda reaksiya qo’shbog‘ning izomerlanishi bilan bormaydi, ya’ni karbonil guruhiga birikishdan oddiy reaksiya mahsuloti hosil bo‘ladi. Shuni takidlash kerakki, α - morfolino(piperidino)sinnaamil - atsetonitrilning qo’shbog‘i maxsus sharoitlarda izomerlanishga uchraydi. CH = CHCHO CH = CHCH NH CH =CHCH X X=CH2, O N XH N C 6 H 5 N H 2 Koric

C H = C H C H O + C H 3 C O H + H N R 2C H 3 C N C H 2 C C + N R 2 C NH C H 2 C C H C N N R 2 Sis - va trans - izomerlarining nisbati foydalanilayotgan aminning tabiatiga bog‘liq bo‘ladi [13]. Sinnaamilidenarilamin va trimetilsililsianidlardan o‘zida ikkilamchi aminoguruh hamda qo’shbog‘ tutgan α-aminonitrillar olingan [15,16].CH= CHCH=N X CH= CHCH - N CN X Si(CH 3 ) 3 (CH3 ) 3SiCN C C C NH H H H CN X X= H, п - Br, п - OCH 3 , п -OC 6 H 5 Azot atomida arilsulfoksid guruhi tutgan α - aminonitrillar enantiomer sulfiniminga dietilalyuminiytsianidni birikishidan hosil bo‘ladi [17]. 1.2. α - Aminonitrillar reaksiyalari va ularning gidrolizi α - Aminonitrillar kislotali hamda ishqoriy sharoitda ham gidrolizga uchraydi. Ikkala holatda ham α-aminokislotalar hosil bo‘ladi. α - Aminonitrillarni kisl

R C N R C N H C l R C N H 2 R C O O H OH C l H 2 O Amidlarni hosil bo‘lishi ishqoriy sharoitda boradigan gidrolizda ham aniqlangan. Birinchi bo‘lib gidroksil ionini birikishi, keyinchalik esa gidroksil imin hosil bo‘ladi, u esa o‘z navbatida amid bilan tautomer holatida bo‘ladi [9].R C N R C N R C NH R OH OH C NH2 R COOH O H2O OH Kislotali sharoitda boradigan gidroliz α - aminopropionitrildan α - alanin sintez qilishda ishlatilgan bo‘lsa, α - aminoizobutironitrilni gidrolizi orqali α - aminoizomoy kislotasi olingan [9]. β - Metiltiopropion aldegidini α - amino - γ - metiltiobutironitrilga aylantirib keyinchalik ushbu birikmani kislotali sharoitdagi gidrolizi orqali dl-metioninning sintezi amalga oshirilgan [9]. S CH3 CH2CH2CHO CH2CH2CH CN CH2CH2CH OH CN CH2CH2CH COOH S CH3 S CH3 S CH3 NH2

CH2CH2CHO CH2CH2CH S CH3 CO S CH3 N NH CO H CH2CH2CH COOH S CH3NH2 HCN, NH3, CO2 ili HCN, )NH4)2CO3Ushbu uslub orqali α-aminokislotalar molekulalariga ikkinchi aminoguruhni kiritish ham mumkin, bu holatni 6 - oksivalerian aldegiddan DL - lizin olish reaksiyasida ham ko‘rish mumkin. HO(CH2)4 CHO HO(CH2)4CH CO NH CO N H II HCN,NH3, CO2 HX X(CH2)4CH CO N CO NH H III I asos III X(CH2)4CH CO NCH3 CO N H -CH3X (CH2)4CH CO N N CO H n H2N(CH2)4CH CO NH CO N H gidroliz H2N(CH2)4CH(NH2)COOH Yuqorida takidlab o‘tilganidek, enantiomer toza mahsulotlarni (>95%) (S) (+) - fenilglitsin i (S) - (+)-tret-leytsinlar diasteriomer toza α - aminonitrillarni gidrolizi orqali olingan. R C NH2 HCl R C NH3 ili R S Ar CN COO H O C NH2 HCl R CN S Ar O C NH3 COO H Sis - i trans - yenaminonitril izomerlari aralashmasi

CH2 C C H CN NR2 CH2 C C H NR2 CN CH2CH2COOH + HCN + HNR2Xuddi shunday sharoitda β - fenilpropil - α - sianiminni gidrolizini olib borib β - fenilpropion kislotani olish mumkin. CH2 CH2 C NR H CH2CH2COOH + HCN + HNR2 Ba’zi holatlarda nitril guruhi gidrolizga uchramasdan, uning hamda amin qoldig‘ining ajralishi kuzatiladi. Adabiyotlarda α - aminonitrillar gidrolizining yana bir yo‘li nitril va ikki almashgan aminoguruhning ajralishi bilan boradigan reaksiyalari keltirib o‘tilgan. Misol sifatida α - (β-metoksikarbonilpropil) - , α - morfolinofenilatsetonitrillarni β - metoksikarboniletilfenilketongacha o‘zgarishini keltirishimiz mumkin [19]. Almashingan α-aminofenilatsetonitrildan nitril va ikki almashgan aminoguruhning ajralishi bilan yuqori unum bilan (74 - 84%) tegishli arilalkilketonlar

mahsulotining gidrolizi natijasida undetsen - 8 - dion - 2,5 olingan [19]. C 2 H 5 C H C H ( C H 2 ) 2 C H C N N C 2 H 5 C 2 H 5 + C H 2 C H C C H 3 O C 2 H 5 C H C H ( C H 2 ) 2 C C H 2 C H 2 C C H 3 ON C 2 H 5C 2 H 5 C N C 2 H 5 C H C H ( C H 2 ) 2 C C H 2 C H 2 C O C H 3 Ushbu yo‘l orqali β-holatda qo’shbog‘ tutgan α-aminonitrillarning ham kimyoviy o‘zgarishlari boradi. α - (β - etoksikarboniletinil) - , α - mor - folinoarilatsetonitrillardan to’yinmagan keton efirlari olingan. Ushbu reaksiyalarda katalizatorlar sifatida mis sulfati, temir sulfati hamda mis atsetati ishlatilgan. Ajralish hatto silikagel kolonkasida ham borishi mumkin [19]. α - Morfolin - α - (1,2 - dietoksikarboniletil)fenilatsetonitrildan funksional guruhlarni ajralishi bilan 70% li sirka kislotasi ishtirokida benzoily

aminonitrillarni α - gidroksiketonlarni ham xuddi shunday yo‘l oroqali sintez qilish mumkin [19].CH3CH N CN CH3 CH3+ CH3(CH2)nCHO CH3 C CH(CH2)nCH3 CH3 CNOH N H3C CH3 C CH(CH2)nCH3 O n = 4, 6 Bundan tashqari, o‘zida alifatik, arilalifatik, siklik uglevodorod guruhlari tutgan α-aminonitrillarni gidrolizining bir qancha yo‘llari keltirib o‘tilgan [19]. 1.3. α-Aminonitrillarni karbonil birikmalar bilan o‘zaro reaksiyalari α - (Dimetilamino)fenilatsetonitrilning karbonil birikmalar (aldegidlar, ketonlar va murakkab efirlar) bilan o‘zaro reaksiyalari α - gidroksi - yoki – atsilbirikmalarning hosil bo‘lishiga olib keladi, ulardan esa o‘z navbatida boshqa birikmalar olish mumkin. α - N,N - Dialkilaminonitrillar siklik ketonlar, aromatik va alifatik aldegidlar bilan o‘zaro reaksiyaga kirishib α -

α , β - To’yinmagan aldegidlardan olingan α - aminonitrillarning anionlari ham keton va aldegidlar bilan o‘zaro reaksiyaga kirishadilar [19, 20]. Keton tariqasida siklogeksenon - 2 olinganda reaksiya ikki yo‘nalishda boradi: reaksiyaning birinchi yo‘nalishi qo‘shbog‘ga qarab, ikkinchi yo‘nalishi esa karbonil guruhiga boradi.N CH3 CH3 CH CN N CH3 CH3 CH CN HO Hosil bo‘layotgan reaksiya mahsulotlarining nisbati reaksiyani olib borish sharoitiga (haroratga, erituvchining tabiatiga, olib borish vaqtiga) bog‘liq bo‘ladi. α - Dialkilaminonitrillar ya’ni molekulasida tuyinmagan α,β - qo‘shbog‘ tutgan masalan, α - (dimetilamino - , morfolino)vinilatsetonitrillar keton va aldegidlar bilan α - holatdagi hamda γ - holatdagi uglerod atomlari orqali reaksiyaga kirishishi mumkin [21, 22]. Past haroratda

Alifatik birikmalarning galogenli hosilalaridan galogenlarni ajralishida bo‘lganidagi kabi α - aminonitrillarda ham sianid guruhining ajralishi termik yoki ishqorlar ishtirokida olib borilgan. Birlamchi aminlar va ketonlardan olingan α - aminonitrillarda sianid ionining chiqishi bilan ketiminlar hosil bo‘ladi [19]. Aril(geteril) - N - fenilaminoatsetonitrilni ishqor ta’sirida sianid ionining chiqishi bilan turli xil Shiff asoslari olingan.C R' NC R NH C=N R R' R= C6H5, n CH3C6H4, n ClC6H4, tienil, furil; R' = H, CH3 α - N,N - dialkilaminonitrillarda vodorodning chiqib ketishi kuzatilmagani sababli, sianid ionining chiqishi q o ’ shni uglerod atomida kuzatiladi. α -dialkilaminonitrillarni degidrotsianlash, masalan α - krotonil, α - dimetilaminofenilatsetonitrilni quruq kaliy gid

guruhiga yoki benzil qoldig‘iga almashinishi kuzatiladi, chunki reaksiyani olib borish uchun alkil- yoki benzilmagniyorganik birikmalar ishlatiladi. Shunday yo‘l bilan o‘zida har xil o‘rinbosarlar tutgan uchlamchi aminlar olingan [ 28 ].CR N(CH3)2 + R1 M gX CN C R R1 N(CH3)2 R = R1 = CH3, C2H5, n C4H9, CH(CH3)2, C6H5CH2; Adabiyotlarda α - aminonitrillardan sian guruhini chiqib ketishi bilan boradigan dimerlanish reaksiyalariga uchrashi to‘g‘risida bir qancha ma’lumotlar mavjud. Xuddi shu usulda α-dimetilaminoizobutironitrildan 2,3 - bis(N,N - dimetilamino) - 2,3-dimetilbutanni olinish usullari keltirilgan [28]. C H 3 C H 3 C CN N (CH 3 ) 2 H 3 C C C CH 3 N(CH 3 ) 2 CH 3 N(CH 3 ) 2 H3 C 2 Molekulasida bitta vodorod atomi tutgan α-aminonitrillar uchun, ya’ni N - monoalmashgan α - aminoatseto

birikmalarini sintez qilish imkonini beradi. Bu esa bizga boshqa usullar bilan sintez qilinishi qiyin bo‘lgan birikmalarni sintez qilish yo‘llarini ochib beradi. Shuningdek, ushbu yo‘l α - aminonitrillarni karbonilli birikmalarga (“α - aminonitrillar gidrolizi” bo‘limiga qarang) ya’ni ketokarbonilli hamda ketonitrilli va boshqa birikmalarga o‘tishga imkon beradi. Sh ularni hisobga olib ushbu bo‘limda α - aminoatsetonitrillarda keltirilgan reaksiyalarni borishiga to‘xtalib o‘tamiz. Adabiyotlarda α - dimetilaminofenilatsetonitrilni bir qancha alkillovchi reagentlar bilan alkillash reaksiyalari keltirilgan. Ushbu reaksiyalarda alkillovchi agentlar sifatida benzilxlorid, α - feniletilxloridlar ishlatilgan. Reaksiya suyuq ammiakda kaliy amid ishtirokida olib borilgan bo‘lib, reaksiya mahsulotla

α - Dialkilaminoaril - va geterilatsetonitrillar ham alkilgalloid, allilxlorid, bromsirka kislotaning etil efiri va epixlorgidrinlar bilan o‘zaro alkillash reaksiyalariga kirishadi [19,31].R CH N CN R1 R1 + R2X R C N R2 CN R1 R1 R=Ar, geteril, R1 = Alk, geteril; R2 = Alk, CH2 CHCH2, CH2COOC2H5, CH2 CH CH2 O Uglerod atomida o‘rinbosar tutmagan α-aminoatsetonitrillarni alkillash reaksiyalari o‘rganilagan. α - Dietilaminatsetonitril n - oktilyodid ta’sirida α - dietilaminodekan kislotasining nitriliga aylanadi, uning gidrolizi o‘tkazilganda n - noniloviy aldegid hosil bo‘ladi. Ushbu aminonitrilni 1,2 - epoksigeptan bilan alkillash reaksiyasi natijasida β - gidroksi - α - aminonitril hosil qilingan. Ushbu birikma kislotali sharoitda gidrolizga uchratilsa okten - 2 - al hosil qiladi. N C H C N

Siklik α - aminonitrillar ham alkillash reaksiyalariga kirishadilar. Ushbu xossalari 2,6 - dialkilpiperidin alkalloidlarini N - benzil - 2 - sian - 6 - metilpiperidin asosida sintez qilish imkonini beradi [19].CH 2 O N H 3 C NC CH 2 O N H 3 C NC R O N H 3 C R H CH 3 [H] CN RX α - Dialkilaminoalkilatsetonitrillarni alkillash reaksiyalari ham o‘rganilgan, ular bu reaksiyalarda α - dialkilaminodialkilatsetonitrillar hosil qilishadi [ 19 ]. Adabiyotlarda α -aminonitrillarni ya’niki α - N - fenil - , N - metilakrilonitrillarni alkillash reaksiyalari to‘g‘risida bir qancha ma’lumotlar keltirilgan. α - N - fenil - , N - metilakrilonitrillar alkil yoki arilmetallar bilan anionlar hosil qilib, ular esa o‘z navbatida ushbu alkillash reaksiyalari orqali α - uglerodning alkillanish reaksiya mahsulotla

CH2 CH C N CN CH3 H + CH3J H3C CH2 CH C N CN CH3γ - holatdagi uglerod atomiga metil guruhini kiritilishi reaksiyaning yo‘nalishini o‘zgartirib yuboradi; α - morfolinopenten - 3 - on kislota nitrilini etilbromid bilan alkillash reaksiyasida alkillash faqatgina α - holatdagi uglerod atomiga borishi kuzatiladi. H3C CH=CH C H CN O + C2H5Br H3C N CH CH C C2H5 CN O N Reaksiyani yo‘nalishiga α - aminonitrildagi aminoguruhning tuzilishi o‘zining yetarlicha katta ta’sirini o‘tkazadi. α - Dimetilamino - va – morfolinotsinnamilatsetonitrilni metil yodid bilan metillash reaksiyasida alkil mahsulotlar sifatida bir xil nisbatdagi α - va γ - metilmahsulotlar hosil bo‘ladi. α - Morfolinotsinnamilatsetonitrilni alkillash reaksiyasida esa asosiy mahsulot sifatida α-metilmahsulot hosil bo‘ladi [19]. C C C H

CH CH C CN R= CH3 NRCH3 ,Alkillovchi agentni hajmi ham α/γ mahsulotning nisbatiga o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. Ushbu holatda metil yoditdan izopropil bromidga o‘tilganda γ - alkilizomer mahsulotni ko‘payishiga olib keladi. Adabiyotlarda N - atsilaminonitrillarni alkillash reaksiyalari keltirib o‘tilgan. α - N - benzoilanilinofenilatsetonitrilni n - butil - va benzilbromid bilan reaksiyalari dimetilformamid erituvchisida olib borilgan. Tuz hosil qiluvchi noorganik tuz sifatida natriy gidridi ishlatilgan. CH CN N C O C CN CH2R N C O + RCH2Br α - Dimetilaminofenilatsetonitril krotonilbromid bilan o‘zaro reaksiyasida uglerod atomiga alkillanish reaksiyasi mahsulotlarini hosil qiladi. CH CN N CH3 CH3 + CH3CH = CHCH3Br C CN N CH3 CH3 CH2CH=CHCH3 Ushbu holatlarda α - aminonitrillarda alkillanish rea

birikmalar sintezi adabiyotlarda keltirib o‘tilgan [32, 33]. α - Dietilaminoatsetonitrilni sis - geksen - Z - il - 1 - yodid bilan alkillash reaksiyasida qo’shbog‘ning optik aylanishisiz boradi [19]. N C C H2 N C 2 H 5 C 2 H 5 + C 2 H 5 C C C H 2 C H 2 J C 2 H 5 C C C H 2 C H 2 C H N H H C N C 2 H 5 HH C 2 H 5 α -(dimetilamino)seklogeksilatsetonitril anionini akril kislota etil efiri, kroton kislota etil efiri, metakril kislota metil efiri i korich kislota metil efiri bilan alkillanish reaksiyasi adabiyotlarda keltirilgan [34]. CH CN N(CH3)2 + RCH = C R1 COOR2 C CHCHR1 COOR2 CN N(CH3)2 R R=R1= H. R2=C2H5, R=CH3, R1=H, R2=C2H5; R =H, R1=R2=CH3; R= C6H5, R=H, R= CH3 1 2 α - (Dialkilamino)arilatsetonitrillarni o‘rinbosar tutmagan dialkilaminoatsetonitril bilan hamda boshqa alifatik α - aminon

C H C N N R 1 R 2 + C H 2 = C H X CC H 2 C H 2 X N R 1 R 2 C N X = C O O C 2 H 5 , C N ; α - Morfolinofenilatsetonitrillar, ya’ni molekulasida o - holatda o‘rin - bosarlar tutgan birikmalar, akril kislota etil efiri bilan alkillash reaksiyasiga kirishsa, 2,6 - dialmashingan α -aminofenilatsetonitrillar akril kislota etil efiri va akrilonitril bilan reaksiyaga kirishmaydi. Ushbu holat o-holatdagi o‘rinbosarlarning fazoviy joylashishiga bog‘liqligi ko‘rsatib o‘tilgan [19, 37, 38]. To’yinmagan karbon kislotalarning efirlari va akrilonitril kabi α - (dialkilamino)arilatsetonitrillarning α , β - to’yinmagan ketonlarga birikish reaksiyalari ham o‘rganilgan [6, 9].CH CN NR1R2 + CH2 =CHCOR C CH2CH2X NR1R2 CN Reaksiya mahsulotinng unumi foydalanilayotgan tuz hosil qiluvchi birikmaning tabiatiga ham

o‘zaro reaksiyasida ham kuzatildi [19]. α - Atsilaminonitril va fenillitiydan olingan α - (N - benzoilanilino) - fenilatsetonitril anioni akril kislota metil efiriga birikadi [19]. α - (Dialkilamino)arilatsetonitrillar shuningdek karbon kislotalarning q o’ shbog‘iga va uchbog‘iga birikish reaksiya mahsulotlarini beradi. α - Morfolinofenilatsetonitril hamda α - (morfolino)piridil - 3 - atsetonitrilning malein kislota va propiol kislota etil efirlarining reaksiyalari tetgidrofuran erituvchisida natriy metilat ishtirokidagi reaksiyasida yaxshi natijalar olingan [19]. C C N C H C H 2 C O O C 2 H 5C O O C 2 H 5 ON C C N C H C H 2 C O O C 2 H 5 ON 2,6 - Dimetilpiperidinoatsetonitril siklopentenonning qo‘shbog‘iga birikish reaksiyasi mahsulotini beradi [19].N CH3 CH3 CH2 CN + O N CH3 CH3 CH2 1.4.

(CH3 ) 2N CH 2 CN + X C OCH 3 O X C OH O N(CH 3 ) 2 CN α - (Morfolino)fenilatsetonitrilni xlorbenzoilxlorid bilan o‘zaro reaksiyasida reaksiya atsil mahsulot hosil bo‘lgan vaqtda to‘xtamaydi balki reaksiya mahsuloti sifatida diketonlarning hosil bo‘lishi kuzatiladi [34]. CH CN O + N Cl C O Cl NaH/TGF C C O CN Cl O N H+ C C O O Cl Shuningdek, α - aminonitrillarni boshqa bir qancha kimyoviy o‘zgarishlarga uchrash reaksiyalari ham mavjud. Dialmashgan α-morfolinoatsetonitrilning oksidlanishi natijasida α,β - to‘yinmagan nitrillar hosil qilishi kuzatiladi [19]. Cl C CN CH2 R O + N Cl C CN CHR Cl C O O OH CH2Cl2 O R = COOC2H5, CH = CH2,

1.5. Geterotsiklik birikmalar sintezi N-almashingan α-aminonitrillarning (1) 1,3 - dikarbonil birikmalar [9, 26], yoki atsetilenlar bilan o‘zaro ta’siridan 3 - aminopirrollarning (5) olish usullaridan biri bo‘lib xizmat qilmoqda, bundo oraliq mahsulot sifatidagi aminonitril (2), tautomer holatlarda (3) va (4) muvozanatda mavjud bo‘ladi, ular reaksiya mahsulotlari holida ajratib olingan bo‘lib va ichki molekulyar kimyoviy o‘zgarishlar orqali halqalanishga uchragan bo‘lib ular pirrollar hosil qilgan (5) R C H C N + R 1 C O C H 2 C O R 2 R C H C N R N H C = C H C O R 2 R 1N H 2 C H C N N = C C H 2 C O R 2 R 1 1 2 3 R C H C N N C H C H 2 C O R 2 R 1 N HR N H 2 R 1 4 R 2 C O 5 N - Almashgan α - aminonitrillar (8) natriy etilat yoki trietilamin ishtirokida 3 - aminopirrollarga oson aylanadi: shu

Xuddi shunday uslubda 3 - aminopirrolning hosilalari bo‘lgan S - nukleozidlar olingan. Aminoatsetonitrillar va ularning fragmentlarini o‘zida saqlagan birikmalar 5 - aminotiazollar sintezida ko‘p ishlatilgan. N - benzoiltioaminoatsetonitrillar kislotalar ishtirokida halqalanish reaksiyalariga uchrab 5 - iminotiazollarning hosilalarini hosil qiladi [36].

C N CHCN S CH3 R NH S R HN Cl HCl 5 - aminotiazol hosilalarini sintez qilishning oson yo‘llaridan biri izotiotsianatlarni aminoatsetonitril va ularning hosilalari bilan o‘zaro reaksiyasidan olingan [39]. Hosil bo‘lgan N - almashgan N - sianmetiltiomochevinalar oson halqalanishga uchrab 5 - aminotiazollar hosil qiladi. R NCS + R1 CH CN R NH2 NH C NH CH R1 S CN N S H2N NHR R1 Aminoatsetonitrillar bilan xlortiougol kislota efiri hosilalari, va oltingugurt uglerodi xuddi shunday reaksiyaga kirishib tegishli mahsulotlarni hosil qiladi [6]. Ushbu reaksiyalarni aldegidlar ishtirokida olib borish Shiff asoslarini hosil bo‘lishiga olib keladi, ushbu reaksiya mahsulotlarining gerbitsid va bakteritsid faolliklari to‘g‘risida ba’zi adabiyotlarda ma’lumotlar keltirilgan [9]. 33

N S N SH C H R R CHO + CS2 + H2N CH2 CNShuni ta’kidlash kerakki, adabiyotlarda α-aminonitrillardan dinitrillar va 2 - amino - 5 - sianpirrollar olish usullari keltirib o‘tilgan [6]. N H2N CN R1 R2 R1 CH CH C CN CN NHR2 N N CN R1 H R2 R1 CH CH CH CN R1 CN Cl CH CH C CN CN NHR2 NHR N C NR 1 R 2H 2 NNH N C NR 1 R R 1 = C H 3 , C 2 H 5 R 2 = C H 3 C H C H 3 , C ( C H 3 ) 3 α - Aminomalononitrillar va ortochumoli efiridan imidazol birikmalari sintezi amalga oshirilgan [40]. 34

NC C NH2 + HC(OC 2 H 5 ) 3 NC R CN C N R CN CHOC 2 H 5 NC R 1 N H 2 N N NH3 Kondensatsiya reaksiyalarini o‘tkazishda murakkab geterohalqali birikmalarni ishlatilishi geterohalqada ikkita kislorod atomlarini tutgan birikmalarni olish imkonini beradi. Ba’zi birikmalar, ya’ni α - karbamoil - α - aminoatsetonitril hosilalari 9 - gidroksi - 8 - metilgenoksantin, - ksantin va guanin hosilalari, hamda uch halqali geterobirikmalar sintezida, α-aminomalononitrillar esa 9 - aminopteridinlar [19] va 2,4 - diamino - 7 - metilpteridinlar sintezida ishlatilgan [41]. Yuqorida keltirilgan ma’lumotlardan kelib chiqib shuni ta’kidlash kerakki, α - aminonitrillar ko‘p funksiyali birikmalar bo‘lib, ular o‘z navbatida boshqa yangicha ko‘p funksiyali birikmalarni kimyoviy sintez qilishda asosiy va muhim rolni e

birikmalar α-aminokislotlarning hosilalari bo‘lib ularning yuqori biologik faollikka egaligi ma’lum, lekin α - aminonitrillarning biologik faolligi to‘g‘risida, aniqrog‘i o‘simliklarni o‘stiruvchi faolligi to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilmagan 2-BOB. TAJRIBA QISMI Olingan moddalarning IQ - spektrlari Furye-spektrometrida 2000 (Perkin Elmer) modeli KBr tabletkalarida, Mass - spektrlari MX - 1303 asbobida, PMR - spektri esa JNM - 4H - 100 Varian Unity 400(+) asbobida olingan. Birikmalarning tozaligi va reaksiyaning borishini YUQX usulida Silufol UV - 254 va turli xil erituvchilar sistemasida olib bordik. Moddalarning suyuqlanish haroratini Boetus mikroskopida aniqladik. 2.1. Birlamchi moddalarning olinishi Atsetonsiangidrinni hamda reaksiya uchun ishlatilayotgan boshqa aminlarni vakuumda hay

qolgichini o‘rnatib, unga 5.0 g (0.058 mol, 5,5 ml) atsetonsiangidrinni yoki 5.0 g (0.03mol, 4.5 ml) benzaldegidsiangidrinni quydik. Reaksion aralashmani aralashtirib turgan holda sianlovchi agent sifatida atsetonsiangidrin ishlatilganda 0.058 moll amin komponentlaridan, benzaldegidsiangidrin ishlatilganda esa 0.03 moll amin komponentilaridan (metilamin, dimetilamin, etilamin, dimetilamin gidroxloridlar) qushdik. Aralashmani 3 - 4 soat qaynatib, xona haroratiga qadar sovuganidan so‘ng erituvchini 1/3 qismi qolguncha miqdorda erituvchisini vakuumda haydab yubordik. Qolgan qismni sovutib hosil bo‘lgan cho‘kmani filtrlab olib, etanolda qayta kristalladik. Ushbu uslub bilan V va VI birikmalar olingan. Yupqa qatlamli xromotografiya uslubida atseton:benzol (2:4) nisbatidagi erituvchilardan (sist

$(12), 116 (100), 83 ( 66 ), 27 (23). N - (α - Sianbenzil)dietilamin (IV) Reaksiya quyidagi usul bo‘yicha olib borilgan (а). 3.2 г (0.03 moll) dietilamin gidroxlorid va 5.0 g (0.03 moll, 4.5 ml) benzaldegidsiangidrindan 6.7 g (95%) reaksiya mahsuloti olindi. T қай. =140 - 142 °С 10 mm. sim. ustuni, R f = 0.58 (sistema A) IQ - spektr V C N 2226 см -1 , v NH 3334 см -1 . Mass - spektr m\\z, (%) М + =188(11), 130(100), 111(38), 27(26). N - (α - Sianbenzil)piperidin (V) Reaksiya quyidagi usul bo‘yicha olib borilgan (b). 2.5 g (0.03 moll) piperidin va 5.0 g (0.03 moll, 4.5) benzaldegidsiangidrindan 6.2 g (83%) reaksiya mahsuloti olindi. Т suyuq. = 56 - 58 °С, R f - 0.82 (sistema A) IQ - spektr V C N 2226 см -1 , v NH 3260 см -1 . Mass-spektr mXz, (%) М + =200 (18), 116 (100), 77 (64), 27 (28). N$ $N - (α - Sianbenzil) - p - anizidin (XXV) Reaksiya (b) uslub bo‘yicha olib borilgan. 3.7 g (0.03 mol) p - anizidin va 5.0 g (0.03 mol) benzaldegidsiangidrindan reaksiya mahsuloti sifatida 6.9 g (78%) modda olingan. T.suyuq. = 99-101°S, Rf = 0.89 (erituvchilar sistemasi A) IQ - spektr vCN 2222 sm - 1 , vNH 3318 sm - 1 . Mass - spektr m\\z, (%) M + =238 (22), 207 (28), 211 (48), 77 (100) ko‘rsatgichlari mavjudligi tahlil qilingan. 39$

BOB-3. OLINGAN NATIJALARNING MUHOKAMASI 3.1. Benzaldegidsiangidrinni turli aminlar bilan reaksiyalarini o‘rganish Benzaldegidsiangidrin o‘zida aromatik halqa tutgan siangidrin birikmalar qatoriga mansubligini inobatga olib uning turli aminlar bilan reaksiyalarini o‘rganish bizda katta qiziqish uyg‘otdi. Benzaldegidsiangidrin asosida sintez qilib olingan birikmalar turli xil α - aminonitrillar olishda xom - ashyo sifatida ishlatilishi mumkin. Ular molekulasida aromatik halqaning mavjudligi bunday birikmalarni ham kimyoviy nuqtai nazardan, hamda ularni biologik faolligini o‘rganish jihatidan qiziqarli qiladi. Ushbu holatdan kelib chiqib biz benzaldegidsiangidrinni turli xil aminlar bilan(birlamchi va ikkilamchi alifatik, hamda aromatik) reaksiyalarini o‘tkazdik. Ularning o‘zaro reaksiyasini

C O H + N H 2C H 3 C N R C C H 3 C N N H R + H 2 O I . R = C H 3 ; I I . R = C 2 H 5 Olingan α-aminonitril birikmalarining I - II IQ - spektrida nitril guruhi valent tebranishlari yutilish spektrlaridan (2223 - 2240 см -1 ) tashqari, NH - guruhi valent tebranishlariga mos keluvchi 3240 - 3326 см -1 yutilish spektrlari ham mavjudligi aniqlandi. Sintez qilib olingan birikmalarning Mass - spektrlarida past intensivlik bilan bo‘lsada molekulyar ionga xos bo‘lgan pik mavjudligi, shuningdek molekulyar iondan ajralgan aminoguruh va izopropil qoldig‘iga xos bo‘lgan tegishli piklar mavjudligi kuzatildi. 3.3. Alifatik ikkilamchi aminlar bilan reaksiyalari Hammamizga yaxshi ma’lumki, ikkilamchi alifatik aminlarning (dimetilamin, dietilamin) asoslilik darajasi birlamchi aminlarning asoslilik darajasig

reaksiyani borishi juda qisqa vaqt davom etdi (bir necha minut davomida), reaksiya mahsulotlari ham yuqori unumlarda hosil bo‘ldi (qarang 2.5-jadval). Olingan birikmalarning III - IV IQ - spektrida nitril guruhi valent tebranishlari yutilish spektrlaridan (2218 - 2238 см -1 ) tashqari, NH - guruhi valent tebranishlariga mos keluvchi 3246 - 3312 см -1 yutilish spektrlari ham mavjudligi aniqlandi. Sintez qilib olingan birikmalarning Mass - spektrlarida past intensivlik bilan bo‘lsada molekulyar ionga xos bo‘lgan pik mavjudligi, shuningdek molekulyar iondan ajralgan aminoguruh va izopropil qoldig‘iga xos bo‘lgan tegishli piklar mavjudligi kuzatildi . 3.4. Benzaldegidsiangidrinni ikkilamchi siklik aminlar bilan reaksiyalari Oldingi bo‘limlarda qayd etilganidek, atsetonsiangidrinni ikkilamchi s

C O H + C H 3 C N C C H 3 C N + H 2 OXH N XN V . X = C H 2 ; V I . X = O 2.1-jadval. Ba’zi bir almashingan α - aminofenilatsetonitrillarning fizik-kimyoviy tavsiflari Birikma-lar Unum, % Т суюқ. ёки Т қай. , °С R f Mol. og‘irlik Brutto formulasi I 89 126-128 (10 мм .сим . устуни ) 0.63 146 C 9 H 10 N 2 II 93 138-140 (10 мм .сим . устуни ) 0.72 160 C 10 H 12 N 2 III 88 118-120 (10 мм .сим . устуни ) 0.53 160 C 10 H 12 N 2 IV 95 140-14 2 (10 мм .сим . устуни ) 0.58 188 C 12 H 16 N 2 V 83 55-56 0.82 200 C 13 H 16 N 2 VI 86 62-64 0.87 202 C 12 H 14 N 2 0 Ushbu reaksiyani yuqori haroratda bo‘lmasada, lekin yuqori unumlarda reaksiya mahsulotini hosil qilishini reaksiya uchun olingan aminlarning asoslilik darajasining nisbatan yuqoriligi bilan izohlash mumkin. 43

Benzaldegidsiangidrinni aromatik aminlar bilan reaksiyalari Biz tomonimizdan benzaldegidsiangidrinni turli aromatik aminlar bilan reaksiyalari o‘rganildi. Aromatik amin komponentlar sifatida anilin, o-, p- toluidinlar va p-anizidinlar ishlatilgan. Sintez davomida kutilgan α- aminofenilatsetonitrillar adabiyotlarda ma’lum bo‘lib, ularda reaksiyaning borishi va olingan mahsulotlarning unumi to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilmagan. Shuningdek, ularning sintezida sianlovchi agent sifatida sianid kislotaning o‘ta zaharli tuzlari ishlatilgan [1 - 3,6]. 2.6 – jadval. α-Arilaminofenilatsetonitrillarning ba’zi bir fizik - kimyoviy tavsiflari Бирикмалар Маҳсулот унуми , % Т . суюқ , ° С R f Мол . оғирлиги вес Брутто формула си XXII 63 82-84 0.90 208 C 14 H 12 N 2 XXIII 72 72-73 0.71 222 C 15 H 14 N 2

C OH + H2 N CH3 CN H 2 O X C N CN H H X XXII. X=H; XXIII. X= -CH 3 ; XXIV. X=o-CH 3 ; XXV. X= OCH 3 Ushbu birikmalarning (XXVI-XXVII) IQ-spektrlarida NH- va CN-guruhlarga mos keluvchi 3320 - 3360 sm -1 va 2220-2231 sm -1 yutilish spektrlari mavjudligi ko‘rsatildi. Ta’kidlab o‘tilgan birikmalarning Mass-spektrlarida molekulyar ionlarning intensivligi 13-18 % ni tashkil qilishi aniqlandi. XULOSA 45

Adabiyotlarda keltirilgan ma’lumotlar va olingan natijalarni tahlil qilib biz quyidagi xulosalarga keldik: 1. Benzaldegidsiangidrinni metil - va etilaminlar bilan reaksiyalari o‘rganildi. Reaksiyani ekzotermik ravishda borib tez vaqtlarda tugashi aniqlandi. 2. Benzaldegidsiangidrinni dimetil - va dietilaminlar bilan reaksiyalari o’rganildi. Reaksiya uchun olingan aminlarning asoslilik xossalari yuqori bo’lganligi uchun reaksiya o’ta tez va shiddat bilan borishi kuzatiladi. 3. Benzaldegidsiangidrinni siklik tuzilishga ega bo‘lgan morfolin va piperidin bilan o‘zaro reaksiyalari o‘rganildi. Reaksiyani borishiga ta’sir etuvchi omillar o‘rganildi. 4. Benzaldegidsiangidrinni alifatik aminlar (metil, dimetil, etil, dietil) bilan o‘zaro reaksiyasida reaksiyaning borishiga reaksiya natijasida ajral

1. Karimov I.A. Bizning asosiy vazifamiz vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz faravonligini yanada yuksaltirishdir. Toshkent, O‘zbekiston 2010. 2. Karimov I.A. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi O‘zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo‘llari va choralari. Toshkent, O‘zbekiston 2009. 3. Enders, A.S.Amaya, F.Pierre Conversion of Aldehydes to Amides via DMSO of the corresponding α - aminonitriles New J.Chem. 1999. 23, 261-262 4. Dyke S.F., Tiley E.P., White A.W.C., Gale D.P. α - Aminonitriles - I. A simple synthesis of deoxybenzoins Tetrahedron. - 1975. - V.31. - P. 1219 5. Несмянов А.Н., Несмянов Н.А. Начало органической химии. - М., «Химия», 1974. 457 - 478 стр. 6. Кодиров А.А. Синтез и химические преврашения α - аминонитрилов . А втореферат дис....к.х.н. - Т , - 2004 г . 7. Yanovskaya

synthesis using enantiopure sulfinimines and diethylaluminum cyanide: The alcohol effect. J. Org. Chem. - 1996. - V. 61. - P. 440 - 441. 14. Albright J.D. Reactions of acyl anion eqwivalents derived from cyanohydrins, protected cyanohydrins and a-dialkylaminonitriles . Tetrahedron 1983. -V. 39. N20.-P. 3207-3233 15. Enders V.D., Lotter H. C-C-connective synthesis of α - dialkylaminoketones from aldehydes and sec-amines. Tetrahedron letters - 1982. - V.2. -P. 639-648 16. Sanders E.B., Secor H.V., Seeman J.I. Synthesis of 2,3-disubstituted pyridines. Ortho-formylation and ortho-alcylation of 2-alkylpyridines . J.Org.Chem. -1976. -V. 41. -P. 2658 17. Jacobson R.M., Lahm G.P., Glader W. Three-carbon annelationS. Regiocontrolled reactivity of trimethylsilyl and ethoxyethyl-protected cyanohydrin

22. Tarzia G., Panzone G. Pyrrolo[3,4-d]pyrimidines and methods for their preparation / Ц в . 1446153 (). 23. Vakamatsu Т., Konda J., Hobara S., Ban Y. 2-(2,6-dimethyl- piperidino)acetonitrile as an acyl carbanion equivalent. Heterocycles -1982. -V. 19.-P. 481-489 24. Makosza M., Serafimova В., Boleslawska T. Reakcia anionow organicznych. XIV. Katalityczne alkilowanie dwyalkiloaminopochodnych fenyloacetonitryly Roczniki chemii. -1968. -V.42. -P.817-819 25. Balicri R., Hosmane R.S., Leonard N.J. Reagents for biorganic synthesis: preparation, properties, and reactions of ethyl and methyl N-(cyanomethyl)- methanimidates . J. Org. Chem. -1983. -V. 48. N1. -P. 3-7 26. D.Karoline, P.Steve, D.Olivier, G.Louis Synthesis of -amino esters using the Reformatsky reaction with α - aminonitriles Bull.S

33. Smith R.E., Morris G.F., Hayzer C.R. Aroylations of N,N-dimefhyl- glycinonitrile to from α - dimethylamino-(3-ketonitriles. Cyclizations with acetophenone to give 3-dimethylamino - 2 - pyridones . J.Org.Chem. -1968. - V.33. -P.2562-2568 34. Shiba Т ., Kata H. The preparation and properties of mesoionic 5- iminothiazole deriwatives . Bull. Chem. Soc. JaP.-1971.-V. 44. N7.-P. 1864-1868 35 . Balguist J.M., Goetz F.J. A re investigation of the reaction between isothiocyanates and aminoacetonitrile. J. Heterocycl. Chem. -1972. -V.9. N4. -P. 937-938 36. Makosza M., Goetzen T. Reakcie anionow organicznych. XXXIV. Katalityczne alkilowanie nitryli α - alkoksybenyboctowych . Roczniki Chemii - 1968.-V. 42. -P. 817-819 37. Bryson T.A., Pye W.E. Synthesis of (+-)-3-methoxyestra-1,3,5(lO)- triene:

44Кодиров А.А., Мирзаев М.С., Шахидоятов Х.М. Ацетонциангидринларни аминлар билан реакцияларини ўрганиш // Кимёвий реакцияларнинг синтези ва уларни ишлаб чиқариш. Тезис докл. - Т. - 1995. С.112 45 Кодиров А.А., Шахидоятов Х.М. Взаимодействие ацетонциангидрина с ароматическими аминами // Ёш олимлар ва талабалар II - Республика илмий конференцияси. Тезис докл. - Т., - 1996. С. 3. 46 Кодиров А.А., Абдуллаев Н.Д., Шахидоятов Х.М. О реакции циангидринов с аминами // Методологические и прикладные проблемы химии. Тезисы докл.межд.конф. г. Самарканд. 18 - 20 ноябрь - 1997. С.31 - 32 47 Кодиров А.А., Абдуллаев Н.Д., Шахидоятов Х.М. Исследование реакции циклогексанонциангидрина с этилендиамином // Узб.хим.журнал 1999. N 3. С. 38 - 41 48 Кодиров А.А., Шахидоятов Х.М. Ацилирование α - аминонитрилов /

Купить

Похожие документы
17-guruh elementlari galogenlar
Oltinchi guruh p-elementlari
Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
3-guruh d-elementlari
Argos test javoblari

Информация о документе

Продавец

Benzaldegidsiangidrinni aromatik aminlar bilan reaksiyalarini o‘rganish

Похожие документы