Буғ ва газ турбиналари - Тепловая инженерия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	22 Декабрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Тепловая инженерия

Буғ ва газ турбиналари

Купить

БУҒ ВА ГАЗ ТУРБИНАЛАРИ Режа: 1. Бу ғ турбиналари хакида умумий макълумотлар; 2. Газ турбиналари хакида умумий макълумотлар; 3. Буғ газ курилмалари; 4 . Назорат саволлари.

1. Бу ғ турбиналари хакида умумий макълумотлар; Буғ турбиналарининг гуруҳланиши Буғ турбиналари консткцияси, иссиқлик жараёни характери, буғ параметрлари ва саноатда ишлатилишига қараб қуйидагича асосий гуруҳларга бўлинади: 1) Поғоналар сонига кўра. 2) Буғ оқими ҳаракатига кўра. 3) Ц илиндрлар (корпуслар) сонига кўра. 4) Буғ тақсимланиш принципига кўра. 5) И ссиқлик жараёни характерига кўра . 6) Б уғ босимига кўра .

Бу ғ т урбинасининг с оплоси ва и ш ғ илдираги.

КИЧИК Қ УВВАТЛИ Р ЕАКТИВ Т УРБИНА С ХЕМАСИ. 1. – чиқиш қувури; 2. – иккинчи қатор йўналтирувчи куракчалар; 3. – иккинчи қатор ишчи куракчалари; 4. – корпус; 5. – биринчи қатор йўналтирувчи куракчалар; 6. – биринчи қатор ишчи куракчалар; 7. – ротор; 8. – буғ қувури; 9. – поршень; 10. – буғ кириш ҳалқасимон камераси.

ИШЧИ КУРАКЧАЛАРДА ЭНЕРГИЯНИНГ БИР ТУРДАН БОШҚА ТУРГА АЙЛАН И ШИ Актив турбина ишчи куракч а ларида буғ тезлиги ўзгариши: а –куракчалардаги оқим схемаси; б–тезликлар учбурчаги.

Актив поғона куракчаларидаги иссиқлик жараёнининг йўқотишларини ҳисобга олган ҳолдаги i–s диаграммадаги тасвири. Реактив по ғ она курак чаларидаги йўқотишлар ҳисобга олинган ҳолдаги иссиқлик жараёнининг i-s диаграммадаги тасвири. Реактив лик даражаси тахминан 30 % ли поғона куракчаларидаги иссиқлик жараёни.ЭРКИН РЕАКТИВЛИК ДАРАЖАЛИК ПОҒОНА

Реактив поғона ишчи куракчаларида буғ тезлиги ўзгариши: а куракчалардаги оқим схемаси; б  тезликлар учбурчаклари.

ТУРБИНА ПО ҒОНАЛАРИДАГИ ЙЎҚОТИШЛАР Йў қотишларнинг гуруҳланиши Буғ турбиналарида содир бўладиган йўқотишларни икки гуруҳга ажратиш мумкин: 1) Ички йўқотишлар . Турбинада ишчи жисм кенгайишида унинг ҳолати ўзгаришига бевосита таъсир кўрсатади; 2) Ташқи йўқотишлар . Бу йўқотишлар турбинада ишчи жисм кенгайишида унинг ҳолати ўзгаришига таъсир кўрсатмайди.

БУ Ғ ТУРБИНАЛАР И ИШ РЕЖИМЛАРИ Бу ғ турбинаси қувватини қуйидаги усулларда ўзгартириш мумкин: 1) б уғни турбинага киришда дросселлаш йўли билан (дроссел ли буғ тақсимлаш) ; 2) турбинанинг биринчи бошқарилувчи поғонаси очиқ соплолари сонини ўзгартириш орқали (соплолик буғ тақсимлаш); 3) турбинанинг битта ёки бир нечта оралиқ поғоналарига бирламчи буғ киритиш орқали (ташқи буғ тақсимлаш).

Дросселли бу ғ тақсимлаш Дросселлик бу ғ тақсимлаш усули қўлланилганида номинал қувват иқтисодий қувватга тенг бўлади. Турбина кичик қувватда ишлаганида дроссел клапанлари қисман ёпиқ бўлади. Шунинг учун кичик қувватда турбинага киритиладиган буғнинг ҳаммаси дросселланади. Буғни дросселлашда йўқотишлар содир бўлади ва ФИК пасаяди.

Соплоли бу ғ тақсимлаш. Соплоли буғ та қсимлашда буғ биринчи поғона соплоларига 3 10 та клапанлар орқали киритилади. Бу клапанлар соплоли ёки бошқарувчи клапанлар дейилади. Ҳар бир бошқарувчи клапан маълум соплолар гуруҳига хизмат қилади.

ТАШ ҚИ БУҒ ТАҚСИМЛАШ. Соплоли бу ғ тақсимловчи турбиналарда айрим ҳолларда ички ёки ташқи айланиб ўтишлардан фойдаланилади.

БУ Ғ ТУРБИНАЛАРНИНГ ЭНЕРГЕТИК ХАРАКТЕРИСТИКАЛАРИ Турбинага бу ғ сарфининг электр қувватга боғлиқлик графиги турбина энергетик характеристикаси дейилади. Бу боғликлик тўғри чизиқ кўринишига эга. Турбина қувватининг буғ сарфига боғлиқлик графиги.

ПОРШЕНЛИ СЕРВОМОТОР СХЕМАСИ. 1  марказдан қочма ростлагич; 2  муфта; 3  тишли узатиш механизми; 4  мой насоси; 5  золотник; 6  поршен; 7  сервомотор; 8  сервомотор поршени; 9  турбина буғ ростлаш клапани.

ТУРБИНАНИ МОЙ БИЛАН ТАЪМИНЛАШ СХЕМАЛАРИ Энг кўп тар қалган мой таъминоти схемалари қуйидагилар:  хажмий насосли схемалар;  марказдан қочма насосли схемалар. Ҳ ажмий насосли мой таъминоти схемаси. 1  бош мой насоси; 2  редукторли узатгич; 3  мой баки; 4  ростлаш схемаси; 5  пружинали редуктор; 6  юқори босимли мой ташлаб юбориш клапани; 7  паст босимли мой ташлаб юбориш клапани; 8  мой совитгич; 9  ёрдамчи турбомой насоси; 10  тескари клапан; 11  авариявий электромой насоси; 12  ўзгармас ток электрюритгичи; 13  мой подшипниклари.

БУҒ ТУРБИНАЛАРИНИНГ КОНДЕНСАЦИОН КУРИЛМАЛАРИ Конденсаторнинг кўндаланг кесими : 1  конденсатор корпуси; 2  қ увур доскалари; 3  конденсатор қ увурлари; 4  ва 5  сув камералари; 6  совитувчи сув кириш қ увури; 7  совитувчи сув чи қ иши; 8  конденсатор кириш қ увури; 9  конденсат йи ққ ич; 10  Ҳаво сўриш қ увурчаси.

Юзали конденсацион қ урилманинг соддалаш - тирилган схемаси : 1–буғ турбинасидан буғ чиқариш қ увури; 2 – линзали компенсатор; 3 – буғ қабул қилиш қ увури; 4 – атмосфера клапнига буғни бериш қ увури; 5 – конденсатор қ увурлари; 6 – сув камераси; 7 – ҳаво сўриш қ увури; 8 – сув чиқариш кранлари; 9 – ва 11 – таянчлар; 10 – конденсат йи ққ ич; 12 – коденсат насоси; 13 – совитувчи сув о қ аваси қ увури; 14 – чиқарувчи канал; 15 – циркуляцион насос; 16 – совитувчи сув кириш канали; 17 – совитувчи сув сўриш қ увури; 18 – ёрдамчи буғ о қ имли эжектор қ увури; 19 – совитувчи сув йўналишидаги бурагичли қ оп қ о қ ; 20 – конденсат қ увури; 21 – икки поғонали буғ о қ имли эжектор; 22 – эжекторга буғ бериш; 23 – сурилган буғ-ҳаво аралашмасини эжекторга бериш; 24 – сув камераси; 25 – Ҳаво чиқариш крани

ГАЗ ТУРБИНА ҚУРИЛМАЛАРИ Газ турбина қурилмалари буғ турбиналарига нисбатан қуйидаги афзалликларига эга: 1) и хчам ; 2) к онденсат қурилмасининг йўқлиги ; 3) к онструкциясининг соддалиги ва қулайлиги ; 4) к ам металлилиги арзонлиги ; 5) с овитиш учун кўп сув талаб қилинмайди . Газ турбинасининг қуйидаги камчиликлари мавжуд: 1) г аз турбиналарининг тез ишдан чиқиши ; 2) ишлатиладиган ёқилғига юқори талаблилиги.

Буғ турбиналари каби газ турбиналари ҳам актив ва реактив, бир поғонали ва кўп поғонали бўлади. Газ ҳаракатига қараб ўқли ва радиал турларига бўлинади. Реактив газ турбиналарининг қўлланилиши ФИК ва иш режимининг барқарорланишига олиб келади. Ишлаш режими, иссиқлик миқдори, ишлатиладиган ёқилғи турига қараб кўп поғонали газ турбиналари 2–7 ва ундан ҳам кўп поғонали бўлиши мумкин. Кам миқдорли юкламалар учун бир поғонали газ турбиналари иқтисодий қулай. Газ турбиналари буғ турбиналарига нисбатан юқори бошланғич температурада ишалйди. Шунинг учун унинг деталлари иссиққа чидамли пўлатдан ясалади, баъзи ҳолда ишчи куракларни совитиш учун махсус қурилмалар ўрнатилади. Газ турбиналари паст бошланғич босимда ишлайди. Газ кенгайиши натижасида унинг ҳажми бир неча юз баробар ошади. Шунинг учун газ

ГАЗ ТУРБИНАЛАРИ. ГАЗ ТУРБИНА СИ ҚУРИЛМАСИ СХЕМАСИ ВА ЦИКЛИ.

ГАЗ ТУРБИНА ҚУРИЛМАСИ НИНГ P – V ВА T – S ДИАГРАММАЛАРИ . Ёниш к а мерасига иссиқлик берилганда изобара бўйича (4 –1) температура Т 4 дан Т 1 гача ортади. 1–2 чизиғи турбинада ишчи жисмининг изоэнтропик кенгайишини характерлайди. Ҳақиқий циклда ички срафлар ҳисобига иссиқлик йўқолади ва цикл 1–2 чизиғи бўйича бўлади. Термодинамик циклда иссиқлик олиниши 2–3 изобараси билан ифодаланади. Иссиқлик олиниш натижасида температура бошланғич ҳолатига келади (Т) . Ҳақиқий жараёнда эса 2–3 чизиғи турбинадан газнинг атмосферага чиқариб юборилишидаги совишини билдиради.

Регенерацияли газ турбина қурилмалари. 3–4 компрессорда ҳавонинг сиқилиши; 4–5 регенераторда ҳавонинг ўзгармас босимда қизиши; 5–1 ёниш камерасида р =const иссиқлик узатилиши; 1–2 турбинада ҳавонинг кенгайиши ; 2–6 регенераторда ишлатилган газларнинг иссиқлик алмашинуви ; 6–3 атмосферага чиқариладиган газларнинг изобарик сов и ши ;

Ҳавони поғонали сиқиш ли газ турбина қ урилмаси схемаси. 3–4*– биринчи компрессорда ҳавонинг сиқилиш жараёни: 3*–4– иккинчи компрессорда ҳавонинг сиқилиши; 4*–3* –ҳаво совитгичида ҳавонинг совуши; 4–5 –регенераторда ҳавонинг қизиши; 5–1 –ёниш камерасида иссиқлик узатилиши; 1–2 –турбинада ҳавонинг камайиши; 2–3 –ишлатилган ҳавонинг регенераторга узатилиши ва атмосферага чиқарилишдаги иссиқлик алмашинуви.

Ёкилғини поғонали ёндиришли газ турбина қ урилмаси схемаси. 3–4 –компрессорда ҳавонинг сиқилиш и ; 4 – 5 –регенераторда ҳавонинг қизиши; 5–1 –биринчи ёниш камерасида иссиқлик ажралиши; 1–2* –биринчи турбинада газнинг кенгайиши; 2*–1* –иккинчи ёниш камерасида иссиқлик ажралиши; 1*–2 –иккинчи турбинада газ кенгайиши; 2–6 –регенераторда газнинг иссиқлик узатиши; 6–3–ишлатилган газнинг атмосферага чиқаришидаги иссиқлик чиқарилиши.

ТУРБИНАЛАРДА ИШЛАТИЛАДИГАН МАТЕРИАЛЛАР Турбина кураклари, роторлари юқори температура ва босимда ишлаши туфайли уларнинг деталларини ишлаб чиқарилишига юқори талаблар қўйилади. Ишлатиладиган материаллар яхши механик, коррозияга чидамлилик, мустаҳкамлик хусусиятларига, юқори қувватларда ва температурада доимий мавжуд пластик деформацияларга чидамли бўлиши керак. Бунда металл оқувчанлиги бўлмаслиги керак. Турбина деталларини тайёрлашга ишлатиладиган материаллар олдин термик, механик деформацияларга текшириб кўрилади. Бу деталларнинг узоқ иш режимида ишлашига кафолат беради.

ГАЗ ТУРБИНА ҚУРИЛМАЛАРИНГ АСОСИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ Буғ турбинаси каби газ турбинасида ҳам кўплаб йў қотишлар бўлади. Уларни ички ва ташқи йўқотишларга ажратилади. Ишчи жисмининг ҳолатига таъсир этувчи йўқотишлар ички йўқотишлар, таъсир этмайдиган йўкотишлар ташқи йўқотишлар дейилади. Ички йўқотишларга компрессор ва турбина ичидаги ишқаланиш, вентиляция, қайтиш иссиқлиги, тиркишлардаги, кураклардаги, поғоналардаги йўкотишлар киради. Бундан ташқари, ички йўқотишларга ёниш камерасидаги иссиқлик йўқотилиши, гидравлик қаршиликлар, регенератордаги, ҳаво қувурларидаги, совитиш системасидаги йўқотишларни ҳам киритиш мумкин.

Газ турбина қурилмаларининг кўрсаткичларидан бири бошланғич температурадир. Атмосфера температурасининг ўзгариб туриши ГТҚ қувватига ва иқтисодига таъсир қилади. Температура ошиши билан ҳаво нисбий ҳажми ортади ва уни компрессорда сиқиш учун кетадиган иш миқдори ҳам ортади, бунда қурилма қуввати пасаяди. Амалда ГТҚ Ф.И.Кини ошириш учун турбинага тушаётган газ температураси оширилади. Термодинамик ҳисоблар ҳам турбина олди газ тракти температураси ошиши қурилма Ф.И.Ки ошишини кўрсатади. Ҳозирги турбиналарда бу температура 1 3 00– 1500 °С ни ташкил этади. Мавжуд иссиқбардо ш материаллар бундан юқори температурани кўтара олмайди. Айрим махсус турбиналар масалан авиатурбиналарда температура 1500 °С дан ортади. ГАЗ ТУРБИНА ҚУРИЛМАЛАРИНГ АСОСИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ

ГАЗ ТУРБИНА ҚУРИЛМАЛАРИ НИНГ ЁНИШ КАМЕРАЛАРИ Ёниш камераси ГТҚнинг асосий элементи бўлиб, унда ёқилғи ёниши ҳисобига сиқилган ҳаво керакли температурагача қиздирилади. Ёниш камераларига қуйидаги талаблар қўйилади: 1) ГТҚ барча иш режимида ёниш камерасида ёқилғи ёниши барқарор бўлиши керак. Аланганинг узилиши, пульсацияси, камайиши тақиқланади; 2) турбина олдидаги ҳаво оқимининг барча кесимларида бир хил температура майдони ҳосил қилиниши шарт; 3) у злуксиз иш режимини таъминлаш учун махсус совитиш системалари билан таъминланиши шарт; 4) ГТҚ барча иш режимларида кам ёқилғи билан кўп иссиқлик олиниши шарт; 5) г идравлик қаршиликлар кам бўлиши керак ; 6) к онструктив жиҳатдан содда, ишлатишга қулай, арзон бўлиши керак ; 7) е нгил ва ихчам бўлиши керак.

ГТҚ иссиқлик алмашиш қурилмалари ГТҚда иссиқлик алмашиш қурилмалари, асосан, регенератор, совиткич вазифаларини бажариш учун хизмат қилади. Бу аппаратларга қўйиладиган асосий талаб: кичик ҳажмга эга бўлган ҳолда иссиқ жисмдан совуқ жисмга мумкин қадар кўпроқ иссиқлик узатиш. ГТҚларида регенератив ва рекуператив типлари қўлланилади. Улар, ўз навбатида, қувурли ва пластинкали бўлади. Буларнинг ҳаммаси ГТҚда ишлатилади.

ГТҚ компрессорлари ГТҚда ўқ йўналишли ва марказий йўналишли компрессорлар қўлланилади. Ўқ йўналишли компрессорлар юқори ва ўрта қувватли қурилмаларда кўпроқ қўлланилади. Улар юқори ишлаб чиқариш қувватига эга (430–450 кг/с, Ф.И.К  0,83–0,9), ГТҚ учун керакли босим даражасини беради ва компакт бўлади. Ўқ йўналишли компрессорларнинг камчиликларидан асосийси унинг кўп поғоналилигидир. Бу эса унинг конструкциясининг мураккаблашишига ва узайишига олиб келади. Компрессорлар ишлаш принципи жиҳатидан турбинанинг аксини ифода этади. Унда компрессор роторига узатилган энергия ҳавога кинетик энергия бериш ҳисобига сарф бўлади ва унинг куракларида б о симга айланади.

Амалда реактив поғонали компрессорлар ҳам ишлатилади. Марказий йўналишли компрессорлар, асосан, бир поғонали ва камдан-кам икки поғонали бўлади. Ўқ йўналишли компрессорга нисбатан марказий йўналишли компрессорлар қуйидаги афзалликларга эга: 1) ў қ йўналишига нисбатан узунлигининг камлиги. Бу босим ошириш даражасининг юқорилиги ҳисобига бўлади ; 2) к онструкцияси соддалиги ва мустаҳкамлиги ; 3) о қув қисмининг силлиқлигига кам талабчанлилиги ; 4) и ш режимида кўрсатилмаган параметрга чиққанида Ф.И.К бирдан тушиб кетмаслиги. ГТҚ компрессорлари

Этиборингиз учун Рахмат.

Купить