Ca, Mg, Na va K karbonatlarning tuproq eritmalariga ta’siri - Химия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Декабрь 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Химия

Ca, Mg, Na va K karbonatlarning tuproq eritmalariga ta’siri

Купить

Ca, Mg, Na va K karbonatlarning tuproq eritmalariga ta’siri

Uglerodli mineral birikmalarga uglerod oksidlari, karbonat kislota va uning tuzlari (karbonatlar) kiradi. Karbonat angidridi yoki uglerod dioksidi atmosfera va tuproq havosining doimiy komponenti hisoblanadi. CO 2 barcha tuproqlarda butun vegetatsiya davri davomida hosil bo‘lib turadi. Doimiy bir xil miqdordagi gumusga ega bo‘lgan tuproqlarda hosil bo‘ladigan va atmosferaga chiqaradigan yillik o‘simlik qoldig‘i miqdoriga mos keladi. Agar tuproq tarkibidagi uglerod miqdori atmosferaga chiqayotgan CO 2 dan ortiq bo‘lsa, bu tuproqda organik modda va gumus miqdori oshayotgan, ya’ni gumifikatsiya jarayoni kuchliroq bo‘ladi. Agar atmosferaga chiqayotgan miqdori tuproqdagi C miqdoridan ortiq bo‘lsa, u holda tuproq tarkibidagi organik modda va gumus miqdori kamayadi.

Bir qism CO 2 tuproq eritmasida erib ishqoriy va ishqoriy yer metallari bilan karbonatlarni hosil qiladi . Tuproq havosining tarkibidagi CO 2 miqdori o‘zgarib turadi. Atmosfera havosidagi miqdoridan ortiq bo‘ladi. CO 2 ning atmosferadagi miqdori 0,03% bo‘lsa, tuproqda 1-3%, hatto 10% ga yetadi. Bunga sabab eng avvalo CO 2 ning mol og‘irligi havoning o‘rtacha molekulyar og‘irligidan ko‘pligi, ya’ni CO 2 mol og‘irligi 44 g, havoniki esa 29 g. Qolaversa, tuproqdagi o‘simlik ildizlari CO 2 ni hosil qiladi va bu CO 2 bir qismi o‘z og‘irligiga ko‘ra tuproq g‘ovakliklarida qoladi. CO 2 ning tuproq tarkibidagi, tuproq eritmasi tarkibidagi miqdorlari eng avvalo bosim, namlik, haroratga bog‘liq.

Ko‘mir kislotasining tuzlari hisoblangan karbonatlar va bikarbonatlar ko‘pchilik tuproqlarda mavjud bo‘lib, har xil shaklda bo‘ladi. O‘zbekiston sharoitida Kuguchkov tomonidan magniy karbonatli sho‘rlanish tipi Samarqand viloyati tuproqlarida aniqlangan. Keyinchalik P.Besedin, K.Shodmonov, G.Yuldashev va V.Isakovlar tomonidan Farg‘ona vodiysining o‘tloqi, Karimboev tomonidan bo‘z qo‘ng‘ir tuproqlarda ham magniy karbonat miqdorining nisbatan ko‘pligi aniqlangan. Kuguchkov (1953) ma’lumotlariga ko‘ra, tuproqlarda kalsiy karbonat 15-42%, magniy karbonat 6-16% ni tashkil qilib, magniy karbonatning yuqori ko‘rsatkichi 0-40 sm. ga, kalsiy karbonatniki esa 70-80 sm ga to‘g‘ri keladi. Markaziy Farg‘onaning arzik-shukli tuproqlarida V.Isakov ma’lumotlariga ko‘ra magniy karbonat 0,7-3% oraliqlarida

Tuproqda karbonatlarning mavjud bo‘lishi, uning ya’ni tuproqning qator xususiyatlariga: g‘ovakligiga, zichligiga, gumusning fraksion tarkibiga va boshqalarga ta’sir qiladi. Karbonatlarning tuproq unumdorligiga ta’siri bir xil emas. Ma’lum miqdordagi ayrim karbonatlar tuproq strukturasiga, buferligiga ijobiy ta’sir qiladi . Tuproq reaksiyasini boshqaradi va neytral, kuchsiz ishqoriy holda ushlab turadi. Karbonatlarning ko‘pligi tuproq fizik xususiyatlariga salbiy ta’sir qiladi. Jumladan, tuproq massasini sementlashtiradi, o‘z navbatida tuproqqa ishlov berish qiyinlashadi. Soda tuproqqa hamma vaqt salbiy ta’sir qiladi.

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT !!!

Купить

Похожие документы
17-guruh elementlari galogenlar
Oltinchi guruh p-elementlari
Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
3-guruh d-elementlari
Argos test javoblari