Чиқинди газларни азот оксидларидан тозалаш технологиялари. Каталитик зарарсизлантириш

Чиқинди газларни азот оксидларидан тозалаш технологиялари. Каталитик зарарсизлантириш АЗОТ ОКСИДЛАРИ ҲАҚИДА АСОСИЙ МАЪЛУМОТЛАР • Азот оксидларининг рухсат этилган чегаравий концентрацияси (РЭЧК) 0,085 мг/м 3 • Азотнинг қуйидаги кислородли бирикмалари мавжуд: N 2 O, NO, NO 2 , N 2 O 3 , N 2 O 5 , N 2 O 4 , NO 3 , N 2 O 6 . • N 2 O гази паст температурада деярли реакцияга киришмайди. Юқори температурада азот ва кислородга парчаланади. • NO гази сувда ва органик бирикмаларда яхши эримайди, лекин 2-валентли металл тузларига бирикиб, комплекс бирикма ҳосил қилади ва сал қиздирилса парчаланади. • NO 2 гази сувга яхши ютилади ва НNO 3 кислотаси ҳосил бўлади. Температура ошиши билан парчаланиб кетади. • N 2 O 3 гази фақат паст температурада турғун бўлади. • N 2 O 4 гази кучли оксидловчи бўлиб NO 2 газини полимерланишидан ҳосил бўлади. • N 2 O 5 гази турғун эмас АЗОТ ОКСИДЛИ ЧИҚИНДИ ГАЗЛАРНИ КАТАЛИТИК ЗАРАРСИЗЛАНТИРИШ УСУЛИ • Каталитик жараёнда қайтарувчи газ сифатида метан - СН 4 , табиий ва кокс гази, СО, Н 2 газлари ишлатилади. • Азот оксидли чиқинди газларни тозалаш жараёнининг самараси авваламбор қўлланиладиган катализатор ва унинг активлигига боғлиқдир. • Платина группаси асосидаги катализатор кўланилганда азот оксидларининг қолдиқ миқдорини 0,005% гача тушириш мумкин. Бунда каталитик жараён температураси қайтариш жараёнида қўлланиладиган газ қайтаргич турига хам боғлиқир. • Масалан, CH 4 ишлатилганда каталитик жараён ҳарорати – 450 - 480 о C, С 3 Н 10 да – 350 о С, Н 2 ва СО да - 250-200 о С бўлади. Тозалаш жараёнида куйидаги реакциялар содир бўлади: • 1. 4NO + CH 4  2N 2 + CO 2 + 2H 2 O • 2. 2NO 2 + CH 4  N 2 + CO 2 + 2H 2 O • 3. 2NO + 2 CH 4  N 2 + 2CO 2 • 4. 2NO 2 + 4CO  N 2 + 4CO 2 • 5. 2NO + 2H 2  N 2 + 2H 2 O • 6. 2NO 2 + 4H 2  N 2 + 4H 2 O АЗОТ ОКСИДЛИ ТАШЛАМА ГАЗЛАРНИ ЮҚОРИ ҲАРОРАТЛИ НОСЕЛЕКТИВ КАТАЛИТИК ТОЗАЛАШ ТЕХНОЛОГИК СХЕМАСИ 1-киздиргич-сепаратор; 2-иссиқлик алмаштиргичи; 3- аралаштиргич; 4-реактор;5- рекуперацион турбина; 6- котел-утилизатор; 7- дудбурон (мўри); 8- ёндиргич ГАЗЛАРНИ АЗОТ ОКСИДЛАРИДАН КАТАЛИТИК CЕЛЕКТИВ ТОЗАЛАШ ТЕХНОЛОГИЯСИ Селектив тозалаш жараёнида куйидаги реакциялар боради: 6 NO + 4NH 3  5N2 + 6H 2 O 6 NO 2 + 8NH 3  7N 2 + 12H 2 O Аралашмада кислороднинг учраши реакцияга халақит бермайди. 4 NO+4NH 3 + O 2  4N 2 + 6H 2 O Жараён 180-300 0 С да боради. Экзотермик реакция хисобига ҳарорат 10 - 20 0 С га кўтарилиши мумкин. Агар жараёнда аммиак кўпроқ берилса, у газдаги ҳаво кислороди хисобига оксидланиши мумкин: 4 NH 3 + 3O 2  5N 2 + 6H 2 O АЗОТ ОКСИДЛИ ЧИҚИНДИ ГАЗЛАРНИ СЕЛЕКТИВ КАТАЛИТИК ТОЗАЛАШ ТЕХНОЛОГИК СХЕМАСИ . Эътиборингиз учун раҳмат