Davriy sistema va davriy xossalar - Химия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.6MB
Покупки	0
Дата загрузки	08 Сентябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Химия

Davriy sistema va davriy xossalar

Купить

Davriy sistema va davriy xossalar

XVIII asr oxiri  XVIII asr oxirida 25 ta element ma'lum bo'lib, XIX asrning birinchi choragida yana 19 element kashf kilindi. Elementlar kashf kilinishi bilan ularning atom og'irliklari, fizikaviy va kimyoviy xossalari urganib borildi. Bu tekshirishlar natijasida ba'zi elementlarning avvaldan ma'lum bo'lgan tabiiy gruppalari (masalan, ishkoriy metallar, ishkoriy yer metallar, galogenlar) ga o'xshash elementlar gruppalari aniqlana bordi. Elementlar va ularning birikmalari xaqidagi ma'lumotlar kimyogarlar oldiga barcha elementlarni gruppalarga ajratish vazifasini kuydi. 1789 yilda A.Lavuazye kimyoviy elementlarning birinchi klassifikasiyasini yaratdi. U barcha oddiy moddalarni 4 gruppaga (metallmaslar, metallar, kislota radikallari va "yerlar", ya&#39

Metallar va metallmaslar  1812 yilda Berselius barcha elementlarni metallar va metallmaslarga ajratdi. Bu klassifikasiya dagal va noaniq edi, lekin shunga karamasdan xaligacha uz kuchini yukotmay kelmokda.

Triadalar  1829 yilda Debereyner uchta-uchta elementdan iborat o'xshash elementlarning gruppalarini tuzdi va ularni "triadalar" deb atadi. Xar qaysi triadada urtadagi elementning atom og'irligi ikki chetdagi elementlarning atom og'irliklari yigindisining 2 ga bulinganiga teng. Usha vaqtda ma'lum bo'lgan elementlardan faqat yettita triada tuzish mumkin bo'ldi.

1863 yilda elementlar sistemasi  Fransuz olimi de Shankurtua 1863 yilda elementlar sistemasini tuzish uchun silindr ukiga nisbatan 45° buylab silindr sirtiga spiral chiziklar chizdi. Xar ikki spiral orasini 16 bulakka bo'ldi. Spiral chiziklarga barcha elementlarni ularning atom og'irliklari ortib borish tartibida joylashtirganida, o'zaro o'xshash elementlarning atom og'irliklari orasidagi ayirma 16, 32, 48.. ga teng bo'lishi aniqlandi.

Oktavalar qonuni  Ingliz olimi Nyulends 1863 yilda o'zining oktavalar qonunini kashf etdi. U elementlarni ularning atom og'irliklari ortib borish tartibida bir qatorga joylashtirganda, xar qaysi sakkizinchi element uz xossalari bilan birinchi elementga o'xshash bo'lishini kurdi. Bu tartib muzika notasidagi gammalar kabi takrorlandi.

Nemis olimi Lotar Meyer 1864 yildagi sistemasi  Nemis olimi Lotar Meyer 1864 yilda uz sistemasini ishlab chikdi. U 27 ta elementni valentliklariga qarab olti gruppaga bo'ldi. U uz asarini "atom og'irliklarning son bilan ifodalanadigan kiymatlarida biror qonuniyat borligiga shubxa bo'lishi mumkin emas" degan ibora bilan tugatdi. Meyer o'zining ikkinchi makolasida (uning makolasi Mendeleyev makolasidan keyin nashr kilingan edi) elementlarning solishtirma xajmlari davriy ravishda uzgarishini (ya'ni bir necha elementdan keyin kaytarilishini) kashf etdi. Bu kashfiyot katta axamiyatga ega bo'ldi,lekin davriy qonunni ta'riflash uchun yetarli emas edi.

D.I.Mendeleyevdan oldin olib borilgan ishlarni mazmuni  D.I.Mendeleyevdan oldin olib borilgan ishlarning xech birida kimyoviy elementlar orasida o'zaro uzviy bog'lanish borligi topilmadi. Xech kim elementlar orasidagi o'xshashlik va ayirmalar asosida kimyoning muxim qonunlaridan biri turganligini D.I.Mendeleyevgacha kashf etolmadi. Chukur ilmiy bashorat va ilmiy izlanishlar natijasida D.I.Mendeleyev 1869 yilda tabiatning muxim qonuni- kimyoviy elementlarning davriy qonunini ta'rifladi. U ta'riflagan davriy qonun va uning grafik ifodasi - davriy jadval xozirgi zamon kimyo fanining fundamenti bo'lib koldi.

D.I.Mendeleyev kimyoviy elementlarning xossalari  D.I.Mendeleyev kimyoviy elementlarning kupchilik xossalari shu elementlarning atom og'irligiga bog'liq ekanligini topdi. D.I.Mendeleyev usha zamonda ma'lum bo'lgan barcha elementlarni ularning atom og'irliklari ortib borishi tartibida bir qatorga kuyganida elementlarning xossalari 7 ta, 17 ta va 31 ta elementdan keyin keladigan elementlarda kaytarilishini, ya'ni davriylik borligini kurdi. Masalan,litiydan ftorga utganda atom og'irlik ortib borishi bilan elementlar va ular birikmalarining kimyoviy xossalari ma'lum qonuniyat bilan uzgarib boradi. Litiy tipik metall; undan keyin keladigan berilliyda metallik xossalar ancha kuchsiz ifodalangan. Berilliydan keyingi element - bor metallmaslik xossalarini namoyon q

Davriy sistema va uning tuzilishi  Davriy sistemaning birinchi variantini 1869 yilda D.I.Mendeleyev tuzdi. D.I.Mendeleyev tuzgan bu sistemada 63 ta element bo'lib, o'xshash elementlar gorizontal qatorlarga joylashgan edi. Davriy sistemaning ikkinchi varianti 1871 yilda e'lon kilindi. Bu variantda o'zaro o'xshash elementlar vertikal qatorlarga joylashgan. D.I.Mendeleyev bitta vertikal qatorga joylashgan o'xshash elementlarni gruppa deb, xar qaysi ishkoriy metalldan galogengacha bo'lgan elementlar qatorini davr deb atadi.  D.I.Mendeleyev dastlab taklif kilgan davriy sistemaga keyinchalik birmuncha uzgarishlar kiritilib, davriy sistemaning xozirgi variantlari tuzildi. U yettita davr va sakkizta gruppadan iborat.  Xozir davriy sistemada 105 ta element bor. I, II

DAVRIY SISTEMA HAQIDA 1869-yilda rus olimi D.I.Mendeleyev kimyoviy elementlarning Davriy qonuniga quyidagicha tarif berdi: “ Oddiy jismlarning, shuningdek, elementlar birikmalarning shakli va xossalari elementlar atom massasining qiymatiga davriy ravishda bog’liq bo’ladi”. Davriy qonun-tabiat qonuni va u tabiatda mavjud bo’lgan bog’liklarni aks ettiradi. Mendeleyev tomonidan davriy qonunning kash etilishida elementlar atom massalari bilan xossalari orasida o’zaro uzviy bog’liqlik borligi atroflicha o’rganib chiqildi.Bir qator elementlarning oksidlari,asoslari,kislotalardagi valentliklari o’zgarishi asosida jadvallar tuzdi. D.I.Mendeleyev olib borgan amaliy va nazariy tadqiqotlari asosida elementlarining atom massasi ortib borishida bilan ularning xossalari ham davriy ravishda o’zgaraib bo

NORDON TUZLAR  NORDON TUZLAR-KISLOTA MOLEKULASIDAGI VODOROD ATOMLARI METALL BILAN QISMAN ALMASHINGANDA HOSIL BO’LIB,METALL ATOMI,VODOROD VA KISLOTA QOLDIG’IDAN IBORAT BO’LADI.  MASALAN:Ca(HCO3)2,NaHCO3,Cu(HSO4)2,  KHS,Ba(HSO3)2,NaHSO4,LiHSO4 VA HOKAZO.  AGAR TUZ HOSIL QILISH UCHUN OLINGAN KISLOTA TARKIBIDA FAQAT BITTA VODOROD ATOMI BO’LSA, UNDAN NORDON TUZ HOSIL BO’LMAYDI.

ASOSLI TUZLAR TARKIBIDA METALL ATOMI, GIDROKSIL GURUHI VA KISLOTA QOLDIG’I BO’LADI. ASOSLI TUZLAR BIR NEGIZLI KISLOTALI ASOSLARDAN HOSIL BO’LMAYDI. M: AI(OH)2Cl, (CuOH)2SO4, (AIOH)3(PO4)2, MgOHCl, Ca(OH)NO3 va hokazolar.

ASOSLI OKSIDLAR OLINISHI: 1.O‘rta tuzlarga ishqor ta‘sir ettirganda yangi asosli tuz va o‘rta tuz hosil bo‘ladi: FeCl3 + 2NaOH=Fe(OH)2Cl+2NaCl AlCl3 + 2KOH=Al(OH)2Cl+2KOH 2. Gidrokso-tuzlar normal tuzlarning gidrolizi natijasida hosil bo‘ladi: CuCl2 + H2O=Cu(OH)Cl+HCl Al2(SO4)3+H2O=Al(OH)2SO4+H2SO4

E'tiboringiz uchun rahmat

Купить

Похожие документы
17-guruh elementlari galogenlar
Oltinchi guruh p-elementlari
Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
3-guruh d-elementlari
Argos test javoblari