Ekstraktlar ishlab chiqarish texnologiyasi - Химия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	579.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	04 Декабрь 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Химия

Ekstraktlar ishlab chiqarish texnologiyasi

Купить

Ekstraktlar ishlab chiqarish texnologiyasi

EKSTRAKTLAR TARIFI, TAVSIFI VA TASNIFI. • Suyuq ekstraktlar — konsentrlangan ajratmalar bo’lib, 50% dan ko’p namlik saqlaydi, ajratuvchi sifatida har xil quvvatdagi etil spirti ishlatiladi. • Quyuq ekstraktlar - o’ta qovushqoq bo’lib, idishdan to’kilmaydigan, asalsimon cho’ziladigan massa bo’lib, 25% gacha namlik saqlaydi, ular 3:1, 4:1, 5:1, 6:1 nisbatlarda tayyorlanadi. • Quruq ekstraktlar tolqon bo’lib, 5% gacha namlik saqlaydi.

• Quyuq va quruq ekstraktlar turli sinflarga mansub, tarkibida biofaol moddalar bo’lgan o’simlik xom ashyolaridan olinib, maxsus guruxni tashkil qiladi. Ularni olishda ajratuvchi sifatida har xil quvvatli etil spirti, dietil efiri, xloretan, suv, xloraform, ammiak, nordonlashtirilgan suvlar, metilen xlorid va xladonlarni ishlatish mumkin. Chunki tayyor mahsulot tarkibida ajratuvchi deyarli bo’lmaydi. Quyuq ekstraktlarning o’ziga xos xususiyati ulardagi namlik tez suyuqlanadi va mog’orlaydi, quruqlarda esa namligini yuqotib, bo’laklarga aylanib qoladi. Ekstraktlar ishlab chiqarish ko’lami tez sura‘tlar bilan o’smoqda, chunki ularni ishlatish ancha qulaydir. Lekin quruq ekstraktlar ishlab chiqarishda ba‘zi muammolar mavjud. Ko’pchilik quruq ekstraktlar sochiluvchan tolqon bo’lib, idish og’zi

• Odatda quyuq va quruq ekstraktlar tarkibida xom ashyoga nisbatan bir necha marta ko’p miqdorda biologik faol moddalar bo’ladi. Ular sanoat korxonalari va dorixonalarda nastoykalar, suyuq ekstraktlar, murakkab tolqonlar, eritmalar, shamchalar, tabletkalar, qiyomlar ishlab chiqariщda, ayrimlari esa xab dorilar tayyorlashda to’ldiruvchi bo’lib xizmat qiladi. Quyuq va quruq ekstraktlar ishlab chiqarish ajratmani yot moddalardan tozalash, bg’latish yoki quritish va qadoqlash kabi texnologik bosqichlardan iborat bo’ladi. Ajratma olishda nastoyka va suyuq ekstraktlar tayyorlashdagi hamma usullardan foydalanish mumkin. Shu bilan birga quyuq va quruq ekstraktlar ishlab chiqarishda o’ziga xos ajratma olish usullari ham mavjud

• Qarshi va aylanma (sirkulyasion) usulda ajratma olish shular jumlasiga kiradi. Bu usullarni qo’llashdan maqsad imkoni boricha oz miqdorda ajratuvchi sarflab, uz luksiz konsentrlangan ajratma olishdir. Bu esa katta iqtisodiy axamiyatga egadir. Qarshi oqimda ajratma olish o’z navbatida ikkiga bo’linadi: birinchi usulga asoslangan asbob-uskunalarda xom ashyo xarakatlanmaydi, ajratuvchi esa perkolyatorning pastki tomonidan qarshi oqin bo’yicha xarakat qiladi, natijada xom ashyo bir tekis namlanadi va xavoni siqib chiqaradi. Bu maqsadda 5 tadan 16 tagacha perkolyatorlar naylar yordamida o’zaro birlashtirilib, bir butun qurilma xosil qilinadi.

• Olim va mutaxassislarning izlanishlari natijasida xom ashyo va ajratuvchi bir-biriga qarama-qarshi oqimda xarakat qilsa, ishlab chiqarish unumdorligi oshishi va o’ta konsentrlangan ajratma olish mumkinligi isbotlangan. Bu usulda ishlashga asoslangan asboblar qavday tuzilishga ega bo’lishidan qat‘iy nazar ishlash mohiyati bir xil bo’ladi. Asbobning bir tomonidan uzluksiz ravishda xom ashyo, ikkiichi tomonidan ajratuvchi tushib turadi. Ular bir-biriga qarama- qarshi yunalishda harakatla-nishi natijasida diffuziya jarayoni tezlashadi konsentratsiyalar farqi oshib boradi. Qarama-qarshi tomondan kelayotgan ajratuvchi xom ashyodan ta‘sir etuvchi modda bilan tabora to’yinib boradi va xom ashyo tushadigan tomondan konsentrlangan ajratma quyib olinadi. Ikkinchi tomonidan esa deyarli ta‘sir qiluvc

• AYLANMA (SIRKULYASON) USULDA AJRATMA OLISH. Bu usulda ajratma olish ajratuvchining uzluksiz aylanma harakatiga asoslangan. Ajratma olinadigan qurilma uzluksiz va avtomatik tarzda ishlaydigan sokslet asbobiga o’xshash ishlaydi. Qurilma bir-biri bilan o’zaro bog’langan kub, ajratma olinadigan idish (ekstraktor), kondensator va to’plagichlardan tashkil toptan. • Ishlash tartibi: maydalangan xom ashyo ajratma oladigan idishga joylashtiriladi, ustiga bukik (sifon) naychadan pastroq satxgacha ajratuvchi solinadi va ivitish uchun 24 soatga qoldiriladi. Ajratma bir vaqtning o’zida ajratuvchi kub va to’plagichga xam solinadi. Ivitish vaqti tugagandan so’ng to’plagich jo’mragini ochib, ajratma idishning bukik naycha satxigacha ajratiladi, bunda ajratmaning xammasi kubga tushadi. • Kub qizib turgan

• Suyuqlik sathi bukik naycha bilan tenglashganda yana ajratma kubga tushadi va jarayon shu tarzda davom etaveradi. Xar gal ta‘sir qiluvchi modda kubda qoladi, ajratuvchi esa bug’ xoliga o’tib, u kondensatorda suyuqlikka aylanadi va yana ajratma oladigan idishga tushadi. Xom ashyoda ta‘sir qiluvchi modda tugagach, u idishdan olib tashlanadi, kubdan ajratma to’pla gichga ydaladi, xom ashyo idishdan olib tashlanadi va ajratma oladigan idishga yangi xom ashyo joylashtiriladi. Bu qurilmada qirqquloqning quyuq ekstrakti diztil efiri yordamida olngan. Ladonlar yordamida ajratma olish. Xladonlarning diffuziya qobiliyati katta bo’lib, osonlikcha xom ashe xujayralariga kirib biofaol moddalarni eritib, tashqi fazaga olib o’tadi. Ko’pchilik xladonlar tanlab (selektiv) eritish kobiliyatiga ega bo’lib,

• AJRATMALARNI YOT MODDALARDAN TOZALASH. • Ajratma olingan vaqtida xom ashyo va ajratuvchi tabiatiga, olinish usullariga qarab ma‘lum miqdorda xar xil yot moddalar (pektin, shilliq moddalar, oqsil) ajralib chiqadi. Ajratmani quyultirishdan oldin ularni tozalash lozim. Yot moddalar tabiatiga va miqdoriga qarab xar xil tozalash usullari qo’llaniladi. • Masalan: ajratmani salqin joyda bir necha kunga qoldirib keyin suziladi, ma‘lum vaqtdan keyin ma‘lum miqdorda (2-20%) adsorbetlar bilan tozalanadi. Ajratma xom ashyo mikdoriga nisbatan yarim qolguncha 6ug’latiladi, sovutiladi. So’ng qoldiqqa nisbatan ikki marta ko’p (yoki xom ashyo bilan, bir xil) miqdorda 95% li spirt bilan qo’shib aralashtiriladi, xona xaroratida 510 kun ga qoldiriladi, so’ng suziladi. Ajratmani quyultirish. Yot moddalardan

• Quritish. Agar quyuq ekstraktni quritish lozim bo’lsa, vakuum quritgich javonlaridan faydalaniladi. Kuyultirilmagan ajratmalar vakuum juvali yoki purkagichli quritgichlarda quritiladi. Quritilgan ekstrakt lozim bo’lsa, tegishli tegirmonda maydalanadi. • Baholash. Quruq ekstraktlar namlik, og’ir metallar va ta‘sir etuvchi modda miqdori bo’yicha baholanadi. • Saqlanishi. Quyuq va quruq ekstraktlar tarkibidagi biologik faol moddalari, ekstraktiv moddalari va ajratuvchisining tabiatiga binoan gigroskopik xususiyatga ega. Shu tufayli 30, 50 va 100 g li og’zi keng burama qopqoqli shisha idishlarda, qopqoq ustidan parafinlangan xolda saqlanadi.

Купить

Похожие документы
17-guruh elementlari galogenlar
Oltinchi guruh p-elementlari
Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
3-guruh d-elementlari
Argos test javoblari