Ekstremal (Issiq va sovuq) iqlim sharoitida beton ishlarini bajarish xususiyatlari - Мелиорация - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	24.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Июнь 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Мелиорация

Ekstremal (Issiq va sovuq) iqlim sharoitida beton ishlarini bajarish xususiyatlari

Купить

Ekstremal (Issiq va sovuq) iqlim sharoitida beton ishlarini bajarish xususiyatlari

• Reja: • 1. Issiq va sovuq iqlim sharoitida beton ishlarini bajarishning o‘ziga xos xususiyatlari-Jazirama issiq iqlim sharoitda beton ishlaridagi barcha jarayonlarni amalga oshirishga qo‘yiladigan talablar. Sovuq iqlim sharoitida beton ishlarini tashkil qilish masalalari. • 2. Beton ishlari sifatini nazorat qilish. Kalitli so‘zlar: issiq va sovuq iqlim, beton ishlari, sifat, nazorat, parvarish. Adabiyotlar: A5-10, Q11-14, Q19, 20, 22, 24, 28, 29, 30, 31 .01 1B 01 010203 06 1A 1213 090D 1F0A 03 01 210203 01 01 01 060505060703 25090F 0D 01 0D 02

Munavvar qori Abdurashidxonov Iskandar ila Arastu O‘tkan zamonda Iskandar Rumiy degan bir podshoh bor edi. Aning Arastu otlig‘ bir olim va dono ustodi bor edi. Iskandar ustodini o‘z yonig‘a bosh vazir qilib, barcha mamlakat ishlarini shunga topshurmish edi. Bir ish qilsa, shung‘a maslahat ila qilur edi. Eshikdan kelsa, o‘rnidan turib, joy berur edi. O‘zining otasidan ortuq izzat va hurmat qilurdi. Bir kuni vazirlardan biri Iskandardan so‘radiki: «Na uchun Arastuni otangizdan ortuq izzat qilursiz?» Iskandar aytdi: «Otam go‘yoki mani osmondan yerga tushurdi. Ammo, ustodim Arastu mani yerdan osmong‘a ko‘tardi, ya’ni otam mani dunyog‘a kelmog‘img‘a sabab bo‘ldi. Ustodim ilm va odob o‘rgatub, martaba va izzatimning ortmog‘iga sabab bo‘ldi. Shuning uchun ustodimni otamdan ortuq izzat qilurman».

1. Issiq na sovuq iqlim sharoitida beton ishlari • Tashqi muhit o‘rtacha havo harorati +5 0 S dan va sutka davomidagi minimal harorat 0 0 S dan past bo‘lgan sharoitlarda beton ishlari maxsus ishlab chiqilgan texnologik qoidalarga rioya qilingan holda olib boriladi. Havo harorati 0 +5 0 S dan pastga tushsa, yotqizilgan beton mustahkamligi o‘sish jarayoni keskin ravishda sekinlashadi. Agar, havo harorati 0 0 S dan ham pasayib ketsa, beton qorishmasi tarkibidagi suv muzlashi natijasida, gidrotatsiya jarayoni batamom to‘xtashi kuzatiladi. Qish davrida betonni parvarishlash jarayoni, beton o‘zagining loyihaviy (qish davri uchun) yoki «chegaraviy» mustahkamligiga erishguncha davom ettiriladi.

Beton markasi CHegaraviy mustahkamlik Beton yoshi, sutka% MPa M150 50 7,5 5…6 M200 50 10 3…5 M300 40 12 3…5 M400 35 14 2…4 M500 30 15 2…3,5Qish davrida betonlarga belgilanadigan « chegaraviy (kritik) » mustahkamlik

• Agar konstruksiyalar ekspluatatsiya jarayonida siqilishga ishlasa va davriy ravishda muzlash erish sharoitida bo‘lsa, beton markasi qanday bo‘lishidan qat’iy nazar «chegaraviy» mustahkamligi 70% dan kam bo‘lmasligi shart. Xuddi shunday sharoitlarda va konstruksiyalarga alohida ravishda suv o‘tkazmaslik va sovuqqa chidamlilik talablari quyilsa «chegaraviy» mustahkamligi loyihaviy mustahkamlikining 100% ga teng qabul qilinadi. • Parvarishlanayotgan beton muzlash-erish davridagi yoshi qancha kichik bo‘lsa, u o‘z mustahkamligini yo‘qotish darajasi katta bo‘ladi. Masalan, muayyan sharoitda 28 sutkada hisobiy mustahkamligiga (100%) erishadigan, portlandsementdan tayyorlangan beton bir sutkadan so‘ng muzlas

• Qish davrida betonlashtirish jarayonlaridagi usul va amallarni bir necha guruhga bo‘lish mumkin: • beton mustahkamlikka erishishini tezlashtirish bo‘yicha amallar; • muzlashga qarshi qo‘shimchalar qo‘llash; • qorishma tayyorlash jarayonida materiallarni isitish (qizdirish); • qurilish blokida yotqizilgan betonni isitish.

Yirik, qalin qurilish bloklaridagi betonga nisbatan, yupqa konstruksiyalardagi betonlar tanasi ancha tez soviydi. Umuman olganda bunday hollarda beton sirti moduli ko‘rsatkichidan foydalanish maqsadga muvofiqdir va bu ko‘rsatkich quyidagicha aniqlanadi: M = F bl / W bl. ; (m -1 ) ; Bu erda: F bl. – betonlashtiriladigan qurilish blokining umumiy yuzasi, m 2 ; W bl. – betonlashtiriladigan blok hajmi, m 3 ; Agar, M < 3 bo‘lsa, betonlashtiriladigan blok qalin, M = 3…5 bo‘lsa o‘rtacha va M > 5 bo‘lsa yopqa konstruksiyalar deb qabul qilinadi. Qalin bloklarni betonlashtirishda beton qorishmasini tayyorlash jarayonida boshlang‘ich materiallarni belgilangan darajada qizdirishning o‘zi etarli bo‘lishi mumkin. O‘rtacha va yupqa konstruksiyalarni betonlashtirishda esa keyingi jarayonlarda ham bir

• Portlansement, shlakoportlandsement, putssolin va tezqotuvchan portlandsementlardan tayyorlanadigan gidrotexnik betonlarni tayyorlashda betonqorgichlardan chiqadigan tayyor qorishmaning harorati  30…+35 0 S dan oshmasligi kerak. Buning uchun qorishmani tayyorlashda qo‘llaniladigan suv harorati +60…+80 0 S atrofida bo‘lishi lozim va betonqorgichga materiallarni yuklash, ularni aralashtirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi. Dastlab bir vaqtning o‘zida belgilangan suv miqdorining yarmi betonqorgichga quyilib, yirik to‘ldiruvchilar bilan baraban bir necha marta aylantirilib (bunda suv harorati ancha pasayadi), mayda to‘ldiruvchilar va sement qo‘shiladi. Tayyorlangan qorishmaning harorati yuqorida kel

Qish davrida beton qorishmasini tayyorlash jarayonida muzlashga qarshi maxsus kimyoviy qo‘shimchalar qo‘llanilsa, keyingi jarayonlarda betonni isitish bilan bog‘liq bo‘lgan qo‘shimcha tadbirlarni o‘tkazmaslik imkoniyatlari tug‘ilishi mumkin. Bunday qo‘shimchalar sifatida turli xil tuzlar ishlatilishi mumkin va asosiy talab – ular beton va metall konstruksiyalari sifat ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir ko‘rsatmasliklari kerak. Qurilish amaliyotida asosan quyidagi qo‘shimchalar qo‘llaniladi: nitrat– kalsiy–Ca (NO 3 ) 2 ; nitrat–nitrit kalsiy–Ca (NO 2 ) 2 + Ca (NO 3 ) 2 ; natriy xlor–NaCl; kalsiy xlor–CaCl; potash–K 2 SO 3 ; nitrit natriy– NaNO 2 va boshqalar. Qo‘llaniladigan qo‘shimcha turi va miqdori, tashqi muhit sharoiti, quriladigan konstruksiya turi va boshqa bir qator omillarni inobatga

• Xlor tuzli qo‘shimchalar metall konstruksiyalarining korroziyaga uchrashini kuchaytiradi va shuning uchun ularni armaturasiz bloklarni betonlashtirishda qo‘llanilishi tavsiya qilinadi. Qolgan turdagi qo‘shimchalar metall konstruksiyali bloklarni betonlashtirishda qo‘llanilishi mumkin, faqat ularning miqdori maxsus me’yoriy hujjatlarda (QMvaQ) belgilangan darajadan yuqori bo‘lmasligi kerak. • Beton qorishmasiga qo‘shiladigan kimyoviy qo‘shimchalar miqdori sement massasiga nisbatan quyidagicha chegaralanadi: xlorli tuzlar 7,5%, nitrit natriy–10% va potash–15% gacha. • Kimyoviy qo‘shimchalar dastlab +60…+80 0 S haroratdagi suvda eritiladi va beton qorishmasi tarkibiga qo‘shiladi. • Yuza moduli M < 3 bo‘lganda,

K o‘ r s a t k i ch l a r H a r o r a t, t 0 , c 0…-5 -6…-10 -11…-15 16…-20 -21…-25 Sement massasiga nisbatan qo‘shimchalar miqdori % erishiladigan mustahkamlik, %: 7 sut. 14 sut. 28 sut. 90 sut. 3…6 30…40 50…65 70…80 90…100 6…9,5 25…30 35…50 45…70 70…90 7…14 15…25 25…40 35…65 50…80 8…13 10…25 15…35 20…55 40…70 10…15 < 20 < 30 < 50 < 60Muzlashga qarshi qo ‘ shimchalar va manfiy haroratlarda beton erishadigan mo ‘ ljaliy mustahkamlik

Bunday uslubda beton qorishmasining dastlabki harorati (t b.d. ) muhim rol o‘ynaydi va u quyidagi empirik formula yordamida aniqlanishi mumkin: t b.d = 100 + t t.x / (3…4) ; 0 S; Bu erda: t t.x. – tashqi muxitning manfiy harorati (formulaga «minus» ishorasiz qo‘yiladi). Beton qorishmasi o‘rtacha harorati (t b ) bir qator issiqlik yo‘qolishlarini inobatga olgan holda quyidagicha belgilanishi mumkin: t b = t b.d +  t ar +  t tr ; 0 S ; Bu erda:  t ar – beton qorgichda qorishmani aralashtirish jarayonida yo‘qoladigan issiqlik mikdori (3…4 0 ).  t tr – beton qorishmasini tashish jarayonida yo‘qoladigan issiqlik miqdori (tashish masofasi, transport turi, tashqi havo harorati kabi omillarga bog‘liq)Tash

Sement markasi Qotish davomiyligi, sutka 3 7 28 300 126 188 272 400 146 209 293 500 167 251 314 600 167 372 377 800 174 397 419Portlandsementning 10 0 S haroratda qotish jarayonida nisbiy issiqlik ajralishining o ‘ rtacha miqdori

Agar beton qorishmasining boshlang‘ich issiqlik zahirasi (t b ), betonning kerakli «chegaraviy» mustahkamlikka erishishi uchun etarli bo‘lmasligi aniqlansa, qo‘shimcha ravishda qorishma qurilish bloklarida qizdirilishi elektr energiyasi, bug‘ yoki issiq havo yordamida amalga oshirilishi ko‘zda tutiladi. Bunday maqsadda elektr energiyasi qo‘llanilsa, beton tanasida turli xildagi elektrodlar o‘rnatilishi va ular orqali tok o‘tkazish tashkil qilinadi. Metall konstruksiyasiz bloklarda diametri 6…8 mm, uzunligi 3 m gacha bo‘lgan elektrodlar, beton yuzasidan 3…5 sm beton tanasida joylashtiriladi va izolyasiya qilinadi. Elektr energiyasi yordamida qizdirish asosan 60…90 V kuchlanishda amalga oshiriladi. A

Beton tanasidan tok o‘tishi natijasida ajralib chiqadigan issiqlik quyidagi formula orqali aniqlanishi mumkin: bu erda: P – sarflanadigan quvvat, Vt; t – to‘k o‘tkazish davomiyligi, soat; V – elektr tarmog‘idagi kuchlanish, V; R – solishtirma qarshilik, uning miqdori beton qorishmasi minerologik tarkibi, qovushqoqligi va qo‘llanilgan qo‘shimchalar turiga bog‘liq bo‘lib (4…250 m/m), beton qotishi ortib borishi bilan u kamayadi. Q = 3,6 P  t = 3,6 t R V  2 , kJ ;

Ruxsat etiladigan masofalar, sm Elektr tarmog‘idagi kuchlanish, V 51 65 87 106 127 220 Elektrodlar orasidagi masofa, sm 20 25 30 40 50 70 Armaturagacha bo‘lgan minimal masofa , sm 5 7 10 15 - 50Betonni elektr energiyasida qizdirilishi bo ‘ yicha ko ‘ rsatmalar

• Beton sifatining yomonlashishiga yo‘l quymaslik uchun elektr energiyasi bilan qizdirish rejimiga qat’iy rioya qilish lozim, ya’ni harorat ko‘tarilish tezligi soatiga  6…+8 0 S dan, sovush tezligida soatiga +5…+10 0 S dan oshmasligi, shuningdek tashqi elektrodlar bilan qizdirilganda harorat +40 0 S dan va ichki elektrodlar bilan qizdirilganda +50…+70 0 S dan yuqori bo‘lmasligi kerak. Masalan, tashqi havo harorati –20 0 S bo‘lsa va betonni  50 0 S gacha qizdirish talab qilinsa, beton sirti moduliga bog‘liq ravishda elektr energiyasi sarfi quyidagicha bo‘ladi: M = 6–80 kVt.soat; M = 10–118 kVt. soat; M = 15–163 kVt.soat. • Mahalliy sharoitlarda (oddiy holatlarda), beton ishlari hajmi katta bo‘lmaganda, beton sirtini (yuzasini) yog‘och qipiqlari eki issiqlikni ushlovchi materiallar bilan q

Issiq iqlim sharoitida beton ishlarini bajarish • Bunday ob-havo sharoitlari beton ishlarini bajarishda bir qator murakkab omillarni yuzaga keltiradi. Beton qorishmasi tarkibidagi suvning bug‘lanish tezligi tashqi muhit harorat-namlik harakteristikalariga yuqori darajada bog‘liqdir. Masalan, tashqi muhit havo harorati +20 0 S, namligi 70% va shamol tezligi 5 m/s bo‘lsa, qorishma yuzasidagi suv bug‘lanish jadalligi 0,3 kg/m 2 tashkil etadi. Xuddi shunday shamol tezligida havo harorati +35 0 S va namligi 30% bo‘lsa bug‘lanish ko‘rsatkichi to‘rt marta yuqori, ya’ni 1,2 kg/m 2 bo‘lishi mumkin. Shunday sharoitda shamol tezligi 10 m/s dan oshsa bug‘lanish jadalligi yana ikki martaga ko‘tar

Bunday sharoitlarda beton qorishmasini tayyorlashda asosan yuqori markali tez qotuvchan portlandsementlar qo‘llanilishi tavsiya qilinadi va ularning markasi beton markasidan kamida 1,5 marta yuqori bo‘lishi kerak. Ammo bunday turdagi sementlar tanqis va qimmatligi tufayli keng ko‘lamda foydalanish imkoniyati chegaralangan. Shu sababli, boshqa turdagi sementlar qo‘llanilayotganda, beton qorishmasining qovushqoqligini (qo‘zg‘aluvchanligini) oshirish, yotqizilishini yaxshilash va qotish jarayonini tezlashtirish uchun maxsus kimyoviy qo‘shimchalardan ham foydalanish tavsiya qilinadi. Qorishmaning qovushqoqligini oshirishda sulfat achitqisidan; qotish jarayonini tezlashtirish uchun nitrat kalsiy Ca(NO 3 ) 2

Beton qorishmasi haroratini pasaytirish uchun suv va to‘ldiruvchilarni sovitish bo‘yicha tadbirlar qo‘llanilishi mumkin. Suvni sovutish uchun maxsus havzalarga maydalangan muz bo‘laklari tashlanadi. To‘ldiruvchilarni sovutishning oson usuli, ularni namlab, qadoqlashdan oldin sovuq bosimli havo ta’sirida shamollatiladi. Beton qorishmasini tashish jarayonida esa imkoni boricha tezligi yuqori bo‘lgan transport vositalari tanlanib, ularning yuk holatda tuxtovsiz harakatlanishi bo‘yicha barcha choralar ko‘rilishi kerak. Tashish davomiyligi qorishma harorati +25 0 S bo‘lganda – 30… 50 min , +30 0 S bo‘lganda –15…25 min va +30 0 S dan yuqori bo‘lganda –10…15 min oshmasligi kerak. Beton qorishmasini yo

Shuningdek, beton qorishmasi yotqizilishi oldidan, betonlashtiriladigan blok quyosh nurlari ta’siridan himoyalanishi, qolip va metall konstruksiyalar sovuq suv bilan namlanib, shamollatib sovutilishi kerak. O‘ziga suv shimib oladigan qoliplardan foydalanish tavsiya qilinmaydi. Parvarishlashning dastlabki davrlarida (beton qorishmasi yotqizilgandan so‘ng 6…10 soat ichida), ya’ni beton minimum 0,5 Mpa mustahkamlikka erishmaguncha, uning suv bilan muloqatda bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak. Chunki, qizigan beton qorishmasiga sovuq suv tegishi bilan beton sirtida harorat kuchlanishi yuzaga kelib, yoriqlar paydo bo‘lishi mumkin. Yangi yotqizilgan beton qorishmasining namligini saqlash uchun uning sirtini namlikni ushlovchi materiallar bilan qoplash uslublari ham keng qo‘llaniladigan oddiy tadbi

Betonni parvarishlashning boshlang‘ich davri tugagandan so‘ng (qorishma yotqizilib 6…10 soat qotgach), nazorat qilishning asosiy davri boshlanadi. Issiq quruq iqlim sharoitida parvarishning bu davrida beton konstruksiyasi yuzasi gorizontal bo‘lsa, uni 30…50 mm qalinlikdagi suv qatlami ostida saqlash tavsiya qilinadi. Suvni beton yuzasida saqlash uchun konstruksiya atrofidagi qoliplar zahira qismidan foydalaniladi yoki maxsus chegaralovchi devorchalar ham o‘rnatilishi mumkin. SHuni qayd qilish kerakki, bunday tadbirlar uchun qo‘llaniladigan suv harorati beton tanasidagi harorat bilan bir xil bo‘lishi, albatta shart. Aks holda, beton sirtida harorat zo‘riqishi yuzaga keladi. Quruq issiq iqlim sharoi

2. Beton ishlari sifatini nazorat qilish. Yangi yotqizilgan beton kerakli darajadagi mustahkamlikka erishishi uchun, uni belgilangan texnologik tadbirlar bo‘yicha to’g‘ri parvarishlash talab qilinadi. Aks holda, beton ishlari tarkibiga kiruvchi barcha jarayonlar yuqori saviyada bajarilishidan qat’iy nazar, oqibatda past sifatli (hatto ba’zi hollarda umuman yaroqsiz) beton olinishi mumkin va bunday betonlar suv xo‘jaligi inshootlari ekspluatatsiya talablariga hech qanday sharoitlarda ham javob bermaydilar. Ochiq atmosfera sharoitida beton qotganda, uning tanasi qurishi va torayishi kuzatiladi. Ushbu jarayonlar betonning ichki qismiga nisbatan uning sirtida jadalrok kechadi. Shu sababli, beton namlik darajasi qotish jarayonida etarli bo‘lmasa, uning sirtida mayda torayish yoriqchalari yuzaga

Issiq ob-havo sharoitida (havo harorati 18 0 S dan yuqori bo‘lganda) beton sirtini namlash bo‘yicha tadbirlar dastlabki sutkalarda (3…5 sutka), kunduzi har 3 soatdan keyin 1 marta va kechqurunlari kamida 1 marta, keyingi sutkalarda esa kamida 3 marta, ya’ni ertalab, kun o‘rtasida va kechqurun o‘tkazilishi tavsiya etiladi. Namlash jarayonida suv sarfi 1 m 2 beton yuzasi uchun 4–8 l/m 2 bo‘lishi mumkin. Namlanadigan beton yuzasi gorizontal, vertikal yoki qiya shaklida bo‘lishi mumkin va ularni namlashda suv beton sirtiga yomg‘ir shaklida tushishi ta’minlanishi lozim. Yangi yotqizilgan betonning yuzasini o‘tkir quyosh nurlaridan himoyalash ham muhim texnologik tadbirlardan hisoblanadi. Bunin

Betonni parvarishlash jarayoni, toki u o’zining 70% loyihaviy mustahkamligiga erishguncha davom ettirilishi tavsiya etiladi. Odatda, bu davr beton komponentlari fizik- mexanik ko‘rsatkichlariga, hamda tashqi muhit sharoitiga bog‘liq ravishda 7…15 sutka bo‘lishi mumkin. Betonlashtirilgan konstruksiyalar ustida ishchilar yurishiga, engil asbob uskunalar, yog‘och materiallardan yasalgan buyumlar (qoliplar va hakozo) qo’yilishiga, beton 1,5 Mpa mustahkamlikka erishgandan so‘ng ruxsat etiladi. Bunday mustahkamlikka beton havo harorati + 15 0 S bo‘lsa-2 sutkadan, +10 0 S da –3 sutkada, +5 0 S da esa 4 – 6 sutkada erishishi mumkin. Betonlashtirilgan yirik konstruksiyalarda qurilish mashinalari, tra

Beton ishlarini bajarish jarayonida, ularning sifatini nazorat qilish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi: boshlang‘ich materiallarni (sement, qum, shag‘al, chaqiq toshlar, armaturalar, yog‘och materiallari va boshqalar) qabul qilish va saqlashda; armatura konstruksiyalari va elementlarini tayyorlash va yig‘ishda; qoliplar elementlari, tayanch konstruksiyalarini tayyorlash, yig‘ish va o‘rnatishda: qurilish blokini betonlashtirishga tayyorlashda; beton qorishmasini tayyorlash va tashish jarayonlarida; beton qotish davrida, uni parvarishlash jarayonida. Boshlang‘ich materiallar sifat ko‘rsatkichlarini qurilish laboratoriyalarida qabul qilingan uslublarda aniqlab, nazorat qilib boriladi.0304010D 012C09 0127

Beton mustahkamligini impulsli ultratovush uslubida baholanganda, maxsus elektron apparaturalar qo‘llaniladi va ular yordamida tekshirilayotgan konstruksiya tanasidan ultratovush signali o‘tish vaqti aniqlanadi. Beton tanasidan o‘tadigan ultratovush to‘lqini tezligi 2000-5000 m/sek oralig‘ida bo‘lib, beton zichligi oshib borgan sari, u ham katta tomonga o‘zgarib boradi. Ultratovushning beton tanasidan o‘tish tezligi quyidagi omillarga bog‘liq: beton to‘ldiruvchilari o‘lchamlari va tarkibi; sement turi va miqdori; betonni yotqizish jarayonida zichlash usuli; beton tarkibining armaturalanish darajasi va boshqalar.01 03040108 010D 011315 01130C15 01 2C09 0108 0104 0109 01 29062D15 0111 011315 0112 0105 01 0B 0105

Inshootlar va konstruksiyalar Betonlashtiriladi gan bitta blokning hajmi, m 3 Bir seriya namunalar olinadigan beton hajmi, m 3 Yirik gidrotexnik inshootlar Konstruksiyalar ostidagi yirik fundamentlar > 1000 < 1000 – 500 250 100 (har bir blokdan) Qurilmalar ostidagi yirik bloklar >50 < 50 50 Har bir blokdan Yupqa devorli va karkas konstruksiyalar Sement-beton yo‘llar va asoslar – – 20 200Betonning siqilishga chidamliligini aniqlash bo ‘ yicha sinovlar uchun olinadigan namunalar

Betonning mustahkamligini baholashda standart laboratoriya uslublaridan tashqari, bevosita inshoot va uning beton qismlarida mexanik va fizik holatlarga asoslanadigan uslublar ham mavjud. Eng oddiy uslub sifatida K.P. Qashqarov tomonidan taklif etilgan betonni etalon bolg‘alar bilan sinashni ko‘rsatish mumkin. Bunday bolg‘alardan foydalanganda po‘lat shar zarbasidan bir vaqtning o‘zida beton sirtida va po‘lat sterjen etalonida iz qoladi. Mustahkamlik, maxsus egri chizik bo‘yicha betonda qolgan izning etalondagi izga nisbatini inobatga olgan holda aniqlanadi. Beton mustahkamligini aniqlashda etalon bolg‘alardan foydalanishning yana bir qulay tomoni shundaki, bu usulda beton sirti namligi, betonni

• Ultratovush uslubining yana bir ustunlik tomoni shundaki, tekshirishlar natijasida beton tanasidagi kamchiliklar (bo‘shliqlar, yoriqlar va hokozolar) ham aniqlanishi mumkin. Agar, beton tanasida shunday kamchiliklar bo‘lsa, ultratovush signali o‘tish jarayonida keskin o‘zgarishlar yuzaga keladi. Signal tezligining beton qaysi qismida o‘zgarishini aniqlanib, o‘sha joydagi bo‘shliq yoki yoriqlarning taxminiy o‘lchamlarini ham bilish mumkin bo‘ladi. Umuman olganda beton ishlari va inshootlari sifat ko‘rsatkichlarini aniqlash va nazorat qilib borish uchun qurilish tashkilotlarining maxsus laboratoriyalari va malakali mutaxassislari shug‘ullanishlari kerak. SHuningdek, suv xo‘jaligi inshootlaridan foy

Nazorat usullari Mustahkamlikni baholash ko‘rsatkichlari Eslatma Betonga dinamik va statik ta’sir bilan tamg‘a qo‘yish Beton sirtida tamg‘adan so‘ng qoladigan izlar o‘lchamlari Betonning faqat sirtki qismi sinaladi. O‘lchovlar aniqligi yuqori emas Bir vaqtda betonga va etalon materialiga dinamik ta’sir bilan tamg‘a qo‘yish Beton va etalon materialida shtampdan qolgan izlar nisbati Koniqarli darajadagi aniqlik Beton sirtidan zarbalagich sakrashi Zarbalagichning gori zontal beton yuzasiga urilib sakrash balandligi; Mayatnik shaklidagi zarbalagichning vertikal sirtga urilib sakrashdagi egilish burchagi Zarbalagich sakrash balandligi, beton tarkibidagi tosh va armaturaga tug‘ri kelsa katta bo‘ladi; aniqlik

Nazorat savollari 1. Betonni parvarishlashdan maqsad nima? 2. Betonning sifatini nazorat qilish, kamchiliklarini aniqlash va ularni tuzatish bo‘yicha tadbirlarni aytib bering? 3. Sovuq iqlim sharoitida beton ishlarini bajarishning o‘ziga xos qanday xususiyatlari bor va qanday qo‘shimcha tadbirlar o‘tkaziladi? 4. Issiq iqlim sharoitida beton ishlarini bajarishdagi muammolar va ularni qanday bartaraf qilish yo‘llarini bilasiz? 5. Qish davrida betonni parvarishlash jarayoni qancha vaqt davom ettirilishi lozim? 6. Sovuq iqlim sharoitida beton ishlarini bajarishning qanday bosqichlari mavjud? 7. Beton sirti moduli ko‘rsatkichi qanday ko‘rsatkich va undan qanday maqsadlarda foydalaniladi? 8. Qish davrida bet

Купить