Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 9000UZS
Размер 165.5KB
Покупки 0
Дата загрузки 29 Сентябрь 2019
Расширение doc
Раздел Дипломные работы
Предмет Химия

Продавец

Bohodir Jalolov

Elektrolitik usulda ikki qatlamli qoplamalar bilan qoplash sexini loyihalash

Купить
“Elektrolitik usulda ikki qatlamli qoplamalar bilan qoplash sex i ( quvvati 20000 m 2 /yil )ni loyiha la s h ” MUNDARIJA Кириш ………………………………………………………5 1 - Б О Б . И ш л а б ч и қ а р и ш т е х н о л о г и я с и 1.1Техник иқтисодий асослаш.................................................. 7 1.2Икки қатламли қопламаларда ишлатиладиган хом ашёларни характеристкаси .........................................................8 2- БОБ Технологик ҳисоблар ............................................................9 2.1 Ускуналарнинг сонини ҳисоблаш ...............................................................9 2.2 Конструкцион ҳисоблаш .............................................................................12 2.3 Моддий баланс ..........................................................14 2.4 И КИРИШ Мавзунинг долзарблиги: Мустақил Ўзбекистонимиз келажаги кўп жихатдан ишлаб чикаришнинг янги турларини жорий қилишига, айниқса махаллий хом ашёлардан ўз маҳсулотларимизни ишлаб чиқаришга боғлик. Президентимиз Ислом Каримовнинг 2008 йил 15 июлда қарори қабул қилинган. Бозор иқтисодиёти даврида президентимиз илгари сураётган ва катта аҳамиятга эга вазифалардан бири қайта ишловчи тармоқларни маҳаллий хом - ашё негизида замонавий техника ва технология билан таъминлаш, юқори қўшилган қийматга эга бўлган рақобатбардош, сифатли маҳсулотлар ишлаб чиқаришни тўла-тўкис, тугалланган технология занжирларини барпо этиш бугунги куннинг долзарб муаммоларидан бири ҳисобланади [1,2,3]. Республикамиз кимё саноатида ишлатиладиган асбоб-ускуналар ва жиҳозлар электрокимёвий усулларда коррозиядан ҳимоя қил - чидамли қопламаларда ишлатиладиган республикамизда мавжуд маҳаллий хом – ашёларни ва иш сиртларини қаттиқлигини ошириш усулларини ўрганиш; - цех лойиҳалаш бўйича ускуналар сони, уларнинг конструкцион ҳисоби, моддий ва иссиқлик баланслар асосида технологик режимларни аниқлаш; - т е х н о л о г и к р е ж и м л а р у ч у н х и м и к а т л а р , с у в в а э н е р г и т и к ҳ и с о б л а ш л а р н и а м а л г а о ш и р и ш ; - д е т а л л а р н и қ о п л а ш т е х н о л о г и я с и д а а в т о м а т л а ш т и р и ш , а т р о ф – м у ҳ и т м у ҳ о ф а з а с и , т е х н и к а х а в ф с и з л и г и ў р г а н и ш в а л о й и ҳ а н и и қ т и с о д и й қ и с м и н и и ш л а б ч и қ и ш в а з и ф а қ и л и б о л и н г а н . Битирув малакавий ишининг илмий янгилиги: И к к и қ а т л а м л и қ о п лама и ш л а б ч и қ а р и ш б ў й и ч а м у т а х а с с и с в а и ш ч и л а р е т а р л и д а р а ж а д а б ў л г а н , и х т и с о с л а ш г а н Қ а р ш и м е х а н и к а з а в о д и и ш л а б ч и қ а р и ш ц е х л а р и д а н ф о й д а л а н и ш м у м к и н . Б у т е х н о л о г и я н и и ш л а б ч и қ а р и ш г а қ ў л л а ш н а т и ж а с и д а к о р х о н а ф о й д а о л и б , и ч к и в а т а ш қ и б о з о р д а и м к о н и я т л а р и о ш а д и . А т р о ф - м у ҳ и т н и м у ҳ о ф а з а қ и л и ш д а э к о л о г и к т о з а т е х н о л о г и я и ш л а б ч и қ и л д и . BMIning strukturasi va hajmi. BMI 5 bobdan iborat bo‘lib, xulosa, adabiyotlar ro‘yxatini o‘z ichiga oladi. Ishning umumiy hajmi 57 bet bo‘lib, 15 ta jadval, 1 ta rasm va adabiyotlar hamda internet ma’lumotlaridan iborat. I қ у в в а т л а р и д а н , қ у р и л и ш о б ъ е к т л а р и д а н в а б о ш қ а с т р у к т у р а л а р и д а н ф о й д а л а н и ш р е ж а л а ш т и р и л м о қ д а . Б у н г а қ у й и д а г и л а р н и а с о с и й о м и л д е б к ў р с а т и ш м у м к и н : - к о р х о н а д а э л е к т р о к и м ё в и й и ш л а б ч и қ а р и ш б ў й и ч а м а л а к а л и м у т а х а с с и с в а и ш ч и л а р н и н г е т а р л и д а р а ж а д а э к а н л и г и ; - м а з к у р к о р х о н а д а э л е к т р о к и м ё в и й ж а р а ё н л а р н и ў т к а з и ш у ч у н т е х н о л о г и к а с б о б - у с к у н а л а р н и н г м а в ж у д л и г и в а у л а р д а н с а м а р а л и ф о й д а л а н и ш м у м к и н э к а н л и г и ; - к о р х о н а х о м а ш ё в а б о ш қ а к е р а к л и м а т е р и а л л а р н К о р х о н а н и л о й и ҳ а л а ш т и р и ш д а л о й и ҳ а - с м е т а ҳ у ж ж а т л а р и д а к ў р с а т и л г а н б о ш қ а м а с а л а л а р ҳ а м ў з е ч и м и н и т о п г а н . 1.2 ИККИ ҚАТЛАМЛИ ҚОПЛАМАЛАРДА ИШЛАТИЛАДИГАН ХОМ АШЁЛАРНИ ХАРАКТЕРИСТКАСИ Қалай – оқ кумуш рангли металл. Солиштирма оғирлиги 7,31, атом оғирлиги 118,7, суюқланиш температураси 231,8 С 0 . IV валентли қалайнинг электрокимёвий эквиваленти 1,108 ва II валентли қалайники 2,216 га тенг. Ҳавода қалай ўзгармайди, водород сульфидда яхши реакция беради. Хлорид кислотада эрийди. Сульфат кислота эритмасида деярли эримайди, концентирланган сульфат кислотада қиздарилганда реакцияга киришади. Уювчи ишқор билан реакцияга киришганда водород ажралади. Қалайнинг зарарсизлик хусусиятларидан келиб чиқиб, озиқ-овқат саноатида, Қалайни қоплашда кислотали ва ишқор элекролитлар қўлланилади. Кислотали элекролитларда чиқиш ток унуми 90-96%, ишқорда 70-80% элекролитлар . Висмут – атом оғирлиги 208б 980. Мишяя группачасининг охирги аъзоси – висмут – металлик хоссалари металлондлик хоссаларидан анча устун бўлганлиги билан характерланади, шунинг учун у, металл деб қаралиши мумкин. Висмут табиатда оз тарқалган элементдир (ер пўстлоғида оғирлик жиҳатидан 0,00001 процент висмут бор). Висмут табиатда эркин ҳолда ҳам, биркима ҳолида ҳам – висмутли охра Bi 2 O ва висмут ялтироғи Bi 2 S 3 ҳолида учрайди. Бутун дунёда йилига 1000-1500 т висмут олинади. Мамлакатлар орасида висмут олиш жиҳатидан биринчи ўринда Мексика билан Перу туради. Эркин ҳолда висмут зичлиги 9,8 г/см 3 , суюқланиш температураси 271,3 0 С бўлган ялтироқ , мўрт Vismut (III)-gidroksid juda kuchsiz asosdir. Shunng uchun, vismut tuzlari oson gidrolizlanib, suvda oz eriydigan gidroksid tuzlarga aylanadi. 2- БОБ. ТЕХНОЛОГИК ҲИСОБЛАР 2.1 Ускуналарнинг сонини ҳисоблаш Стационар ванналар сонини ҳисоблаш. Ускуналарнинг йиллик номинал ишлаш вакти қуйидаги 2.1 формула орқали аниқланади [11,19]. Суткада: Т=365-(Дкz) к 306 сут (2.1) Бу ерда: Д- ўртача бир йилдаги дам олиш вактлари, соатда, уни ҳисоблаш, бир суткадаги сменалар сони ва уларнинг давомлилиги ҳисобга олиниб қуйидаги (2.2) формула орқали аниқланади: Т 02 =Т 0 *n см *r см -n см *6 (2.2) Т 02 =306*2*8-2*6к4884соат Бунда: n см -сменалар сони, r см -смена давомлилиги, G- байрам олди сменалари сони, яъни иш давомлилиги 1 соатга камайтирилганлари. Амалда тўхтаб туришларни ҳисобга олиб йиллик иш вақти қуй Бу ерда: в-тайёрлов тугаллов операцияларига сарфланадиган вақт, соатда(0,3- 0,5 соат) Қоплаш жараёни вақти қуйидаги 2.5 формула орқали аниқланади. r 1 =Вт q i * * 60* *  (2.5) r 1 =   мин 3, 24 82,0* 10*1,1* 120 60* 7300* 10*6 3 6    Бу ерда: δ-қоплаш қалинлиги (м) d- қопловчи металл қалинлиги. i- катод токи зичлиги. q- қопловчи металл электрокимёвий эквиваленти. В- ток бўйича чиқиш унумдорлик, бирлик бўлакларида. Қоплаш жараёнига кетадиган вақт, деталларнинг солиниш вақтини ҳисобга олган ҳолда; r 2 =r 1 +r 3 (2.6) r 2 =24,3+2,7=27 мин Бу ерда: Z 3 -деталларнинг солиниш ва олиниш вақти (мин). Йиллик фактик қоплаш, қоплаш унумдорлиги, бракларни ҳисобга олган ҳолда: S факт =S(1+C) (2.7) S факт =40000(1+0,02)=40800 м 2 /yil Бу ерда: S-йиллик унумдорлик. С- тузатиб бўладиган брак бирлик Цехнинг бир соатлик иш унумдорлиги қуйидаги 2.9 формула орқали аниқланади. S r =2Т Sфакт (2.9) S r = 18,4 4884 4080  Ваннага солинувчилар сонини аниқлаш учун деталлар размерини, катод штангалар сонини ва ваннанинг рациональ юкланиш сонини ҳисобга олиш керак (масалан, ўртача ўлчамдаги ванна учун: 0,5-1,0 м 2 , мураккаб деталлар учун 1-1,2 м 2 , оддийларга 5-6 м 2 ) Аввало ботирилувчиларнинг конструкциясини танлаш зарур, кейин унда оптималь сондаги деталларни жойлаштириш (n 1 ) зарур. Бунда ботирувчи эскези чизилади, унинг ўлчамлари аниқланади; узунасига, энига, баландлиги ва ваннадаги ботирилган деталлар юзаси n 1 n к Агар n 1 n каср тарзда аниқланса, у бутун сонгача яхлитланади ва ваннанинг амалдаги юкланиши ҳисобланади: 10. n 1 n = n b S S (2.10) 11. n 1 n = 4 3,4 22,0 91,0   11. S b = P b =40533 60*4* 27 153 4713   Цех бўйича зарур ванналар сони қуйидаги 2.14 формула орқали аниқланади. n ’ = b r P n (2.15) n= 3 29,2 40333 92227   Агар натижа каср сон булса, у бутун сонгача яхлитланади. (n ’ дан катта сонгача) Ёрдамчи ванналар сонини ҳисоблаш қуйидаги 2.15 формула орқали аниқланади. N йил = факт факт S S (2.15) ванналарнинг йиллик юкланиш сони. N йил = 23182 88,0 20400  Бир йил давомида тозалаш ишларига сарфланадиган вақт қуйидаги 2.16 формула орқали аниқланади. r об = 60 * BC йил r N (2.16) буерда: r вс -маъдан тозалаш, ювиш, активлаштиришга сарфланадиган вақт. r об = 1545 60 4* 23182  соат/йил r трав = 60 * вс йил r N (2.17) r трав = 2218 60 3* 23182  соат/йил (2.18) соат/йил 11 Ванналарнинг юкланиш коэффициенти. қуйидаги 2.19 формула орқали аниқланади.% 77 % 100* 2 54,1 % 100* ,    заг заг K n n К (2.19) 2.2 КОНСТРУКЦИОН ҲИСОБЛАШ Ванналарнинг ички узунлиги: қуйидаги 2.20 формула орқали аниқланади [21,22]. L вн =n ш *l 1 +( nш -1)* l1 +2l 3 ; мин (2.20) Lвн =4*260+(4-1)*100-2*100=1540 (мин) n ш -бир штангадаги ботирмалар сони l 1 - ботирманинг ваннанинг узунлиги бўйича узунлиги. l 2 -ботирилганларнинг орасидаги ванна ичидаги масофа. l 3 - ваннанинг ички девори ва ботирма чеккаси орасидаги масофа. Ваннанинг ички эни қуйидаги ( 2.21 ) формула орқали аниқланади. n k *W 1 +2n k *W 2 +2*W 3 +n a * а мм (2.21) W вн =4*100+2*4*50+2*100+3*10=1030 мм Бу ерда: n к -катод штангалари сони. W 1 - ботирманинг ванна эни бўйича ўлчами; W 2 -анод ва ботирманинг энг яқин қиррас h э -электролит сатҳининг баландлиги; h -электролит сатҳида ванна деворининг энг юқорисигача бўлган масофа; Колоколнинг ўлчамларини ўлчаш учун одатда деталлар ҳажми олинади. Деталларнинг уюлган ҳолдаги ҳажми уларнинг алоҳида ҳолдаги ҳажмидан 3 дан 10 бараваргача кўп бўлади. 1. V нас =(3÷10)V дет (2.23) 2. Vнас= 6*0,002=0,012 м 3 3. Электролит ҳажми: V эл =(3÷6) Vнас (2.24) Vэл =4*0,012=0,048 м 2 4. Калокол ҳажми: V кол =(1,5÷2)* Vэл (2.25) Vкол =1,8*0,048=0,0864 м 3 5. Калоколнинг пастки диаметри: R= 6, 14 колV (2.26) R= 137,0 6,4 0864,0  6. Kалоколнинг юқориги диаметри: r=(0,7÷0,8)R (2.27) r=0,7*0,137=0,096 м 7. Калокол баландлиги: h=2R h=2*0,096=0,192 м Калоколнинг ташқи диаметрлари унинг ички размерлари ва девори қалинлиги (10-30мм) орқали келиб чиқади. Келиб чиққан натижалар ва ўлчам m 1 =S ’ *d* (2.28) m1 кг/м 2 Йиллик қоплама маҳсулотга ишлатиладиган умумий масса қуйидаги 2.29 формула орқали аниқланади. m 2 = 100 *1 фактS m кг (2.29) m 2= 1786 786,1 1000 40800* 044,0   кг Анод бўлиб эрийдиган металл, йил бўйича қуйидаги 2.30 формула орқали аниқланади. m 3 = m 2= * ВТк ВТа кг (2.30) m 3 = 1786* 1870 84,0 88,0  Йиллик анод сарфи қолдиқлар ҳисобида қуйидаги 2.31 формула орқали аниқланади. m 4 = l m 1 3 кг (2.31) m 4= 2200 15,0 1 1870   (кг) 1 аноднинг массаси қуйидаги 2.32 формула орқали аниқланади. m 5 =S an * *a (2.32) m5= 0,2*0,002*7300=2,92 кг бу ерда S na ,  а -анод юзаси қалинлиги. Йиллик анод сарфи доналарда қуйидаги 2.33 формула орқали аниқланади. n 1 = 5 4 m m (2.33) n 1 = 377 92,2 1100  Йиллик анод қолдиқлари қуйидаги 2.34 формула орқали аниқланади. m скр =1100*0,15=165 Бир аноддан ўтувчи ток кучи қуйидаги 2.35 формула орқали аниқланади. а) ўрта анодддан: У с =i*S a *2 (2.35) б) чекка аноддан: У к = i*Sa У= Ус + Ук (2.36) А) Ус= 150*0,03*2=9A Б) Ук= 150*0,03*2= 4,5A Бир аноднинг ишлаш давомийлилиги қуйидаги 2.37 формула орқали аниқланади. ВТа q У m a * * 5   (2.37) 2, 111 88,0* 10* 21,2*3, 13 92,2 3    а Ўрта аноднинг йил давомида алмаштирилиш сони :n cм = Эримайдиган анодлар сарфи бирламчи анод сарфининг проценти тарзида берилади. Қўрғошин анодларининг йиллик сарфи: Хромлаш, қалайлашда 40-50%, электросиллиқлашда, анодлашда ва бошқаларда 15-20% . Пўлат анодлар асосли электролитларда йилига ўртача бир марта алмаштирилади. Химикатлар сарфини ҳисоблаш Дастлабки ишга тушириш учун электролит ва химикатлар сарфи қуйидаги формулалар ор Ҳар бир химикат сарфи алоҳида қуйидаги 2.40 формулалар орқали ҳисобланади: G H =                 5 4 20 5 5,1 5,0 ) ( 110 100 60 40 1000 * 2 3 4 2 4 oc стонекс NO Bi SO H SnSO кг C V кон (2.40) Электролит таркиби: SnSO4= 318 1000 50* 6360  кг Н 2 SО 4 = 636 1000 100* 6360  кг G н Bi(NO 3 ) 2 = 636,0 1000 1* 6360  кг Г) G Hстанекс = 18,3 1000 5* 6360  кг Д) G Hoc-20 = 18,3 1000 5* 6360  кг ∑=480б18 кг С кон -ҳар бир компонентнинг электролитдаги концентрацияси. 1. Химикатларнинг йиллик йўқотишларини қоплаш сарфи хар бир компонента учун алоҳида бажарилади ва қуйидаги 2.41 формула орқали аниқланади. С n = 1000 * * факт ком S C g кг Бу ерда,  g-эритма йўқотишларининг йиғиндиси, л/м 3 а) SnSO4 = 408 1000 40800* 50*2,0  кг 16 Б) H2SO4=816 1000 40800* 100*2,0  кг B) G н Bi(NO3)2= 816,0 1000 40800* 00,1*2,0  кг Г) GHстанекс= 8, 40 1000 40800*5*2,0  кг Д) GHoc-20= 8, 40 1000 408000*5*2,0  кг ∑= 130664 кг Йиллик программани бажаришга ҳар бир химикатнинг йиғинди сарфи G=960б36+1306,4=2266,76 = G n + G H кг  G=960б36+1306,4=2266,76 1.Ваннадаги электролит оғирлиги: G эл =V эл * dэл кг dэл =1б14 бу ерда, d эл -электролит зичлиги. G эл =1,14*6360=7250 2.Сувнинг ваннадаги оғирлиги қуйидаги 2.4 2 формула орқали аниқланади. G G G x эл b  1 (2.42) Бу ерда,  C х - бир ванна учун кетадиган барча химикатларнинг йиғма оғирлиги 3.Бир йиллик электролит тайёрлаш учун кетадиган сув сарфи 4983 76, 2266 7250 1   bG m- бир йиллик электролит алмаштириш сони 4. Бир йиллик электролит йўқотишларини қоплашга кетадиган сув са 6. Деталларни ювиш учун кетадиган сув сарфи ювиш категорияси учун қуйидаги 2.45 формула орқали аниқланади. С в4 =qфактS K * 2 0 (2.45) бу ерда, q-деталь юзаси билан ваннадан олиб чиқиб кетадиган солиштирма олиб кетиш катталиги. К 0 -С 0 /Cп(C0- электролит асосий компонентасининг концентрацияси. С п -энг юқори мумкин бўлган концентрация S фак -ювилаётган деталлар юзаси. К 0 = 25,6 8 50 0   пC C G в4 =0,18* 18360 40800* 25,62  2. 7.Электролит буғланишидан сув сарф бўлиши қуйидаги 2.46 формула орқали аниқланади. G в5 = 2* * )( * ( * * *6, 45 2 1 B C t A P P nb S C p B  (2.46) 4,5,6- пропорционаллик коэфициенти кг/м 3 соат. С в -ҳусусий коэфициент. S- электролит юзаси, м 2 . Р 1 - электролит температурасидаги тўйинган сув буғининг порциаль босими, Па. Р 2 - ҳаво температурасига тўйинган су g вода =0,12 л/м 2 Сутка давомида ваннадаги электролитнинг чиқиб кетиш ва кириб келиш суюқликлари фарқи ҳисобига камайиши: V 1 =( ∆g -g b )*S+g исп V1= (0,25-0,12)*69+35,2=44,2  g-электролит йўқотишнинг йиғиндиси. g в – ювиш ванналаридан деталларда кириб келадиган сув миқдори. 2. Ушлаб қолувчи ваннадаги эритманинг янгиланиш вақти.1V Vy об   2, 34 0442,0 59,1   об 3.Ушлаб қолувчи ваннанинг иш даврида деталлар юзасини қоплаш майдони: Sр =S c *   2 * M S р =69*306=21114  2 * M S с -ваннанинг суткалик унумдорлиги. 3. Асосий компонентанинг эритмадаги охирги концентрацияси. қуйидаги 2.47 формула орқали аниқланади. С у =                   y e p p ком V g g g g C 1 * (2.47) С ком - асосий компонентанинг электролитдаги концентрацияси. g р - ушлаб қолквчи ваннадан с 7. Ушлаб турувчи ванна ўрнатилган тақдирда туз тежалиши Э 1 =15, 33 100* 14, 211 70  8.Шу миқдор ишлаб чиқариш программасини бажариш давомида: Э= факт n by S S g Э=7 12, 135 40800* 21114 70 9. Энергетик ҳисоблар. 1. кучланишлар баланси: 2. (Е) кучланиш ванна штангаларида қуйидаги қуйидаги 2.48 формула орқали аниқланади. Е= ом эл ik ia U U E E    (2.48) Буерда, анод ва катоднинг иш потенциали (ток остида) В  U ом -контактлар ва симларда кучланиш тушиши.  U эл -электролитдаги кучланиш тушиши. Е i а =+1,6 B Еik =0,9 B U=6,5 B 4. а) Электролитда кучланиш тушиши қуйидаги 2.49 формула орқали аниқланади.  U эл = * * 2 W icp (2.49) электролит орқали ўтувчи ток зичлиги, ўртача. W 2 - катод ва ботирувчининг энг яқин қирраси орасидаги масофа ( конструкцион ҳисоблардан).  - электролитнинг со -контактларда кучланиш тушишидан. Uом ни Ом қонуни бўйича ҳисоблаш деталларнинг узунлигини, юзасини, кўндаланг кесимини талаб қилгани учун, бу мураккабликдан чиқиш учун яқинликдаги ҳисоб қабул қилинади:  U ом =0,1( Еiа - Е i k +∆U эл )  U ом =-0,1(1,6-(-0,9)+2,44)=0,533 B E=1,6-(-0,9)+2,44+0,533=5,47 Ток манбаининг керакли кучланиши: U=E+∆U  U мин -шинапроводда кучланиш тушиши қуйидаги 1- жадвалда гальваник қоплаш ваннасидаги кучланишлар баланси келтирилган. U=5,47+0,11=5,58≈5,6 1- жадвал Гальваник қоплаш ваннасидаги кучланишлар баланси Баланс кисмлари Белгиланиши Катталиги В В % 1. Электрод иш потенциаллари фарқи. 2. Электролитда кучланиш тушиши. 3. Симларда ва контактларда кучлаништушиши. Жами Е 1 а -Е 1 к ∆U эл ∆U oM 2,44 2,44 0,533 5,6 46,9 43,6 9,5 100% 21 2.4 ИССИҚЛИК БАЛАНСИ Иссиқлик баланси қуйидаги 2.50 формула орқали аниқланади [4,5,6]. Q 1 =(V*C*Дж t t m C m C H k ) )(3 3 2 2 1     (2.50) Буерда, V- эритма ҳажми, м 3 ;  1 - эритма зичлиги, кг/м 3 ; С 1 - эритманинг солиштирма массавий иссиқлик сиғими, дж/кг град. С 2 - ванна корпуси материалининг солиштирма массавий иссиқлик сиғими. С 3 -ванна футерофкасининг солиштирма массавий иссиқлик сиғими. m 3 - футеро в ка массаси, кг. t k -эритманинг охирги температураси. t n -эритманинг бошланғич температураси. Ванна оғирлиги ҳисоблаш билан топилади: L вис =160 мм W вис =1000 мм H вис =1000мм Ванна девори қалинлиги: 1,6*1,0*2=3,2 м 2 mb= V 1 b* b 7800b 1б0*1,0*2=2 м 2 0272,0 004,0*8,6 * 1 1    b b b S V  1,6*1,0=1,6 м 2 mb= 0,0272*7800≈212 кг ∑=6,8 м 2 Q 1 =(1,6*1,86*1090+1,64*212 Бу ерда, Q см -ванна туби ва девори орқали иссиқлик йўқотиш. (Q 2 =Q y )*Q 2 =Q cn + Qисп =12534+784=13318 5. Ваннани иситиш учун иссиқлик сарфини аниқлаш: Q раз Q 1 - эритмани ва ванна материалини иситиш учун иссиқлик сарфи, Q 2 - атроф муҳитга иссиқлик сарфи. Қуйидаги 2- жадвалда ваннани иситиш учун сарфланадиган иссиқлик баланси келтирилган. 2- жадвал Ваннани иситиш учун сарфланадиган баланси Кирим Чиқим Баланс таркиби кж % Баланс таркиби кж % Ваннани иситиш учун зарур иссиқлик Q раз Жами 8000 8000 100 100 Эритмани ва корпусни иситиш учун –Q 1 , Деворлари орқали йўқотиш Q cт /2 Эритманинг буғланишида иссиқлик йўқотиш 144 6659 784 7587 2,0 87,7 10,3 100 W=% 16,5 100* 8000 7587 8000   Иш температурасини улаш учун керак булган иссиқлик. Ҳисоблар 1 соат иш учун бажарилади: Q раб =Q 2 +Q 3 С м - туширилаётган металлнинг солиштарма массавий иссиқлик сиғими, Дж/кг град m м - ваннага туширилаётган металлнинг массаси, кг/г. m м1 зог M  М зог - туширилаётган деталлар ва ботирувчиларнинг бир туширишдаги массаси.  -тушиш вақти. С. Q раб = Q2+Q3-Qдис Qдж =3600*Y*U гр =3600*1,06*5,2=19,8 Q 3 =C м *m м *(t k -t H )=19,8*7,6(60-20)=6,019 Q раб =13318+6,02-19,8=13304 Қуйидаги 3- жадвалда йил буйича ваннани иситиш учун сарфланадиганиссиқлик баланси келтирилган. 3- жадвал Йил бўйича қоплаш ванналарига сарф бўладиган умумий иссиқлик баланси Kirim Chiqim Balans tarkibi Joul issiqligi, dj. Ish tempiraturasini ushlab turish uchun zarur issiqlik, Q raz kj 19,8 13304 % Balans tarkibi Atrof muhitga issiqlik yo‘qotish Botirilayotgan detallar uchun issiqlik yo‘qotish. Q 3 kg 13318 6,02 % 999 0, S=* * cpt K Q S-змевик юзаси. К-иссиқлик узатиш коэфициенти. t cр -ўртача температура. t-иш вақти. Сек. Q раз =6803 k=1500 1  соат S= 054,0 81, 83* 1500 6803  43 21 4321 lg3,2 ) )( ( t t t t t t t t t cp      t 1 -буғнинг бошланғич температураси. t 2 -эритманинг бошланғич температураси. t 3 -конденсатнинг температураси. t 4 -эритманинг охирги температураси. К≈ ( 100-2000) t ср = 8, 83 60 lg3,2 150 50 80 2 200 lg3,2 ) 50 80( ) 20 200(        2. Змевикнинг диаметри берилгандан кейин, змевикнинг ўралмаган шакилдаги узунлигини англаймиз. l= 44,3 005,0* 14,3 054,0 *   d S  Змевикнинг иситишга ёки совитишга кетадиган вақтини қуйидаги 2.52 формула орқали аниқланади аниқланади, соат cpt k S Qраб * *  (2.52) 1 8, 83* 1500* 054,0 6803    соат Буғ сарфини ҳисоблаш Бошланғич и C p - сувнинг солиштирма иссиқлик сиғими.n Т Т Р P см ор разосн йилразосн * ) (* 2 1   5, 313 8*2 153 4713*1,1 1    P йилразосн 3. n Т Т Р P см ор разосн йилразосн * ) (* 2 1   7, 612 8*2 153 4713* 15,2 1    P йилразосн 4. Қолган ванналар учун буғ сарфи, уларни иситиш ва температурасини ушлаб туриш учун кетадиган сарф нормаларидан келиб чиққан ҳолда формуладан аниқланади: Р развсп = * * 100 *1 n V K Р развсп = * * 100 *2 n V K V- ванна ҳажми. К 1 - 100 л электролитни иситиш учун 1 соатлик буғ сарфи нормаси. К 2 - 100 л электролитна иш температурасида сақлаб туришга 1 соатлик бу сарфи нормаси. 1 иситиш вақти. 2 ваннанинг бир суткалик иш вақти. n- ванналар сони. Р развсп = 6, 89 1,2* 100 1600*8, 02  Р развсп = 6, 73 1,2* 100 1600*3,2  Ёрдамчи ванналарга буғ сарфи: 102144 Ускуна номи Ванналар сони Электролит Электролит ТемпературасиИситишга буғ сарфи Иш температурасини сақлашга буғ сарфи. Й иллик буғ сарфи. Сарф норма си Сарф бўли ши. Сарф Нормаси. Сарф бўли ши. Электро лизер 6 9б6 55 8803 1408 6 10673 17076 1869 74 5-жадвал Сиқилган ҳаво сарфи Jarayon nomi. Vannalar soni Solishtirma havo sarfi, m 3 Bosim. atm. Vannaga havo sarfi m 3 / s Yillik havo sarfi m 3 Aralashmani aralashtirish. 6 20 1б6 192 936960 2.5 Электроэнергия сарфини ҳисоблаш Суткалик электроэнергия сарфи йиғиндиси қуйидагилардан иборат: 1. Электролизга. 2. Электродвигателлар ишига. 3. Ванналарни электро иситишга. Улар алоҳида ҳисобланади. Электролизга электроэнергия сарфи қуйидаги 2.54 формула орқали аниқланади. 27 сутr r IU W * * 1000 0 1   (2.54)  I - ванналардаги жаъми ток кучи U-ўртача ишлаш кучланиши r 0 - тўғирлагичлар ф.и.к  сут суткадаги иш соати 1067 16* 9,0* 1000 5* 120 1   W Электродвигателлар ишига электроэнергия сарфи қуйидаги 2.55 формула орқали аниқланади. W 2 =P двич * сут (2.55) P двич -электродвигателлар қуввати, квт n-суткадаги иш соати. W=3,8*16=60,8 W ас =W 1 +W 2 =10,67+60,8=71,5 326040) 153 4713(5, 71 ) (* 2 1     or ac йилac T T W W Лойиҳада электрокимёвий ванналар ҳисобланади. Ванналар қувватини аниқлаш 1. Қалайлаш ваннаси-11 квт. 2. Қуритиш ваннаси- 8 квт. Ускуналар қувватини аниқлашда ҳисоблар 1 та қалайлаш ваннаси учун бажарилади. Топшшириқ 1. Ушбу технологик линияда электр юритгич йўқлиги учун унга ҳисоблар қилинмайди. 2. Қувват электр ускуналарининг юкланган б) максималь юкланган сменадаги ўртача актив Р см ва реактив Q см қувватни ҳисоблаш: P см =К у * Ошибка! Ошибка связи. =0,9*11=9,9 Q см =Р н * tg =9,9*0,36=3,59 бу ерда, Р см - ва Q cм ўранатилган ускунанинг номинал актив ва реактив қувватлари. в) Йиғинди K      tg u , cos, ларни ҳисоблаш: 9,0 11 9,0* 11 ) * (      n u n u P K P K 94,0 11 94,0* 11 ) * ( cos      см см P tg P   36,0 9,9 36,0*9,9 ) * (      см см P tg P tg   г) Бутун участка учун ўрача йиғинди актив(P cм∑ *u) ва реактив(Q см∑ ) қувватларни ҳисоблаш. 27 P cм∑ =: K u∑ *∑P n =0,9*30= Q см =P см∑ * tg 72,9 36,0* 27   д) Куч катталиги бўйича К с коэфициенти топилади.К с = 0,93 е) Бутун цех учун ҳисобланадиган актив Р р ва реактив Q р юкланишни, ҳамда тўла қувват юкланиши S р ни ҳисоблаш: P p =K c *∑ shkafi 3 3 30 0,92126,0 94,0 27,6 8,81 10 29,6 Нормал хоналар учун. 3. Ёритиш ускуналарини ҳисоблаш солиштирма қувватлар методи билан ҳисобланади. а) Ишлаб чиқариш хоналари характерига кўра НПС 002*2*65 ёритқичлари танланади. б) Жадвал бўйича хонанинг максималь ёритиш нормалари аниқланади: Е min =150÷200 лк F=972 в) Электротаъминот ишончлилиги категорияси асосида ТП га трансформаторлар танланади. Танловни ТМ сериядаги, 40 квт қувват қаторидаги 2 трансформаторга киритамиз. S тп = 1, 28 6,1   ртпS ТМ40110 трансформаторни танлаймиз. 3. Йиллик электроэнергия сарфи қуйидаги ифода билан топилади: W йил =W c +W o W c - Йиллик куч электроқурилмалари учун электроэнергия сарфи. W o - Йиллик электр ёритиш учун электроэнергия сарфи. W c =Р см∑ *Т с =15,9*2000=31800 W o =Р ро *Т 0 =16,62*200=3324 W й Қуйидаги 2.1-расмда қалай-висмут қотишмаси билан қоплашни технологик схемаси келтирилган. 2.1- расм. Қалай-Висмут қотишмаси билан қоплаш технологик схемаси 1. Мойсизлантириш ваннаси. 2-5-9.Совуқ сув билан ювиш ванналари. 3-6-10. Иссиқ сув билан ювиш ванналари. 4. Фаоллаштириш ваннаси. 7-8.Гальваник қоплаш ваннаси. 11. Қуритиш печи. Жараёнлар қуйидагича олиб борилади: деталлар солинган ботирувчи ишқорий ваннага мойсизлантириш учун туширилади. Мойсизлантириш вақти 3-5 минут, температура 80 0 -90 0 С, ботирилганлар кетма-кет совуқ сувда 5 минут ва иссиқ сувда 2-3 минут ювилади. Ундан кейин ботирмалар гальваник ваннага (7,8) солинади ва қоплаш хона температурасида ва ток зичлиги 0,3-0,5 А/дм, 40-60 минут давомида олиб борилади. Гальваник қоплашдан сўнг деталли ботирмалар кетма-кет оқувчан сову Қалайлашнинг сульфатли электролитларининг таркиби ва қоплаш режимлари: (б.п)- аралаштирмасдан, (n)- аралаштирилиб (2/n) қалай ва никель электролитлари таркиби ва қоплаш режимлари: (2/n) қалай ва висмут қотишмалари электролитлари таркиби ва 18-25 0 да қоплаш учун катод токи зичлиги. 2.6 АСОСИЙ ЖАРАЁН МЕХАНИЗМИ ВА УНИНГ НАЗОРАТИ Технологик жараённи сифатли олиб бориш учун келаётган сув ва минераллар устидан қаттиқ назорат зарур. Материалларнинг кириш назорати лаборатория томонидан олиб борилади. Материалларнинг жойлашган идишлари ва уларнинг ташқи кўринишини текширади. Кейин материаллардан синов бўлаги олинади ва анализ учун берилади. Тайёрлов операциялари учун материаллар квалификацияси “r” ва “ технологик ” бўлганлардан сўнг мойсизлантириш асоси натрий триполифосфат бўлган ишқордан фойдала Ишлаб чиқариш жараёнларини автоматлаштириш технологик жараёнларнинг кўпчилиги потенциал хавфлилиги сабабли ҳозирги замон кимё саноатининг тараққиёти комплекс автоматизациялаш ва бошқаришни марказлаштириш билан характерланади. Технологик жараёнларни автоматизациялаш бу юқорироқ даражадаги ишлаб чиқаришдаги меҳнат муҳофазасини таъминлашдир. Ишлаб чиқариш жараёнларини автоматизациялаш янги техниканинг прогрессив йўналишларидан бири бўлиб, нафақат катта экологик ва ижтимоий аҳамиятга эгадир, у шу билан бирга технологик жараёнлар хавфсизлигида катта роль ўйнайди. Автоматизациялаш зарарли бўлгани сабабли ёки хавфлилиги ва ёки етиб бўлмаслиги сабабли инсон бевосита аралаштируви мумкин бўлмаган жараёнларни бошқариш имкониятини беради. Лойиҳа бўйича қалай-висмут технологик линияси автоматизациялана схемада b ва d нуқталари ўртасида мувозанатдан чиқиш кучланиши V bd пайдо бўлади. Бу кучланиш кучайтиргаич УС нинг киришига берилади, кучланиш ва қуввати бўйича кучайтирилади ва двигатель РД га берилади, унинг роторини ҳаракатга келтиради, ротор айланиб, у билан механик боғланган реоход сурилгичини Р р ни, прибор шкаласидаги чизгични кўприксимон ўлчов схемаси яна қайтадан мувозанатга келгунча ҳаракат қилдиради, шунда кучайтиргич киришида нолга тенглашади, РД электродвигатель тўхтайди ва прибор ўлчанаётган температурани кўрсатади. Қаршилик термометри Р t жойлашган муҳит температураси ўзгармас бўлса, кўприксимон ўлчов схемаси мувозанатда бўлади. В ва d нуқталар орасидаги потенциаллар фарқи нолга тенг ва УС кучайтиргич киришидаги кучланиш йўқ. Реоход сургичли R об бу холда қимирламайди ва при 3-4: 4-4 2-1 2-3 3-3 4-3 2-2 3-2 4-2 Agressiv Agressiv joyida O‘lchov joyida Xitda Xitda Magnit puskatel Rk1,0 mPa Fk50 mm t0k0(k300 S0 Amperemetr, tok kuchini o‘lchash uchun, t0k0(k1000 Distansion boshqaruv bloki. Avtomatik most.O‘lchov, yozish va temperaturani to‘g‘irlash uchun. 600 mm. Uk220 v. Kk60 V*A*t0k -50(k100 S0 М.366 ТН БУ-16 КСМ-4 3 3 3 3- БОБ. ҚУРИЛИШ ҚИСМИ Цех реконструкцияси лойиҳаси Қарши шаҳрида кўзда тутилган. Шаҳар IV иқлим зонасига киради, ўртача ҳаво температураси Ҳ 15 С 0 . Асосий шамоллар шимолий-шарқий. Ер музлашининг гуруҳлиги-0,8 м. Тупроғи иессимон, чўкиш ҳусусиятига эга эмас.Ер ости сувлари фундаментда пастда-1,5 м чуқурликдаги жойлашган ва фундаментга нисбатанагрессив ҳусусиятларга эга эмас. Туман сейсмиклиги -8 балл. Бош бино шакли тўртбурчак, қурилувчи бошқа тутилган. Завод территориясида эни 4 метрлик йўл ва ишчилар учун тротуарлар кўзда тутилган [21,22]. Бино бир қаватли каркас –панель конструкцияли. Бу проектда каркас кўндаланг кесим бўйича оралиқ 18,0 метр, узунасига каркас калонналари оралиғи 6,0 м. Бино габарити 18*54 м. Бинонинг сейсмик тумандаги мустаҳкамлиги кўндаланг рамалар билан таъминланади, бунда ригеллар сигментсимон фермалар қўлланилган. Узунлик бўйича мустаҳкамлик ушловчи қобирғали размери 3,0*6,0 м лик том ёпиш панеллари ҳисобига таъминланади ва шундайича бинонинг ҳамма томонлама қаттиқ каркасли бўлишига эришилади [21,22,23]. Каркас колонналари тагининг пойдевори йиғма, стакан типидаги бетон асос устига қўйилувчи пойдевор размерлари вертикаль юкланиш ва қурилиш райони ер тупроғининг кўтариш қобилиятига қараб топилади. Ташқи в канализацияга ташланади. Рубероид устидан майда гравий ёки йирик қум сепиб чиқилади. Йиғма керамидбетон панеллар ишлатилади. Калонналарга уларнинг ташқи сиртидан ўрнатилади ва уларга илиниб эгилувчан металл ушлатгичлар билан маҳкамланади. Ташқи деворлар қалинлиги теплотехник ҳисоблар билан аниқланади ва ташқи ҳамда ички ҳаво температурасидан келиб чиқади. Панеллар баландлиги 1200-1800. Деразалар жойини танлаш ёритиш техникаси ҳисобларидан ва бинонинг архитектураси фасадига боғлиқ. Деразалар ёғочдан ёки металлдан. Эшиклар хоналарнинг ишлатилишига қараб ва ёнғин хавфсизлиги нормалари бўйича ГОСТ га асосан танланади. Ташқи дарвоза размери 3*3 м қилиб олинган ва у юкларнинг ҳамда транспорт воситаларининг габаритларига боғлиқ. Дарвоза темир-бетон рамага илинади. Бир қаватли саноат бинолари ерга qiymati 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. Elektrolizyor Moysizlantirish stoli Yuvish vannasi Quritish shkafi Elektr to‘g‘irlagich Transformator Kompressor Bug‘ tayyorlagich Elektrotelfer Ushlovchi vanna Rezerf vanna Elektrokara Dekopirovaniya vannasi Xrompik vannasi 3 1 6 1 2 3 2 1 1 1 1 1 1 120000 40000 360000 40000 120000 130000 320000 270000 460000 160000 260000 150000 150000 190000 120000 120000 Жами: 23 X=2,85 млн .сўм Қўшимча харажатлар: А) транспорт харажатлари;2,85*0,05=141,800 Б) автоматик ўлчов асбобларига харажат: 2,85*0,10=285 В) ҳисобга олинган ускуналарга ҳаражат:2,85*0,10=285 Қуйидаги 10;11;12;13;14;15- жадвалларда цехнинг бизнес режа ҳисоблари келтирилган [21,22,23]. 10- жадвал Қўшимча харажатлар ва календар режа № Объект Майдони 1м 3 курилиш нархи Жами сўм 1 Г А) б) в) Электроэнергия, газ, сув, вентиляция учун сарф:3628800*0,15=544,320 Кукаламзорлаштириш харажати 3628800*0,15=544320 Капитал киритиш фонди k=x 2 +x 4 X 4 =a+b+x 3 =4,71 k=3,99+4,7=7,7 KC=360 20000 7,7  2 Календарь вақт фонди I кал. Кун 365 3 Буш вакт а) дам олиш куни б) байрам куни - 104 8 4 Меъёрий иш вақти - 253 5 Танлаштирилган буш вақт а) меҳнат таътили б) касаллик варақаси в) декрет г) давлат мажбуриятларига кетиш д) уқув каникуллари - 24 3 2 1 1 6 Фойдали иш вакти Т эф кТ мом -Т буш вакт - 222 7 Смена давомийлиги Соат 8 7 Бир ишчининг йиллик иш фонди Соат 1776 8 Ҳисобланиш коэффициенти (штатдаги ва рхгуйхатдаги кўрсаткичлар нисбати) - 1,14 11- жадвал Цехдаги асосий ишчилар сони Асосий ишчилар сонини ҳисоблаш 39 № КасбиП см П сут И дона П сп Разряд Эффектив иш фонди соат Тариф ставкаси И ш ҳақи фонди М укофотлар қўш имча туловлар Асосий иш ҳақи фонди 1 Гальваник ишчи 1 1 2 2,22 3 1776 6,7 26416 40 10566 36982 2 Мойсиз. ишчи 1 1 2 2,22 3 6,0 23656 40 9462 33118 3 Декопировкачи 1 1 2 2,22 3 6,0 26656 40 9462 33118 4 Транспортчи 1 1 2 2,22 3 4,8 18925 40 7570 26495 5 Фаоллаштирувчи 1 1 2 2,22 3 6,0 29196 40 11679 40877 6 электрик 1 1 2 2,22 4 6,7 26416 30 7924 34340 7 механик 1 1 2 2,22 3 6,0 23656 30 7096 30752 Кўшимча иш ҳақи фонди: 211,467*0,12=25376 Умумий иш ҳақи фонди: 211467+25376=236,843 Уртача иш ҳақи фонди:236,,843:9=26315,8 Қўшимча иш ҳақи фонди: 65092*0,12=7811 12- жадвал Цех хизматчилари иш ҳақи ҳисоби № Касби Тури Разряд n шт Иш ҳақи Фонд Мукофот ва қўшимча иш ҳақи Асосий иш ҳақи фонди 8 Шогирдлар 12 210362 13- жадвал Цехнинг асосий кўрсатгичлари Ko‘rsatkichlar So‘mma so‘m Yordamchi ishchilar ish haqi 72903 Xizmatchilarning ish haqi 236,277 Ijtimoiy sugurta 123672 Texnika xavfsizligi xarajatlari 109204 Amortizatsion ajratmalar 2% 94348 Ekspluatatsiya 2% 141,523 Boshka xarajatlar 94348 Ta’lim: 8722 Sexning 1m 2 maydoniga ketadigan qo‘shimcha xarajatlar: 880,997 1m 2 detal yuzasini galvanik koplashga ketadigan xarajatlar hisobi(yilliga 20000 m 2 ) 880,997/20000=44,4 so‘m/m 2 14- жадвал Цех харажатлари № Харажатлар номи Ўлчов бирлиги Бирлик нархи 1м 2 маҳсулот сарфи Йиллик сарф Миқдор Сўм Миқдор Сўм 1 Хом-ашё материаллар CrO 3 H 2 SO 4 калайли анод Кг 127 190 190 0б12 0б01 0б003 15б24 1б9 0б57 2,400 200 200 48000 4,000 1,200 2 Техник харажатлар Квт 8 4б02 32б16 80400 176,00 а) электр энергияси б) сув в) буг г) сиқилган хаво Кг Т М 3 1б5 0б98 2б3 0б27 3б45 08б49 46000 5400 368,00 43,200 3 Асосий ишчилар иш ҳақи Сўм 10б5 211,46 7 4 Ижтимоий сугурта -4б2 84,4 5 монтаж харажат. 10% -1б5 2114 6 Экплуатац. харажат. 114,0 5700 7 қўшимча харажатлар 44,04 88,099 7 8 Цех таннархи ∑=202 4044 9 Умум.корхона харажатлари 79 5624 10 Ишлаб чикариш таннархи ∑=281, 2 5,6 5724 11 Тўлиқ .таннарх ∑=386, 2 1821 15- жадвал Цехнинг асосий техник-иктисодий кўрсаткичлар № Ko‘rsatkich nomi O‘lchov birligi So‘mma 1 Yillik ishlab chi q arish xajmi m 2 40,000 2 1m 2 mahsulot tannarxi So‘m 386,2 3 Bir yillik foyda Ming so‘m 1821 4 Ta’lim ishchilar soni a) asosiy ishchilar soni b) yordamchi ishchilar soni v) sex ishchilari soni Ishchi - - - 16 4 11 5 Yillik o’ rtacha ish haqi a) bir asosiy 6 Mahsulot rentabelligi % 40 7 Solishtirma kapital q uyilmalar So‘m/m 2 590 8 Rentabellik darajasi % 35 9 Xarajatlar q oplanish muddati Yil 4,0 10 Bir ishchining me h nat unumdorligi 1000/ishchi 725 5- БОБ. МЕҲНАТ ХАВФСИЗЛИГИ ВА ЭКОЛОГИЯ 5.1 ИШЛАБ ЧИҚАРИШДА ТЕХНИКА ХАВФСИЗЛИГИ Соғлом ва хавфсиз иш шароитларини корхоналарда яратиш бу соҳа учун керакли инжинер-теххник ходимлар таёрлашни талаб қилади. Бизнинг мамлакатимизда меҳнат муҳофазаси бўйича прогрессив нормалар ва талаблар яратилган ва Ўзбекистон меҳнат тўғрисидаги қонунлари билан мустаҳкамланган. Меҳнат муҳофазаси муаммолари, гигиена, физиалогия, меҳнат психиалогияси ва эрганомика тадқиқодлари билан махсус институтлар, шу жумладан меҳнат муҳофазаси институти шуғулланади. Меҳнат муҳофазаси масалалари билан химия саноатида меҳнат муҳофа Сифатли маҳсулот олиш учун асосий ва ёрдамчи ишлаб чиқариш воситалари ишлатилади, булар қоплаш ва ёрдамчи ванналар (мойсизлантириш, активлаштириш, ювиш), насослар, вентиляторлар, сепараторлар, токарлик ва силлиқлаш станоклари. Хавфсизлик таъминлаш учун қуйидагиларга эътибор берилади: 1. Ишлатиладиган материаллар ва ускуналар ишчилар учун хавфсиз бўлиши керак. 2. Хавфли ишловчи ускуналар хралган бхлиши керак. 3. Совуқ ва иссиқ жойларга ишчилар қўйилмайди ёки бу жойлар ўраб олинади. 4. Ёритилиш нормада бўлиши керак. 5. Хавфли моддалар билан ишловчи ускуналар ускуналар автоматизацияланади. Келтирилганлар бари лойиҳада қўлланилган: электр шитлари ўраб олинган ва огоҳлантирувчи табличкалар илинган, вентиляция учун алоҳида хона ажратилган. Ишлаб чиқариш травматизми бу ишлаб чиқаришда олинган тра Шовқин ва вибирацияни камайтириш учун территорияни тўғри планировка қилиш ва табиий ҳамда сунъий тўсиқлардан фойдаланиш катта аҳамиятга эга. Ҳаво ва ҳаракати келиб чиқишига кўра табиий ҳаракатда ҳаво табиий факрорлар натижасида ҳаракатда бўлади, булар иссиқлик эффекти ёки шамолдир. Техник вентиляцияда ҳаво вентиляторлар ёрдамида ҳаракатга келтирилади.Табиий ва техник вентиляция биргаликда аралаш вентиляция системасини яратади. Лойиҳага кўра цехда табиий ва сунъий вентиляция бор.Улар ванналар тўлдирилаётганда ва активация жараёнларида ҳафтасига икки марта ишлатилади. Лойиҳага кўра цехда сўриб олувчи шкаф ва вентиляция тешиклари кўзда тутилган. Лойиҳага кўра ҳосил бўладиган зарарли чиқиндилар нейтрализация йўли билан зарарсизлантирилади. Иш операцияларина аниқ ва хавфсиз бажариш цехнинг етар Лойиҳада портлаш хавфи бўлмаган материаллар ишлатилган, шунинг учун у ёнмайдидган материалларга ишлов бериш жойи сифатида Д категорияга киради. Ёнғин хавфсизлиги синфи бўйича лойиҳа 4-класс П-1 зонасига киради. Чиқиш жойлари эвокуацияси деб ҳисоблаш учун улар ташқарига чиқариш керак, буларга, деразалар, эшиклар, пиллапоялар киради. Улар мустаҳкам материаллардан ясалади ва уларнинг йўналишида тўсиқ нарсалар бўлмаслиги керак. Лойиҳага кўра цехнинг асосий иккита эшиги бор. Хона икки қаватли ва зарур бўлган тақдирда ишчилар 4 минут давомида бинодан чиқарилиб юборилиши мумкин. Юқори температуранинг қурилиш конструкцияларига таъсири уларнинг турига, қурилганлигига ва иш шароитига боғлиқ. Лойиҳаланаётган бино икки қаватли ва ғиштдан қурилади. Ғишт осон эрувчи тупродан куйдириб олинади. У 900 С 0 телефонлар ўрнатилган бўлиб, уларнинг олдида ўт ўчирувчиларни чақириладиган номерлар кўрсатилган. Лойиҳага кўра цехда ва админстрацияда иссиқлик ва тутун сезиш датчиклари ўрнатилган, улар температура юқори кўтарилганда ва кўп тутун пайдо бўлганда ишлайди. Ёнғин хавфи сигналини бериш сигнализаторлари ўрнатилган. Бу сигнализаторларни ишга тушириш учун унинг ойнаси синдирилади ва кнопкаси босилади. Шунингдек корхонада ёнғин ўчириш гуруҳи тузилади. Яшиндан ҳимоя қилиш учун комплекс тадбирлар кўзда тутилган бўлиб, бу одамлар хавфсизлигини , ускуналар, материаллар ва бинонинг хавфсиз сақланишини таъминлайди [17]. Лойиҳага кўра гальваника цехи II- категорияли портлаш хавфи бор биноларга киради. Бу категорияга кўра яшин уриши портловчи моддалр ҳосил бўзлишига олб келмайди, бундай ҳоллар фақат ишла Ваннадаги ишлатилиб бўлган ташлаб юборилаётган оқава сувларда цианидлар концентрацияси 100 мг/л гача бўлади. Ишқорли оқавалар рН 10-10,5 , кислотали оқавалар рН 2-5 бўлади. Бу келтирилган оқавалар оғир металлар катионлари (мис, рух, никель, темир ва бошқалар)нинг борлиги билан характерланади. Оқава сувларни зарарсизлантириш цианидларни парчаланишига эмас, балки оқавани нейтрализациялаш ва оғир тузларнинг гидроксид бирикмалари тарзида тўла чўктириш кўзда тутилади [17]. СН-173-6 шароитлари билан оқавалар металларнинг гидроксидларини кетказиш билан зарарсизлантиришнинг принципиаль схемалари берилган. Оқавада алоҳида уч хил оқава сувлар группаси бўлгани учунхар бир группа учун алоҳида канализация кўзда тутилган. Зарарсизлантириш қурилмалари ва алоҳида сиғимлар ҳамда аппаратларнинг жаъми гальва 3. Ишқор билан рН 3,5-5,5 бўлгунча нейтраллаш. 4. Кислотали оқавалар таркибида Sn 2к , Bi 2к бўлгандан кейин умумий нейтрализация станциясига ҳайдаш. 5. Эритмага чўкма ҳосил бўлиши учун полиакриламид қўшиш. 6. Ҳосил бўлган чўкмадан Sn(OH) 2 ни ажратиб олиш. Тугалловчи операция сифатида гидроксид бирикмаларини ажратиб олишда оқавани ваккум –фильтрлашдир.Чўкма даврий равишда насос орқали транспортга юкланади, чиқинди майдончага юборилади. Келтирилган схема структураси 100 м 3 гача оқава тозалаш қувватига эга. Агар оқава сувларни зарарсизлантириш учун бошқа тадбирлар ҳам қўлланилган бўлса, оқава сувларни тозалаш қуввати 100 м 3 дан камроқ олиниши лозим. Бундай ҳолларда қалай-висмут таркибли оқаваларни тозалаш учун риагентли даврий тозалаш усулини қўллаш твсия этилади. Агар оқава сувлар ҳажми заводида атмосферага ташланаётган чиқинди олтингугурт (IV) оксиди асосида техник сульфат кислота олиб, ишлаб чиқариш мумкинлиги аниқланди. 2.Қалай-висмут металлари қўлланган қопламалар қатиқлиги ейилишга чидамлилик унчалик талаб қилинмайдиган холларда қиммат турадиган никель ва хром қопламалари ўрнига ишлатиш мумкин. 3 . С у ю л т и р и л г а н м е т а л л э р и т м а с и қ о п л а н а ё т г а н э ҳ т и ё т қ и с м л а р ю з а с и д а э р и ш и н а т и ж а с и д а ў з а р о б и р и к и б ё й и л и ш г а ч и д а м л и 0 , 2 м м қ а л и н л и к д а б и р ж и н с л и қ а т л а м ҳ о с и л қ и л а д и . 4. Кимё саноатининг асосий қурилмаларида ишлатиладиган металл ҳамда унинг қотишмаларидан эҳтиёт қисмларини коррозиядан ишончли ҳимоя қилиш қопламалари билан қопланади. Бу усул ёрдамида эҳтиёт қ 3. Karimov I.A. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O‘zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo‘llari va choralari, T.: O‘zbekiston, 2009. 4. Антропов Л.И. //Теоретическая электрохимия. Учеб. для хим.–технолог. спец. вузов. – 4–е изд., перераб и доп. – М.: Высш. шк., 1984. – 519 с., ил. 5. Бобров Г.В. Нанесение неорганических покрытий (теория, технология, оборудование). М.: Интермет Инжиниринг, 2004. 624 е.: ил. 6. Белов В.Т. Анодное окисление (анодирование) алюминия и его сплавов /В.Т. Белов, Я.И. Александров, A . C . Ишмуратова. М.: ЦНИИ «Электроника», 1988. 65с. 7. Бабаджанов JI . C ., Бабаджанова М.Л. Метрологическое обеспечение измерений толщины покрытий. Теория и практика. М.: ИПК Издательство стандартов, 2004. 264 с. 8. Вансовская К.М., Волянюк Г.А.// Промышленная гальванопласт 14. Гнеденков С.В., Хрисанфова О.А., Синебрюхов C . JL , Пузь А.В., Гнеденков А.С. Композиционные защитные покрытия на поверхности никелида титана. // Коррозия: материалы, защита. 2007, № 2. 15. Гордиенко П.С., Гнеденков С.В. Микродуговое оксидирование титана и его сплавов. Владивосток: Дальнаука, 1997, 186 с. 16. Дасоян М.А., Пальмская И.Я. Оборудование цехов электрохимических покрытий. – М.: Машиностроение. 1989 –391 с. 17. Домин Т.А. Справочник по технике безопасности. 6-е издание, перераб. и доп. - М.: Энергоатомиздат, 1984 - 324 с. Обороудование цехов электрохимических покрытий: Справочник//Под. ред. П.М. Вячеславова. – Л.: Машиностроение. 1987.- 309 с.: 18. Одынец Л.Л., Орлов В.М. Анодные оксидные пленки. Л.: Наука.1990.200 Прикладная электрохимия.//Под.ред. А.П. Томилова. – М.: Хими 24. Сўминов И.В., Эпельфельд A . B ., Людин В.Б., Крит Б.Л., Борисов А.М. Микродуговое оксидирование (теория, технология, оборудование). М.: ЭКОМЕТ, 2005. 368 с. 25. Саакиян JI . C ., Ефремов А.П., Ропяк Л.Я., Эпельфельд A . B . Применение поверхностного упрочнения алюминиевых сплавов и покрытий для повышения коррозионно-механической стойкости деталей нефтегазопромыслового оборудования. М.: ВНИИОЭНГ. 1986. 60 с. 26.Справочник по электрохимии//Под ред. А.М. Сухотина. – Л.: Химия, 1981.– 488 с. 27. Кудинов В.В., Бобров Г.В. Нанесение покрытий напылением. Теория, технология и оборудование. М.: Металлургия, 1992. 432 с. 28. Колачев Б.А., Ливанов В.А., Елагин В.И. Металловедение и термическая обработка цветных металлов и сплавов. Учебное пособие для вузов. Изд. 2-е, испр. и доп. М.: Металлургия 54
Купить
  • Похожие документы

  • 17-guruh elementlari galogenlar
  • Oltinchi guruh p-elementlari
  • Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
  • 3-guruh d-elementlari
  • Argos test javoblari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha