Hаrbiy epidemiologiya fаni hаqidа. hаrbiy jаmoаlаrdа epidemik jаrаyonning rivojlаnish qonuniyatlаri - НВП - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	299.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Август 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	НВП

Hаrbiy epidemiologiya fаni hаqidа. hаrbiy jаmoаlаrdа epidemik jаrаyonning rivojlаnish qonuniyatlаri

Купить

HАRBIY EPIDEMIOLOGIYA FАNI HАQIDА. HАRBIY JАMOАLАRDА EPIDEMIK JАRАYONNING RIVOJLАNISH QONUNIYATLАRI. HАRBIY EPIDEMIOLOGIYANING BO LIMLАRI VА ʼ VАZIFАLАRI, NАZАRIY VА USLUBIY АSOSLАRI. EPIDEMIYAGА QАRSHI CHORА-TАDBIRLАR TIZIMI, BUNDАY CHORА-TАDBIRLАRNI O TKАZISH VА TАSHKILLАSHTIRISH UCHUN ʼ JАLB ETILАDIGАN KUCH VА VOSITАLАR

Tavsiya etilgan adabiyot

Savollar : 1. Harbiy epidemiologiyaning ta rifi, uning bo’limlari va ʼ vazifalari 2. Harbiy xizmatchilar orasida epidemik jarayonning rivojlanish mexanizmi, epidemik jarayon rivojlanishining nisbatan avtonomligi. 3. Epidemik jarayonning harbiy xizmatchilar orasida tarqalish qonuniyatlari. Harbiy qismlarda o tkaziladigan epidemiyaga ʼ qarshi chora tadbirlar tizimi. 4. Qo shinlarda epidemiyaga qarshi chora tadbirlarda ʼ qo llaniladigan kuch va vositalar. ʼ

Tarixdan bizga ma lumki urush jarayoni xalqning va harbiylarning ʼ yoppasiga qirg iniga sabab bo lgan. Yuqumli kasalliklarning ʼ ʼ epidemiyasi esa har qanday urushning doimiy yo ldoshi bo lib ʼ ʼ kelgan. Jumladan: o lat , vabo, sariq isitma, ku-isitmasi, ich ʼ terlama, qaytalama tif kasalliklari va xokazolar. Аyrim hollarda urush davrida yuqumli kasalliklar epidemiyasidan nobud bo lganlar soni, urushda nobud bo lganlar sonidan bir necha ʼ ʼ barobar ortiqni tashkil etgan. Masalan: 1. XIV- asrning o rtalarida Yevropadagi aholining ¼ qismi; Gamburg ʼ shahar aholisining 2/3 qismi; Florentsiya shahar aholisining teng yarmi o lat kasalligining pandemiyasi oqibatida qirilib ketgan. ʼ 2. 1853 -1856 yillardagi urush davrida fransuz diviziyasining 20 mingdan ko p harbiy xizmatchilari vabo kasalligi

3.1859 yil fransuz harbiylaridan 15 mingdan ortiq kishi Jazoirda vabo kasalligi oqibatida o lgan.ʼ 4. Birinchi jahon urushining oxirlarida gripp kasalligi pandemiyasi oqibatida dunyo aholisining 500 mln.dan ko prog i kasallanib, ʼ ʼ shundan 20 mln. kishi qurbon bo lgan. ʼ 5. 1904 - 1905 yillardagi Rus - Yapon urushida umumiy o lganlarning 46% yuqumli kasalliklarning qurboni bo lgan. ʼ ʼ Chunki bu davrlarda yuqumli kasalliklarga qarshi maxsus profilaktik chora-tadbirlar aholi va harbiy xizmatchilar o rtasida ishlab ʼ chiqilmagan. Demak, shunday ekan, umumiy epidemiologiya fani bilan harbiy epidemiologiya fanini tashkil etish zaruriyati va ahamiyati benihoya katta bo lgan. ʼ

Harbiy epidemiologiya fani – bu harbiy tibbiyot va epidemiologiya fanlarining bir qismi bo lib, tinchlik va urush ʼ davrlarida harbiy xizmatchilarga epidemiyaga qarshi xizmatni tashkil qilishning nazariy va amaliy jihatlarini ishlab chiqadigan, harbiy jamoa o rtasida yuqumli kasalliklarning paydo bo lishi ʼ ʼ hamda tarqalish qonuniyatlarini o rganadigan, epidemiyaga qarshi ʼ va profilaktik chora tadbirlarni ishlab chiqadigan va ularni amalga oshiradigan fandir.

Harbiy epidemiologiya - harbiy jamoaning to planishi, ʼ yashash sharoiti, tinchlik va urush davrida harbiy jamoaning o ziga xos xususiyatlarini o rganadi va alohida fan sifatida bir ʼ ʼ necha fanlar bilan o zaro bog liq holda rivojlanadi. ʼ ʼ Jumladan:Biologiya, Mikrobiologiya, Immunologiya, Parazitologiya, harbiy gigiena fanlari, (TXTT) - tibbiy xizmat taktikasini takomillashtirish va yuqumli kasalliklar to g risidagi ʼ ʼ fanlar shular jumlasidan. Harbiy epidemiologiyadagi profilaktik va epidemiyaga qarshi o tkaziladigan tadbirlar, harbiy qismdagi tibbiyot xodimlarining ʼ doimiy ish faoliyatiga kiradi. Bu faoliyat esa harbiy bilimlar bilan bir qatorda yuqumli kasalliklar epidemiologiyasi to g risidagi ʼ ʼ bilimlarga asoslangandir.

 Epidemik jarayonning harbiy xizmatchilar orasida rivojlanish mexanizmi xamda uning namoyon bo lishini o’rganish;ʼ  Yuqumli kasalliklarni tarqalishi va biologik qurol (BQ) sifatida dushman tomonidan qo llanilganda uning o ziga xos salbiy ʼ ʼ xususiyatlarini o’rganish;  Epidemiyaga qarshi chora - tadbirlar majmuasini o’rganish;  Harbiy xizmatchilarni epidemiyadan saqlashda kerakli kuch va vositalardan to g ri foydalanishni, hamda tibbiy va profilaktik ʼ ʼ chora-tadbirlarning ahamiyati qay darajada katta ekanligini ta riflaydi. ʼ  Shu bilan birga: tinchlik va urush davrida harbiy xizmatchilar orasida epidemiyaga qarshi chora tadbirlarni tashkil etish, epidemik jarayonning 3 omiliga (kasallik manbaiga, yuqish mexanizmiga va moyil organizmga) o rganishga qaratilgan bo ladi. ʼ ʼ Harbiy epi

◦ Kasallikning chetdan harbiy qismga kirib kelishni oldini olish; ◦ Yuqumli kasallik paydo bo lgan bo lsa uchoqni darhol qamrab olib, bartaraf ʼ ʼ etishdan iboratdir. ◦ Yuqumli kasalliklarning kirib kelishi va tarqalishiga quyidagi omillar sabab bo‘lishi mumkin : ◦ 1. Chaqiruv vaqtida o‘tkir va surunkali kasalliklarning yashirin davrini boshdan kechirayotganlar, kasallik tashuvchilar. ◦ 2. Bo‘linmalarda harbiy xizmatchilarni o‘zaro doimiy muloqati. ◦ 3. Ovqatlanish va ichimlik suv ta'minotining markazlashganligi, o‘tkir yuqumli ichak kasalliklarning kelib chiqish ehtimolligini oshiradi. ◦ 4. Harbiy xizmatchilar organizmining umumiy rezistentligi va immunreaktivligining pasayishi (harbiy xizmatga moslashish jarayonida katta jismoniy yuklamalar, asab-ruhiy zo‘riqishlar va h.z). Epidemiya

1. Harbiy epidemiologiyaning nazariy asoslari. - Bu bo limda harbiy ʼ qismning shaxsiy tarkibi orasida epidemik jarayonning rivojlanishi va BQ ishlatilganda sun’iy ravishda hosil bo ladigan epidemik ʼ jarayonning qonuniyatlari o rganiladi. ʼ 2. Epidemik jarayonning uslubiy asoslari. - Bu bo limda qo shin ʼ ʼ ichida epidemik diagnostika to g risida tushuncha beriladi. ʼ ʼ 3. Harbiy epidemiologiyaning tashkiliy asoslari. - Bu bo limda ʼ epidemiyaga qarshi va tibbiy xizmatni tashkil etish taktikasi majmuasidan iborat buladi. Qo’shinlarni epidemiyadan va BQdan himoya qilish bo’yicha tadbirlarni mazmuni va ularni tashkil qilishdan iboratdir. 4. BQlar va qo’shinlarni BQdan himoya qilish bo’limi. Bu bo’limda biologik zararlanish ta’siriga tavsif va biologik holat aniqlanib, BQ ishlatilganda harbi

Harbiy xizmatchilar orasida epidemik jarayonning tarqalish qonuniyatlari. Qo’shinlar shaxsiy tarkibi orasida epidemik jarayonning rivojlanishi uning nisbitan alohida (avtonom) ligi bilan tavsiflanadi. Аvtonomlik atamasi - Harbiy jamoalarga xos bo lgan ichki omillar ʼ ta siri natijasida qo shinlar shaxsiy tarkibining kasallanishi ʼ ʼ bilan belgilaniladi. Lekin bu avtonomlik nisbiy hisoblanib, yuqumli kasalliklar bilan kasallanishda ular joylashgan hududning epidemik, epizootik holatlariga bog liq bo lgan ʼ ʼ tashqi omillar ham ta sir qiladi. ʼ

 1. А ntroponozlar (odam)  2. Zoonozlar (hayvonlar)  3.Sapronozlar (tashqi muhit abiotik omillari)Harbiy xizmatchilarning yuqumli kasalliklar bilan kasallanishi, uchta guruhga mansub kasallik qo zg atuvchi manbalari orqali yuzaga keladiʼ ʼ

1. Yangi harbiy xizmatga keluvchilar; 2. Dushman tomonidan asirga olinganlar; 3. Xizmat safariga va navbatda ta tilga borib kelgan harbiy ʼ xizmatchilarning aholi bilan muloqotda bo lishi bilan vujudga ʼ keladi.Urushlar tarixidan ma lumki, qo shinlar ichiga ʼ ʼ yuqumli kasalliklarning kirib kelish yo llari ʼ quydagicha:

◦ Virusli (gripp, URVI, gepatit va boshqalar) birinchi o rinda ʼ bo lib, 60 - 70% dan 100% oralig ida tebranib turadi. ʼ ʼ ◦ Streptakokk infeksiyalari (angina, revmatizm, nefrit va boshqalar) ikkinchi o rinni egallab 15 - 30% dan 50 - 60% ʼ gachani tashkil qiladi ◦ Stafilokokk va boshqa yiringli septik kasalliklari bilan kasallanish esa umumiy kasallanishning 15 - 20%ni tashkil qiladi ◦ Sil kasalligi bilan kasallanish ham uchrab turib 0 - 2% dan 2%gachani tashkil etadi.Shu sababli o tqazilgan statistik tahlillarga asosan ʼ harbiylar orasida:

Harbiy qismda o tkaziladigan epidemiyaga qarshi ʼ chora – tadbirlar tizimi: № Tadbirlarni yo naltirilishi ʼ Tadbirlar 1 Kasallik manbaiga Аlohidalash, diagnostika va davolash, cheklab qo yish, veterinariya va sanitariya ʼ tadbirlari. 2 Yuqush mexanizmiga Sanitar-gigienik, epidemiyaga qarshi va dezinfeksiya tadbirlari. 3 Moyil organizimiga Immunno profilaktika –emlash va shoshilinch emlash tadbirlari. 4 Umumiy tadbirlar Laboratoriya tekshiruv, sanitariya oqartiruv tadbirlari.

Harbiy qismda epidemiyaga qarshi o tkaziladigan ʼ chora tadbirlardagi kuch va vositalar Tibbiyotga oid kuch va vositalar Tibbiyotga oid bo lmagan ʼ kuch va vositalar Harbiy qismdagi tibbiy xizmat. Sanitariya epidemiologik muassasalari. Davolash muassasalari. Qo mondonlik va tarbiyaviy ʼ ishlar. Front orti xizmatlari (oziq- ovqat, kiyim-kechak va h.z). Shaxsiy tarkib.

1. Bu harbiylarni epidemiyadan saqlash maqsadida ularning harakatlarini tartibga soluvchi va chegaralab turuvchi tadbirlardir. 2. Bu tadbirlarning qancha vaqtga o‘rnatilganligi kasalliklarning tarqalish havfi qancha vaqt davom etishiga va maksimal yashirin (inkubatsion) davriga bog‘liq bo‘ladi. 3. Bunday tadbirlarni uch xil guruhga bo‘lish mumkin: -Kuchaytirilgan tibbiy nazorat -Observatsiya -Karantin T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

 Кuchaytirilgan tibbiy nazorat – bu harbiy xizmatchilar orasidan yuqumli kasallikka chalinganlarni so’rab-surishtirish va maxsus usullar (termomrtriya, laboratoriya tekshiruvlari va boshqalar) yordamida faol aniqlash hamda davolashdan iboratdir.T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

“ Observatsiya” so‘zi “kuzatish” degan ma’noni anglatadi. Bunda kuchaytirilgan tibbiy nazorat bilan birga bir muncha qo‘shimcha tadbirlar amalga oshiriladi, ya’ni ushbu hudud maxsus ko‘rsatgichlar, to‘siqlar yordamida ajratilib, u hududga kirish va chiqish cheklangan holda amalga oshiriladi. Observatsiya tartibini qism yoki birlashma komandiri tibbiy xizmat boshlig‘ining ma’lumotnomasiga asosan belgilaydi. T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

Observatsiyada harbiy xizmatchilar kichik (4-5 kishi) guruhlarga bo‘linadi. Ularni har kuni 2 marotabadan tana haroratlari o‘lchanib, kasallikning klinik belgilarini tekshirib turiladi. Bunda sog‘ligida biron-bir o‘zgarish kuzatiladigan kishi darhol ajratilib, infeksion gospitalga jo‘natiladi. Zararlangan kishilarga kasallikning oldini olish uchun antibiotiklar berish bilan bir qatorda, ularni “sanitar o’tkazgichlar”da zararsizlantiriladi. T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

Karantin – ma’muriy, alohidalovchi, cheklovchi, davolash-profilaktik, sanitariya-gigiyenik va epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar mujmuasidan iborat bo‘lgan va epidemik o‘choqdan xavfli yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilarini tashqariga chiqib ketishining oldini olish, hamda kasallikni chegaralash va yo‘qotish yuzasidan qilinadigan choralarning samaradorligini oshirishga qaratilgan tadbirdir. T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

Bu hududda yuqumli kasalliklar va o‘ta xavfli yuqumli kasalliklar gospitallari joylashtirilib, bemorlarni davolash ishlari olib boriladi. Bu vaqtda harbiy xizmatchilar kichik (vzvodgacha, bo‘linma) guruhlarga ajratiladi va guruhlarning bir-birlari bilan muloqatlari ta’qiqlanadi; umumiy yig‘ilishlar (klubda, oshxonalarda, majlislarda) o‘tkazilmay turiladi, qism shaxsiy tarkibi va bo‘linmalari aholidan izolyatsiya qilinadi. Yuqumli kasalliklar qo‘zg‘atuvchilari bilan zararlanganlarga shoshilinch profilaktika va maxsus profilaktika o‘tkaziladi. T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

 “ Karantin” va “Observatsiya” muddati infeksiyaning yashirin davriga bog‘liq bo‘lib, bu muddat oxirgi bemor aniqlanganidan va yakuniy dezinfeksiya o‘tkazilganidan keyin hisoblanadi. Karantin armiya, front qo‘mondoni tomonidan yuqorida ta’kidlanganidek tayinlanadi va bekor qilinadi. T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

O‘ta xavfli yuqumli kasalliklar tarqalganda harbiy qism jangovor holatda bo‘lsa ham karantin o‘rnatiladi. Tartibni nazorat qilish maqsadida komendantlik xizmati joriy qilinadi. Karantinda epidemiyaga qarshi chora-tadbirlarni o‘tkazish uchun sanitariya-epidemiologiya va davolash muassasalaridan mutaxassislar ajratiladi. Vaziyatga qarab davolovchi, dezinfeksiyalovchi tadbirlar, laboratoriya tekshiruvlari, emlash va zudlik bilan qilinuvchi profilaktik ishlarni bajarish uchun mutaxassislar guruhi tashkil etiladi. Biologik qurol ishlatilganda shaxsiy va jamoatchilik himoya vositalari qo‘llaniladi. T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

Shaxsiy himoya vositalariga nafas olish a’zolari, hamda tashqi qoplamlarni himoya qiluvchi vositalar kiradi. Nafas a’zolarini ommaviy himoya qiluvchi vositasi bo‘lib filtrlanuvchi tipdagi protivogazlar hisoblanadi. Shuningdek, bunday himoya qiluvchi vositalarga, jumladan, har xil tipdagi respiratorlar va qo‘l vositalari (dastro‘mol va boshqalar) kiradi. Bakteriologik quroldan himoyalanuvchi jamoatchilik vositalarga to‘liq izolyatsiya sharoitida ishlovchi filtr ventilyatsion qurilmalardan tuzilgan har xil konstruksiyadagi germetik boshpanalar kiradi. T ARTIBLI CHEKLOVCHI TADBIRLAR

E’tiboringiz uchun raxmat

Купить