Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 3.1MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Зоология

Продавец

Bohodir Jalolov

Haroratning hasharotlar hayotidagi roli

Купить
3-”B’’ biologiya guruh talabalari 3-”B’’ biologiya guruh talabalari  1. ISMOILOVA DILORA1. ISMOILOVA DILORA  2. BEBUTOVA ROHATOY2. BEBUTOVA ROHATOY  3. HAMDAMOVA MUXAYYO3. HAMDAMOVA MUXAYYO  QABUL QILDI: DONIYOROVQABUL QILDI: DONIYOROV Haroratning hasharotlar Haroratning hasharotlar hayotidagi rolihayotidagi roli Мухит харорати: Абиотик факторлар ичида хаётий Мухит харорати: Абиотик факторлар ичида хаётий мухит шароитини яратишда факторлари-иссиклик, мухит шароитини яратишда факторлари-иссиклик, намлик, ёруглик ва хаво харорати мухим роль уйнайди. намлик, ёруглик ва хаво харорати мухим роль уйнайди. Айникса ҳашаротлар учун иссиклик-термик фактор катта Айникса ҳашаротлар учун иссиклик-термик фактор катта роль уйнайди. роль уйнайди. Чунки ҳашаротлар совукконлилар- пойкилотерм Чунки ҳашаротлар совукконлилар- пойкилотерм организмдир, яъни доимий тана хароратига эга эмас. организмдир, яъни доимий тана хароратига эга эмас. Шунинг учун ҳашаротларнинг хаёт функцияси, уларнинг Шунинг учун ҳашаротларнинг хаёт функцияси, уларнинг хулки, усиш тезлиги, популяция линамикаси ташки хулки, усиш тезлиги, популяция линамикаси ташки мухит харорати билан аникланади.мухит харорати билан аникланади. Хароратлар одатда одатда 10-400 уртасидаги иссикликда Хароратлар одатда одатда 10-400 уртасидаги иссикликда харакатчан булади. Харорат пасайганда ҳашаротлар овқатлар харакатчан булади. Харорат пасайганда ҳашаротлар овқатлар овқатланишдан, сунгра харакатланишдан тухтайди ва нихоят, нобуд овқатланишдан, сунгра харакатланишдан тухтайди ва нихоят, нобуд булади. Хароратнинг нормадан ортик кутарилиши хам ҳашаротларга булади. Хароратнинг нормадан ортик кутарилиши хам ҳашаротларга салбий таъсир курсатади.салбий таъсир курсатади. Харорат ҳашаротлар жинсий махсулотнинг етилишига Харорат ҳашаротлар жинсий махсулотнинг етилишига хам таъсир этади. Ҳашаротларнинг эмбрионал ва хам таъсир этади. Ҳашаротларнинг эмбрионал ва потэмбрионал тараккиёти юкори хароратда тезлашади. потэмбрионал тараккиёти юкори хароратда тезлашади. Натижада тараккиёт йикли кискаради ва ҳашарот Натижада тараккиёт йикли кискаради ва ҳашарот тезрок купаяди. тезрок купаяди. Ҳашаротларнинг сувукка чидамлилиги уларнинг сони Ҳашаротларнинг сувукка чидамлилиги уларнинг сони ва таркалишида мухим роль уйнайди. Куп тур ва таркалишида мухим роль уйнайди. Куп тур ҳашаротлар совукка чидамлидир Совукка чидамлик ҳашаротлар совукка чидамлидир Совукка чидамлик организмнинг холатига ва совутишнинг тезлигига, организмнинг холатига ва совутишнинг тезлигига, умуман биохимиявий хамда физиологик хусусиятларига умуман биохимиявий хамда физиологик хусусиятларига боглик.боглик. Ёг таначалари куп, эркин сув микдори кам булса, Ёг таначалари куп, эркин сув микдори кам булса, ҳашарот совукка купрок чидайди. Масалан, курукда ёг ҳашарот совукка купрок чидайди. Масалан, курукда ёг таначаси куп ва суви кам булса у 8-110 уртасида халок таначаси куп ва суви кам булса у 8-110 уртасида халок булади, ёг таначалари яхши тараккий этмаган ва эркин булади, ёг таначалари яхши тараккий этмаган ва эркин сув микдорида учраса курт –5-60да нобуд булади. Совук сув микдорида учраса курт –5-60да нобуд булади. Совук ва илик хароратларнинг нотекис алмашиниши ва илик хароратларнинг нотекис алмашиниши хароратлар учун халокатлидир. хароратлар учун халокатлидир. Ҳашаротларнинг караб ривожланиши Ҳашаротларнинг караб ривожланиши тезлигини хакикатга якинрок аниклаш ва тезлигини хакикатга якинрок аниклаш ва йил мобайнида бугин бериш миклорини йил мобайнида бугин бериш миклорини белгилаш учун ривожланиш самарали белгилаш учун ривожланиш самарали хароратни аниклаш мухим роль уйнайди хароратни аниклаш мухим роль уйнайди Ривожланиш нуктасидан Ривожланиш нуктасидан юкорида ва юкори юкорида ва юкори нуктасидан чикмаган нуктасидан чикмаган ораликда жойлашган ораликда жойлашган иссиклик самарали иссиклик самарали харорат деб айтилади. харорат деб айтилади. Бу харорат ҳашаротнинг Бу харорат ҳашаротнинг нормал ривожланиши нормал ривожланиши таъминлайди. Самарали таъминлайди. Самарали ҳашаротни аниклаш учун ҳашаротни аниклаш учун пастки нукта пастки нукта ривожланиш хароратини ривожланиш хароратини билиш шарт билиш шарт  Куп олимларнинг олиб борган кузатишлари Куп олимларнинг олиб борган кузатишлари курсатишича хар бир индивид ва турнинг курсатишича хар бир индивид ва турнинг ривожланиши учун зарур бўлган самарали ривожланиши учун зарур бўлган самарали йигиндиси иссиклик константи деб йигиндиси иссиклик константи деб белгиланади. Иссиклик константи турнинг белгиланади. Иссиклик константи турнинг характерли белгиси булиб унинг катталиги характерли белгиси булиб унинг катталиги турини иссикликка – экологик факторга турини иссикликка – экологик факторга талабчанлик даражасини аниклайди.талабчанлик даражасини аниклайди.  Мухитнинг намлиги:Мухитнинг намлиги:  Мухитнинг намлиги турлича Мухитнинг намлиги турлича булиб, ҳашаротлар экологиясида булиб, ҳашаротлар экологиясида хавонинг нисбий намлиги, яъни хавонинг нисбий намлиги, яъни сув буги билан туйиниш фоизни сув буги билан туйиниш фоизни мухим ахамиятга эга. мухим ахамиятга эга. Намликнинг таъсири турлича Намликнинг таъсири турлича булиб, ҳашаротлар танасидаги булиб, ҳашаротлар танасидаги сув микдорига боглик. Мухит сув микдорига боглик. Мухит намлиги ҳашаротнинг намлиги ҳашаротнинг хаётчанлиги ва серпуштлигига хаётчанлиги ва серпуштлигига таъсир этади.таъсир этади.  Айрим тур ҳашаротларнинг Айрим тур ҳашаротларнинг ривожланишига намлик хароратга ривожланишига намлик хароратга караганда турлича таъсир этади. караганда турлича таъсир этади. Масалан, бир тур хашорот намлик Масалан, бир тур хашорот намлик таъсирида ривожланса, бошка таъсирида ривожланса, бошка турлари секин ривожланади.турлари секин ривожланади.  Карам куяси ва Карам куяси ва чигирткасимонлар чигирткасимонлар кургокчил даврда кургокчил даврда купаяди, ўсимлик купаяди, ўсимлик битлари эса аксинча битлари эса аксинча намлик мавсумда тезрок намлик мавсумда тезрок купаяди. Ҳашаротлар купаяди. Ҳашаротлар танаси-нинг катта-танаси-нинг катта- кичиклиги, яъни кичиклиги, яъни бугланиш юзасининг бугланиш юзасининг катталиги, мухит катталиги, мухит намлиги-дан экологик намлиги-дан экологик фактор сифатида фактор сифатида хашорот жуда хамт хашорот жуда хамт тобедир тобедир  Айникса очик хавода яшайдиган Айникса очик хавода яшайдиган хашоротлар, чунки ташки мухит хашоротлар, чунки ташки мухит намлиги турли даврлари-да намлиги турли даврлари-да турлича булади. турлича булади.  Ҳашаротлар танасидаги намликни Ҳашаротлар танасидаги намликни бир меъёрда саклаш махсус бир меъёрда саклаш махсус механизм талаб этади. Бу механизм талаб этади. Бу механизм хашоротларда механизм хашоротларда морфологик, физиологик ва морфологик, физиологик ва экологик адаптациядир экологик адаптациядир Баъзи бир ҳашарот турларининг Баъзи бир ҳашарот турларининг ривожланиш бусагасида ва самарали ривожланиш бусагасида ва самарали харорат йигиндиси куйидаги жадвалда харорат йигиндиси куйидаги жадвалда берилган.берилган. № Турларнинг номи Пастки тараккиёт бусагаси ( t ) Хароратнинг самарали йигиндиси (С) 1 Олма шираси 7, 0 11, 4 2 Уй пашшаси 12, 0 260 3 Омбор узунбурун кунгизи 11, 0 360 4 Карам куяси 9, 8 380 5 Швед пашшаси 8, 0 400 6 Кузги тунлам 10, 0 1000 7 Сарик суварак 6, 5 1900  Жадвал маълумотларига кура тахминан Жадвал маълумотларига кура тахминан ривожланиш давоматини доимий у ёки бу ривожланиш давоматини доимий у ёки бу хароратда аниклаш мумкин. Масалан, 21 0С хароратда аниклаш мумкин. Масалан, 21 0С да омбор узунбурун кунгизи тахминан 36 кун да омбор узунбурун кунгизи тахминан 36 кун ривожланади. Ривожланаётган харорат-дан ривожланади. Ривожланаётган харорат-дан 21 0С пастки тараккиёт бусага хароратини 21 0С пастки тараккиёт бусага хароратини 110 олиб, чиккан сонни ривожланиш кунлар 110 олиб, чиккан сонни ривожланиш кунлар микдорига 36 купайтирилиб, риводланиш микдорига 36 купайтирилиб, риводланиш доимий самарали харорат йигиндиси ёки доимий самарали харорат йигиндиси ёки иссиклик константи аникланади иссиклик константи аникланади  Ривожланиш бусагаси ва иссиклик Ривожланиш бусагаси ва иссиклик константи оркали ёки бу турни константи оркали ёки бу турни турли хил географик нуктада неча турли хил географик нуктада неча марта бугин еришини хисоблаб марта бугин еришини хисоблаб чикиш мумкин. Бунинг учун шу чикиш мумкин. Бунинг учун шу географик зонани куп йиллик географик зонани куп йиллик уртача хамма ойлар буйича уртача хамма ойлар буйича вегетация даврининг харорат шу вегетация даврининг харорат шу географик зона буйича хисоблаб географик зона буйича хисоблаб чикиш керак. чикиш керак.  Самарали харорат Самарали харорат йигиндиси йигиндиси ҳашарот турнинг ҳашарот турнинг иссиклик иссиклик константига константига булинади булинади O’zgaruvchan harorat sharoitida hayot O’zgaruvchan harorat sharoitida hayot kechiruvchi turlarning ko’pchiligi yiliga ikki kechiruvchi turlarning ko’pchiligi yiliga ikki marta nasl beradi . M: uya kaptari, kuyalar marta nasl beradi . M: uya kaptari, kuyalar Harorat eng birinchi navbatda hashoratlar u yoki bu teri va guruhlarning tarqalishiga tasir ko’rsatadi. Hashoratlarning faolligi haroratga ham Hashoratlarning faolligi haroratga ham bevosita bog’liqdir. Har bir tur o’zining harorat bevosita bog’liqdir. Har bir tur o’zining harorat odatda hashoratlarning optimumiga yaqin odatda hashoratlarning optimumiga yaqin keladi ammo u bilan mos kelishi shart emas.keladi ammo u bilan mos kelishi shart emas.  Parmalovchilarga Parmalovchilarga qarshi kurash qarshi kurash lichinkalarining lichinkalarining hayot kechirishi hayot kechirishi tufayli juda tufayli juda qiyindir,qish faslida qiyindir,qish faslida buyumlarning 3-5 buyumlarning 3-5 sutka davomida -20 sutka davomida -20 c dan -25 c gacha c dan -25 c gacha muzlatishdir . muzlatishdir . Natijada lichinkalar Natijada lichinkalar nobud bo’ladi. nobud bo’ladi.  Harorat hashoratlarga bevosita Harorat hashoratlarga bevosita tasir qilib balansini tasir qilib balansini o’zgartiradi,oqibatda fiziologik o’zgartiradi,oqibatda fiziologik jarayonlar o’tishi ham o’zgaradi.jarayonlar o’tishi ham o’zgaradi. Turlarning muhitga talabchanligiga Turlarning muhitga talabchanligiga ko’ra turlari .ko’ra turlari . ► 1.Termofil – 1.Termofil – issiqqa talabchan issiqqa talabchan turlarga aytiladi.turlarga aytiladi. ► 2. Kriofil – 2. Kriofil – sovuqqa sovuqqa talabchan talabchan turlarga aytiladi.turlarga aytiladi. ► 3. Gidrofil – suv 3. Gidrofil – suv muhitiga muhitiga talabchan talabchan turlarga aytiladi.turlarga aytiladi. ► 4. Kserofil – 4. Kserofil – tuproqqa tuproqqa talabchan talabchan bo’lgan turlar.bo’lgan turlar. Odatda hashoratlar 10 c dan 40 c gacha Odatda hashoratlar 10 c dan 40 c gacha harakatchan bo’ladi. M:suli shvet pashshasi harakatchan bo’ladi. M:suli shvet pashshasi g’umbakdan chiqqandan keyin 22 c g’umbakdan chiqqandan keyin 22 c issiqlikda 10 kundan keyin tuxum qo’yadi, issiqlikda 10 kundan keyin tuxum qo’yadi, lekin 17-14 c , 14-36 c va 4 c 50 kundan lekin 17-14 c , 14-36 c va 4 c 50 kundan so’ng tuxum qo’yib ko’payishi aniqlangan.so’ng tuxum qo’yib ko’payishi aniqlangan. Hashoratlarning perinatal va postnatal Hashoratlarning perinatal va postnatal rivojlanishi yuqori haroratda tezlashadi, rivojlanishi yuqori haroratda tezlashadi, natijada taraqqiyot sikli qisqarib tez natijada taraqqiyot sikli qisqarib tez ko’payadi .ko’payadi . Bedaga parazidlik qiladigan qurt 17 c Bedaga parazidlik qiladigan qurt 17 c da ko’payish uchun 56 kun muddat da ko’payish uchun 56 kun muddat talab qiladi ,21 c da esa 34 kun 22 c talab qiladi ,21 c da esa 34 kun 22 c da 31 kun rivojlanadi. G’o’zada da 31 kun rivojlanadi. G’o’zada parazidlik qiladigan shiralar o’zining parazidlik qiladigan shiralar o’zining ko’payishini 30 c gacha faollashtiradi .ko’payishini 30 c gacha faollashtiradi . Xulosa Harorat hasharotlarning hayotiga katta tasir ko’rsatadi. Jumladan ularning jinsiy jihatdan yetilishiga oziqlanishiga, rivojlanishiga, harakatchanligiga, o’sishiga va boshqalarga tasir ko’rsatadi .
Купить
  • Похожие документы

  • Yomg‘ir chuvalchanglarining bioekologik xususiyatlari
  • Boshlang`ich sinf o`quvchilarini umurtqali hayvonlar bilan tanishtirishning metodlari
  • Respublikamiz tabiiy suv havzalarida uchraydigan baliq turlari va ularning ekologik guruhlari
  • Hasharotlarning tabiiy feromonlari
  • O’zbekistonning zaharli ilonlari, ularning tarqalishi va ahamiyati

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha