Ikkilamchi, uchlamchi va to’rtlamchi aminlar asosida sintez reaksiyalarini o’rganish - Химия - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	1.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Химия

Ikkilamchi, uchlamchi va to’rtlamchi aminlar asosida sintez reaksiyalarini o’rganish

Купить

« Ikkilamchi, uchlamchi va to’rtlamchi aminlar asosida sintez reaksiyalarini o’rganish » mavzusidagi BITIRUV MALAKAVIY ISHI 1

Kirish I. Bob Adabiyotlar sharhi I.1. Aminlar asosida imidazol-1-il-sirka kislota gidroxloridi sintezi I.2. Aminlar asosida aril radikalllari bilan olingan mahsulotlar sintezi I.3. Organogelatorlar va suyuq kiristallar sintezi qilish jarayonida aminlarning ishlatilishi. I.4. Aminlar asosida oksadiazolintionlar sintez qilish I.5. Gen transkripsiyasining yangi ingibitorlari sintezi qilish. I.6. Assimetrik kataliz uchun ligandlar sintezlash jarayoni. I.7. β-arilatli alkilamidlarni Pd-katalizatorligida sintez qilish I.8. Aminoefirlarning sintezi II. Bob Tajribalar bo’limi II.1. p-Xlorfenil-m-tolilaminoatsetat sintezi II.2. Kaliy ftalimid sintezi II.3. p-Xlorfenilftalimidoatsetat sintezi II.4. p-Xlorfenil(dietil)aminoatsetat sintezi II.5. Geksametilentetramin p-metoksifenilatsetatoxlorid sintez

Muhtaram prezidentimiz Sh.M. Mirziyoyev “Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz” nomli kitoblarida shunday takidlaydilar: “Farzandlarimiz uchun zamonaviy ish joylari yaratish, ularning hayotda munosib o’rin egallashini ta’minlashga qaratilgan ishlarimizni yangi bosqichga kutarishni davrning o’zi taqozo etmoqda” [1]. Yoshlarimiz mustaqil fikirlaydigan, yuksak inteliktual va ma’naviy salohiyatga ega bo’lib, dunyo miqiyosida o’z tengdoshlariga hech qaysi sohada bo’sh kelmaydigan insonlar bo’lib, kamol topishi, baxtli bo’lishi uchun davlatimiz va jamiyatimizning bor kuchi va imkoniyatlarini safarbar etamiz”. Bu kabi davlatimiz rahbari tomonidan ko’p sonli yoshlarga qaratilgan ishonch va etibor yaqin kelajakda o’z mevasini beradi [1]. Mamlakatimizning prezide

-ishlab chiqarishni mahalliylashtirish, kam harajat va mahsulottannarxini kamaytirish borasida zamonaviy ishlab chiqarish texnologiyalarni jadallashtirishdan iborat. -Oziq-ovqat mahsulotlariga ehtiyoj hamisha yuqori bo’lib, bu mineral xom-ashyo resurslarini o’zlashtirishni, oziq-ovqat va boshqa iste’mol tovarlarini kam harajat qilib mahsulot tannarxini kamaytirish borasida chora- tadbirlar dastur loyihalari ishlab chiqarildi. Bu dasturda ko’zda tutilgan tadbirlarni izchillik bilan amalga oshirish jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi ta’siriga munosib qarshi turish, uning oldini olish imkonini beradi [6]. Mavzuning dolzarbligi. Ma’limki, aminlar asosida olingan ko’pgina birikmalar kimyo sanoatida, tibbiyotda va qishloq xo’jaligida keng ko’lamda ishlatiladi. Shuning uchun aminlar asosida olib

qaratilmoqda: jumladan, suvda eruvchan oligomer va polimer ingibitorlarning tuz xosil qilish jarayonlariga qarshi kurashda qo‘llanilishi, metallar korroziyasini ingibirlash xususiyatida maqbul sharoitlarni aniqlash, tarkibida azot, fosfor tutgan birikmalar asosida qora va rangli metallarni turli muhitlarda himoyalovchi suvda eruvchan organik va oligomer ingibitorlarni sintez qilish, ingibirlash mexanizmining fizik-kimyoviy qonuniyatlarini ilmiy jihatdan asoslash. Metall bilan adsorbsion ta’sirlashuv natijasida uning himoyalash xossalari turli haroratlarda qanday namoyon bo‘lishi va reaksiya mexanizmlarini o‘rganish natijasida yangi samarador ingibitorlar ishlab chiqarish bugungi kunda dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi. Ishning maqsadi:  Aminlar asosida yangi kimyoviy sintezlar amalga

1.1. Aminlar asosida imidazol-1-il-sirka kislota gidroxloridi sintezi. Santosh Kumar Singh va uning hamkasblari tomonidan imidazol-1-il- sirkakislota gidroxloridning sintezi qulay va amaliy sinteziga imidazolning uchlamchi-butil xloroasetat N-alkilash orqali erishilganlar [7]. Zoledronik kislota (Z, 1-rasm) - imidazol halqasini o‘z ichiga olgan yon zanjir bilan tavsiflangan uchinchi avlod bisfosfonat (yoki difosfonat) hisoblanadi. U osteoklast ta’sirini va suyak rezorbsiyasini ingibitori hisoblanadi va shish paydo bo’lgan giperkalsimiyani davolash uchun ishlatiladi. Yana qondagi yuqori kalsiy miqdorida (normal oraliq 9-10.5 mg/dl yoki 2.2-2.6 mmol / L), odatda ma'lum turlardan kelib chiqadigan saraton kasalligida ishlatiladi. Zoledronik kislota kimyoterapiyada qo’llaniladi. U ko’plab s

yo’li bilan imidazol-1-il-sirkakislota 4ning benzil eferi tayyorlandi. Efir 4, Pd/C (10%) katalizatori ishtirokida 50 % unum bilan yoki 10 % HCl yordamida gidroliz jarayonini amalga oshirgan holda benzilasetat efir bog’ini buzulish jarayonini amalga oshiradi.( sxema 1). Uchinchi jarayon hal qiluvchi moddalar aralashmasida metil xloroasetat bilan 1-ligand undan keyin 3-birikma xosil qilish uchun gidroliz jarayoni amalga oshirildi. Xosil qilingan gidroxlorid tuzini kislotali gidroliz jarayonini amalga oshiriladi va natijada 6 xosil bo’ladi [7]. Bu jarayonda ilk qadam sifatida murakkab alkilatsetat tuzini sintezi qilish bo’lsa, kislota ishlab chiqarishning oxirgi qadami suvli gidroliz jarayonini amalga oshirish hisoblanadi. Zarur bo’lgan qo’shimcha ishlardan biri esa gidroxlorid tuzining ajra

Keyinchalik, Efirning suv bilan ajralishini osonlashtirish uchun TCl 4 bilan ta’sirlashtiramiz. Bunda past haroratda dixlorometanda uchulamchi butil efiri ajralib chiqdi. Uchlamchi butilefir suvsiz holda ajralishi kuzatiladi. Reaksion aralashmani izopropil spirt bilan suspenziya qilinganda idishda dixlorid tuzi kiristali sifatida ajraldi. Shunday qilib, bu usul moddaning suvli muhtdan ozod qiladi. Organik erituvchilar bilan ekstraksiya qilganda ajralishini yaxshilaydi. Bundan tashqari HCl dan foydalanilganda tuz holda ajralishi 83 % ga yetdi. Ishlatilgan HCl ni tekshirganimizda 3,25 % namlik bilan 1,0 mol HCl ni o’z ichiga oladi. TiCl 4 dan foydalanilganda uchlamchi butil efirlar tanlanib bo’linishi (selektivlik hususiyat) ma’lum bo’ldi. Avvalroq bu jarayonni sefalosforin efirining ajralis

1.2. Aminlar asosida aril radikalllari bilan olingan mahsulotlar sintezi Bu sintez jarayoni Mohan Mahesh, Jon A. Marfy va ularning hamkasblari tomonidan amalga oshirilgan. Tetrakis (dimetilamino) etilen (TDAE 1) birinchi marta aren- diazoniy tuzlarining bitta elektron almashinuvi (MODE) yo'li orqali kechadigan aril radikallari xosil bo’ladigan jarayonlarda yengil reagent sifatida ishlatildi. Qidirilgan aril radikallarini siklizatsiyasi: bu yo'l tegishli substratlarda indolin va indol sinteziga olib keldi. Arilning radikal siklizatsiyasi arendiazoniy tuzlaridan olingan radikallar mavjudligi bilan ham tushuntrish mumkindir. Metodning o’ziga xosligi shunda ediki, reaksiya aralashmasidan TDAE ning oksidlangan yon mahsulotlari chiqarilishining qulayligi bo’ldi [8]. Arendiazoniy tuzlari

M e 2 N N M e 2 N M e 2M e 2 N - e - e - M e 2 N N M e 2 N M e 2M e 2 N M e 2 N M e 2 N N M e 2 N M e 2+ +e - e - 1 ( T D A E ) 2 ( T D A E ) + 3 ( T D A E ) + + E 1 / 2 = - 0 , 7 8 V S C E ( M e C N d a ) - 0 , 6 1 V S C E ( M e C N d a ) SSR R SS R R SSR R SS R R+ - e - SNR 2 R 3 R 1 N S R 3 R 2 R 1 4 a , R = H , t e t r a t e o f u l v a l e n ( T T F ) 4 b , R = M e , T e t r a m e t i l t e t r a t i o f u l v a l e n ( T M T T F )5 a , b 6 a , R 1 = M e , R 2 = R 2 = C O 2 M e 6 b , R 1 = P h , R 2 = R 3 = C O 2 M e 6 c , R 1 = E t , R 2 , R 3 = ( C H = C H ) 2 6 d , R 1 = M e , R 2 , R 3 = ( C H = C H ) 2 4-sxema: Azo va tio reagentlarning elektro donor guruhlari. TDAE ning kuchli elektron donor sifatida foydasi metallorganik reaksiyalar, masalan, xrom bilan bog'liq aldegid va k

N2 X R1 R2 +BF4 - AtsetonSS SS -N2 4a X R2 R1 X R1 R2 8a-c 9a-c TTF BF4 SS SS X R2 R1 BF4 10a-c X R1 R2 X R1 R2 H2O 11a-c 12a, 72 % 12b, 59 % 7a, R1=M e, R2=H, X=O 7a, R1=M e, R2=H, X=N=Ac 5-exo sikillanish gidroliz N2 N M s NHCOCF2 13 BF4 TTF atseton H2O -N2 N M sH OH N F3COCH 14 N H H N 15 5- sxema : TTF orqali arendiazoniy tuzlarining radikal - ion kross reaksiyasi . Fenil radikalini kamaytirish potentsiali ( elektro - arendiazoniy kationi kimyoviy kamayishi ) fenil anyonga (+0.05 V va boshqalar SCE ) to ' g ' ri keladi . Shunday qilib , uzoq vaqt davomida aril gidroksiyalarning sikl voltametrlari , ayniqsa yodidlar reduktiv qismida bir - ikki elektronli to ' lqin xosil bo ' lishi mumkinligi qayd etilgan edi . Birinchi elektron aril yodidni konversiyasiga mos keladigan a

uchun qiymatni xosil qiladi va bu qadamning standart potentsiali E0 = +0,05 ga teng.N2 BF4 N M s TDAE TDAE BF4 1e 2[BF4]TDAE N2 N M s N2 N M s 16 17 18 5-exo aril radikali va alken siklizatsiyasi N M s H H H N M s 19 19 X N M s TDAE BF4 M e2N M e2N NM e2 NM e2 + N M s N M s N M s 2[BF4] TDAE BF4 22 (0% ) 21 20 a 20 b Sxema 6 : Arendiazoniy 16 tuzining TDAE tasirida radikal siklizatsiya jarayoni. Pasayish potentsiali TTF yordamida biz kuzatgan kimyoviy jarayonga mos keladi, lekin TTF orqali arendiazoniy tuzlari aril radikallariga osonlik bilan qo'lga kiritgan emas, balki yanada qiyin qadam (aril anionlariga aril radikallari). TTF bilan bog'liq redoks potentsiallar +0,32 V va + 0,71 V vs SCE boshqalar, shuning uchun hatto bitta elektronni diazoniy tuzlariga o'tkazish yuzaki ko&#3

ikkinchi elektron almashinuvi yetarli bo'lsa, juda tez aril anionlarga aylanadi. Shuning uchun biz bu modda ishtirokida boradigan siklizatsiyani o'rganishni taklif qildik. Buni tekshirish uchun esa aril radikallarining reaksiyalarini o’rganishni lozim topdik. Jadval: Qatnashuvchila r TDAE ning ekv.miqdori Erituvchi T˚C Vaqt Unum % 20 a Unum % 20 b Unum % 21 (I) 1,0 Atset onitril 2 5 2 4 soat 1 1 1 1 5 0 (II) 1,0 Meth anol - 40 dan 25 2 4 soat 4 6 6 4 (III) 2,5 Atset onitril 2 5 1 0 min 1 2 1 7 _ a H O O H ( a ) 2 3 H O O T B D P S 2 4 ( 8 5 % ) ( b ) R N O 2 N H M s 2 5 a , R = H 2 5 b , R = O C H 3 R N O 2 N M s O T B D P S R N O 2 N M s O H 2 6 a , R = H 8 0 % 2 6 d , R = O C H 3 6 4 % 2 7 a , R = H 8 5 % 2 7 d , R = O C H 3 9 7 %( c ) ( d ) R N O 2 N M s B rR N O 2 N M s S P hR

1.5 h, 85% (27a), 0.5 h, 97% (27d); (d) PBr 3 , DCM, 0 °C to 25 °C, 1 h, 99% (28a), 93% (28d); (e) PhSH, NaH, THF, 0 °C to 25 °C, 1 h, keyin 28, 25 °C, 5 h, 98% (29a), 94% (29d); (f) Cu(acac)2, NaBH 4 , EtOH, 25 °C, 15 h, 70% (30a), SnCl 2 ·2H 2 O, MeOH, 65 °C, 4 h, 91% (30d); (g) NOBF 4 , CH 2 Cl 2 , −20 °C to −10 °C, 1.5 h, 98% (31a), 100% (31d); (h) NaIO4, MeOH/H 2 O, r.t., 1 h 15 min, 92%; (i) SnCl2, MeOH, 65 °C, 4 h, 71%; (j) NOBF 4 , CH 2 Cl 2 , −20 °C to −10 °C, 1.5 h, 100%; (k) NaIO 4 , MeOH/H 2 O (1:1), r.t., 72 h, 82%; (l) SnCl 2 ·2H 2 O, MeOH, 3.5 h, 83%; (m) NOBF 4 , CH 2 Cl 2 , −20 °C to −10 °C, 1.5 h, 100%. Bizning dastlabki tadqiqotlarimiz TDAEning oddiy arendiazoniy tuzlari 16 bilan ta'sirlashishini o’rganish bo’ldi. TDAE ning asetonitrildagi arendiazoniy tetraftorobora

32 juda yuqori unumlarda xosil bo'lgan yagona mahsulotlar sifatida (2-jadval) ajratib olindi. Olib borilgan sintezlarda Arendiazoniyning nozik tabiati tufayli tuzlar 31a-d, ular odatda umumiy in situ mos keladigan aminlar 30a-d bilan nitrozoniy tetra-ftoroboratlarning birikishi kuzatildi. Ushbu siklizatsiyalarning muhim xususiyatlaridan biri mahsulotni reaktsiyadan xosil bo’lgan aralashmasidan tozalash qulayligi hisoblanadi. TDAE ning oksidlangan mahsuloti, ya'ni oktametiloks-amidiniy bis (tetraftuoroborat) (21) osongina filtratsiya yoki oddiy suv bilan ishlov berish orqali chiqarildi. 2-jadval: R N 2 N M s YB F 4 T D A E , e r i t u v c h i R N M s P h S S P h M e 2 N M e 2 N N M e 2 N M e 2+2 [ B F 4 ] 2 13 3 3 1 a , R = H , Y = S P h 3 b , R = H , Y = S O P h 3 1 c , R = H , Y =

TDAE vositachiligini qisqartirish arendiazoniy tuzlari doirasini aniqlash , bu metodikani kengaytirishga harakat qildik , natijada yanada murakkab substratlar , ya ' ni 42 va 44 lar xosil qilindi . Urganishlar natijasida , arendiazoniy tuzlari 42 va 44, in situ ' dan tayyorlangan aminlar 41 va 43 bilan TDAEning 1 ekvivalentga teng bo ' lgan eritmasi , tezkor kaskad radikal siklizatsiyasiga uchradi , bisiklizatsiya mahsulotiga 47 (85%) va (77%) navbati bilan xosil bo ’ lishiga imkon beradi ( sxema 5). TDAE ning bunday vositaga ega bo ' lish qobiliyati ikkita C - C bog ’ i shakllanishi orqali samarali kaskadli siklizatsiyalari xosil bo ’ lishi aril radikalidan 45 ta bir qatorda reaktsiyalar ahamiyatli bo ' ldi avvalgi tadqiqotlarimiz shunga o ' xshash faktlarni hisobg

OH OH (a) OTBDPS X (c) O OH TBDPSO (d) NO2 N O X Ms Y N O X Ms (i) 23 24, X=OH 34, X=Br (b) 35 36, X=OTBDPS 37, X=OH 38, X=Br 39, X=SPh 40, X=SO2Ph (e) (f) (g) (h) 41, X=SPh, Y=NH2 42,X=SPh, Y=N2BF4 43, X=SO2Ph, Y=NH2 44, X=SO2Ph, Y=N2BF4 (j) (k) -N2 (l) N O X Ms N X Ms N Ms 45 46 47, 85 % dan 41 (dr=1:4:1,25:3) 77 % dan 43, (dr=1:4:1,5:3,5) O O Aril radikal- alken 5-exo-uchl. radikal siklizatsiyasi Alkil radikal- alken 5-exo-uchl. radikal siklizatsiyasi -Xsxema 8: Arendiazoniy tuzlarining 42 va 44 chi maxsulotlarining TDAE ishtirokida kaskadli radikal siklizatsiyasi uchun kerak bo’lgan reagentlar va sharoitlar: (a) 23, NaH, THF, 0 °C, 0.5 soat, keyin TBDPS-Cl, 0 °C dan 25 °C, 4 soat, 85%; (b) NBS, Me 2 S, CH 2 Cl 2 , −30 °C, 0.5 soat, keyin 24, −30 °C dan r.t., 3 soat, 95%; (c) 23, NaH, T

3-jadval: N H2 N M sB r N 2 N M sB r B F 4N O B F 4 C H 2 C l 2 , - 1 0 C , 1 , 5 s o a t ( i ) - ( i i ) N H 2 N M s N H 2 N M s O H N H 2 N M s4 8 a 4 9 a 5 0 a 5 2 a 5 1 a H Qatnashuv chilar Dia zoniy tuzlari TDAE ning ekv.miqdori Erit uvchi T ˚C V aqt Un um% 51 a U num % 52a (i) 49a 1,0 aset on 2 5 3 0 min 39 b 4 0 (ii) 49a 1,5 DM F 2 5 1 0 min 68 c 0 N 2 N R R 'B r M sB F 4 N R R 'B r M sB F 4 - N 2T D A E T D A E 1 e N RB r M s R ' N R M s R 'B r N R M s R 'B r N R M s R 'O H N R M s R ' N R M s R ' N R M s R ' H e H 2 O5 7 a - d 5 6 a - d5 4 a - d 5 3 a - d 5 2 a - d 5 5 a - d 5 0 a - d5 1 a - d 5 - e x o - u c h l s i k l i z a t s i y a 1 , 2 - b r o m - e , - H 4 9 a , R , R ' = H 4 9 b , R , R ' = - ( C H 2 ) 2 - 4 9 c , R , R ' =

arildan uch xil miqdorda aminlar 48b-d) kuzatildi(Diagramma 7). Indol 51d 9 ta elementli halqaga ega bo'lganligi biz uchun alohida qiziqish uyg'otdi chunki muhim antikanser dori vinblastin (58a) va vinkristin (58b) bunday tizimni o'z ichiga oladiNH2 N Ms Br n N2 N Ms Br n n N Ms n N Ms (c) (a) (b) 48b, n=1 48c, n=2 49b, n=1 49c, n=2 50b, n=1,67% 50c, n=2,58% 51b, n=1,63% 51c, n=2,43% N Ms NH2 Br N Ms N2 Br N Ms N Ms BF4 (d) (e) (f) N N OH CH2CH3 H H MeO2C N H3CO N OCOCH3 OH H CO2CH3 R 58a, R=Me, Vinblastin 58b, R=CHO, Vinkristin 50d, (74%)51 51d, (64%) 48d 49d BF4 sxema 10: 49b-d arendiazoniy tuzlarining TDAE ishtirokida siklizatsiyasi. Kerakli reagentlar va sharoitlar: (a) NOBF4, CH2Cl2, −10 °C dan 0 °C, 1.5 soat; (b) TDAE (1.5 ekv), DMF, r.t., 10 min; (c) p- sulfotoluolning m

azotning ta'sirchanligi bilan va tetrasiklik sulfonamid 65 bilan birgalikda 60% miqdorda indol (63) va indol sulfonamidi (64%) va 33% (5%) navbati bilan xosil bo'lishi mumkinligi berildi (sxema 8). Boshlang’ich birikma TDAE dan arendiazoniy tuziga 62 67-aril radikalidan olish jarayoni molekulyar azotning chiqishi bilan sodir bo’ladi. Aril radikal 67, [3,11,70] orqali 5-ekzo yoki 6-endo siklizatsiyasi aril radikali orqali yoki "A" dan foydalangan holda amalga oshirildi. Radikallar 68 va 69-lar o'zaro aloqada bo'lishi mumkin edi. Shu bilan bir qatorda, aril radikal 67 radikalning 69 to'g'ridan-to'g'ri shakllanishi ham mumkin. 69ning xosil bo’lishi bir nechta yo'llar orqali amalga oshirish mumkin: ulardan bittasida radikal 69ni proton bilan radikal

Indol sulfanamidi 64 ning deprotonitsatsiyasi radikal-71ni TDAE tomonidan radikal-anionni xosil qilish uchun 72 bilan, keyin esa elektron yo'qotish bilan izohlash mumkin. Shu bilan bir qatorda, vodorod atomini chiqarib tashlash boshqa radikal bilan reaktsiya 64 foizni tashkil etishi mumkin edi. TDAE yordamida arendiazoniy tuzlarini kamaytirish orqali aril radikallarini ajratish neytral organik elektron donori sifatida amalga oshirildi. Bundan tashqari, oolimlar jamoasi aril radikallarining konstruktsiyadagi foydaliligini tasvirlab berdik. İntololin va indollarni interramolekulyar radikal siklazatsiyasi Aril radikallarinini to'g'ri alkenlari ta'siri terminal radikal ajratish guruhlariga muvofiq keladi. Muvofiqligi sulfid, sulfoksid yoki sulfon kabi radikallar guruhlarini 5-e

nanostrukturalarga o'zlarini biriktiradilar, ularning aksariyati biologik faollik tufayli istiqbolli biologik faolliklarga ega tashqi plyonka peptidi guruhlari sinfni ifodalaydi. Amfifilli oligopeptid tizimlarini yig'ish sentiz qilish shuning uchun ham ahamiyatli, chunki nisbatan oddiy peptid qurilish bloklari murakkab nanostrukturalari o'z-o'zini montaj qilishni boshqarish uchun kuchli strategiya sifatida paydo bo'ladi. Bundan tashqari, tabiiy aminokislota asoslangan dendrons yoki dendrimers juda katta ahamiyatga ega bo’lib ularning tarkibida va topologiyasida oqsillarga o'xshashlik mavjud ,shuningdek hozirgi vaqtda ularning chiziqli model peptidlari me'moriy farqlari keng tarqalgan. Biroq, tabiiy aminokislotalarga asoslangan dendrimerlarni o'z-o'zini y

bo'lmagan n-geksanda erishi mumkin. Murakkab G3 gelsin n-geksan, toluol, 1,4- dioksan va etanolda eriydi, ammo dixlorometan erimaydi. Gelning mikroskopik tuzilishi emissiya SEM (FE-SEM)da atroflicha o’rganildi. 1-rasmda asosiy moddamizning vakili G-xerogelning n-geksanda xosil qilingan FE-SEM tasvirlari ko'rsatiladi. Ushbu tasvirlar organogellarning G3dan xosil bo'lgan ingichka tolalar yig'ilganini elyaf to'plamlari shakllandi aniq ko'rsatib turibdi. Ushbu tolali paketlar yuqori darajadagi rivojlangan tarmoqlar mavjudligi aniqlandi. O N O COOH COOH H O N O H O N O H O N O COOC12H25 COOC12H25 H CONH COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 CONH CONH CONH CONH CONH COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 COOC12H25 CONH

2-rasm: (A) xerogel G3 ning n-geksandagi SEM rasmi, (B)xerogelning madifikatision strukturasi. 2-rasm organogelator G3 va suyuq kristall G3 ning XRD dagi ko’rinishi ko’rsatilgan. XRDda olingan tasvirda organogelator suyuq kristalldan farqli o'laroq, kichik burchakdagi hech qanday chuqurlikka ega emas, mintaqadagi molekulyar tuzilmalar organogelatorda buzilmaydi. 3-rasm: Organgelator va suyuq kiristal G3 ning X-nur difraksiyasi. 4-rasm: Organgelator va suyuq kiristal G3 ning FT-IR kurinishi. 3-rasmda organogelator va suyuq kristall shaklida G3 ning FT-IR ko'rsatilgan. 3081 da emilim cm -1 , N-H ning vodorod aloqalari chastotasini kuchaytiradi. 3081 sm -1 gacha bo'lgan assimilyatsiya zichligi yo'qolishini bildiruvchi vodorod aloqalari organogelaratorda pasayadi . Ularda vodor

chizig'i ko'rsatilgan. DSC -60 ° C dan 200 ° S gacha, G1 xususiyatlari izotropik kristal eritmalar bo'yicha 15 ° C, 20 ° C va 40 ° C da uch fazali o'tishni ko'rsatdi. G 2 ning xususiyatlari 71 ° C da fazalar o’tish jarayonida o’rganildi. Hi jarayonda sovutish orqali va 40 ° C da paydo bo’lishi kuzatildi, 145° C da esa yuqoldi (4 rasm). Buning asosiy sababi G3 ning iztropik eritmasini yuqori haroratgacha qizdirganimizda amid gruppasining vodorod bog’lanishini kuchaytirishi deb ko’rsatildi. 5-rasm: 10 K min -1 da qizdirish- sovutish sikli bilan ADPs termogramida o’zgarishi. 6-rasm: G3 ning temperaturaga bog’liq FT-IR kurinishi. G 3 ning DSC analizini o’rganish avvalo LC mesophase, ikkinchi suyuq kristalli fazalarda vodorod aloqalarining mavjudligi G3 ning temperaturaga qa

natijalari G3 o'z-o'zini aniqlash ustunli tuzilmalarning mavjudligi orqali amalga oshirildi. 7-rasm: G3ning 145˚C (A), 140˚C (B) va 50˚C (C) da polyar optic mikroskopda kurinishi. 8-rasm: 50˚C da G3 ning X-nurda kurinishi. I.4. Aminlar asosida oksadiazolintionlar sintez qilish O'zgartirilgan nukleozidlar - bu reaktsiyalarni o'rganish uchun ko'p qirrali motiv hisoblanadi. Virusli infektsiyalar va saraton kasalliklarini davolash jarayonida nuklein kislotalarning strukturasi va funktsiyalari o'rtasidagi va ularning asosiy potentsialidan tashqari, metabolizm muammolarini ham hal etilishi o’rganilgan . 1,3,4-oksadi-azolinlar va 1,2,4-triazolinlar fiziologik-mantiya bilan bog'liq bo'lgan izoformlar, (CA, EC 4.2.2.1), ya'ni, sitolik CA I va CA II, o'sma bil

Bundan tashqari, in vivo hujayra yuzasi sialik kislotasini o'zgartirish jarayonida glikoziltiosimikarbonazidlar xosil bo'ladi. Bu "a" deb nomlanadigan hujayra yuzasi uchun metabolik hujayra-sirt muhandislik texnikasi bilan o'zaro ta'sirlar va shunga muvofiq, antioksidant agentlarni rivojlantirish uchun asos bo’lib hisoblanadi . Anti-glikoziltiosimikarbazidlarning silga qarshi ta'siri ham bor ekanligi aniqlandi va ko'rib chiqildi. Glikozilaminlar shuningdek ingibir-enzim fermenti sifatida ham qo'llaniladi (18-21), glikopeptid (sintez) (22,23) va glycodendrimers va glycoclusters kabilarni olish uchun ham ishlatiladi. Glikozil-tiosemikar bazidlar glikozil qoldiqlari o'rniga ko'ra 1-N-, 2-N-, 3-N va 4-N-thiosemicarbazid (Glikozil) thiosemicarbazidlar

1,2,4-triazolin-3-tionning uchinchi halqasi ilgari faqat 1,3,4-oksadiazoletion konversiyasini (reaktsiyaga gidrazin gidrat) ni 4-amino-1,2,4-triazolinetionlarga almashtirish orqali erishilganligi haqida xabar beriladi [38-40]. Yangi reaktsiyalar mahsuloti galaktozillar, triazolin-3-tion va ularning boshqa xosilalari bo’lmish glukopiranosil-sulfanil-1,3,4-oksadiazol va glukopiranozil tiosemikar-bazid, ularning har biri rentgen nurlarining mono kristalli tahlillari bilan tasdiqlangan. Glikozilyatsiyalarning 1,3,4-oksadiazolintionlar 5- (1N-indol-2-il) -1,3,4- oksadiazolin-2 (3N) -tion (1) bilan α-D-glikozil birikmasi turli xil sharoitda 2-4 holatlarga binoan ta’sirlashishi natijasidir. Glikozilyatsiyalarning xosil bo’lishi Et3N yoki K2CO3 ning mavjudligi, ikkalasining ham aralashmasida S- (5

geterolizis bu bog'ning ionlashuvi natijasida xosil bo'lgan ion jufti bilan tasirlashishidandir. Intramolekular qattiq ion jufti bilan reaktsiyalar natijasida migratsiyaga olib keladi, glikozil qismini oltingugurtdan azotgacha uzatadi, konfiguratsiyani to'liq saqlash orqali shakillanadi. Natijada, qattiq-ion-juftli migratsiya guruhining hirallikni saqlaydigan mexanizmi taklif qilingan (sxema 2).O R' R'' OAc AcO R X O N N S H NH O N N O R' R'' OAc AcO R S H NH NH H 2: X=Br, R=OAc, R'=OAc, R''=H 3: X=Br, R=OAc, R'=H, R''=OAc 4: X=Cl, R=NHAc, R'=OAc, R''=H 1 5-7 va 8-10 larning aralashmasi 5: R=OAc, R'=OAc, R''=H 6: R=OAc, R'=H, R''=OAc 7: R=NHAc, R'=OAc, R''=H 1. HgCl 2, EtOH 2. Tol, r

O R' R'' OAc AcO R O N N S NH NH4OH/M eOH O R' R'' OH HO R NH O HN N S NH2 O R' R'' OH HO R NH HN N S O 8: R=OAc, R'=OAc, R''=H 9: R=OAc, R'=H, R''=OAc 10: R=NHAc, R'=OAc, R''=H 11: R=OAc, R'=OAc, R''=H 12: R=OAc, R'=H, R''=OAc 13: R=NHAc, R'=OAc, R''=H 14: R=OAc, R'=OAc, R''=H 15: R=OAc, R'=H, R''=OAc 16: R=NHAc, R'=OAc, R''=HSxema 16:Glikozil tiosemikarbazidlarnning metoanolli ammiak bilan aminolizlanishi. S-glikozidlarning 5-7 ning aminolizi odatda (suvli metanolli eritmada ammiak) gidroizolyatsiya natijasida xosil bo'lgan tioglikozil fraktsiyasining parchalanishiga oksadiazol (C2) va glyukooksidli oltingugurt atomlari xosil bo’lishiga olib

Sxema 17: Glikozil oksodiazolintionlarning metoanolli ammiak bilan aminolizlanishi. Shuning uchun aralash 20 boshqa reaksiya sekansında tayyorlangan strukturasi, fizik va kimyoviy, strukturaviy ma'lumotlarning to'g'riligi tasdiqlangan. Shuning uchun indol-2-karbohidrazid (21) reaksiyaga kirishdi, metil xloroformat bilan, keyinchalik efir bilan ta’sirlashishi o’rganildi. Natijada 20 ga yuqori xosilaga erishildi va uning aminoliz mahsuloti strukturaviy analitik ma'lumotlari bir xil edi (Diagramma 4). S-va N-glikozidlarning sturukturasini tasdiqlash uchun 5-10 , indolning benzillanishi tanlandi, chunki bu xosil bo’lgan glikozilni qayta isbotlash uchun xizmat qilishi mumkin va glikozil TSC shakllanishini aniqlash mumkin edi. Bundan tashqari, kristall glikozidlar rentgen tahlill

thiosemikarbazid 29 va galaktoziltriazol 30 ekanligiga aniqlik kiritdi. Monokiristallar EtOH li muhtda o’stirildi. 23 monoklinik kosmik guruhida C2 bilan kristallanadi va quyidagi birlik hujayra parametrlari: a = 25.7078 A, a = 90 °, b =7.1500 A, p = 105.2576 °, c = 17.8411 A, y = 90 ° va V =3163.81 A3. 23- kristalografik ma'lumotlar 1-jadvalda keltirilgan. Butun molekulalar nonplanar emas; Fanil guruhi indolli bog’larning tekisligiga perpendikulyar bo'lgan (8) N (1) C (1) C (2) = 95,9 ° burulish burchagi, oksadiazol uchun (1) C (15) C (16) O (1) = -171.48 ° burulma burchaklaridan foydalanib, C (16) O (1) = 10.6 ° va N (1) C (15) C (16) N (2) = 9.2 °, navbati bilan aniqlandi. 1-jadval. 23 kiristall uchun ma’lumotlar. Emperik formulasi C 31 H 31 N 3 O 10 S Molekulyar og’irligi 637,6

Vodorod bilan munosabati; ma’lumotlar/cheklash/parametrlar 4707/1/406 F 2 ga to’la mos kelishi 1,040 Oxirgi R indekslari [I>sigma (I)] R1=0,0305, wR2=0,0827 Absalyut strukturaning parametric 0,024(14) Govakliklar o’lchami 0,286 va -0,282 e∙A -3 Kristalografik tahlillar uglevod molekulasi glikopiranoza shaklga ega va 4 C 1 kontsentratsiyasiga ega ekanligini ko ’ rsatdi . Anomer β - konstruktsiyasi O (2) - C (18) va O (2) - C (19) o ' rtasidagi munosabatlarning uzunligi 1.416 bo ' lgan va 1,442 A ni tashkil qiladi va barcha bog ’ lar ekvatorial yo ' nalishga ega . Bundan tashqari , kristall ma ' lumotlar S (1) - C (17) boglanishining aniqlandi , uzunligi 1,743 A bo ' lib , ma ' lum darajadagi konfugatsiyani ko ' rsatadi , S (1) - C (18) ulanish uzunligi bo ' l

2-figura: 23 ning uramlar diagrammasi. Murakkab 29 (3-rasm, 4-rasm va 2-jadval) tsiklik dimer ko’rinishda kristallanadi va birlikda ikkita mustaqil molekulani o'z ichiga oladigan hujayradan iborat edi. Dimer intermolekulyar vodorod bilan barqarorlanadigan N (8) -H (8M) - S (1) birikmasidir. Bundan tashqari, S (1) -C (17) va S (2) -C (40) tasvirlangan uzunligi 1.699 va 1.660 A, tiokar-eritmaning ikki tomonlama birikma xarakterini aks ettiradi, TSC guruhining bonil birligi mavjuddir. Bu shuningdek, parchalanishni qo'llab-quvvatlaydigan 26 dan 29 gacha bo'lgan reaktsiyalarda oksadiazol halqasi xosil bo’lganini ifodalaydi. Aloqa uzunligi O (6) -C (18) va O (6) -C (22) 1,414 va 1,433 A (shunga o'xshash 23) da ko'rsatilganidek, bu uglevod molekulasini ko'rsatadi, hali ham

4-figura: 29 ning uramlar diagrammasi. 2-jadval. 29 chi uchun asboblar va jihozlardan olingan ma’lumotlar. Kiristallning ma’lumotlari. Emperik ma’lumotlar C23H26N4O6S Molekulyar massa 486,55 Kiristalning o’lchamlari 0,3575x0,0513x0,0329mm Kiristall turi Ignasimon Kiristallning rangi Rangsiz (tiniq) Kiristall sistemasi Monoclinic Fazoviy turi P2 1 Kiristalning o’lchamlari a=6,25643 A; α=90˚ b=41,019 A;β=96,092˚ c=9,1898 A; γ=90˚ Hajmi 2345,06 A 3 Z 4 Zichligi 1,378 mg/m 3 Yutush koeffisenti 1,632 mm -1 F(000) 1024 Ma’lumotlar to’plami O’lchov turlari Supernova, bir o’lchov turi bilan to’g’irlash, atlas O’lchov metodi W Scans Temperatura 293 K Wavelength 1,54184 A Monochromator Grafit Moddalar sohasi uchun ma’lumotlar 4,31 dan 73.83˚ Sohalar indeksi -4<=h<=7; -50<=k<=50; -11<=/<=10 Aks etish

So’rish munosabati Analitik Ko ’ rinish max . va min 0,953 va 0,749 Tozalanishi Tozalanish uslubi Toliq-matrex kichik-to’rtburchakda F 2 Vodorod bilan munosabati; ma’lumotlar/cheklash/parametrlar 7227/1/633 F 2 ga to’la mos kelishi 1,009 Oxirgi R indekslari [I>sigma (I)] R1=0,0431, wR2=0,1113 R indekslari R1=0,0463, wR2=0,1132 Absalyut strukturaning parametric 0,054(15) Govakliklar o’lchami 0,798 va -0,275 e∙A -3 30chining yagona kristall diffraktsion tahlil qilish (5-rasm, 6-rasm 3-jadval) S (1) -C (17) ulanish uzunligi 1.694 A bo'lganligini ko'rsatdi, ikkilamchi belgini aks ettiradigan 1.699 (3) va 1.660 (3) A bilan S (1) -C (17) va S (2) -C (40) pectively, 29 va uchinchi shaklni taklif qiladi. O (5) -C (18) va O (5) -C (22) bo'g'in uzunligi mos ravishda 1.411 va 1.439 A

3-jadval. 30 chi uchun malumotlar. Kiristallning ma’lumotlari. Emperik ma’lumotlar C23H24N4O5S∙H2O Molekulyar massa 486,55 Kiristalning o’lchamlari 0,5666x0,0262x0,0131mm Kiristall turi Ignasimon Kiristallning rangi Rangsiz (tiniq) Kiristall sistemasi Monoclinic Fazoviy turi P2 1 Kiristalning o’lchamlari a=9,7950 A; α=90˚ b=4,93845 A;β=90,813˚ c=22,3598 A; γ=90˚ Hajmi 1081,48 A 3 Z 2 Zichligi 1,491 mg/m 3 Yutush koeffisenti 1,770 mm -1 F(000) 510 Ma’lumotlar to’plami O’lchov turlari Supernova, bir o’lchov turi bilan to’g’irlash, atlas O’lchov metodi W Scans Temperatura 123 K Wavelength 1,54184 A Monochromator Grafit Moddalar sohasi uchun ma’lumotlar 3,95 dan 72.89˚ Sohalar indeksi -11<=h<=11; -5<=k<=3; -25<=/<=27 Aks etish to’plami/ yagona 3935/3005[R(int) =0,0286] Katta qiymatlari I>2/s(I

Natijada II turdagi yangi regioselektiv glikozilyatsiyalar 2- N - ( glikozil ) tiosemikarbazidlar ( to ' rt glycoziltiosemicarbazid structural izomerlari Diagramma 1 da ko ' rsatilgan I - IV ) va 3- N -( Glikozil ) oksadiazolintionlar sintez qilindi . Bundan tashqari, 3-N-glycozil) oxadiazolintionlar oson usulda olingan bo'lishi mumkin. Ichidagi glikozil yarmining erituvchisiz termal S → N migratsiyasi natijasida likozilsulfoniloksadiazollar olingan. (Benzilindolil) glikozilsülfanil-1,3,4- oksadiazollar termoyadroviy reaksiyaga kirishib, N-glikozidlarni joilashtirish ishlari olib borildi. Ular natijasida mos keladigan (benzilindolil) -2-N- (glikozil) tiosemikarbazidlar (II turdagi) yoki galaktozil triazolintionga, galaktozil oksadiazolintion ailanadi, bu rentgen tomonidan tasdi

birinchi marta megakaryotsitik leykemiyada aniqlangan (shuningdek, miokardga bog'liq transkriptsiya faktor MRTF-A). Aktivizatsiya vaqtida MKL1 SRF ga bog'langan raqamlarning transkripsiyalarini faollashtirishda hamkorlik qilish genlarni, jumladan, c-fos va SRF yadroga aylanadi. Bu yo'l orqali olingan moddalar saraton kasalligining metastaziga talluqli va yaqinda paydo bo’lgan fibroz to’qimalar qiziqarli dori maqsadiga aylantiradi [11]. Yaqinda genni ingibitirlaydigan bir qator birikmalar haqida xabar berdik, ushbu Rho / MKL1 / SRF signalizatsiya yo'li orqali vositachilik qilish orqali xosil bo’ldi . Katalog CCG-1423 (1-rasm 1) A-ning ifodasini ingibitori sifatida yuqori samarali o'tkazuvchanlik ekrani lusiferaz muxbirining genini zardob reaktsiyasi elementi bilan boshqa

fotoaktivator funktsional guruhlarni birlashtira olamiz (SAR) 2 deb faraz qildik. Turli xil guruhlardagi reaktivligi va kimyoviy selektivligi mavjud birikmalar olindi. Biz ko’zlagan maqsadlarga fotomonollash odatda hujayra lizisidan keyin amalga oshiriladi. Biroq, agar 2-molekulyar maqsad uchun multiprotein kompleksi bo'lsa, oqsillar membrana bog'langan yoki yadro uchun integral bo’ladi, jarayonda hujayra ajralib chiqishi uning yaxlitligini buzishi mumkin edi, shuning uchun u 1 ga yaqinligini saqlab qola olmaydi. Aslida, faqatgina amalga oshirilgan muvaffaqiyatli ID tadqiqotlari buzilmagan hujayralar yordamida amalga oshirildi. Biz bu ideal yondashuvni ko'rib chiqdik. Bizning mexanizmimizga tegishli hozirgi farazimiz asosida 1-harakat (MKL asosan sitosolga qayta taqsimlanishi),

qo'llaniladi. Har qanday izolyatsiya qilingan oqsillar hazm qilinadi va yuqori aniqlikjda mass-spektral tahlillar bilan aniqlanadi. N N O O H N N O O H N N O O H PG PG PG bog'lovchi bog'lovchi bog'lovchi N N N TARGET TARGET 1) hujayra bilan kupaytirish 2) Fotolizis 1) hujayralar lizisi 2)TAG-N3 C B A Sxema 19: Butun hujayrada tagsiz fotobelgilash uchun maqsad (PG=fotoaktivasosli guruh, TAG=flurosen guruh yoki biotin). Biz PGs sifatida benzofenon va azidni tanlab oldik, sintetik qulaylik va ularning qo'shimcha komponentlari asosida 2-fotoreaktivli (benzofenon C-H ga qo'shiladi, azid geteroatom-H zanjirlariga kiradi) [12] xossasini ifodalaydi. Bundan tashqari, benzofenonning toza bo'lganligini aniqladi va amid bog’i biologik faollikni saqlab qoladi (3, 1-jadval) [

ichiga oladigan TFA katalizatori bilan amidlar 6 himoyalanishning faolligini oshiradi. Keyingi benzoil kislotalar bilan ikkinchi amidatli 7 oxirgi bis (amid) analoglarini berdi 8. Bundan tashqari, biz model azidini (sxema 2) sintez qildik. 4-xloro-3- nitroanilin (9) ning akrililigini ta'qib qilgan nitril guruhini temir va xlorid kislota yordamida anilin olish uchun qaytarish orqali azido guruhi diazotirlash 11 sintez boshlandi. Kaliy gidroksid bilan deatsetillanish anilin 12 ni aniqladi, u keyinchalik 4 bilan birlashtirildi va amin berish uchun himoyalangan modda olindi 13. 3-metoksi-5-triftorometilbenzoy kislota bilan yakuniy amidatsiya modeli taqdim etadi 14. B o c N O HO R 2R 1 H 2 N H N NO R 2R 1 R 4R 3 O O H N NO R 2R 1 R 4R 3 O 4 5 6 7 81 ) E D C , D M A P C H 2 C l 2 2 ) T F A ,

biz asetilenlarni oxirgi probalarimizda efir orqali o'rnatishga qaror qildi va eng ko'p metoksi guruhlari pozitsiyalaridagi aloqalar faol modellar 8a, 8c va 14 ajratib olindi. Fotoapparinlik probani 19 tayyorlash 3- Diagrammada keltirilgan. Anilin 15 Bog’ himoyalangan, keyin esa alkillangan propargil bromidi olindi. Himoyalashdan so'ng, anilin 17 Bog’ bilan himoyalangan nipekotik kislota (4) bilan birlashtirilib, deproteksiyondan so'ng amid 18 olishga erishildi. Final bilan ulashish 3-benzoyilbenzoy kislotasi oxirgi probani 19 ga berdi. Birik ma Sturuktura IC 50 S RE.L (μM) b Chekl anganlik % SRE.L (μM) b Chekl anganlik WST- 1(μM) c 3 O N NO O C l H 9,9 75 0 8a O N NO O C l O M e H 8,3 84 0 8bO N N O O OMe Cl H 11 64 0 8c OHN NO O O M eF 3 C 5,3 60 0 14 O C l N 3 HN NO O O

qo'shib efirlashtiriladi 22. Saponifikatsiyalash, oldindan tayyorlangan piperidin 6c bilan amidlash tushirilishi, 24-sonli probani taqdim etdi. Nihoyat, ikkita azid fotoproba tayyorlandi. Birinchisi, 25 (5-sxema), 14- modelga asoslangan holda, ilgarigi kislota bilan amid tayyorlangan azid o'z ichiga olgan piperdin 13 (sxema 2). Ikkinchi proba, 28, azid va asetilenning joylashishini o'zgartirib, anilin 26 dan tayyorlangan diazotizatsiya / azidatsiya yo'li bilan amalga oshiriladi, keyin esa standart 27 va 18-sonli amidli kuplaj, oxirgi aril azid fotosintezini olish uchun, proba 28 foydalanildi .Cl OH H 2N Cl O BocHN Cl O H 2N1 ) B o c 2 O T H F , 2 ) B r C H 2 C C H , K 2 C O 3 , d i a k s a n T F A C H 2 C l 2 1 ) 4 , E D C , D M A P C H 2 C l 2 2 ) T F A , C H 2 C l 2 HN O

O HF 3 C O O 2 3 1 3 , E D C , D M A P D C M NF 3 C O O NO N 3C l 2 5 H O HF 3 C O N H 2 N a N O 2 , N a N 3 H 2 O / H C l , 0 C O HF 3 C O N 3 NF 3 C N 3 O NO O C l 2 6 2 7 2 8 H 1 8 , E D C , D M A P C H 2 C l 2 Sxema 24: Arl azidining fotoalaqadorlikni tekshirish sintezi 2-jadvalda to'rtta yakuniy shakldagi biologik ma'lumotlar, tarixiy fotoprobalar sintez qilinganligi keltirilgan. Yaxshiyamki, barcha probalar faol bo'lsa ham, benzofenon 19 ga teng 24 va azidli probalar 25 va 28 ga nisbatan kuchliroq edi. Uning ustun kuchiga asoslanib, biz benzofenonni 24ni (IC50 = 2.7 pM) qo'shimcha tadqiqotlar uchun tanladik. Birikm a Sturuktura IC 50 S RE.L (μM) b Chekla nganlik % SRE.L (μM) b Cheklang anlik WST- 1(μM) c 1 9N O O Ph O Cl O NH 6 ,6 57 0 2 4 N F3C O O N O O H 2,7 60 0

2 5N F3C O O N O N3 Cl H 11 75 4 2 8 N F3C N3 O N O O Cl H 17 54 2 Fotolabeleyadan oldin biz funktsiyani saqlashni tasdiqlashni istadik . PC-3 prostat hujayralarining hujayrali ko'chish modelida yuqori darajadagi faollik ostida tekshikdik. Hujayralar (5.0 x 105) 10% FBS o'z ichiga olgan DMEM ichida qoplangan va 12-plastinka plastinkasida yig'ilishga erishildi. 24 soatdan keyin, chiziq 200 μL pipet uchi yordamida tayyorlandi. 0.5% FBS o'z ichiga olgan DMEM va o'zgaruvchan konsentrasiyalari 24 yoki 0.1% DMSO nazorat qilish uchun ishlatildi. Yaraning tasvirlari olingan, yorqin maydon yordamida eksperiment boshida invertli mikroskop (Leica DM IRB) 2,5x magnitlanganida tekshirildi. 24 soatdan keyin hujayralar aniqlandi (10% formalin) va bo'yalgan (0,5% kristalli binafsha

Tagli lizatalarning elektroforez jarayoni yordamida amalga oshirildi, 20 yoki 10 μg oqsilni tashkil qiladi va 5-rasmda keltirilgan. 1chi qator, faqat 0,3 μM aralash 24-ni o'z ichiga oladi va 2 liniyasi o'z ichiga raqibning ancha yuqori konsentratsiyasi 29 oladi . Lane 3 UB aralashmasidan faqatgina tarkibiy qismning 0,3 μM ni o'z ichiga oladi. Ushbu sharoitlarda yuqori aniqlik bilan o'ziga xos bo'lmagan ulanishlar mavjudligi aniq bo'lsa-da, deyarli 24 kjda (oq quti ko'rsatilgandek) 29 ancha o’tib ketgan saratonning hujayralarini davolashi ko'rinmaydi, balki bu muayyan majburiy oqsil muvaffaqiyatli fotolabeled ekanligini ko'rsatdi. UB-nurli bo'lmagan choklardagi lyuminestsent belgilar darajasi, chiziqlarga nisbatan aniq qisqaradi, shunga qaramay kutilg

Ularning ya’ni palladiy-katalizli sherikli almashtirish kiritilishi va birinchi marta muvaffaqiyatli qo'llanilishi natijasida enantioselektiv bo’lgan moddalar olingan, ularda fosfinooksazolinlar (PHOX ligandlari) mavjudlari keng tarqalgan va juda aktiv ligand sifatida foydalaniladigan guruh sifatida paydo bo'ldi . Ulardan bittasi PHOX va unga aloqador N, P ligandlarini qo'llashning asosiy sohalari iridiy katalizli assimetrik gidrogenatsiyadir. Rodiy va ruteniy katalizatorlari bilan solishtirganda, iridiy katalizatorligida N, P ligandlaridan olingan xujayralar ancha kengroqdir, ular olifenlarni gedrogenlashda substrat sifatida ishlatilishi kengayadi, substratda har qanday muvofiqlashtiruvchi guruhlarni o’zida biriktiradigan xossasi kuchaydi. Dastlabki Ir-PHOX katalizatorlari yuq

Nukleofil almashinuv jarayoni adabiyotlarda ma'lum neopentil uglerod atomlarida ancha qiyindir, bu ustunlik sababli diarilfosfidning xloroalkiloksazolin 2 anion bilan reaktsiyasi natijasida fosfinning kiritilishini mumkinligini ko'rsatdi. N O R R'2P N O R Cl 1 2 H2N HO R O Cl Cl 3 4 Sxema 26: Retrosentitik analiz uchun NeoPHOX ligandlar. Ushby va boshq. neopentil galoid reaksion qobilyatini turli xil metall difenilfosfidlarga ega tizimlarda o'rganib chiqdi va albatta, reaktsiya sodir bo'ldi. Yodidlar uchun radikal bir elektron uzatish jarayoni asosiy yo'lni topdi, shu orqali tegishli bromidlar va xloridlar uchun SN2 mexanizmini afzal ko'rdi. Rossi va boshq. shuni ko'rsatdiki, asosiy mahsulotlarini neopentildan yaxshi rentabellikda olish uchun xlorid va suyuq

sinov chog’ida bir necha oy mobaynida sezilarli darajada parchalanmasdan havoda saqlanadi. Aslida taxmin qilinganidek, NeoPHOX komplekslari Ir-1a-e yuqori samarali katalizatorlar bo'lib chiqdi. Ular xuddi shunga o'xshash narsalarni keltirdilar va ba'zi holatlarda esa, nisbatan yuqori enantioselektivliklar mavjud natijalar ko'rsatilgandek o'xshash SimplePHOX komplekslari bir qator sinov substratlarini gidrogenatsiyalashda olingan (2-rasm) . Mumkinroq sintezni hisobga olgan holda, bu keng miqyosdagi tayyorgarlik uchun juda mos, va qanchalik yuqori erkin ligandlarning barqarorligi, NeoPHOX ligandlari super yoki oddiy PHOX ligandlariga alternative mos kelishini aytib o’tamiz. Birgina kamchilik bu birikmalar ko'p sonli zamonaviy oksazolin-asosli ligandlar - bu boshlang&#

P h P h S 1 9 8 % O H ( I r - 1 d ) S 2 9 6 % ( I r - 1 c ) O H S 3 9 5 % ( I r - 1 b ) N P h S 4 8 4 % ( I r - 1 a ) M e O S 5 9 6 % ( I r - 1 c ) M e O M e OS 6 9 0 % ( I r - 1 e ) S 7 9 6 % ( I r - 1 d ) Sxema 29: Ir-NeoPHOX katalizatorlar bilan asimmetrik gidrogenlash Ilgari rivojlanishda ishlatilgan variant PHOX ligandlarini tashkil etadi, to’rtlamchi butil guruhini almashtirish bir izopropil guruhi va bir vaqtning o'zida ikkita katta hajmdagi C (5) da tiklash moddalari mahsulotni taqdim etadilar. Ushbu turdagi ligandlar valentligi uchun kirish mumnik bo’lgan yo’ldir, chunli to’rtlamchi-leucine juda qimmatli moddadir. Geminal substansiya tomonidan olib borilgan sterik to'siq -(5) da ionlar izopropil metil guruhlarini boshqarishi kerak koordinatsiya sohasiga yo'naltirilib,

C l H H2 N C O 2 M e P h M g B r 5 0 % H 2 N O H P h P h C l O C l N E t 3 C H 2 C l 2 , 0 o C 8 3 % N O H P h P h C l O H 7 8 C H 3 S O 3 H C H 2 C l 2 9 4 % C l N O P h P h K P P h 2 N O P h P h P h 2 P N O I r P h P h P h 2 P B A r F I r - 1 0[ I r ( C O D ) C l ] 2 N a B A r F C H 2 C l 2 9 1 % 9 10 Sxema 31: C 5- ikki o ’ rinbosarli NeoPHOX - Ir kompleksi sintezi . S1 ee[%] unum[%] S5 ee[%] unum[%] S2 ee[%] unum[%] S3 ee[%] unum[% ] N O iPr Ph Ph Ph2P BArF Ir Ir-10 19 (R) 93 35 (S) >99 84(-) >99 63 (R) 41 N O iPr Ph2P BArF Ir Ir-1a 74 (R) >99 53 (S) 89 88 (-) >99 85 (R) >99 N O t-Bu Ph2P BArF Ir Ir-1b 97 (R) >99 92 (S) >99 83 (-) >99 95 (R) >99

Ushbu salbiy natijalarga asoslanib, biz yangi yondashuvni tanladik, boshlang'ich materiallari sifatida serin yoki treonin (4-rasm) qabul qilindi. Ushbu aminokislotalarning karboksil guruhi uchun almashuvchi vazifasini to’rtlamchi- leusinning to’rtlamchi-butil guruhi bajaradi, huddi shu vazifani Grinyar yoki alkillit reaktivlarini va keyinchalik uchinchi darajali alkogolning himoya qilinishini ta'minlaydi. Ushbu yondashuvning o’ziga xos xususiyati bu alkilmetal reagent va to'g'ri tanlov orqali himoya guruhida ligandning sterik xususiyatlari optik xossalari ma'lum darajada saqlanadi. Bu turdagi PHOX ligand guruhlari bundan oldin salqin va muvaffaqiyatli tayyorlangan iridiy katalizli gidrogenatsiyaga ishlatiladi [29,30].N O R3 OR2 P R1 R1 R3=H, Me N O R3 CO2Me P R1 R1 R3 C

Grinyar reaktivini o'z ichiga olgan uchta strategiyamiz , metil efir yoki N- himoyalangan birikmalarni olish jarayonini qisqartirishini tekshirildi, ammo bu g’oya muvaffaqiyatsiz bo'lib chiqdi. Xloro amidga Grinyar reaktivi qo'shilishi natijasida xloro amid bilan maqsad qilingan 11 ga erishilmadi ammo, 15 ga Grinyar reagentlari bilan ishlov berilganda P-laktam 16 xosil bo'lganligini ko'rsatdi (sxema 5) [28]. H 2 N C O 2 M eH C l C l O C l C l O N C O 2 M e N E t 3 , C H 2 C l 2 H C l O N O H P h P hH P h M g B r 1 5 1 e k v . P h M g B r C l N C O 2 M e O N O C O 2 M e 1 6 Sxema 34: Maqsadga muofiq bo’lgan β-laktam kurinishi. Shu kabi serindan xosil bo'lgan NeoPHXni tayyorlashga barcha urinishlar natijasida, ayniqsa ligandlarni uchinchi bosqich sintez qilish uchun b

Xuddi shu sharoitda, ushbu mahsulotni Treonin 12 uchun ishlatilgan metilmagniy xlorid bilan ishlov berilganda (4-sxema) mahsulotlarning noma'lum aralashmasiga olib keldi. Grinyar reagenti o'rniga 0 ° C ga qo'shilganda -78 ° Cga tushurildi va reaksiya aralashmasi keyinchalik xonaga qadar isitiladi, bunda haroratda istalgan19- mahsulot 78 % unumda xosil bo'lgan. Ushbu masalalarni yechib bo'lgach, kerakli sovuqlikga asoslangan NeoPHOX ligand 20, 23% unumda serin metilefir gidroxloridi olindi. Keyinchalik to’rtlamchi spirtlar 14 va 20 ni krimniy bilan va asetil bilan bir qatorga holatlarga aylantirdik, stereo va elektron tuzulishi jihatdan turli xil tuzulishli moddalar olinib enantioselektivligi va katalitik faolligi iridiy komplekslariga mos keladiganlari mavjudligi aniqla

N O R2 O R 1P h 2 P N O I r R 2 O R 1P h 2 P B A r F N O R 2 O R 1P h 2 PR 1 O T f y o k i R 1 C O C l , 2 , 6 - l u t i d i n C H 2 C l 2 1 4 R 1 = H , R 2 = M e 2 0 R 1 = H , R 2 = H 1 4 - T M S R 1 = M e 3 S i , R 2 = M e , 6 7 % 1 4 - T E S R 1 = E t 3 S i , R 2 = M e , 7 3 % 1 4 - T B D M S R 1 = t - B u ( M e ) 2 S i , R 2 = M e , 6 8 % 1 4 - O A c R 1 = C O M e , R 2 = M e , 7 6 % 2 0 - T B D M S R 1 = t - B u ( M e ) 2 S i , R 2 = H , 5 4 % 1 ) [ I r ( c o d ) C l ] 2 C H 2 C l 2 , 2 ) N a B A r F I r - 1 4 - O H R 1 = H , R 2 = M e , 9 9 % I r - 1 4 - T M S R 1 = M e 3 S i , R 2 = M e , 8 0 % I r - 1 4 - T E S R 1 = E t 3 S i , R 2 = M e , 9 9 % I r - 1 4 - T B D M S R 1 = t - B u ( M e ) 2 S i , R 2 = M e , 7 5 % I r - 1 4 - O A c R 1 = C O M e , R 2 = M e , 8 2 % I r - 2 0 - T B

qilindi, bu tahminni kremniy bilan kuzatilgan turli xil konvertatsiyalarni ham tushuntirib beradi, E-reaktor katalizatorlari, f-BuMe 2 Si seriyasidagi pasayish Et 3 Si> Me3Si kabi kuzatildi. Ir-gidrid komplekslari gidrogenatsiyalash vaqtida oraliq moddalar sifatida xosil bo'ladi. Kuchli kislotalar [32] gidrogenlash sharoitida efirlar [33] trimetilsililning parchalanishiga olib kelishi mumkin. Shunday qilib, erkin gidroksi guruhini gidrogenatsiyalash vaqtida erkinlashtiruvchi qisman desilyatsiya bo'lishi mumkin. Katta aniqlik bilan olingan past konvertatsiya qilishning sababi, kislota-labil trimetilsilil efirni o'z ichiga olgan L- Ir-14-TMS guruhini xosil qiladi . S1 ee[%] unum [%] S2 ee[%] unum [%] S3 ee[%] unum [%] S4 ee[%] unum [%] Ir-14-OH 41 (+) 10 n.d 7 (S) 4 Ir-14-OAc 87(

N O Ir OR Ph2 P BAr F Ir-ser-PHOX-OM e: R=M e Ir-ser-PHOX-OBn: R=Bn Ir-ser-PHOX-OAc: R=Ac Ir-ser-PHOX-OBz: R=Bz NeoPHOX katalizatorlari orasida eng reaktiv kompleks katta miqdorda TBDMS guruhi bilan birga eng yuqori enantioseliktivlikni S 1-3 alkenlarini gidrogenlashda ko ’ rsatdi . Bundan tashqari, olingan PHOX katalizatorlaridan eng samarali PHOX-OAc va ser-PHOX-OBz ekanligi tasdiqlandi. Faollik nuqtai nazaridan va enantiomerik xossa jihatidan bu katalizatorning ishlashi xossasini ifodalaydi va ular Ir-1b ferf-leusin xosil bo'lgan kompleksiga o'xshash bo'ldi. Ushbu Ir-20-TBDMS kabi asosli komplekslar, kamroq enantioselektivlik hsil qildi. Imin gidrogenlashda S4-jadvalda ko'rsatilgan katalizatorlarning hech biri yuqori enantiyoselektivlikni xosil qilmadi. Bir necha treonin

va enantioselektivitlarni navbati bilan 98% ee ni tashkil qildi. Ligand 14-TES yanada samarali bo'ldi va mos keladigan to’rtlamchi-leusin-yangi NeoPHOX ligandidan 1b (97% ee) dan ham afzalroq edi. Keyinchalik substrat sifatida (E) -1,3-dimetilalil asetat sinov qilindi (Diagramma 9). Uchta sinovdan o'tgan katalizatorlar bia kutgan natijalarni bermadi. Barcha holatlarda va enantiomerikada rentabellik past edi, eng yaxshi ligand 14 uchun faqat 41% ga yetdi. Qizig'i shundaki, sterillikni ko'proq talab qiluvchi ligand 1,3-difenilalil asetat uchun yuqori enantioselektivlik 14-TESga olib kelmadi. Nihoyat, ligandlar ham talabchan bo'lgan uslubiy substrat (sxema 10) xosil qilindi. Siklogeksan-2-en-1-yl benzoat bilan allilga almashtirishda sezilarli darajada enantiyomerik ortiqch

1.7. β-arilatli alkilamidlarni Pd-katalizatorligida sintez qilish. Inert C-H zanjirlarini ishlab chiqish uzoq muddatli zamonaviy organik sintezning maqsadi hisoblanadi. O'tgan o'n yilliklar mobaynida keng ko'lamli sa'y- harakatlar natijasida tadqiqot va amaliyotlarda C-H faollashtirish / funktsionalizatsiyasi ajoyib muvaffaqiyatga erishildi [1-6]. C-H bogning faolligini oshirishda qo’llaniladigan usullardan biri C-H faolligini qo'llab-quvvatlaydigan DG (yo'naltiruvchi guruh) guruh moddalardan foydalanish hisoblanadi. Metall katalizatorni ishlatish nazorat qiluvchi DG ning o'zgarmas vazifasini [7-9] osonlashtiradi. Oddiy trans-C-H faollashtirish strategiyasini shakllantirish uchun , DGqo’llash iqtisodiy tejamli usul hisoblanmaydi. Chunki reaksiyaga kirishuvchilar

ma'lum bo'lgan misollar turli xil o'tish metall katalizatorlarini ishlatib, oksigenatsiyalash palladiy, nikel va temir kabi boyitilgan moddalar ishlatish orqali tarkibiy jihatdan turli xil amidlar sintezi, ikki bosqichli jarayon AQning substratga o'rnatilishida operatsiyani o'z ichiga oladigan jarayonlar sodir bo’ladi. Quyuda, bizning natijalarimiz haqida xabar beramiz, qo'shimcha bir tomonlama domeni yondashuvini yaratish, turli xil sintez qilish uchun oldingi DG o'rnatishsiz arilatli alkilamidlar sintezi amalga oshirilgan. Qo'zg'alishni boshlash uchun AQ 1, butiril xlorning (2a) va yodobenzol (3a) ta’sirlashishi model reaksiya sifatida tanlandi. Pd (OAc) 2 mavjudligida birlamchi reaktsiya maqsadli mahsulot 4a (kirish 1, 1-jadval) xosil bo’lishi kuzatil

miqdorda 11 Pd(OAs) 2 K 2 CO 3 1,4- dioksan 26 12 Pd(OAs) 2 K 2 CO 3 CH3CN Kam miqdorda 13 Pd(OAs) 2 K 2 CO 3 Toluol 43 14 Pd(OAs) 2 K 2 CO 3 DMF Kam miqdorda 15 Pd(OAs) 2 K 2 CO 3 DMSO Kam miqdorda 16 e Pd(OAs) 2 K 2 CO 3 p-ksilol 72 17 f Pd(OAs) 2 K 2 CO 3 p-ksilol 55 a Asosiy sharoitlar:1a (0,2mmol), 2a (0,2 mmol), 3a (0,3 mmol), katalizator (5 mol%), asos (0,4 mmol), erituvchi (2 mL), jarayon 120˚C da aralashtirildi( erituvchi uchun quyi chegarasi) 12 soat davom ettirildi. Unumlari aniqlandi. c Pd(OAs) 2 (10 mol%). d Pd(OAs) 2 (3 mol%). e Temperature 130˚C. f Temperature 110˚C Yuqorida keltirilgan optimallash tajribalaridan so'ng, bu doirada keyinchalik arilatli amidlar sintezida bitta maqsadli yondashuv mavjud edi, turli xil aril yodidlarni va favqulodda xlorli birikmalar olindi.

N N H 2 R C lOH I P d ( O A c ) 2 , K 2 C O 3 p - k i s i l o l , 1 2 0 C R NO NH 1 a 2 3 4 Royhat R Ar Maxsulot Unum (%) b 1 CH 3 Ph 4a 72 2 CH 3 4-MeC 6 H 4 4b 65 3 CH 3 4-OMeC 6 H 4 4c 77 4 CH 3 4-ClC 6 H 4 4d 76 5 CH 3 4-BrC 6 H 4 4e 74 6 CH 3 4- IC 6 H 4 4f 78 7 CH 3 4- NO 2 C 6 H 4 4g 86 8 CH 3 4-COMeC 6 H 4 4h 72 9 n-C 3 H 7 Ph 4i 74 10 n-C 3 H 7 4-Me C 6 H 4 4j 80 11 n-C 3 H 7 4-OMe C 6 H 4 4k 84 12 n-C 3 H 7 4-Cl C 6 H 4 4l 85 13 n-C 3 H 7 4-NO 2 C 6 H 4 4m 76 14 n-C 3 H 7 3-Me C 6 H 4 4n 80 15 CH 3 (CH 2 ) 4 Ph 4o 78 16 CH 3 (CH 2 ) 4 4-Me C 6 H 4 4p 65 17 CH 3 (CH 2 ) 4 4-OMe C 6 H 4 4q 82 18 CH 3 (CH 2 ) 4 4-Br C 6 H 4 4r 79 19 CH 3 (CH 2 ) 4 3-I C 6 H 4 4s 67 20 CH 3 (CH 2 ) 8 Ph 4t 85 21 CH 3 (CH 2 ) 8 4-OMe C 6 H 4 4u 78 22 CH 3 (CH 2 ) 8 4-Cl C 6 H 4 4v 75 23 CH 3 (CH 2 ) 8

N NH2 R Cl O H Pd(OAc)2, K2CO3 p-kisilol, 120 C N H 1a 2e 3 5a, Ar=Ph, 67 % 5b, Ar=4-MeOC6H4, 70 % Ar N O Ar Ar-ISxema 36: Ikki C-H arilatli N-AQ asetamidi. Bundan tashqari, siklogeksilformil kislota (2f) ta'sirlanganda AQ va aril yodidlar bilan bir xil bo'lgan ikkita C-H birikmasi mavjud β-uglerod atomlari bir vaqtning o'zida 2,6-diarilsiklogeksilformamid 6 (sxema 2) olindi. Natijalar ushbu yagona va juft arilatli mahsulotlarning ishlab chiqarilishi mavjud bosqichentsial C- H keng ko'lamli turli alkilamidlarni sintez qilishda arilasion yondashuvi dastur doirasini ko'rsatdi. N NH2 Cl O H H Pd(OAc)2, K2CO3 p-kisilol, 120 C N H 1a 3 Ar-I N O Ar Ar 2f 6a, Ar=4-MeOC6H4, 75 % 6b, Ar=4-BrC6H4, 63 % Sxema 37: C-H arilatli N-AQ siklogeksilformamid Natijada to'g'ridan-to

sintez o’rganildi [14]. Izopinokamfeol (-) - (1R, 2R, 3R-pinan-3-ol) (1) oksidlanish gidroborlash jarayonida (-) - 2-pinen olinganligi aniqlanadi. Bundan tashqari, xloroasetil xlor bilan ikkinchi terpen spirtlarning 1 o'zaro ta'siri piridin ishtirokida metilen xlorid eritmasida eritilgan reaktsiya aralashmasining suyuqoq nuqtasida bir tarzda, (-) - (IV, 2, 3R) izopinokamfeol monoxloroasetat (2) xosil bo’lishi kuzatildi. Birinchi bor alkilash (siklogeksilamin) va ikkilamchi (Dimetilamin, dietilamin, dibutilamin, morfolin va piperidin) monoxloroasetat bilan (2) dietil efir eritmasida eritilgan xolda olib borildi. Galogenlar ichida xlor atomi 2 bilan karbonil guruhining aktivlanishi α-holatni , (-) - (1R, 2A, 3R) amino efirlarining xosil bo'lishi preparatning rentabelligiga 3-8 ga

19 80,0 189-191 -10,8 - C 18 H 32 NO 2 I 421,3 Olingan birikmalarning 2-8 tuzilishi NMR 1H, IQ va mass-spektroskopiya, elementar analiz natijalari bilan tasdiqlandi.OH ClCOCH2Cl CH2Cl2, Py O Cl O O NR1R2 O 1 2 3-8 R1R2= CH3(3); R1R2= C2H5(4); R1R2= C4H9(5); R1=H R2=C6H11 NR1R2= morfolin(7); NR1R2= piperidin (8) (6) Sxema 38: Reaksiya jarayoni. Murakkab 2 ning PMR spektrida xarakterli formadagi OCOCH 2 Cl guruhining protonli signalining 2H ning intensivligi 4,34 ppm bo'lgan dublet spektrda ko’rindi. 3-8-gacha aminokislotalarning spektrlarida proton signali COCH 2 NR, R2 guruhi bir juftlik integral intensivligi 2H dan 3,32 ppm sifatida namoyon bo'ldi. Signallar pinan halqasining protonlari va atomdagi substituentlar azot bu tipdagi birikmalar uchun xarakterlidir. Murakkab 2 ning IQ s

2 Monoxloratsetat- 20 3 Dimetilaminoatsetat- 40 4 Dietilaminoatsetat- 80 5 Dibutilaminoatsetat- 25 6 Seklogeksilaminoatsetat- 15 7 N-morfilonatsetat- 35 8 N-piperidinatsetat- 30 9 dimetilaminoatsetat- gidrixilorid 45 10 dietilaminoatsetat- gidrixilorid 40 11 dibutilaminoatsetat- gidrixilorid 40 12 seklogeksilaminoatsetat- gidrixilorid 20 13 N-morfilonatsetat- gidrixilorid 40 14 N-piperidinatsetat- gidrixilorid 85 15 dimetilaminoatsetat- yodometilat 35 16 Yodometilat dietilaminoatsetat- yodometilat 83 17 dibutilaminoatsetat- yodometilat 30 18 N-morfilonatsetat- yodometilat 30 19 N-piperidinatsetat- yodometilat 20 Tadqiq qilingan birikmalardan antifidant kirish aminokislota 4, N-dietilamino guruhini va uning yodometilatini 16, shuningdek, gidroxlorid 14, loviya bargini himoya qilish darajasi

foizga qisqartirdi. Gerbisid olingan moddalar faoliyati nafaqat namoyon bo'ldi, balki vegetativ o'simliklar uchun qo'llanilganda , ularning o'simliklardan ko'ra ko'chatlar orqali kirib borish o'simlik organlari qiyinchiliklari tufayli qulaylashdi. 2-19-gacha bo'lgan aralashmalar juvenoidlar uchun sinovdan o'tkazildi. Tajriba suyuqliklarini zamonaviy usulda qo'llash olti soat davomida yosh o’simlik hujayrasiga hech qanday sezilarli faoliyatni ko'rsatmadi. 2-19 birikmalarning zaharlilik darajasini o’rganish laboratoriya sharoitida nematodlarning lichinkasiga 0,5-2,0 % li konsentratsiyasi ta’sir ettirilganda 40 % faollikni namoyon qildi. Yuqorida keltirilgan ma'lumotlardan shuni xulosa qilish mumkinki, aminoefir bo’lgan izopinokamfeol va uning d

II BOB. TAJRIBA QISM Tajriba 1 . p-Xlorfenil-m-tolilaminoatsetat sintezi Reaksiya uchun olingan reagentlar: m-toluidin natriy gidrokarbanat 0,84 g (0.01 mol) p-xlorfenilxloratsetat benzol (absalyut) 50 ml Yuqoridagiga o‘xshash jihozlangan tubi dumaloq kolbaga meta-toluidin solinib 50 ml absolyut benzolda eritildi. Uning ustiga 0.84 g (0,01 mol) natriy gidrokarbonat asta-sekin solindi. So‘ngra oz-ozdan chayqatib turgan holda p- xlorfenilxloratsetat solindi. Reaksiya 5 soat davom etib tugagandan so‘ng, aralashmani ajratish maqsadida 5% li ishqor eritmasi solindi. Eritma yaxshilab aralashtirilgandan so‘ng, benzol bilan 3 marta ekstraksiya qilindi. Benzol qavat CaCl 2 yordamida quritildi. Benzol suv nasosida haydab olindi, mahsulot esa etil spirtida qayta kristallanib tozalandi. T suyuq. = 25°

turilgan holda 80 0 S temperaturada 6 soat davomida qizdirildi. Reaksion massa xona haroratigacha sovutildi va 20 ml muzli suvga quyildi, bunda modda to‘liq kristallandi. Eritma filtrlanib ajralgan kristall massa 96 % li etil spirtida qayta kristallandi va havoda quritildi. T suyuq. = 46 ° S . Reaksiya unumi 2. 48 g , 8 0 % ni tashkil qildi. Tajriba 4. p-Xlorfenil(dietil)aminoatsetat sintezi Reaksiya uchun olingan reagentlar: p-xlorfenilxloratsetat 2 g kaliy gidrokarbanat 0,84 g dietilamin 0,73 g benzol (absalyut) 10 ml Teskari sovutgich bilan jihozlangan 100 ml hajmli kolbaga 2 g p- xlorfenilxloratsetat va 10 ml absolyut benzol solinadi, uning ustiga 0.84 g kaliy gidrokarbonat va 0.73 g dietilamin qo‘shiladi. Reaksion aralashma 5 soat davomida suyuqatiladi. Eritma xona haroratigacha sovut

Teskari sovutkich bilan jihozlangan tagi dumaloq kolbaga 2 g p- metoksifenilxloratsetat, 0.6 g mochevina, 1 g potash solinib, uni 10 ml geptanda eritildi. Reaksiya 5 soat davom etdi. Reaksiya tugagach, erituvchi geptanni suv nasosi vaakumida haydab olindi. Kolbada qolgan moysimon suyuqlikni 100 ml hajmli stakanga quyildi. Vaqt o‘tishi bilan moysimon suyuqlikning yarimi stakan tubida qotib qoldi. Qotmagan moysimon suyuqlikni alohida idishga quyib olindi. Stakan tubidagi qattiq moddani 10 ml 96% li etil spirti bilan qayta kristallandi. T suyuq. = 78°S. Unum 1.48 g, 66%. Tajriba 7. p- Metoksifenildifeniltiokarbazon sintezi Reaksiya uchun olingan reagentlar: p-metoksifenilxloratsetat 2 g (0,0 1 mol ) dimetilsulfoksid 10 ml potash 0,69 g (0,005 mol) difeniltiokarbazon 2,56 g (0,01 mol) Teskari

ajratib olindi. Maxsulotning xosil bo’lganini isbotlash uchun yupqa qatlamli qog’oz xromatografiyasi (YuQQX) orqali R f qiymatini aniqladik. Bunda geksametilemtetramin di(p-metoksifenilatsetatoxlorid) kutarilishi p- metoksifenilatsetatoxloridning kutarilishidan farq qildi. R f =0,56452 ga teng buldi. Unum 78 % Tajriba 9. N-4-metksifenilkarboksimetilendietilamin sintezi Reaksiya uchun olingan reagentlar: dietil amin 0,365 g (0,005 mol) p -metoksifenilxloratsetat 1,0025 g (0,005 mol yoki 0,91136 ml ) K2CO3 0,345 g (0,0025 ml) etil spirt (absalyut) 15 ml Tubi yumoloq 100 ml hajmli kolba qaytarma sovutkich bilan jihozlanib, 1:1 nisbatda reaksion aralashma solindi. Bunda 0,365 g (0,005 mol) dietil amin va 1,0025 g (0,005 mol yoki 0,91136 ml ) p -metoksifenilxloratsetat solindi. Reaksiya natijas

etil spirt (absalyut) 15 ml Tubi yumoloq 100 ml hajmli kolba qaytarma sovutkich bilan jihozlanib, 1:1 nisbatda reaksion aralashma solindi. Bunda 1,5 g (0,025 mol) etilen diamin va 5,0125 g (0,025 mol yoki 4,557 ml ) p -metoksifenilxloratsetat solindi. Reaksiya uchun ishlatilgan etilen diamin 1 mol sulfat kislota bilan gidratlangan holatda bo’lganini va reaksiya natijasida ajraladigan HCl ajralishini e’tiborga olgan holda, ularni neytrallash uchun jami 5,175 g (0,0375 ml) K 2 CO 3 qo’shilib 15 ml etil spirtida eritildi. Reaksiyani kuzatish davomida reaksiyon aralashma qizdirmasdan reaksiya sodir bo’ldi. Bu aralashmaning suyuqaganidan xulosa qilindi. Bu ta’sirlashish etilen diamin tarkibidagi sulfat kislota bilan K 2 CO 3 ning natijasidir. Reaksion aralashmadan ko’pirib CO2 gazi ajraldi. Rea

tasirida suyuqadi, bunda reaksiya erituvchining suyuqash haroratida bordi deb hisoblandi. Reaksiya 3 soat davom etdi. Reaksiya tugagach reaksion aralashma furfor kosachaga quyildi, erituvchi bug’latildi. Reaksion aralashma xona haroratigacha sovutildi. Keyin esa xloroformda ekestraksiya qilindi va distillangan suv bilan yuviladi. Xloroformli qism kalsiy xlorid bilan quritiladi va filtrlanadi. Xloroform oddiy sharoitda haydab olinadi. Natijada, oxirgi maxsulot di(N- p- metoksifenilatsetato ) etilen di amin ajratib olindi. Maxsulotning xosil bo’lganini isbotlash uchun yupqa qatlamli qog’oz xromatografiyasi (YuQQX) orqali R f qiymatini aniqladik. R f = 0,30897 ga teng buldi. T suyuq. = 44,76˚C Unum 70 % Tajriba 12. Sem. N,N’-di-(4-metoksifenilkarboksimetilen) geksametilendiamin sintezi. Reaks

Etil spirt (absalyut) 15 ml Tubi yumoloq 100 ml hajmli kolba qaytarma sovutkich bilan jihozlanib, 1:2 nisbatda reaksion aralashma solindi. Bunda 3,05 g (0,05 mol) etanol amin va 10,025 g (0,05 mol yoki 9,114 ml ) p -metoksifenilxloratsetat solindi. Reaksiya natijasida HCl ajralishini e’tiborga olgan holda, uni neytrallash uchun 3,45 g (0,025 mol) K 2 CO 3 qo’shilib 15 ml etil spirtida eritildi. Reaksion aralashmadan ko’pirib CO2 gazi ajraldi. Reaksiyon aralashma harorat tasirida suyuqadi, bunda reaksiya erituvchining suyuqash haroratida bordi deb hisoblandi. Reaksiya 2 soat davom etdi. Reaksiya tugagach reaksion aralashma furfor kosachaga quyildi, erituvchi bug’latildi. Reaksion aralashma xona haroratigacha sovutildi. Keyin esa xloroformda ekestraksiya qilindi va distillangan suv bilan yuv

III BOB TAJRIBA NATIJALARINING MUHOKAMASI 3.1. Fenollarni xlorasetillash reaksiyalari. Nemis olimlari fenolni xlorasetillash reaksiyasini AlCl3 ishtirokida, 0˚C da CS2 eritmasida olib bordilar va bunda O-asillash reaksiyasi borib, fenilxlorasetat xosil bo’lishi aniqladilar:OH ClCH2COCl OCOCH2Cl AlCl3 -HCl Agar fenol ikki barobar ortiqcha miqdorda olinib reaksiya 10-20˚ C da o ’ tkazilsa C - asillash borib , 2- va 4- gidroksifenasilxloridlar aralashmasi xosil bo ’ ladi : OH ClCH2COCl OH COCH2Cl AlCl3 -HCl OH COCH2Cl G.N.Dorofenko va E.N.Sodiqovlar ham fenolni xlorasetillash reaksiyasini o’rganganlar. Ular yuqoridagi maualliflardan farqli ravishda, reaksiya qobilyati kuchli hisoblangan fenol va xlorasetilxloridni ekvimolekulyar miqdorda olib katalizatorsiz qizdirganlar (14 soat) va 79 % unum

bog’liq ravishda O- yoki C-asillash mahsuloti, erituvchisiz va katalizatorsiz olib borilganda esa O-asil-mahsulot xosil bo’ladi. O’zbekiston Milliy Universiteti organic kimyo kafedrasi olimlari tomonidan fenollarni xlorasetillash boyicha sistematik ravishda juda ko’p reaksiyalar o’rganilgan. Ular reaksiyalarni har xil erituvchilarda va turli miqdordagi katalizatorlar ishtirokida o’rganishgan. Mualliflar fenolni xlorasetillash reaksiyasi borishini chuqurroq o’rganish maqsadida uni katalitik miqdordagi FeCl 3 , FeCl 3 ∙6H 2 O, Fe 2 (SO 4 ) 3 va TAA lar ishtirokida erituvchisiz va katalizatorsiz faqat erituvchilarda olib borganlar. Fenolni xlorasetillash reaksiyasi abc. Benzol eritmasida olib borilganda faqat O-asillash reaksiyasi borib, fenilxlrasetat 94 % unum bilan xosil bo’ladi. Fenilxlor

maxsulotining yupqa qatlam va gaz-suyuklik xromatografiyalari o’rganilganda analizlar natijasi maxsulot ikki xil moddadan — 90 % p-bromfenil- xloratsetat va 10% 5-brom-2-gidroksifenatsilxloridlardan iborat ekanli- gi aniqlangan:OH Br ClCOCH2Cl Benzol -HCl OCOCH2Cl Br OH COCH2Cl Br Bu reaksiya natijasida ham aralash maxsulotlar xosil bo’lganligi sababli, individual modda olish uchun boshqa erituvchilar bilan xam reaksiyalar olib borish zarurligi aniklandi. Bunday reaksiyalardan biri benzol erituvchisida avval p-bromfenol natriy metali ta’sirida p-bromfenolyat holatiga o’tkazilib, so’ngra unga xloratsetilxlorid ta’sir etirilgan. Reaksiya maxsuloti analiz qilinganida ikki xil modda — p-bromfenilxloratsetat (I) va p-bromfenil-p'-brom- fenoksiatsetatlar (II) xosil bulganligini guvohi bo’lin

Mirzo Ulugbek nomidagi UzMU organik kimyo kafedrasida o-krezolni xloratsetillash reaksiyasi FeCl 3 , FeCl 3 ∙6H 2 O, ZnCl 2 , Fe 2 (SO 4 ) 3 , TAA- katalizatorlari ishtirokida olib borgan. Reaksiyani olib borishning qulay sharoitlari topilgan va bu sharoitda reaksiya unumi 81% ga (FeCl 3 ) etgan. o-Krezolni kam miqdordagi katalizatorlar bilan xloratsetillash reaksiyasining mahsuloti GSX bilan analiz kilinganda, uning tarkibi uchta moddadan-o-tolilxloratsetat (a), 2-gidroksi-3-metilfenatsilxlorid (b) va 4-gidrokei-3-metilfenatsilxloriddan (d) iborat ekanligi aniqlandi:OH CH3 OCOCH2Cl CH3 ClCOCH2Cl kat -HCl OH H3C COCH2Cl OH H3C COCH2Cl a b d o-Krezolni xloratsetillash reaksiyalarining barchasida 2-gidroksi-3- metilfenatsilxloridning miqdori 4-gidroksi-3-metilfenatsilxlorid miqdoridan ko’pro

va maxsulot tarkibiga ta’sirini o’rganilgan. p-Krezolni xloratsetillash reaksiyalari unumining FeCl 3 bilan 86-90%-ga yetishi, TAA-bilan esa reaksiya unumining eng kam bo’lishi va 53-58% ga yetishi aniqlangan. Reaksiya maxsuloti tarkibida ikkita modda-p-tolilxloratsetat (p-TXA) va 2-gidroksi-5-metilfenatsilxlorid (2-G-5-MFX) borligi yupqa qatlam xromatografiyasi (YuQX) va gaz-suyukdik xromatografiyasi (GSX) bilan aniqlangan. 3.2. Ikkilamchi, uchlamchi va to’rtlamchi aminlarning kimyoviy faolligining nazariy taxlili. Ma’lumki aminlar organik birikmalar ichida asoslilikni namoyon qiladigan birikmalar hisoblanadi. Aminlar azоt atоmidagi bo’linmagan elektrоn jufti hisоbiga asоslilik хоssasini namоyon qiladi. Suvli eritmada aminlar RNH 3 + katiоnini hоsil qilib, lakmusni ko’k, fenоlftaleinni ma

2-nitro 5,9 4-nitro 6,25 4-xlor 6,85 N 7,2 4-metil 6,9 4-metoksi 7,3 Bog'lanish bilan ajralib turadigan boshqa birikmalarda N-H nisbatan oson ajralishi amalga oshadi, masalan, kislotali amidlarda. Ulardagi ajralib chiqish tendentsiyasiga to'g'ridan-to'g'ri biriktirilgan C = O-guruhining NH bog'lamiga katta ta'sirga egaligi bilan ajralib turadi. CH3 C O NH2 K=8 10-16 N-H bog’i bo’lgan imidlarga xos dissotsiyalanish ikki asosli islotalarda , masalan: H2C CH2 C NH C O O K=3 10-11 Shuningdek, ftalimid tomonidan kislota xususiyatni eritmada namoyon etishi, kaliy ishqori bilan ta’sirlashib kaliy ftalimidni xosil qilishi ham yuqoridagi xossalardan kelib chiqadi. Ikkita uglerod-uglerod bog’i N-Hning holatiga kam ta'sirga qiladi. Biroq, agar NH-guruhi ikki tomonlama

1. To’g’ridan to’g’ri kation va OH - ionlarini xosil qiladigan moddalar; 2. Eritmadagi suv bilan ta’sirlashishi natijasida ko’p miqdorda OH ionlarini xosil qiladigan moddalar; Bu kabi moddalarda proton biriktirib olishi natijasida ulardan xosil bo'ladigan anion tipidagi kationlari va eritmada OH - ionlarining kontsentratsiyasi ortadi. Alifatik, yog'li- aromatik spirtlar va fenollar gidroksil ionlarining xosil bo'lishi bilan dissotsiyalana olmaydi. Faqat spirtning uglerodi fenil guruhlarini birikishi bilan, para holatda elektronodonor xossaga ega bo’lgan guruhning birikishi natijasida karbakationning xosil bo’lishi bilan OH- ionlarining dissotsiyalanishi mimkin. Ar 3 COH+2H 2 SO 4 =Ar 3 C + +2HSO 4 - +H 3 O + Organik moddalar ichida mavjud bo'lgan ikkinchi turdagi organik bi

Konstanta qanchalik katta qiymatga ega bo’lsa, aminning asosliligi shuncha kuchli bo’ladi. Muvozanatning o’ng tomonga siljishining asosiy sababi azotning bog’lanishda ishtirok etmagan electron juftlarining ta;siri bilan xarakterlanadi. Shuning uchun aminlarni asosan kuchli kislotalar bilan tuz holida ajratib olinadi. Alifatik aminlarning asoslilik xossasi ammiakka nisbatan hisoblaniladi. Quyida aminlarning K OCH qiymatlari berilgan: K OCH ∙10 5 K OCH ∙10 5 NH 3 1,79 CH 3 CH 2 NH 2 34 CH 3 NH 2 43,8 (CH 3 CH 2 ) 2 NH 96 (CH 3 ) 2 NH 52 (CH 3 CH 2 ) 3 N 56,5 (CH 3 ) 3 N 5,45 Yuqoridagi qiymatlardan shu ma ’ lum bo ’ ladiki , alifatik aminlarning ichida asoslilik xossasi ikkilamchi aminlarda eng kuchli hisoblanadi . Metil guruhlar ta’sirida metilamindan dimetilaminga o’tishda asоslilik оrtadi

qiluvchi o’rinbosarlar aromatik aminning asosliligini kattalashtiradi, salbiy ta'sir ko'rsatadigan guruhlar esa elektron effektlari asoslilikni kamaytirish: K OCH 25 ∙10 5 p-CH 3 O-C 6 H 4 -NH 2 14,7 p-CH 3 -C 6 H 4 -NH 2 11,3 C 6 H 4 -NH 2 4,6 p-Cl-C 6 H 4 -NH 2 1,5 p-Br-C 6 H 4 -NH 2 1,04 m-Br-C 6 H 4 -NH 2 0,38 m-NO 2 -C 6 H 4 -NH 2 0,04 p- NO 2 -C 6 H 4 -NH 2 0,01 Aminlarning ionlanish konstantasiga va asoslilik kuchiga orto- va orto-orto- holatga o’rinbosar kiritilishi sezilarli darajada o’zgartiradi. Ta’sir etayotgan guruh, orta holatda mavjud bo’lsa, balki birvaqtning o’zida turli ta’sirlar bo’lishi mumkin: elektronlarning ta’siri, bog’ holatining o’zgarish yuli bilan va o’rinbosarning aminoguruh bilan bevosita ta’sirini aytish mumkin. Agar o’rinbosar orto- holatda joylashga

Dimetilasetamid vodorod xlorid bilan tuz xosil qiladi, suvda yuqori konsentrat xosil qiladi, shuningdek, HClO 4 va H 2 PtCl 6 bilan puxta kiristalizatsion tuz xosil qiladi. Mochevina kabi ikki amid guruh va bitta korbonil guruh tutuvchi birikmalar yuqri asoslilikni namoyon qiladi, shuning uchun bu kabi birikmalar bir molekula HNO 3 bilan kiristalizatsion tuz xosil qiladi. Aminlar galogenli xosilalar bilan osonlik bilan ammoniyli tuzlarni xosil qiladi: R 3 N + R’J = [R 3 NR’] + J - Natijada paydo bo'lgan ammoniyning o'rniga qo'yiladigan tuzlarida azot va to'rt xil uglevodorod guruhlari orasidagi bog'lar juda qimmatli hisoblanadi. Bu C 14 uglerodini qo'llash orqali isbotlangan .Shunday qilib, masalan, tetrametil yodidlarini tayyorlashda trimetilamin va C 14 H 3 J qo’l

Elektron nazariya nuqtai nazaridan ifodalangan fikrlar asosida, ushbu ma'lumotlar to'liq qo'llab-quvvatlanadi. Xlor bu sharoitda 2 xil: kuchli –J ta’sir, kuchsiz +M ta’sir namoyon qiladi va allil bromidning almashinmagan anilin bilan o’zaro ta’sirlashish reaksiya tezligini kamaytiradi. Metoksi guruhda ham shunday ta’sirlar bo’ladi, ammo, u para holatda –J tasiriga nisbatan +M ta’siri katta bo’ladi. Natijada reaksiya tezlik konstantasi 3 marta oshadi. p-toluidin molekulasiga meta holatiga 2 ta metil guruhning kirishi reaksiya tezlik konstantasini kuchli oshirishi bilan o’ziga xos xisoblanadi. Para almashingan anilinning orto izomerining allil bromid bilan reaksiya tezligini taqqoslash asosida N.A.Menshutkin orto izomerlarda sterik faktor (fazoviy ta’sir) ta’sirida reaksiya tezli

Sterik va boshqa ta’sirlar natijasida P faktor o’zgaradi, bunda almashingan guruhning hajmiga bog’liq holda P faktor katta yoki kichik bo’lishi mumkin. Buni orto almashgan dimetil anilinlarning barchasida kuzatdik. Agar benzol yadrosi va amino guruh orasida metilen guruh quyilsa, Menshutkin shu shu reaksiyani allil bromid bilan 100˚C da reaksiya tezlik konstantasi keskin ortishini kuzatadi. Shu bilan bir qatorda alisiklik va to’yingan qator aminlarning allil bromid bilan o’zaro reaksiyasining tezligi katta bo’ladi. K 100˚C ∙10 6 C 6 H 5 -NH 2 68 C 6 H 5 -CH 2 -NH 2 997 C 6 H 11 -NH 2 (siklogeksilamin) 1309 (CH 3 ) 2 CH-NH 2 1257 Anilindan benzilaminga o’tganda reaksiya tezlik konstantasining ortishi birinchi navbatda azotning taqsimlanmagan elektron juftlarini benzol yadrosi bilan aral;ash

C H 3 C H 2 C H 2 C H 2 C H 2 C H 2 N H H H N H C H 2 C H 2 C H 2 C H 2 C H 2 C H 3 N C 2 H 5H 5 C 2 C 2 H 5 q a y n . T . = 1 3 3 o C q a y n . T . = 9 0 o C b i r l a m c h i g e k s i l a m i n ( v o d o r o d b o g ' h i s o b i g a a s s o t s i a t s i y a l a n g a n ) t r i e t i l a m i n ( v o d o r o d b o g ' h o s i l q i l m a y d i ) A minlarning eritma muhitida vodorod bog’ni xosil qilishi IQ spektr orqali isbotlangan. Uchlamchi aminlarning vodorod bog’ xosil qilmaydi. Ikkilamchi aminlar esa kuchsiz vodorod bog’lanish mavjud. Birlamchi aminlarda bu bog’lanish kuchli ifodalangan. Aminlar eritmasining muvozanatlashgan holatida faqat ammoniy va gidroksil ionlari bo’lmay, aminlarning gidratlangan holatda ham mavjud bo’ladi. Turtlamchi aminlar eritmada faqat ion kurinish

2.86m.u. (4ta H intensivligi) signallari bo’ladi. N-H prоtоni esa 3.06m.u. sоhada kuzatiladi. Aminlarning 1 H YaMR spektrida aminоguruh ta’sirida qo’shni CH 3 , CH 2 , CH guruhlar prоtоnlari kislоrоd yoki galоgen ta’siriga nisbatan kamrоq kuchsiz maydоn tоmоn siljiydi, NH 2 yoki NH guruhlarning prоtоnlari хuddi ОH prоtоni kabi erituvchi, harоrat va kоntsentratsiyaga bоg’lik hоlda turli sоhalarda qayd etiladi. Ammоniy prоtоnlari esa 6-9m.u. sоhada namоyon bo’ladi. Yuqoridagi ma’lumotlarga asoslanib shuni takidlash mumkinki, aminning asosliligi qancha yuqori bo’lsa, ularning azot atomida joylashdan vodorod atomi nukleofil almashinish reaksiyasiga osonroq reaksiyaga kirishadi. Aminlarning mana shu xossasidan foydalangan holda p-metoksifenilxlorasetatning turli aminlar bilan nukleofil almashin

C 2 H 5 J 6,3 C 2 H 5 Br 1 CH 2 =CH-CH 2 J 6,6 CH 2 =CH-CH 2 Br 1 CH 2 =CH-CH 2 Cl 0,01 Bundan tashqari reaksiya tezligi uglevodorodning zanjirining uzunligiga bog ’ liqligi aniqlandi . Bunda zanjirning uzunligi qanchalik ortsa , reaksiya shuncha sekin sodir bo ’ ladi ya ’ ni qiyin almashinadi . Sintez jarayonida o’rganilgan reaksiyalarning barchasi S N 2 reaksiya mexanizimi ostida sodir bo’ladi. S N 2 nukleofil almashinish reaksiyasi bir bosqichda, sinxron tarzda sodir bo’ladi va substrat ham, reagent ham tezlikni belgilovchi bosqichda ishtirok etadi.O’tish holati yoki oraliq holat yuqori energiyaga ega bo’lgan shunday holatki, bu holatdan reaksiyaga kirishuvchi sistema dastlabki moddalarga ham, reaksiya mahsulotlariga ham oson aylanishi mumkin. Y - reagent R-X substratga X o’rinbosarga q

shaklida berilgan. Bu buyalgan shakildagi p-elektron neytral atom yki atomlar guruhiga kelib o’tirgan elektrondir. Sxemada ko’rinib turibdiki, aynan shu electron substrat C-X dagi uglerodning X o’rinbosari bilan bog’ xosil qilishda ishtirok etgan sp3 elektronning o’rnini oladi va Y-atom bilan kimyoviy bog’ xosil qiladi:Y C sp3 C X bog’idagi uglerod atomiga tegishli electron esa o’rinbosar bilan birga X- anion shaklidan chiqib ketadi: X Sxemani tushunishda shunga etibor berish kerakki, tarkibidagi electron bilan C-X tarkibidagi uglerodning elektroni turli shakilda bo’ladi. S N 2 reaksiya quydagi o’ziga xos hususiyatlarga ega: 1. Nukleofil reagent Y - reaksiya tezligini belgilovchi bosqichda ishtirok etadi. Aynan shu bosqich reaksiya natijasidagi maxsulotlarni belgilaydi. Ideal holatda reaks

Spirtlarga fosfor uchxlorid, tionilxlorid va fosgen ta’sir ettirib galoid birikmalar olishda S N 2 reaksiya bilan birga ichki nukleofil almashinish S N 1 ham borishi mumkin. Reaksiya asosan qutbli erituvchilarda boradi. Uchlamchi aminlar ishtirokida esa SN2 reaksiya sodir bo’ladi:C OH SOCl2 C O SOCl HCl C O S Cl O C Cl SO2 SN1 C O S O Cl Cl SN2 C Cl SO2 Cl Aproton erituvchilar S N 2 reaksiya uchun qulay erituvchi hisoblanadi. Bunday erituvchilar qatoriga yuqorida qayd qilib o‘tilganidek, dietil efiri, dioksan, 1,2-dimetoksietan, tetragidrofuran, aseton, DMFA, dimetilasetamid, asetonitril, nitrometan, tetrametilinsulfon, DMSO, etilenkarbonat, GMTFA kabi erituvchilar kiradi. Dielektrik o’tkazuvchanlik konstantasi 15 dan katta bo’lgan aproton erituvchilar (yuqoridagi erituvchilardan, oddiy ef

X guruhning chiqib ketishiga erituvchi katta ta’sir ko’rsatadi. Proton erituvchilarda –H….X- vodorod bog’lari xosil bo’lishi mumkin. Uning mustahkamligi o’rinbosar X ning qattiqligi ortishi bilan quydagi qtorda ortadi: X: I<Br<Cl<F<OR Ammo, proton erituvchilarda o’rinbosar X ning chiqib ketishi quydagi qatorda ortadi: X: F<Cl<I<Br Aproton erituvchilarda esa bu qator quyidagi ko’rinishni oladi: F<Cl<Br<I Demak, o’rinbosarlarning qutublanuvchanligi uning chiqib ketishida katta ahamiyatga ega. U qanchalik yuqori qutublanuvchanlikka ega bo’lsa, shuncha oson chiqib ketadi: Masalan: - + OH 2 , - + OHR, - + SR 2 , - + NR 3 kabi kation o’rinbosarlar tegishli neytral guruhlar -OH, -OR, -SR 2 , -NR 2 ga nisbatan oson chiqib ketadi. Bu guruhlar esa nukleofilligi kattaligi tufayli anion shaklida chiqi

oson almashadi.  -Galogenketonlardagi elektronoakseptor karbonil guruh galogen atomining reaksiyaga kirishish qobiliyatiga kuchli ta’sir qiladi va galogenketonning ammiak, aminlar bilan reaksiyasini osonlashtiradi: C 6H 5C O C H 2N H C 2H 5 + C 2H 5N H 2 H Br C 6H 5C O C H 2 Br + 2N H 2C 2H 5 - + Galogen atomining amino guruhga almashinishi faqat galogenlarning tabiatiga bog‘liq bo‘lmasdan, galogen bilan bog‘langan uglerod atomining qanday atomlar va atomlar guruhi bilan bog‘langanligiga ham bog‘liq. p-Metoksifenilxloratsetatning aminlar bilan reaksiyalarini tadqiq etish maqsadida ularning turli birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi aminlar bilan reaksiyalari olib borildi: O O C C H 2 C l O C H 3 O C H 3O O C C H 2 N R 1 + K C l + C O 2 + H 2 OK 2 C O 3+ +H N R 1 R R R = R 1 = C 2 H 5 , R

bilan xosil bo‘ldi. Xosil bo‘lgan to‘rtlamchi tuzning suyuqlanish temperaturasi 91°C bo‘lib, gigroskopligi sababli ochiq havoda qoldirilganda suyuqlanib qoladi. Reaksiya quyidagi sxema bo‘yicha boradi:OCH3 CH2 CH2N N CH2 N H2C N CH2 H2C ClCH2COO + CH2 CH2N N CH2 N H2C N CH2 H2C ClCH2COO OCH3 Olingan natijalar qoniqarli bo’lganligi sababli yuqoridagi reaksiyani 2:1 nisbatda amalga oshirdik va jarayon osonlik bilan sodir bo’ldi (4 soat davom etdi). N +N N N+ CH2 C O O O CH3 CH2 C O O O CH3 Cl- Cl- N N N N + 2 Cl CH2 C O O O CH3 = Ilmiy tadqiqot ishlarini davom ettirib, p-metoksifenilxloratsetat bilan mochevinani alkillash reaksiyasi olib borildi. Mochevinani alkillash va atsillash reaksiyalari O‘zMU Kimyo fakulteti Organik kimyo kafedrasida I. P. Sukervanik va I. G. Teshuk lar tomonidan chuq

O O C C H2 C l O C H3 O C H3 O O C C H2 H N C O N H2 + K C l + C O2 + H2 O H2 N C O N H2 K2 C O3 + +Kaliy ftalimidning galogenalkanlar bilan reaksiyasi ham DMFA eritmasida yaxshi boradi: O O NK C C CICH2COO O CH 3 + O O NCH2COO C C OCH3 -KCI Yuqoridagi kabi ko’pgina yangi moddalar sintezi o’rganildi. p- Metoksifenilxloratsetatning aminlar bilan nukleofil almashinish reaksiyalari natijasida olingan moddalarning ayrim fizik - kimyoviy kattaliklari quyidagi jadvalda keltirilgan. Sintez qilingan moddalarning bir qismining IQ spektri olindi va taxlil qilish natijasida moddalar xosil bo’lgani isbotlandi. p-Metoksifenilxloratsetatning aminlar bilan nukleofil almashinish reaksiyalari asosida sintez qilingan moddalarning unumlari va fizik-kimyoviy doimiyliklari № Moddalarning nomi R-ya vaqti (soat)

11 p-Metoksifenilatsetat geksametilentetramin xlorid 3 8 6 91 1 2 p-Xlorfenilatsetat geksametilentetramin xlorid 3 88 82 1 3 p-metoksifenil-karboksimetilmochevina 5 66 122 1 4 p-xlorfenilkarboksimetilmochevina 5 6 9 1 06 1 5 p-Metoksifenilatsetat piridiniy xlorid 3 90 1 02 1 6 p-Xlorfenilatsetat piridiniy xlorid 3 94 88 1 7 p-Metoksifenilatsetat trietilammoniy xlorid 3 89 93 18 p-Metoksifenildifeniltiokarbazon 3 59 T suyuq. = 305 0 (T suyuq. = 191 0 S/32 mm. sim. ust.). Sintez jarayonida xosil bo’lgan moddalarning, haqiqatdan ham xosil bo’lganligiga ishonch xosil qilish uchun fizik-kimyoviy usullarga murojat qilindi. Dastlabki ishchi moddaning va reaksiya natijasida olinganayrim moddalarning IQ spektrlari olindi. Spektr natijalari esa olingan moddalarning sturukturalarini tasdiqladi. Subst

Gidrohinonning monometil efirining IQ spektri ma’lumotlari: 3349,70 sm -1 ν OH ya’ni kuchli, o’rtacha yutulish sohasida; 3083.86, 3034.0, 3013.30, 2951,93 sm -1 aromatik halqaga xos (ν CH ) o’rtacha, kuchsiz sohada; 2834.27 sm -1 yutulish sohasida O-CH 3 xos bo’lgan ν C-H guruhning valent tebranishi; 1633.14, 1607.95, 1512.57, 1455.54 sm -1 kuchsiz yutulish sohasida aromatik halqadagi C=C guruhga xos bo’lgan valent tebranishlar; 1375.80 sm -1 yutulish sohasida CH 3 guruhga xos bo’lgan semitrik deformatsion tebranish; 1276.78 sm -1 o’rtacha intensivlikdagi yutulish sohasida C-O-C xos bo’lgan valent tebranishlar; 1102.16 sm -1 yutulish sohasida C-O guruhga xos bo’lgan valent tebranish namoyon qildi. p-metoksifenilxlorasetatning IQ spektri ma’lumotlari: 3452.17 sm -1 kuchli, o’rtacha intensiv

Misol tariqasida substrat moddaning uratropin bilan 2:1 nisbatda reaksiyasi natijasida olingan moddaning nazariy ma’lumotlarini taqdim etamiz. Quyida dastur yordamida olingan C-13 NMR ma’lumotlari kiritilgan. Node Shift Base+Inc. Comment (ppm rel. to TMS) C 143,6 128.5 24,6 -7.7 -1.8 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections C 143,6 128.5 24,6 -7.7 -1.8 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections C 157,4 128,5 -3,2 33,5 -1,4 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections C 157,4 128,5 -3,2 33,5 -1,4 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections CH2 67,2 -2,3 52,0 56,4 -5,6 -10,2 0.3 -23,4 Cyclahexane like 2 alipha-Np from aliphatic 6 beta –C from aliphatic 2 gamma –C (=O) -O from aliphatic 2 gamma –N from aliphatic 1 delta –C from aliphatic General corrections CH2 87,1 -2,3 28

26.0 47.0 -2.8 -5.1 -4,6 0,6 1 alpha-Np from aliphatic 5 beta –C from aliphatic 1 gamma –C (=O) -O from aliphatic 1 gamma –N from aliphatic 1 gamma -Np from aliphatic 2 delta –C from aliphatic CH2 80,3 -2,3 56,6 37,0 -9,2 0,9 -3,3 Cyclahexane like 2 alpha-N from aliphatic 4 beta=C from aliphatic 2 gamma -Np from aliphatic 3 delta –C from aliphatic General corrections CH 122,6 128,5 -7.1 1.0 0.2 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections CH 122,6 128,5 -7.1 1.0 0.2 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections CH 114.7 128.5 0.4 -14.4 0.2 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections CH 114.7 128.5 0.4 -14.4 0.2 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections CH 122.6 128,5 -7.1 1.0 0.2 1-benzene 1–O-C (=O) 1 -O-C General corrections CH 122.6 128,5 -7.1 1.0 0.2 1-benzene 1–O-C (=O)

C 168.0 166.0 10.0 -8.0 1 carboxyl 1 –C 1:C*C*C*C*C*C*1 from =O carboxyl C 168.0 166.0 10.0 -8.0 1 carboxyl 1 –C 1:C*C*C*C*C*C*1 from =O carboxyl XULOSA Bitiruv malakaviy ishdan quydagilarni xulosa qilishimiz mumkin: 1. 4-metoksifenilxloratsetatning turli aminlar bilan reaksiyalari nukleofil almashinish reaksiyasi bo’lib, bu reaksiyalar erituvchining suyuqash haroratida oddiy sharoitda bordi; 2. Bu reaksiyalarni o’tkazishdan oldin aminlarning xossalari chuqur o’rganildi, aminlarning azot atomiga bog’langan vodorodning faolligi azotga bog’langan guruhning xususiyatiga bog’liqligi ma’lum bo’ldi. Bu bog’liqlik Menshutkinning kinetik tenglamasi va Arriniusning tenglamalari orqali ifodalandi; 3. Bundan tashqari azot atomining bog’lanishda ishtirok etmagan elektronlarning faolligi hisobiga ham r

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги ПФ-4947- сон «Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Харакатлар стратегияси тўғрисида»ги Фармони. 3. Karimov I.A. Asosiy vazifamiz – vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada oshirish./ I.A.Karimov. – T.: O’zbekiston, 2010. 26-bet, 39- bet, 43-bet, 59-60-bet. 4. Karimov I.A. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi: O’zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari. / I.A.Karimov. – T.: O’zbekiston, 2008. 4-54-betlar. 5. Karimov I.A. O’zbekiston XXI asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari, taraqqiyot kafolatlari. / I.A.Karimov. – T.: O’zbekiston, 1997. 222-232-bet. 6. Ulug’murodov D. Ilg’or texnologiyalar – iqtisodiy yuksalish garovi. Xalq so’zi gazetasi, 25 mart 2010

12. Yunyun Liu, Yi Zhang, Xiaoji Cao and Jie-Ping Wan “ Synthesis of β-arylated alkylamides via Pd-catalyzed one-pot installation of a directing group and C(sp 3 )-H arylation” Beilstein journal of organic chemistry 2016, 12, 1122-1126. 13. Jaroslav Padevet, Marcus G. Schrems, Robin Scheil and Andreas Pfaltz “NeoPHOX-a Structurally tunable ligand system for asymmetric catalysis” Beilstein journal of organic chemistry 2016, 12, 1185-1195. 14. Г.В.Калечиц и Н.Г.Козлов “Синтез и пестицидная активностъ аминоэфиров на основе (+)-α-пинена” Химия природных соединенийб 2008, № 4. 15. A cta chimica S lovenica 16. A rkivoc 17. B ulletin of the chemical society of J apan 18. Chemistry letters 19. Поконова Ю.В. Галоидэфиры. Москва: Химия, 1966. -С. 178-203. 20. Journal of the Brazilian chemical societ

4000. 0 3600 3200 2800 2400 20 00 1800 1600 14 00 1200 1000 80 0 600 400. 0 5. 0 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 87 .0 cm -1 %T 3349.70 3083.86 3034.063013.59 2951.93 2834.27 2710.14 2480.12 2336.51 2056.76 1997.54 1860.37 1737.51 1633.74 1607.95 1512.57 1455.54 1375.80 1299.99 1276.78 1232.56 1179.59 1126.51 1102.10 1032.24 1007.39 947.18 824.57 734.13 640.88 531.25510.57 438.36Gidroxinonning monometil efirining IQ spektri.

4000.0 360 0 32 00 280 0 2400 2 000 180 0 160 0 1400 120 0 1 000 8 00 600 40 0.0 0. 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100 107. 0 cm -1 %T 3452.17 3112.373072.96 3011.65 2958.27 2911.47 2837.49 2696.05 2552.52 2331.14 2052.49 1759.51 1598.03 1509.24 1465.401455.96 1441.33 1410.82 1298.89 1243.60 1192.83 1166.29 1145.45 1102.96 1064.80 1032.93 1010.10 947.85 922.51 826.57 799.65 769.83 734.19 709.45 684.45 637.03 562.06 522.08 455.34p-metoksifenilxlorasetat ( Katalizatorsiz sharoitda 24 soat davomida olib borilgan reaksiyaning maxsuloti spektri )

4000. 0 3600 3200 2800 2400 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400. 0 25. 0 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100 105 110. 0 cm -1 %T 3195.55 3003.38 2953.51 2836.11 2055.13 1766.16 1640.90 1597.89 1505.74 1463.57 1441.70 1369.65 1297.90 1234.88 1193.39 1143.07 1101.95 1083.74 1033.321006.80 974.04 941.96 827.66 801.06 734.34 711.66690.36 668.03 645.92 521.00 445.27p-Metoksifenilatsetat geksametilentetramin xlorid ning IQ spektri

4000. 0 3600 3200 2800 2400 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400.0 5. 0 10 15 20 25 30 35 40 45 50 52. 0 cm -1 %T 3384.85 2149.66 1665.95 1511.56 1460.66 1335.44 1230.72 1160.51 594.49 2845.93 774.82 1079.72 1029.37p-metoksifenil-karboksimetilmochevina ning IQ spektri

Maxsulotning dastur yordamida quydagi ma’lumotlari olindi:O O O N + N N + N O O O C l C l O O O N +N N + N OOO C l C l

0 20 40 60 80 100 120 140 160 180 PPM 55.8 122.6 114.7 157.4 114.7 122.6 143.6 168.0 48.4 87.1 87.1 67.2 87.1 87.1 80.3 122.6 114.7 157.4 114.7 122.6 143.6 168.0 48.4 O O O N+ N N+ N O O O Cl Cl (1r,3r,5s,7s)-1,3-bis(2-(4-methoxyphenoxy)-2-oxoethyl)-1,3,5,7- tetraazaadamantane-1,3-diium chloride

Купить

Похожие документы
17-guruh elementlari galogenlar
Oltinchi guruh p-elementlari
Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
3-guruh d-elementlari
Argos test javoblari