Kaliy xloridni silvinitlardan flotatsiya usulida ajratib olish - Химия - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	405.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Химия

Kaliy xloridni silvinitlardan flotatsiya usulida ajratib olish

Купить

Kaliy xloridni silvinitlardan flotatsiya usulida ajratib olish Reja: Kirish a) Mavzuning dolzarbligi b) Ishning maqsadi va vazifalari v) Ilmiyligi va amaliy ahamiyati g) Bitiruv malakaviy ishning tuzilishi va hajmi I. Bo`lim. Adabiyotlar sharhi a) Kaliy rudalarning qayta ishlanishning gallurgiya usuli b) Umumiy ma`lumotlar va himoya tadbirlari v) Iishlab chiqariladigan mahsulot, uning xususiyatlari va unga qo`shiladigan texnik ekspluatatsiya talablar g) Qurilish elementlarini tanlash va ularning izohi. d) Qonunlar, normalar va qoidalar II. Bo`lim. Olingan natijalar a) Silvinit ma`danlarni gallurgik usulda boyitish texnologiyasi b) Galurgiya usulida silvinitni qayta ishlash prinsipial sxemasi v) Kaliy xlorid texnologiyasida asosiy jarayonlar g) Eruvchan tuzlarni flotatsiya qilishning fizik-

Kirish Qishloq xo`jalik ekinlaridan mo`l-ko`l olish garovi – ularni to`liq va yetarlicha oziqlantirishdir. O`simliklarning hayoti uchun yorug`lik, issiqlik, suv va ozuqaviy moddalar juda zarurdir. Bu shartlarnining barchasi teng qimmatli va juda keraklidir. O`simliklarning ozuqaviy moddalarga bo`lgan thtiyoji – o`simlikning turi va bu moddalarning shakllariga bog`liq bo`ladi. O`simlik tarkibiga 70 dan ortiq elementlar kiradi, lekin ularning 16 tasi hayot faoliyati uchun juda muhimdir. Chunonchi, shunday elementlar qatoriga organogen deb ataluvchi: uglerod, kislorod, vodorod va azotlar kiradi. Undan tashqari, shu qatorga fosfor, kaliy, kaltsiy, magniy va oltingugurt – kul elementlari va moltbden, mis, bor, rux, kobalt – mikroelementlar, suningdek temir va marganetslar kiradi. Xar bir elemen

talabi yiliga 282 ming tashkil etadi. Hozirgi kunda faoliyat yuritayotgan markaziy osiyoda yagona bo`lgan “Dehqonobod kaliyli o`g`itlar zavodi” unitar korxonasining yiliga 200 ming tonna kaliy xlorid ishlab chqarishi hatto respublikamiz ehtiyojini qoniqtirish uchun ham yetarli emas. Suning uchun ishlab chiqarish quvvatini yana 400 ming tonnaga, ya`ni ishlab chiqarish quvvatini jami 600 ming tonnaga yetkazish shu kunning dolzarb muammolaridan biri bo`lib turibdi. Prezidenti I.A.Ka rimov oxirgi asarida shuni ko`rsatganlarki, jahon moliya – iqtisodiy inqiroz sharoitlarida birinchi navbatda modernizatsiyaning keyinchalik tezkor o`tkazilishi zarur bo`lib turmoqda, bundan tashqari korxonalarning texnikaviy va texnologik qayta qurollanishi va zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish ishlarini amal

oxaktoshning qatlamlari marmarli angidritga o`tadi. Quvvati 30–35 m bo`lgan angidritlangan gorizantning yuqori qismida quvvati 3 – 5 m bo`lgan oltingugurtli toshli tuzning linzalari paydo bo`ladi. Ikkinchi gorizant tuz tarkibli bo`ladi, quvvati 300 – 350 m bir necha qatlamlarga bo`linadi. Kaliyli tuzlar bilan birgalikda toshli tuzning pastki pachkasiga qizil tuzning qatlamida joylashgan bo`ladi. Silvinitdagi KCl ning miqdori 2 – 4 dan 8 % gacha bo`lishi mumkin [4] Quvvati taxminan 24 m bo`lgan toshli tuzning kaliy tarkibli asosiy pachkasi yuqorida joylashgan ushbu pachka silvinit va karnallit – silvinit qatlamlaridan iborat, qatlamning quvvati 1,5 dan 8 m gacha, KCl ning miqdori taxminan 25 – 39 % ni tashkil etadi. Toshli tuz qatlamini ustida kaliyli tuzlarning 3 ta klassi joylashgan, quvv

Quyidagilardan iborat: - ishlab chiqariladigan mahsulot, uning xususiyatlari va unga qo`yiladigan texnik – ekspluatatsion talablar: - mahsulot ishlab chiqarish uchun homashyo va materiallarni tanlash: - yillik ishlab chiqarish hajmini taminlash uchun homashyo va materiallar hisobi: - texnologik jihozlarni tanlash va ularning xarakteristikalari, tuzilishi va ishlash tartibi: - texnologik va yordamchi jihozlarning ish unumini va zaruriy sonini hisoblash: - Qurilish maydonini hisobi: - Qurilish elementlarini tanlash va ularning izohi: - Obyektning rejasi: - Loyihalangan texnologik jarayon bayoni: - Energetik hisoblar: - Asosiy apparatlar hisobi. v) Ilmiyligi va amaliy ahamiyati. Tyubegatan konidan silvinitdan kaliy o`g`itlar flotitsiya usuli bilan ishlab chiqarish texnologiyasi yaratilgan va

I – Bo`lim. Adabiyotlar sharhi. a) Kaliy rudalarning qayta ishlanishning gallurgiya usuli. Gallurgiya bu kimyoviy texnologiyaning bo`limi, tabiiy tuzlishi, homashyoning tarkibi va xususiyatlari hamda unda mineral tuzlar olish usullarini ishlab chiqarishlaridan iboratdir. [6] Gallurgiya sanoati uchun homashyolarning quyidagi asosiy turlari mavjud: Tabiiy tuzlar (kaliy va magniy) minerallangan suvlar, dengiz suvlarini bug`latish natijasida hosil bo`lgan tabiiy namaqoplar, tuzli kullarning namaqoplari yer osti namaqoplari [7]. Gallurgiyaning asosiy vazifalari quyidagicha: tuzli konlarning shakllanish sharoitlari, ularning minerallik tarkibi va tuzilishlarini o`rganish; tuzlar va ularning eritmalarini fizik – kimyoviy xususiyatlari: quyidagicha turli mahsulotlarni tuzli konlaridan ishlab chiqi

Yopiq siklda kaliy xlorid ishlab chiqarishning asosiy pog`onalari: 1. Silvinitli rudani maydalash. 2. Issiq aylanma eritma bilan silvinitdan kaliy xloridni chiqarish. 3. Issiq quyqani cho`kmadan ajratish va uni tindirish tuzli va loyli shlamdan. 4. Eritma sovitilishda kaliy xlorid kristallizatsiyasi. 5. Eritmadan kaliy xlorid kristallarini ajratish va ularni quritish. 6. Eritmani qizdirish va silvinit eritishiga qaytarish. Eritilish va kristallanishi usuli bo`yicha silvinit rudalaridan kaliy xlorid ishlab chiqarishdagi ushbu texnologik sxema asos bo`lib xizmat qiladi. Jarayonning rejimlarida va texnologik sxemalarida ayrim farqlari homashyo tarkibi o`zgarish va turli konstruksiya apparatlar qo`llanilishi bilan bog`liqdir [11] Eritilish va kristallanishi usuli bilan kaliy xlorid ishlab chiq

shuning birga eritmadan natriy xlor cho`kmaga tushadi. Qattiq natriy xlorni ajratishdan keyin yana issiq E 100 evtonik eritma olinadi va uni sovitish natijasida kaliy xlor ajralib chiqadi. Bundan siklik jarayon yordamida silvinitni KCl va NaCl ga ajratish mumkin. Silvinitdan KCl ni to`liq ajratish uchun uning siklga kiritilayotgan miqdori sirkulyatsiyada yurgan eritmaning miqdoriga muvofiq bo`lishi kerak, agarda silvinitning tarkibida 25 % KCl va 75 % NaCl dan iborat deb qabul qilinadi. [14]. Eritish va kristallanishdan keyin qattiq va suyuq fazalarning amalda olinayotgan tarkiblari yuqoridagi ko`rgan jarayonlarga nisbatan farq qiladi. Silvinit eritilishdan keyin issiq eritmaning tarkibi evtonik eritmaga nisbatan farq qiladi, eritilish usuliga ko`ra kaliy xlorid bilan uning to`yinish daraj

xlorid suv bug`latilishi bilan kaliy xlorid qoplamasi bilan qoplanadi va qayta eritmaga o`ta olmaydi; shuning uchun filtrli suyuqlik NaCl bo`yicha to`yinmagan bo`ladi u asosan qattiq fazada joylashgan bo`lsa ham, KCl va NaCl bilan ifloslanmagani uchun kristallanish boshlanishda yoki undan oldin eritmaga suv – kondensat qo`shiladi [18]. Agar silvinit karnallit bilan ifloslanmagan bo`lsa eritmani sirkulyatsiyasi natijasidauning tarkibida asta – sekin magniy magniy xlorid yigila boshlaydi. Bu holda eritmani yangilash kerak, chunki magniy xlorid mavjudligida kaliy xloridning eruvchanligi kamayadi, magniy xloridning konsentratsiyasi 100 g / 100 g suvdan katta bo`lganda temperaturaning kamayishi bilan kaliy xlorning to`yingan eritmalarida NaCl ning eruvchanligi kamayadi (magniy xlor yukligida os

Barcha ishlab chiqarish jarayonlari narmal temperatura amalga oshiriladi, faqat quritish jarayoni yuqori temperaturada o`tadi. Ishlab chiqarish uchun homashyolar: kaliyli tuzlar rudasi, flotatsiya reagenti, vodorod xlorid kislotasi, suv tayyorlash reagentlar. Yoqilg`i: Tabiiy gaz Yordamchi materiallar: kislorod atsetilen, elektrod, po`latli materiallar, dizel yoqilg`isi, benzin, smazka, upakovka uchun qoplar. Tayyor mahsulot: qishloq xo`jaligi uchun kaliy xlorid. Kaliy xlorid ishlab chiqarishdan tashqari qayta ishlash kompleksida quyidagi asosiy jihozlar mo`ljallangan; maydalagich, sterjenli tegirmon, flotatsiya mashinasi, konsentrator, gorizantal lentali filtrlash mashinasi, issiq havo pechi bilan qaytaruvchi quritgich, sovitish uchun mashina, avtomatik upakovka mashinasi, Gazli kotelkona

ishlash kompleksining boshqa yerlar va yo`llar belgilari to`g`ri keladi. Qayta ishlash kompleksining maydoni joyida tayyorlanadi, tuproqni olib kelish yoki olib ketish kerak bo`lmaydi. Qayta ishlash kompleksi maydonida yomg`ir oqavalari yigich orqali qumlarni cho`ktirish yigichga yuboriladi va undan keyin zavoddan tashqarida joylashgan shimoliy – g`arb burchakning pastki qismiga jo`natiladi. Bosh reja komponovkasida quyidagi qoidalarga rioya qilingan: - texnologik jarayonning ketma – ketligini va texnologiyaning qisqa muddat aloqasini taminlanishi natijasida qurilishi provodlarning uzunligi maksimal darajada qisqaradi; - binolar va qurilmalar komponovkasi to`liq darajada quyidagi sharoitlar bilan aniqlanadi: yong`inga va portlashga qarshi himoya, meditsina yordamchi va h.z. Zavodning relef

Qayta ishlash kompleksi hududida oshxona medpunkt va boshqa qurilmalar ko`rilmoqda. Qayta ishlash kompleksida qo`llanilayotgan barcha materiallar va homashyolar orasida insonga vodorod xlorid kislotasi korrozion ta`sir ko`rsatadi, boshqa materiallar bevosita zarar keltirmaydilar. Ishlab chiqarish jarayonida flotatsiya reagentlari vodorod xlorid kislotasi yordamida tayyorlanadi, ushbu kislotaning sarfi 16,2 tonnani tashkil etadi. Ishlab chiqarish jarayonida ko`piklash, maydalash, quritish va upakovka bo`limlari chang hosil qiladi. Bu esa operatorga ma`lum miqdorda ta`sir ko`rsatadi. Qaytarma quritgich yuqori temperaturada ishlaydi, u insonni kuydirishi mumkin. Maydalagich sterjenli tegirmon, qaytarma quritgichlar shovqin chiqaradi va bu insonning sog`ligiga salbiy ta`sir ko`rsatishi mumkin.

qayta ishlash kompleksning maydonida yong`in signalizatsiya noavtomatik va avtomatik signalizator orqali ishlaydi. Temperatura oshishi va tutun paydo bo`lishini nazoratli avtomatik signalizatsiya o`tkazadi. 4. Qayta ishlash kompleksining maydonida yo`llarida va ma`lum zavod xonalarida yong`inga qarshi quvurmalar va yong`in gidrantlari mo`ljallangan, hamda binolarning yong`inga qarshi normalariga binoan ma`lum miqdorda kimyoviy olov o`chirgichlar mo`ljallangan. Qayta ishlash kompleksida yong`in deposi mo`ljallangan. 3.1.5. Changdan himoya. 1. Inson sog`ligiga changning salbiy ta`sirini yo`qotish uchun homashyo bilan taminlanishi sistema va materiallarning transportirovka sistemalari ochiq havoda ramkali konstruksiya bilan joylashtiriladi. 2. Zararli moddalarning yig`ilishiga yo`l qo`ymaslik

va tushiruvchi nasos sifatida sentrifuga tanlangan. Vodorod xlorid kislotasi saqlagich yopiq aylanma bo`lib mo`ljallangan, yuqorisida nafas oluvchi tom, quvurmalar havo bilan zichlovli material orqali kontaktda bo`ladi, vodorod xlorid kislotaning mumkin bo`lmagan miqdorda bug`lar atmosferaga chiqolmaydi. Vodorod xlorid kislotaning sathini bilish uchun sathini ko`rsatadigan priborlar o`rnatilgan. Detal, kuvurmalar va vodorod xlorid kislotaning kontaktli qismlarida noushlar mo`ljallangan. Saqlagichlar alohida joyda o`rnatiladi, yong`inga qarshi damba va pol ushbu joylarda vodorod xlorid kislotadan himoya qoidalari, yong`inga qarshi damba yonmaydigan metallardan qurilgan va joylashgan mahsulotning statik bosimiga chidaydilar. Saqlagichning asosida kislotadan himoya mo`ljallangan. Saqlash hudu

Kaliy xlorid KCl kubli panjara bilan (a = 0,629 nm, z = 4 F m 3 m guruh) rangsiz kristall; 298 0 C va 1,95 Mpa da Cs Cs o`xshash kubli modifikatsiya hosil bo`ladi. Qaynash temperaturasi 1500 0 C zichligi 1,989 g/sm 3 ; C 0 r = 51,30 Dj () Ushbu BMI xomashyo materiallar quyidagilardan iborat: Tyubegatan konining silvinit, flotoreagentlar, boshlang`ich suv, tabiiy gaz, dizellar, benzin, smazka va qoplar. Obyektning elektr taminlanishi 6 kv li I va II shinalar bilan taminlanadi qurilayotgan PS 110/35/6 kv bilan. Boshlang`ich (xom) rudani kimyoviy tarkibi quyidagicha (%): KCl – 31,93; NaCl – 64,46; MgCl 2 - <0,35; CaSO 4 - <1,26;e. к - < 2,0. Ushbu qayta ishlash kompleksida quyidagi boyitish reagentlar qo`llaniladi: depressor (SL – 1), yig`uvchi (amin С 16 ва С 18 ), ko`p hosil qiluvchi (gliga

panjara osti mahsulot esa va qayta tozalanishning ko`pik mahsulot III aralashtiriladi va dastlabki kaliy xlor hosil bo`ladi. Suv bilan shlamsizlantirishdan keyin dastlabki kaliy xlor konsentratga aylanadi. Konsentrat lentali konveyer bilan barabanli sovitgichga beriladi sovitilish uchun, shuning bilan bir vaqtda ushbu sovitgichning kirishida chang ham bo`lishi va tayyor mahsulotni yopishqoqligi bo`lmasligi uchun chang bosuvchi va yopishqoqlikga qarshi moddalar qo`shiladi. Sovitilish uchun tutun tortuvchi yordamida mahsulotning temperaturasi 80 – 100 0 C dan 40 0 С gacha pasayadi. Sovitilishdan keyin kaliy xlorid mahsuloti lentali konveyer bilan upakovka bo`limining tayyor mahsulot bunkeriga beriladi. Upakovka mashina (XW 0801 A/B) sifatida 1 ta ishchi va 1 ta zaxirali qo`llaniladi. Quritil

yordamchi qurilmalar VOS, kompressorlar xonasi, katellar xonasi, aylanma filtratning nasoslar xonasi, avtotamirlash sexi, moy ombori kompleKSli ombor, kompressorlar xonasi, tamirlar sexlarning bloki, GRP, podstansiya ПТ N2, yoq`i bilan taminlash stansiyasi operator xonasi, SZL, yong`in deposi va maishiy servisli qurilmalar – mamuriy korpus, oshxona, maishiy korpus va x.k. Ushbu loyihaning asosiy sanoat binolari quyidagilardan iborat: tayyor mahsulot ombori bilan upakovka bo`limi, maydalash stansiyasi, maydalangan rudalarning bunkeri, ishlab chiqarish korpusi, filtratsiya sexi va katellar bo`limii. Bu binolar romli va qator kirkisli temir beton konstruksiyalaridan bajarilgan. Yordamchi ishlab chiqarish qurilmalar quyidagilardan iborat: quritish bo`limii, sovitish bo`limii, sovitish tugini.

maydoni 2240 m 2 mamuriy korpus tarkibida medpunkt, tyelefonli kommutator xonasi, majlislar xonasi va kabinetlar mo`ljallangan. g) Qurilish elementlarini tanlash va ularning izohi . Asos va fundament. Ushbu mavzu uchun hozircha muhandis – geologiya qidiruv ishlari mavjud bo`lmagani uchun, zavod joylashgan tuman haqida olingan ma`lumotga binoan yer yuzasidagi tuproq loydan iborat deb hisoblaymiz. Loyli asosning tashish imkoniyatining tavsifiy qiymatini vaqtincha f ak =150k Pa deb hisoblaymiz. Tayyor mahsulot ombori bilan upakovka bo`limi, maydalash stansiyasi, maydalangan rudalar bunkeri, ishlab chiqarish korpusi, filtratsiya sexi, katellar xonasi, quritish bo`limi, sovitish stansiyasi, lentali konver, N1 – N6, shlamlar quyuqlashtirgichi, dumbalar quyuqlashtirgichi, kompressorlar xonasi, yo

beton uchun sementning minimal sarfi 300 kg/m 3 tashkil etadi, suv va sementning maksimal nisbati 0,5 CI maksimal miqdori (sement sarfidan foiz) 0,10 tashkil etadi. Asos va fundamentlarning korroziyadan himoyalash. Fundamentlarning pastki yuzasidagi korroziyaga qarshi konstruksiyalar: - fundamentlarning pastidan strukturasi buzilgan tuproqlarni olib tashlash, tayanch qatlamga qarshi 100 mm; - galka va asfoltdan 100 mm qalinlikda qatlam o`rnatish; - issiq asfoltning bir qatlami; - tamirlanmagan 100 mm beton. Fundamentning tepa va yon boshi yuzalaridagi korroziyaga qarshi konstruksiyalar; - bir marta tuproqli bo`yoqni o`tkazish: - ikkita qatlam issiq asfogat o`tkazish. Fundamentli balkalar ostida va fundamentlar yon yuzalarida (shu jumladan fundamentli balkalar ustidagi devorning yon yuzalar

- buzilgan struktura va suv bilan shimirilgan asos tuproqlarini olib tashlash, ko`p qazilgan joylarga qayta kam o`tkazuvchanli tuproq solish va uni 300 mm qalinlikda, zichlash koeffitsienti 0,94; - golka yoki shebenka asfolt bilan 1200 mm qalinlikda o`rnatish; - 120 mm qalinlikda С 30 klassdagi betonni quyish va tekislash; - sementli qatlamning bir qatlami (qurilish kley bilan); - tekislash uchun nisbati 1:2, qalinligi 200 mm bo`lgan qumsementli eritma qo`llash. Suvuruvchan plitaning korroziyaga qarshi konstruksiyalari: - bo`lingan struktura va suv bilan shimirilgan asos tuproqlarini olib tashlash, ko`p qazilgan joylarga qayta kam o`tkazuvchanli tuproq solish va uni 300 mm qalinlikda zichlash, zichlash koeffitsiyenti 0,94. eni 1800 mm tashkil etadi; tashki ko`ndalang qiyasi 5 %; - golka yo

- qalinligi 1200 bo`lgan klass С 30 betoni bir vaqtda qo`yiladi va tekislanadi, bo`ylama yo`nalishi bo`yicha har metrdan kengayish va qisqarish choklari mo`ljallangan; - ichki qismida po`latga varaqa qo`yilishi mo`ljallangan, kanalning barcha uzunligi bo`yicha qalinligi 4 mm; - boshida po`latli varaqada zangni olib tashlash kerak, darajasi SA2 yoki St3 bo`lishi kerak; 2 marta temir oksidli qizil korroziyaga qarshi b``yoqni o`tkazish; har safar 40 m km; 3 marta metal korroziyaga qarshi PSQ buyoqni o`tkazish, har safar 40 m km, bo`yoqning umumiy qalinligi 200 m km tashkil qiladi. Shovqin va vibritsiyaga qarshi tadbirlar. Ushbu loyihada maydalash stansiyasi, ishlab chiqarish korpusdagi maydalash bo`limlarida qattiq shovqin bo`lganligi uchun shovqindan izolyatsiya qilingan navbatchi xonalar mo

SH047 – 63 “Neft kimyo sanoat korxonalarining kasbiy xavfsizlik va gigiyenalarini loyihaviy qoidalari” GB50058 – 92 “Portlashga va yong`inga qarshi sharoitlarga elektrqurilmalarni loyihalash bo`yicha instruksiya” GB12158 – 2006 “Statik elektr avariyasidan himoya qilishni umumiy qoidalari” SH3033 – 2001 “Sanoat korxonalarining yoriqlashtirish loyihalash bo`yicha instruksiya” GB50034 – 2004 “Sanoat korxonalarining yoriqlashtirish loyihalash bo`yicha instruksiya” GB50058 – 92 “Portlashga va yong`iga qarshi sharoitlarda elektr qurilmalarini loyihalash bo`yicha instruksiya” GB2894 – 1996 “Xavfsizlik belgilari” GB16179 – 1996 “Xavfsizlik belgilarini qo`llash bo`yicha instruksiya” GB40533 – 93 “Sanoat uimosi uchun fiksatsiyalangan perellarning xavfsiz texnologik sharoitlari” GB40534 – 83 “Issiqli

HG20571 – 95 “Kimyoviy sanoat korxonalarini va xavfsizlik gigiyenasini loyihaviy qoidalari” HG/T20649 – 1998 “Kimyoviy sanoat korxonalarining bosh reja transportini loyihaviy qoidalari” GB50046 – 95 “Sanoat korxonalarini korroziyadan himoya qilishning loyihaviy qoidalari” GeB 2894 – 1996 “Xavfsizlik belgilari” GeB 16179 – 1996 “Xavfsizlik belgilarini qo`llash bo`yicha instruksiya” GeB 4053,3 – 93 “Sanoat himoyasi uchun fiksatsiyalangan perilalarning xavfsiz texnologik sharoitlari” GeB 4053,4 – 83 “Issiqlik taminlash ventilyatsiya, konditslanishlarning loyihaviy qoidalari” Ge 50057 – 94 “Chaqmoqdan himoya qilish qurilmani loyihalash bo`yicha instruksiya” (200 yil versiyasi) GeB 13955 – 2005 “Elektr yo`qolish protektorining o`rnatilish va harakati” GeB 5817 – 86 “Sanoat zarari bo`yicha ishla

II Bo`lim. Olingan natijalar a) Silvinit madanlari gallurgik usulda boyitish texnologiyasi Agar erish 100 ° С da izotermik holatda olib borilsa С 1 nuqtada NaCl ning to`yinish chizigida yotadi va shu bilan NaCl ni madandan erishi tuganydi. X nuqtada sistema suyuq faza va erimagan NaCl dan iborat. Suyuq fazaning tarkibini kannada А х qurib (NaCl ning kristallanish nuri) va uni КЕ chizig`ini kesguncha davom ettirib у nuqtani aniqlaymiz. Shunday qilib suyuq fazaga modanni yana qo`shib borilsa madandan KCl eriydi. NaCl erimagan holda qoladi. Suyuq fazaning figurativ nuqtasi С 1 УЕ egri chizigi bo`ylab suriladi. Bunda erish davomida suyuq fazada NaCl miqdorining kamayishi faqatgina og`irlik qism konsentratsiyasi kattaligi bo`yicha emas ( С 1 УЕ egri chizigi hamma joyda manfiy qiyalikda bo`lgani

Demak, КС l- NaCl ishtirokida tuz eruvchanligi kamayadi. Shu bilan birga, КС l ishtirokida NaCl konsentratsiyasining pasayishi NaCl ishtirokida КС l konsentratsiyasining pasayishiga qaraganda ancha keskin. NaCl ni КС l ning tuzsizlanishiga ta`siri КС l ning NaCl tuzsizlanishiga ta`siridan anchagina kuchliroq. Quyidagi diagramma yordamida bug`lanishning borishini kuzatish mumkin. Shunday qilib, boshlang`ich eritma f 1 temperaturaga t 2 , bo`lsa (masalan, 75°S) bug`latishdan so`ng tarkibi f 2 , temperaturasi t 3 , f 1 va f 2 nuqtalarning izoterma t 3 ga nisbatan joylashishiga qaraganda ko`rinadiki, f 1 - to`yinmagan eritma, f 2 - КС l krista llarining suspenziyasi, chunki f 1 nuqtasi izoterma t 3 dan chaproqda joylashg an. f 2 suspenziyasida (eritmadagi) suyuq faza tarkibini aniqlash uchun g

eritmasini bug`latganda КС 1 va N001 tuzlarning birgalikda kristallanishi sodir bo`ladi, chunki е 2 nuqtasi to`g`ri burchak ichid а Е uchi bilan joylashgan, vertikal va gorizotal chiziqdardan tashkil topgan. Hamda tuzlarning birgalikdagi kristallanish sohasini tashkil etadi. е 2 -1- Е - kristallanish yo`li. е 2 1- bo`lagi kristallanib bo`lgan КС 1 miqdorini ko`rsatadi. 1 Е - е 2 , I yoki YE komplyeKSlaridagi 1 kg suvda kristallanib bo`lgan №gS/ miqdorini ko`rsatadi. Keltirilgan qiymatlar SH С 1 va КС 1 o`q dardagi koordinatlari farqiga teng. Birinchisi belgilovchi diffuziya hodisasi bo`lib, eriyotgan xomashyoning sirt qismidagi kristalllar suyuq faza hajmiga o`tadi, ikkinchisi muayyan sharoitda asosida gidratlanish kimyoviy reaksiyasida eriyotgan xomashyoning sirt qismidagi jarayonlarning

kristalizatsiya kuchli ishqorda КС l kristallarini ajratish. To`yingan eritmadan ajratib uni quritish. 4.4-rasmda КС l ishlab chiqarishning sxemasi ko`rsatilgan. Madandan silvinitni eritib olish bir nechta (odatda 3 ta) shnekli erituvchilarda amalga oshiriladi. Eritgichlarning shakli va soni ahamiyatga ega emas. Shuning uchun boshqa eritgichga (misol uchun kolonnali yoki kaynovchi qatlamli erituvchilarga) o`tilganda ularning soni o`zgarishi mumkin. b) Galurgiya usulida silvinitni qayta ishlash printsipial sxemasi. Madan va erituvchi eritmaning bir-biriga nisbatan harakati muhim ahamiyatga ega, ya`ni jihozlardan o`tish ketma-ketligi va qurilma ichidagi oqimlarning yo`nalishi. Birinchisi tashqi, ikkinchisi esa ichki to`g`ri yoki teskari oqimda deb ataladi. Tashqi qarama-qarshi oqimda madan (

Kontsentrat tindirilgandan keyin 95° С temperaturada bo`ladi. КС l kristallanishi vakuum-kristalizator qurilmasida amalga oshiriladi ( ВКК ). Tarkibi evtonik bo`lgan eritmadan bo`ladi. Shuning uchun kristallar silvinit va galit bilan ifloslanishi mumkin, undan tashqari KSl ni juda mayda zarrachalari hosil bo`lishi mumkin. Kristallashni past intensivlikda ko`p bosqichli qurilmada mayda fraktsiyalarni sirkulyatsiya qilish mayda shirni chiqarib tashlash yoki ularni kondensatda eritish bilan o`tkaziladi. Kristallanish oxirgi temperaturasi kondyensatordagi sovutilgan suvni temperaturasi bilan aniqlanadi va qish faslida 17 yozda -27° С tashkil qiladi. Sokli bug`ni sovitish uchun aylanma eritma ishlatiladi, uni qarama-qarshi yo`nalishda yuboriladi. Bu kontsyentrlangan eritmani 50% issiqligini uti

Silvinitdan КС l ni tarkibida 110-130 g/dm 3 КС l va 240 g/dm 3 NaCl bo`lgan erituvchi eritma bilan eritiladi. Isitkich 14 dan 105-115°C gacha isitilgan erituvchi eritma ikkinchi eritgich 7 ga beriladi. Ikkinchi eritgichdagi o`rta eritma o`zi oqib birinchi erituvchi 6 ga keladi. Eritmani va yangi silvinitniparallyel harakatlanishi bilan eritmani to`liq КС l va NaCl bilan to`yinishiga erishiladi. Kerakli temperaturani ushlab turish uchun 1,5-2,5 atm. o`tkir bug` 0,15-0,24 MPa bosim ostida beriladi. Eritishning kombinatsiyalangan sxemasi yuqorida ko`rsatilgan. Silvinit birinchi va ikkinchi erituvchilardan o`tadi va galitli chiqindi shnekli aralashtirgich 8 ga keladi, qaysiki 70° С gacha isitilgan shlak va 9 plan filtrlarni filtrati qarama-qarshi oqimda tuproqli shlamni yuvish suv bilan yuvil

va tuproqli shlam tarkibidagi ko`p miqdorda КС l ning yo`qotilishini kamaytirish maqsadida, ular suv bilan yuviladi. Tozalangan to`yingan eritma un to`rt pog`onali vakuum kristallizator qurilmasiga beriladi. d) Kaliy xlorid texnologiyasida asosiy jarayonlar. Flotasiya - bu ma`danlarni boyitishda eng ko`p qo`llanilayotgan usullardan biri. Bu usul turli sanoatlarda keng qo`llaniladi: tog`-kon, bioximiya va oziq-ovqat sanoatlarida. Shu kunda flotasiya eritmalardan ionlarni va molekulalarni ajratish uchun qo`llanilmoqda. Flotasiya jarayoni boyitilayotgan ma`danning tarkibidan ayrim minerallarni suv yoki to`yingan tuzlar eritmasi bilan namlanishga asoslangan. Namlanish burchagi mineral yuzasining gidrofob yoki gidrofilligini ko`rsatadi va quyidagi formula bo`yicha aniqlanadi. 1 -rasm. Namlanis

jarayonlar tizimning energiyasi kamayishi bilan o`tadi. Energiyani kamayishi Δ F quyidagi formula bo`yicha aniqlanadi: Δ F = σ c-g (1 - со s ) (9.2) bu yerda σ c-g -suyuq-gaz fazalarining birlik ajralish yuzasining sirt erkin yene rgiyasi. Bu koeffisiyent tizim qattiq moddasining birlik sirt yuzasidan suyuqlikni siqib chiqarishi uchun bajargan maksimal ishini ifodalab flotasiyalanishni ko`rsatadi. Agarda,  >0 bo`lsa, Δ F >0 bo`ladi va zarrachalar gaz yoki havo pufakchalariga yopishishi mumkin. (9.1) tenglamaga asosan ho`llanish (burchagi oshishi bilan erkin energiyaning kamayish miqdori oshadi. Mineralning gidrofoblik xususiyati oshishi bilan uning xavo pufakchalariga yopishqoqlik xususiyati oshadi. Ayrim minerallargina tabiiy gidrofoblik xususiyatiga ega: oltingugurt grafit, bor kislota

mustahkamlanishi; 4) minerallashgan ko`pik hosil bo`lishi zarrachalarni ko`pik bilan konsentrat shaklida yuzaga chiqarish. Silvinit ma`danining asosiy komponentlari КС l va NaCl larning ion panjaralari bir xil kubik shaklida. Hozirgi kunda kerakli tuzlarni flotasiya usuli bilan ajratish mumkinligini aniqlovchi, flotoreagentlarni tuz minerallarining yuzasi bilan selektiv ta`sir etish tabiati to`g`risida bir qancha gipotezalar mavjud. Avvalgi gipotezalar bir-birini inkor etmasdan, aksincha bir-birini to`ldiradi. Hozircha ular eruvchan tuzlarni selektin ajratishni tushuntiruvchi bir qonuniyat chiqarishga imkoniyat bermaydi, ammo xususiy xollarni batafsil tushuntirib beradi. Silvin va shlamni flotatsiyalash reagentlari Silvinitni boyitish fabrikalarida flotasiya va gidrosiklonda boyitish usull

- ma`danni yer ostida eritib qayta ishlash bilan. Sulfatli kaliy tuzlari ham shunga o`xshash usullar bilan boyitiladi. Kaliy tuzlari tabiiy tuzlardan, namokoblardan, tuzning yoki eritmaning tarkibi va qazib olish usuliga qarab har xil usul bilan ajratiladi. Flotasiya jarayonida boyitish uchun ko`pik hosil qilingan bo`lsa, yani ko`pik bilan kerakli mineral ajratilsa - flotasiya deyiladi. Agarda, ko`pik bilan keraksiz minerallar ajratilib chiqarilsa - teskari flotasiya deyiladi. Flotasiya usuli bilan ma`danni boyitishda hosil bo`lgan ko`pik faqat flotasiya jarayonida, ya`ni havo puflangan vaqtdagina mustahkam bo`lishi kerak. Ma`danning tarkibida suvda eruvchan tuzlar mavjud bo`lsa, suspenziyaning suyuq fazasi sifatida shu tuzlarga nisbatan ularning to`yingan eritmasi qo`llaniladi. Flotasiya

III –bo`lim. Texnologik qism. a) Silvinitni flotasiya usulida qayta ishlash. Texnologiya binoan maydalangan rudaga reagentlar bilan ishlov beriladi va ko`pikli mahsulotga foydali komponentning ajralib chiqishi bilan flotasiya jarayoni o`tkaziladi. Kaliy xlorid flotasiyasi uchun yig`uvchi reagent sifatida kanionli yuza faol modda qo`llaniladi – С 16 С 18 uglevodorod radikali uzunligi bilan birlamchi alifatik aminlar. Suyuq fazada (0,1–1,0 % miqdorda MgCl 2 bilan to`yingan KCl – NaCl –H 2 O tuzli eritmasida) loy – karbonatli qo`shimchalar yengil shlamlanadi, kationli yig`uvchini faol sarflaydi (amin) va silvin flotasiyasini yomonlashtiradi [20]. Kaliy xlorid flotasiyasiga loy karbonatli qo`shimchalarning salbiy ta`sirni yo`qotish uchun reagent – despessorlar qo`llaniladi, reagent yig`uvchida

Kaliyli rudalar flotasiyasini jarayonida reagent – depressorlar sifatida mochevina va farmaldegid sintezi mochevina: farmaldegid = 1:1,6 – 1:2 nisbati bilan mahsulotlarni qo`llanishi mumkin [24]. Ushbu usulning quyidagi kamchiliklari mavjud: depressorning baland sarfi (400 – 600 g/t rudaga) kam vaqt saqlanishi nisbatidan (3 oy saqlangandan keyin siqqichning polimerlanishi boshlanadi va depressor xususiyatlari yo`qoladi) siqqichlarning texnologik xususiyatlari barqaror emasdir. Reagent – depressor sifatida mochevina farmaldegid = 1:3 mol nisbat (mochevinaning farmalbdegidga og`irlik nisbati = 1:5) va unda mavjud bo`lgan 7– 10 % erkin farmaldegid bilan sintyez mahsuloti qo`llanilishi mumkin [25]. Ushbu reagent uzoq muddat saqlanishda o`zining texnologik xususiyatlarini yaxshi barqarorligi bi

o`tkazilgan, rudaning 50 g/t sarfida С 16 С 18 uglevodorodli radikalning uzunligi bilan birlamchi aminlar yig`uvchi sifatida qo`llaniladi. Reagent – depressor sifatida mochevina farmaldegid – 1:0,8 – 1:5 og`irlik nisbatlari bilan mochevina farmaldegidli siqqich qo`llaniladi. Oldingi mualliflar bilan [28] bosh quyidagi usul ham taklif qilingan: ruda 1 mm gacha maydalanadi, flotasion shlamsizlantirish o`tkazilgan rudaning 50 g/t sarfida С 16 С 18 uglevodorodli radikalning uzunligi bilan birlamchi aminlar yig`uvchi sifatida qo`llaniladi. Reagent – depressor sifatida quyidagi og`irlik niatlari bilan karbamid farmaldegidli siqqich qo`llanilgan: mochevina farmaldegid: polietilen poliamin 1:1,12:0,05 – 1:2,70:0,30 intervallarda. Keltirilgan ma`lumotlardan ko`rinib turibdiki, ryeagent depryessor s

Odatda kuydirish jarayoni mexanik ta`sirsiz 400 0 C temperaturada o`tkaziladi, 450 0 C da aylanma pechdan o`tkaziladi. Aylanma pechda kuydirilgan silvinitning mexaniq ta`sirsiz kuydirilgan silvinitga nisbatan xususiyatlarini sifati past bo`ladi. Kuydirish uchun shaxtali pechlarni qullashdan, kuydirish silvinitlarini loyli qo`shimchalaridan ozod qiladi, flotasion boyitilishda loyli qo`shimchalar ishib ketishi mumkin. Shuning uchun loyli silvinitlarning kuydirilishning boyitilishning eng yaxshi usuli deb hisoblanadi [31]. Ikkita tekis bir – biriga yaqin ishlanishi natijasida ular elektrlanadi. Yuqori kuchlanish elektrostatik maydonda yurilishida to`g`ri chiziqli yo`ldan chiqib ketishi uchun kichik o`lchamli zarrachalar yetarli darajada zaryadlarni qabul qilib oladilar. Mana shunga silvinitni

- alifatik sikloalifatik va aramatik qatorlarning molekulasida uchta uglerod atomidan ko`p bo`lgan organiq kislotalar, ularning tuzlari va murakkab efirlar, bularning tarkibida boshqa karboksil sulfokislotalar va turli funksional guruhlari bo`lishi mumkin. Silvinitda kaliy xloridning miqdori ko`p bo`lgan holda o`tkazish mumkin, barabanli separatorlar bilan erkin yiqilishi bilan ko`p pog`onali separatorlarning kombinasiyasi qo`llaniladi. Ushbu jarayon ikkita pog`onada o`tkaziladi [8] Agarda boyitilishning ushbu usulida yurish tezligi juda katta bo`lsa va zarrachalar cho`kmasi, suspenziya suyuqlikning bir xilidagi xususiyatlariga ega bo`ladi. Suspenziyaga nisbatan zichligi kam bo`lgan zarrachalar yuqoriga suzib chiqadi, yuqori zichli zarracha chiqa boshlaydi. Galitning zichligi 2,170 kg/sm 3

larga ega bo`lgan mineral keyingi pog`onalarga yuboriladi. Suspenziya yuvilishdan keyin paydo bo`lgan chiqindilar saqlagichga yuboriladi. Vibrasion graxotlarda ajratilgan magnetli suspenziya maxsus yig`uvchi bakga yuboriladi. Yuvilishda paydo bo`lgan quyiltirilgan suspenziya gidrosiklonlardan o`tkaziladi va bu yerdan aralashma quyiltirgichga yuboriladi, quyiltirilgan mahsulot magnetli separasiyaga jo`natiladi. Magnitli separasiya jarayonida magnitit magnit bilan tortib olinadi va nomagnit materiallardan ajratib olinishi mumkin. Ajratilgan magnetit magnitsizlanish nitushkadan o`tadi va yig`uvchi bakga kelib tushadi, nomagnit material esa quyuqlashtirgichga yuboriladi. Quyuqlashtirgichdan chiqqan eritma jarayonga qaytariladi. Quyuqlashtirgichning quyuqlashgan pulpasi shlamdan iborat, u qaram

Gallurgiya usulida silvinitlar qayta ilanishda shlamlar hech qanday qiyinchiliklar tug`dirmaydi. Gallurgiya usulida mayda kristalli kaliy xlorid ishlab chiqariladi. Ikkala usulning kamchiliklari yangi kombinasion texnologik sxema ishlab chiqarishga olib keladi. Ushbu sxemada ham flotasiya ham gallurgiya jarayonlari mavjud. Bunga asosiy flotasion qurilmaga erish – kristallanish sikli qo`shilishi hisobiga erishilgan. Kombinasion usuldagi ishlab chiqarish sxemasiga boshlang`ich ruda quruq maydalanadi, undan keyin aylanma namokob bilan aralashib, bug`latiladi olingan suspenziya yirikligi bo`yicha klassifikasiya qilinadi, eng yirik fraksiya flotasiyaga yuboriladi va keyin gallii qayta tozalanishga yuboriladi. Klassifikatordan chiqqan suyuqlik gidroseparatorga kelib tushadi, bu yerda tuzning may

134 bet kaliyli ma`danni q……..-135-136 betlar Quritish jarayonini tashkil etish usullari. Kimyo, oziq–ovqat va boshqa sanoatlarda havo qizdirilishi va bir marta quritish kamerasidan o`tishi kabi eng sodda quritish jarayonidan tashqari boshqa usullar yordamida ham jarayonni tashkil etish mumkin. Sanoat miqyosida quyidagi usullar qo`llaniladi: havoni ko`p marta oraliq isitish yuli bilan quritish, ishlatilgan havoni qisman rekuperasiya qilish yo`li bilan quritish, ishlatilgan havodan ko`p marta foydalanish yo`li bilan quritish. Havoni ko`p marta oraliq isitish yo`li bilan quritish tizimi 10.1-rasmda keltirilgan. Odatda, bu uslda xavoning yuqori t v va quyi t n temperaturalari qabul qilinadi. Dastavval havo t v temperauragacha qizdiriladi va undan so`ng nam material bilan o`zaro ta`sirda bo`li

teiperaturali issiq havo yordamida quritish imkoni bor. 10.1 b-rasmda gi punktir chiziqlardan ko`rinib turibdiki, agar issiqlik eltgich kameralar oralig`ida qo`shimcha qizdirilganda, havoni t 1 temperatura ( С nuqta) gacha qizdirish zarur bo`lar edi. Bu usulda yuqori temperaturalarga chidamli materiallar kuritiladi. Ishlatilgan havoni qisman rekuperasiya qilish yo`li bilan quritish tizimi 10.2- rasm da ko`rsatilgan. Diagrammada A nuqtani ifodalovchi parametrli issiq havo, ishlatib bo`lingan havo ( АС va ВС chiziqlar) bilan aralashadi va kalorifyerda t s temperaturagacha qizdiriladi. Undan keyin, qizdirilgan havo nam matyerial bilan o`zaro ta`sir ettiriladi. Nam havoning so`nggi paramyetrlarini В nuqta xarakterlaydi. Oddiy quritish usuliga nisbatan bu usul pastrok temperaturalarda, yani t к

186-187-188 bet 13.2 gacha, 189 bet 13.3dan 190 betgacha (190 bet oxirgi abzats yozilmaydi. Xulosa. 1. Silvinit rudasini boyitish usullari tahlil qilindi. 2. Gallurgik va flotasiya usullarida silvinit rudasini boyitish jarayonlari o`rganilib chiqildi. 3. Silvinitni boyitishda ishlatiladigan flatoreagentlar xossalari o`rganib chiqildi. 4. Silvinit rudasini boyitishda shlamni ta`siri o`rganildi. 5. Dehqonobod kaliyli o`g`utlar zavodi chiqindilarni atrof muhitga ta`siri o`rganilib chiqildi. 43

Adabiyotlar ro ` yxati 1. Белов В.И., Соколов А.В. Добича и переработка калийних солей. Л.:Химии. 1971. 2. Печковский В.В., Пинаев Г.Ф., Дзyuба Е.Д. и др. Технология калийних удобрений. Минск, «Висщая школа » 1978. 3. Ахметов Т.Г., Порфирева Р.Т., Гайсин Л.Г. и др. Химическая технология неорганических вешеств. – М: Висшая школа, 2002. 4. Nurmuhamedov X.S., Nigmadjonov S.K., Abdullayev A.SH., As q arova A.B., Rambergenov A.K., Karimov K.G. Kimyo va neft sanoatlari mashina va qurilmalarini hisoblash va loyihalash. – Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2008. 5. Желнин А.А. Теоретические основи и практика флотасии калийних солей. – Л.: Химия, 1973. 6. Нормаматов Ф.Х., Eркаев А.У., Тоиров З.К., Шарипова Х.Т. Исследование просесса получениya хлорида калия из силвинита в присутствии аммиака // Узбек

13. Заклyuчение института «УзНИИХИМПРОЕКТ» к материалам фирми «Тиссен» (Германиya) разработки Тюбегатанского месторождениya калийнх солей, г. Чирчик, 1999 г. 14. Техника-экономическое обоснавание (ТEО). Строителство Дехканабадского завода калийних удобрений на базе Тюбегатанского месторождения калийних солей. Китайскаya компаниya «СИТИК» и ОАО «УзКИМЁСАНОАТЛОЙИХА», 2009. 15. Базовий прект строителства перерабативаяшего комплекса Дехканабадского завода калийних удобрений мошностю 299 тис. тонн в год. Компаниya «СИТИК», Лян`юнганский проектний институт « LEHIGH ». Март 2009г. 16. Ibragimov G . I ., Erkaev A . U ., Yakubov R . Ya va Turobjonov C . M . Kaliy xlorid texnologiyasi . Tashkent . “ Muharrir ”, 2010. 17. Karimov I.A. Bizning asosiy vazifamiz vatanimiz tara qq iyoti va xal q imiz far

Купить

Похожие документы
17-guruh elementlari galogenlar
Oltinchi guruh p-elementlari
Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
3-guruh d-elementlari
Argos test javoblari