Kimyoviy elementlarning tarqalish oreollarini geokimyoviy xaritalarga tushurish usullari bilan tanishish va o‘rganish

Kimyoviy elementlarning tarqalish oreollarini geokimyoviy xaritalarga tushurish usullari bilan tanishish va o‘rganish REJA:  Kirish.  Asosiy qism. 1. Kimyoviy elementlarning tarqalishi. 2. Yer po’stida kimyoviy elementlarning tarqalishi. 3. Mendelev davriy sistemasi yaratilishi haqida.  Xulosa.  Foydalangan adabiyotlar.  Yer p o‘s ti, y oki, bos hqa cha ayt gan da, Yer q obi g‘in ing qali nligi 60 km atro fida deb ba hola nad i. In son ning Yer, tupr oq, qaz ilma ko nlar i kab ilar bilan bo g‘liq fao liya tinin g a sos iy qism i ay nan shu qa tlam da kec had i.  Yerimiz po‘stlog‘ining deyarli qoq yarmi (47,4% qismi) - kisloroddan { O } iborat. H odatiy tasavvurda, biz nafas oladigan ikki atomli gaz O 2 sifatida namoyon bo‘ladigan ushbu element, qobiqda ham salmoqli ulushni tashkil qiladi. Albatta, kislorod Yer po‘stida asosan kremniy va boshqa metallar bilan birikkan holda, ruda shaklida uchraydi.  Qobi qda tarq alga nligi bo‘ yicha ikk inch i turuv chi elem ent bu k rem niyd ir {S i}. Yuqo ri te xnol ogiy alar , xus usan kom pyut erlar uch un k rem niyn ing juda toza , oliy nav i za rur b o‘la di. Q uml oq sohil da s ochi lib y otga n od diy tupr oq tarki bida gi kr emn iyda n es a sh isha va oyna lar t ayyo rlas h m umk in. Q obiq da krem niy 27,7 % a trofi dag i ulu shni tash kil qilad i. Yer po’stida kimyoviy elementlarning tarqalishi. Yer poʻsti va yuzasida kimyoviy elementlarning oʻz joyini oʻzgartirishi va qayta taqsimlanishi. Bu terminni fanga A.Ye. Fersman kiritgan (1923). Elementlarning yer poʼstida tarqalishi :suyuqfaza (eritmalar, gidrotermal eritmalar, yer osti va yer yuzasidagi suvlar), gazsimon faza (vulkan gazlari va fumarollar, mineral buloqlar va neft konlari gazlari) va qattiq fazada (diffuziya va qayta kristallanish natijasida) sodir boʻlishi mumkin. Baʼzi elementlarning Yer poʻstidagi umumiy miqdori kam boʻlsada, yer yuzida toʻplanib qatlamlar hosil qiladi, bu qatlamlardan ularni qazib olish mumkin. Kimyoviy unsur baʼzan tugʻma (yombi) holda ham uchraydi (oltin, simob, platina va boshqalar). Kremniydan keyin alyuminiy {Al}, temir {Fe}, kalsiy {Ca} va natriy {Na} turadi. Yuqorida kisloroddan boshlab natriygacha sanab o‘tilgan elementlar, bir tonna namunaning 90% qismini tashkil qiladi. 1869 yilda D.I.Mendeleev tomonidan ochilgan davriy qonun hozirgi zamon tabiatshunosligida eng asosiy qonunlardan biri hisoblanadi. Bu qonun dunyoning material birligini bildirgani uchun nafaqat kimyoda balki butun tabiatshunoslikda juda katta ahamiyatga ega. Ayni vaqtda davriy sistemaning 500 dan ortiq varianti chop etilgan. Ulardan eng keng tarqalgan shakllari quyidagilardir: 1) Mendeleyev taklif etgan davriy sistemaning kiska varianti (shu jadval keltirildi). 2) Kimyoviy elementlar davriy sistemasis.ning shveysariyalik kimyogar A. Verner tomonidan 1905-yilda takomillashtirilgan uzun varianti. 3) Daniyalik fizik N. Bor chop etgan (1921-yil) davriy sistemaning zinapoyasimon shakli. 18 71 -y ild a K im yo v iy el em e nt la r d av ri y sis te m as is . n in g ikk in ch i va ria n ti eʼ lon qil in di. B u va ria n td a uz ar o oʻx s ha sh ele m e nt lar v er tik al q at or lar ga j oy la sh ga n bo ʻli b,’ q isq a d av rli v ar ian t hi so bl an ar di . Un da 8 t a ve rt ika l, 10 t a go ri zo nt al qa to r bo r e d i. Xulosa Yer yuzida kimyoviy elementlarning tarqalishi va ularnig taqsimlanishini oʼrganish va ularning geopozitsilarini xaritalarga tushirishni oʼrganish. Kimyoviy elementlar davriy sistemasi yaratilishi va ularni oʻrganish elementlarning yer yuzida tarqalishini tadbiq qilish. Foydalangan adabiyotlar 1) Atabayev D. va b. Geofizik tadqiqot usullari.-O‘z MU, 2016. 2) 1.Никитин А.А., Хмелевской В.К. Koмплексирование геофизических методов. Учебник. - Moсква. 2012 . 3) .Никитин А.А., Петров А.В. Теоретические основы обработки геофизической информации.-М.2008. 4) .Сковородников И.Г. Геофизические исследования скважин. Ekaтеринбург. 2009 . 5) Комплексирование геофизических методов при решении геологических задач. Под ред. Никитского В.Е., Бродового В.В.- М.”Недра” 1987.