Kimyoviy reaksiyasi energetikasi - Химия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	53.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Химия

Kimyoviy reaksiyasi energetikasi

Купить

Mavzu : Kimyoviy
reaksiyasi energetikasi.

Reja:

Issiqlik effekti

Standart issiqlik effekti

Gess qonuni

Issiqlik sig’imi

Kimyoviy reaksiya bir kimyoviy moddalar
majmuining boshqa moddalarga aylanishi
jarayonidir.[1] Kimyoviy reaksiyalar spontan, yaʼni
oʻz-oʻzidan, yoki boshqariluvchi boʻlishi mumkin.
Ikkinchi holda kimyoviy reaksiyani oʻtkazish uchun
tashqaridan biror energiya (issiqlik, yorugʻlik,
elektr) talab etiladi. Kimyoviy reaksiyalarda
elektronlar harakati bosh rolni oʻynaydi. Kimyoviy
reaksiyaga kirishuvchi moddalar reagentlar, deb
ataladi. Reaksiya natijasida hosil boʻladigan
moddalar esa kimyoviy reaksiya mahsulotidir.
Kimyoviy reaksiyalar kimyoviy formulalar orqali
ifoda etiladi. Kerakli mahsulotni olish uchun bir
necha reaksiyalar ketma-ketligi talab etilishi
mumkin, bu jarayonga kimyoviy sintez deyiladi.

Kimyoviy reaksiyalar - bir turdagi
kimyoviy moddalarningtarkibi va
xossalari jihatidan farq qiladigan ikkinchi
turdagi moddalarga aylanish jarayoni.
Kimyoviy reaksiyalarni kimyoviy
tenglama bilan ifodalash mumkin, mas,
sulfat kislotaga ruh taʼsir ettirilganda ruh
sulfat va vodorod gazi hosil boʻladi:

H2SO4+Zn=ZnSO4+H2T. Kimyoviy reaksiyalarda
atomlar oʻzgarmaydi, bir birikmadan ikkinchisiga
oʻtadi, xolos. Kimyoviy jarayonlarda toʻgʻri
(qaytmas) reaksiya (mas, vodorod yodidning
vodorod va yoddan hosil boʻlishi: N2+12->2N1)
bilan bir qatorda, qaytar reaksiya (mas, vodorod
yodidning parchalanishi:2HI<=>H2+I2) ham sodir
boʻladi. Kimyoviy reaksiyalardaishtirok etadigan
elementlarning oksidlanish darajadari
(valentliklari) oʻzgarsa, bunday reaksiyalar
oksidlanish-kaytarilish reaksiyalari deyiladi.

Kimyoviy reaksiyalarda molekulalar, atomlar va
ionlar ishtirok etishi mumkin. Shunga koʻra,
reaksiyalar uchga boʻlinadi: oddiy, ionli va radikal
reaksiyalar.
Oddiy reaksiyalarda molekulalar oʻzaro
reaksiyaga kirishadi, mas, N2+S12=2NS1. Ionli
reaksiyalar ionlar ishtirokida boradi, mas, N++ON~
=N2O. Radikal reaksiyalarda oraliq mahsulot
sifatida albatta erkin radikal hosil boʻladi.

Radikal reaksiyalar, odatda, zanjir tarzida
boradi (k,. Zanjir reaksiyalar). Toʻgʻri va
teskari reaksiyalar tezligi teng boʻlganda
sistemada kimyoviy muvozanat karor
topadi (qarang Kimyoviy termodinamika).
Murakkab reaksiyalar, parallel reaksiyalar,
ekzotermik reaksiyalar, endotermik
reaksiyalar, qattiq fazali reaksiyalar ham
mavjud.

Turli jarayonlarda, shu jumladan, kimyoviy
jarayonlarda ajraladigan yoki yutiladigan
issiqlikka reaksiyaning issiqlik effekti deyiladi.
Issiqlik noto’liq funksiya bo’lganligidan issiqlik
effektining qiymati jarayonning borish sharoitiga
bog’liq.
a) Izoxorik (V=const ) jarayondagi issiqlik effekti
Qv birinchi bosh qonunning asosiy
tenglamasiga muvofiq, d б Q=dU+PdV va
shartimiz bo’yicha V=const; dV=0
bo’lganligidan dQv=dU bo’ladi.
b) Izobarik (P=const) jarayondagi issiqlik effekti
Qp tenglama bo’yicha integrallansa: Qp=(U2-
U1)+P(V2-V1)=(U2+PV2)-(U1+PV1)

Standart issiqlik effektlari

Standart issiqlik effektlari ichki
energiya va entalpiyaning mutlaq
qiymatini o’lchash va hisoblash
mumkin emasligini va shu sababdan
faqat ularni ma’lum jarayondagi
o’zgarishini o’lchash va hisoblash
mumkinligi yuqorida bayon etildi.
Odatda bu o’zgarish ma’lum
temperaturada, ularning mutlaq T=0
qiymatiga nisbatan (UT-Uo) yoki
T=298,16 K(25C) qiymatiga nisbatan
(UT-T298,16) hisoblanadi.

GESS QONUNI

Gess qonuni termokimyoning asosiy qonuni
bo’lib, issiqlik effektlarining to’liq
funksiyaliligiga asoslangan.

Gess qonunini quyidagicha ta’riflash mumkin:
kimyoviy reaksiyalarning turg’un hajm va
turg’un bosimdagi issiqlik effekti sistemaning
boshlang’ich va oxirgi holatiga bog’liq bo’lib,
jarayonning borish yo’liga, qanday oraliq
bosqichlar orqali borganligiga bog’liq emas.

Gess qonunidan foydalanib, issiqlik effekti
noma’lum bo’lgan yoki o’lchash qiyin bo’lgan
jarayomlarning issiqlik effektini hisoblab
topish mumkin.

Issiqlik sig’imi

Issiqlik sig’imi issiqlik effekti bilan bir qatorda
kimyoviy jarayonlarni harakatlantiruvchi
kattalikdir. Bir birlik massadan iborat
sistemaning temperaturasini bir gradusga
oshirish uchun sarf bo’lgan issiqlik miqdoriga
issiqlik sig’imi deyiladi.

Qattiq va suyuq holdagi moddalarda,
temperatura o’zgarishi bilan ularning hajmi
kam o’zgaradi. Shunga ko’ra Cv, Cp o’rtasidagi
farq kam bo’ladi. Sistemaga berilgan issiqlik
faqatgina sistemaning ichki energiyasini
oshirishga sarf bo’ladi. Isitish turg’un bosimda
olib borilganda esa issiqlik sistemaning ichki
energiyasini oshirishdan tashqari ish
bajarishga ham sarf bo’ladi.

E’tiboringiz
uchun rahmat

Kimyoviy reaksiyasi energetikasi

Купить

Похожие документы
Infraqizil (IQ) va Raman spektrlarining kimyoda qo‘llanilishi
Kimyo fanining rivojlanishi
Kimyo sanoati
Kimyoviy elementlarning inson organizmidagi roli
Kimyoviy reaksiyalar kinetikasi va muvozanat