Molekulyar orbitallar (mo)nasariyasi. Energetik darajasi - Химия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	230.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Химия

Molekulyar orbitallar (mo)nasariyasi. Energetik darajasi

Купить

REJA:REJA: 1.1. Molekulyar orbitallar.Molekulyar orbitallar. 2.2. Atom yadrosining tuzilishi.Atom yadrosining tuzilishi. 3.3. Massa deffekti.Massa deffekti. 4.4. Izotoplarni ajratish to’grisida tushuncha.Izotoplarni ajratish to’grisida tushuncha. 5.5. Vodorod bog’lanish.Vodorod bog’lanish. 6.6. Koordinatsion va dativ bog’lanish.Koordinatsion va dativ bog’lanish. 7.7. Van-der-vals kuchlarining tabiatiVan-der-vals kuchlarining tabiati ..Molekulyar orbitallar Molekulyar orbitallar (mo)nasariyasi. energetik darajasi(mo)nasariyasi. energetik darajasi

Molekulyar orbitallar.Molekulyar orbitallar. • Atom tuzilishini hozirgi zamon nazariyasiga asosan hamma Atom tuzilishini hozirgi zamon nazariyasiga asosan hamma element atomlarining elektron strukturalarini tuzish imkoni element atomlarining elektron strukturalarini tuzish imkoni yaratildi. Normal (galayonlanmagan) atomda orbitallarning yaratildi. Normal (galayonlanmagan) atomda orbitallarning elektronlar bilan to’lish tartibi quyidagicha: Dastlab eng kam elektronlar bilan to’lish tartibi quyidagicha: Dastlab eng kam energiyali orbital tuladi, undan keyin energiyasi ko’proq bo’lgani, energiyali orbital tuladi, undan keyin energiyasi ko’proq bo’lgani, so’ngra energiyasi undan ko’prog’i va shu tartibda orbitallar tulib so’ngra energiyasi undan ko’prog’i va shu tartibda orbitallar tulib borad

• Masalan: 3d – uchun n+1 yig’indisi 4+0=4 bo’ladi, demak birinchi Masalan: 3d – uchun n+1 yig’indisi 4+0=4 bo’ladi, demak birinchi navbatda 3d emas 4s orbital to’ladi. Yoki 3d n+1=3+2=5.navbatda 3d emas 4s orbital to’ladi. Yoki 3d n+1=3+2=5. • 4p n+1=4+1=5 birinchi navbatda 3d orbital to’ladi, chunki p = 3 4p n+1=4+1=5 birinchi navbatda 3d orbital to’ladi, chunki p = 3 dir. atomda elektronlar pagonachalarga joylashganda quyidagi 3 dir. atomda elektronlar pagonachalarga joylashganda quyidagi 3 ta asosiy qoidaga boysinadi:ta asosiy qoidaga boysinadi: • 1. Har qaysi elektron minimal energiyaga muvoffiq keladigan 1. Har qaysi elektron minimal energiyaga muvoffiq keladigan holatni olishga intiladi.holatni olishga intiladi. • 2. Elektronlarning joylashishi Pauli printsipiga zid kelmasligi 2. El

Atom yadrosining tuzilishi.Atom yadrosining tuzilishi. • 1932 yilda - - > 9Be + 4He - - - > 1n + 12C1932 yilda - - > 9Be + 4He - - - > 1n + 12C • Rezerford 1911 yilda 14N + 4He - - > 1H + 170, (H – proton Rezerford 1911 yilda 14N + 4He - - > 1H + 170, (H – proton deb ataldi). deb ataldi). • Atom yadrosi proton (p) va neytronda (n) tuzilgan. Proton va Atom yadrosi proton (p) va neytronda (n) tuzilgan. Proton va neytronlar yadroning 2 xil holatdagi elementar zarrachalari neytronlar yadroning 2 xil holatdagi elementar zarrachalari bo’lib ularga nuklonlar yoki nuklidlar deyiladi. Yadronin zichligi bo’lib ularga nuklonlar yoki nuklidlar deyiladi. Yadronin zichligi juda katta (1014 g/sm3), bo’lib bu juda katta kuchdan dalolat juda katta (1014 g/sm3), bo’lib bu juda katta kuchdan dalolat beradi v

• Yadro xossasi – uning tarkibidagi proton va neytronlar soni Yadro xossasi – uning tarkibidagi proton va neytronlar soni bilan xarakterlanadi. Yadrodagi protonlar uning zaryadini bilan xarakterlanadi. Yadrodagi protonlar uning zaryadini bildiradi. Fdroning boshqa muhim xarakteristikasi uning bildiradi. Fdroning boshqa muhim xarakteristikasi uning massa soni bo’lib A, u proton ya‘ni yadro zaryadi Z va N massa soni bo’lib A, u proton ya‘ni yadro zaryadi Z va N umumiy soniga teng.umumiy soniga teng. • A = Z + N. N = A – Z, Na^ A – Z = 23 – 11 = 12 N va x.k.A = Z + N. N = A – Z, Na^ A – Z = 23 – 11 = 12 N va x.k. • Proton va neytronlar soni har xil, nuklonlar soni (A) bir xil Proton va neytronlar soni har xil, nuklonlar soni (A) bir xil bo’lgan elementlarga izobarlar deyiladi. Yadro zaryadlar

Massa deffekti.Massa deffekti. • Proton va neytron massalarining aniq miqdorlari asosida Proton va neytron massalarining aniq miqdorlari asosida xisoblab topilgan massa bilan tajriba asosida keltirilgan xisoblab topilgan massa bilan tajriba asosida keltirilgan yadro massasi orasida farq ko’zga tashlanadi. Tajribada yadro massasi orasida farq ko’zga tashlanadi. Tajribada topilgan yadro massasi, hamma vaqt proton va topilgan yadro massasi, hamma vaqt proton va neytronlar massalari yig’indisidan kichik. Bu kattaliklar neytronlar massalari yig’indisidan kichik. Bu kattaliklar orasidagi farq massa defekti deyildi.orasidagi farq massa defekti deyildi. • Masalan: p = 1,007276 u/b (a.e.m.)Masalan: p = 1,007276 u/b (a.e.m.) • n = 1,008665 u/bn = 1,008665 u/b • Geliy yadrosini hosil qiluvchi protonl

• Proton va neytronlardan yadro hosil bo’lishida ajralib chiqadigan Proton va neytronlardan yadro hosil bo’lishida ajralib chiqadigan energiya, massa deffektiga to’g’ri keladi va bu energiya energiya, massa deffektiga to’g’ri keladi va bu energiya Eynshteynning massa bilan energiya orsidagi bog’lanishini Eynshteynning massa bilan energiya orsidagi bog’lanishini ifodalaydigan tenglama: y=ms dan hisoblab topiladi.ifodalaydigan tenglama: y=ms dan hisoblab topiladi. • Masalan: Geliy yadrosi hosil bo’lishida massa diffekti – 0,03 u/b yoki Masalan: Geliy yadrosi hosil bo’lishida massa diffekti – 0,03 u/b yoki 1g – atom He hosil bo’lishida 0,03g teng. bu vaqtda ajralib 1g – atom He hosil bo’lishida 0,03g teng. bu vaqtda ajralib chiqadigan energiya Ye=ms2=0,03x(3x1010)2=2,7x1019 erg yoki chiqadiga

Izotoplarni ajratish to’grisida Izotoplarni ajratish to’grisida tushuncha.tushuncha. • Izotoplarning xossalari bir-biriga aynan o’xshash bo’lganligi uchun Izotoplarning xossalari bir-biriga aynan o’xshash bo’lganligi uchun ularni kimyoviy usullarda ajratish juda qiyindir. Agar ular massalari ularni kimyoviy usullarda ajratish juda qiyindir. Agar ular massalari bilan keskin farq qilsa kimyoviy usulni qo’llash mumkin bo’ladi. Bu bilan keskin farq qilsa kimyoviy usulni qo’llash mumkin bo’ladi. Bu asosan vodorod izotopi deyteriyni ajratish uchun qullaniladi. asosan vodorod izotopi deyteriyni ajratish uchun qullaniladi. Kimyoviy usul bilan izotoplarni ajratishda fizik xossalaridan – gaz Kimyoviy usul bilan izotoplarni ajratishda fizik xossalaridan – gaz holatida turlicha zichligi, suyuq holatid

• 1. Bu usul massa va zaryadlarning qiymatlari bilan farq qiladigan 1. Bu usul massa va zaryadlarning qiymatlari bilan farq qiladigan elektr bilan zaryadlangan zarrachalarni ajratishga asoslangan. elektr bilan zaryadlangan zarrachalarni ajratishga asoslangan. Ajratish Tmpson asbobi yordamida bajariladi.Ajratish Tmpson asbobi yordamida bajariladi. • Trubkadan simob nasosi orqali havo so’rib olinadi. Lekin barqaror Trubkadan simob nasosi orqali havo so’rib olinadi. Lekin barqaror oz miqdorda trubkada O2, N2, CO2, H2O, va Hg parlari qoladi. oz miqdorda trubkada O2, N2, CO2, H2O, va Hg parlari qoladi. 30000 – 50000 v kuchlanish ayirmasi berilganda katod 30000 – 50000 v kuchlanish ayirmasi berilganda katod teshiklarida + zryadlngan nurlar oqimi F EK ga qarab harakat teshiklarida + zryadlngan nu

• Agar zarrachalarning massa va zaryadlari bir xil bo’lib tezliklari Agar zarrachalarning massa va zaryadlari bir xil bo’lib tezliklari har xil bo’lsa, plastinkada 1 ta chiziq hosil bo’ladi. Agar har xil bo’lsa, plastinkada 1 ta chiziq hosil bo’ladi. Agar zarrachalarning massalari har xil bo’lsa, u holda plastinkada bir zarrachalarning massalari har xil bo’lsa, u holda plastinkada bir necha chiziqlar hosil bo’ladi, bu chiziqlarning har biri ma‘lum necha chiziqlar hosil bo’ladi, bu chiziqlarning har biri ma‘lum massali zarrachaga muvofiq keladi. Aston bu chiziqlar sistemasini massali zarrachaga muvofiq keladi. Aston bu chiziqlar sistemasini massa spektri deb atadi.massa spektri deb atadi. • Bu metodga asosan molekula bir butun (kompleks) deb qaraladi Bu metodga asosan molekula bir butun (ko

VODOROD BOG’LANISHVODOROD BOG’LANISH • Vodorod bog’lanish deb kuchli elektromanfiy atomlarning Vodorod bog’lanish deb kuchli elektromanfiy atomlarning vodorod atomi orqali bog’lanishiga aytiladi. Bu ilnskiy M.A. vodorod atomi orqali bog’lanishiga aytiladi. Bu ilnskiy M.A. va Beketov M.M. lar tomonidan fanga kiritildi.va Beketov M.M. lar tomonidan fanga kiritildi. • RX – n + : gR1 - - > RH – H . . . . . . : gR1RX – n + : gR1 - - > RH – H . . . . . . : gR1 • Vodorod bog’lanishni o’zish uchun kerakli bo’lgan energiya Vodorod bog’lanishni o’zish uchun kerakli bo’lgan energiya 8-40 kDjoul/mol R-X-H+ polyarlanib H protoni hosil bo’lib 8-40 kDjoul/mol R-X-H+ polyarlanib H protoni hosil bo’lib bu proton boshqa elektromanfiy (F2, O2, N2, Cl2, S, C) bu proton boshqa elektromanfiy (F2, O2, N2, Cl2, S

KOORDINATSION VA DATIV KOORDINATSION VA DATIV BOG’LANISHBOG’LANISH • Koordinatsion birikmalarda bog’ asosan d va f Koordinatsion birikmalarda bog’ asosan d va f elektronlar orasida borib ular asosan donor-aktseptor elektronlar orasida borib ular asosan donor-aktseptor bog’ hisobiga amalga oshadi.bog’ hisobiga amalga oshadi. • NH3 + BF3 = H3NBF3NH3 + BF3 = H3NBF3 • Azotdagi juft elektroni bilan bu donor bor esa vakant Azotdagi juft elektroni bilan bu donor bor esa vakant orbitallari bilan aktseptor. O’zaro birikuvchi orbitallari bilan aktseptor. O’zaro birikuvchi atomlardan birida mavjud bo’lgan juft-elektronlar va atomlardan birida mavjud bo’lgan juft-elektronlar va ikkinchisidan bo’sh orbitallar hisobiga yuzaga ikkinchisidan bo’sh orbitallar hisobiga yuzaga keladigan kovalent bog’lanishni

• Donor-aktseptor kimyoviy bog’lanish anorgani Donor-aktseptor kimyoviy bog’lanish anorgani moddalar orasida ko’p tarqalgan bo’lib bulardan moddalar orasida ko’p tarqalgan bo’lib bulardan ko’pchiligi kompleks birikmalar uchun xosdir.ko’pchiligi kompleks birikmalar uchun xosdir. • Dativ p bog’lanish – bu donor-aktseptor Dativ p bog’lanish – bu donor-aktseptor bog’lanishning bir turi bo’lib element valent bog’lanishning bir turi bo’lib element valent elektron qavatida ham juft elektron, ham qavat elektron qavatida ham juft elektron, ham qavat orbitalidan iborat bo’lib bir vaqtning o’zida ham orbitalidan iborat bo’lib bir vaqtning o’zida ham donor, ham aktseptor bo’ladi. Masalan: PH donor, ham aktseptor bo’ladi. Masalan: PH molekulasida P-da ham elektron par bog’ homda molekulasida P-da ham e

Van-der-vals kuchlarining tabiatiVan-der-vals kuchlarining tabiati .. • Moddaning gaz holatidan kondensirlngan holatga Moddaning gaz holatidan kondensirlngan holatga o’tishga ularning zarrachalari orasidagi tortishish o’tishga ularning zarrachalari orasidagi tortishish kuchi bilangina tushuntiriladi. Suvning bug’lanish kuchi bilangina tushuntiriladi. Suvning bug’lanish issiqligi – 40,6 kDj/mol, HCl niki – 16,3 kJd/mol H-O issiqligi – 40,6 kDj/mol, HCl niki – 16,3 kJd/mol H-O orasidagi bog’lanish energiyasi – 492 kDj/mol, H-Cl da orasidagi bog’lanish energiyasi – 492 kDj/mol, H-Cl da – 431 kDj/mol.– 431 kDj/mol. • Molekulalar orasidagi tortilish kuchi mavjudligini Molekulalar orasidagi tortilish kuchi mavjudligini birinchi bo’lib Van-der-Vals hisobga oldi, shu sababli birinchi bo’lib Van-de

• Molekulada doimo dipol mavjud bo’ladi.Molekulada doimo dipol mavjud bo’ladi. • bu yerda: r- dipol markazlari foydalanilgan bu yerda: r- dipol markazlari foydalanilgan masofa, masofa, • m-dipol momenti doimiyligi.m-dipol momenti doimiyligi. • 2. Polyarlanish natijasida dipol induktsion 2. Polyarlanish natijasida dipol induktsion dipol bo’ladi.dipol bo’ladi. • a-qutblanish.a-qutblanish. • 3. London 1930 yil dispersion kuchlarning 3. London 1930 yil dispersion kuchlarning borligini topdi.borligini topdi. • bu yerda: hv – har bir atom va molekulaga bu yerda: hv – har bir atom va molekulaga taalluqli boshlang’ich (nulevaya) energiya taalluqli boshlang’ich (nulevaya) energiya dispertsion kuchlar ta‘sirlashayotgan dispertsion kuchlar ta‘sirlashayotgan dipollarning sinxronizatsiyasi hisobiga dip

E’tiboringiz uchun E’tiboringiz uchun rahmat!rahmat!

Купить

Похожие документы
17-guruh elementlari galogenlar
Oltinchi guruh p-elementlari
Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
3-guruh d-elementlari
Argos test javoblari