Mustaqillik va madaniy taraqqiyot - Культурология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	82.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Культурология

Mustaqillik va madaniy taraqqiyot

Купить

Mustaqillik va madaniy taraqqiyot

Reja:  Ma’naviy inqirozdan chiqish  Milliy urf-odatlar, qadriyatlar va an’analarning tiklanishi  Ta’lim va tarbiya sohasidagi islohotlar  Madaniy hayotdagi o‘zgarishlar va sport

Kutilayotgan natijalar:  O’rganilayotgan mavzu bo’yicha bilimlarni mustahkamlash;  Muammoning hamda qabul qilingan yechimning individual va guruhiy tahlilda bilim va ko’nikmalarni qayta topshirish;  Ularni kelib chiqish sabablarini o’rganish orqali tahlil qilish ko’nikmalarni shakllantirish;  Mantiqiy fikrlarni rivojlamntirish ;  O’quv ahbarotlarini o’zlashtirish darajasini tekshirib

 “ Aziz yurtdoshlar!  Biz bugun uzoq davom etgan g‘aflat uyqusidan uyg‘ondik, tariximizni,  madaniyatimizni, o‘zligimizni tanidik va tiklay boshladik”.  Islom KARIMOV

Ma’naviy inqirozdan chiqish  1991-yil oxiriga kelib, Ittifoq tarqalib ketganligi, respublikamizning mustaqil suveren davlat maqomiga ega bo‘lganligi tufayli jamiyatda yuz bergan demokratik jarayonlarga va xurfikrlilikka intilish xalqning milliy ongi muttasil oshib borishiga zamin yaratdi. SHu bilan birga mavjud xodisalarga yangicha tafakkur bilan qarashni takozo qildi. Jumladan, butunlay yangi tarixiy sharoitlarda butunlay yangicha qarashlarni, munosabatlarni qaror toptirish zarur edi. CHunki O‘zbekiston, o‘z kelajagini "yangilangan" federatsiya tarkibida emas, balki mustaqil milliy davlatchilik qaror topgandagina o‘zining to‘la siyosiy suvereniteti va iqtisodiy mustaqilligiga erishgandagina belgilashi mumkinligini ancha oldin tushungan va bu borada o‘zining qat’iy qaroriga kelgan

Davomi…  Odamlar jamiyatda yuz berayotgan o‘zgarishlar shiddati oldida birmuncha gangib kolishdi. Turli safsatalar, xatti-harakatlar, "g‘oyaviy" kurashlar, "xonaki" va ajnabiy siyosatdonlar ko‘payib ketdi. Bir maromdagi turmush va bir qolipdagi fikrlash tarzi buzilib, sarosimalik, to‘knashuvlar va parokandalik kayfiyatlari kuchaya bordi. Ana shunday paytda umumxalq va umumdavlat manfaatiga mos keladigan eng makbul yo‘lni tanlash, buning uchun esa mafkuraviy yakkahokimlikka barham bergan xolda aholining barcha tabaqalari qatlamlarini, talab- ehtiyojlarini ma’naviy-ruhiy chanqoqligini kondira oladigan etuk va barkamol g‘oyani yaratish zarur edi.

Davomi…  Masalaning yana boshqa bir tomoni ham bor edi. Bu bevosita uzoq yillar mobaynida hukmron bo‘lgan g‘oya va aqidalardan xalos bo‘lish, uning bir yoqlama, xavoyi, balandparvoz da’vatlaridan voz kechish kabi og‘ir, vaqt talab etadigan jarayon bilan bog‘liq. Endi tafakkur tarzi va qarashlarni tubdan o‘zgartirish uchun eng avalo, o‘sha davrning bosh mafkurachisi -- sobiq kommunistik partiya g‘oyalaridan voz kechish, qolaversa, butunlay yangi, zamon talablari va ijtimoiy-siyosiy jarayonlarmazmun-mohiyatidan kelib chikadigan mafkurani ishgasolish lozim edi. Ana shu xulosalardan kelibchiqib, I.A.Karimov 1991-yil 14-sentabrda shunday fikrni bayon qildi; "Biz madaniy inqilobning g‘alabasi haqida gapirmokdamiz. Madaniyat va san’at esa hozir og‘ir tanglikka duchor bo‘lgan. Bu mafkuraviy z

Peramida texnologiyasi Ajdodlar yodi Mustaqillik yillarida madaniyat Milliy istiqlol

 Ma’naviy meros – qadim zamonlardan beri ajdodlarimiz, ota- bobolarimizdan bizgacha etib kelgan ma’naviy boyliklarni siyosiy, falsafiy, huquqiy va diniy qarashlar ahloq-odob me’yorlari, ilm-fan yutuqlari, tarixiy, badiiy va san’at asarlari majmuidir.  Qadriyatlar – borliq va jamiyat, narsalar, voqealar, hodisalar, inson hayoti, moddiy va ma’naviy boyliklarning ahamiyatini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladigan tushunchA)  Umuminsoniy qadriyatlar – odamzod uchun, kishilik jamiyati uchun eng qadrli bo‘lgan narsalar, hodisalar, faoliyat va boshqalarning umumijti-moiy qadrini va ahamiyatini ifodalash maqsadida qo‘llaniladigan tushuncha.  Milliy qadriyatlar – millatning genofondi, tili, turmush tarzi, madaniyati, tarixi, urf-odatlari, an’analari, milliy ongi, moddiy va ma’naviy boyliklari, iqtiso

Milliy istiqlol va atraqqiyot yo’li  Bu borada 1992-yil 1-sentabr arafasida O‘zbekiston Prezidenii I. Karimovning "O‘zbekistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li" deb atalgan kitobining nashrdan chiqishi katta voqea bo‘ldi. U mamlakat ma’naviy va siyosiy hayotida muhim qo‘llanma sifatida kutib olindi. To‘g‘ri, shu vaqtga qadar O‘zbekistonda mustaqillik haqida, u yoki bu tarzda gaplar borgan. Biroq, mustaqillikni qo‘lga kiritish, uning nazariy, iqtisodiy va ma’naviy jixatlari, istiqlolni mustaxkamlash yo‘llari bu darajada atroflicha talkin qilinmagan edi. Ayniqsa, O‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng ham kimdir xis-xayajon bilan, ba’zilar og‘ir-vazminlik bilan istiqlol haqida fikr yuritdi. Lekin, uning kelajagi, istiqlolni yanada mustaxkamlash haqida biron bir ilmiy-taxlil

Milliy urf-odatlar, qadriyatlar va an’analarning tiklanishi  Xalq turmush tarzi va ma’naviyatining tarkibiy kismini uning azaliy udumlari, odat, marosim va bayramlari tashkil qiladi. SHu bois mustaqillik yillarida amalga oshirilgan ma’naviy tiklanish haqida gapirganda xalqning azaliy qadriyatlarini tiklash borasida olib borilgan ishlarni ham alohida ta’kidlash lozim.  Bu borada avvalo 80-yillar oxiridagi ba’zi nomakbul yo‘l-yo‘riqlarni ko‘rsatib o‘tish kerak. 1986- yil yanvar-fevralda O‘zkompartiyaning se’zdi bo‘ldi. Se’zdda "din millatchilik va shovinizmga har doim yo‘l ochishini iqtisodiy, sotsial taraqqiyotga to‘skinlik qilishini, sotsialistik turmush tarzi. kommunistik ma’naviyatning qaror topishiga to‘skinlik qilishini har doitn esda tutmok kerak" - deb ko‘rsatma berildi. Bu

• Navro’z bayrami tiklandi • Masjid va madrasalar faoliyati to’lga qo’yildiDinning qaytarib berilishi • Kino, Teatr, Musiqa kabi bir qator sohalarning moddiy bazasi yaxshilandi • Ajdodlarimiz tavallud ayyomlari nishollandiMadaniy soha rivojlandi

Navro’z bayramining tiklanishi  Ana shunday bir paytda Respublika rahbarligiga kelgan Islom Karimov milliy madaniyatlarning bir-biri bilan yaqinlashuvi va o‘zaro rivojlanishiga yordam beradigan xalq an’analari va bayramlarini tiklashga katta e’tibor qaratdi. O‘zbekistonda Prezident tashabbusi bilan “Navro‘z” bayramini umumxalq shodiyonasiga aylantirish borasida bir qator tadbirlar ko‘rildi. Xususan, 1991 yil 21 mart Prezident Farmoniga ko‘ra, umumxalq bayrami sifatida nishonlanadigan bo‘ldi.  "Navro‘zning bayram qilinishi teran xalq an’analari, erga va tabiatga extiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lish, dexkon mehnatini hurmat qilish, yaxshi qo‘shnichilikka, mehr-muruvatga va boshqalarning dardiga malham bo‘lishga intilishlari tiklanishning qudratli omili bolmokda. Navro‘z xalq bayrami

Mustaqillik davrida dinning tiklanishi  Biz dinga bundan keyin ham barcha shart-sharoitlarni yaratib beramiz, diniy rasm-rusumlarga, bayramlarga, diniy tarbiya va ta’limga doimo jiddiy e’tibor beriladi. Ayni zamonda biz din peshvolariga, o‘zimizga o‘xshagan musulmon birodarlarimizga bir narsani takror va takror uktirmokchiniiz: din o‘z yo‘li bilan, davlat o‘z yo‘li bilan. Diniy partiyalar tuzib, hokimiyat talashib yurishlar xudoga ham yokmaydi. Islom dini insonlarni kamtarlikka, kamsukumlikka undaydi. Musulmon farzandi kechirimli bo‘ladi. Musulmon farzandi birovni kofir, birovni xudojo‘y deb toifalarga ajratmaydi... Sababi, bandasining ustidan bandasi emas, xudoning o‘zi xukm chiqaradi. SHunday ekan, bir- birimizni bexuda ayblab, men musulmon, sen kofir deb talashib yurishlar bizga to‘g‘r

Ajdodlarimizning tavallud kunlarining nishonlanishi  O‘zbekiston xalqi o‘zining yangi etakchisi amalga oshirayotgan xalqparvar siyosatni qo‘llab- quvvatlay boshladi. Bu borada islom olamining zabardast allomalari - vatandoshlarimiz imom Abu Iso at-Termiziyning 1200 yilligi, Maxmud az- Zamaxshariyning 920 yilligi, Najmiddin Kubroning 850 yilligi, Bahouddin Nakshbandning 675 yilligi va Xoja Axrori Valiyning 600 yilligi, Imom al-Buxoriy tavalludining xijriy-kamariy takvim bo‘yicha 1225 yilligi, keng ko‘lamda nishonlanishi yurtimizda iymon, din-u diyonat qaytadan yuksalayotganiga yorkin dalil bo‘ldi. Bu aziz va mukarram zotlarning bebaho asarlari qayta chop etildi, nomlari abadiylashtirildi

Ajdodlarimiz tavallud ayyomlari nishonlandi At Termiziyning 1200 yilligi Zamaxshariyning 960 yilligi N. Kubroning 850 yilligi Bahovuddin Naqshbandiyning 675 yilligi Ho’ja ahror Valiyning 600 yilligi ImomAl Buxoriyning 1225 yilligi

Ma’mun akademyasining qayta tiklanishi  Davlatimiz rahbarining 1997 yil 11 noyabrda “Xorazm Ma’mun akademiyasini qaytadan tashkil etish to‘g‘risida”gi Farmoni bu boradagi tarixiy voqealardan biri bo‘ldi.

Madaniy hayotdagi o‘zgarishlar  Mustaqillik yillarida ijtimoiy hayotning barcha yo‘nalishlarida bolganidek madaniy hayotda ham tubdan o‘zgarishlar yuz berdi. SHaklan ham, mazmunan ham milliy madaniyatning rivojlanishi uchun keng imkoniyatlar yaratildi.  Bu avalo teatr san’ati rivojlanishida yaqqol sezila boshlandi, yangi-yangi teatr dargoxlari kurib ishga tushirildi. 1991-yilda Farg‘onada va 1993-yilda Xivada davlat qo‘g‘irchoq teatrlari ish boshladi, 1994-yilda Qashqadaryo va Namangan viloyati teatrlari qoshida qo‘g‘irchoq guruxlari ochildi. Andijonda jamoatchilik asosida ishlab kelayotgan yoshlar teatri davlat tasarrufiga olinib, u 1994-yilda Abbos Bakirov nomidagi Andijon yoshlar va bolalar teatriga aylantirildi.  1993-yil avgustida Toshkent shaxrida ish boshlagan xashamatli "Tur

San’atga bo’lgan e’tibor  Ushbu saroyda xalqimizning, shuningdek, jahon xalqlarining, Markaziy Osiyo xalqlarining aifanaviy anjumanlarini, san’at bayramlarini o‘tkazishni niyat qilganmiz. Bu koshona, inshoolo, millatlar, el-clatlarning do‘stlik, birdamlik koshonasiga aylanadi.  Bunday obidalar katta-yu kichikda Vatandan faxrlanish tuyg‘usini shakllanliradi, bunday saroylar YAtan sha’ni va shuxrati uchun kurashuvchi, istiqlolni hamma narsadan muqaddas biladigan sog‘lom avlodni tarbiya etuvchi maskanga aylanadi", - dedi.  O‘zbekiston 1991-yilda mustaqillikka erishgach o‘zbek teatrlari va san’atkorlarining dunyo sahnasiga chiqishi uchun yanada keng yo‘l ochildi.  Navoiy nomidagi katta opera va balet teatri, A.Xidoyatov nomidagi drama teatri, "Ilxom" teatr studiyasi, Rus yosh t

Davomi…  Anjumanda Tojikistonning "Axorun" teatri "Yo‘qolgan YUsuf xonadonga qaytadi", Turkmaniston Davlat yoshlar tajriba teatri "Dali Dumbul", Loxutiy nomidagi Tojikiston Akademik drama teatri "Asrga tatigulik kun", A.Xidoyatov nomidagi o‘zbek Davlat drama teatri "Iskandar”, Kirg‘iziston Akademik drama teatri "Aykul manas" ("Ajoyib manas"), YU.SHakarjonov nomidagi Farg‘ona viloyat musiqali drama va komediya teatri "Toshkentga sayoxat" tanlov spektakllarini namoyish etdilar.  Ayni paytda o‘zbek milliy teatr san’ati rivojlanishi va takomillashishi jarayonini boshdan kechirmokda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "O‘zbekiston teatr san’atini rivojlantirish to‘g‘risida"gi (1998-yil 26-mart) Farmoniga muvofiq O‘zbekis

Kino sohasi  Prezident I. A. Karimov “YUksak ma’naviyat – engilmas kuch” asarida bugungi kino san’atimizga tanqidiy ko‘z bilan qarab quyidagi kamchilik va nuqsonlarni alohida tilga olgan edi:  professional kino mutaxassislari, xususan, rejissyorlar, ssenaristlar tayyorlaydigan tom ma’nodagi milliy maktab o‘zimizda hanuzgacha shakllanmagani;  yoshlarning tarbiyasiga chuqur ta’sir ko‘rsatadigan zamonaviy qahramon obrazi kino ekranlarimizda hali yaratilmagani.   So‘nggi yillarda yaratilgan "O‘tkan kunlar", "Otamdan kolgan dalalar", "YOzning yolg‘iz yodgori", "Kichkina tabib", "Voiz", “CHashma” kabi badiiy filmlar tamosha-binlarga manzur bo‘ldi.

Tayanch tushunchalar  Milliy istiqlol, ma’naviyat, milliy uygonish, mil liy ong, madaniy mussasalar, milliy madaniy vorislik, madaniyat jabhasidagi islohotlar, "Ma’naviyat va ma’rifat" jamoatchilik markazi, "Oltin meros" jamg‘armasi, millatlararo madaniyatlar muloqoti, komil insonni shakllantirish, bozor munosabatlariga o‘tish davrida madaniy muassasalar faoliyati, madaniy xizmat ko‘rsatish shakllari, adabiyot, tasviriy san’at, me’morchilik, teatr, kino va televidenie, milliy g‘oya va milliy mafkura, ta’lim to‘g‘risidagi qonun, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi, milliy-madaniy markazlar, xalqaro madaniy aloqalar.

Mavzuni takrorlash uchun savollar:  Mustaqillik sharoitida milliy madaniyatlar rivojlanishining ijtimoiy- siyosiy omillarini tahlil eting.  Madaniy yuksalishning hozirgi bosqichi xususiyati nimada?  Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ma’naviy ma’rifiy islohotlarning mohiyati va zarurligi.  Ma’naviy-ma’rifiy islohotlarning amalga oshirishning asosiy yo‘llarini ayting.  Ta’lim qonuni va Kadrlar tayyorlash milliy dasturining madaniy- ma’rifiy islohotlarni amalga oshirishdagi ahamiyati.  Madaniy taraqqiyotda milliy-madaniy markazlarning o‘rni.  Madaniy-ma’rifiy islohotlar jarayonida milliy tarixiy merosga munosabat mezonlari.  Madaniy taraqqiyotda milliy va umumbashariy qadriyatlarning uyg‘unligi.  Madaniy-ma’rifiy islohotlar va komil inson tarbiyasi vazifasini tushuntiring.

ADABIYOTLAR  Karimov I. A. O‘zbekistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li.T., 1992.  Karimov I.A. Istiqlol va ma’naviyat.T., 1994.  Karimov I.A. Biz qurish va yaratish yo‘lidan boraveramiz. T., 1995.  Karimov I.A. Bizdan ozod va obod Vatan qolsin.T., 1996.  Karimov I.A. Vatan sadjagoh kabi muqaddasdir.T., 1996.  Karimov I. A. O‘zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura.T., 1956.  Karimov I.A.O‘zbekiston 21 asr bo‘sag‘asida.T., 1997.  Karimov I.A. Tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q. T., 1998.  Karimov I.A.O‘zbekiston 21 asrga intilmoqda.T., 1999.  Karimov I.A. Milliy istiqlol mafkurasi — xalq e’tiqodi va buyuk kelajakka ishonchdir.T., 2000  Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – engilmas kuch. T.; 2008.

Купить