Neft tarkibi to‘g‘risida umumiy ma'lumot - Химия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	283.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Химия

Neft tarkibi to‘g‘risida umumiy ma'lumot

Купить

Mavzu: Neft tarkibi to‘g‘risida umumiy ma ’ lumot

REJA 1. Kirish. 2. Neftning fizik-kimyoviy xossalari. 3. Neftning tarkibiy qismi va ularni o‘rganish. 4. Benzin va dizel yoqilg‘ilari tarkibida uchraydigan smola va smola hosil qiluvchi birikmalar. 5. Yoqilg‘i turlari va ularning yonish issiqligi.

Kirish. Neftning fizik-kimyoviy xossalari. Neftning tarkibiy qismi va ularni o‘rganish. Neft hamda gaz yer qobig‘iniig turli chuqurlikdagi qatlamlarida turli-tuman g‘ovak va boshqa tog‘ jinslari orasida yotadi. Bosim, temperatura va ichki o‘zgarishlar ta’sirida neft katta masofalarga siljishi mumkin. Tashqi ko‘rinishlarga ko‘ra neft o‘ziga hos hidli quyuq moysimon suyuqlik turli tusdagi jigar rang ko‘rinishga ega. Neftning zichligi 770-920kg/m3, yonish issiqligi 43000-45500 kDj/ kg. Neftda uglerod miqdori taxminan 84-86%, vodorod miqdori - 10-14%, oltingugurt, kislorod va azot miqdori 1-3% bo‘ladi. Massa bo‘yicha uglevodorodlarniig umumiy miqdori 97-98% ni tashkil etadi. Tarkibidagi elementlarning o‘xshashligiga qaramasdan turli joydan olingan neftlarning fizik va kimyoviy xossalari har xi

 Neftdan olingan barcha yonilg‘ilar turli qaynash temperaturasiga ega bo‘lgan uglevodorodlarning murakkab aralashmasidir. Masalan, benzin 35-200°C da qaynaydi, dizel yonilg‘isi esa, 170-360°C temperaturada qaynaydi. Qishki sort yonilg‘i va benzinlar yengil fraksion tarkibga ega va ular past temperaturada bug‘lanishlari lozim.  Yonilg‘i sifati ko‘rsatiladigan pasportlarda bug‘lanuvchanlik fraksion tarkib bilan baholanadi. Fraksion tarkib quyidagicha aniqlanadn. Maxsus priborda 100 ml yonilg‘i qizdiriladi. Ajralib chiqayotgan bug‘lar sovitiladi, natijada u suyuqlikka aylanadi. Bu suyuqlik o‘lchov silindriga yig‘iladi. Haydash vaqtida avval benzinning qaynay boshlash temperaturasi, so‘ngra 10, 50, 90% benzinning qaynab bug‘lanish temperatusasi hamda, qaynab bug‘lanish oxiridagi temperaturas

 Yonilg‘ida osongina bug‘lanadigan fraksiyalarning juda ko‘p bo‘lishi maqsadga muvofiq emas. Bu holda dizel dvigatellarida yonilg‘i kuchli yonadi, karbyuratorli dvigatellarning yonilg‘i naychalarida bug‘lar tiqilib qoladi, buning natijasida dvigatel meyorda ishlamaydi (o‘ta qizib ketadi, quvvati pasayadi, ba’zan to‘xtab qoladi va uni sovitmasdan yurgizib yuborish mumkin bo‘lmaydi). Bu hodisa ko‘pincha qishki sort benzinlarni yozda ishlatishda sodir bo‘ladi. Shuning uchun ham yengil fraksiyalarning miqdori cheklanadi, benzii qaynay boshlash temperaturasi 35 ° C dan past bo‘lmasligi lozim. Yonilg‘ining 10% dan 95% gacha qismi qaynab bug‘lanadigan temperatura uning asosiy qismining bug‘lanishini harakterlaydi. U ishchi fraksiyasi deb ataladi. Dvigatelning ish harakteri, qizish muddati karbyu

 90% qaynash nuqtasidan to qaynab bug‘lanishning oxirigacha og‘ir uglevo-dorodlar bug‘lanadi (egri chiziqning pastki qismi). Bu nuqtalar orasidagi temperaturalar farqi qancha kam bo‘lsa, yonilg‘ining sifati, uning tejamligi shuncha ko‘p bo‘ladi va dvigatellar shuncha kam yeyiladi. Yonilg‘ida og‘ir uglevo-dorodlarning bo‘lishi maqsadga muvofiq emas, chunki ular batamom bug‘la-nib ketmaydi. Ular suyuq tomchi holatida qolib, porshen halqalari orasida-gi tirqishdan dvigatel karteriga tushadi, surkov moylarini yuvib ketadi, moyni suyultiradi, natijada detallar tez yeyiladi va yonilg‘i sarfi ortadi.  Yonilg‘ining fraksion tarkibi karbyuratorli dvigagellar uchun muhim ahamiyatga ega. Dizellarda yonilg‘ining to‘zitilish sifati, chiqayotgan gazning tutashi, qurum hosil bo‘lish tezligi ham yonilg‘

 Yonilg‘ining bug‘lanuvchanligi, uning qovushqoqligi, zichligi va boshqa fizik xossalari ham dvigatellarning ekspluatatsion xossalariga ta’sir ko‘rsatadi. Masalan, benzin uchun to‘yingan bug‘ bosimining (bug‘lanish sodir bo‘ladigan idish devorlariga tushadigan bug‘ bosimining) meyori belgilangan. Bu bosim MPa da yoki simob ustunining millimetri bilan o‘lchanadi. Yozgi benzinlar uchun bu bosim 0.06 MPa dan (500 mm simob ustuni) oshmasligi zarur, shunda gaz tiqilib qolmaydi. Yilning sovuq vaqtida dvigatellarni yurgizib yuborishni osonlashtirish uchun qishki sort benzinlarining bosimi 0.06-0.09 MPa(500-700 mm simob ustuni) bo‘lishi lozim.  O‘t oldirish temperaturasi yonilg‘ining fraksion tarkibi bilan uzviy bog‘liq. Bu temperaturada neft mahsulotlari havo bilan birga yonuvchi aralashma hosi

 Benzin va dizel yoqilg‘ilari tarkibida uchraydigan smola va smola hosil qiluvchi birikmalar  Benzin va dizel yonilg‘isida deyarli har doim erigan holda smola va smola hosil qiluvchi birikmalar bo‘ladi.  Yonilg‘i tarkbidagi smolalar yonilg‘i baklari tubiga va quvurlar devorlariga o‘tiradi, karbyuratorli dvigatellarning jiklyorlarini berkitib qo‘yadi. Smolali birikmalar karbyuratorli dvigatellar chiqarish kollektorlarining issiq devorlarida, dizel forsunkalarining o‘zagida, klapanlarida va porshenlar tubida, yonish kamerasida, porshen ariqchalarida va boshqa joylarda ham to‘planadi. Qurumlar ko‘p to‘planganda dvigatelning yeyilishi ortadi, yonilg‘ining yonish jarayoni yomonlashadi, yonilg‘i sarfi ortadi, ba’zi dvigatel butunlay ishdan chiqadi.  Smola hosil qiluvchi moddalar jumlasiga, m

 Benzinning oksidlanib smolali moddalar hosil qilishga moyilligi (barqarorligi) induksion davr bilan baholanadi. Bu davr benzinning tashish, saqlash va undan foydalanish sharoitlari to‘g‘ri bo‘lganda o‘z tarkibini o‘zgartirmasdan saqlash hususiyatini belgilaydi. Bu ko‘rsatgich laboratoriya qurilmasida benzinni sun’iy ravishda oksidlab aniqlanadi. (0.7 MPa=7kgk/sm2) bosimda, quruq va toza kislorod atmosferasida, 100°C temperaturada). Induksion davr benzin oksidlana boshlagan vaqtdan to kislorodni faol yuta boshlaguncha o‘tgan vaqtdir. Bu vaqt minutlarda o‘lchanadi. Turli markadagi benzinlar uchun bu qiymat 600-900 min.ga, sifat belgisi berilgan benzinlar uchun 1200 min.ga teng. Ko‘pincha hozirgi zamon benzin markalari uchun induksion davr kamida 900 min ga teng. Tekshirishlar bunday benzin

 Yonish jarayoni juda murakkab bo‘lib, keng tarqalganligiga qaramasdan, kam o‘rganilgan. Har qanday yonilg‘i yonishi natijasida karbonat angidrid, suv bug‘lari va oltingugurt oksidlar (agar yonilg‘ida oltingugurt bo‘lsa) hosil bo‘ladi. Lekin bular hosil bo‘lguniga qadar yonilg‘ida ancha o‘zgarishlar bo‘ladi, chunonchi uning molekulalaridagi bog‘lar uziladi, atomlarining holati o‘zgaradi. Har xil bug‘ va gazlar ajralib chiqadi. Bu bug‘ va gazlar kislorod bilan birikkanda alanga hosil qiladi. Yonilg‘i qoldig‘i alangasiz yonib tutaydi. Yonish jarayonida gazlarning temperaturasi 1500-2400° C ga yetadi.  Yonilg‘ining yonishida aralashma kamerasiga beriladigan havoning miqdori katta rol o‘ynaydi. Agar u yetarli bo‘lmasa, yonilg‘i sekin yonadi, temperatura past bo‘ladi, chala yonish mahsulari,

 Dvigatelning suyuq aralashmada ham, quyuq aralashmada ham ishlash rejimi foydali emas. Birinchi holda yonuvchi aralashma ko‘p miqdorda inert azot va ortiqcha kislorod vositasida suyuladi, yonish tezligi va ikkinchi holda kislorod yetarli bo‘lmaydi, yonilg‘ining chala yonish mahsulotlari paydo bo‘ladi, qurum ko‘payadi, dvigatel tutaydi, yonilg‘i sarfi ortadi, quvvati kamayadi. Barcha tipdagi dvigatellarning hamma ish rejimlarida yonilg‘ining to‘la yonishiga bunda ortiqcha havo koeffitsiyenti mumkin qadar kichik bo‘lishiga erishish zarur. Quyida turli dvigatellarda va issiqlik-kuch moslamalarida yonilg‘i yonishi uchun kerak bo‘ladigan ortiqcha havo koeffitsiyentining taxminiy qiymatlari keltirilgan:  Yoqilg‘i turlari va ularning yonish issiqligi  Yonilg‘i turlari  Benzin(karbyuratorli d

Yonilg‘ining qovushqoqligi qancha past bo‘lsa, u havo bilan shuncha yaxshi aralashadi va ortiqcha havo kam bo‘lganda ham yonilg‘ining to‘la yonishi ta’minlanadi. Yonilg‘i Hisoblab topilgan havo mikdori, kg/kg Yonilg‘ining yonish issiqligi, kJ/kg(kkal/kg) Yonuvchi aralashmaning yonish issiqligi, kJ/ kg (kkal/kg) Avtomobil benzini 14.8 43961 (10500) 2780 (664) Aviatsiya benzini 14.9 44380 (10600) 2788 (666) Dizel yon i lg ’ isi 14.4 42700 (1020) 2771 (662) Etil spirti 8.4 25958 (6200) 2763 (660) Benzol 13.2 39356 (9400) 2771 (662)

 Yonish issiqligi deb, yonilg‘ining massa birligi -1 kg suyuq yoki qattiq yonilg‘i 1 m3 gazsimon yonilg‘i to‘la yonganda ajralib chiqadigan issiqlik miqdoriga aytiladi. Xalqaro birliklar sistemasi SIga ko‘ra barcha energiya turlari Joulda (J) o‘lchanadi. Joul - 1 Nyuton (N) kuch 1 m yo‘lda bajargan ish. Joul uncha katta bo‘lmagani uchun ko‘pincha Jouldan 1000 marta katta bo‘lgan kiloJouldan (kJ) foydalaniladi. Ilgari issiqlik kaloriyalarda (kal) va kilokaloriyalarda (kkal) o‘lchanardi, I kal=4.1868 J; 1 kkal=4.1868 kJ.  Turli markadagi suyuq yonilg‘ilar (dizel yonilg‘isi, benzin) to‘la yonganda deyarli bir xil miqdorda issiqlik ajraladi. Uning. foydali (yoki past) yonish issiqligi Qpast=10200- 10500 kkal/kg yoki 42500-43800 kJ./kg ga teng. Dvigatelga yonilg‘i emas, balki yonilg‘i va havo

Nazorat savollari 1. Neftning tarkibi va xossalari. 2. Neftning fraksion va element tarkibi. 3. Neft va tabiiy gazning kimyoviy tarkibi qanday b о ‘ladi? 4. Neft kimyosi va neftni qayta ishlash tо‘g‘risida ma’lumot. 5. Massa ulushlari bir xil: 92,3% C va 7,7% N, molekulyar massalari esa har xil: M 1 = 26, M2 = 78 bо‘lgan ikkita uglevodorodning empirik va molekulyar formulalarini aniqlang. ( C 2 H 2; C 6 H 6) . 6. Massalar nisbati ms : mn : m0 = 9 : 2 : 4, molekulyar massasi esa 60 ga teng bо‘lgan spirtning molekulyar formulasini toping. ( C 3 H 8O yoki C 8 H 7O H ) .

Foydalanilgan adabiyotlar  Asosiy adabiyotlar  1. Ю.В. Поконова Нефть и нефтепродук ты. Москва, 2003, 902 с.  2. Г.И. Фукс. Вязкость и пластичность нефтепродуктов, Москва, 2003, 330 с.  3. Ҳамидов Б.Н., Фозилов С.Ф., Сайдаҳмидов Ш.М., Мавлонов Б.А.,нефт ва газ кимёси, (ўқув қўлланма), Тошкент Муҳаррир, 2014, 581 б.  4. Я.Ц.Яшин, Е.А.Яшин, А.А.Яшин, Газовая хроматография, Москва Транслит, 2009,528 c .   Qo‘shimcha adabiyotlar  1. А.К.Мановян. технология первичной перерботки нефти и природного газа. М. Химия, 2001, 568 с.  2. Сокова Н.А., Иванова Л.В. Химия нефта и газа. -М: РГУ нефти и газа им. И.М.Губкина, 1999, 40 с.  3. Эрих В.Н., Расина М.Г., Рудин М.Г. Химия и технология нефта и газа. –Л: Химия, 1985. 408 с.  4. А.А.Кулик. Разработка технологии гидрооблагораживания прямогон

E’tiboringiz uchun rahmat!

Купить

Похожие документы
17-guruh elementlari galogenlar
Oltinchi guruh p-elementlari
Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
3-guruh d-elementlari
Argos test javoblari