O’zbek rassomlari hayoti va ijodi - Изобразительное искусство - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	1,017.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	20 Февраль 2024
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Изобразительное искусство

O’zbek rassomlari hayoti va ijodi

Купить

O’zbek rassomlari hayoti va ijodi Reja: 1. O’zbekiston tasviriy san’atida rassomlar ijodi 2. Rangtasvir san’ati va unda ijod qilgan rassomlar haqida ma’lumot. 3. Alisher Mirzaev- O’zbekiston Xalq rassomi, O’zbekiston Badiiy Akademiyasi Akademigi, ―El-yurt hurmati‖ ordeni sohibi 4. Bahodir Jalolov- O’zbekiston xalq rassomi, Alisher Navoiy nomidagi Davlat mukofotinnng sovrindori 5. Malik Nabiev- O’zbekiston halq rassomi, O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan san’at arbobi, O’zbekiston badiiy akademiyasining akademigi. Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.

O’zbekiston tasviriy san’atida rassomlarimiz ijodi. O’zbekistonning mustaqilligi milliy tasviriy san’atni taraqiyotiga zamin yaratdi. Bu davrda tasviriy san’atning rangtasvir, xaykaltaroshlik, grafika turlari, uning ko’pgina janrlari rassom va xaykaltaroshlarning erkin ijodiy faoliyatlar keng tus oldi. Sobiq Ittifoq davrida ijodkorlar yagona sostialistik realizm oqimida ijod qilgan bo’lsalar, xozir ular ham ikkilanmasdan o’zlarini qiziqtirirayotgan avangardizm, romantizm, impresionizm, abstrakstionizm va boshqa qator oqimlarda va mavzularda yuksak badiiy saviyada asarlar yaratmoqdalar. Mamlakatimizda tasviriy san’atning taraqiyotiga O’zbekiston badiiy Akademiyasini tashkil etilishi ham muhim ahamiyat kasb etdi. Mazkur Akademiya qoshida Komoliddin Behzod nomidagi milliy rassomchilik va diza

Manzara va natyurmort janrlarida samarali ijod qilayotganlardan orasida L. Salimjonova, A. Mo’minov, S. Abdullaev, I. Xaydarov O. Qozoqov, A. Mirsoatov kabi rassomlarni ko’rsatish mumkin. 76-rasm. Ularning asarlari Vatan jamoli, uning meva va sabzavotlari yuksak badiiy saviyada ishlangan bo’lib, yoshlarni Vatanni sevishga, ni asrab avaylashga, uni ko’paytirishga undaydi, tabiatdagi nafosatdan zavqlanishga chorlaydi. Tarixiy, turmush va boshqa janrlarda yaratilgan asarlar orasida B. Jalolovning ―Oltin asr‖, ―Koinot ustunlari‖, ―Abadiyat gumbazi ostida‖, S. Alibekovning ―G’aroyib sharbat xidi‖, J. Umarbekovning ―Zilzila‖, ―Havorang musiqachilar‖, V. Oxunovning ―Buddaning tongi sayri‖ kabilar diqatga sazovordir. 77-rasm. A. Isaev, J. Usmonov, A. Roziqov, R. Temurov, T. Axmedov, T. Karimov, Sh

Mustaqillik yillarida o’zbek xaykaltaroshlaridan I.va K. Jabborovlar, K. Norxo’rozov, J. quttimurodov, E. Aliev, A. Raxmatullaev, N. Bondeladze, V. Degtyarov, L. Ryabstev, J. Mirtojiev, U. Mardievlarning samarali mehnat qildilar. Bu xaykaltaroshlarning asarlari orasida o’zining yuksak badiiyligi bilan J. Mirtojievning ―Abdulla qodiriy nomli ishi ajralib turadi. Ular orasida E. Aliev, N. Bandeladze, V. Degtyarovlarning Toshkentdagi milliy bog’ uchun yaratilgan ―Alisher Navoiiy‖ (1991) nomli yodgorlik xaykali, A. Raxmatillaev va P. Podosinnikovlarning Navoiiy shahriga o’rnatilgan Alisher Navoiy xaykali (2001). I.Jabborov va K. Jabborovlarning Toshkentning Amir Temur xiyoboniga o’rnatilgan Amir Temur xaykali (1993), Shaxrisabz shahrida o’rnatish uchun yaratgan Amir Temur xaykallari (1996) o’z

mehnat qilmoqdalar. Ular tomonidan kitob grafikasi, plakatga doir asarlari mazmuni va g’oyaviyligi bilan diqatga sazovordir. Bunni V.Apuxtinning ―Koinot-inson‖, G’. Boymatovning ―Urgutda to’y‖, A. Mamajonovning ―Kurash‖, ―Eski shahar‖, T. Ayupovning ―Mavzu‖, T. Axmadalievning ―Senga omad Temur‖, L. Ibragimovning ―Osiyo okeani‖, ―Bahor‖, M. Sodiqovning ―Buxoro‖, S. Redkinning ―Eski Samarqand‖, N. Kolonovning ―Kulol‖, Sh. Muxammadjonovning Maxmud qoshg’ariyning ―Devonu lug’atit turk‖ nomli asarlarida ko’rish mumkin.

Rangtasvir san’ati va unda ijod qilgan rassomlar haqida ma’lumot. Rantasvir juda qadimiy san'at. Uning asoslari soyadagi tasvirlardan boshlanadi. Antik davr rassomlari rangtasvir asarlarida juda katta ta'sirchanlikka erisha olishgan, bu naturaga katta diqqat e'tibor qarashdan, shu bilan birga rangtasvir texnologoyasiga kiritilgan yangiliklar bilan bog`liq bo`lgan. O`rta asrlarda turli janrlardagi kartinalarning yaratilishi rangtasvir tarixini boyitdi. Keyingi yuz yilliklardagi turli oqim va yo`nalishlarda ijod qiluvchi rassomlarning ijodiy izlanishlari juda ko`plagan yangi rangtasvir oqimlarini (realizmdan abstraktsionizmgacha) vujudga keltirdi. Inson xayotida rangning axamiyati katta. Biz kuz ungimizda nimani kursak shuni rangda va rang orkali ko’ramiz. Jamiyatda inson uchun r

Rassom asar yaratar ekan ranglarni o’z didiga, uslubiga, maqsadiga buysundirgunga qadar izlaydi. Uning tagida albatta rang tushunchasi. Rang nazariyasi va konuni etadi. Mukammal rang nazariyasiga va amaliyotiga ega bulgan rassom rang orkali badiiy obraz yaratishga erishadi. Kompozistiyada xam rang katta urinda turadi. Rassom kanday asar yaratmasin birinchi navbatda rangga e’tibor berishi, izlanishi muvaffakiyat keltirishi mumkin. Ushbu asarda yosh rassomlar uchun tasviriy san’atning rangtasvir yunalishidagi ba’zi rang muammosi va kirralari xakida fikr yuritishga xarakat kilindi. Rangtasvir savodxonligi nazariyasini doimiy ravishda o’rganib borish tasviriy san’at ta’limi muvaffakiyatini ta’minlovchi muxim shartlardan biri xisoblanadi. Rangtasvirning mustaxkam nazariy konun – koidalariga tay

Rassom tafakkur butunligini kurish orkali anglash kobiliyatiga ega bula boshlagandagina realistik rangtasvir maxoratini egallashga kirishadi. Unlab mashxur rassomlarni tarbiyalab etishtirgan tajribali rassom-pedagog D. N. Kardovskiy ta’biri bilan aytganda, «xam postanovkada va xam ish jarayoniga raxbarlik kilayotganda rang munosabatlarini tugri topishga karatish muximdir... xar vakt munosabatlar asosida tafakkur yuritish va ishlashga urganish zarur». Ta’lim jarayonida talabalar eng avvalo rangtasvirning tus va ranglar munosabati va ularni belgilash usulidek asosiy konunni egallashlari zarur. Aynan shu rangtasvir nazariy kursining asosiy moxiyatini tashkil etishi zarur. Bulardan tashqari rangtasvir ta’limining nazariy kursi tarkibiga chizmatasvirning rangtasvirdagi etakchi roli, xavoiy per

xususiyatni qiyoslash orqali belgilanadi. Bu uch xislat har qanday rangning tula xususiyatini ifodalovchi asos xisoblanadi. Ammo portret qismlarining rang munosabatlarini belgilash ularni ko’zimiz ketma-ket ko’rganligi sababli ham murakkablashib qoladi. Agar ish jarayonida biz nigohimizni portretdagi birgina kismidan biriga keyin esa boshkasiga utkazsak va ularni bir-biri bilan takkoslab umumlashtirmasak xakikiy nigoxxiy obrazni kurmaymiz, rang munosabatalrini tugri belgilay olmaymiz. Har bir detal o’zicha tugri tasvirlangan bulsada, bunda rangtasvir maxorati kurinmaydi, ular orasidagi bogliklik sezilmaydi. Naturaning tus va rang munosabatlarini tugri belgilash uchun naturaga yaxlit nigox tashlashni urganish zarur. Masalan, derazada turgan guldastani ifodalash uchun ochiq turgan deraza, un

endi ular rangli rasmga aylanadi. Naturaning asosiy rang munosabatlaridan iborat yaxlit rangtasvir obrazi xosil buladi. Mustaqillik davri rangtasvir san’ati badiiy uslublar ko’lami kengligi bilan ajralib turadi. Akademik realizm, dekorativizm, milliy romantizm, abstrakstionizm, instalyastiya kabi usul va yo’nalishlar ijodiy dunyoqarashning kengayishidan dalolat beradi. Tasviriy san’atning turli sohalarini rivojlanishida 1997 y. O’zbekiston Badiiy Akademiyaning tashkil etilishi katta ahamiyatga ega bo’ldi. Milliy Rassomlik va dizayn instituti, Respublika Badiiy kolleji va listey-internati, barcha viloyatlar va Qorakalpo ғ istonda tasviriy va amaliy san’at o’quv yurtlaridan iborat tarmoq, vujudga keldi. Badiiy Akademiya tashkil bo’lganidan so’ng ko’rgazmalar faoliyati jadallashdi, o’zbek ras

Boltaev, N. Xodikov), Namangan (I. Valixujaev), Buxoro (M. Abdullaev, B. Salomov, 3. Saidjonov), Nukus (J. Izentoev, B. Aytmurodov, V. Japarov, S. Boybosinov, B. Serekeev) va boshqalar shaharlar rangtasvir markazlariga aylandi. Realistik, akademik yo’nalishda sermahsul ijod qilayotgan keksa va o’rta avlod rassomlari tarixiy va janrli suratlar, portret, manzara va natyurmortlar yaratgan. Ayniqsa, tarixiy va ramziy portret janrida faol ijod qilgan M. Nabiev (Amir Temur va Bobur portretlari), A. Abdullaev (Alisher Navoiy), Ch. Axmarov (Forobiy, Nodira), A. Ikromjonov (Kamoliddin Behzod), M. Yo’ldoshev (Go’ro’ ғ li, Alpomish), E. Masharipov (Alpomish, Jaloliddin Manguberdi va b.), K. Basharov (Spitamen), T. Qo’ziev, M. Nuriddinov, S. Raxmetov (jadidlar portretlari), A. Mamatova, Akmal Hyp (Bob

Istiqlol yillarida ko’p rassomlar jahonning rivojlangan qator mamlakatlar san’ati bilan bevosita tanishishdi. Ular o’z asarlarini jahon tasviriy san’atida fonida ko’rish, tahlil qilish, yangicha izlanishlar olib borish imkoniga ega bo’ldilar. Rassomlar 1980 yillarga kelib, 1930- 70 yillarda andozaga aylangan ―qoliplardan‖ chekinib, yangicha asarlar yaratishga erishishdi. Natijada ayrim rassomlar ijodida ruhiy ko’tarinkilik paydo bo’ldi. Dunyoning mashhur galereyalarini borib ko’rish, san’at ixlosmandlari bilan bevosita muloqotga kirishish, ijoddan moddiy manfaatdorlik rassomlar ijodida yangi sahifa ochdi. Ko’pgina rassomlarimiz zamonga moslashib, tadbirkorlik yo’lini tutdilar. Buyurtmachilar didiga moslab asarlar yaratdilar. O’zbekistonda ijod qilayotgan rassomlar endilikda milliylikni an’

Alisher Mirzaev-O’zbekiston Xalq rassomi, O’zbekiston Badiiy Akademiyasi Akademigi, “El-yurt hurmati” ordeni sohibi Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti tomonidan Toshkent Fotosuratlar uyi bilan hamkorlikda O’zbekiston Xalq rassomi, O’zbekiston Badiiy Akademiyasi Akademigi, ―El-yurt hurmati‖ ordeni sohibi Alisher Mirzaev bilan ―Zamonaviy milliy rangtasvir muammolari va istiqbollari‖ mavzuida ijodiy uchrashuv bo’lib o’tdi. Tadbirda O’zbekiston xalq rassom, O’zbekiston Davlat mukofoti lauriyati, O’zbekiston Badiiy Akademiyasi raisi, Akademik Akmal Vahobjonovich Nuriddinov, Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti rektori Xasan Rashidovich Aminov, Falsafa fanlari doktori, professor Tilab Mahmudov hamda institut va Toshkent Fotosuratlar uyi rah

2013 yil 6 fevral kuni soat 11:00da Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti tomonidan Toshkent Fotosuratlar uyi bilan hamkorlikda O’zbekiston Xalq rassomi, O’zbekiston Badiiy Akademiyasi Akademigi, ―El-yurt hurmati‖ ordeni sohibi Alisher Mirzaev bilan ―Zamonaviy milliy rangtasvir muammolari va istiqbollari‖ mavzuida ijodiy uchrashuv bo’lib o’tdi. Tadbirda O’zbekiston halq rassomi, O’zbekiston Davlat mukofoti lauriyati, Badiiy Akademiya raisi, Akademik Akmal Vahobjonovich Nuriddinov, Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti rektori Xasan Rashidovich Aminov, Falsafa fanlari doktori, professor Tilab Maxmudov hamda institut hamda Toshkent Fotosuratlar uyi rahbariyati, akademiklar, institut professor-o’qituvchilari va talabalari ishtirok etishdi.

navqiron shaharning ko’rinishi aks etgan. Unda Toshkentning ko’hna Eski shahar bilan zamonaviy binolar aralashib ketgan qismi - Chorsu bozori ko’rinishi tasvirlangan. Rassom shaharning tinimsiz harakatdagi hayotidan bir lahzalik holatni kartinaga muhrlab qo’ygan. A. Mirzaevning bu asari ekspressiv-ramziy tarzda yaratilgan kartinalardan hisoblanadi.

B. Jalolov- O’zbekiston xalq rassomi, Alisher Navoiy nomidagi Davlat mukofotinnng sovrindori Bahodir Jalolov – O’zbekiston xalq rassomi, Alisher Navoiy nomidagi Davlat mukofotinnng sovrindori, zamonaviy rangtasvir san’ati rivojiga hissa qo’shib kelayotgan talantli rassomlardan biridir. Bahodir Jalolov 1948 yil 27 mayda Toshkent shahrida tavallud topgan. 1968 yili P. P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtini tugatgan. 1974 yilda esa I.E. Repin nomidagi Sankt-Peterburg rassomlik, haykaltaroshlik va me’morlik institutining bezatish monumental fakultetini tamomlaydi. Yoshlik yillarida portret san’atining ustasi Abdulhaq Abdullaevdan ta’lim oladi. Rassom ijodiy faoliyatining dastlabki namunalarida milliy his-tuy ғ ular turli xil ranglarda o’z ifodasini topadi. B. Jalolov tasviriy sa

monumental pannolari bilan dunyoning il ғ or davlatlarida hashamatli saroy va binolarni bezatib kelmoqda. Rassom ijodiga taniqli olim Tilab Mahmudov baho berib shunday deydi: «Bahodir uchun inson va insoniyat tarixi jumboq edi. U bu jumboqni echishga, o’z xalqi tarixini bashariyat tarixi bilan hamohang nuqtalarini topishga harakat qiladi». Darhaqiqat, rassom keng tafakkurli ijodkor sifatida odam, olam, koinot sirlarini o’rganishga intiladi. Bahodir Jalolov (1948.27.5, Toshkent) — rangtasvir ustasi, O’zbekiston xalq rassomi (1992), O’zbekiston (1997) va Qirg’iziston (1998), I. Repin nomidagi rassomlik, haykaltaroshlik va me’morlik in-tini tugatgan (1974). Toshkent teatr va rassomlik san’ati in-tida o’qituvchi (1974—80); 1997 y.dan Milliy rassomlik va dizayn in-tida mahobatli rangtasvir usta

Malik Nabiev- O’zbekiston halq rassomi, O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan san’at arbobi, O’zbekiston badiiy akademiyasining akademigi. Nabiev Malik 1916 yilda Toshkent shahrida tavallud topgan va 2008 yilda vafot etgan. Rangtasvirchi rassom, pedagog. 100-rasm. O’zbekiston badiiy akademiyasining akademigi, O’zbekiston halq rassomi. O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan san’at arbobi. Nabiev Malik tasviriy san’atning ilk saboqlarini rassom Baxrom Hamdamiydan o’rgangach, ustoz maslaxatiga ko’ra 1933 yilda rassomlik bilim yurtiga o’qishga kiradi. 1937 yilda bilim yurtini tugatganidan so’ng shu erda o’qituvchilik faoliyatini boshlaydi.1962 yilda Nizomiy nomli Toshkent davlat pedagogik instituti badiiy-grafika fakultetini tugatgan. O’sha yillarda uning san’at borasida mustaqil ijodiy faoliyati boshlanga

Beruniy tavalludiga 1000 yil to’lishi munosabati bilan 1973 yilda Beruniyning eng yaxshi portreti uchun e’lon qilingan tanlovda Malik Nabievning ishi birinchi mukofotni oldi. Bu portret YuNESKO ning ―Kur’er‖ jurnali muqovasida va xorijiy mamlakatlarining ko’pgina jurnal va gazetalarida ham berildi. 101-rasm. M.Nabiev ijodida 1994 yilda yaratilgan ―Amir Temur portreti‖ asosiy o’rinni egallaydi. Bu asarda yozish istagi 1941 yilda soxibqiron go’ri ochilib uning kalla suyagi olingani hamda bu asosda Amir Temurning xaykalini rus xaykaltaroshi M. Gerasimov tomonidan ishlashga kirishilgan paytdan boshlangan edi deb eslaydi rassom. Sohibqironning bo suyagini tarix muzeyida o’z ko’zi bilan ko’rgan M. Nabiev uning portretini ishlashga kirishgan edi. 102-rasm. Buyuk shaxsni portretini ishlash qanchal

Rassom maktab, bilim yurtlarining o’qituvchilari, talabalar uchun metodik ishlar yaratishda ham samarali mehnat qildi. Uning bu boradagi ishlarining natijasi kitob shaklida chop etilgan. Ijodkorning sermaxsul ijodiy faoliyati xukumat tomonidan munosib taqdirlanib, unga ―Buyuk xizmatlari uchun‖ ordeni berilgan. Xulosa Tasviriy faoliyatning nazariyasini muntazam o’rganish, tasviriy san’at ta’limini muvaffaqiyatli o’zlashtirishning asosiy shartlaridandir. Rangtasvir qonunqoidalarini puxta egallagan talabagina amaliy ijodda samarali shug’ullanishi mumkin. «Kimda- kim ilmni amaliyotsiz tasavvur etsa, - u bamisoli suzishga eshkaksiz chiqayotgan qayiq haydovchisidir va u hech qachon qaerga ketayotganligiga to’la ishonch hosil qila olmaydi deya ta’kidlagan Leonardo da Vinchi. Ayniqsa rangtasvir so

ranglarini va ularni yorug’lik ta’sirida o’zgarishlarini ko’rib tushunsa ham rangtasvirchi rassom bo’la olmaydi, chunki rangtasvirni umumiy qonuniyatlari (ranglar nisbati, issiq va sovuq ranglar, kolorit ranglar uyg’unligi) mavjud. Bir qancha rassomlarni tarbiyalagan, ajoyib pedagograssom D. N. Kardovskiy aytganki: «naturada ham, ishni boshqarishda ham asosiy e’tibor shunga qaratilishi kerakki, butun darsni o’tish jarayonida ranglar nisbatini hisobga olish zarur... Doimo rang munosabatlari bilan ishlash va fikrlashga o’rganish kerak». Ta’lim olish jarayonida biz talabalar avvalo, rangtasvirning asosiy qonunlari- rang va tus munosabatlari va ularni aniqlash usullarini egallashimiz lozim. Chunki aynan shular rangtasvirning nazariy kursi tarkibiga kiradi. Bundan tashqari rangtasvirni o’qitish

Alisher Mirzaev

Rassom BAHODIR JАLALOV

Rassom Malik Nabiyev

Raxim Axmedov “Ona o’ylari”

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 1. O’zbekiston Enstiklopediyasi ―J‖ harfi 2. Boymetov B. ―Qalamtasvir‖. Darslik 1-qism. Toshkent,2006 3. Tolipov N., Abdirasilov S., Oripova N. Rangtasvir. T., 2006. 4. Abdirasilov S. Tolipov N., Oripova N. ―DastgoHli rangtasvir‖ (2qism). T., 2003. 5. Tojiev B. ―DastgoHli rangtasvir‖ fanidan ma’ruzalar matni. T.,2000. 6. Tolipov N. Abdirasilov S. ―DastgoHli rangtasvir‖-Toshkent. 2005. 7. Tojiev B. ―Qalamtasvir asoslarini o’rganish‖. Toshkent 1994. Интернет сайтлар 1. www.ZiyoNet.uz 2. www.pedagog.uz 3. www.bukhsu.uzci.net .

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Maktab maslahatchisi savollari javoblari bilan
Argos
Chingiz Ahmarov asaridan nusxa ko’chirish
Mustaqillik yillarida O’zbekistonda haykaltaroshlik san’ati va uning rivojlanishi