Odam va uning salomatligi to‘g‘risida umumiy tushuncha. 8 - sinf - Человек и его здоровье - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	1.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Октябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Человек и его здоровье

Odam va uning salomatligi to‘g‘risida umumiy tushuncha. 8 - sinf

Купить

1- §. Odam va uning salomatligi to‘g‘risida umumiy tushuncha1- §. Odam va uning salomatligi to‘g‘risida umumiy tushuncha 8-sinf “Odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 20148-sinf “Odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014

Salomatlik, anatomiya, fiziologiya, gigiyena

• Salomatlik odam organizmining biologik, aqliy, ruhiy, jismoniy holatlari va mehnat faoliyatining muvozanatlashgan birligidir. Sihat-salomatlik har bir odam uchun baxt- saodatdir.

• Mehnat unumdorligining oshishi, mamlakat iqtisodiy qudratining yuksalishi va xalq farovonligini ta’minlashning zarur shartlaridan biri ham salomatlikdir. Sihat-salomatlikka nisbatan ongli va mas’uliyat bilan yondashish har bir insonning turmush va axloqiy mezoni bo‘lishi lozim.

• O‘zbekiston Respublikasida sog‘lom, jismonan baquvvat, bilimli, ma’naviy-axloqiy yetuk, har tomonlama kamol topgan shaxsni shakllantirish davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgan. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 40 moddasida „Har bir inson malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqiga ega“, 41- moddasida esa „Har kim bilim olish huquqiga ega. Bepul umumiy ta’lim olish davlat tomonidan kafolatlanadi. Maktab ishlari davlat nazoratidadir“, deyilgan.

• Odam organizmining tuzilishini anatomiya , uning faoliyatini fiziologiya , yashashi, normal o‘sishi, rivojlanishi, o‘qishi, mehnat qilishi uchun zarur sharoit yaratishni gigiyena fanlari asosida o‘rganiladi.

• Salomatlikni saqlash va mustahkamlash uchun avvalo odam o‘z tanasining tuzilishi, har qaysi to‘qima va organlarining normal faoliyatini, o‘sish, rivojlanish va ko‘payish qonuniyatlarini bilishi zarur. Shuningdek, barcha tirik mavjudotlar kabi, odamga ham xos bo‘lgan bu biologik xususiyatlarni asrash va tobora takomillashtirish uchun zarur bo‘lgan shart- sharoitni mukammal bilish va yaratish talab etiladi.

• Odam organizmining barcha to‘qima va organlari bir-biri bilan chambarchas bog‘liq. Shuningdek, organizm tevarak-atrof muhiti bilan ham doimiy aloqadadir. Bu ikkala bog‘lanish nerv va endokrin sistemalar orqali boshqariladi.

• Sanitariya va gigiyena qoidalariga rioya qilmaslik oqibatida bolalar va o‘smirlar organizmida o‘sish va rivojlanishning buzilishi, tayanchharakatlanish, yurak-qon tomir, nafas olish, ovqat hazm qilish organlarining surunkali kasalliklari, ko‘rish o‘tkirligining pasayib qolishi kabi salbiy holatlar yuzaga kelishi mumkin. • O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000- yil 15- fevraldagi 46- sonli qarori bilan „Sog‘lom avlod“ Davlat dasturi tasdiqlandi. Mazkur dastur 2000- yildan boshlab ko‘p yillar davom etadigan tadbirlarni o‘z ichiga oladi. Ushbu Davlat dasturi asosida O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi va Sog‘liqni saqlash vazirligining „Sog‘lom avlod“ majmuali tadbirlari ishlab chiqilgan.

• O‘zbekiston Respublikasida 2005- yil „Sihat-salomatlik yili“ deb e’lon qilinishi mazkur darslikning mohiyatini yanada oshirdi. • Vatandoshlarimizning tibbiyot fanlarining rivojlanishiga qo‘shgan hissalari. „Odam va uning salomatligi“ fanini o‘rganar ekanmiz, tibbiyot fani rivojiga ulkan hissa qo‘shgan vatandoshlarimizni eslashimiz lozim. • X asrning ikkinchi yarmida Abu Bakr ibn Ahaviy Buxoriyning „Hidoyat“ (tibbiyotni o‘rganuvchilarga qo‘llanma) kitobida odamda uchraydigan ko‘pgina kasalliklar va ularni davolashda ishlatiladigan dorilar haqida ma’lumotlar berilgan. O‘sha davrlarda Abu Mansur Buxoriyning „Oddiy dorilar haqida katta to‘plam“, Abu Sahl Masih Jurjoniyning yuz bobli „Al-kimyo“ kitobi tibbiyotni o‘rganishda darslik sifatida keng qo‘llanilgan. • Buyuk olim Abu Rayhon Beruniy h

• Jahon tabobat ilmi rivojiga buxorolik buyuk alloma Abu Ali ibn Sino katta hissa qo‘shgan. Ibn Sinoning „Kitob al-qonun fit tib“ („Tib qonunlari“) kitobi beshta katta kitobdan iborat bo‘lib, bir necha marta yevropa, rus va o‘zbek tillarida nashr etilgan. Bu kitoblarda odam anatomiyasi, fiziologiyasi va gigiyenasi kabi tibbiyotning nazariy fanlariga hamda ichki kasalliklar, jarrohlik, dorishunoslik, yuqumli kasalliklarga taalluqli bilimlar bayon etilgan. • Ibn Sino turli yuqumli kasalliklarning kelib chiqishi va tarqalishida ifloslangan suv va havoning roli katta ekanini uqtirib, suvni qaynatib, keyin iste’mol qilishni tavsiya etgan. U tashqi muhitdagi turli omillar—havo, suv orqali kasallik tarqatuvchi, ko‘zga ko‘rinmaydigan „mayda hayvonlar“, ya’ni mikroblar haqidagi fikrni aytgan. Demak

• Ibn Sinoning „Tib qonunlari“ kitobi haqida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I. Karimov o‘zining „Yuksak ma’naviyat — yengilmas kuch“ nomli asarida shunday degan edi: „…mashhur alloma Ibn Sinoning „Tib qonunlari“ asari dunyo miqyosida „Meditsina“, „Sog‘lom turmush tarzi“ degan tushunchalarning fundamental asosi bo‘lib xizmat qilgani, albatta, chuqur hayotiy va ilmiy zaminga ega. Aniqroq qilib aytganda, bu benazir allomaning butun ilmiy faoliyati dunyo taraqqiyotiniѕ rivojlantirishga ulkan ta’sir o‘tkazdi.“ • Hozirgi davrda ham tabobat sohasida o‘zbek olimlarining hissalari salmoqlidir. Jumladan, R. E. Xudoyberdiyev, N. K. Ahmedov, X. Z. Zohidov, R. A. Alavi, S. A. Asomov, S. A. Daminovlar odam anatomiyasi, A. Y. Yunusov, U. Z. Qodirov, Z. T. Tursunov, E. S. Mahmudov, K. R. Rahimovlar f

Savol va topshiriqlar • „ Odam va uning salomatligi“ fani nimani o‘rgatadi? • „ Salomatlik—tuman boylik“, „Sog‘lom tanda —sog‘ aql“ kabi maqollarning ma’nosini qanday tushunasiz? • Mashhur tabib Ibn Sinoni „Sharq tabobatining otasi“ deyish mumkinmi? Javobingizni asoslab bering.

Купить