Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 2.1MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Химия

Продавец

Bohodir Jalolov

Оқсиллар

Купить
Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий Университет Биология-Тупроқшунослик факултети Қабул қилди: ______________________. Топширди: _______________________.Мавзу: ОқсилларКимё фанидан www.arxiv.uz Режа • Оқсиллар таркиби, структураси, функцияси ва эрувчанлигига кўра классификацияланади: • Циклик (ҳалқали) аминокислоталар • Аминокислоталарнинг биологик функциялари • Оқилларнинг структураси www.arxiv.uz ОҚСИЛЛАР • Оқсиллар юқори молекулали моддалар бўлиб , энг муҳим биологик полимерлар ҳисобланади. • Ҳужайранинг ўсиши ва ривожланиши, кўпай и ши, ирсий ахборотнинг берилиши, ҳазм жараёнлари, қўзғалувчанлик, мускулларанинг қисқариши, антиген ва антител а ларнинг ҳосил бўлиши шулар жумласидандир. Оқсил табиатли бўлган бирикмалар - ферментлар эса организмдаги ҳамма жараёнларни катализатори ҳисобланади. www.arxiv.uz Оқсиллар таркиби, структураси, функцияси ва эрувчанлигига кўра классификацияланади : 1. Оддий оқсиллар (протеинлар) • парчаланганда фақатгина аминокислоталар ҳосил бўлади . • Альбуминлар • Глобулинлар • Глутелинлар • Пролаинлар ва глиадинлар • Гистонлар • Протаминлар • склеропротеинлар 2. Мураккаб оқсиллар (протеидлар) • таркибида аминокислоталардан ташқари оқсил бўлмаган моддалар (п ростетик группа ) бўлиши мумкин : • фосфопротеидда — фосфат кислота, • гликопротеидда -углевод, • нуклеопротеидда - нуклеин кислота, • хромопротеидда -пигмент, • липопротеидда — липид, • флавопротеидда - ФАД (флавинадениндинуклеотид), • металлопротеидда — металл . www.arxiv.uz Структурасига кўра улар фибриляр ва глобуляр оқсилларга ажратилади : • Фибриляр оқсиллар ипсимон кўринишга эга, улар сувда эримайди. М.: Соч, суяк, тирноқ, шоҳ, пат ва бош қалар. • Глобуляр оқсилларнинг ички томони гидрофоб, ташқи томони гидрофил бўлганлиги сабабли сувда яхши эрийди ва коллоид суспензия ҳосил қилади. М: гемоглобин, инсулин ва бош қалар . www.arxiv.uz Функциясига кўра оқсиллар қуйидагича фарқланади: • 1. структура оқсиллари -коллаген, кератин ва ҳ.к. Соч, суяк, тирноқ, шоҳ, пат структура оқсилларига киради . • 2. каталитик оқсиллар — липаза, трипсин ва бошқа оқсил табиатига эга бўлган биологик катализаторлардир. Улар организмда борадиган химиявий реакцияларни амалга оширишда қатнашадилар. • 3. бошқарувчи ( гормон ) оқсиллар — инсулин, гликокон, триотропин ва бошқалар организмда борадиган моддалар алмашинувини бошқариб туради. М: инсулин қондаги глюкоза миқдорини бошқариб туради . • 4. ташувчи оқсиллар — гемоглобин, миоглобин. Қонда, мускулларда О 2 ёки СО 2 ни ташийди. • 5. ҳимоя оқсиллари — антител а лар. Организмга ёт моддалар (антиген) тушганда уларни зарарсизлантиришда иштирок этадилар. • 6. қисқарувчи оқсиллар — актин, миозиннин Циклик (ҳалқали) аминокислоталар 1) Ароматик аминокислоталар Фенилаланин α -амино— β - фенил пропионат кислота) — Фен, Phe Тирозин (α -амино β-гидроксифенил пропионат кислота) — Тир, Т y rH2N CH C CH2 O H O H2N CH C CH2 OH O OH www.arxiv.uz 2) Гетероциклик аминокислоталар Триптофан (α-амино—β-индолил пропионат кислота) — Три, Тrр Гистидин (α -амино β-имидазол пропионат кислота) — Гис, His H 2N C H C C H 2 O H O H N H 2N C H C C H 2 O H O N N H www.arxiv.uz III . Иминикислоталар Пролин (Пирролидин—α - карбон кислота) — Про, ProH N C O H O O H Оксипролин Опр, Орг H N C O H O www.arxiv.uz Аминокислоталарни таркибидаги ишқорий ва кислотали группаларнинг нисбати ва қутбли группаларнинг мавжудлигига қараб нейтрал, ишқорий ва кислотали, қутбли ва қутбланмаган аминокислоталар группасига бўлиш ҳам мумкин: • Нейтрал аминокислоталар ( R — группа зарядланмаган) : Глицин , Аланин , Валин , Лейцин , Изолейцин , Метионин , Фенилаланин , Серин , Треонин , Аспарагин , Глутамин , Пролин • Қислотали аминокислоталар ( R - группа манфий зарядли ): Аспартат кислота , Глутамат кислота , Цистеин , Тирозин • Ишқорий аминокислоталар ( R - группа мусбат зарядли) : Аргинин , Лизин , Гистидин www.arxiv.uz Аминокислоталарнинг биологик функциялари • О қсил ва пептидларнинг структура элементи. • Бошқа табиий бирикмаларнинг структура элементи (коферментлар, антибиотиклар). • Сигнал функцияси - нейромедиаторлик хусусиятга ва гормонлар таркибига киради • Озуқа модда (метаболитик). www.arxiv.uz Аминокислоталарнинг хоссалари • Ассиметрик углерод атоми сақлагани учун улар тузилиши бўйича бир-бирини ойнадаги аксини ифодалайдиган қўш изомерлар шаклида бўлади. • Пайдо бўладиган икки конфигурация D-(dexter, ўнг) ва L-(leve, чап) стериоизомерлар деб юритилади. www.arxiv.uz Аминокислоталарнинг хоссалари • Барча аминокислоталар сувли эритмаларда икки қутибли-цветрон ионлари шаклида, яъни карбоксил группаси диссосацияланган, амин группаси протоннирланган ҳолатда бўлади. • Бу ҳусусият туфайли аксари амонокислоталар сувда яхши эрийди . • Аминокислоталар ўзининг амфотерлик табиатларига биноан муҳитнинг рН ига қараб анион ёки катион шаклларида бўлади.H2 N C H C R O HO H 3 N + C H C R O -O Ä è ñ ñ î ñ à ö è ÿ ë à í ì à ã à í Ä è ñ ñ î ñ à ö è ÿ ë à í ã à í www.arxiv.uz Оқсилларнинг тузилиши • Оқсил молекуласида аминокислоталар ўзаро пептид боғи билан бириккан бўлади. • Пептид боғининг ҳосил бўлишида биринчи АК нинг карбоксил группаси ( —СООН) ва иккинчи АК нинг аминогру ппа си ( —NН 2 ) иштирок этади. Улар ўртасидаги ферментатив реакция асосида , бир молекула сув ажралиши ҳисобига карбоксил группасидаги углерод билан аминогруппадаги азот орасидага боғ ҳосил бўлади. • Иккита аминокислотадан ҳ осил бўлган бирикма дипептид, 3 та аминскислотадан ҳосил бўлгани трипептид, 4 та аминокислотадан иборат бўлгани тетрапептид ва кўп аминокислоталардан тузилгани эса полипептид деб аталади. • Полипептид занжиридаги эркин — NН 2- группа томони унинг N учи, эркин — СООН группаси мавжуд томони эса С учи деб юритиладиH2N CH C CH3 OH O + H2N CH C H OH O H2N CH C CH3 H N O C ОҚИЛЛАРНИНГ СТРУКТУРАСИ • Аминокислоталарнинг полипептид занжирида ўзаро жойлашиш тартиби ва сони оқсилнинг бирламчи структурасини белгилайди. • Оқсил таркибидаги АКлар кетма — кетлиги унинг функциясини белгилайди. Бу кетма — кетлик ДНК томонидан қатъий белгиланган ва ўзгармас бўлиб, наслдан наслга берилади. Бирорта АК нинг ўрни алмашиб қолиши оқсил функциясининг ўзгаришига олиб келади. • 1953 йилда инглиз олими Сенгер томонидан инсулин молекуласидаги АКлар кетма — кетлиги биринчи маротаба аниқланган бўлиб, унинг таркибидаги 51 та АК 2 та полипептид занжирида жойлашган экан. www.arxiv.uz Иккиламчи структура • Иккиламчи структура учун оқсилларнинг α —спираль ва β — структура кўринишлари хос. • α —спираль кўринишлар оқсил молекуласидаги 1—АКнинг NН — гуруҳи 4 —АК даги СО — группаси билан Н 2 боғи орқали боғланиши ҳисобига ҳосил бўлади. • Шу тариқа боғланиш оқсил молекуласининг спираль ҳолда тахланишига сабаб бўлади. www.arxiv.uz Иккиламчи структура • β — структурасида полипептид занжир қўшни занжирга нисбатан параллел ёки антипараллел жойлашган бўлади. • бир занжирдаги СО —, NН — группалари қўшни занжирдаги СО —, NН — группалари билан мос равишда Н —боғлари орқали боғланган. • Ипак қурти пилласи оқсили — фиброин β— структура кўринишига эга бўлган оқсилдир. www.arxiv.uz Учламчи структуранинг ҳосил бўлишида иштирок этадиган боғлар • CO……………H-N —АК лар орасидаги водород боғ • -O-H……………OқR — АК нинг R группалари орасидаги Н боғ • __S____________S___ — дисульфид боғ • -COO - ………….H 3 N + —зарядланган группалар ўртасидаги ион боғ • R 1 R 2 —нополяр R—группа орасидаги гидрофоб боғ • Учламчи структуранинг ҳосил бўлишида гидрофоб боғлари алоҳида аҳамиятга эгадир. • Улар ҳисобига оқсил таҳланиб йиғилганда гидрофоб қисми молекуланинг ички томонига, гидрофил қисми эса ташқи томонига жойлашади. www.arxiv.uz ОҚСИЛЛАРНИНГ ХОССАЛАРИ • Оқсиллар таркибидаги эркин С00 - , NH 3 + группалар сонига кўра ёки мусбат ёки манфий зарядга эга бўлади. • Кўпчилик оқсиллар АКга ўхшаш амфотер хусусиятга эга . • Уларнинг зарядини муҳит рН белгилайди. • кислотали муҳитда оқсил мусбат зарядланади ва электр майдонида катодга қараб ҳаракатланади . • Ишқорий муҳитда эса манфий зарядга эга, электр майдонида анодга қараб ҳ аракатланади • Муҳит рН нинг маълум кўрсаткичида оқсилнинг умумий заряди 0 га тенг бўлиб қолади ва электр майдонида ҳаракатланмайди. Муҳит рНининг шу кўрсаткичи оқсилларнинг изоэлектрик нуқтаси дейилади . COO- NH3+ + H+ COOH NH3+ COO- NH3 + OH- COO- NH2 + + H2O www.arxiv.uz ОҚСИЛЛАРНИНГ ХОССАЛАРИ • Оқсиллар бир қатор юқори молекуляр бирикмалар каби, сувда эриганда коллоид эритма ҳосил қилади. • Оқсилнинг сувда эриш механизми қуйидагича тушунтирилади , эритмада оқсил молекуласининг ташқи моноген группалари диссоциацияга учрайди . • Диссоциацияланган оқсил сувнинг дипол зарядланган молекулаларини ўзига тортади. Сув молекулалари оқсил молекулаларини ўраб олиб сольват қобиқ ҳосил қилади. Сольватланган оқсил. www.arxiv.uz ОҚСИЛЛАРНИНГ ХОССАЛАРИ • Оқсилларнинг табиий структурасини йўқотишига денатурация деб аталади. Денатурацияга учраган оқсил ўз функционал хусусиятини йўқотади. • Денатурация қайтар ва қайтмас бўлади. • Иккала холда ҳам оқсилдаги аминокислоталар кетма — кетлиги сақланиб қолади. • Денатурацияга учраган оқсил муҳит шароити ёки рН кўрсаткичи ўзгариши натижасида яна ўз табиий ҳолига қайтиб келиши ренатурация ёки қайтар денатурация дейилади. • Қайтмас денатурацияга учраган оқсиллар бундай хусусияга эга бўлмайди. www.arxiv.uz Д енатурацияга сабаб бўлади ган факторлар • юқори температура, инфрақизил ва ультрабинафша нурлар таъсирида нурланиш. Оқсилга таъсир этаётган кинетик энергия унинг атомларида кучли қўзғалиш юз беришига сабаб бўлади, натижада кучсиз Н ва ион боғлари узилади, оқсил денатурацияга учрайди; • кучли кислота, кучли ишқор ва концентрланган туз эритмалари ион боғини узади, юқори температурада узоқ таъсир эттирилса, пептид боғларини ҳам узиши мумкин; • оғир металлар, метал катиони оқсилнинг карбоксил аниони билан мустаҳкам бирикиши хисобига ион боғи узилади; • органик эритувчи ва детергентлар. Бу реагентлар оқсилнинг гидрофоб қисми билан боғланиб Н боғларининг узилишига сабаб бўлади. Спиртнинг дезенфекцияловчи восита сифатида қўлланилиши унинг шу хусусиятига асосланган. Спирт таъсирида бактерия дена
Купить
  • Похожие документы

  • 17-guruh elementlari galogenlar
  • Oltinchi guruh p-elementlari
  • Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
  • 3-guruh d-elementlari
  • Argos test javoblari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha