Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 696.4KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Химия

Продавец

Bohodir Jalolov

Органик бирикмаларнинг классификацияси ва номенклатураси

Купить
Органик бирикмаларнинг классификацияси ва номенклатураси Режа: • 1. Ораник бирикмаларни классификациялаш • 2. Функционал гуруҳлар • 3. Органик бирикмаларни номлаш • 4. Органик бирикмаларни номлаш турлари • Органик бирикмалар углерод склети тузилиши ва функционал гуруҳларга кўра классификация қилинади. Углерод склети тузилишига кўра органи кбиракмалар ациклик, карбоциклик (алициклик, ароматик) ва гетероциклик қатори биркмаларга бўлинади. Ациклик қатори бирикмалари - очиқ углерод занжирига эга бўлади. Карбоциклик қатори бирикмалари - ёпиқ углерод занжирига эга бўлиб, алициклик ва ароматик бирикмаларга бўлинади. алициклик бирикмаларга ароматик бирикмалардан ташқари барча карбоциклик бирикмалар ҳам киради. Ароматик бирикмалар халқаси ўзига хос циклик туташ электрон системасига эга бўлади. • Гетероциклик қатор бирикмалари- халқасида углероддан ташқари бир ёки бир неча гетероатом (азот, кислород, олтингугурт ва бошқ.) тутади. Органик бирикмалар қаторини қуйидагича тасвирлаш мумкин: 1. Органик би Функционал гуруҳ тушунчасини билиб олишимиз бизнинг органик кимёни ўрганишимиз учун калит бўлади. Шунинг учун органик кимёга кираётган ҳар бир ўқувчи функционал гуруҳлар, уларнинг номларини ва тузилишини билиб олиши лозим бўлади. Баъзи функционал гуруҳ тутган бирикмалар синфининг ўз номлари бор, масалан, гидроксил гуруҳи тутган бирикмалар алкаголлар (спиртлар), номи билан машҳур. Бизнинг вазифамиз бу функционал гуруҳнинг ҳусусиятларини билиб олиш ҳисобланади . 2. Функционал гуруҳлар Алканлар молекулада ҳеч қандай функционал гуруҳ тутмайдиган органик молекулаларнинг оддий синфи ҳисобланади. Улар реакцияга киришиш фаоллиги жуда паст бўлган барқарор бирикмалардир. Бошқа томондан уларнинг нофаоллигидан органик кимёда фойдаланиш мумкин. Яъни алканлар органик инерт бирикмалар бўлганлиги учун пентан ва гексан каби вакиллари эритувчи сифатида ҳамда органик бирикмаларни тозалашда ишлатилади. Аммо алканлар халқ хўжалигида муҳим аҳамият касб этади, масалан метан, пропан, бутанлар хўжалик ёқилғиси сифатида ишлатилади. Бензин алканлар аралашмасидан иборат бўлиб, асосий таркиби изооктан ҳисобланади. Алканлар - ҳеч қандай функционал гуруҳ тутмайдиган бирикмалар • Бу боғлани турини (С=С) функционал гуруҳ сифатида қараш мумкин. Аммо шуни унутмаслик керакки, молекулада С=С бўла туриб кислород ёки азот атомлари иборат бошқа функционал гуруҳлар молекулага асосий фаолликни беришини кўришимиз мумкин. • Тирик организмлар танасига ранг берадиган зарғалдоқ пигмент β-картонин қуйидаги тузилишга эга бўлиб, 11 та С=С қўшбоқ унинг тузилишидаги энг муҳим томони ҳисобланади. • β-КартонинАлкенлар (олефинлар) таркибида С=С қўшбоғ сақлайди • С=С қўшбоғга ўхшаб С≡С учбоғ ҳам ўзига хос кимёвий ҳусусиятни беради. Шунинг учун ҳам органик кимёда С≡С учбоғни алоҳида функционал гуруҳ сифатида қаралади. С≡С учбоғ тутадиган органик бирикмалар алкинлар деб аталиб, уларнинг фазовий ҳолати тўғри чизиқли бўлади. • Алкинлар алкенларга ўхшаб табиатда кўп учрамайди, лекин 1980 йилларда топилган алкинлар синфининг бир гуруҳи ўсма касалликларига қарши агентлар сифатида ишлатилиб келинади. Масалан калихеамицин шу гуруҳ бирикмалари қаторига киради. • Калихеамицин Алкинлар - С≡С учбоғ тутган бирикмалар • Юқорида этанол умуман спиртлар гидроксил гуруҳининг хоссалари ҳақида маълумот келтирилган эди. Таркибида гидроксил гуруҳи тутган бирикмалар спиртлар дейилади. Аммо шуни ҳам унутмаслик керакки бошқа синф бирикмалари ҳам гидроксил гуруҳи тутиши мумкин Спиртлар - (R-OH) гидроксил гуруҳи тутган бирикмалар Спирт Этанол Фазовий кўриниши • Аминогуруҳ органик бирикмаларга асослилик хоссасини беради. Аминогуруҳдаги азот атоми битта углерод атоми билан боғланса бирламчи аминларни, иккита углерод атоми билан боғланса иккиламчи аминларни, учта углерод атоми билан боғланса учламчи аминларни ҳосил қилади. • Метиламин диметиламин триметиламинАминлар - (R-NH 2 ) амино (NH 2 ) гуруҳ тутган бирикмалар • Алкенлар, алкинлар ва аренлар (ароматик углеводородлар) молекуласида углерод-углерод боғлари ҳисобига ҳосил бўладиган функционал гуруҳлар мавжуд. Алкенларда қўшбоғ, алкинларда учбоғ тутади, аренлар эса олтита углерод атомлари ўртасида қўшбоғ ва оддий боғларнинг кетма-кет келиши натижасида ҳосил бўлган халқали бирикмалар ҳисобланади. Бу бирикмаларнинг фазовий тузилиши қуйидагича бўлади. Углерод-углерод боғи тутувчи функционал гуруҳлар А лкен А лкин А рен (ароматик халқа) • Галогеналканлар, спиртлар, оддий эфирлар, алкил фосфатлар, аминлар, тиоллар, сульфидлар ва дисульфидлар молекуласида электроноакцептор атомлар – галоген, кислород, азот, олтингугурт атомлари углерод билан оддий боғ ҳосил қилиб боғланган. Углерод-углерод боғи тутувчи функционал гуруҳлар Алкилгалогенид (галогеналкан) Спирт Оддий эфир Алкилфосфат Амин Тиол Сульфид Дисульфид Таркибида углерод-кислород қўшбоғ сақлаган функционал гуруҳлар (карбонил гуруҳи) • Карбонил гуруҳи юқорида келтирилган жадвалдаги бир қанча синф брикмалари таркибига киради. Карбонил гуруҳи тутган бирикмалар органик молекулаларнинг катта қисмини ва биологик молекулаларнинг деярли барчасини ташкил қилади. Карбонил гуруҳи битта водород ва битта углерод атоми билан боғланса альдегидларни, иккита углерод атоми билан боғланса кетонларни, идроксил гуруҳи билан боғланса карбон кислоталарни, кислород атоми билан боғланса эфирларни, олтингугурт билан боғланса тиоэфирларни, азот билан боғланса амидларни, хлор билан боғланса кислота хлорангидридларни ҳосил қилди. Бу бирикмаларда карбонил гуруҳидаги углерод атоми мусбат(δ + ), у билан боғланган атомлар эса манфий зарядли бўлади (δ - ). Ацетон -типик к 3. Органик бирикмаларни номлаш • Юқорида кўпчилик мисолларда бирикмаларнинг бевосита номлари айтиб ўтилди. Бу номларнинг кўпчилиги мураккаб моддаларга уларнинг функцияларини ҳисобга олинмаган ҳолда берилган номлардир. Бундай номлар кимёгарлар томонидан кўп қўлланиладиган ва таниш бўлган бирикмалар учун мосдир. • Аммо органик бирикмалар 16 млн. дан ортиқ бўлиб, уларнинг ҳаммасини ҳам оддий ном билан атаб бўлмайди. Шу сабабга кўра IUPAC – соф ва амалий кимёнинг халқаро иттифоқи органик моддаларни номлашни ривожлантирди ва исталган бирикмага унинг кимёвий тузилишида бевосита аниқланиши мумкин бўлган ягона ном берилишини таъминловчи қоидалар тўплами - систематик номенклатура ривожлантирилди. Аксинча бирикманинг систематик номидан унинг кимёвий структурасини аниқлаш имкони ҳам мавжуд бўлди. • Тарихий ёки тривиал номенклатура. Органик кимё фани ривожланишининг тарихий йўлини акс эттирувчи бу номенклатура моддаларнинг олинган табиий манбаи, ўзига хос хусусиятлари, олиниш усуллари, биринчи марта олган ва хоссаларини ўрганган олимнинг номи билан боғлиқ бўлган номенклатурадир. Қуйида келтирилган номлар моддаларнинг шу хусусиятларини акс эттиради: 4. Органик бирикмаларни номлаш турлари Вино спирти Мочевина Чумоли альдегиди Ванилин C H 3C H 2O H C O ( N H 2) 2 H C O H O C H 3 O H C H O • Рационал номенклатура. Бу номенклатура IUPAC номенклатура мажмуасида радикал-функционал номенклатура деб ҳам аталади. • Органик бирикмани рационал номенклатурада номлашда бу бирикма гомологик қаторининг энг содда вакилларининг ёки углеводород қолдиғининг номи асос қилиб олинади. Учметилметан Диметилсир ка кислота α-Гидроксипропион кислота C H 3 C H C H 3 C H 3 C H 3 C H C O O H C H 3 C H 3 C H C O O H O H Ўринбосарли номенклатура • Органик бирикмани унинг формуласи асосида номлашда ёки унинг номи асосида формуласи ёзилганда қуйидаги қоидаларга амал қилиш керак: • 1. Бирикма таркибидаги асосий (бош) функционал гуруҳни ва унинг сўз охиридаги қўшимчасини аниқлаш. • 2. Бош ва асосий функционал гуруҳларни ўз ичига олувчи энг узун ва энг кўп тармоқланган углерод занжирининг ёки халқанинг номини аниқлаб, бош функционал гуруҳ углерод атомидан бошлаб занжирни рақамлаш, рақамларни (локантларни) қўшимчадан олдин ёки сўз охирида қўшимчадан кейин қўйиш. • 3. Ан- ен- ва ин- қўшимчаларидан ҳамда циклик ва гетероциклик қаторларда дигидро, тетрагидро каби олд қўшимчалардан фойдаланиб занжир ёки халқанинг тўйинганлик даражасини аниқлаш. • 4. Ди-, три-, тетра- каби олд қўшимчаларнинг алфавитга таъсир этмаслиг ЭЪТИБОРИНГИЗ УЧУН РАХМАТ
Купить
  • Похожие документы

  • 17-guruh elementlari galogenlar
  • Oltinchi guruh p-elementlari
  • Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
  • 3-guruh d-elementlari
  • Argos test javoblari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha