Orqa miyaning tuzilishi va funksiyasi - Человек и его здоровье - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	481.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	11 Март 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Человек и его здоровье

Orqa miyaning tuzilishi va funksiyasi

Купить

Orqa miyaning tuzilishi va funksiyasiD e liv e ry o f G o o d s

Orqa miya . Orqa miya uzunligi katta odamda 40- 45 cm, massasi 30-40 g bo‘lib, diametri 1 cm ga yaqin oqish ip shaklida bo‘ladi. Umurtqa pog‘onasi nayi ichida joylashgan kulrang va oq moddadan iborat. Uning markaziy qismi bo‘ylab orqa miya nayi o'tadi

Nay orqa miya suyuqligi bilan to'lgan. Orqa miyaning oldingi va orqa yuzasi bo'ylab o'tgan chuqur egatchalar uni chap va o‘ng qismlarga bo‘ladi. Orqa miyaning nayini o‘rab turgan markaziy qismi kulrang moddadan iborat. Ko‘ndalang kesmasida miyaning kulrang modda joylashgan qismi kapalak qanotiga o‘xshash . Kulrang modda atrofini oq modda o‘rab turadi. Kulrang modda bir juftdan oldingi va orqa ildizlarni hosil qiladi. Kulrang modda oraliq va harakatlantiruvchi neyronlar tanasi hamda kalta o‘simtalaridan, oq modda neyronlarning uzun o ’ simtalaridan iborat. Oq moddadagi nervlar orqa miya bo ’ ylab yuqoriga va pastga yo‘nalgan nerv yo'llarini hosil qiladi.

Orqa miyaning oldingi va orqa tomoni bo‘ylab oldingi va orqa egatchalari, uning maxkazidan orqa miya nayi o‘tadi. Egatchalar orqa miyani chap va o‘ng qismga bo‘lib turadi. Orqa miya nayi miya suyuqligi bilan to'lgan.

Orqa miyadan 31 juft orqa miya aralash nervlari chiqadi. Har qaysi nerv oldingi va orqa ildizchadan boshlanadi. Orqa ildizchalar sezuvchi nervlarning teri, muskullar va ichki organlardagi retseptorlaridan keladigan nervlardan iborat. Sezuvchi neyronlar tanasi to'planib, orqa miya yonida orqa miya tugunlarini hosil qiladi. Orqa miyaning oldingi ildizchalari harakatlantiruvchi neyronlarning aksonlaridan iborat. Nerv impulslari orqa ildizchalar orqali retseptorlardan oraliq neyronlarga, ulardan oldingi ildizchalar orqali ishchi organlarga uzatiladi.

L O G I S T S YOrqa va oldingi ildizchalarning sezuvchi va harakatlantiruvchi nervlari orqa miyadan chiqqacli, umurtqa pog‘onasi ikki yonida qo‘shilib, aralash orqa miya nervlarini hosil qiladi. Nervlarning har biri muayyan organ yoki to ’ qima ishini boshqaradi.

REFLEKTOR FUNKSIYA O‘TKAZISH FUNKSIYAOrqa miyaning funksiyalari

R E F L E K T O R F U N K S IY A O ‘T K A Z IS H F U N K S IY AREFLEKTOR LIK FUNKSIYASI KULRANG MODDA BILAN BOG ’ LIQ. O'TKAZISH FUNKSIYASI UNING OQ MODDASI BILAN BOG'LIQ

Kulrang modda da skelet muskullarining qisqarishini, yurak, oshqozon, qovuq, qon tomirlari, jinsiy bezlar va boshqa ichki organlar ishini boshqaradigan nerv markazlari bo‘ladi. Nerv markazlari juda ko‘p oraliq neyronlardm iborat. Ular orqali reflektor yoyi o‘tadi, retseptorlardan keladigan nerv signallari qayta tahlil qilinib, nerv impulslariga aylantiriladi va ishchi organlarga uzatiladi. Orqa miya bel qismida tizza refleksi, ko'krak bo'limining yuqorisida ko‘z qora- chig‘ini kengaytiruvchi, dumg‘aza qismida siydik ajratuvchi reflekslar markazlari joylashgan. Tizza refleksi tizza qopqog‘idan pastroqda joylashgan paylarga uril- ganida oyoqning keskin ko‘tarilishi tarzida namoyon bo'ladi.

Oq moddadagi nervlar orqa miyani bosh miya bilan bogMaydi. Orqa miyaga keladigan nerv impulslari o‘tkazuvchi yo‘li orqali retseptorlardan orqa miya yuqori qismiga va bosh miyaga o'tkaziladi. Bosh miyadan keladigan nerv impulslari pastga tushadigan o‘tkazish yo‘li orqali orqa miya quyi bo‘limlari va organlarga o‘tkaziladi. Orqa miya reflekslarini bosh miya nazorat qilib turadi. Yurak, oshqozon, siydik pufagi, jinsiy bezlar va boshqa organlar ishini orqa miya bosh miya bilan birgalikda boshqaradi

Umurtqa pog'onasi shikastlanganida orqa miya jarohatlanganida orqa miya bilan bosh miya o'rtasida bog'lamsh uziladi. Jarohatlangan odam bosh miyasi yaxshi ishlaydi, lekin nerv markazlari buzilishi oqibatida ko'pchilik orqa miya reflekslari yo'qoladi. Jarohat olgan odam boshini qimirlatadi va chayqaydi, ba’zan qo‘lini harakatlantiradi. Lekin uning tanasining jarohatlangan joyidan past qismlari falaj bo‘lib qoladi, oyoqlari harakatlanmaydi.

E’tiboring iz uchun tashakku r @FeruzaRaxmonjo novna@biologiyadan_slaydlar

Купить