Oy va Yer umumiy og’irlik markazi atrofida aylanishi - Астрономия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	486.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	13 Апрель 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Астрономия

Oy va Yer umumiy og’irlik markazi atrofida aylanishi

Купить

OY VA YER UMUMIY OG’IRLIK MARKAZI ATROFIDA AYLANISHI Reja: 1.Oy Yerning tabiiy yo’ldoshi sifatida. 2.Yerning sayyora sifatidagi ko’rinishi. 3.Oy va Yer umumiy og’irlik markazi atrofida aylanishi.

Oy –Yerning tabiiy yo‘ldoshi va unga eng yaqin osmon jismi. Yerdan 384 ming km uzoqlikdagi masofada joylashgan. Radiusi 173 8 km, o‘rtacha zichligi 3,34 g/sm 3 . Massasi Yer massasidan 81 marta kic hik. Yer atrofida ellips orbita bo‘ylab 27,32 sutkada aylanib chiqadi. Oy sovuq osmon jismi, o‘zidan issiqlik va yorug‘lik chiqarmaydi. Q uyoshdan kelgan nurni qaytargani uchun bizga yorug‘ bo‘lib ko‘rinadi. Quyosh va Oyning tortishi tufayli Yerning shakli davriy ravishda o‘zgari b turadi. Natijada Dunyo okeani, atmosfera va Yer po‘stida ritmli ravish da qalqish hodisasi ro‘y beradi. Dunyo okeanida ko‘tarilgan qalqish hodisasi Yerning o‘z o‘qi atrofi da aylanishiga teskari yo‘nalishda harakat qilib, Yerning aylanish tezligi ni kamayishiga ma’lum miqdorda sabab bo‘ladi. Oy, Quyosh va boshqa osmon

Yer – Quyosh sistemasidagi sayyoralardan biri bo‘lib, uning shakli, o‘lchamlari, zichligi, mod dalar tarkibi, tuzilishi va harakatlari koinotda joylashgan o‘rniga bog‘liq. Uning shaklini Siz quyi si nflarda sharsimon deb o‘qigansiz. Bu to‘g‘ri, lekin, aslida, uning shakli geoid. Yer hech bir geometr ik shaklga yoki jismga o‘xshamaydi. Yer yuzasida geodezik-kartografi k ishlarda geoidni o‘lchash v a hisoblash qiyin bo‘lgani uchun, o‘lchash, hisoblash va tasvirlash oson bo‘lgan shar yoki ellips sha klida deb qabul qilinadi. Yerning ayrim o‘lchamlari O‘rtacha ekvatorial radiusi 6378,14 km . Ekvator uzunligi 40 075,7 km . O‘rtacha qutbiy radiusi 635 6,78 km . Hajmi 1,083 × 1012 km 3 . Qutbiy siqiqligi 21,36 km O‘rtacha zichligi 5,52 g/sm 3 . Ekvator ial siqiqligi 213 m. Massasi 5,976 × 1024 kg

Yer zichligi va massasining kattaligi uning tortish kuchi katta bo‘lishini, bu esa o‘z atrofi da h avo va suvni ushlab turishini ta’minlagan. Yer yuzasidagi atmosfera bosimining mavjudligi suvning suyuq holda bo‘lishiga imkon beradi, aks holda suv bug‘lanib ketgan bo‘lar edi. Yerda ma’lum bir doimiy issiqlik sharoitini ushlab turishda atmosfera va gidrosferaning ahamiyati katta. Atmosfera Q uyoshdan kelayotgan zararli elektromagnit nurlarni ushlab qoladi. Dunyo okeani esa juda katta issi qlik manbayidir. Yer sayyorasi bir vaqtning o‘zida bir qancha harakatlarni amalga oshiradi. Ulardan Yer tabiati va odamlar hayoti uchun eng ko‘p ta’sir ko‘rsatadiganlari Yerning Quyosh atrofi da, o‘z o‘qi atrofi da va Yer - Oy umumiy og‘irlik markazi atrofida aylanishidir. Yer Quyosh atrofi da soat miliga

Yer o‘z o‘qi atrofida aylanganda aylanish o‘qi orbita tekisligiga nisbatan 66,5° burchak hosil qiladi. Ye r aylanishi ning burchak tezligi 1 soatda 15°, ya’ni Yer yuzidagi har qanday nuqta (qutblardan tashqar i) 1 soatda 15° ga buriladi. Lekin sekundiga masofa hisobidagi tezlik har xil kenglikda turlicha. Ekvat ordan qutblarga tomon kamayib boradi. Ekvatorda eng katta bo‘lib, sekundiga 455 m., qutblarda esa 0 m.ga teng. Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishining geografik oqibatlari: sutka qaror topadi, kun va tun almas hinadi, geografi k qobiqda sutkalik ritmiklik ro‘y beradi, Koriolis kuchi hosil bo‘ladi, geografik qutbla r vujudga keladi, turli meridianlarda mahalliy vaqt har xil bo‘ladi. Koriolis kuchi Yer aylanishining buruvchi kuchi bo‘lib, uning ta’sirida gorizontal harakat qilayot gan

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHM AT

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Olamning yagona fizik manzarasi
Fazoda tekislik va ularga doir metrik masalalar
Quyosh sistemasi. Quyosh sistemasi va yer. Yerning geografik qobiqlari hamda tiriklik belgilari
Somon yo’li - shimoliy qutbi