Poyaning o’tkazuvchi to’qimalari ularning tuzilishi - Ботаника - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	4.6MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Ботаника

Poyaning o’tkazuvchi to’qimalari ularning tuzilishi

Купить

Poyaning o’tkazuvchi to’qimalari ularning tuzilishi Reja 1. Poya va barg o’tkazucxhi to’qimalarbing bog’liqligi 2. Poyada birlamchi to'qimalarning prokambiydan hosil bo'lishi 3. Poyada Oziq moddalarning harakatlanishi www.arxiv.uz

Poya Umumiy ta ' rif . Bo ' g ' inlar va bo ' g ' in oraliqlaridan tashkil topgan va uchki hamda interkolyar o ' suvchi novda o ' qidir . Bo ' g ' in orali - g ' ining uzun - kaltaligiga qarab , uzun bo ' g ' in oraliqli va kalta bo ' g ' in oraliqli bo ' ladi ; ikkinchisi amalda faqat bo ' g ' in oraliqlaridan tashkil topgan bo ' lishi mumkin ( zubturum , nilufar va boshq .). Poyaning asosiy vazifasi — tayanch va o ' tkazish : ildizni barglar bilan bog ' lab turadi . Ko ' p yillik poyalarda ozmi - ko ' pmi oziqa moddalar jamg ' ariladi . Epiderma ostida xlorenximasi bo ' lgan yosh poyalar fotosintezda faol ishtirok etadi . To ' qimalarning joylashuviga ko ' ra , poya , odatda , nisbatan

• Poya anatomiyasi • Ilgari novda apeksida gistogenlarning — protoderma va prokam - biyning qanday hosil bo ' lishi va ulardan tegishlicha epiderma va kambiyning hosil bo ' lishi to ' g ' risida aytilgan edi . Bundan tash - qari , prokambiy bilan protoderma orasidagi asosiy meristema • poyaning birlamchi po ' stlog ' ini , prokambiy ichkarisidagi asosiy meristema esa o ' zakni beradi . • apikal (uchki) meristemaning birlamchi yon me ristema — prokambiy va interka-liar meristema bilan qanday bog'- langanligi ko'rsatilgan. www.arxiv.uz

• Birinchi barg bo'rtmasi sat-hida apikal meristemada periferik meristema (initsial halqa) shakl-lanadi, unda prokambiy hosil bo'-ladi, prokambiy xossasiga (xa- rakteriga) barg murtaklari kuchli ta'sir ko'rsatadi. Prokambiy yak-ka-yakka bog'lamlar yoki uzluksiz halqa sifatida hosil bo'lishi mumkin • Birlamchi meristemalar fao-liyati tufayli poyaning birlamchi tuzilishi shakllanadi va uzoq vaqt saqlanishi mumkin, lekin pro-kambiydan kambiy hosil bo'lsa, unda u ikkilamchi to'qimalarni bera boshlaydi va bu hoi ikkilamchi yo'g'onlashishga olib keladi. Uzoq vaqt yo ' g ' onlashishda epiderma va birlamchi po'stloq nobud bo'ladi va periderma, ko'p yillik peri-dermalar yig'indisi — ritidom bilan almashinadi www.arxiv.uz

Poya va barg o ' tkazuvchi to ' qimalarning bog ’ liqligi Oldingi bo ' limlarda biz poyaning tuzilishini uning ko ' ndalang kesmasida o ' rgandik , lekin poya tuzilishi to ' g ' risida to ' liq ma ' lu - motga ega bo ' lish uchun uning to ' qimalari poya bo ' ylab qanday joylashganligini va ular barg to ' qimalari bilan qanday bog ' lan - ganligini o ' rganish zarur . Barg o ' tkazuvchi to ' qimalari bevosita poyaga o ' tadi . Novdaning o ' tkazuvchi sistemasi uning apek - sida shakllanadi va u yerda novda metamerlari — bargli bo ' g ' inlar va kurtaklar ( bo ' g ' in oralig ' i bir - muncha keyinroq ) shakllanadi . Bo ' g ' in orqali novda o ' qi ( uning stelasi ) ga taraqqiy etayot

Poya va barg o ' tkazuvchi to ' qimalarning bog ’ liqligi Oldingi bo ' limlarda biz poyaning tuzilishini uning ko ' ndalang kesmasida o ' rgandik , lekin poya tuzilishi to ' g ' risida to ' liq ma ' lu - motga ega bo ' lish uchun uning to ' qimalari poya bo ' ylab qanday joylashganligini va ular barg to ' qimalari bilan qanday bog ' lan - ganligini o ' rganish zarur . Barg o ' tkazuvchi to ' qimalari bevosita poyaga o ' tadi . Novdaning o ' tkazuvchi sistemasi uning apek - sida shakllanadi va u yerda novda metamerlari — bargli bo ' g ' inlar va kurtaklar ( bo ' g ' in oralig ' i bir - muncha keyinroq ) shakllanadi . Bo ' g ' in orqali novda o ' qi ( uning stelasi ) ga taraqqiy etayot

Novdalarning nodal anatomiyasi xususiyatlarini solishtirib , o ' simliklarning har xil guruhlarining qarindoshlik darajasi to ' g '- risida so ' z yuritish mumkin . Poya ko ' ndalang kesmasidagi halqa ko ' rinishida joylashgan o ' tkazuvchi bog ' lamlar barg izlari bog ' lamlaridan yoki sintetik bog ' lamlardan iborat . Sintetik bog'lamlar faolroq kambiyga ega Poyada birlamchi to ' qimalarning prokambiydan hosil bo ' lishi Vertikal uzun prokambiy hujay - ralari asosan uzunasiga bo ' linadi . Shuning uchun o ' zini qurshab tur - gan izodiametrik parenxima hu - jayralaridan yaqqol ajralib turadi (127- rasm ). Birlamchi o ' tkazuvchi sistema taraqqiyotida prokambiy embrional fazadan iborat . Prokambiy barg murtagi ostida hosil bo

Poyaning birlamchi yo ' g ' onlashishi O'sish konusining bevosita yaqinida poyaning yo'g'onlashishi apikal meristema hujayralarining bo'linishi va o'sishi hamda ular-dan hosil bo'lgan birlamchi to'qimalarning taraqqiyoti hisobiga amalga oshadi. Bu birlamchi yo'g'onlanish deyiladi. Keyin esa kambial — ikkilamchi yo'g'onlanish boshlanadi. Birlamchi yo'g'onlanish hajmi novdaning uzunasiga o'sa bo-rishi bilan o'zgarib boradi, xususan, bu hoi bir yillik o'tlarda yaxshi kuzatiladi. O'simta (maysa)da apikal meristema hajmi ki-chik, undan hosil bo'lgan novda ham ingichka, kichik. Keyin bo'g'indan bo'g'inga qarab yo'nalishda apeks kengayib boradi. Bunda tegishlicha poyaning birlamchi yo'g'onl

Stelaning eng qadimiy va primitiv tipi — gaplostela yoki protostela. 1, Gaplostela (yunon. gaplos — oddiy yoki potostela yaxlit) ksilema tasmasidan iborat bo'lib, tashqi tomondan floema qavati bilan o'ralgan. Riniofitlar va ba'zi boshqa primitiv o'simliklar poyalari ham shunday tuzilishga ega Poyaning butun hayoti davomida bog ' lamli tuzilish saqlanib qoladi . Kambiyning hosil bo ' lish vaqti va ishlash tezligi har xil . Daraxtlarning va butalarning ko ' p yillik uzoq vaqt yashaydigan poyalari taraqqiyotning 1—2- tipi bo ' yicha amalga oshadi . Uzoq vaqt yashamaydigan qisqa umrli o ' t poyalarda yo ' g ' onlashish o ' ta chegaralangan bo ' lib , tuzilishi bog ' lamli bo ' ladi . 1- va 2- tiplar evolutsiya nuqtayi nazaridan birmun

Poyaning butun hayoti davomida bog ' lamli tuzilish saqlanib qoladi . Kambiyning hosil bo ' lish vaqti va ishlash tezligi har xil . Daraxtlarning va butalarning ko ' p yillik uzoq vaqt yashaydigan poyalari taraqqiyotning 1—2- tipi bo ' yicha amalga oshadi . Uzoq vaqt yashamaydigan qisqa umrli o ' t poyalarda yo ' g ' onlashish o ' ta chegaralangan bo ' lib , tuzilishi bog ' lamli bo ' ladi . 1- va 2- tiplar evolutsiya nuqtayi nazaridan birmuncha pri - mitivdir , 3- va 4- tipdagilar esa progressiv hisoblanadi . Taxminlarga ko ' ra , o ' tsimon poyalar daraxtsimon poyalardagi kambiy faol - ligining progressiv pasayishi natijasida hosil bo ' lgan . Markaziy silindrda ikkilamchi o ' zgarishning har qanday tipida birlamchi ksilema mark

Daraxt tanasining asosiy qismi o ' lik hujayralardan iborat bo ' lib , ular moddalar transportida qatnashmaydi , lekin ular katta og ' ir - likni — daraxt kronasini ko ' tarib turadi , po ' stloqning o ' lik to ' qi - malari ichkaridagi to ' qimalarni himoya qilib turadi . Yog ' och - ksilemaning tuzilishi Ko'p miqdordagi qalin devorli elementlarga ega bo'lgan yog'och puxta va qattiq bo'ladi. Ular qattiq yog'och kerak bo'lgan joylarda ishlatiladi. Yupqa devorli elementlarga ega bo'lgan yog'och yumshoq bo'ladi va oson ishlov beriladi. Oq qayin yog'ochi qattiq, lekin tez chiriydi. Shuning uchun bu kabi yog'ochlarni qurilishda namlik tegib turadigan joyga ishlatib bo'lmaydi: tez chiriydi. Qora qarag'ay va

• POYADA OZIQ MODDALARNING HARAKATLANISHI • Barcha tirik mavjudotlar singari, o’simliklar ham oziq moddalar bilan tirik. Shunday ekan, bu oziq moddalar poyada qanday harakat qiladi, degan savol tug’iladi. Tarkibida mineral tuzlar bo’lgan suv yog’ochlik orqali ildizdan barglar tomon harakatlanadi. Buni tajribada sinab ko’rish mumkin. Buning uchun barg chiqargan novda yoki ochilib turgan gullardan foydalanish mumkin. Agar berilgan siyohrang suvga daraxtning bargli novdasini solib qo’yib, 2-3 soatdan keyin ko’ndalangiga va uzunasiga kesilsa, rangli suv yuqoriga qarab ko’tarilayotgani uchun yog’ochlik bo’yalgantni ko’rish mumkin. • Oziq moddaiar lubdagi elaksimon naylar bo’ylab harakatlanadi www.arxiv.uz

Poyada oziq moddalarning harakatlanishi www.arxiv.uz

• Shakar suvda oson erib, lubning elaksimon naychalari orqali o’simlikning turli qismlarida to’planadi. Shakar ayrim o’simliklarning, masalan, sabzi va lavlagining ildizmevasida, boshqalarning esa mevasi va urug’ida to’planadi. Kartoshka tugunagida esa shakar kraxmalga aylanadi. • Oziq moddalarning barglardan lubga va u orqali boshqa organlarga o’tishini tajribada ko’rish mumkin. Buning uchun tol yoki terakning bir xil uzunlikdagi ikkita bargli novdasidan kesib olinadi. Novdalardan binning pastki qismidan sal yuqorirog’idagi po’stlog’i halqa shaklida kesib olinadi. Novdalar bir vaqtda suvga solinadi. Lekin po’stlog’i halqa shakiida kesilgan novdaning faqat pastki uchi suvga tushiriladi. Oradan ikki hafta o’tgach, nazorat uchun olingan novdaning pastki qismida ildizlar paydo bo’ladi. Po’stl

O’simlikdagi oziq moddalarning harakatini ularning shox-shabbasiga shakl berish va qisqartirish hisobiga maqsadga muvofiq tomonga yo’naltirish mumkin. Masalan, g’o’zani chilpish organik moddalarni barglardan gul va mevalarga tomon yo’naltirish imkonini beradi. Shunday qilib, poyaning yog’ochlik qismi orqali suv va unda erigan mineral tuzlar, lub qavati orqali esa organik moddalar harakatlanadi. 1. Suv va unda erigan mineral tuzlar ildizdan banilarga poyaning qaysi qismi orqali ko’tariladi. 2. Organik moddalar o’simliklarning qaysi organlarida to’planadi? 3. Barglardagi organik moddalar poyaning qaysi qavati orqali harakatlanadi? 4. Oziq moddalarning harakatlanishini boshqarish mumkinmi? Oziq moddalar harakati. Lub (po’stloq). Yog’ochlik. Xona o’simliklaridan xinaning bitta shoxchasini olib

• Foydalangan adabiyotlar • 1. Madumarov . T . Dariyev . Ro ’ zimatov . E . Botanika . • 2. Ikromov . M . I ., Normurodov . X . N , Yuldashev . A . S . • Botanika . O ’ simliklar anatomoyasi va morfologiyasi . • Toshkent O ’ zbekiston 2002. • 3. Mustafoyev S . M . “ Botanika ” Toshkent “ O ’ zbekiston nashryoti ” • 2012 • 4. To’xtayev A. “O’simliklar anatomiyasi morfologiyasi” Toshkent • 2001 • www.ziyonet.uz • www.pedagog.uz • www.arxiv.uz

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Mikrobiologiya fanida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning metodik asoslari
Mikroskopik texnikalarning rivojlanish tarixi
Botanika va osimliklar fiziologiyasi fanidan yakuniy nazorat javoblari
Botanika glossariy