Qarshi “Cotton road” qo’shma korxonasida “RITER” ip-yigiruv texnologiyasini o’rganish - Текстиль - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	3.8MB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Текстиль

Qarshi “Cotton road” qo’shma korxonasida “RITER” ip-yigiruv texnologiyasini o’rganish

Купить

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI Qarshi “Cotton road” qo’shma korxonasida“RITER” ip-yigiruv texnologiyasini o’rganish MUNDARIJA betlar Kirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ………............4-5 IBOB. Qarshi “Cotton road” qo’shma korxonasi“RITER” ip-yigiruv texnologi k zanjirlarinihg tavsifi 1.1 Korxona ip-yigiruv tizimi ni asoslash…………………………6-9 1.2 Toylarni titish, tozalash, aralashtirish va savash jarayonlari..10-20 1.3 Tolalarni tarash, cho’zish va piltalash jarayonlari…………...21-25 1.4 Tolalarni halqali yigirish jarayonlari………………………..26-29 I I BOB. Texnologik tadqiqotni hisobi 2.1 Korxonada yigirish rejasini tuzish usuli……………………..30-32 2.2 “RITER” ip-yigiruv texnologiyasi dagi mashinalarning nazariy ish unumdorligini aniqla

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ………………………………58-60 K I R I SH Mavzuning dolzarbligi: jahon bozorida respublikamiz to’qimachilik sanoati mahsulotlarining raqobatbardoshligini oshirishga yo‘naltirilgan yuksak texnologiyalarga asoslangan zamonaviy tarmoqlar va ishlab chiqarish sohalarini jadal rivojlantirish yurtboshimiz I.A.Karimovning mamlakatimizni 2015yilda ijtimoiy- iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2016yilga mo’ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Mahkamasi majlisidagima’ruzalarida soha mutaxasislariusun asosiy dolzarb vazifalardan hisoblanadi[1]. Zamonaviy ip-yigiruv texnologiyasi o‘zining texnik qurollanish darajasi bo‘yicha yuksak darajada mashinalashgan moddiy-texnik bazaga ega tarmoqlar jumlasiga kiradi. Yangi yaratilgan tex

boshqarish tizimlarni qo‘llash bilan ham xarakterlidir. Avval ma’lumot berilmagan jihozlar va jarayonlarni o‘rganish asosida mukammal tavsiyalarni ishlab chiqish va ularni joriy etishni mutaxasislar oldida turgan asosiy vazifalardan hisoblanadi[2,3,4]. Qarshi “Cotton road” qo‘shma korxonasida “RITER” ip-yigiruv texnologiyasidagi jihozlar Evropa davlatlarida ishlab chiqarilgan. Bosh maqsad mahsulotlarni zamonaviy texnika va texnologiya jihozlarida tayyorlab ekspotr qilish bosh vazifa qilib belgilangan. Bitiruv malakaviy ishining maqsadi: men bitiruv malakaviy ishimda ilmiy texnik taraqqiyot yutuqlariga asoslanib tabiiy tolalarni yigirishning zamonaviy, jahon andozalari talablariga javob beradigan O‘zbekiston-Kipr-AQSH Qarshi “Cotton road” qo’shma korxonasidagi “RITER” ip-yigiruv texnologiya

Bitiruv malakaviy ishining ilmiy va amaliy ahamiyati: bitiruv malaka ishimni a ilmiy va maliy ahamiyati shundaki, tayyorlangan materiallaridan ishlab chiqarishda uslubiy ko’rsatma sifatida foydalanishlari mumkin. Shu sohada faoliyat olib boruvchi o’qituvchilar kasb-hunar kollejlarida “Tikuvshilik materialshunosligi” fanidan ilmiy-uslubiy tavsiyalar sifatida foydalanish lari mumkin. Bitiruv malakaviy ishning strukturasi va hajmi : BMIning umumiy hajmi 6 0 bet bo‘lib, o‘z ichiga kirish, 4 ta bob, xulosa, 4 7 ta adabiyotlar ro‘yxatini oladi. Chizma qismi 16 ta rasmva 21 ta jadvaldan iborat. IBOB. “RITER” ip-yigiruv texnologik zanjirinihg tavsifi 1.1 Korxona ip-yigiruv tizimi ni asoslash Tolalardan ip hosil qilish ketma-ketligini yigirish tizimi deb atash qabul qilingan. Bunda yigirish tizimi

Yuqorida keltirilgan mashinalarda bajariladigan ishlarni yaxshiroq tasavur qilish uchun tutam hosil qilish, unga buram berish va ip shakllanishini bir necha usullari bilan tanishib chiqamiz. Halqali yigirish mashinasida esa ipni pishitish va o‘rash jarayonlari bir xil ish organlari – begunok va urchuqlar yordamida bajarilgan. Yangi usulda ip yigirishda mahsulot aval alohida-alohida tolalarga ajratiladi, ingichkalashtiriladi, tolalar oqimi yigirish kamerasiga berilib tolalar oqimi qo‘shiladi va buram berib pishitib ip hosil qilinadi. Piltachaga buram berishning ya’ni pishitishni yaxshiroq, tasavvur qilish uchun quyidagi bir nechta prinsipial sxemalarni (1-rasm) ko‘rib chiqamiz. I - ko‘rinishda asosan mahsulotga buram berish (pishitish) ta’minlovchi va chiqaruvchi silindrlar orasiga qisilgan

1 - rasm . Piltach larga buram berishning texnologik sxemalarni Agar I- ko‘rinishdagi buram berishning A zonasini olib tashlab, mahsulotga ya’ni ta’minlovchi silindrga chiqayotgan piltagacha buram berish, A pishitish zonasida pishitish moslamasi yordamida pishitib, uni naychaga o‘ralsa, unda II- turdagi pishitish sxemasini ko‘rish mumkin. Bunda mahsulot haqiqiy buram olib bir vaqtning o‘zida ham pishitilib ham naychaga o‘rash jarayoni bajariladi.Pishitishning bunday turi asosan pilik mashinalarida pilikka buram berishda, yigirish mashinalarida ipga buram berishda, iplarni qo‘shib pishitish mashinalarida, qo‘shaloq iplarga buram berishda qo‘llaniladi. Bu turdagi pishitishning kamchiliklaridan biri pishitish va o‘rash bitta ishchi organida, ya’ni urchuqlarda bajarilganligi uchun urchuqqa jud

buram beruvchi ishchi organ yuqori tezlikda mahsulotga buram berish, alohida o‘rash mexanizmi yordamida ip o‘ralishi kam energiya sarf qilinishga, ip uralgan naychalarning massasini oshirishga imkon tug‘dirdi. Bunday mahsulotga buram berish, pishitish yangi turdagi yigirish mashinalarini va yangi turdagi iplarni shakllanishiga olib keldi. Bu yangi usulda ta’minlovchi mahsulot piltani alohida tolalar oqimiga ajratish uchun, yuqori chizish quvvati o‘rnatilgan moslamalarda amalga oshiriladi. Tolalar oqimi bir tekis yigirish kamerasiga havo yordamida, gidravlik (suyuqlik) yordamida, elektrostatik maydon yordamida uzatildi va pishitiladi. Hosil bo‘lgan ipni o‘rash hamma yigirish usullarida bir xil kechadi [18]. Urchuqsiz ip yigirishda quyidagi 2-rasmdagi texnologik bosqichlar bajarilib ularga:

2. Tarash pilta 3. Piltalash 1 utim pi lta 4. Pilatalash 2 utim pilta 5. Piliklash pilik 6. Yigirish ip Bu sistemada asosan o‘rta tolali paxtadan yo‘g‘onligi T=15,4-100 teksgacha N=65-10 gacha bo‘lgan iplar olinadi. Bunday iplar keng assortimentdagi ip gazlamalar ishlab chiqarish uchun qo‘llaniladi. 1.2 Toylarni titish, tozalash, aralashtirish va savash j arayonlari Yigirilgan ipning sifatli bo‘lishi, texnologik jarayonlarning barqarorligi faqatgina tolalar aralashmasi tartibga bog‘liq bo‘lmay, balki komponentlarni aralashtirish jarayonini oqilona tashkil etishga ham ko‘p jihatdan bog‘liqdir. Ma’lumki yigirish rejasining 1-bosqichida titish, tozalash, aralashtirish va savash jarayonlari orqali toylangan paxta tolalaridan yigirishning birinchi xomaki mahsuloti- xolst tayyorlanadi. Odatda bu

ta’minlagich, SN-3 uzluksiz holatda aralashtiruvchi mashina, MSP-6, MSP-8- aralashtiruvchi mashinalar, MM-4, MM-6 - ko‘p karrali aralashtirgich mashinalarida boshlanib keyingi uskunalarda davom etadi. 3-Bosqich. Erkin holatda titish va tozalash : bosqichda pichoqli yoki qoziqli barabanlar bilan jihozlangan mashinalarda erkin xolatdagi tolali mahsulotni titish va tozalash amalga oshiriladi. Bularga ON-6 qiya tozalagich, CHO o’qli tozalagich kabi mashinalar misol bo‘la oladi. 4-Bosqich. Majburiy holatda titish va tozalash: bosqichda tolali mahsulot silindrlar oralig‘ida qisilgan xolatda bo‘lib, uning tutamlariga pichoqli yoki arrali barabanlar bilan ketma- ket zarblar orqali juda ham mayda bo‘lakchalar hosil qilinadi, natijada tozalash vazifasi osonlashadi (RG-1m gorizontal tozalagich, RPX-

3.Tozalash darajasi juda yuqori bo‘lgan TTA. Bunday TTA tarkibiga kirgan mashina ishchi organlari qoziqlar o‘rniga pichoqlar va arrali sirtlar bilan jihozlanib mahsulotni titilish darajasi oshirilish hisobiga tozalash samaradorligi 70% ga yetkazildi. Ayniqsa, paxta tozalash korxonalarida maydalangan, ilashuvchan nuqsonlar miqdorinig aralashma tarkibida keskin ko‘payishi yigirish fabrikalarida tozalash jarayonlarini katta mas’uliyat bilan tashkil etilishini va TTA tarkibini to‘g‘ri tanlashni taqozo etmoqda. Bulardan tashqari texnikaning rivojlanishi, potok tizimlarining joriy qilinishi natijasida maydalangan, ilashuvchan nuqsonlar miqdorining aralashma tarkibida keskin ko‘payishi yigirish fabrikalarida tozalash jarayonining katta mas’uliyat bilan tashkil etilishi va TTA tarkibini to‘g‘ri ta

“RITER” ip-yigiruv sistemasidagi BO-A avtomatik ta’minlovchi 180 tagacha toyni titishga mo‘ljallangan. Uning unumdorligi 1500 kg/soatgacha oshirish imkoniyatiga ega (3- rasm). Toylarni yuzasini gorizontal yo‘nalishda titishni burchak ostida titishga almashtirilishi titishga qo‘yilgan toylarni uzluksiz to‘ldirib borish imkonini beradi.Toylarni titish qurilmasi karetkada ikkita tituvchi valik va uchta yo‘naltiruvchi valiklar o‘rnatiladi. Ishlash jarayonida tituvchi valiklarning faqat bittasi ishlaydi. Karetka o‘ng tomonga harakatlanganda chap tomondagi valik 10mmga ko‘tarilib, o‘ng tomondagi valik tishlarini toylarga yaxshi botishini ta’minlanadi. Toylarni titish qurilmasi-karetkada (1) ikkita tituvchi valik va (2) uchta yo‘naltiruvchi valiklar o‘rnatiladi. Ishlash jarayonida tituvchi valikl

3- расм .Toylarni avtomatik titich va tozalash mashinasining texnologik chizmasi Paxta tolasi fabrikaga toy kilingan xolda keltiriladi. Paxta tolasini titish jarayonining birinchi bosqichida tolalar qamma titish msashinalari agregatdan birin-ketin o’tkazilib titiladi. Titish jarayonida mashinalarining ignalari ta’sirida paxta toydan yirik paxta katlamlari mayda-mayda bulkachalarga ajraladi. Ish organlari ta’sirida va havoning kuch bilan surishi natijasida paxta bir mashinadan ikkinchi mashinaga to’xtovsiz utiladi, shu bilan birga, paxta uncha mahkam yopishmagan iflosliklardan tozalanadi, paxta tolalari mayda bo’lakchalarga ajralib titilishi tufayli yaxshi aralashadi, natijada deyarli bir xossali, titilgan va tozalangan paxta massasi hosil buladi.Quyidagi 3-jadvalda mashinaning texnik tavsi

mayda-mayda bulakchalarga bo’linadi: paxta xas-chup, yigirishga yaroqsiz tolalar va nuqsonlardan tozalanadi [11,18]. Tolali materiallar ikki xil usulda titiladi; chimdib - chimdib titish va materiallar katlamiga qattiq va qayta-qayta zarblar berish yuli bilan titish. Paxta tolasini titish agregatining birinchi mashinasi paxta toylaridan ajratib olingan yirik paxta qatlamini mayda-mayda bo’lakchalarga ajratib titish, paxta bulakchalarini aralashtirish va paxtani xas-cho’plardan tozalash uchun ishlatiladi. Bu mashina paxta qatlamini massasi 0.7-1,0g bo’lgan mayda -mayda bo’lakchalarga bulib tita oladi. Ishchi mashina oldiga sortirovka sexidan keltirilgan paxta tolasi toyidan 10 sm qalinlikdagi paxta qatlamini ajratib olib, uni mashinaning ta’minlovchi panjarasiga tashlab turadi.Paxta tolasi

tolalar kamera ostidagi konteyner (10) ga tushadi. To‘la tozalangan tolalarni ventilyator (12) yordamida chiqariladi. 4-расм. SP-MF тозалаш mashinasining технологик sxemasi Quyidagi 4-jadvalda mashinaning texnik tavsifi keltirilgan 4-jadval SP-MF tozalash mashinasi texnik tavsifi Ko‘rsatkichlar SP-MF SP-PF Stanina kengligi, mm 1200 1200 Umumiy uzunligi, mm 4485 2460 Umumiy kengligi, mm 1664 1664 Umumiy balandligi, mm 1250 1250 Urnatilgan elektr kuvvati, kVt 9 0,8 Eng yukori unumdorlik, kg/soat 2000 2000 “RITER” ip-yigiruv sistemasida hozirgi vaqtda MX-I rusumli ko’p kamerali integrallashgan aralashtiruvchi mashinalarini ishlab chiqara boshladi (5-rasm). Mashina ikki variantda, 6 yoki 10 kamerali qilib ishlab chiqariladi [13]. Olti kamerali mashinaning unumdorligi 600 kg/soatgacha. Yuqori u

5-расм. MX-I6 аралаштирувчи mashinasining технологик sxemasi Quyidagi 5-jadvalda mashinaning texnik tavsifi keltirilgan. 5- жадвал MX-I6 aralashtiruvchi mashinaning texnik tavsifi Ko‘rsatkichlar MX- U6 MX- U10 1. Kameralar soni 6 10 2. Kamera kengligi, mm 1200 1600 3. Kamera chukurligi, mm 500 500 4. Umumiy kengligi, mm 2264 2264 5. Umumiy uzunligi, mm 4633 6632 7. Urnatilgan kuvvat, kVt 4,8 6,3 Aerodinamik tizim yopiq bo‘lib, tolani mashinaga ta’minlash uchun ishlatilgan havo uni chiqarish va navbatdagi mashinaga uzatishda ham foydalaniladi. Kimyoviy tolalarni aralashtirish uchun MX-R mashinasi tavsiya etiladi. Uning o‘lchamlarini kichikligi, yagona kameradan qayta titib olinishi texnologik talablarni qondirishda muhim ahamiyatga ega[13]. Tozalash samaradorligini oshirish yo‘nalishda tayy

olinadi. Hamda taroq paxtani tarab keyingi valga utkazib yuboradi [14]. Quyidagi 6- rasm da Cleanomat C X L mashinasi keltirilgan. 6-rasm.Cleanomattitish - tozalashmashinasini ko’rinishi Bulardan dag‘al tozalash uchun ikkita qoziqli barabanli CL-P mashinasi yirik nuqsonlardan tozalaydi. CL-C turdagi mashinalarda bittadan to‘rttagacha tozalovchi baraban o‘rnatiladi (7-a,b,v rasmlar) Barabanlarning sirti ignalar yoki arra tishli qoplamalar bilan qoplanishi mumkin (7-rasm, b) Tozalash qismida baraban (1) tishlari tutib qolgan tolalar bo‘lakchasi bilan kuchsiz ilashgan nuqsonlar markazdan qochma kuch hisobiga ajralib chiqib, quvur (4) orqali mashinadan chiqariladi. Tolalarga ilashgan nuqsonlarning bir qismi bo‘lakchani pichoqga (3) urilish natijasida silkinib ajraladi. Nuqsonlarni ajralish sha

а) б) v) 7-rasm. CLEANOMAT CXL tozalash mashinasi va uning qismlari Paxta burchaklari tituvchi valikka kelib, uning zarbasiga uchraydi va mayda bulakchalarga ajralib titiladi, ammo xali uncha mayda titilmagan paxta bulakchalari yana kameraga tushadi, panjara uzluksiz harakat kilib turishi tufayli paxta bulakchalari yana panjara ignalariga ilinib, yaxshilab titilmaguncha shu jarayon davom etaveradi. Tituvchi vallika yopishib qolgan paxta tozaluvchi valik parraklariga ilinib, mashina kamerasiga kaytib tushadi. Yetarlicha mayda bulakchalarga ajralgan paxta ignali pandjara ignalariga yopishib qolgan paxta bulakchalarini ajratib oluvchi valik urib tushiradi. Bu valik 264m/min tezlik bilan aylanib turadi. Uning parrakchalari charm yoki rezinalargan tuqimadan qilingan. Shuning uchun paxta tolal

ulchamlari qancha kichik va panjara bilan valik urtasidagi oraliq qancha tor bulsa, paxta shuncha mayda bulakchalarga ajralib yaxshi titiladi. Tajriba shuni kursatadiki, bu ikki ish organlari urtasidagi oraliq katta bo’lsa, mashinaning ish unumi kup buladi, ammo titish darajasi pasayadi. Oraliq kichik bulcha, titish darajasi pasayadi. Oraliq kichik bulsa, titish darajasi yaxshilanib ish unumli kamayadi.Shuning uchun bu oralik optimal qilib urnatiladi [13]. Quyidagi 6-jadvalda mashinaning texnik tavsifi keltirilgan. 6-jadval CLEANOMAT CXL mashinalarinitexnik tavsifi Кўрсаткичлар C X L-C3 C X L-C 4 Stanina kengligi, mm 1600 1600 Umumiy uzunligi, mm 2455 2985 Umumiy kengligi, mm 2264 2264 Umumiy balandligi, mm 1250 1250 Urnatilgan elektr kuvvati, kVt 12 14,5 Eng yukori unumdorlik, kg/soat 100

1.3Tolalarni tarash, cho’zish va piltalashjarayonlari “RITER” ip-yigiruv sistemasida tolalar tutamini qo‘shimcha ravishda tarash va ularni alohida tolalarga ajratish uchun Ttrutzschler TC-11 tarash mashinasida qabul barabani bilan shlyapka polotnosi o‘rtasiga to‘rtta harakatsiz shlyapka o‘rnatilgan. Bu takomillashgan tarash mashinalarida piltani cho‘zish uchun ko‘p zonali cho‘zish asbobi o‘rnatilgan. Unda asosiy cho‘zish bilan birga qo‘shimcha zona mavjud bo‘lib, pilta chiziqli zichligini o‘zgarishiga qarab umumiy cho‘zish oshirib yoki kamaytirib turiladi. Ushbu jarayonni ip yigirishda chiziqli zichlikni rostlash deb ataladi. Jarayonni bajaruvchi mexanizmlar esa rostlagichlar deb yuritiladi. Mashinadan chiqayotgan piltani to‘la shakklangach cho‘zish asbobida ishlov berib, so‘ngra idishga t

Quyidagi 7-jadvalda TRUTZSCNLER TC-11 mashinaning texnik tavsifi keltirilgan. 7-jadval TRUTZSCNLER TC-11 tarash mashinasining texnik tavsifi Unumdorligi, kg/soat 260 gacha Pilta chiziqli zichligi, kteks 3,57-5,26 Pilta taxlanadigan idish diametri, mm balandligi, mm 600,1000 1000,1200 Talab etiladigan quvvat, kVt (unumdorlikga mos ravishda) 20gacha Mashina massasi, kg 670 0 Gabarit o‘lchamlari, mm kengligi 1700-2800 uzunligi 6360 balandligi 33 60 Pilta taxlanadigan idish diametri va balandligi bilan farqlanadi. Texnologik va iqtisodiy talablar qatorida idishga imkoni boricha ko‘proq piltani joylash maqsadga muvofiq. Ushbu maqsadda idishning diametri tobora kattalashtirilib borilmoqda. Shu bilan birga pilta to‘lgan idishni avtomatik tarzda bo‘sh idish bilan almashtirish masalasi ham hal etil

9-rasm. TRUTZSCNLER piltalash mashinasini ko’rinishi Piltalash mashinasining asosiy vazifasi mahsulotni cho’zib ingichkalash, tolalar uchlarini to’g’irlash, parallellash va tekislashdir. Mahsulot cho’zish jarayonida bir yoki bir nechta juftli chґzish asboblaridan ґtib ingichkalashadi. Shu bilan birga mahsulot uzunlashadi va ko’ndalang kesmi kichiklashadi, ya’ni mahsulotdagi tolalarning siljishi natijasida ularning soni o’zgarishi-kamayishi natijasida mahsulotning ko’ndalang kesimi kichiklashadi. Sifatli xolst tayyorlash uchun sexlarda harorat va namlik meyor darajasida bo’lishi kerak. Bundan tashqari paxta to’g’ri tanlanishi, aralashma bir nechta markadan iborat bo’lishi, paxtani yaxshi titilib savalishi undan sifatli xolst tayyorlashning muhim shartlaridir[14,20].Sifatli xolst, ya’ni ravo

Qu y idagi 8 -jadvalda TRUTZSCNLER piltalash mashinaning texnik tavsifi keltirilgan. 8-jadval TRUTZSCNLER piltalash mashinaning texnik tavsifi Ko‘rsatkichlari TD-0 7 TD-0 8 1. Piltaning chikarish tezligi, m/min 1000 1000 2. Cho‘zish asbobi turi 3 silindr, 4 valikli 3. Pilta chiziqli zichligini rostlovchi - SERVO DRAFT 4. Pilta taxlash idishlarni avtomatik almashtirish + + 5. Tola uzunligi, mm 60 gacha 60 gacha 6. Chiqarish qismlari soni 1 1 7. Qo‘shilish soni 6 - 8 6-8 8 Umumiy chqzish 4 - 1 0 4-11 9. Pilta taxlanadigan idish o‘lchami a) silindrik; diametri 500 - 1000 balandligi 1500 b) to‘g‘ri burchakli 200 х 920 х 1075 10. O‘rnatilgan quvvati, kVt 6.3 11.3 11. Gabarit o‘lchami, mm uzunligi 7461 7368 kengligi 2 763 2 763 Sinzer firmasida ishlab chiqarilayotgan 670 modeldagi pilik mashinas

Urchuqlar orasidagi masofa, mm 260 Urchuqlar soni 192 O‘rash balandligi, mm 400 O‘rash diametri, mm 150-175 Urchuqni aylanishi, ayl/min 1500 Pilikni chiziqli zichligi, teks 220-2222 Umumiy cho‘zish 3-15,8 Chiqarish tezligi, m/min - Uzunligi, mm 28100 Kengligi (idish diametriga mos ravishda) 4210- 5 6 80 10-rasm. Sinzer 670 modeldagi pilik mashinasini ko’rinishi 1.4 Tolalarni halqali yigirish jarayonlari Yigirish mashinasining asosiy vazifasi pilikdan kalava ip hosil і ilishdir. Yigirish mashinasida ipdan bir necha marta yo’g’on b ґ lgan mahsulotning uzuliksizligini, pishiqligini ta’minlash va keyingi ishlov berish uchun і ulay shaklga ega b ґ lgan ґ ram-kalava ip hosil і ilishdan iborat. Halq і ali yigirish mashinasida asosan uchta texnologik jarayon- ch ґ zish, pishitish va o’rash ishlari

mashinalari ishlanayotgan ipning yo’g’on - ingichkaliligiga, ishlatilishiga qarab xar xil markalarga bo’linadi[ 15]. “RITER” ip-yigiruv sistemasida Zinser firmasi ni turli rusumli halqali yigirish mashinalarini ishlab chiqaradi. Bulardan Zinser351 mashinasi uzunligi 63 mm gacha bo‘lgan tolalardan 5-165teks oraliqdagi iplarni yigirishga mo‘ljallangan. Mashina buyurtmachining talabiga binoan turli avtomatlashtirilgan qurilmalar bilan qo‘shimcha jihozlanishi mumkin. Bu qurilmalar jumlasiga Cowemat 395 rusumli tashqi va Cowemat 391 rusumli ichki tutgichli naychalarni ajratib oluvchi avtomat, Bobiin Tray rusmuli transport sistemasi. Bu transport sistemasi o‘rash va yigirish mashinalari o‘rtasida bush naycha va ip o‘ralgan naychalarni tashishga mo‘ljallangan va avtomatik sistemada ishlay oladi.M

Urchuqlar orasidagi masofa, mm 70;75;82,5 Ipning chiziqli zichligi, teks 5-165 1m ipdagi buramlar soni 200-2100 Halqa diametri, mm 38-57 Xom-ashyo paxta, kimyoviy tola Tola uzunligi, mm 63 gacha Naycha uzunligi, mm 200-260 Naychalarni avtomatik chiqaruvchi Cowemet 395 O‘rash mashinasi bilan bog‘lovchi transporter Bobbin Trau Cho‘zish asbobi 3 silindrli 2 tasmali Urchuqlar soni 1488 gacha Urchuqning tezligi, min 25000 Gobarit o‘lchami, mm 800 X 1164 Autosoner o‘ Sustem 338 RM rash avtomatlarining bir necha modellarini ishlab chiqardi. Firmaning so‘nggi yutuqlaridan biri Autoconer 338 o‘rash avtomatlari hisoblanadi. Ushbu avtomatlarda barcha turdagi iplarni qayta o‘ray oladigan, takomillashtirilgan texnologiya qo‘llanilgan. Unda ip sifatini, o‘rash jarayonini nazorat qilishi uchun ko‘plab ya

8. Gabarit o‘lchami eni balandligi uzunligi 1855- 2155 2765 6895 – 24830 Pnevmomexanik yigirish mashinasida piltani ta’minlash, diskretlash, uzatish va ip hosil qilish, ipni o‘rash jarayonlarining mohiyati avvalgi mashinalardagi tartibda amalga oshiriladi. Biroq ushbu jarayonlarni amalga oshiruvchi mexaniz va qurilmalar, ularning qismlari, mashinaga harakat uzatish va uni boshqarishda yangi texnik yechimlar qo‘llanilishi hisobiga ip sifati oshirilishi, unumdorlikni kattaligi iqtisodiy samaradorlikni o‘sishiga olib keladi. Bu esa juda muhim natijadir [17]. Quyidagi 12 -jadvalda BD 416 Pnevmomexanik mashinaning texnik tavsifi keltirilgan. 1 2-jadval BD 416 Pnevmomexanik mashinaning texnik tavsifi Кўрсаткичлар Ўлчов бирли ги Miqdori Yigirish qurilmasi - NSB 38 Kamera diametri mm 32-66 Kameran

O‘rash zichligi г  см 3 0,32-0,42 Pilta taxlangan idishni o‘lchamlari mm Diametri: 220;250;300;350;400 Balandligi: 914 -1070 Seksiyadagi yigirish qurilmalari soni 16 O‘rnatilgan quvvat kVt 99-114 (qurilmalar soniga qarab) Tashqi o‘lchamlari mm Uzunligi: 8245-50965 eni: Tazlarsiz 1200 Tazlar bilan 1370 -1644 I I BOB. Texnologik tadqiqotni hisobi 2.1 Korxonada yigirish rejasini tuzish usuli Har bir yigiruv korxonasida ma’lum yo‘g‘onlikdagi va ma’lum sifatli ip ishlab chiqarilishi lozim. Yigirilgan ip yaxshi sifatli va tan narxi past bo‘lishi kerak. Shu maqsadda yigirish tizimiga, xom ashyo sifatiga, ayniqsa, tolaning uzunligi va ingichkaligiga qarab, ma’lum yo‘g‘onlikdagi ip ishlab chiqarish uchun korxonada yigirish rejasi tuziladi. Bu rejada hamma mashinalardan olinadigan yarim tayyor maxs

Masalan: 18 teks ipni halqali, usulda yigirish mahsulotlarining chiziqli zichligi va cho‘zishni asoslash: 1.Tarash mashinasi a) Texnik xarakteristikasi bo‘yicha Т п =3.5-6,5 kteks б ) Texnologiyada qabul qil indi: Т п =5 kteks Е =115 2. Piltalash birinchi o‘tim a)Texnik xarakteristika bo‘yicha b) Texnologiyada qabul qil indi: Т п =2.8-5.0kteks d= 6-8; Е =4 – 1 0 b Е =6 d=6 Т п = 5 ктекс 3 .Piltalash ikkinchi o‘tim а ) Texnik xarakteristika buyicha: Т п =2.8-5.0kteks d=6-8; Е =4 – 11 b) Texnologiyada qabul qil indi: Е =6 d=6 Т п =5 ктекс 4.Piliklash o‘timi а ) Texnik xarakteristika buyicha: Т = 220-2000 teks Е = 3 - 15.8 b) Texnologiyada qabul qil indi: Т =600 teks 33,8 600 5000    ч к T d Т Е 5. Yigirish а )Texnikxarakteristikabo‘yicha: Т = 5-1 60 teks Е =80gacha b) Texnologiyada qabul

Yigirish rejasini tuzishda pilik va ipning pishitilish darajasini aniqlash uchun quyidagi 1-formuladan foydalaniladi:T 100* K  (1) bu yerda:  - pishitish koeffitsiyenti: Т- mahsulotning chiziqli zichligi. Pishitish koeffitsintlarini mahsulot chiziqli zichligiga, tolaning uzunligiga va ipning qo‘llanish ko‘lamiga qarab tanlanadi. Pilikni 1 metridagi buram soni: . / 7, 31 600 100 77,7 T 100* K м бур     Ipni 1 metridagi buram soni 20teks ipni pnevmomexanik usulda yigirilganda 4, 51   . 1150 20 100 4, 51 T 100 K 1      м  18,5teks ipni halqali usulda yigirilganda 3, 38   . 890 5, 18 100 3, 38 T 100 K 1      м  Mashinalarni chiqaruvchi a’zolarini tezliklarini qabul qilish va asoslash 1.Tarash mashinasi а ) Texnik xarakteristkasi bo‘yicha: П =260kg/soat б ) Texnologiya

5. Halqali yigirish mashinasi uchun a) Texnik xarakteristkasi bo‘yichan ур =25000ay/min б ) Texnologiyada qabul qil indi:n=18500 ay/min 6. Pnevmomexanik yigirish mashinasida a) Texnik xarakteristkasi bo‘yicha: n к =120000 ay/min б) Texnologiyada qabul qilindi: n=85000ay/min 7. Iplarni qayta o‘rash а ) Texnik xarakteristkasi bo‘yicha   1500 m/min б ) Texnologiyada qabul qil indi:   1200 m/min 2.2 “ RITER” ip-yigiruv texnologiyasi dagi mashinalarning nazariy ish unumdorligini aniqlash Texnologiyada qabul qilingan chiziqli zichlik pishitish darajasi, chiqaruvchi a’zolarning tezliklarini hisobga olgan holda mashinalarning nazariy ish unumdorligini hisoblanadi: Quyidagi 1 3 -jadvalda jarayonlarningqisqa yigirish rejasi keltirilgan. 1.Tarash соат кг Т П / 100 1000 1000 5000 60 300 1000 60 

O‘rash 18.5 18.5 1 1 1200 O‘rash 20 20 1 1 1200 2. Piltalash I - o‘tim, 1 ta chiqarish uchunсоат кг Т П / 225 1000 1000 5000 60 750 1000 60         3.Piltalash II o‘tim, 1 ta chiqarish uchun соат кг Т П / 210 1000 1000 5000 60 700 1000 60         4 . Piliklash mashinasi соат кг К Т n П / 476.1 1000 1000 7. 31 600 60 1300 1000 60           5 . Halqali yigirish mashinasi соат кг К Т n П / 07, 23 1000 1000 890 5, 18 60 18500 1000 60           6 . Pnevmomexanik yigirish mashinasi соат кг К Т n П / 70, 88 1000 1000 1150 20 60 85000 1000 60           8. O‘rash mashinasi соат кг Т П / 332,1 1000 1000 5, 18 60 1200 1000 60         Mashinalarning foydali vaqt koefitsenti va ishlash koeffitsentlarini asoslash Mashinalardan to‘la foydalanish ko

bu yerda: Ф.v.k.- foydali vaqt koeffitsenti ; M.i.k.-mashina ishlash koeffitsenti ; Quyidagi 1 3 –jadvalda koeffitsentlarni hisoblash va asoslash uchun ma’lumotlar jamlangan keltirilgan. 1 3-jadval Mashinalarning foydali vaqt va ishlash koeffitsentlari Mashinalar va texnologik o‘timlar Лойи ҳ ада FVK MIK Tarash 0,95 0,96 Piltalash 1 o‘tim 0,92 0,98 Piltalash 2 o‘tim 0,92 0,98 Piliklash 0,9 0,97 Yigiruv (halqali) 0,9 4 0,97 Yigiruv (pnevmomexanik) 0,9 6 0,97 O‘rash 0,95 0,96 Jihozlarning unumdorlik normasi vahisobiy unumdorliklari Nazariy unumdorlik jihozni texnologik yoki texnik sabablarga ko‘ra to‘xtab turishini hisobga olmasligini nazarda tutib uning unumdorlik normasi va hisobiy unumdorliklarini aniqlash qabul qilingan. Unumdorlik normasi nazariy unumdorlik va foydali vaqt koeffitsentla

Natijalardan foydalanish qulay bo‘lishi uchun ularni 14 jadval ko‘rinishda keltirish maqsadga muvofiqdir. 1 4-jadval Mashinalarni unumdorliklari Jihozlar P FVK NP MIK A Tarash 100 0,95 95 0,96 91.2 Piltalash 1 o‘tim 225 0,92 207 0,98 202.86 Piltalash 2 o‘tim 210 0,92 193 0,98 189.34 Piliklash 1,476 0,9 1,33 0,97 1,288 Yigiruv (18.5 teks) 23,07 0,9 4 21.92 0,97 21.26 Yigiruv (20 teks) 88.70 0,9 6 85,15 0,97 82.60 O‘rash (18.5 teks ) 1,332 0,95 1.2654 0,96 1.215 Ip, yarim tayyor mahsulot va chiqindilarni aralashmadan chiqish miqdorlarini aniqlash Tolalar aralashmasiga ishlov berib uni yarim tayyor mahsulotga aylantirish va yigirish bosqichlarida uning bir qismi chiqindi sifatida yo‘qoladi. Bu chiqindilar qaytimlar, tolali va ko‘rinmas chiqindilar guruhlariga bo‘linadi. Ko‘rsatilgan shajmdagi

1 5 -jadval H alqali yigirish usulida hosil bo’ladigan qiqindilar miqdori Kaytimlar va chi q indilar O‘timlarJam i Titish Tarash Piltalash Piliklash Yigirish urash 1-o‘tim 2-o‘tim Pilta uzuklari 0,3 0,3 0,25 0,09 0,94 Pilik uzuklari 0,20 0,12 0,32 Mich q a 1,85 1,85 Jami q aytimlar - 0,3 0,3 0,25 0,29 1,90 3,04 Tarandi 2,60 2,60 Savash oreshkasi va momig’i 4,15 4,15 Tarash oreshkasi va momig’i 2,02 2,02 Toza suprindi 0,02 0,03 0,03 0,02 0,02 0,03 0,15 Chigal iplar 0,1 0,3 0,4 Tozalash valigi va tarash tayoqchasi momigi 0,1 0,10 Ifloslangan suprindi 0,02 0,03 0,03 0,02 0,02 0,03 0,15 Kurinmas chiqindi 1,58 0,50 2,08 Filtr momig’i 0,20 0,10 0,30 Jami chiqindilar 5, 97 5.56 0,06 0,04 0,04 0,16 0,3 11.95 Jami qaytim va chiqindilar 5, 97 5.86 0,36 0,29 0,33 2,06 0,30 14.99 Mahsulot chiqishi 94.

Orttirish koeffitsenti deb ko‘rsatilgan yoki bir birlikdagi yigirish maxsuloti olish uchun yarim tayyor maxsulot necha marta ortiq bo‘lishi kerakligini ko‘rsatuvchi kattalikka aytiladi. Bu koeffitsent quyidagi ifoda orqali aniqlanadi. Oxirgi texnologik o‘tim uchun orttirish koeffitsenti 1,0 ga teng. Yakka iplarni yigirishda oxirgi o‘tim-yigirish o‘timi bo‘lsa, pishitilgan iplarni ishlab chiqarishda oxirgi o‘tim-pishitish o‘timi hisoblanadi. Texnologik jihozlar sonini aniqlashda eng qulay usul-bir soatda ishlab chiqarilishi lozim bo‘lgan ip va yarim tayyor mahsulotlar shajmini shisoblash usuli shisoblanadi. Bir turdagi maxsulot ishlab chiqaradigan bir turdagi jihozlarning bir soatda tayyorlaydigan maxsulot hajmi soatli topshiriq deb yuritiladi. Jihozlar sonini aniqlash. Korxonada bir soatda

2. 3 “RITER” ip-yigiruv texnologiyasi da x om-ashyo , tayyor mahsulotlarga qo‘yiladigan gost va texnik shartlar talablari Korxona ga keltirilgan toylarning ulchamlari 735x980x620 mm, og‘irligi 200-220 kg. Hozirgi zamonaviy fabrika yopiq omborlarda 3 oylik paxta saqlanadi. Omborlarda paxtalar markalari bo‘yicha joylashtiriladi va har bir shtapel oralig‘ida ma’lum joy qoldiriladi. Bu oraliq tola holatini tekshirib turish va kerakli markadagi tolani olish uchun kerak bo‘ladi. Paxta omborlari quruq yaxshi shamollatilgan bo‘lishi kerak. Aks holda tola tez yonib yoki chirib ketishi mumkin. Paxta omborlarida yong‘inga qarshi texnika xavfsizligiga juda katta e’tibor beriladi. Vagonlardan paxtalarni tushirish, ularni joylashtirish va fabrikalarga tashish mexanizatsiyalashgan bo‘lishi kerak. Partiya

bo‘lak tortilib tolaning sof og‘irligi aniqlanadi. Paxta tolasining fizik-mexanik xususiyatlari GOST asosida tekshiriladi. Agarda paxta qayta tarash sistemasida ishlatilaligan bo‘lsa bunday tolalarning har biri partiyasidan namuna olib tekshiriladi. Agarda yigirish karda sistemasida bo‘lsa, u holda paxta omborlariga tushgan tola partiyalarining kamida 50% tekshiruvdan o‘tkazilishi shart. Tola sifatini tekshirish uchun quyidagicha namuna olinadi: partiyada: 1 tadan 5 tagacha toy b´lsa- 1 toydan, 5 tadan 50 tagacha bo‘lsa-5 ta toydan va har bir 10 ta toydan 1 tadan namuna olinadi. Rst O`z 604-2001 GOSTI bo‘yicha 2 ta turdagi namuna olinadi. 1-turdagi namunaning og‘irligi1 kg dan kam bo‘lmasligi kerak. Bu namuna asosida tolaning namligidan boshqa hamma ko‘rsatkichlari tekshiriladi. Bunda toch

2. 1 kg paxta tolasidan ip olinib uning ko‘rsatkichlari stndart me’yorlari bilan solishtiriladi. 3. Emperik formulalar yordamida ipning nisbiy pishiqligi hisoblanadi. Halqali yigirish va pishitish mashinalaridan olingan ip massasini aniqlash. Yakka va pishitilgan iplarni ip qabul qilish joyida har bir mashinadan ishlab chiqarilgan iplar alohida qabul qilinadi. Ip qabul qiluvchida naycha va yog‘och shpulalarning o‘rtacha massasini jadvali bo‘lishi kerak. Har bir mashinadan olingan ip massasini umumiy og‘irligidan naychalar og‘irligi olib tashlanadi. har oyda texnik nazorat bo‘limi boshlig‘i bilan birgalikda 100 tagacha naychani o‘lchab o‘rtacha og‘irligi hisoblanadi va dalolatnoma tuzulib, imzo chekiladi. Naychaga ipni to‘g‘ri o‘ralayotganini maxsus shablon yordamida usta yordamchisi profil

m- naychadagi ip massasi. Yuqoridagi keltirilgan usul bilan aniqlanadi; V- naychaga o‘ralgan ip h ajmi; Naychadagi ip uzunligini aniqlash: har bir olingan 5 ta naychadagi ipdan uzunligi 100 m. bo‘lgan 2 tadan pasma olinadi. Olingan 10 ta pasma bo‘ycha ipni amaldagi chizmqli zichligi aniqlanadi. Naychadagi ipning amaldagi uzunligini quyidagi formula yordamida aniqlanadi: 100* T m La (6) Tekshirish vaqtida olingan natijalarni mashinani qabul qilish naryadiga yoziladi. Agar bu ko‘rsatkichlar tastiqlanganidan farq qilsa, mashina tamirlashdan qabul qilinmaydi. Ipdagi nuqsonlarini miqdoriga qarab ipni sinfi aniqlash quyidagi 16- jadvalda keltirilgan.1 g ipdagi nuqsonlar soriga qarab ipni sinfi aniqlanadi va u quyidagi 16-jadval Ipdagi nuqsonlar qarab uning sinfini aniqlash Ipning sinfi Ip Karda

so‘rg‘ichni tekshiriladi. 3 ta vintelyator yaqinidan, 3 ta mashinani o‘rtasidan va 3 ta vintelyatorlardan eng uzoq bo‘lgan joydan olinadi. Ipdagi nuqsonlar va nuqsonlar bo‘yicha ipni sinflarga bo‘lish Ipni uzilishiga sabab bo‘ladigan va to‘qimani tashqi ko‘rinishini bo‘zadigan ipdagi nuqsonlar soniga qarab ipni sinfi aniqlanadi. Bu nuqsonlarga quyidagilar kiradi: 1. Tugunaklar 2. Xas-cho‘p 3. Ip bilan birga ishlangan momiq. Ipdagi nuqsonlarni qora doska yordamida yoki SNIXBI sistemasi orqali aniqlanadi . Ipni nuqsonini aniqlovchi MOK Bu juda soda tuzilgan. Asosiy ishchi qismi qora doskadan iborat. Asbob qo‘l bilan ishlatiladi. Qora doskaga ip o‘raladi. hisoblashni oson qilish uchun maxsus trafaretlardan foydalaniladi. Trafaret razmeri qora doska razmeriga teng. Bu traforet 2 xil bo‘ladi. o

m, ipdagi nuqsonlar sanaladi. Ipni diametridan 1,5 marta katta bo‘lgan nuuqsonlar hisobga olinadi. 1 g ipdagi nuqsonlar. I II BOB. Iqtisodiy qism 3.1 “RITER” ip-yigiruv texnologiyasin ning tashkiliy iqtisodiy ko‘rsatkichlari hisobi Paxta tolasidan pishitilgan iplar ishlab chiqarish to‘qimachilik sanoati uchun muhim texnologik va albatta iqtisodiy masala hisoblanadi. Xom ashyodan tejamli foydalanish, assortimentini ko‘paytirish imkoniyatlarini aniqlash to‘qimachilik sanoatini rivojlantirishda muhim bo‘lib qolmoqda. Yangi mahsulotni ishlab chiqarish imkoniyatini yuzaga keltirish mahsulot turi va hajmini keskin o‘sishiga zamin bo‘ladi. O‘zbekiston Respublikasida bu borada amalga oshirilayotgan ishlar bilan bir qatorda hali yechimini topmagan vazifalar ham mavjud. Qarshi “Cotton road” qo’shma

bosqichi odatda qayta o‘rash yoki pishitish mashinalarida bajariladi. Shuning uchun o‘rnatilgan jihozlar turiga va soniga ushbu o‘tim mashinalari olinadi. Hisoblash natijasida korxonada shunday jihozdan nechta o‘rnatilgan, ularning har birida chiqarish qismlari soni nechta ekanligi aniqlab olinadi. Yillik ish soatlarini aniqlashda taqvimdagi 365 kundan 52 ta dam olish kuni va 5 ta bayram kunlarini chiqarib tashlanganda yillik ish soatlari 7392 soatga teng bo‘ladi. Ishlab chiqarish dasturi jadvalidagi qolgan ko‘rsatkichlarni quyidagi formulalar orqali aniqlandi: 1. O‘rnatilgan chiqarish qism-soatlar1000/T n m М Ч    ming urchuq soat (7) Bu yerda:  m o‘rnatilgan mashinalar soni; n bitta mashinadagi chiqarish qismlari soni;  T bir yildagi ish soatlari. 2. Ishlaydigan chiqarish qism-soat

Korxona bir yilda 400-450 tonna paxta xom-ashyosini qayta ishlab tayyor gazlama chiqarish imkoniyati mavjud bo‘lib,bu asosan eng zamonaviy texnika va texnologiyalarni ko‘llash bilan amalga oshiriladi. Korxonada ishlab chiqarilgan mahsulotlar dunyo standartlari talablariga javob berib 3A, 4A sifat ko‘rsatkichlariga ega. Korxonada ishlab chiqarishga keltiriladigan xom ashyo qayta ishlangandan keyin undan mahsulot va chiqindilar, qaytimlar ajralib chiqadi. Amalda korxonaga keltirilgan xom ashyo korxonadan chiqadigan mahsulot va chiqindilarning massalari yig‘indisiga teng bo‘lishi shart. Shuning uchun ham ushbu vazifani xom ashyo balansi (yoki muvozanati) deb yuritiladi. Xom ashyo balansini hisoblash uchun dastlab bir yilda ishlatiladigan aralashma miqdori quyidagi 9- formuladan topiladi. тонн

Kalava ip yigirishda yangi texnologiyani qo‘llash bilan korxona har bir tonna ishlab chiqarilgan kalava ipdan iqtisodiy samaradorlikni topish uchun eski texnologiya tannarxidan yangi texnologiya tannarxini ayiramiz. 1 tonna kalava ipni ishlab chiqarishda tavsiya qilinayotgan usuldagiga nisbatan bo‘lgan farqni ko‘rishimiz mumkin: FARQ=7050000-5000000=2050000 so‘m Yangi texnologiyani korxonaga tadbiq qilishda moliyaviy mablag‘ sarf qilinadi. Korxonaning ma’lumotlariga qaraganda yangi texnologiyani qo‘llashdagi harajat 2-3 oyda qoplanadi. Bu texnologiya tayyor mahsulot sifatiga, chiqishiga va dastgohning unumdorligini oshirishga ijobiy ta’sir etishi kutilmoqda.Xaridorgir kalava ipini ishlab chiqarishda taklif qilinayotgan ilmiy tadqiqot ishining natijalari korxona injener-texnik xodimlari ken

zahiralari, m.so‘m Tovar moddiy zahiralarining aylanish koeffitsiyenti Tovar moddiy zahiralarining aylanish davri, kun Aylanish salmog‘i koeffitsiyenti Aylanishni tezlashishi yoki sekinlashishidan bo‘shaganligi yoki ko‘pincha jalb qilinganligi: a) kun hisobida b) so’mmada m. so‘m 6,59 54,6 0,152 x x 4,28 84,05 0,233 x x 2,31 29,4 0,081 29,4 31723,91 201 5 yilda aylanma mablag‘larning aylanish 201 4 yildagiga qaraganda 29,4 kunga oshgan. 31723,91 ming so‘m miqdorida aylanma mablag‘lar oborotdan ozod qilib olingan.Aylanma mablag‘lar aylanish koeffitsiyenti esa deyarli o‘zgarmagan. (0,081), tovar moddiy zaxiralarinng aylanish koeffitsiyenti 2,31 % ga kamaygan. 1 9 -jadval. Rentabellik darajasini hisobi № Ko‘rsatkichlar 201 5 yil 201 4 yil Farqi 1 Sof foyda, ming so‘m 109848 88066 21782 2 Mahs

sotishdan tushgan sof tushum miqdorining o‘zgarganligi hamda asosiy va aylanma mablag‘lar qiymatining o‘zgarishi kabilar. Jadval ma’lumotlari tahlil qilinishidan ma’lum bo‘ladiki, korxonada 2014 yili bir so‘mlik tovar mahsuloti xarajati 75,08 tiyinni tashkil etgan bo‘lib, 2015 yili esa reja bo‘yicha 62,51 tiyin, tashkil etgan. 20 -jadval. Samaradorlik ko‘rsatkichlarini hisobi № Кўрсаткичлар Йиллар Ўзгариш 201 5 201 4 абс % 1 2 3 4 5 6 Mahsulot ishlab chiqarish hajmi, m. so‘m. Asosiy ishlab chiqarish fondlari, m. so‘m. Ro‘yxatdagi xodimlar soni, kishi Fond qaytimi m. so‘m. Fond sig‘imi Fond bilan qurollanganlik, m. so‘m. Yalpi foyda, m. so‘m. Asosiy fond rentabelligi, % 44080 2 14974 2 30 2,94 0,34 4991,1 4 10984 8 73,3 38915 4 14971 6 29 2,60 0,38 5162,6 88066 58,8 51648 2,6 1 0,34 +0,04 +

I V BOB. “RITER” ip-yigiruv texnologiyasida m ehnat muhofazasi va atrof- muhit himoyasi 4 .1 “RITER” ip-yigiruv texnologiyasida m ehnat muhofazasi asoslari “RITER” ip-yigiruv texnologik jarayonlarni avtomatlashtirilgan tez va anik ulchaydigan, murakkab jarayonlarni belgilangan ish tartibidan chiqib ketmasligini, sexlardagi mikroiklim kattaliklarini (harorat, namlik, havo harakati tezligi va x.k.) mo‘tadil kiymatlarini ushlab tura oladigan asboblar boshqarib turadilar. Yigiruv jarayonining dastlabki boshlang‘ich utimlaridayok chang ajralib chiqishini kamaytirish va kulay ish sharoitlarini yaratish maqsadida yangi kelajakda avtomatik maromda ishlaydigan paxtani toylarning ustki qismidan oladigan, mikroprotsessorli boshqariluvchi-ta’minlovchi AP-36, changli havoni uzluksiz surib turuvchi mosl

iyuldagi 267-son «Mehnatni muhofaza qilishga doir meyoriy hujjatlarni qayta ko‘rib chiqish va ishlab chiqish to‘g‘risida»gi (O‘zbekiston Respublikasi Hukumati qarorlarining to‘plami, 2000 y., 7-son, 39-modda) va 2010 yil 20 iyuldagi 153-son «Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha normativ-huquqiy bazani yanada takomillashtirish to‘g‘risida»gi (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2010 y., 28-29-son, 234-modda) qarorlariga muvofiq ip-gazlama ishlab chiqarishida mehnatni muhofaza qilish tartibini belgilaydi [35]. 1. Mazkur Qoidalar ip-gazlama ishlab chiqaruvchi tashkilotlarga (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) taalluqlidir. 2. Mazkur Qoidalar ishlab chiqarish binolari va inshootlarini loyihalash, qurish va qayta qurishda, sexlarni texnik jihozlash va qayta jihozlashd

- shovqindan, tebranishdan, elektr va statik toklar urishidan hamda uskunalar yuzasini yuqori darajadagi haroratdan himoya qilish vositalari; - mexanik va kimyoviy omillarning ta’siridan himoya qilish vositalari ; - j amoaviy himoya vositalari xavfli va zararli ishlab chiqarish omillari bo‘lgan xonadagi barcha xodimlarga ta’sir qilganda qo‘llanishi shart va tashkilotni qurish yoki rekonstruksiya qilish loyihalariga kiritilishi lozim ; - j amoaviy himoya vositalari xavfli va zararli ishlab chiqarish omillarini ruxsat etilgan miqdorgacha kamaytirish imkonini bermagan hollarda yakka tartibdagi himoya vositalari qo‘llanilishi lozim. Bunday hollarda yakka tartibdagi himoya vositalarisiz xodimlarning ishga jalb qilinishi taqiqlanadi ; -y akka tartibdagi himoya vositalaridan foydalanadigan xodiml

Ishlab chiqarish jarayonlari soz uskunalarda, soz nazorat-o‘lchash asboblari, himoya to‘siqlari, blokirovkalar, ishga tushiruvchi apparatlar, texnologik asbob-uskunalar mavjud bo‘lgan taqdirda amalga oshirilgan. lozim.Ishlab chiqarish jarayoni texnologik hujjatga muvofiq olib boriladi [36]. 4 . 2 “RITER” ip-yigiruv texnologiyasida atrof-muhit himoyasi “RITER” ip-yigiruv texnologiyasida havosidagi changni kamaytirishda quyidagi tadbirlar qo‘llaniladi: - umumiy shamollatish; zontlar qo‘llash; aspiratsiyalash; kapsulyatsiyalash; - gardishlardan surish; - sanoati korxonalarida asosan aspiratsiyalash, ya’ni ajralib chiqayotgan changni usha joyning uzidan ventilyator orqali surib olish usuli qo‘llaniladi. T exnologiyadagi hamma mashinalar ventilyatorlar bilan ta’minlangan bo‘lib, ular changli ha

Vertikal titish mashinasi 2500 Savash mashinalari: T-16 7500 TB 5000 MTM 7500 T2-I 5000 TB-2 5000 T-20 2500 Tarash mashinalari 3000 Pilta lash mashinasi 800 Yigiruv mashinasi 1700 Urash mashinasi 800 “RITER” ip-yigiruv texnologiyasidagi mashinalaridan (michkoulovitel- lardan) surib olinadigan havoni umumiy retsirkulyatsiya kanallariga kushib yuborish tavsiya qilinali. C hangli havoni surish quvurlaridagi havo oqimining tezligi 8-14m/s qilib olinadi. Ammo, tadqiqotlar shuni kursatadiki, aspiratsiya sistemalarining magistral quvurlarida havo oqimining tezligi 20-25 m/s qilib olinsa, bu sistemaning ish samarasi yuqori bo‘ladi. s exlarida umumiy ventilyatsiya keng qo‘llaniladi. Tarash, piltalash, piliklash, yigirish, pishitish, kayta urash, tandalash va tukish sexlaridan changli havoni suruvch

ta’minlovchi-aralashtiruvchi mashinani takomillashtirishda tituvchi va tozalovchi valiklar zonasidan ko‘plab chang ajralib chiqishi hisobga olinadi. Bu yerdan ajralib chiqayotgan changi havoni surib olish uchun kuchli ventilyator o‘rnatiladi hamda mashinaning boshqa qismlari zichligi oshiriladi. Chiqindilarni tozalash mashinasini takomillashtirishda elevatordan xas-chuplarning tushish joyi hamda chiqarib tashlovchi transporterning taranglashtiruvchi roligi zonalari zichlab berkitiladi. Tarash mashinalarini kompleks takomillashtirish ham mashinaning konstruktiv elementlariga qator moslama va qurilmalar tadbiq qilishni nazarda tutadi. Ivanovo shahar tarash mashinalarining maxsus konstruktorlik byurosi changsizlantirgich va hajmi kattalashtirilgan momiq yigiruvchi bilan ta’minlangan . Bu mash

“Shuyskiy proletariy” yigiruv-to‘quv fabrikasida CHMM-450-4 va CHMM- 450-M3 mashinalarining tag qismidan chiqindilarni havo bilan surib oluvchi va chiqindilar bo‘limiga havo bilan yunaltiruvchi maxsus moslama o‘rnatilgan. Bu moslama PP6-28 №6 ventilyatorlardan, elektromagnit klapanlar, kondensor KB-3, chiqindilarni yig‘uvchi bunker, havo quvurlari, changi havoni tozalovchi FT-2M filtrlari, suruvchi kallak va birlashtiruvchi naychalardan tashkil topgan. Tarash mashinalari ostidan chiqindilarni muntazam ravishda surib olish sexdagi havoning changlanganlik darajasini kamaytirish bilan birga sexda yong‘in chiqish xavfini kamaytiradi. Titish-savash bo‘limida dastlabki titish agregatlarida chang ajralib chiqishini kamaytirish maksadida agregatning yuqori qismining zichligini oshirish va ajratuvc

birinchidan yong‘in xavfini keskin kamaytirsa, ikkinchidan havoni tozalash samaradorligini oshiradi. Chiqindilar sexida ayniqsa chang volchogi va chiqindi tozalash mashinalarining ishiga alohida ahamiyat berish kerak. Ularning eshik va qopqoqlari zichligini mustaxkamlash, tirqishlarini berkitish zarur. UMUMIY XULOSALAR Bitiruv malakaviy ishini bajarishda quyidagi asosiy xulosalarga kelindi: 1.“RITER” ip-yigiruv texnologiyasidagi mashinalarning klassik mashinalardan farqi shundaki, ularda chizish, pishitish va ipni naychaga o‘rash jarayonlari alohida bajarilib, ip yigirishda mahsulot aval alohida-alohida tolalarga ajratiladi, ingichkalashtiriladi, tolalar oqimi yigirish kamerasiga berilib tolalar oqimi qo‘shiladi va buram berib pishitib ip hosil qilishi aniqlandi. 2. “RITER” ip-yigiruv texn

1metr ipga 369- 429 buram berib pishitilganligida ip strukturasi o‘zgarganligi natijasida uzush kuchi va ishqalanishga bardoshligi oshishianiqlandi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI 1.Karimov I.A. “Бош мақсадимиз – мавжуд қийинчиликларга қарамасдан олиб бораётган ислоҳатларни иқтисодиётимизда таркибий ўзгаришларни изчил давом эттириш,хусусий мулк,кичик бизнес ва тадбиркорликка янада кенг йўл очиб бериш ҳисобидан олдинга юришдир”. Мамлакатимизни 2015йилда ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш якунлари ва 2016йилга мўлжалланган иқтисодий дастурнинг энг муҳим устувор йўналишларига бағишланган маъруза “Қашқадарё”газетаси 2016й,№008,1-7б. 2.Karimov I.A. Jahon moliyaviy – iqtisodiy inqirozi, O‘zbekiston sharoitida uni bartarf etishning yo‘llari va choralari. T.: O‘zbekiston, 2009.-56 b. 3.Karimov I

“Фан”, 2006. 15.Саврасов А.В., Красик Я.М., Хосровян Г.А. Расчет угла охвата нитью фрикционной поверхности воронки пряжевыводного узла пневмомеханического прядильного устройства. РС. Текстильная промышленность, 2004 г. № 6, - 6 с. 16.Томин Н.Г., Ларин И.Ю., Посылина Е.А. Об одной математической модели процесса изменения крутки при пневмомеханическом прядении. Известия ВУЗов, ТТП, №6, 2002 г. –36 с. 17.Мартынова А.А. Строение и свойства хлопчатобумажных тканей, выработанных на станках АТ-100 и АТПР-100. Текст.пром-ть. 2003. №8. С.32. 18.Новиков Н.Г. О строении ткани и проектировани ее с помощью геометрического метода. Текст.пром-ть. 1990. №2, 4, 6. С. 42. 19.Кукин Г.Н., Соловьев А.Н. Текстильное материаловедение.Ч.Ш. М., Легкая инструдия,1993.-196с 20 .Лейтес Л.Т. Необходимость учета взаимо

32.WangJun, HuangXiubao/ Исследование влияния крутки на свойства пряжи пневмомеханического прядения . РС. Текстильная промышленность, №6, 7 с. 33. WangShanyuan , YeungK . W ., LoM . T ., YangX . F ./ Исследование влияния крутки пневмомеханического прядения. РС . Текстильная промышленность , №6, 2001/ ChinaText.Univ.2000 г . 26, №1,- 95 -99 с . 34.Wang S.Y., Yeung K.W., Lo M.T., Yang X.F./ The behavior of the rotor spun yarn (OE yarn) with involving twist. /J. China Text. Univ. Engl. Ed.2000, №1, - 36-39b. 35 . Қудратов O . K Саноат экологияси ТТЕСИ , 1994 .80b. 36 . Kudratov O.K. Yu.S.Sosnovskiy, T.A.G’aniev. Muhandislar uchun diplom loyihalari va bakalavrlar diplom loyihasini ekologiya qismini bajarish bo’yicha uslubiy ko’rsatma., TTESI, 1998. 37.Ғаниев Т.А. Тўқимачилик саноатида меҳнат м

QARSHI DAVLAT UNIVERSITETI Fizika-matematika fakulteti 5111000 - Kasb talimi ( 5320900 - YeSBKI vaT ) ta’lim yo‘nalishi talabasi : Nazarova Sarvinoz Alisher qizi ning bitiruv malakaviy ishiga T A Q R I Z Malakaviy ish mavzusi: Qarshi “Cotton road” qo’shma korxonasida “RITER” ip-yigiruv texnologiyasini o’rganish BMIning umumiy hajmi: 6 0 bet 1) yozma izoh qismi: kirish, 4ta bob, xulosa, adabiyotlar ro‘yxati bilan jami 13000 ortiq so‘zdan iborat. 2) grafik ilovalar qismi: 17 ta rasm va 21 ta jadval dan iborat . Malakaviy ishning dolzarbligi va berilgan topshiriqqa mosligi: O‘zbekiston Respublikasi Mustaqillikka erishilgan sharoitda prizidentimiz tamonidan yuqori darajada vazifalar qo‘yilgan. Bu quyidagilardan iboratdir. yurtboshimiz I.A.Karimovning mamlakatimizni 2015yilda ijtimoiy- iqtisodi

qo’shma korxonasida “RITER” ip-yigiruv texnologiyasini o’rganish texnika xavfsizligi va atrof muhit himoyasi qismlari ishlab chiqganligi bilan mos keladi. Malakaviy ishning ijobiy tomonlari: Nazarova Sarvinoz Alisher qizio‘z ishida maqsad va vazifalarni to‘liq bajargan.BMI amaldagi nizomlar asosida to’liq bajarilgan. Malakaviy ish bahosi (maksimal baho-100) BMIni ilmiyligi va yuqori saviyada bajarilganini hisobga olib, DAKdan unga 85 ball qo‘yish so’rayman. Malakaviy ish rahbari: dost. Xurramov M. _____________ “ 1 6 ” may 201 6 y. (imzo)

Купить