Информация о документе

Цена 10000UZS
Размер 371.9KB
Покупки 1
Дата загрузки 01 Февраль 2024
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Химия

Продавец

Bohodir Jalolov

Sariq rangli temir oksidi pigmentini ishlab chiqarish loyihasi

Купить
Sariq rangli temir oksidi pigmentini ishlab chiqarish loyihasi Mundarija: Kirish 1. Loyiha mavzui va tanlab olingan ishlab chiqarish usulini 2. asoslash 3. Loyihalanayotgan tehnologik jarayonni nazariy, kimyoviy, fizikaviy – 4. tehnologik asoslar 5. Tayyor mahsulotni xossalari, ularga qo’yiladigan talablar, ishlab chiqarish chiqindilari va ulardan foydalanish yo’llari 6. Baraban vakuum filtr konstruksiyasi 7. Issiqlik va mehanik hisob 8. Yashash havfsizligi va atrof muhit muhofazasi bo’yicha amalgam 9. oshiriladigan ishlar Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati 1 Kirish Oxirgi yillarda lok-bo’yoq materiallarining nafaqat ishlab chiqarish sur’ati o’sibgina qolmay, ularning assortimenti ham kengayib bormoqda, ishlab chiqarishda tehnologiyaning rivojlanishi, yangi xossaga ega bo’lgan materiallarni ishlab chiqarish va egallashga xam jadillik bilan erishilmoqda. Lok-bo’yoq materiallari lok, emal, gruntovka, shpatlyovka, moyli va quruq qorilgan bo’yoqlar, suvli dispers emulsiyalar va oliflar ishlab chiqarish sanoati O’zbekiston Respublikasi mustaqil davlat sifatida namoyon bo’layotgan ilk davrlardanoq, yaratilib berilgan keng imkoniyatlar tufayli jadal suratlar bilan o’sa boshladi. Xozirgi davrga kelib esa jahon bozoriga chiqish darajasiga yetdi. Lok-bo’yoq materiallarining komponentlaridan biri bo’lgan pigmentlar ishlab chiqarish xam yo’lga qo’yildi va jahon talablariga to’la javob beruvchi temir oksidli pigmentlar uzluksiz ishlovchi jarayonda ishlab chiqarilmoqda. Pigmentlar deyarli barcha Lok-bo’yoq materiallarining asosiy xom ashyo komponentlari xisoblanadi. Ularning sifati olinishi usuli va ba’zida qazib chiqarilgan joyi (Tabiy pigment) Lok-bo’yoq materiallari va qoplamalarining ko’pgina hossalarini belgilaydi. Lok-bo’yoq ishlab chiqarish retsepturasi uchun pigmentni to’g’ri tanlash talab etiladi. Sababi, qanday usulda ishlab chiqarishdan qat’iy nazar, pigmentlarning strukturasi, ularning olinish usulini, asosiy fizik – kimyoviy xossalarini, shuningdek dispergirlash jarayonida ular qanday tutushini bilmay turib tehnologik jarayonnni amalga oshirib bo’lmaydi. 2 Loyiha mazmuni va tanlab olingan ishlab chiqarish usulini asoslash Menga berilgan kurs ishida Lok-bo’yoq materiallarining asosiy komponenti bo’lgan pigment ishlab chiqarish bo’limi loyihasi mavzui tushgan. Shuni ta’kidlab o’tish lozimki MDH davlatlari ichida faqat bizning yurtimizda “Toshknt Lok-bo’yoq” zavodi tomonidan temir oksidli pigmentlari (Sariq va Qizil) ishlab chiqariladi. Bu pigment o’zinig bo’yash qobilyatining yuqoriligi, berkituvchanlik, disperslik va boshqa ko’pgina xossalari bilan dunyoning yirik davlatlari tomonidan ishlab chiqarilayotgan shu marka va tipidagi pigmentlardan qolishmaydi. Statistika bo’yicha temir oksidli pigmentlarni ishlab chiqarishning dunyo bo’yicha umumiy hajmi 1500-2000 tonnasi temir oksidli pigmentni sintetik turidir. Ularnig asosiy qismi AQSH, Germaniya, Yaponiyada va biroz kichikroq xajmlarda Avstraliya, Hindiston, Shvetsiya, Angliya, Meksika, Rossiya va Ukrainada ishlab chiqariladi. Ohirgi yillarda bunday pigmentlarni ishlab chiqarish bo’yicha yangi korxonalar Xitoy va Korreyada xam ishga tushurildi. Temir oksidi pigmentlarini ishlab chiqarish bo’yicha dunyo bozorining old o’rinlarini “Bayer AG” firmasi egallab turibdi. Firmaning pigment ishlab chiqarish bo’yicha ununiy quvvati yiliga 300-400 ming tonnani tashkil etadi. “Toshkent Lok-bo’yoq” zavodida temir oksidli pigmentning ikki xil turdagi ranglari, sariq xamda qizil temir oksidli pigmenti ishlab chiqariladi. Men o’z loyihamda sariq rangli temir oksidli pigmentini ishlab chiqarish bo’limini loyihalashtirdim. Ishlab chiqarishda maxsulot sifati va ishlab chiqarish rentabilligi tehnologik jarayonga bevosita bog’liqdir. Shuning uchun sariq temir oksidli pigmentni ishlab chiqarish usulini tanlashda, jarayonga ma’suliyat bilan yondashish, uning barcha kamchiliklarini tubdan o’rganib chiqish talab etiladi. Oxir oqibat shunday ishlab chiqarish turini tanlash kerakki, bunda ishlab chiqarishning talablari va istemolchining talablari bir-biriga to’la mos tushushi kerak bo’ladi. 3 Temirni aromatik nitrobirikmalari yordamida zanglatib sariq rangli pigment olish usuli. Bu usulda sariq rangli temir oksidli pigmentni olish uchun quyidagi tehnologik operatsiyalardan foydalaniladi: 1.Nitrobenzolni anilin va temir bo’laklarini zanglatish orqali qayta tiklash. 2.Anilin vat emir metalini temir oksiddan ajratish. 3.Pigmentni kerakmas qoldiqlardan ajratish, uni yuvish, filtrlash va qurutish. Xom-ashyo sifatida nitrobenzol, temir metali, xlorli alyuminiy va solinoy kislota ishlatiladi. Metal temir sifatida ko’proq cho’yan, kamroq esa (kam hollarda) temir strujkalari ishlatiladi. Cho’yan qirqimlari oson kesilib maydalaniladi, lekin unda uglerod qoldiqlari va marganetslarni tarkibida mavjud bo’lgani uchun pigment tarkibida qolib ketib uni sezilarli darajada ifloslantiradi. 4 Nitrobenzolni tiklash orqali anilin olish sxemasi. 1.Reduktor 2.Trubkali muzlatkich 3.Ilonsimon muzlatkich 4.Yengil uglevodorod uchun muzlatkich 5.Quvr 6.Temir qirqimlari uchun quvr 7. “Задвишка” Pigmentni sifatini ko’tarish maqsadida qirqimlar xajmi xar – xil bo’lishi lozim. 5 Sariq rangli temir oksidi ishlab chiqarish uchun yana boshqa turlari xam mavjud. Ulardan biri “Sariq mars” misolida ko’ramiz. Xlorli temirni xavo bilan uglekislotali kalsiy tasirida oksidlab olinadi. Bu usulda olingan pigment juda chiroyli sariq barhatli rang xususiyatiga ega va yuqori darajada yorug’likka jidamlilikka ega. Uni ko’proq tashqi fasadli joylarni bo’yash uchun mo’ljallangan moyli ishlar uchun qo’llshmaydi, sababi yuqori moy yutuvchanlik xususiyatiga ega. Sariq mars olish reaksiyasini quyidagicha ko’ramiz: 2FeCl 2 + 2CaCo 3 + 3H 2 O +0,5O 2 →2Fe(OH) 3 + 2CaCl 2 + 2CO 2 Reaksiyaning sharti pigmentning sifatiga ta’sir qiladi: - Uglekislotali temirni xavo yoki Bertoletli tuz yordamida oksidlash. Bu usulda Sariq marsni olish uchun temir kuporosi va sodani biriktirib uglekislotali temirni xavo yoki Bertolev tuzi yordamida oksidlab olinadi: 2FeSO 4 +2Na 2 CO 3 → 2FeCO 3 +2Na 2 SO 4 2FeCO 3 +nH 2 O +0,5O 2 → Fe 2 O 3 * n H 2 O +2CO 2 6 Pigmentlar haqida tushuncha Pigment deb – yuqori dispers rang beruvchi, suvda, organic erituvchilarga, ishqorlar, kuchsiz kislotalar va qoplama hosil qiluvchilarda erimaydigan moddalarga aytiladi. Pigmentlar ikki turga bo’linadi: - Organik Pigment - Noorganik Pigment Pigmentlar asosan lok–bo’yoq sanoatida poligrafiyada, polimer sanoatida, rezinali sintetik tolalarni, qog’oz plyonkalarini, suniy terini bo’yashda, qurilish materiallari, kosmetika preparatlari ishlab chiqarishda va sanoatning boshqa soxalarida keng qo’llaniladi. Ularning tarkibi, optik va texnik iqtisodiy ko’rsatkichlariga katta ta’sir ko’rsatadi. Xar bir pigment uchun o’zining optimal optic zarracha hajmi mavjud bo’lib, u 0,2 -1,0 mkm gacha bo’ladi. Pigment agregatlarining hajmi deyarli 0,2 – 4,0 mkm gacha bo’ladi. Pigment zarrachalarining bo’yalayotgan materialga qo’shilishi “pigmentlash” deyiladi. Dispergirlash jarayoni quyidagi shartlar amalga oshirilganda muvaffaqiyatli bo’lishi mumkin: 1. Pigmentlar yuzasini bo’yalayotgan muhit komponentlari bilan to’la shimilishi; 2. Adsorbsion ta’sirining o’zaro yuqoriligi; 3. Fazalararo shakllanishining adsorbsion solvetli qavatni Pigmentlar dispergirligini barqarorlashtirish uchun yetarli darajada qalin bo’lishi; Dispergirlashni polimer yoki oligomerlarning suyulmasi, eritmasi yoki bo’lmasa yarim tayyor mahsulotlarda bo’yalayotgan muhitning reologik va boshqa xossalarini hisobga olib sig’im dispersgatorlar yoki disolverlarda olib boriladi. Quritish jarayonida fazaviy qatlam o’sish vaqtida Pigmentlarning dispergirligini saqlab qolish uchun pigmentlarning yuvilgan va filtrlangan suvli bo’yoqlarda, qog’oz massasini bo’yashda, quritish materiallarini tayyorlashda qo’llaniladi. 7 Suvsiz materiallarni pigmentlashda sirt aktiv moddalar yordamida suv ajratib olinadi, aralashtirib pigmentni dispergirlanadi, va organic muhitga o’tkaziladi. Ko’pgina bu jarayon polimerlar, uchmaydigan erituvchilar va plastifikatorlarga nisbatan qo’llaniladi. II. Organik pigmentlar Organik pigmentlarning olishning tehnologik jarayoni – sintezi, filtrlash, yuvish quritish, maydalash, ba’zi hollarda esa sintez jarayonidan so’ng maxsus ishlov berish jarayonlarini o’z ichiga oladi. Jarayonning so’ngi bosqichida pigmentlarni maydalash tuzlari, erituvchilar, Ca – rezinati yoki sirt aktiv moddalar ishtirokida olib boriladi. Organik pigmentlar kukun holida va chiqarish formasida ishlab chiqariladi. Eng birinchi sifat ko’rsatkichi sintez shartlarini optimal tanlanishiga, modifitsirlovchi qo’shilmalaraga (tarkibi 5% gacha), filtrlash, quritish va maydalash sharoitlariga bog’liq. Organik pigmentlar o’zining rang gammasining kengligi yuqori yaltiroqlik va tozalik hamda yuqori bo’yash hossasiga ega ekanligi bilan noorganik pigmentlarda farqlanadi. Ularning kamchiligi suv va organik erituvchilarga yorug’likka chidamsizligidir. III. Noorganik pigmentlar Noorganik pigmentlar kelib chiqishiga qarab 2 turga bo’linadi: - tabiy - sintetik Noorganik pigmentlar bir necha sinflarga bo’linadi: - rangi bo’yicha (axromatik va xromatik); - kimyoviy tarkibi bo’yicha (dekorativ) elementlar, oksidlar, tuzlar; - Qo’llanish soxasi bo’yicha (dekorativ, antikorrizion, maxsus); - Ishlab chiqarish turi bo’yicha; Xozirgi davrga kelib, noorganik pigmentlar faqatgina 2 sinfga bo’linadi, -rangli va kimyoviy tarkibi, bo’yicha sinflash qabul qilingan. 8 Rangi bo’yicha pigmentlar ikki guruhga bo’linadi: 1. Axromatik 2. Xromatik Axromatik – pigmentlarga oq, qora va kulrang beruvchi pigmentlar kiradi. Xromatik – pigmentlarga, barcha rangli pigmentlar kiradi. Xromatik pigmentlarning o’zi ham 2 guruhga bo’linadi: 1. Sariq, qizil, olovrang va jigarrang; 2. Yashil, ko’k va siyohrang beruvchi; Kimyoviy tarkibi bo’yicha pigmentlar quyidagi guruxlarga bo’linadi: - elementlar, tehnik uglerod, qora kuya, metal kukunlari (sinkli chang, alyuminli pudra) - Oksidlar, titan ikki oksidi, sinkli oksid, temir oksidi pigmentlari , rux oksidi,xrom oksidi va x.k.z. - Tuzlar (karbonatlar); - Xromatlar (ruxli va sinkli xrom, ruxli molibdenli kron, stronsiyli kron); - Sulfidlar (litopon, kadmiyli pigmentlar); - Fosfatlar (Xrom va Kobalt fosfati); - Kompleks tuzlar (temir lazuri); - Alyuminosilikatlar (ultramarin); Noorganik pigmentlarni ishlab chiqarish tehnologik jarayoni – sintez, yuvish, saralash, filtrlash, suvli muzitda maydalash, quritish, qizdirishdan iborat. 9 Biroq pigmentlar kimyoviy aniq tarkibiga ega toza birikmalar bo’lmaganligi sababli, ularning deyarli barcha xossalari, masalan ranglar tasnifi, berkituvchanlik, disperslik va boshqalar ularning kimyoviy tarkibiga esa shunchaki biron bir struktura shakllanishi imkoniyatini berishi mumkin. Disperslik Pigmentlarning dispersligi (moddaning maydalik darajasi) – mikrogeterogen sistemalarning asosiy tavsiflaridan biridir. Pigment zarrachasining xajmi qanchalik kichik bo’lsa, uning dispersligi shunchalik yuqori bo’ladi. Bu ko’rsatkich pigmentlar uchun eng muhim sanaladi va ularning ko’pgina xossalariga, shuningdek ular asosidagi lok-bo’yoq materiallari hamda qoplamalarining hossalariga katta ta’sir ko’rsatadi. Bu ko’rsatkichga berkituvchanlik, rang, pigmentlar va materiallarning bo’yash qobilyat, pigmentlangan kompozitsiyalarning reologik xossalari dekorativ va qoplamalarning ximiyaviy xossalariga bog’liqdir. Pigmentlar texnik mahsulot bo’lganligi sababli ular har xil o’lchamdagi zarrachalardan iborat. Odatda ularning polidisperslik darajasi λ – bilan belgilanadi va quyidagicha aniqlanadi: λ = r max / r min bu yerda r max va r min – zarrachalarning maksimal va minimal radiusi. Noorganik pigmentlarning zarracha xajmi 0,02 – 0,2 mkm ni tashkil etadi, biroq ularning ba’zilari masalan – TiO 2 – 0,6 gacha xajmdagi zarrachalarga ega bo’lishi mumkin. Pigmentning optik xossalari. 10 Pigmentlarning rangi ularning asosiy xossalaridan biridir sababi ular pigmentlarning va lok – bo’yoq materiallarning dekorativ xossalarini belgilaydi, ko’p hollarda esa ularning ximiyaviy xossalariga ham ta’sir ko’rsatadi. Pigmentlarning rangi ularning zarrachalarida yorug’likning yutilishi va tarqalishiga qarab aniqlanadi. Inson ko’zi bilan ko’ra oladigan spektr maydoni 760 – 380 nm to’lqin uzunligi oralig’ida yotadi. Yutilgan yorug’likning to’lqin uzunligiga qarab pigment rangi aniqlanadi. Yutilgan yorug’likning rang Yutilgan yorug’likning to’lqii uzunligi, nm. Moddaning rangi Siyohrang 400-435 Sarg’ish - yashil Ko’k 435-490 Sariq Havorang – yashil 490-510 Qizil Yashil 510-560 Purpurniy Sarg’ish - yashil 560-580 Siyohrang Sariq 580-595 Ko’k Olovrang 595-610 Yashil - havorang Qizil 610-750 Ko’kish - yashil Sirt tarangligi va xo’llanishi. Qattiq yoki suyuq faza sirtidagi molekulalar massa ichidagi molekulalar kabi, barcha yo’nalishdagi kuchlar ta’siriga uchramaydilar. Ularga ichkariga yo’nalgan dinamik sirt tarangligi yuzaga keltiruvchi kuchlar ta’sir qiladi. Ularga bu kuchlanish massadagi molekulani sirtga o’tkazish uchun kerakdir. Shunday qilib, sirtdagi molekulalar doimo erkin potensial energiya zahirasiga ega bo’ladilar. Boshqacha aytganda sirtdagi erkin enrgiyaga ega bo’ladilar. Sirtning erkin energiyasi bosim, xarorat va sirt xossalarining, sirt maydon yuzasining funksiyasi xisoblanadi. Moy yutuvchanlik va xo’llanish xajmi. 11 Bu ko’rsatkichlar pigmentning tehnik xossalari qatoriga kiradi va pigment suyuqlik sistemasi uchun xo’llangan pigment qadog’ining zichligiga bog’liq. Moy yutuvchanlik – 100 gr pigmentni xo’llanishi uchun kerakli o’simlik moyi miqdoridir(g). Xo’llanish xajmi – bu suyuqlikning millimetrlar soniga teng bo’lgan ko’rsatkich bo’lib, suyuqlik sarfini aniqlovchi uskunada 1 g pigmentda yutiladigan suyuqlik xajmini bildiradi. Shuni aytib o’tish kerakki, suyuqlikdagi sirt aktiv moddalarning ko’pligi masalan, erituvchida alkid oligomerlarini bo’lishi xo’llanishi hajmini tezda tushurib yuboradi. Berkituvchanlik Berkituvchanlik bu – pigment yoki qoplama hosil qiluvchining podlojkaga bir tekis qilib surtilganda podlojka rangini ko’rinmay ketishidir. Bu pigmentlarning asosiy tehnik xossalaridan biridir. Berkituvchanlik pigmentning miqdoriy yoki xajmiy o’lchami bilan ifodalanadi. Buning uchun 1 m 2 podlojkaga pigment pastasi (bir jinsli) podlojka ko’rinmaydigan qilib surtiladi. 12 Tayyor mahsulot tavsifi Sariq rang beruvchi temir oksidli pigment bu – kristall temir oksidi monogidrati bo’lib, tarkibi FeOOH yoki Fe 2 O 3 * H 2 O dan iborat. Pigmentning ko’rsatkichlari Sochiluvchan og’irlik - 420-550 kg/m 3 1. Solishtirma og’irlik - 4g / sm 3 2. Moy yutuvchanlik - 40-60 g/100g pigment uchun 3. Zarrachalarning o’rtacha kattaligi – 0,2 -0,6 mkm 4. Berkituvchanlik 10-15 g/m 2 Sariq temir oksidi pigmentning mustahkamligi – nur, atmosfera ta’sirlari va ishqorlarga juda yuqori. Pigment mineral kislotalarda eriydi, sirka kislotasida umuman erimaydi. Sariq temir oksidi pigmenti GOST – 18172-76 ga asosan quyidagi talab va normalarga javob berishi shart. Sariq temir oksidli pigmentning talab va normalari GOST – 18172 № Ko’rsatkichlar nomi Marka J-O OKP- 2322420102 Marka J-1 OKP- 2322420200 Marka J-2 OKP- 2322420300 Rangi: A) instrumental usulda suv l 6 6 6 13 1 rang ajratmasi B)Aniqlashning visual usuli Xar bir marka uchun belgilangan rang chegarasida 2 Temirning bog’lanishi dagi massaviy ulushi, Fe 2 O 3 ga nisbatan % dan oshmasligi lozim 86 85 84 3 Suvda eruvchan moddalar Massaviy ulushi, % dan oshmasligi lozim 0,3 0,5 0,8 4 Uchuvchan moddalar uchu Massaviy ulushi % dan oshmasligi kerak n0,5 1,0 1,5 5 pH suvli dispersiyaniki 4,5-7,0 4,0-7,0 4,0-7,0 6 30 daqiqa davomida Dispergirlash, MKM dan oshmasligi lozim 20 25 25 7 g/100 gr pigmentning moy yutuvchanligi 30-50 35-60 35-60 8 Berkituvhcanlik g/m 2 , dan Kam bo’lmasligi kerak 15 20 20 14 9 Tegishli bo’yash qobilyati 100 95 95 10 0,063 setkali elakdan o’tkazilgandagi qoldiq, % dan oshmasligi lozim 0,8 0,20 0,30 Xom – ashyo va yarim tayyor mahsulotlar tavsifi № Komponentlar nomi GOST,OST yoki reglament Tekshirilishi shart bo’lgan ko’rsatkichlar Ko’rsat- kichlar 1 Temir qirqimlari TU – zavod ichidagi Qalinligi: Mayda temir bo’laklari 1,5 mm yo’q 2 Texnik temir kuporos iGOST – 6981-75 I,II - nav Tashqi ko’rinishi: 2.Sulfat kisl.ning miqdori%dan oshmasligi lozim Erimaydigan qoldiq% Yashil-ko’k kristall 0,3 0,2 3 Texnik ammiakli suv GOST 9-77 Tashqi ko’rinishi: Ammiakning massa ulushi %dan kam bo’lmasligi lozim Uchmaydigan qoldiq massasi g/l tiniq suyuqlik n/m 25 n/b 0,2 15 Ishlab chiqarish chiqindilari va ulardan foydalanish yo’llari Chiqindi nomi ,tarkibi ,jihoz yoki qaysi bosqichda hosil bo’lgan Tozalash usuli yoki yo’qotish yo’llari Ishlatilish soxasi Sarf miqdori kg/m, m 3 /m yillik reja bo’yicha 2011 2012 Qattiq chiqindi 1. Mayda reaksiyaga kirishmay qolgan, reaktorda sintezdan so’ng qolgan temir qoldiqlari chiqindi sifatida tashlab yuboriladi 10 10 Suyuq chiqindi 2.oqava suvlar kg/g, tarkibi: -Sulfatlar, -temir (mol) -o’lchangan moddalar Neytrallangan stansiyalarga yuboriladi 400 400 Gaz xolatidagi chiqindilar 3.Qayta ishlangan xavo quritish va aspiratsiya sistemalaridan so’ng pigment aralash yo’qotish g/m 3 4.Ammiak bug’ining chiqishi t/g 5.H 2 SO 4 bug’larining reaktor aspiratsiyasi sistemasidan tashlanishi Atmosfera Atmosfera 0,6 1,469 0,052 0,6 1,469 0,052 16 Atmosfera Baraban vakum filtrlar Pigment ishlab chiqarish korhonalarida eng keng qo’llaniladigan jihozlaridfan biri bu tashqi tomandan filtrlovchi baraban vakum filtrlardir. Buning qulayligi shundaki to’liq mehanizatsiayalash mumkin, filtrlash yuzasi katta bo’lgani uchun jihozning unumdorligi baland bo’ladi va filtrlovchi element sifatida ko’pgina materiallani ishlatish mumkin. Bu jihozning nuqsonlari quyidagilardan iborat 1. Tashqi va ichki bosimning farqi kamligi 00.6 00.8 mPa. Buning natijasida yomon filtrlanuvchi suspenziyalarni filtrlash qiyinlashadi 2. Suspenziyasning konsentratsiyasi past bo’lsa ishlab chiqarish unumdorli kamayib ketadi 3. Filtrlash tez bo’lgani uchun oqava suvlarda cho’kma qolib ketadi 4. Yuqori temperaturalarda jarayonni olib borib bo’lmaydi 5. Dag’al sistemalar uchun yaroqsiz 6. Yordamchi jihozlar talab qiladi 7. Narhi qimmat Yuqori faktorlarni hisobga olgan holda bunday jihozlarni quyidagi suspenziayalar uchun qo’llash mumkin. - Qattiq fazaning konsentratsiyasi 50-100 gr / litr - Temperatura 50-70 C cho’kma paydo bo’lish tezligi 12 mm / sek. dan ko’p emas - Cho’kma qalinligi 5 mm (3-4 min. davomida) Quyidagi rasmda filtr ustida yig’ilgan cho’kmani qanday wilib ajratib olish sxemalari ko’rsatilgan (rasm 3.4) 1.a) ko’rinishda pichoq yordamida cho’kma ajratib olinadi 17 1b) ko’rinishda valik yordamida juda yopishuvchan cho’kmalar tozalanadi. Bunda 1 – 2 mm cho’kma qolib ketadi. 1 v) ko’rinishdagi sistemalarda arqonlar yordamida cho’kma ajratib olinadi. Bu ko’rinish oson ajraluvchi cho’kmalar uchun qo’llanadi. Umuman olganda Pigment ishlab chiqarish jarayonida agressiv suv muhitlari qo’llaniladi, uning ichida ko’pgina iyonlar bor. Shuning uchun jihozlar yoki futirovkalangan bo’lishi kerak yoki zanglamaydigan po’latdan yasalishi kerak. Filtrlovchi element sifatida Diatomid aktivlangan ko’mir azbest seluloza, oxirgi vaqtda esa sintetik materiallar qo’llanilmoqda. 2-rasmda Gumrlangan tashqi yuza bilan filtrlovchi baraban vakum filrtning konstruksiyasi ko’rsatilgan. Jihozning po’latdan yasalgan qismlari Gumerlanadi, Drenaj quvrlar rezinadan tayyorlanadi. Tamirlash ishlarini qulayligini olib borish uchun Sapfalarning biri ochiq holatda katta diametrda yasaladi. Xizmat qiluvchi Klasniklar rezinalar bilan Gummerlanadi va silindr holatda bo’ladi. 18 Bu turdagi vakuum filtr turli sohalarda ishlayiladi. Mening ishlab chiqarish kurs loyihamda barabanli vakuum filtr Sariq rangli temir oksidi pigmenti ishlab chiqarishda qo’llaniladi. Bu vakuum filtr jihozi quyidagi qurilmalardan iborat: 1. Baraban 2. Kolosniklar 3. Bog’lovchi quvrlar 4. Tsapfa 5. Joylashtiruvchi kallak 6. Aralashtirgich 7. Filtr tog’orasi 8. Ushlab turuvchi asos (Stanina) 19 Ishlash prinsipiga ko’ra Barabanli vakuum filtr uncha murakkab bo’lmagan ish prinsipiga asoslangan. Mahsus dvigatel reduktor orqali Vakuumni aylantiradi. Vakuumni ichiga tushgan suyuq modda aralashadi. Vakuum filtrdagi kolosniklar setka vazifasini bajarib ma’lum miqdorda cho’kmaga tushgan moddani ajratib beradi. Bog’lovchi quvrlar orqali esa bu cho’kma so’rilib mahsus tog’oraga tushadi. Filtrlovchi material juda kichkina bo’lsa filtrate teshiklarini juda tez yopib qo’yadi va natijada jihoz ozgina ishlagandan so’ng filtrlash tezligi pasayib ketadi. Pigment zarrachalarining o’lchami katta bo’lsa kesib olingan mahsulot katta katta zarrachalardan iborat bo’ladi. 3 rasmda Vakum filtrning yana bir tipi ko’rsatilgan Bu yerda baraban ichiga 2 va 3 quvrlar joylashtirilgan. Ikki quvr orqali oqava suv uzatiladi, 3 chi quvr orqali havo chiqib ketadi. Sistema doim vakum ostida bo’ladi. Rasm 3.4. Barabandan quyqani olish usullari: a) Pichoq; b) Valik; v) Shnurlar; g) 20 Yashash xavfsizligi va atrof muhit muxofazasi bo’yicha amalga oshiriladigan ishlar. Fuqaro muhofazasini boshqarish. Boshqarishning asosiy vazifalari. O’zbekiston Respublikasida fuqaro muhofazasiga Vazirlar mahkamasi umumiy rahbarlik qiladi. U Fuqaro muhofazasiga tegishli vazifalarning bajarilishini ta’minlash tadbirlari hajmi va muddatini belgilab beradi. Fuqaro muhofazasini boshqarishning umumiy vazifalari quyidagilardan iborat: - Favqulotda vaziyatni oldini olish va ularni tugatish uchun Fuqaro muhofazasi boshqarish organlari va tizimlarini doimo shay turishini ta’minlash; - Fuqaro muhofazasi rejalarini ishlab chiqarish va muavfiqlashtirib turishi; - Fuqaro muhofazasini takomillashtirib turish. yillik va istiqbolga mo’ljallangan rejalarni ishlab chiqish hamda ularni bajarilishni ta’minlash; Boshqaruv punktlari hamma fuqaro muhofazasi bo’g’inlarida tashkil etiladi. Boshqaruv punktlari tegishli fuqaro muhofazasi organi joylashtirilishi va barqaror ishlashini ta’minlashga mo’ljallanib, mahsus tehnik vositalar bilan jihozlangan inshoat yoki transport vositasidir. Men o’z loyihamda sariq rang beruvchi temir oksidi pigmentini ishlab chiqarish bo’limini loyihasi ustida ishlar ekanman, pigment ishlab chiqarish tehnologik jarayonida 3 xil ko’rinishdagi chiqindilar ishlab chiqishni, ya’ni: 21 1) Gaz – chang chiqindilari; 2) Oqava suvlar; 3) Qattiq chiqindilar ko’rinishdagi chiqindilarni atmosfera, oqava suvlarga va qattiq chiqindi ko’rinishida yo’qotilayaotganini kuzattim. Pigment ishlab chiqarish kimyoviy sanoat ishlab chiqarishning katta bo’limi bo’lib, asosan Lok – Bo’yoq sanoatida foydalaniladi. Pigment ishlab chiqarish tehnik iqtisodiy ko’rsatkichlarga ko’ra 1 – kategoriyaga kiradi. Pigment ishlab chiqarishda chiqindilar miqdorini kamaytirish va ularni tozalash maqsadida sexga elektrokoagulyator, filtr press, vkuum filtr, engli filtr, elevatorlar o’rnatilgan. Pigment ishlab chiqarishda tehnologik jarayon davomida asosan havo va suvdan foydalaniladi. Jarayon davomida ajralib chiqayotgan oqava suvlar deyarli qayta ishlashga qo’yilmaydi, tozalanmaydi va yo’qotishga yuboriladi. Ajralib chiqayotgan gaz – chang chiqindilari esa qayta ishlangan havo, quritgich va reaktor aspiratsiya sistemalaridan so’ng qayta tiklanmas yo’qotishlar bilan atmosferaga tashlanadi. Bundan tashqari atmosferaga H 2 SO 4 bug’larining reaktor aspiratsiya sistemalaridan va ammiaklarning bug’larining ventilyatsiya orqali tashlanishi xam kuzatiladi. Chiqayotgan qattiq chiqindilar, bular asosan mayday reaksiyaga kirishmagan temir chiqindilari ko’rinishda reaktorda to’la oksidlanmagan qoldiqlar ko’rinishda chiqindi sifatida tashlab yuboriladi. 22 Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati 1. V.F. Belenkiy – « Химия и технология пигментов » Leningrad – 1984 y. 2. Smelov Y.A. Sheykman A.I. –Лакокрасочные материали и их применение 3. 1997 y (переиздания) 4. N. Kozulin, I. Gorlovskiy - «Оборудование заводов лакокрасочной промышленности» - 1999 y. (переиздания) 5. N.V.Salovyov N.A.Strelchuk – «Охрана труда в химической промишленности» M.Ximiya – 1989 y. 6. Ditnerskiy Y.I. – “Основные процессы и аппараты химической технологии” Ximiya. 1991 y. 23 24

Sariq rangli temir oksidi pigmentini ishlab chiqarish loyihasi

Купить