Tariqning asosiy morfologik belgilari bilan tanishish - Ботаника - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	4.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Апрель 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Ботаника

Tariqning asosiy morfologik belgilari bilan tanishish

Купить

TARIQNING ASOSIY MORFOLOGIK BELGILARI BILAN TANISHISH REJA: 1.TARIQNING TURLARI VA TARQALGAN HUDUDLARI 2.TARIQNING MORFOLOGIK XUSUSIYATLARI 3.TARIQNING EKILISH TARTIBI VA KASALLIKLARI 4.TARIQNING FOYDALI XUSUSIYATLARI

Tariq, qo‘noq (Panioum 1.)-boshoqdoshlar (g‘allagullilar oilasi)ga mansub bir yillik o‘simlik 400 dan ortiq turi bor. Tariq,- qadimgi o‘simlik Osiyo, Yevropa va Shimoliy Afrikada (mil. av. 3 ming yillikdan) o‘stirilgan. Doni uchun bir turi – oddiy tuproq (P. miniaceum L.) eqiladi. Oddiy tuproq ro‘vagining shakliga qarab yeyiq, chochoq, siqiq, oval yoki yarim g‘uj hamda g‘uj kenja turlarga bo‘linadi Ildizi popuksimon, 150 sm chuqurlikkacha boradi. Poyasi - poxolpoya (45-150 sm). Barglari nashtarsimon, tukli yoki tuksiz, yashil yoki qizg‘ish, uzunligi 18-65 sm, to‘pguli- ro‘vak (10-60 sm). Guli ikki jinsli. Mezlsi - pardali don, dumaloq, oval yoki cho‘ziq, oq, sariq, qizil, jigar rang va hokozo 1000 donasi 4-9 g. O‘suv davri 60-120 kun, tuproq issiqsevar, qurg‘oqchilikka, sho‘rga chidamli.

Tariq eqiladigan yer gektariga 20-40 t chirigan go‘ng, sof holda 30-40 kg azot, 45-60 kg fosfor, 30-45 kg kaliy hisobidan o‘g‘itlanadi, 20- 22 sm chuqurlikda haydaladi. Almashlab ekishda tariq urug‘i chopiq qilinadigan ekinlar (qand lavlagi, kartoshka)dan so‘ng, don seyalkasida keng qatorlab (qator oralari 45 sm), 3-4 sm chuqurlikda eqiladi. Urug‘ sarfi gektariga 10-30 kg. O‘suv davrida 1-2 kultivasiya qilinadi, 2-3 sug‘oriladi, o‘taladi. O‘rtacha hosildorligi gektaridai 7- 15 s. Kasalliklari qorakuya, bakterioz; zararkuiandalari: poya parvonasi, tariq chivini va boshqalar. Xalq xo‘jaligidagi ahamiyati. Tariq eng ko‘p tarqalgan yorma beruvchi ekinlardan biri. Tariq yormasi yoki so‘ki o‘ta to‘yimliligi va shirin ta’mi bilan boshqa yormalardan ajralib turadi. Tariq doni barcha parrandalar uc

Tariq (panicum miliaceiim) Paniciim turkumiga mansyb o‘simlik. Bu turkumga itqunoq (Setaria V) ham kiradi. Tariq eng to‘pguli ro‘vak itqunoqniki boshoqsimon ro‘vaq Itqo‘noq - Xitoy tarig‘i ham deb ataladi. U Xitoy quiog‘i (S. italica) va mogar, ya’ni Vengriya qunog‘i (S. Italica mogariiim) mi o‘z ichiga oladi. Xitoy qo‘nog‘i, ya’ni chumiza ro‘kagining uzunligi (15-30 sm) va bo‘g‘imlarining borligi bilan mogardan farq qiladi. U O‘rta Osiyo respublikalarida, Primorye o‘lkasida va Zakavkazyeda doni uchun (yorma un olimadi) kichikroq maydoilarga eqiladi. Tariqnimg‘ ildizi popuk ildiz. U bitta mo‘rtak ildiz bilan rivojlanadi, keyin to‘planish bo‘g‘imidai ikkinchi tartib ildizlar chiqaradi. Ildizning qanchalik rivojlanganligi uning yerga chuqur kirib borishiga qarab emas, balki atrofga taralishi

O‘suv davrining boshida sust o‘sadi, shuning uchun begona o‘tlar ko‘payib ketadi. Unib chiqqaniga 15-25 kun bo‘lgandan so‘ng‘ gullash fazasi boshlanadi va 1015 kun davom etadi. Harorat 1820''S bo‘lsa yaxshi to‘planadi. Ro‘vak tortish fazasi 30-35 kunda, erta pishar navlarda 42-45, kechpisharlarida 18-20 kunga cho‘ziladi va keyin gullaydi. Bu faza juda tez o‘tadi yoki 810 kunda bir ro‘vak to‘liq gullaydi. Ro‘vakda urug‘lari yoqoridan pastga va chetdan o‘rtasiga qarab pishadi, shuning uchun eng uchki urug‘lari pishgan bo‘lsa, o‘rtadagilari mum pishish davrida, pastkilari esa sut pishish davrida bo‘ladi .

Yetishtirish usullari. Tariq o‘tmishdosh ekinga juda ham talabchan bo‘ladi. Yoqori agrotexnika qo‘llanilgan, begona o‘tlardan toza bo‘lgan, lavlagi, kartoshka, dukkakln don ekinlaridan bo‘shagan va yaxshn o‘g‘itlangan maydonlarda ham tariqdan mo‘l hosil olinadi. Makkajo‘xoridan keyin ekish mumkin emas, chunki ikkalasi ham qorakuya bilan zararlanadi. Tariq eqiladigan maydonlarga yaxshilab ishlov berish kerak, chunki urug‘ mayda kesakli, notekis dalalarga tashlansa maysalarning kamayib ketishiga sabab bo‘ladi. Maysalar unib chiqqandan so‘ng darhol boronalash yoki kultivasiya o‘tkazish lozim.

O'zbekistonda tariq asosiy va takroriy ekin sifatida ekiladi. Bir yilda ikki don hosili yetishtirishda uning ahamiyati katta. Ayniqsa, ekish me'yorining kamligi, tezpisharligi, qisqa kun o'simligi bo'lishi uning qimmatini yanada oshiradi. Undan siyraklashgan g'alla maydonlarini ta'mirlashda ham foydalanish mumkin. Markaziy Osiyoning quruq, issiq havosi sharoitida yuqori hosil beradi. U g'alla ekinlari orasida qurg'oqchilikka, issiqlikka bardoshliligi bilan ajralib turadi. Kasallik va zararkunandalarga chidamli. Tarixi. Tariq eramizdan oldin 4—5 ming yil muqaddam yetishtirila boshlangan. Kelib chiqishi va shakllanish markazi Sharqiy va Markaziy Osiyo. Hozirgi O'zbekiston va Qozog'iston davlatlari hududlarida qadimdan ekilib kelinayotgani arxeologik to

Tariqning ikkita alohida turi bor: oddiy tariq (Panicum miliaceum L.) va qo'noq (Setaria italika L.). Oddiy tariq to'pguli — ro'vak, qo'noqda boshoqchasimon ro'vak. Qo'noqning Italiya tarig'i (S. italica) turi ikkita kenja turga S. italica maxima A1 — baland bo'yli, vegetatsiya davri uzun, yaxshi rivojlangan o'simlik hamda S. italica mocharium Al. — bo'yi nisbatan past, vegetatsiya davri qisqa mog'orga bo'linadi. Italiya tarig'i yoki qo'noqda ro'vaklar uzunligi 15—30 sm ga yetadi. U O'zbekistonda, Qozog'istonda, Kavkazortida keng tarqalgan va doni hamda yashil massasi uchun yetishtiriladi. Mog'or asosan don, ba'zan pichan yoki yashil oziqa uchun ekiladi. Eng ko'p tarqalgan turi oddiy tariq. Oddiy tariq (Panicum

Rivojlanish fazalari . Tariqning vegetatsiya davrida quyidagi fazalar belgilanadi: 1) urug'larning bo'rtishi, 2) unib chiqish, 3) uchinchi bargning hosil boiishi. Bunda o'sish to'xtaydi, ikkilamchi ildizlar rivojlana boshlaydi, 4) tuplanish, unib chiqishdan 15—20 kun o'tgach boshlanadi, 5) naychalash — tuplanishdan 10—12 kun o'tgach boshlanadi, 6) ro'vaklash— tuplashdan 20—25 kun o'tgach boshlanadi, 7) gullash — ro'vaklashdan 2—6 kun o'tgach boshlanadi, 8) pishish 15—20 kun davom etadi, usuv davri 55 kundan 115 kungach Oddiy tariq beshta kenja turga bo'linadi: 1) sochilgan — ro'vak o'qi to'g'ri va uzun, shoxlari o'qdan kuchli chetlangan, 2) tarqoq — ro'vak o'qi to'g'ri va uzun, yon shoxlari kam chetlangan, 3) s

• Ehtiyojlaringizga mos tariq turini tanlang. Tariq - issiq mavsumda ekilgan ko'plab kichik guruhlarga ega foydali o't. Shuning uchun tanlash uchun ko'plab turlar, o'zgarishlar va duragaylar mavjud. Ayrim dehqonlar tariqni em-xashak ekinlari sifatida yoki yovvoyi tabiatni jalb qilish uchun etishtirishadi; Hindiston, Afrika va Xitoyda esa bu don yetishtiriladi va odamlarga oziq-ovqat sifatida sotiladi. Sizning ehtiyojlaringizga javob beradigan va iqlim va tuproq sharoitingizga moslashtirilgan turni tanlaganingizga ishonch hosil qiling. Tariqning quyidagi turlari eng ko'p etishtiriladi; Ammo esda tutingki, har bir turning turli xil xususiyatlarga ega kichik turlari ham bor: Pearl tariq (Pennisetum glaucum) Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubi-gʻarbiy qismida va Yevropad

. Tariqning urug'lari 8—10 °C da una boshlaydi va bo'rtishi uchun o'z og'irligiga nisbatan 25 % suvni yutadi. Harorat 8 °C da urug'lar 10—15 kunda, 15 °C da 4—5 kunda, 20—25 °C da 3 kunda una boshlaydi. Harorat tuproqda 12—15 °C bo'lganda urug'lar 5—7 kundan keyin qiyg'os unib chiqadi. Optimal harorat 20— 30 °C, juda yuqori 40 °C haroratda urug'lar unib chiqishdan to'xtaydi. Maysalari —2—3 °C da zararlanadi, 3 °C sovuqda nobud bo'ladi. O'suv davrida faol harorat yig'indisi 1800—2100 °C. Tariq yuqori haroratga chidamli, 38—40 °C ham barg og'izchalari faoliyatini yaxshi saqlaydi. [3]Kuzgi bug'doyda og'izchalar faoliyatining to'xtashi 38—40 °C da 15—25 soatdan, sulida 4—5 soatdan keyin kuzatiladi. Ro'vagida umg'laming

Tariq va tariqning foydali xususiyatlari Ikkala mahsulot ham eng boy vitamin va mineral tarkibi tufayli tanaga katta foyda keltiradi. Tabiiyki, har qanday boshqa yormalar singari, madaniyatning qayta ishlanmagan mevalari tarkibida ko'proq vitaminlar va minerallar mavjud, chunki maydalash ozuqaviy moddalarga boy yuqori qatlamni olib tashlaydi. Bilasizmi? Tariq tarixi 7 ming yildan oshiqroq tarixga ega. Ushbu don Muqaddas Kitobda (Hizqiyo 9: 4) arpa, bug'doy, loviya, yasmiq va spell bilan birga keltirilgan va Xitoyda u guruchdan oldin etishtirila boshlangan. Biroq, bunday mahsulotni iste'mol qilish juda muammoli. Tariq bo'tqasini ko'pincha bolalar bog'chalari va maktablardagi bolalarga berishlari bejiz emas - mahsulot, ayniqsa o'sib borayotgan tanaga juda foydali.

XULOSA Donli ekinlar O'zbekiston Respublikasining xalq xo'jaligida katta iqtisodiy, ishlab chiqarish ahamiyatiga ega. Aholining oziq-ovqatga bo'lgan ehtiyojlarini qondirishda, chorvachilikni konsentrat va omuxta yem, sanoatning ayrim sohalarini xomashyo bilan ta'minlashda donli ekinlar muhim o'rinni egallaydi. Don yetishtirishni ko'paytirish, qishloq xo'jaligidagi asosiy muammolardan biri hisoblanadi, xususan tariq va shunga o'xshash don yetishtirishni ko'paytirish, mamlakat aholisi, xalq xo'jaligining donga bo'lgan talabini qondirish, respublikada yetishtirilgan don hosili oshirsh xalq xo'jaligida muhim ahamiyatga ega.

ETIBORINGIZ UCHUN RAXMAT

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Mikrobiologiya fanida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning metodik asoslari
Mikroskopik texnikalarning rivojlanish tarixi
Botanika va osimliklar fiziologiyasi fanidan yakuniy nazorat javoblari
Botanika glossariy