Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 9000UZS
Размер 104.5KB
Покупки 0
Дата загрузки 29 Сентябрь 2019
Расширение docx
Раздел Дипломные работы
Предмет Химия

Продавец

Bohodir Jalolov

Umumiy o’rta ta’lim maktablarida kimyo o’qitishni kompyuter texnologiyalari asosida takomillashtirish

Купить
Umumiy o’rta ta’lim maktablarida kimyo o’qitishni kompyuter texnologiyalari asosida takomillashtirish MUNDARIJA KIRISH…................................................................................................. ... 3 1-BOB KIMYO FANINI O ’ QITISHDA TEXNIK VOSITALARDAN FOYDALANISHNING PSIXOLOGIK - PEDAGOGIK ASOSLARI 5 1.1. O’qitishdagi texnik vositalarning tasnifi…………………………… 5 1.2. Ta’lim tizimini axborotlashtirish va uni joriy qilishning ilmiy- metodik asoslari……………………………………………………. 8 1.2.1. Kompyuter texnologiyalaridan foydalanishning afzalligi. ………… .. 9 1. 2. 2 . Ta’limni kompyuterlashtirish muammolari ……………………… .. 1 2 1.3. Maktab kimyo kursini axborotlashtirishning maqsad va imkoniyatlari ……………………………………………………….. 1 5 1 .3. 1. Kompyuter texnologiyalarini qo’llash bilan o’quv faoliya 2.4. « Ishqoriy metallar. Fizik va kimyoviy xossalari » mavzusi bo’yicha dars o’tkazish metodikasi …………………………………………. 3 3 3-BOB. PEDAGOGIK EKSPERIMENT O’TKAZISH……………………. 3 9 3.1. Pedagogik tadqiqot natijalari.............................................................. 3 9 XULOSA …………………………………………………. … …………... 4 6 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’Y X ATI ………………….. 4 7 4 KIRISH Mavzuning dolzarbligi . O’qitishga yangi texnik vositalar,shu jumladan,kompyuterlar va boshqa axborot texnologiyalarining jadal kirib kelayotgan hozirgi davrda o’quvchilarning o’quv faoliyatini samarali tashkil qilishda kompyuterlardan foydalanish dolzarb masalalardan biri bo’lib turibdi. Global informatsion – kommunikatsion tarmoqlarning keng dunyoviy tarqalishi yangi texnik imkoniyatlarning paydo bo’lishiga olib keldi. Kompyuter ta’limi masofali, interfaol tarmoqlarda bir qancha o’sdi. Hozirgi kunda “internet – ta’limi” deb ataluvchi yangi yo’nalishlar paydo bo’ldi[1]. Maxsus va umumiy o’quv ko’nikmalar har xil metod va usullarni birgalikda to’g’ri qo’llash orqali shakllantiriladi.Bunda ayniqsa o’qitishning zamonaviy texnik vositalaridan foydalanish yaxshi samara beradi [2]. Oqiti Tadqiqot vazifalari. Ishning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: -kompyuter texnologiyalarini an’anaviy o’qitish vositalari(ko’rgazmali qo’llanma,kimyoviy tajriba, tabiiy ob’ekt) bilan birgalikda kompleks qo’llashga oid ayrim darslar uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqish; -kompyuter texnologiyalarini qo’llashning o’quvchilar o’quv-bilish faoliyatining aktivlashishiga, shuningdek bilimlarni o’zlashtirish sifatiga ta’sirini o’rganish; -pedagogik eksperiment orqali ishlab chiqilgan metodik tavsiyalaning effektivligini tekshirish. Ishning ilmiy yangiligi: Umumiy o’rta ta’lim maktablarida kimyo fanlarini o’qitishning o’ziga xos tomonlari,mavjud muammolar o’rganilib,ularni uslubiy jihatdan to’g’ri hal etishda kompyuter texnologiyalariga asoslangan dars senariylari ishlab chiqildi. Ishning 1-BOB.KIMYO FANINI O’QITISHDA TEXNIK VOSITALARDAN FOYDALANISHNING PSIXOLOGIK – PEDAGOGIK ASOSLARI. Yanom Amosom Komenskiy “Buyuk didaktika” asarida ta’limdagi qulayliklarni e’lon qilib bo’lgandi: “Oltin qoidalarni tezlatish uchun, faqat ajoyib his qilishlarga erishish mumkin,aynan: ko’rinish-ko’rish uchun, xabarlarni- eshitish,- ta’mlarni- sezish, qulay tushunchalar-tushunib bo’ladi. Shu vaqtning o’zida bir qancha ta’mlarni his qilish mumkin”[4]. Turli xil – eshitish va ko’rish, kinesteticheskiy qulayliklar turi mavjud. 1941 – yilda professor B.A.Armetov,til ta’limining psixologik xususiyatlarini, hammaga qulay tushunarli tilda ilmiy ishini yoqladi [4]. Didaktik printsip ta’sirining qulayliklari to’g’risida savol paydo bo’ldi: qanday qiyofada va ko’rsatilgan vosita turlarining qanday yorda Ayniqsa klassifikatsion vositalar ta’limi keng tarqalgan bo’lib, [7 , 8] jarayon davomida O’TV ning roli N.M.Shaxmayevim va P.P.Pressman, fikrlarida asoslab berilgan. Bu belgilar bilan vositalar ta’limi munosib ravishda uch gruppaga bo’linadi: 1. Informatsiya beruvchi; 2. O’quvchilar bilimini nazorat qilishga yordam beruvchi; 3. Ko’p funksiyalarni universal birlashtiruvchi; N. Atkinson [3] TV ni proyektiv va proyektivmaslarga ajratdi. Avtor proyektivniy vositalar gruppasida faqat yorug’lik va optik proyeksiyalar haqida ish olib bordi. U proyektivmas vositalarga – o’quv jadvali, sxema, chertojlar, fotografii, radio, televidenie, EHM, magnitafon va boshqalarni kiritdi. Materializatsiya shaklida informatsiyalar audiovizualniy vositalar o’z navbatida uch turga bo’linadi. 1. TV yozib olish, saq badiiy Diaproyektori Diafilmlar, diapozitivi (na stekle, plenochniye) Tomoshabin Epidiaskopi Kartinniy - tasvirlovchi, ko’rsatuvchi vositalar (chizma, rasmlar, foto va boshqalar) Tomoshabin Grafoproektori Chizma, rasmlarning aniq formatlarini shaffof varaqlarda yozib olish; Tomoshabin Magnitafonlar Magnitofonda tekstlarni yozdirish; Tinglovchi Radiopriyemnikl ar Ilmiy va umumiy tasvirdagi ko’rsatuvlarni, magnitafon lentasiga yozib olish; Tomoshabin - tinglovchi Videomagnitafon lar Videozapislar Ko’ruvchi - eshituvchi EHM, kompyuter Adaptirovanniye programmi Tomoshabin - eshituvchi Bunday katta qiymatlar autentichnostligi, 1 qiyofali ko’rinishda, ma’lumot zichligi ekranda shunday ta’sirchan imkoniyatga ega bo’ladi. [6] [1] - qismdagi texnik vositalarning rivojlanishi maktab darslik sitemasi Texnologiya Faoliyat vositalari Faoliyat usullari O’TV Dars Kompyuterlar Programmalashtirilgan ta’lim Muammoli ta’lim Telekommunikatsiya va tarmoqlar Kompyuter ta’limi Evristik ta’lim Virtual aniqlik Internet - ma’lumot 1.2. Ta’lim tizimini axborotlashtirish va uni joriy qilishning ilmiy- metodik asoslari. Har qanday pedagogik texnologiya bu – informatsiyalar texnologiyasi bo’lib, asosiy texnologik ta’lim jarayonida informatsiya va uning harakatini (o’zgartirish) tashkil etadi. Biz ko’ramizki, eng katta istiqbolli texnologiya ta’limi “kompyuter texnologiyalari” – kompyuterdan foydalanish hisoblanadi. Ular programma ta’limining mutlaqo yangi g’oyalarini ochdilar, yana texnologik variantlar ta’limini tekshirmasdan, zamonaviy kompyuter va rivojlantirdilar [9, 10]. Darsda kompyuterdan foydalan Rossiyani tuzishda Kontseptsiyey modernizatsiyasini qabul qilish bilan muvofiq ravishda pedagogik tuzilmalar programmasi modernizatsiyasi 2010 – yilgacha ishlab chiqilgandi, 18.02.03 yilda Rossiyani tuzishda Min kollegiyalari ma’qul deb topilgan. Pedagogik tuzish modernizatsiyasi – effektniy mexanizmlar yaratishga, Rossiya modernizatsiyasini amalga oshirish shartlariga to’laligicha rozi bo’lgan. Pedagogik modernizatsiya natijalari tayyor sistemada turishi kerak, pedagog kadrlar jamiyatida javoblarni talab qiladi. Bu programmalar ramkasida ko’p ishlab chiqarishning informatizatsiyalar tuzish bilan to’g’ri aloqasini ko’rish mumkin:  Pedagoglar ta’limini tuzish jarayonida informatsiyalar va kommunikatsion texnologiyalardan foydalanish;  Mutaxassis va pedagogik yo’nalishlar uchun elektronik munosabati to’g’ri yo’naltirilsa, bunda o’qituvchining roli sheriklar oldida yetakchi turadi. Ayniqsa mediatsentr va mediatekada almashtirishlarning shunday o’zaro harakatlarini ta’minlashdagi roli maktab kutubxonalarida bajarilishi kerak. Informatsiya tasvirlarining keyingi jarayonida sotsial qatorlarni ko’rsatish karak. Dars jarayonida informatsionnix texnologiyalardan foydalanishning o’zining roli mavjud, sistemaga o’quvchi va o’qituvchi o’rnatilgan ya’ni “information- texnologiyalar sohasi – o’qituvchi-o’quvchi” ga ega. O’qituvchi va o’quvchi orasida informatsion texnologiyalar sohasini uzatish bo’laklari oson emas. Vositalarni almashtirish va metodlar ta’limi dars faoliyatining mazmunini o’zgartirishga olib keltirildi. Hamma mustaqil va ijodiy ta’limga individual o’tishning amalga osh Yangi informatsion texnologiyalarini ko’rish nuqtalari bilan tasdiqlaymiz. An’anaviy metodlarni o’qitishda, ko’rsatmali printsiplardan foydalanishga intiladilar. Lekin qiyinligini biladi, asosiysi – ijodiy bilimlardan foydalanish imkoniyati tartibli. Informatsion texnologiyalar dasturida, bevosita ajoyib qonunlar mohiyatini va o’ziga tanish qonunlarni yashirin ifodalashning prinsipial yangi imkoniyatlarini beradi. Hozirgi vaqtda fizika, kimyo va boshqa sohalarda turli xil aktiv elektronik viualizatorlar olib keltirildi. Shunday qilib bevosita ajoyib xossalar uchun ko’plab ko’rsatmalar ifodalashimiz mumkin, lekin unda mavhum qonunlar va modellar ifodalanadi [15, 16]. Zamonaviy informatsiyalar texnologiyalardan foydalanish mustahkam texnik vositalar sohasi – televizor, video – audio – magnit tushuntiriladi va o’tkaziladi. Shunday qilib, yangi informatsion texnologiyalar an’anaviy didaktik printsiplar analizida ko’rsatiladi, ularni to’laligicha amalga oshirish uchun shartlar tuziladi [11, 15] Avvalgi aytilganlardan keyingilarni tuzish mumkin: 1. Kompyuter informatsion texnologiyasi bu – uning rivojlanish jarayonida odam harakat vositalari shakllari va metodlari yig’indisi. O’rganuvchilar tuzish mohiyati fundamentida ularga nisbatan kerakli texnologiyalar quradilar. U adekvatnix usullardan foydalanib, kompyuter texnikalariga o’rnatishni ko’rsatadi. 2. Kompyuter texnologiyalarida taklif qilingan material ko’rsatmalari eng yuqori darajadagi sifatlarni qo’lga kiritish imkonini beradi, ta’lim jarayonida turli xil mashqlarni kiritish ko’p imkoniyatlarni kengaytiradi, uning dinamizmin organizatsion muammosi turadi. Sinflar qanday bo’lishi kerak? Maktablarda eng effektiv ishlar uchun maxsus xonalar tashkil etish zarur, ya’ni konsultatsiyalarda faxriy yorliqlar berish mumkin [11, 12]. Bozorda ishlanmagan test sistemalarini o’rganuvchilarga yetkazib berish programmalari, metodik rejada yetarli emas, shuningdek boshqa muammolar ham mavjud. Kompyuter texnologiyalari sohasida effektiv qo’llash uchun distsiplin darslik tuzilishini ko’rib chiqish, o’quv jarayonini tubdan o’zgartirish zarur [12]. Kompyuter enspluatatsi xususiyatlari jism holatining buzilishini ko’rsatish, foydalanuvchi sog’ligiga yomon ta’sir ko’rsatishi aniq. Buning uchun kompyuter bilan ishchi sanitariya – gigiyena qoidalariga qatiiy rioya qilish kerak, charchatib qo’yuvchi maxsus mashqlar bilan to’ldirilgan b o’quvchlarni avtomatik o’zgartirmaydi, ya’ni faqat algoritm tvsuflari bo’yicha ishlash va fikrlashga ega bo’ladi. Bu muammolarni yechish uchun information metodlar sohasi bilan an’analarini keltirish zarur. Turli xil texnologiya sohalaridan foydalanishda biz ajoyib materiallarning usullarini o’rganamiz. Darslik varaqlarini o’qish, o’qituvchilarga izoh berish, ekran monitarodan ma’lumotlarni olish, boshqa tomondan ta’lim va nazorat programmalari foydalanuvchi o’zining shaxsiy algoritm sohalari imkoniyatini taqdim qilishi kerak, programmalarni tuzuvchilarga ularni tayyorlash yuklatilmaydi. O’quvchi shaxsiy algoritm harakatlarini sistemalashni boshlaydi va ayniqsa ularning fikrlashi uchun muhim real bilimlar . Psixologik muammolar Didaktik muammolar, psixologik kompyuterlashtirishi bilan uzul Informatsion texnologiya sistemalaridan foydalanish uchun ta’lim jarayonining yuqori kurs kimyosida qayta ishlab chiqarish zarur [11, 21]. 1.3. Maktab kimyo kursini axborotlashtirishning maqsad va imkoniyatlari Bugungi kunda ko’p bolalar kompyuterlarida dunyo aylanasini bilishning zamonaviy, tabiiy vositalari o’rnatildi. Soha bilimlar sifatini aniqlashda asosiy blok faktorlar hisoblanadi [22].  Materialni o’rganish mohiyati  Darslik va qo’llanma darsliklar  O’qituvchi  O’quvchi  Materiallarning texnik bazasi  Aylana o’rtasi. Qo’llanma darslik va darsliklar hozirda informatsiyalarni yetkazib berishda to’ldiriladi: multimedik darslik variantlari, qo’llanma darslik, material ma’nolarining tushunarligi uchun spravochnik darslik interfeyslari va sistemalarni izlash ; kompyuter programmala distiplina vaqtidagi darajalar va murakkab darajalar bo’yicha materiallarni differensiallash zarurligi hisoblanadi. Ta’lim jarayonini rejalashtirishda kompyuterda qo’llash b,n uning maksimal indualizatsiyasining boshqaruvida amalga oshirish kerak. Kompyuterning qo’llanilishi masalalarning turli xil sxemalari o’tgan qo’llanmasi , elementlar darajasini joylashtirishda (tuzishda) murakkab masalalarning bo’linishi ularni hisoblashning eng ratsional shakllarini amalga oshirishga imkon beradi. Yuqori darajali yutuqlar uchun kompyuterning qo’llanilishi bilan dars jarayonida funksiyalarning bo’linishi zarur. Asosiy funksiyalarni hisoblash jadvalida, ularda ko’rsatilgan “+” belgisi bilan to’ldirilgan [23]. Jadval 1.2 – ta’lim jarayonidagi asosiy funksiya qismlari. № p/ p Funksiyalar O’qituv chi PK harakatlar haqida ko’rsatmalar 9 Berilgan protsess yili haqida registratsiya + +! _ 1 0 Jarayon yo’liga yordam + + + Bundan ko’rinadiki, asosiy informatsiyalar qismi – maktablar modernizatsiyasini tuzishda zamonaviy o’qituvchilar imkoniyatlariga ijodiy yondashish. Kimyoda kompyuter dasturi vositalaridan foydalanish quyidagi masalalarni yechadi: 1. Individuallash va differentsiallash; 2. O’z-o’zini nazorat qilish va o’z-o’zini baholash; 3. Shaxsiy bilimlarda o’zini tekshirish va to’siqlarni yengish. 4. Dars jarayonida o’z natijalarini baholash 5. Qo’llanma materialni o’zlashtirish jarayonidagi trening 6. Bilimlarga o’z-o’zini tayyorlash 7. O’quv axborotlarini vizuallash,shu jumladan real olamning yashirin jarayonlariniI(masalan, atom – molekulyar darajadagi jarayonlarni ko’rib chiqamiz) 8. 1 – metodda o’quvchilar orasida teskari aloqalar kuzatilmaydi va ta’lim sistemasi, kompyuter texnologiyalarini qo’llash bilan ta’lim sistemasidan foydalanish o’ziga xosmasligini ko’ramiz. U multimedik prizentatsiyalarni qo’llash bilan amalga oshirilishi mumkin. Reproduktiv metod sohasida texnik hisoblash vositalari bilan bilimlarni o’zlashtirish o’quvchi-o’qituvchi yoki kompyuter bilan va ta’lim faoliyatining organizatsiyasi o’xshash holatlarini qo’llash orqali o’rganiladi. Bunday metodlar ijobiy sxemalarni qo’llash bilan axborot ta’limi jarayonida radikal o’zgartirishga imkon bermaydi. Muammoli ta’lim metodi ta’lim organization jarayonning to’xtashi va bir qancha muammoli vositalarni izlash uchun PK imkoniyatlardan foydalaniladi. Ta’lim faoliyatining ma’lum aktivizatsiyasi harakatning aso  multimedik ob’ektlar kutubxonasi Boshqa elementlarni o’chirganda ochilgan sistemaning har bir yo’nalishi rivojlanishi, ko’rsatilgan yo’nalishlari orasida chegara yo’qligini ko’rsatish kerak. Masalan maktab distansiyasini tuzishda kutubxona yo’llari va labaratoriya vertuallari va resurslaridan foydalaniladi. Maktabda kompyuterdan foydalanish imkoniyati quyidagicha bo’lishi mumkin: - o’quv jarayonini tashkil etish (elektronik hujjatlar, dars jadvalini tayyorlash); - o’quv qo’llanmalarini tayyorlash; - foydalanuvchilarni amaliy xarakterli masalalarni yechish uchun kompyuterdan foydalanishni o’rgatish, programmalashtirish, dizayn, kompyuter yordamida modellashtirish asoslarini o’rgatish; - maxsus ishlab chiqilgan dasturlar yordamida fan asoslarini kompyuter yordamida o’rgatish; - Bilimlarni uchun o’qituvchini ko’p vaqti keyingi darsga o’quv taxtasini tayyorlash uchun ketadi. Bu qiyinchiliklarni yengishda kompyuterni imkoniyatlari yordam beradi. Darsga M.P.P dasturida taqdimot tayyorlanadi. Darsning asosiy tayanch tushunchalari ekranda multimediaproyektor yordamida paydo bo’ladi. Bu o’quvchining o’quv qobiliyatini, idrokini rivojlantirishga ta’sir ko’rsatadi. Natijada material, tez o’zlashtiriladi, chunki yozuvlar aniq mantiqan to’g’ri, rangli rasmlar, sxemalar, tablitsalar, kimyoviy reaksiyalar tenglamasi bilan berilgan. Ularni o’quvchilar daftariga yozishi lozim. Bu yozuvlarga xohlagan vaqtda qaytish mumkin, bir necha marta takrorlash uchun multimediya - taqdimot diqqatni uzoq vaqt jalb qilish va tutib turishga imkon beradi va bir nechta hissiyot a’zolariga ta’sir qiladi. O’ Bunday darslar quyidagi ta’limiy vazifalarni yechishda yordam beradi [29]. 1. Fan bo’yicha to’liq bilimlarni o’zlashtirish 2. Olingan bilimlarni sistemalashtirish 3. O’z - o’zini nazorat qilish ko’nikmalarini shakllantirish. 4. O’rganilayotgan predmetdagi motivatsiyani shakllantirish, shuningdek butun ta’limga nisbatan 5. O’quvchiga mustaqil ish uchun o’quv metodik yordam ko’rsatishgacha 2.2. “Qotishmalar” mavzusi bo’yicha dars o’tkazish metodikasi. “Qotishmalar” mavzusi bo’yicha multimediali dars o’tkazish bo’yicha biz tomonda metodik qo’llanmalar ishlab chiqilgan. Bu dars tipi ya’ni bilimlarni egallash dars turiga kiradi. Quyidagi maqsadlar qo’yilgan. Ta’limiy: o’quvchilarni metal qotishmalari bilan tanishtirish, ularni klassifikatsiyasi, xossalari va qo’llanilishi Tarbiyaviy: individual Metallar qanday fizik xossalarga ega? Pishiklik, egiluvchanlik, sinuvchanlik, yuqori issiqlik va elektr o’tkazuvchanlik. Ammo nima uchun kimyoviy sof metallar turmushda va sanoatda kam ishlatiladi? Masalan, magniydan maishiy buyumlar qilmaydilar: yengil va mustahkam kaltsiy samolyotsozlikda ishlatilmaydi. Qanday qilib metallar sinuvchanligini yo’qotish mumkin? Bu savol insoniyatni ko’p tashvishlantiradi, nihoyat tosh asri o’z vakolatini mis davriga berdi. Mis bilan birinchi tanishish tarixdan oldingi zamonda boshlandi. Sof tabiiy metallardan inson bolta, nayza, qalqon tayyorlardi va slaydda sof tabiiy mis mahsulotlari rasmlari namoyish qilinadi. Rossiyada mis rudalari Donda, Quyi Dnestrda, Uralda bor. Uraldagi mis koni ochilishi va qayta ishlash joylari Nikita Demidov nomi bilan bog’liq. S Mn, Cr, Ni, W, Si, Mo, V, Ti instrumentlar tayyorlashda, mashina uchun detallar. Latun Cu, Zn (30-35%) Samolyotsozlikda. Duralyuminiy Al (95%) Mg, Cu, Mn Mashina detallari va ro’zg’or buyumlari tayyorlashda Bronza Cu - Sn; Cu - Al; Cu - Pb; Cu - Si Badiiy quyma narsa tayyorlashda. №5 slayd namoyish qilinadi, yuqoridagi tablitsada berilgan. O’qituvchi ma’lumoti: Metallurgiyada temir va uning qotishmalari 1 gruppa qora metallar guruhiga kiradi; qolgan metallar va ular qotishmalari rangli degan texnik nom olgan. cho’yan va po’lat kabi qotishmalarni faqatgina mashinani turli detallarni tayyorlashda emas, balki arxitektura va sanoatda ham foydalanish mumkin. Darsni bu etapida o’quvchi quyidagi ma’lumot bilan chiqadi. “ Po ’ lat : quroldan - zargarlik buyumlarigacha ” - Arxitekturada va manzaral XX asrda po’latdan interyerlarni bezashda ishlatilgan. Po’lat barelyerlar, shamdonlar Sankt Peterbirgdagi metro stansiyalarni bezashda foydalangan. №6 slayd po’lat buyumlari rasmlari namoyish qilinadi. Keyin o’qituvchi qadimda bronzani sanoatdagi ahamiyati haqida xabar berdi. Yumshoq mis qalay bilan ittifoqlashib pishiq va egiluvchan bronzaga aylandi. O’qituvchi o’zini hikoyasini bronzali qo’ng’iroqlar siri haqida hikoya bilan boshladi. Qadimda rus son - sanoqsiz provaslav cherkovlari bilan mashhur edi. Har birini ajralmas qismi - qo’ng’iroqxon. Qo’ng’roqlar jaranggi qachon va qayerda birinchi bo’lib jaranglagan? №7 slayd qo’ng’iroq ovozi fanagrammasi bilan cherkovdagi qo’ng’iroqxonalar rasmlari namoyish qilinadi. IV - VI asrlarda bronzali qo’ng’iroqni Egipetda (Misrda) toblaganlar. Ruz sa tangalardan foydalangan. Bronza parchalarida qotishma hosil qilinganda qalayni qalay oksidigacha oksidlanish sodir bo’ladi va uni tiklash uchun shixtaga 2% li fosfor yuborilgan u qotishmani pishiqligini, egiluvchanlikni pasaytirmay amalga oshiradi. Ammo fosforni oshiqligi bronzani mo’rt qiladi. O’qituvchi bu jarayondagi reaksiya tenglamasini yoqishni taklif qiladi va oksidlanish tiklanish balansini tuzadi. Bunda ekranda mos punkt paydo bo’ladi. (№10 slayd) Sn + ? = SnO2 SnO2 + P = ? + ? O’quvchilar daftarida va doskada ishlashadi. O’qituvchi hikoyasi: qadimdan dunyoda bir rivoyat bor tarkibida kumush bo’lgan bronza ajib ohangdorlikka ega. Bu haqda N . B . Gogol ham eshitgan va “ Taras Bulba ” asarida yozgan . “ Qudratli so ’ z uzoqlarga tarqaladi , Xuddi qo ’ ng ’ iroq shovqiniday . Qo ’ n O ’ quvchilar berilgan masalani yechishadi va javobni 13 slayddagi yozuv bilan solishtirishadi . Keyin o ’ quvchilarga komponentlarni massa ulushini topish masalasi beriladi , komponentni biri kimyoviy o ’ zaro ta ’ sirga kirishadi . Masala sharti . Alyuminiy va misdan iborat bronza qotishmasi , massasi 49,12 bo ’ lgan , vodorod ajralishi tugaguncha tuz kislotasi bilan ishlab beriladi . Paydo bo ’ lgan gaz hajmi 6,72 ga teng , bronza namunasidagi har bir kompanent massa ulushini hisoblang . (№14 slayd ). O ’ qituvchi o ’ quvchilar bilan masalani yechadi . Xulosa qismida o ’ qituvchi Bernard Shou fikrini o ’ qib beradi ( N 15 slayd ), “ Endi biz qushlardek havoda uchishga o ’ rganganda , baliqdek suvda suzishga o ’ rganganda , bizga bir nima yetishmaydi : o ’ rganish : . . . Nimaga ? Xuddi qiluvchilarni biri bilan tanishamiz . Butun sinfni diqqatini bir joyga qaratish uchun , o ’ quvchilarga topishmoq beriladi . (№1 slayd ). Metallar orasida eng ajoyibi Muhim , qadimiy element Og ’ ir sanoatda boshi U bilan tanish o’quvchi va student Tug’ilgan u olovli quyunda Eritmalari daryodek oqadi Metallurgiyada undan muhimroq yo’q Qadrdon vatanga kerakdir u. (javob: Temir) Bundan so’ng dars mavzusi sir bo’lmay qoldi. (№2 slayd) dars mavzusi namoyish qilinadi. Bundan so’ng o’quvchilar dars maqsadi va vazifalari bilan tanishishadi. Darsni 2 - etapida (yangi mavzu bayoni) o’quvchilar “Temirning vizit kartochkasini to’lg’azasizlar”. Juda tiklarda ishlab “Temirning” yashash manzilini quyidagi reja bo’yicha aniqlang 1. Temir davriy sistemada qaysi qatorda joylashgan? 2. Uning atom tuzilishi boshqa elementni toppish qiyin, insoniyatning o’tgan, hozirgi, kelajak taqdiri bilan bog’liq”. O’qituvchi bolalarga shunday savol beradi. “Nima deb o’ylaysizlar nima uchun Fersman temirga shunday yuqori baho beradi? Eslang bu metal qayerda qo’llaniladi?” Bolalar temirni ishlatilish joylarini aytadi, o’qituvchi to’ldiradi haqiqatdan ham, temir necha yuz yildan buyon qo’llaniladi, ammo hozirgi temirni texnikaga bostirib kirishi XVIII asr va XIX asrda sodir bo’ldi. Qotishmalardan, tarkibiga temir kirgan, dehqonni plugimi, ishchini stanogini, askarni qurolini, tinchlikni saqlayotganga va siz tikayotgan ignani tayyorlashadi. Temirsiz zamonaviy sanoatni tasvvur qilib bo’lmaydi: kema qurilishi, temiryo’l qurilishi, mashinasozlik, duradgorlik ishi, harbiy soha. Agar u yer yuzida bo’lmasa biz uchun qulayligi gumondir. Temir muhim manba sifatida yer ustida va chuqurliklarda Fe ₂ O ₄ magnetit va Fe ₂ O ₃ gematit, FeCO ₃ siderit tarzida uchraydi. (№7 slaydasosiy minerallari rasmlari bilan namoyish qilinadi). Ular temir rudalar asosini magnitli, qo’ng’ir qizil temirni tashkil qiladi. Eng ko’p temir 72.4% magnetitda. (N8 slayd minerallardagi temir tarkibi haqidagi diagramma namoyish qilinadi). Mordoviya hududida (Elnik, Krasnoslobod tuman) larida temir ruda konlari bor, ammo ular chala o’rganilgan. (№9 slayd namoyish qilinadi, sanab o’tilgan tumanlarni Mordoviya respublikasida joylashishi). Keyinroq nutq temirni fizik xossalari haqida: Temir - kumushrang oqroq yaltiroq metall (erish t = 1539 C, qaynash t = 3200 C), ferromagnit xossalargacha, og’ir metall (p = 7.87 gr/sm³). Temir egiluvcha Tayanch sxem). Juftlikda ishlayotib, o’quvchilar temir qanday kimyoviy xossalarni paydo qilishlarini aytishi lozim. O’qituvchi bolalarga aylanish sxemasiga mos ravishda tenglama tuzishni aytadi: O’quvchilar daftar va doskada ishlaydi. Hosil bo’lgan sxemani o’quvchilar daftariga yozishadi. Reaksiyalar tenglamasi yozib, koeffitsientlarni qo’yib zanjir bo’yicha izohlab beradilar, (№12 slayd) o’qituvchi ularni javobini to’lg’azib boradi: 2.2 - jadval. Temirning kimyoviy xossalari Qizdirilmaganda Qizdirilganda Kislorod bilan nam havoda Fe ₂ O ₃ ∙ n H ₂ O hosil bo ’ ladi Kislorod bilan 3 Fe + 2 O ₂ = Fe ₂ O ₃ ∙ FeO Suyultirilgan HCl va H ₂ SO ₄ Fe + 2HCl = FeCl ₂ + H ₂ Fe°+ 2H ⁺ = Fe² ⁺ + H ₂ ° HNO ₃ (kons) va H ₂ SO ₄ (kons) ta’sirlashmaydi Xlor bilan 2Fe + 3Cl ₂ = 2FeCl ₃ Oltingugurt bilan Fe ta’sirlashmaydi. Temir tuzlarini uncha katta bo’lmagan suvli eritmalar elektrolizida yoki oksidlar vodorod bilan tiklanganda toza temir olinadi. Temirni ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun rudali konsentratlarini vodorod, tabiiy gaz yoki ko’mir bilan nisbatan past temperaturada olinadi. O’qituvchi bu jarayon reaksiyalari tenglamalarini yozishni aytadi va oksidlanuvchi - tiklanuvchi balans sxemasini tuzishni aytadi. Bunda ekranda mos keluvchi punkt paydo bo’ladi (№13 slayd): •Fe ₃ O ₄ + CO = ? + ? •Fe + C = ? + ? •FeO + H ₂ = ? + ? •Fe ₂ O ₃ + Al = ? + ? Talabalar doskada va daftarlarida ishlaydilar. Biz J.Vern asarlarida kimyo va kimyoviy texnologiyaga bag’ishlangan sahifalarni topamiz. Injener Sayrus Smitni kimyoviy bilimlariga (“Sirli orol”) asariga tayanib juda foydali narsalar tayy Keyingi mustahkamlash etapida o’quvchilar savollarga javob berishadi (№15 slayd). •Yer sathida qanday metallar tarqalgan? (Al, Fe) • Mordoviyada temir ruda bormi? Nima uchun ular kam o’rganilgan (Ha V.Yelnikov, Krasnoslobodskom tumanlarida , ammo ulardan foydalanilmaydi, konlar kam o’rganilgan, rudalarda temir oz miqdorda). • Nima uchun Temir poemasida temir “ko’p mehnat talab qiladigan metall” deb ataladgan. Nima uchun shunday atalgan. (Qadim zamonda temir qazib chiqarish uchun ko’p mehnat sarf qilingan. Bundan tashqari temir misga qaraganda qiyinroq qotishmaga hosil qilinadi, toblanadi). • Temir qayerda tezroq zanglaydi? Yaltada, Moskvada zubov ko’chasi Polyanada? (Moskvada juda ko’p zavod bor, ular temirda zang paydo qiluvchi zanglar chiqaradi). • Oq gazlamadan zangni qanday yo’qotamiz? Ish - darsda o’rganilgan mavzu bo’yicha qanday bilimlar yordam berdi; nimalarni takrorlash kerak, nimalarni qayta ko’rib chiqish kerak. Bolalar o’zlarini nuqtai nazarlarini aytishadi. Uyga vazifa sifatida mos keluvchi §taklif qilinadi. O’qituvchi darsni yakunladi. 2.4. « Ishqoriy metallar. Fizik va kimyoviy xossalari » mavzusi bo’yicha dars o’tkazish metodikasi Biz tomondan “ishqoriy metallar. Fizik va kimyoviy xossalari” mavzusida multimediani qo’llash uchun metodik ko’rsatma ishlab chiqilgan. Dars yangi bilimlarni o’zlashtirish mavzusiga kiradi. Quyidagi maqsadlar qo’yilgan: Ta’limiy: kimyoviy elementlarni ikki shakli mavjud atom va sodda modda. Shu xarakteristika bo’yicha ishqoriy metallarga umumiy xarakteristika berish. Periodik jadvalda joylashuvi bo’yicha kimyoviy elementlarni tavsif Shu savollardan keyin dars mavzusi sir bo’lmay qoldi. (№2 slayd) orqali dars mavzusi namoyish qilinadi. O’qituvchi o’quvchilarga dars maqsadini qo’yadi; o’rganiladigan savol va muammolar doirasini belgilaydi. Mavzu o’rganish masalalarni shakllantiradi. Darsni ikkinchi etapida (yangi mavzu bayoni) o’qituvchi “Biz ishlar o’rmoniga yaqinlashdik” deb aytadi. Va bolalarga quyidagi plan bo’yicha topshiriqlarni bajarishni taklif qiladi. Qo’llanma 1 Davriy sistemada metallar joylashuvi, (davr, guruh, elementlar tartib nomeri). 2 Ishqoriy metallar atomlar tuzilishi elektron konfiguratsiyasi a) litiy, kaliy; b) natriy, rubidiy. 3 Oksidlanish darajasi. 4 Oksidlanish tiklanish xossalari. 5 Berilgan metallar atomlar tuzilishini o’xshashlik va farqlari. Ekranda mavzuga mos keluvchi punktlar paydo bo’lad Artemovsk, Iletsk va b.q Glouberov tuzi (mirabilit) Na ₂ SO ₄ • 10 H ₂ O Kara - Bogaz - Gol qo’ltig’i Silvinit Karnallit NaCl • KCl KCl • MgCl ₂ • 6H ₂ O Solikamsk , Soligorsk (№5 slayd namoyish qilinadi asosiy ishqoriy metallar minerallar rasmlari va tablitsalari ). Darsning berilgan etapida o ’ quvchilar , “ Ishqoriy metallarni qo ’ llanish joylari ” degan xabar bilan chiqishadi . Litiy 1817 - y shved ximik A . Arfvedsonom petalit mineral tahlilida ochgan ( kashf qilgan ). Grekchadan tarjima qilganda “ tosh ” 1818 yil T . Devi tomonidan olingan . Uzoq vaqt litiy va uning birikmalari amaliy qo ’ llanishini topomadi . Faqat XX asrda akkumulyator ishlab chiqarishda , metallurgiyada foydalanish litiy qotishmalari yengil , egiluvchan , mustahkam . Hozirgi kunda litiy atom texnikasida ishlatil ishlatiladi. Kaliyli o’g’itlar - tabiiy yoki kimyoviy ishlov jarayonida o’zgartirilgan kaliy tuzlari nitrat kaliy (kaliyli selitra) - ikkilamchi o’g’it va oksidlovchi, tutunli porox komponenti, kaliy ftoridi muhim metallurgik flyug, margansovka - oksidlovchi va antiseptik, xlorat kaliy pirotexnika va gugurt ishlab chiqarishda ishlatiladi. Korbanat kaliy shisha pishirishda zarurmetallik kaliy tokni kimyoviy manbalardagi elektrod materialidir, ayrim metallarni olishda tiklovchi va atom reaktorlarda issiqlik uzaytiruvchidir. (N6 - 8 slaydlar ishqoriy metallar qo’llanishi asosiy sohalari). Hikoya vaqtida bolalar ishqoriy metallarni qo’llanish joylarini konspekt qilishadi. O’qituvchi aytilganlarni umulashtiradi, metallarsiz yer sivilizatsiyasini zamonaviy darajasi yo’q. endi ishqoriy metallarni 3 ? + ? = Na ₂ SO ₄ + H ₂ , 4 ? + ? = NaOH + H ₂ O’quvchilar hosil bo’lgan sxemani daftariga ko’chiradilar va reaksiyalar tenglamasini yozishadi, bunda izohlab berishdi va yozuvlar to’g’riligini tekshirishadi (№11slayd). Nima uchun bu metallar ishqoriy deb ataladi? O’quvchilar javobini tinglab №12 slayd namoyish qilinadi - ishqoriy metallarni suv bilan o’zaro ta’siri. Videofragment tomoshasidan so’ng, o’qituvchi umumlashtiradi: ishqoriy metallarni kimyoviy aktivligi suv bilan o’zaro harakatda paydo bo’ladi. Litiy olovsiz tinch ta’sirlanadi. Undan keyingi elementlar suv bilan olov va portlash yordamida ta’sirlanadi, u natriydan seziygacha o’tishni kuchaytiradi. Litiy o’zining xossalari bilan boshqa ishqoriy metallardan farq qiladi. Kislorod bilan o’zaro ta’siri Li + O 2 =Li 2 O. Qolganlari 3). Xatolar oroli M.M.Gurvich “Uy dialetasi” kitobida siydik xaltasida tosh bo’lgan bemorlar uchun ko’rsatmalar bergan: “Kurtaklar va sabzovotlardan ratsionga shunday sortlar qo’shilad. Ularda kaltsiy va ishqoriy valentliklar kam: no’xat bryussel karami, qovoq”. Bu formulani ximik va agranom nuqtai nazariy isbotlagan. (N13 – 15 slayd yuqoridagi topshiriqlar bilan). O’quvchilar daftar va o’quv taxtasida ishlashadi. O’qituvhi so’zi: “Bizning yo’limiz oxiriga yetdi, biz barcha qiyyinchiliklarni yengdik va oxirgi punktga yetdik”. Bir qismini ishqoriy metallar tashkil qilgan tabiat, bizni topishmoqlar bilan o’raydi uni yechish hayot zavqidir. Inson dunyoga kelar yaratish bunyod qilishga o’zidan iz qoldirib qiyin masalalar yechishga. Inson dunyoga kelar nimaga? O’zingiz javob toping. Agar sizni 1). Elementni davriy sistemada joylashuvi va uni atom tuzilishiga mos parmetrlarini ko’rsating: 1. Yadro zaryadi a) davr nomeri 2. Elektronlar umumiy soni b) guruh nomeri 3. Elektronlar darajasi soni v) element tartib nomeri 1- va 2 – qatordagi elementlar orasidagi mosliklarni ko’rsating. 2). Kimyoviy element atom turi a) yadrodagi neytron va protonlar bir xil soni b) yadrodagi neytronlar soni bir xil v) yadrodagi elektronlar bir xil sonda g) yadro zaryadlari bir xil. 3). Kimyoviy element izotoplari farq qilinadi. a) atomdagi elektron valentliklari soni bilan b) atomdagi elektronlar umumiy son(bir xil neytron) sonida g) neytronlar soni (bir xil protonlar sonida) 4). Uglerod atomi elektron konfiguratsyasi formulasi a) 1s², v) 1s² 2s² 2p² b) 1s² 2s², g) 1s² 2s² 2p4 5). Element atomi tartib n 10). Qaysi qatordagi element atomlar radiusi o’sish darajasi bo’yicha joylashgan: a) Na, Mg, Al, Si v) O, S, Se, Te b) C, N, O, F g) I, Br, Cl, F Test natijalari 3.1 va 3.2 jadvalga kirgizilgan. Pedagogik eksperiment 2 – etapida o’quvchilarga ularni fikrini o’rganish uchun kimyo darslarida kompyuter texnologiyalarini qo’llash. 1. Sizning maktabingizda kimyo o’qitishda qanday zamonaviy ta’lim vositalaridan foydalaniladi. a) kompyuterlar b) videoyozuvlar c) o’zini varianti 2. Kimyo o’qitishda kompyuter texnologiyalaridan tez-tez foydalaniladi? a) ayrim darslarda b) juda kam c) ko’p darslarda g) o’zini varianti 3. Kompyuter texnologiyalaridan kimyo o’qitishda qanday maqsadda foydalaniladi? a) ko’rgazma vositasi b) bilimlarni nazorat qilish v) kimyoviy hodisalarni tushunish g) o’z varianti 4. foydalanilgan kompyuter bilim va ko’nikmalarini nazorat qilish maqsadida va ko’rgazma vositasida qo’llaniladi. 75% o’quvchilar kompyuter texxnologiyalaridan test ishlash afzalligini bildiradi, bu qulay, tez, darrov to’g’ri va noto’g’ri javobni bilish mumkin. 20% so’rovda qatnashgan o’quvchilar kimyo bo’yicha electron darsliklardan foydalanadilar, internetga kirish ruxsati bor. Bu vosita referat yozish uchun qo’shimcha ma’lumot olish uchun zarur, uy vazifasini tayyorlashda 89% o’quvchilar darsda kompyuterdan ko’proq foydalanishni istadilar, chunki u berilgan fan bo’yicha bilimlarni yaxshi o’zlashtirishga imkon beradi. Kimyoviy hodisalarni mazmunini ochib beradi, unda ishlash qiziqarli. Shakllantiruvchi eksperiment davomida biz tomondan “Metallar” mavzusida prezintatsiyalar yaratildi. Bunda g) EO oksidlar suv bilan o’zaro ta’sirda E(OH) ₂ ni paydo qiladi, suvli eritmalar pH>7 ega, d) hamma elementlar yuqori faollikni namoyon qiladi, e) to’g’ri javob yo’q. 3). Zaryadni ko’rsating vat emir ionlari tuzilishini tasvirlang. Javobda temir atomi va ioni orbitalarida elektronlar joylashuvini tasvirlang. 4). Temir oksidlanuvchi modda xossalarini o’ziga xos indikatori hisoblanadi. Kuchli oksidlovchilar temirni +3 darajasigacha oksidlaydi, kuchsizlari +2 gacha. Berilgan reaksiya tenglamasini tugating: a) Fe + Cl ₂ → v) Fe + Br ₂ → b) Fe + HCl → g) Fe + HBr → 5). Barcha ishqoriy metallar tashqi energetik darajaga ega: a) bir s - elektron v) bir p - elektron b) ikki s - elektron g) ikki p - elektron 6). Fe² ⁺ va Fe³ ⁺ ionlarini ijobiy reaksiyasi uni ionlar bilan o’zaro ta’siridir: a) Cl ⁻ 11). Mis boshqa metallar bilan qotishma hosil qiladi: bronza, melxior, latun, tanga qotishma (“kumush tanga”) sanab o’tilgan qotishmadan quyidagi tarkibga qaysilar javob beradi: 1. 60% Cu va 40% Zn, a) melxior, 2. 68% Cu, 30% Ni, 1% Fe, 1% Mn, b) latun, 3. 90% Cu va 10% Sn, v) bronza, 4. 80% Cu va 20% Ni, g) tanga qotishma. Javob birinchi va ikkinchi qatordagi elementlar orasidagi moslikni toping. Test natijalari bo’yicha quyidagi kattaliklarga ega bo’lindi: o’zlashtirish bilimlarni o’zlashtirish koeffitsienti. O’zlashtirish formula (1) bo’yicha hisoblandi. Y = (K ₅ + K ₄ + K ₃ ) · 100% , N K ₅ - baholar soni “5” K ₄ - baholar soni “4” K ₃ - baholar soni “3” N - o’quvchilar soni [30]. O’zlashtirish qiymatlari va test natijalari 3.1 jadval va 3.1 sxemada keltirilgan. 3.1 Jadval - o’quvchila 3.1 sxema - Testni bajarish natijalari. Test natijalari (3.1 jadval va 3.1 sxema) o’zlashtirish darajasi o’sishni dinamikasini ko’rsatadi. Bu ma’lumot quyidagilarni ko’rsatadi: - kimyo darslarida kompyuter texnologiyalaridan foydalanish bo’yicha metodik qo’llanmalaridan foydalaniladi. Test topshiriqlarni bajarish to’g’riligini baholash kriteriyasi bilimlarni o’zlashtirish koeffitsienti bo’lib xizmat qiladi. bilimlarni o’zlashtirish koeffitsienti (№2) formula bo’yicha hisoblanadi: K o’. z = P m∙n P - to’g’ri javoblar soni m- hamma savollar soni n- o’quvchilar soni [31]. Bilimlarni o’zlashtirish koeffitsienti hisob - kitob natijalari 3.2 jadvalda keltirilgan. 3.2 jadval - Testni bajarish natijalari № savol O’quvchilar javobi soni Bilimlar o’zlashtirish koeffitsientiTest №1 Test №2 Son % Son 2 3 4 5 6 7 8 9 10 17 21 17 22 19 20 22 20 21 68 84 68 88 76 80 88 80 84 8 4 8 3 6 5 3 5 4 32 16 32 12 24 20 12 20 16 23 24 22 24 22 20 24 19 92 96 88 88 96 76 80 96 89 2 1 3 3 1 3 5 1 6 8 4 12 12 4 24 20 4 11 0,68 0,84 0,68 0,88 0,76 0,80 0,88 0,80 0,84 0,92 0,96 0,88 0,88 0,96 0,76 0,80 0,96 0,89 O’rtacha qiymat 19,8 79,2 5,2 20,8 22,2 88,8 2,8 11,2 0,79 0,89 3.2 jadvaldan ko’rinib turibdiki multimedia vositalarini qo’llash bo’yicha metodik qo’llanmalardan foydalanish ta’lim sifatini oshirishga imkon beradi, uni ko’rgazmali va to'liq qiladi. Bunda yangi bilimlar, ko’nikmalarni korreksiyalash mumkin. Ular kimyoni o’rganishga qiziqishni oshiradi, aqliy operatsiyalar bajarishga: analiz, sintez, umumlashtirish, taqqoslash, klassifikatsiyalashga imkon beradi va jarayonni jonlantiradi. XUL - ishni oxiriga yetkazish, - mustaqillikni rovojlantirish, - neordinar qaror(bir xil bo’lmagan qaror) qabul qilish. 2.Bu texnologiyalardan foydalanish darsda vaqtni tejashga, turli o’quv vositalari usullarini tashkil qilishga, ta’lim jarayonida ko’rgazmalik darajasini oshirishga, o’quv jarayonini jonlantirishga, emotsional holatni oshirishga imkon beradi. 3.Pedagogik eksperiment jarayonida quyidagi mediallar o’tkazildi. “Qotishmalar”, “Ishqoriy metallar”, “Temir” mavzular bo’yicha natijasi ijobiy bo’ldi. O’zlashtirish va ta’lim sifati oshdi. Shuning uchun taklif qilingan metodik qo’llanmalar noorganik kimyo bo’yicha ham ayrim darslarni o’tkazish uchun qo’llasa bo’ladi, bu esa ta’limni rivojlantiruvchi, tarbiyaviy va ta’limiy funksiyalarni oshirishga imkon beradi. 4.Informatsion texnologiya 5. Мещерякова, Е. В. Использование компьютеров в обучении химии / Е. В. Мещерякова, В. И. Махонина // Химия: методика преподавания в школе. – 2002. - №4. - С. 55-60. 6. Зазнобина, Л. С. Экранные пособия на уроках химии: пособие для учителей / Л. С. Зазнобина. – М.: Просвещение, 1981. - 176 с. 7. Шахмаев, Н. М. Дидактические проблемы применения технических средств в средней школе / Н. М. Шахмаев. – М.: Просвещение, 1973. – 260 с. 8. Прессман, П. П. Основы методики применения экранно-звуковых средств в школе / П. П. Прессман. – М.: Просвещение, 1979. – 186 с. 9. Нечитайлова, Е. В Информационные технологии на уроках химии / Е. В Нечитайлова // Химия в школе. – 2005. - №3. - С. 13-15. 10. Жильцова, О. А. Организация компьютерной поддержки школьного курса химии / О. А. Жильцова, Ю. А. Самоненко «Информационные технологии в образовании». – Саранск: МРИО, 2004. - С. 59-63. 16. Королев, Л. Н. Информатика. Введение в компьютерные науки – учебное пособие / Л. Н. Королев, А. И. Миков. - М.: Высш. Шк., 2002. – 300 с. 17. Журин, А. А. Элементы медиообразования на уроках химии / А. А. Журин // Химия в школе. – 1998. - №1. - С.22 – 28. 18. Вильямс, Р. Компьютеры в школе / Р. Вильямс, М. Маклин. - М.: Прогресс, 1988. - 336 с. 19. Курдюмова, Т. Н. Компьютерные технологии в обучении химии / Т. Н. Курдюмова // Химия в школе. – 2000. - №8. - С. 35-37. 20. Рожкова, Н. Н. Можно ли впрячь в одну телегу компьютеризацию и здоровье школьников / Н. Н. Рожкова // Образование. – 2003. - №2 - С. 33-47. 21. Раткевич, Е. Ю Проблемы компьютеризации процесса образования / Е. Ю. Раткевич // Химия в школе. – 2 26. Назарова, А.Г. Компьютерные технологии в школьном химическом эксперименте/ А. Г. Назарова // Химия: методика преподавания в школе. – 2003. - №8. - С. 41-46. 27. Дорофеев, М. В. Новые направления информатизации школьного химического образования / М. В. Дорофеев // газ. «Первое сентября», Химия. – 2005. - №15. С. 6 – 21. 28. Щелканова, Г. В. Использование информационных технологий на уроках химии / Г. В. Щелканова // Химия: методика преподавания в школе. – 2004. - №8 - С. 68-71. 29. Жукова, Т. Ф. Формирование познавательной деятельности учащихся через использование мультимедийных технологий / Т. Ф. Жукова // Материалы научно-практической конференции «Информационные технологии в образовании». – Саранск: МРИО, 2004 - С. 75-78. 30. Усова, А. В. Формирование у школьников научных понятий в пр 38. Сорокин, В. В. Проверь свои знания: тесты по химии: учебное пособие для учащихся / В. В. Сорокин, Э. Г. Злотников. – М.: Просвещение, 1997. – 223 с. 39. Зеленцов, В. В. Открытая химия: компакт – диск / В. В. Зеленцов. – ООО «Физикон», 2002. – 200 МБ. 40. Репетитор. Химия (1.0 а): компакт – диск. – ЗАО «1С: Образование», 2002. – 637 МБ. 41. Образовательные комплексы. Химия 8: компакт – диск. – ЗАО «1С: Образование», 2003. – 455 МБ. 52
Купить
  • Похожие документы

  • 17-guruh elementlari galogenlar
  • Oltinchi guruh p-elementlari
  • Bufer eritmalar, bufer eritmalarda pHni aniqlash, tuzlar gidrolizi, tuz effekti
  • 3-guruh d-elementlari
  • Argos test javoblari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha