Yashil bronza qo‘ng‘izining tashqi tuzilishi. 7- sinf - Зоология - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	2.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	08 Октябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Зоология

Yashil bronza qo‘ng‘izining tashqi tuzilishi. 7- sinf

Купить

20-§. Yashil bronza qo‘ng‘izining tashqi tuzilishi 7-sinf zoologiya darsligi asosida. 2017.

• Yashash muhiti va gavda bo‘limlari. Bahor va yoz oylarida dalalarda gullarning ustida yirik (uzunligi 1–2 sm) yashil qo‘ng‘izlarni ko‘rish mumkin. Qo‘ng‘iz tanasining ustki tomoni yaltiroq-yashil, qorin tomoni esa qizg‘ish tusda bo‘ladi. Bronza qo‘ng‘izi Yevropa va Osiyo qit’asining deyarli hamma joyida uchraydi. Qo‘ng‘izni qo‘lga olib ko‘rilganda uning xitin qobig‘i qalin va qattiq ekanligini sezish mumkin.

• Bosh bo‘limi. Qo‘ng‘izning boshida og‘iz va sezgi organlari joylashgan. Og‘iz teshigini ustki tomondan kichik plastinka shaklidagi yuqori lab, yon tomondan bir juft yuqori va pastki jag‘lar, ostki tomondan pastki lab o‘rab turadi. Pastki lab va pastki jag‘lar bir juftdan paypaslagichlar bilan ta’ minlangan. Paypaslagichlar tuyg‘u va ta’m bilish organlari hisoblanadi

• Qo‘ng‘iz boshining ikki yonida bittadan yirik murakkab ko‘zlari bo‘ladi. Har qaysi ko‘z bir necha mingta zich joylashgan mayda oddiy ko‘zchalardan iborat. Hasharotlar ham daryo qisqichbaqasi singari mozaik ko‘rish xususiyatiga ega.

• Ko‘pchilik hasharotlar rangni yaxshi ajratib oladi. Ko‘zlarining oldida yelpig‘ichga o‘xshash mo‘ylovlari joylashgan. Erkak qo‘ng‘izning mo‘ylovi urg‘ochilariga nisbatan yirikroq bo‘ladi. Mo‘ylovlar hid bilish organi hisoblanadi.

• Ko‘krak bo‘limi. Hasharotlarning ko‘krak bo‘limi uchta bo‘g‘imdan iborat. Ikkinchi va uchinchi ko‘krak bo‘g‘imlarining ustki tomonida bir juftdan qanotlar joylashgan. Orqa tomondan ko‘krak bo‘limining faqat birinchi bo‘g‘imi ko‘zga tashlanadi. Ko‘krakning keyingi ikki bo‘g‘imi va qorin bo‘limi qattiq va qalin ustqanotlar bilan qoplangan. Bu qanotlar nozik pardasimon ostqanotlarni va yumshoq qorin bo‘limini himoya qilib turadi. Ko‘pchilik qo‘ng‘izlarning ustki qanotlari ikki tomonga yoyilib, samolyot qanoti singari ko‘tarish yuzasini hosil qiladi. Lekin bronza qo‘ng‘izining ustki qanotlari uchishda ishtirok etmaydi. Bu qanotlar qo‘ng‘iz uchganida ham tanasining orqa tomoniga yopishib turaveradi. Ustki qanotlar oldingi qismining ikki chetida bittadan kemtik joyi bo‘ladi. Uchishdan oldin qo

• Qo‘ng‘izlar va boshqa hasharotlarning har bir ko‘krak bo‘g‘imiga qorin tomondan bir juftdan oyoqlar birikkan. Oyoqlari besh bo‘g‘imli, oxirgi bo‘g‘imi o‘tkir tirnoqlar bilan ta’minlangan. • Yashash muhiti hasharotlarning tuzilishiga katta ta’sir ko‘rsatadi. Yerda o‘rmalab yuradigan hasharotlar (qo‘ng‘izlar)ning hamma oyoq lari bir xilda tuzilgan. Sakrab harakat qiladigan chigirtkalarning orqa oyoqlari yo‘g‘on va uzun bo‘ladi. Suv qo‘n g‘izi va suv qandalalari oyoqlari eshkakka aylangan. Tup roqda yashovchi buzoqboshining oldingi oyoqlari esa belkurakka o‘xshab kengaygan. • Qorin bo‘limi. Bronza qo‘ng‘izining qorin bo‘limi 8 ta bo‘g‘imdan iborat. Qornini yelka tomondan ustki qanotlar yopib turadi. Ustki qanotlar ostidan faqat qorinning uchki qismi chiqib turadi. Qorin bo‘g‘imlari tanasini

Savol va topshiriqlar • Bronza qo‘ng‘izining tanasi qanday bo‘limlardan iborat? • Qo‘ng‘izning bosh bo‘limi qanday tuzilgan? • Qo‘ng‘izning og‘iz organlari qanday tuzilgan? • Hasharotlar ko‘zlari qanday tuzilgan? • Ko‘krak bo‘limida qanday organlar joylashgan? • Qo‘ng‘izning qanotlari qanday tuzilgan? • Hasharotlar oyoqlari qanday tuzilgan? • Qorin bo‘limi qanday tuzilgan?

Купить