Dokument ma'lumotlari

Narxi 30000UZS
Hajmi 413.3KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 01 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Testlar
Fan Biologiya

Sotuvchi

DocX Seller

Ro'yxatga olish sanasi 31 Oktyabr 2026

1 Sotish

10-sinf: barcha asosiy fanlar. BSB va CHSB ga tayyorgarlik to‘plami: matematika, ona tili, adabiyot, ingliz tili, tarix, biologiya, fizika, kimyo — 1–4-choraklar bo‘yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o‘quv yili)

Sotib olish
10-SINF: BARCHA ASOSIY FANLAR BSB va CHSB ga tayyorgarlik to'plami: matematika, ona tili, adabiyot, ingliz tili, tarix, biologiya, fizika, kimyo — 1–4-choraklar bo'yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o'quv yili) 160 ta variant • 4000 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Ushbu tayyorgarlik to'plami 10-sinf o'quvchilari, ota-onalar, fan o'qituvchilari, repetitorlar va xususiy maktablar uchun: 10-sinf asosiy fanlari bo'yicha BSB (bo'lim bo'yicha summativ baholash) va CHSB (choraklik summativ baholash) ga tayyorlanish uchun mashq testlari bitta faylda jamlangan. • Fanlar: Matematika, Ona tili, Adabiyot, Ingliz tili, Tarix, Biologiya, Fizika, Kimyo. Har bir fan 4 ta chorakka bo'lingan, har bir chorakda 5 tadan mashq varianti bor. Variant ichida savollar bo'limlar (mavzular) bo'yicha ajratilgan: BSB ga tayyorlanishda kerakli bo'limni, CHSB ga tayyorlanishda esa to'liq variantni ishlang. • To'plam: 160 ta variant, jami 4000 ta mashq testi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa barcha variantlar bo'yicha javoblar kaliti berilgan. Kerakli fanni «Mundarija» orqali toping. • Tavsiya: avval javoblarni yopib, variantni vaqt belgilab ishlang (odatda 40–45 daqiqa), so'ng kalit bilan tekshirib, xato qilgan mavzularni darslikdan qayta o'qing. • Mavzular amaldagi o'quv dasturi va darsliklar asosida tuzilgan; choraklar bo'yicha taqsimot maktabingizdagi taqvim-mavzu rejasidan biroz farq qilishi mumkin. • Muhim: bu mashq testlari — rasmiy BSB/CHSB topshiriqlari yoki ularning javoblari emas. Rasmiy nazorat ishlari maktabda o'tkaziladi; ushbu to'plam faqat mustaqil tayyorgarlik uchun. Fanlar va variantlar Fan Variantlar Tarkibi Matematika 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Ona tili 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Adabiyot 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Ingliz tili 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Tarix 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Biologiya 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Fizika 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Kimyo 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 2 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 Matematika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1–25 2 Matematika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 26–50 3 Matematika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 51–75 4 Matematika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 76–100 5 Matematika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 101–125 6 Matematika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 126–150 7 Matematika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 151–175 8 Matematika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 176–200 9 Matematika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 201–225 10 Matematika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 226–250 11 Matematika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 251–275 12 Matematika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 276–300 13 Matematika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 301–325 14 Matematika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 326–350 15 Matematika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 351–375 16 Matematika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 376–400 17 Matematika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 401–425 18 Matematika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 426–450 19 Matematika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 451–475 20 Matematika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 476–500 21 Ona tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 501–525 22 Ona tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 526–550 23 Ona tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 551–575 24 Ona tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 576–600 25 Ona tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 601–625 26 Ona tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 626–650 27 Ona tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 651–675 28 Ona tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 676–700 29 Ona tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 701–725 30 Ona tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 726–750 31 Ona tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 751–775 32 Ona tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 776–800 33 Ona tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 801–825 34 Ona tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 826–850 35 Ona tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 851–875 36 Ona tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 876–900 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 3 № Variant Topshiriqlar 37 Ona tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 901–925 38 Ona tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 926–950 39 Ona tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 951–975 40 Ona tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 976–1000 41 Adabiyot • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1001–1025 42 Adabiyot • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1026–1050 43 Adabiyot • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1051–1075 44 Adabiyot • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1076–1100 45 Adabiyot • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1101–1125 46 Adabiyot • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1126–1150 47 Adabiyot • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1151–1175 48 Adabiyot • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1176–1200 49 Adabiyot • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1201–1225 50 Adabiyot • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1226–1250 51 Adabiyot • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1251–1275 52 Adabiyot • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1276–1300 53 Adabiyot • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1301–1325 54 Adabiyot • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1326–1350 55 Adabiyot • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1351–1375 56 Adabiyot • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1376–1400 57 Adabiyot • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1401–1425 58 Adabiyot • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1426–1450 59 Adabiyot • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1451–1475 60 Adabiyot • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1476–1500 61 Ingliz tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1501–1525 62 Ingliz tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1526–1550 63 Ingliz tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1551–1575 64 Ingliz tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1576–1600 65 Ingliz tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1601–1625 66 Ingliz tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1626–1650 67 Ingliz tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1651–1675 68 Ingliz tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1676–1700 69 Ingliz tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1701–1725 70 Ingliz tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1726–1750 71 Ingliz tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1751–1775 72 Ingliz tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1776–1800 73 Ingliz tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1801–1825 74 Ingliz tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1826–1850 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 4 № Variant Topshiriqlar 75 Ingliz tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1851–1875 76 Ingliz tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1876–1900 77 Ingliz tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1901–1925 78 Ingliz tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1926–1950 79 Ingliz tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1951–1975 80 Ingliz tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1976–2000 81 Tarix • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2001–2025 82 Tarix • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2026–2050 83 Tarix • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2051–2075 84 Tarix • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2076–2100 85 Tarix • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2101–2125 86 Tarix • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2126–2150 87 Tarix • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2151–2175 88 Tarix • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2176–2200 89 Tarix • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2201–2225 90 Tarix • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2226–2250 91 Tarix • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2251–2275 92 Tarix • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2276–2300 93 Tarix • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2301–2325 94 Tarix • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2326–2350 95 Tarix • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2351–2375 96 Tarix • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2376–2400 97 Tarix • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2401–2425 98 Tarix • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2426–2450 99 Tarix • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2451–2475 100 Tarix • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2476–2500 101 Biologiya • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2501–2525 102 Biologiya • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2526–2550 103 Biologiya • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2551–2575 104 Biologiya • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2576–2600 105 Biologiya • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2601–2625 106 Biologiya • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2626–2650 107 Biologiya • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2651–2675 108 Biologiya • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2676–2700 109 Biologiya • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2701–2725 110 Biologiya • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2726–2750 111 Biologiya • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2751–2775 112 Biologiya • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2776–2800 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 5 № Variant Topshiriqlar 113 Biologiya • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2801–2825 114 Biologiya • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2826–2850 115 Biologiya • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2851–2875 116 Biologiya • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2876–2900 117 Biologiya • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2901–2925 118 Biologiya • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2926–2950 119 Biologiya • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2951–2975 120 Biologiya • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2976–3000 121 Fizika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3001–3025 122 Fizika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3026–3050 123 Fizika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3051–3075 124 Fizika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3076–3100 125 Fizika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3101–3125 126 Fizika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3126–3150 127 Fizika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3151–3175 128 Fizika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3176–3200 129 Fizika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3201–3225 130 Fizika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3226–3250 131 Fizika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3251–3275 132 Fizika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3276–3300 133 Fizika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3301–3325 134 Fizika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3326–3350 135 Fizika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3351–3375 136 Fizika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3376–3400 137 Fizika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3401–3425 138 Fizika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3426–3450 139 Fizika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3451–3475 140 Fizika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3476–3500 141 Kimyo • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3501–3525 142 Kimyo • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3526–3550 143 Kimyo • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3551–3575 144 Kimyo • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3576–3600 145 Kimyo • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3601–3625 146 Kimyo • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3626–3650 147 Kimyo • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3651–3675 148 Kimyo • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3676–3700 149 Kimyo • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3701–3725 150 Kimyo • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3726–3750 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 6 № Variant Topshiriqlar 151 Kimyo • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3751–3775 152 Kimyo • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3776–3800 153 Kimyo • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3801–3825 154 Kimyo • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3826–3850 155 Kimyo • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3851–3875 156 Kimyo • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3876–3900 157 Kimyo • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3901–3925 158 Kimyo • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3926–3950 159 Kimyo • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3951–3975 160 Kimyo • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3976–4000 Jami topshiriqlar 4000 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 7 Matematika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning ta'rifi va ishoralari 1. sin(3π/2) ning qiymatini toping. A) 0 B) 1/2 C) √3/2 D) −1 To'g'ri javob: D) −1✔ 2. Birlik aylanadagi (−√2/2; √2/2) nuqtaga [0; 2π) oraliqdagi qaysi burchak mos keladi? A) 3π/4 B) 7π/4 C) 5π/4 D) π/4 To'g'ri javob: A) 3π/4 ✔ 3. cos(π/6) ning qiymati qaysi? A) 1/2 B) √3 C) √2/2 D) √3/2 To'g'ri javob: D) √3/2 ✔ 4. Ta'rifga ko'ra ctg α qaysi nisbatga teng? A) 1 / cos α B) 1 / sin α C) cos α / sin α D) sin α / cos α To'g'ri javob: C) cos α / sin α ✔ 5. tg 45° nimaga teng? A) 1 B) √3/3 C) √3 D) 0 To'g'ri javob: A) 1 ✔ 6. ctg(π/6) ni hisoblang. A) √3 B) 1 C) 1/2 D) √3/3 To'g'ri javob: A) √3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 8 Bo'lim (BSB): Algebra — Burchakning radian o'lchovi 7. 7π/4 radian necha gradus? A) 225° B) 270° C) 315° D) 330° To'g'ri javob: C) 315°✔ 8. 5π/6 radianli burchak necha gradusga teng? A) 300° B) 120° C) 150° D) 135° To'g'ri javob: C) 150° ✔ 9. 2π/9 radian necha gradusga teng? A) 20° B) 80° C) 40° D) 60° To'g'ri javob: C) 40° ✔ 10. 210° ni radian o'lchovda yozing. A) 4π/3 B) 7π/4 C) 7π/6 D) 5π/6 To'g'ri javob: C) 7π/6 ✔ 11. Muntazam oltiburchakning ichki burchagi necha radian? A) 2π/3 B) 5π/6 C) 3π/4 D) π/3 To'g'ri javob: A) 2π/3 ✔ 12. 1 radian taxminan necha gradusga teng? A) ≈ 90° B) ≈ 1,57° C) ≈ 3,14° D) ≈ 57,3° To'g'ri javob: D) ≈ 57,3° ✔ 13. Radiusi 4 sm, markaziy burchagi π/4 bo'lgan doiraviy sektorning yuzini toping. A) 2π sm² B) 8π sm² C) 4π sm² D) π sm² To'g'ri javob: A) 2π sm² ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 9 Bo'lim (BSB): Algebra — Asosiy trigonometrik ayniyatlar 14. tg α = 1/2 bo'lsa, sin α · cos α ni toping. A) 2/5 B) 1/2 C) 1/5 D) 4/5 To'g'ri javob: A) 2/5✔ 15. tg α = 3/4 va π < α < 3π/2 bo'lsa, cos α ni toping. A) −3/5 B) 5/3 C) −4/5 D) −5/4 To'g'ri javob: C) −4/5 ✔ 16. tg α = 2 bo'lsa, ctg α nimaga teng? A) 1/2 B) 1/4 C) √2 D) 4 To'g'ri javob: A) 1/2 ✔ 17. ctg α = −√3 va α II chorakda bo'lsa, sin α ni toping. A) 2 B) 1/2 C) 1/4 D) √3/2 To'g'ri javob: B) 1/2 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Stereometriya aksiomalari va ularning natijalari 18. Stereometriya geometriyaning qaysi bo'limi? A) faqat burchaklarni o'lchashni o'rganadi B) tekislikdagi figuralarning xossalarini o'rganadi C) faqat ko'pburchaklar yuzini o'rganadi D) fazodagi figuralarning xossalarini o'rganadi To'g'ri javob: D) fazodagi figuralarning xossalarini o'rganadi ✔ 19. Bir to'g'ri chiziqda yotmagan uchta nuqta orqali nechta tekislik o'tkazish mumkin? A) birorta ham B) faqat bitta C) cheksiz ko'p D) ikkita To'g'ri javob: B) faqat bitta ✔ 20. SABCD to'rtburchakli piramidada (SAB) va (SCD) tekisliklar haqida nima deyish mumkin? A) faqat S nuqtada kesishadi B) S nuqtadan o'tuvchi to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi C) AB to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi D) o'zaro parallel To'g'ri javob: B) S nuqtadan o'tuvchi to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 10 Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda to'g'ri chiziqlarning o'zaro joylashuvi 21. Kubning AB qirrasi bilan ayqash bo'lgan qirralari nechta? A) 2 ta B) 6 ta C) 4 ta D) 3 ta To'g'ri javob: C) 4 ta✔ 22. Ayqash to'g'ri chiziqlar orasidagi φ burchak qanday qiymatlarni qabul qiladi? A) 90° < φ < 180° B) 45° ≤ φ ≤ 90° C) 0° < φ ≤ 90° D) 0° ≤ φ ≤ 180° To'g'ri javob: C) 0° < φ ≤ 90° ✔ 23. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AB₁ va DC₁ yoq diagonallari qanday joylashgan? A) kesishadi B) parallel C) ayqash D) perpendikulyar To'g'ri javob: B) parallel ✔ 24. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AB va CC₁ to'g'ri chiziqlar orasidagi burchakni toping. A) 90° B) 0° C) 60° D) 45° To'g'ri javob: A) 90° ✔ 25. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AB va A₁C₁ to'g'ri chiziqlar orasidagi burchak nechaga teng? A) 60° B) 45° C) 90° D) 30° To'g'ri javob: B) 45° ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 11 Matematika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning ta'rifi va ishoralari 1. Agar sin α > 0 va tg α < 0 bo'lsa, α burchak qaysi chorakda yotadi? A) III chorakda B) II chorakda C) I chorakda D) IV chorakda To'g'ri javob: B) II chorakda✔ 2. α burchak 0 dan π/2 gacha ortganda cos α qanday o'zgaradi? A) 1 dan 0 gacha kamayadi B) 1 dan −1 gacha kamayadi C) 0 dan 1 gacha ortadi D) o'zgarmaydi To'g'ri javob: A) 1 dan 0 gacha kamayadi ✔ 3. Quyidagi tengliklardan qaysi biri biror α uchun bajarilishi mumkin? A) cos α = −0,3 B) cos α = −√3 C) sin α = π/2 D) sin α = 1,01 To'g'ri javob: A) cos α = −0,3 ✔ 4. cos 0° · sin 90° − tg 180° ni hisoblang. A) 1 B) 0 C) 3 D) 2 To'g'ri javob: A) 1 ✔ 5. sin 60° · tg 30° ko'paytmani hisoblang. A) √3/6 B) 1/3 C) √3/2 D) 1/2 To'g'ri javob: D) 1/2 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Burchakning radian o'lchovi 6. G'ildirak 3 marta to'liq aylandi. Uning gardishidagi nuqta markaz atrofida necha radian burchakka burilgan? A) 1,5π B) 6π C) 3π D) 12π To'g'ri javob: B) 6π ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 12 7. Uchburchakning ikki burchagi π/4 va π/3 ga teng. Uchinchi burchagini radianda toping. A) 5π/12 B) 7π/12 C) π/12 D) π/6 To'g'ri javob: A) 5π/12✔ 8. Radiusi 3 sm bo'lgan sektorning yoy uzunligi 6 sm. Sektor yuzini toping. A) 4,5 sm² B) 6 sm² C) 9 sm² D) 18 sm² To'g'ri javob: C) 9 sm² ✔ 9. −90° li burchakning radian o'lchovi qaysi? A) −2π/3 B) −π C) −π/2 D) −π/3 To'g'ri javob: C) −π/2 ✔ 10. Birlik aylanada 450° li burchak qaysi burchak bilan bir xil nuqtaga mos keladi? A) 270° B) 180° C) 45° D) 90° To'g'ri javob: D) 90° ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Asosiy trigonometrik ayniyatlar 11. sin⁴α − cos⁴α ifodani soddalashtiring. A) 2sin²α B) 1 − 2cos²α C) cos²α − sin²α D) 1 To'g'ri javob: B) 1 − 2cos²α ✔ 12. sin²α + cos²α + tg²α ifodani soddalashtiring. A) tg²α B) 2 C) 1/sin²α D) 1/cos²α To'g'ri javob: D) 1/cos²α ✔ 13. (1 − sin²α)/cos α ifodani soddalashtiring. A) sin α B) tg α C) 1 D) cos α To'g'ri javob: D) cos α ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 13 14. tg α = 2 bo'lsa, (sin α + cos α)/(sin α − cos α) kasrning qiymatini toping. A) 3 B) 5 C) 2 D) 1/3 To'g'ri javob: A) 3✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Stereometriya aksiomalari va ularning natijalari 15. Bitta tekislikda yotmagan 4 ta nuqtaning har uchtasi orqali tekislik o'tkazildi. Hammasi bo'lib nechta tekislik hosil bo'ladi? A) 1 ta B) 3 ta C) 6 ta D) 4 ta To'g'ri javob: D) 4 ta ✔ 16. DABC tetraedrda (ABD) va (CBD) tekisliklarning kesishish chizig'i qaysi? A) CD B) AB C) BD D) AC To'g'ri javob: C) BD ✔ 17. Uchburchakning ikki uchi α tekislikda yotadi, uchinchi uchi esa unda yotmaydi. Uchburchak tekisligi α bilan qanday joylashgan? A) α ga parallel B) α bilan bitta nuqtada kesishadi C) α bilan ustma-ust tushadi D) shu ikki uchdan o'tuvchi to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi To'g'ri javob: D) shu ikki uchdan o'tuvchi to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi ✔ 18. Umumiy nuqtadan chiquvchi, bitta tekislikda yotmaydigan uchta to'g'ri chiziq juft-juft olinganda nechta tekislik aniqlaydi? A) 1 ta B) 2 ta C) 3 ta D) 6 ta To'g'ri javob: C) 3 ta ✔ 19. Fazoda to'g'ri chiziq va tekislik aynan nechta umumiy nuqtaga ega bo'la olmaydi? A) 1 ta B) 2 ta C) 0 ta D) cheksiz ko'p To'g'ri javob: B) 2 ta ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 14 20. To'g'ri chiziqning ikki nuqtasi tekislikda yotsa, nima deyish mumkin? A) butun to'g'ri chiziq shu tekislikda yotadi B) to'g'ri chiziq tekislikka parallel bo'ladi C) to'g'ri chiziq tekislikni kesib o'tadi D) faqat shu ikki nuqta tekislikda yotadi To'g'ri javob: A) butun to'g'ri chiziq shu tekislikda yotadi✔ 21. Nima uchun uch oyoqli kursi tekis polda tebranmaydi? A) bir to'g'ri chiziqda yotmagan uch nuqta orqali bitta tekislik o'tadi B) parallel to'g'ri chiziqlar kesishmaydi C) ikki tekislik to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi D) ikki nuqta orqali bitta to'g'ri chiziq o'tadi To'g'ri javob: A) bir to'g'ri chiziqda yotmagan uch nuqta orqali bitta tekislik o'tadi ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda to'g'ri chiziqlarning o'zaro joylashuvi 22. DABC tetraedrda M va N — DA va DB qirralarning o'rtalari, AB = 8 sm. MN kesma uzunligini toping. A) 4 sm B) 16 sm C) 8 sm D) 2 sm To'g'ri javob: A) 4 sm ✔ 23. Fazoda to'g'ri chiziqda yotmagan nuqta orqali unga parallel nechta to'g'ri chiziq o'tkazish mumkin? A) birorta ham B) cheksiz ko'p C) ikkita D) faqat bitta To'g'ri javob: D) faqat bitta ✔ 24. DABC tetraedrda AD va BC qirralar yotgan to'g'ri chiziqlar qanday joylashgan? A) kesishadi B) ayqash C) parallel D) ustma-ust tushadi To'g'ri javob: B) ayqash ✔ 25. Muntazam tetraedrning ayqash qirralari orasidagi burchakni toping. A) 90° B) 30° C) 60° D) 45° To'g'ri javob: A) 90° ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 15 Matematika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning ta'rifi va ishoralari 1. sin 30° ning qiymatini toping. A) √2/2 B) 1/2 C) √3/3 D) √3/2 To'g'ri javob: B) 1/2✔ 2. Quyidagi ifodalardan qaysi birining qiymati manfiy? A) tg 200° B) cos 100° C) cos 300° D) sin 100° To'g'ri javob: B) cos 100° ✔ 3. To'g'ri burchakli uchburchakning katetlari 3 va 4 ga teng. Kichik o'tkir burchagining sinusini toping. A) 4/5 B) 3/5 C) 4/3 D) 3/4 To'g'ri javob: B) 3/5 ✔ 4. 2 sin 45° · cos 45° ifodaning qiymatini toping. A) 1/2 B) 1 C) √2/2 D) 2 To'g'ri javob: B) 1 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Burchakning radian o'lchovi 5. 60° li burchakni radianlarda ifodalang. A) π/4 B) π/3 C) 2π/3 D) π/6 To'g'ri javob: B) π/3 ✔ 6. Soatning minut mili 20 minutda necha radian burchakka buriladi? A) π/2 B) 2π/3 C) π/3 D) 4π/3 To'g'ri javob: B) 2π/3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 16 7. −3π/4 radianli burchak qaysi koordinata choragida joylashgan? A) II chorakda B) IV chorakda C) III chorakda D) I chorakda To'g'ri javob: C) III chorakda✔ 8. 180° necha radianga teng? A) π B) 360 C) 2π D) π/2 To'g'ri javob: A) π ✔ 9. 5 radianli burchak qaysi chorakka tegishli? A) II chorakka B) IV chorakka C) III chorakka D) I chorakka To'g'ri javob: B) IV chorakka ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Asosiy trigonometrik ayniyatlar 10. tg α + ctg α yig'indi qaysi ifodaga teng? A) 1/(sin α cos α) B) 1 C) sin α cos α D) 2/(sin α cos α) To'g'ri javob: A) 1/(sin α cos α) ✔ 11. sin α = 0,6 va cos α > 0 bo'lsa, tg α ni toping. A) 4/3 B) 3/5 C) 3/4 D) 4/5 To'g'ri javob: C) 3/4 ✔ 12. 3sin²α + 4cos²α ifodaning eng katta qiymatini toping. A) 4 B) 5 C) 3 D) 7 To'g'ri javob: A) 4 ✔ 13. sin α = 5/13 va π/2 < α < π bo'lsa, cos α ni toping. A) 12/5 B) −12/13 C) −5/12 D) 8/13 To'g'ri javob: B) −12/13 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 17 14. 1 + tg²α ifoda qaysi ifodaga teng? A) 1/sin²α B) ctg²α C) 1/cos²α D) cos²α To'g'ri javob: C) 1/cos²α✔ 15. Agar sin α = cos α va 0 < α < π/2 bo'lsa, tg α nimaga teng? A) 0 B) √2/2 C) 1 D) √3 To'g'ri javob: C) 1 ✔ 16. (1 − cos²α)(1 + ctg²α) ifodani soddalashtiring. A) sin²α B) ctg²α C) cos²α D) 1 To'g'ri javob: D) 1 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Stereometriya aksiomalari va ularning natijalari 17. Ustma-ust tushmaydigan ikki tekislik umumiy nuqtaga ega bo'lsa, ular qanday joylashadi? A) shu nuqtadan o'tuvchi to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi B) faqat shu bitta nuqtada kesishadi C) faqat ikkita umumiy nuqtaga ega bo'ladi D) o'zaro parallel bo'ladi To'g'ri javob: A) shu nuqtadan o'tuvchi to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi ✔ 18. Kesishuvchi ikki to'g'ri chiziq orqali nechta tekislik o'tkazish mumkin? A) faqat bitta B) to'rtta C) ikkita D) cheksiz ko'p To'g'ri javob: A) faqat bitta ✔ 19. Kubning nechta qirrasi bor? A) 24 ta B) 8 ta C) 12 ta D) 6 ta To'g'ri javob: C) 12 ta ✔ 20. Tekislik fazoni nechta qismga ajratadi? A) cheksiz ko'p B) uchta C) to'rtta D) ikkita To'g'ri javob: D) ikkita ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 18 21. To'g'ri chiziq va unda yotmagan nuqta orqali nechta tekislik o'tadi? A) birorta ham B) ikkita C) cheksiz ko'p D) faqat bitta To'g'ri javob: D) faqat bitta✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda to'g'ri chiziqlarning o'zaro joylashuvi 22. a to'g'ri chiziq α tekislikni A nuqtada kesadi, b to'g'ri chiziq α da yotadi va A dan o'tmaydi. a va b qanday joylashgan? A) parallel B) ayqash C) kesishadi D) ustma-ust tushadi To'g'ri javob: B) ayqash ✔ 23. A, B, C, D nuqtalar bitta tekislikda yotmaydi. AC va BD to'g'ri chiziqlar parallel bo'lishi mumkinmi? A) ha, har doim parallel bo'ladi B) ha, faqat AB = CD bo'lganda C) yo'q, chunki ular har doim kesishadi D) yo'q, aks holda to'rt nuqta bir tekislikda yotar edi To'g'ri javob: D) yo'q, aks holda to'rt nuqta bir tekislikda yotar edi ✔ 24. Fazoda ustma-ust tushmaydigan ikki to'g'ri chiziq o'zaro qanday joylashishi mumkin? A) faqat kesishadi yoki ayqash B) faqat kesishadi yoki parallel C) kesishadi, parallel yoki ayqash D) faqat parallel yoki ayqash To'g'ri javob: C) kesishadi, parallel yoki ayqash ✔ 25. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AB va D₁C₁ to'g'ri chiziqlarning o'zaro joylashuvi qanday? A) ayqash B) kesishadi C) parallel D) ustma-ust tushadi To'g'ri javob: C) parallel ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 19 Matematika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning ta'rifi va ishoralari 1. tg 100° ning ishorasi qanday? A) musbat B) nolga teng C) aniqlanmagan D) manfiy To'g'ri javob: D) manfiy✔ 2. sin 200° · cos 200° ko'paytmaning ishorasini aniqlang. A) manfiy B) musbat C) aniqlanmagan D) nolga teng To'g'ri javob: B) musbat ✔ 3. Quyidagi ifodalardan qaysi biri ma'noga ega emas? A) cos 90° B) ctg 90° C) sin 90° D) tg 90° To'g'ri javob: D) tg 90° ✔ 4. Quyidagi qiymatlardan qaysi birini sin α qabul qila olmaydi? A) −1 B) 1,2 C) −0,8 D) 0,99 To'g'ri javob: B) 1,2 ✔ 5. Qaysi chorakda sinus manfiy, kosinus esa musbat bo'ladi? A) IV chorakda B) II chorakda C) III chorakda D) I chorakda To'g'ri javob: A) IV chorakda ✔ 6. Birlik aylanada α burchakka mos nuqtaning koordinatalari qanday? A) (cos α; tg α) B) (sin α; cos α) C) (cos α; sin α) D) (tg α; ctg α) To'g'ri javob: C) (cos α; sin α) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 20 7. cos 0 + sin(π/2) + tg 0 ifodaning qiymatini toping. A) 1 B) 2 C) 0 D) 3 To'g'ri javob: B) 2✔ 8. cos(−π/3) − sin(−π/6) ifodaning qiymatini toping. A) 1/2 B) 0 C) √3 D) 1 To'g'ri javob: D) 1 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Burchakning radian o'lchovi 9. Gradus va radian o'rtasidagi qaysi tenglik to'g'ri? A) 1° = π/180 rad B) 1 rad = 180π° C) 1° = 180/π rad D) 1 rad = π/180° To'g'ri javob: A) 1° = π/180 rad ✔ 10. Radiusi 6 sm bo'lgan aylanada 2 radianli markaziy burchakka mos yoy uzunligini toping. A) 3 sm B) 12 sm C) 6 sm D) 24 sm To'g'ri javob: B) 12 sm ✔ 11. 135° li burchakning radian o'lchovini toping. A) 3π/4 B) 3π/2 C) 2π/3 D) 5π/6 To'g'ri javob: A) 3π/4 ✔ 12. Radiusi 10 sm bo'lgan aylanada yoy uzunligi 5π sm. Bu yoyga mos markaziy burchak necha radian? A) π/4 B) π C) 2π D) π/2 To'g'ri javob: D) π/2 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Asosiy trigonometrik ayniyatlar 13. cos²α · tg²α ifodani soddalashtiring. A) 1 B) cos²α C) sin α D) sin²α To'g'ri javob: D) sin²α ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 21 14. cos α = 3/5 va α IV chorak burchagi bo'lsa, sin α ni toping. A) 16/25 B) −3/4 C) 2/5 D) −4/5 To'g'ri javob: D) −4/5✔ 15. sin α + cos α = 1/2 bo'lsa, sin α · cos α ni toping. A) 1/8 B) −1/4 C) 3/4 D) −3/8 To'g'ri javob: D) −3/8 ✔ 16. sin α · ctg α ifodani soddalashtiring. A) cos α B) tg α C) 1 D) sin²α/cos α To'g'ri javob: A) cos α ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Stereometriya aksiomalari va ularning natijalari 17. Kesishuvchi ikki tekislik fazoni nechta qismga ajratadi? A) 2 ta B) 3 ta C) 4 ta D) 6 ta To'g'ri javob: C) 4 ta ✔ 18. Ikki turli tekislik nechta umumiy nuqtaga ega bo'lishi mumkin? A) faqat uchta B) faqat bitta C) yo umumiy nuqtasi yo'q, yo cheksiz ko'p D) faqat ikkita To'g'ri javob: C) yo umumiy nuqtasi yo'q, yo cheksiz ko'p ✔ 19. Bir to'g'ri chiziqda yotuvchi uchta nuqta orqali nechta tekislik o'tadi? A) cheksiz ko'p B) birorta ham C) faqat bitta D) uchta To'g'ri javob: A) cheksiz ko'p ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda to'g'ri chiziqlarning o'zaro joylashuvi 20. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AC va B₁D₁ to'g'ri chiziqlar orasidagi burchak qancha? A) 90° B) 45° C) 0° D) 60° To'g'ri javob: A) 90° ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 22 21. Kubning bitta qirrasiga parallel bo'lgan boshqa qirralari nechta? A) 4 ta B) 3 ta C) 1 ta D) 2 ta To'g'ri javob: B) 3 ta✔ 22. M va N nuqtalar DABC tetraedrning DA va DB qirralari o'rtalari. MN va AB to'g'ri chiziqlar qanday joylashgan? A) parallel B) kesishadi C) ustma-ust tushadi D) ayqash To'g'ri javob: A) parallel ✔ 23. a va b ayqash to'g'ri chiziqlar, c a. c va b to'g'ri chiziqlar qanday joylashishi mumkin? ∥ A) kesishishi yoki ayqash bo'lishi mumkin B) faqat parallel bo'ladi C) parallel yoki kesishishi mumkin D) faqat ustma-ust tushadi To'g'ri javob: A) kesishishi yoki ayqash bo'lishi mumkin ✔ 24. a b va b c (a, b, c — turli to'g'ri chiziqlar) bo'lsa, a va c qanday joylashgan? ∥ ∥ A) perpendikulyar B) parallel C) kesishadi D) ayqash To'g'ri javob: B) parallel ✔ 25. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda A₁B va B₁C to'g'ri chiziqlar orasidagi burchakni toping. A) 60° B) 45° C) 90° D) 30° To'g'ri javob: A) 60° ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 23 Matematika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning ta'rifi va ishoralari 1. α = 4 radian bo'lsa, quyidagilardan qaysi biri to'g'ri? A) sin α manfiy, cos α musbat B) sin α musbat, cos α manfiy C) sin α manfiy, cos α manfiy D) sin α musbat, cos α musbat To'g'ri javob: C) sin α manfiy, cos α manfiy✔ 2. tg 240° ning qiymatini toping. A) −√3/3 B) 1 C) √3/2 D) √3 To'g'ri javob: D) √3 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Burchakning radian o'lchovi 3. π/5 radianli burchakni gradusda ifodalang. A) 18° B) 72° C) 45° D) 36° To'g'ri javob: D) 36° ✔ 4. Markaziy burchagi 3π/4 bo'lgan yoyning uzunligi 3π ga teng. Aylana radiusini toping. A) 3 B) 4 C) 6 D) 2 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 5. 2 radianli burchakning oxirgi tomoni qaysi chorakda yotadi? A) II chorakda B) I chorakda C) III chorakda D) IV chorakda To'g'ri javob: A) II chorakda ✔ 6. Quyidagi burchaklardan qaysi biri 30° burchak bilan birlik aylanada bir xil nuqtaga mos keladi? A) 330° B) 210° C) 150° D) 390° To'g'ri javob: D) 390° ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 24 Bo'lim (BSB): Algebra — Asosiy trigonometrik ayniyatlar 7. Quyidagi tengliklardan qaysi biri ayniyat? A) tg α · cos α = cos²α B) (1 − sin α)(1 + sin α) = sin²α C) 1 − tg²α = 1/cos²α D) (1 − cos α)(1 + cos α) = sin²α To'g'ri javob: D) (1 − cos α)(1 + cos α) = sin²α✔ 8. (sin α + cos α)² − 2 sin α cos α ifodaning qiymatini toping. A) 0 B) 4 sin α cos α C) 2 D) 1 To'g'ri javob: D) 1 ✔ 9. tg α · ctg α ko'paytma nimaga teng (α ≠ πk/2)? A) 0 B) tg²α C) 1 D) 2 To'g'ri javob: C) 1 ✔ 10. sin α = −0,8 va α III chorakda bo'lsa, ctg α ni toping. A) −4/5 B) 4/3 C) 3/5 D) 3/4 To'g'ri javob: D) 3/4 ✔ 11. Asosiy trigonometrik ayniyat qaysi? A) sin²α + cos²α = 1 B) sin α + cos α = 1 C) sin²α = 1 + cos²α D) tg α + ctg α = 1 To'g'ri javob: A) sin²α + cos²α = 1 ✔ 12. 1 + ctg²α ayniyat bo'yicha nimaga teng? A) sin²α B) 1/sin²α C) tg²α D) 1/cos²α To'g'ri javob: B) 1/sin²α ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Stereometriya aksiomalari va ularning natijalari 13. A, B, C, D nuqtalar bitta tekislikda yotmaydi. AB va CD to'g'ri chiziqlar qanday joylashgan? A) ayqash B) kesishadi C) ustma-ust tushadi D) parallel To'g'ri javob: A) ayqash ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 25 14. Ikki parallel to'g'ri chiziq orqali nechta tekislik o'tadi? A) ikkita B) faqat bitta C) birorta ham D) cheksiz ko'p To'g'ri javob: B) faqat bitta✔ 15. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda (ABC) va (BB₁C₁) tekisliklar qaysi to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi? A) BC B) AB C) B₁C₁ D) BB₁ To'g'ri javob: A) BC ✔ 16. Bitta tekislikda yotmaydigan to'rtta nuqtaning qandaydir uchtasi bir to'g'ri chiziqda yotishi mumkinmi? A) ha, istalgan uchtasi B) yo'q, mumkin emas C) ha, faqat bitta uchligi D) faqat ikkita uchligi To'g'ri javob: B) yo'q, mumkin emas ✔ 17. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda A, C va C₁ nuqtalardan o'tuvchi tekislik yana qaysi uchdan o'tadi? A) D B) A₁ C) B D) B₁ To'g'ri javob: B) A₁ ✔ 18. Bitta nuqtadan o'tuvchi to'rtta to'g'ri chiziqning hech qaysi uchtasi bir tekislikda yotmaydi. Ular juft-juft nechta tekislik aniqlaydi? A) 6 ta B) 12 ta C) 8 ta D) 4 ta To'g'ri javob: A) 6 ta ✔ 19. Stereometriyaning asosiy (ta'rifsiz qabul qilinadigan) figuralari qaysilar? A) uchburchak, aylana, tekislik B) nuqta, kesma, nur C) nuqta, to'g'ri chiziq, tekislik D) kub, shar, piramida To'g'ri javob: C) nuqta, to'g'ri chiziq, tekislik ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda to'g'ri chiziqlarning o'zaro joylashuvi 20. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AA₁ va A₁D₁ to'g'ri chiziqlar qanday joylashgan? A) kesishadi B) ustma-ust tushadi C) ayqash D) parallel To'g'ri javob: A) kesishadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 26 21. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AB va CC₁ to'g'ri chiziqlar qanday joylashgan? A) ustma-ust tushadi B) parallel C) ayqash D) kesishadi To'g'ri javob: C) ayqash✔ 22. Qanday to'g'ri chiziqlar ayqash to'g'ri chiziqlar deyiladi? A) kesishmaydigan va bir tekislikda yotadigan B) kesishmaydigan va bir tekislikda yotmaydigan C) bitta umumiy nuqtaga ega bo'lgan D) to'g'ri burchak ostida kesishadigan To'g'ri javob: B) kesishmaydigan va bir tekislikda yotmaydigan ✔ 23. Tetraedrning qirralari nechta ayqash juftni tashkil qiladi? A) 3 ta B) 2 ta C) 6 ta D) 4 ta To'g'ri javob: A) 3 ta ✔ 24. Fazoda ikki to'g'ri chiziq qachon parallel deyiladi? A) bitta umumiy nuqtaga ega bo'lsa B) bir tekislikda yotsa va kesishmasa C) faqat kesishmasa D) bir tekislikda yotmasa To'g'ri javob: B) bir tekislikda yotsa va kesishmasa ✔ 25. Ayqash to'g'ri chiziqlar orasidagi burchak qanday aniqlanadi? A) har doim 90° deb qabul qilinadi B) ular orqali o'tuvchi ixtiyoriy tekisliklar orasidagi burchak C) ularga mos ravishda parallel bo'lgan kesishuvchi to'g'ri chiziqlar orasidagi burchak D) ular orasidagi eng qisqa kesmaning uzunligi orqali To'g'ri javob: C) ularga mos ravishda parallel bo'lgan kesishuvchi to'g'ri chiziqlar orasidagi burchak ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 27 Matematika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Ikkilangan burchak va keltirish formulalari 1. sin α = 1/3 bo'lsa, cos 2α ning qiymatini toping. A) 1/9 B) 8/9 C) 7/9 D) 2/3 To'g'ri javob: C) 7/9✔ 2. tg α = 3 bo'lsa, tg 2α ni toping. A) −4/5 B) 3/5 C) −3/4 D) 6 To'g'ri javob: C) −3/4 ✔ 3. cos 225° ning qiymatini toping. A) −1/2 B) √3/2 C) −√2/2 D) 1 To'g'ri javob: C) −√2/2 ✔ 4. cos 120° ning qiymatini keltirish formulasi yordamida toping. A) √3/2 B) −1/2 C) −√3/3 D) 0 To'g'ri javob: B) −1/2 ✔ 5. 2 sin 15° cos 15° ni hisoblang. A) 1/4 B) 1/2 C) 1 D) √3/2 To'g'ri javob: B) 1/2 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Qo'shish formulalari 6. cos α cos β = 0,3 va sin α sin β = 0,2 bo'lsa, cos(α − β) ni toping. A) 0,06 B) 0,1 C) 0,5 D) 0,6 To'g'ri javob: C) 0,5 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 28 7. sin 80° cos 20° − cos 80° sin 20° ifodaning qiymati qaysi? A) 1 B) √3/2 C) √2/2 D) 1/2 To'g'ri javob: B) √3/2✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning parallelligi 8. M va N — ABC uchburchakning AB va BC tomonlari o'rtalari. α tekislik AC orqali o'tadi, B nuqta α da yotmaydi. MN va α qanday joylashgan? A) kesishadi B) parallel C) perpendikulyar D) MN tekislikda yotadi To'g'ri javob: B) parallel ✔ 9. a to'g'ri chiziq α tekislikka parallel. α tekislikda a ga parallel nechta to'g'ri chiziq o'tkazish mumkin? A) faqat bitta B) cheksiz ko'p C) birorta ham D) ikkita To'g'ri javob: B) cheksiz ko'p ✔ 10. a α. a dagi A va B nuqtalardan o'tkazilgan o'zaro parallel to'g'ri chiziqlar α ni A₁ va B₁ nuqtalarda ∥ kesadi. AB = 7 sm bo'lsa, A₁B₁ ni toping. A) 3,5 sm B) 7 sm C) 5 sm D) 14 sm To'g'ri javob: B) 7 sm ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning xossalari va grafiklari 11. y = sin(x/2) funksiyaning eng kichik musbat davri nechaga teng? A) 2π B) 4π C) π/2 D) π To'g'ri javob: B) 4π ✔ 12. y = cos x funksiyaning nollarini toping. A) x = π/2 + πk, k Z ∈ B) x = π/4 + πk, k Z ∈ C) x = πk, k Z ∈ D) x = 2πk, k Z ∈ To'g'ri javob: A) x = π/2 + πk, k ∈ Z ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 29 13. y = sin x funksiya [0; 2π] kesmada eng katta qiymatiga qaysi nuqtada erishadi? A) x = π/2 B) x = 3π/2 C) x = π D) x = 0 To'g'ri javob: A) x = π/2✔ 14. y = 3 sin x + 1 funksiyaning qiymatlar sohasini toping. A) [0; 4] B) [−2; 3] C) [−3; 3] D) [−2; 4] To'g'ri javob: D) [−2; 4] ✔ 15. y = cos 3x funksiyaning eng kichik musbat davrini toping. A) 3π B) 2π/3 C) 6π D) π/3 To'g'ri javob: B) 2π/3 ✔ 16. Quyidagi funksiyalardan qaysi biri juft? A) y = tg x B) y = x + cos x C) y = cos x D) y = sin x To'g'ri javob: C) y = cos x ✔ 17. Modul ishtirok etgan y = |sin x| funksiyaning asosiy (eng kichik musbat) davri nechaga teng? A) 4π B) π C) 2π D) π/2 To'g'ri javob: B) π ✔ 18. y = ctg x funksiyaning aniqlanish sohasini ko'rsating. A) x ≠ πk, k Z ∈ B) x ≠ π/4 + πk, k Z ∈ C) x ≠ π/2 + πk, k Z ∈ D) x ≠ 2πk, k Z ∈ To'g'ri javob: A) x ≠ πk, k ∈ Z ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Tekisliklarning parallelligi 19. Ikki tekislik qachon parallel deyiladi? A) kesishmasa B) bitta umumiy to'g'ri chiziqqa ega bo'lsa C) ularda perpendikulyar to'g'ri chiziqlar bo'lsa D) bitta umumiy nuqtaga ega bo'lsa To'g'ri javob: A) kesishmasa ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 30 20. Parallelepipedning diagonallari qanday xossaga ega? A) o'zaro kesishmaydi B) har doim o'zaro teng bo'ladi C) o'zaro perpendikulyar bo'ladi D) bir nuqtada kesishadi va shu nuqtada teng ikkiga bo'linadi To'g'ri javob: D) bir nuqtada kesishadi va shu nuqtada teng ikkiga bo'linadi✔ 21. S nuqta parallel α va β tekisliklar orasida joylashgan. S orqali o'tuvchi ikki to'g'ri chiziq α ni A va C, β ni B va D nuqtalarda kesadi. SA : SB = 2 : 3, AC = 8 sm. BD ni toping. A) 12 sm B) 20 sm C) 8 sm D) 16/3 sm To'g'ri javob: A) 12 sm ✔ 22. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda (AB₁D₁) tekislikka qaysi tekislik parallel? A) (C₁BD) B) (A₁BD) C) (BB₁D₁) D) (CB₁D₁) To'g'ri javob: A) (C₁BD) ✔ 23. α β. a to'g'ri chiziq α tekislikni kesib o'tadi. a va β qanday joylashgan? ∥ A) kesishadi B) parallel C) ayqash D) a to'g'ri chiziq β da yotadi To'g'ri javob: A) kesishadi ✔ 24. α β. α da yotgan to'g'ri chiziq va β da yotgan to'g'ri chiziq qanday joylashishi mumkin? ∥ A) kesishadi yoki ayqash B) faqat kesishadi C) faqat parallel D) parallel yoki ayqash To'g'ri javob: D) parallel yoki ayqash ✔ 25. Parallelepipedda nechta juft parallel yoq bor? A) 4 ta B) 2 ta C) 3 ta D) 6 ta To'g'ri javob: C) 3 ta ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 31 Matematika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Ikkilangan burchak va keltirish formulalari 1. sin 2α/(2 cos α) ifodani soddalashtiring (cos α ≠ 0). A) 2 sin α B) tg α C) sin α D) cos α To'g'ri javob: C) sin α✔ 2. cos 2α uchun to'g'ri formulani ko'rsating. A) 2cos²α + 1 B) 2 sin α cos α C) 1 + 2sin²α D) cos²α − sin²α To'g'ri javob: D) cos²α − sin²α ✔ 3. sin 150° ni hisoblang. A) 1/2 B) −√3/2 C) 1 D) √2/2 To'g'ri javob: A) 1/2 ✔ 4. (sin 75° + cos 75°)² ni hisoblang. A) 3/2 B) 1 C) 2 D) 1/2 To'g'ri javob: A) 3/2 ✔ 5. sin 2α qaysi ifodaga teng? A) 2 sin α B) sin²α − cos²α C) 2 sin α cos α D) sin α cos α To'g'ri javob: C) 2 sin α cos α ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Qo'shish formulalari 6. sin 75° ning qiymatini toping. A) (√3 + 1)/2 B) (√6 + √2)/4 C) (√2 + 1)/4 D) √3/2 + √2/2 To'g'ri javob: B) (√6 + √2)/4 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 32 7. (tg 25° + tg 20°)/(1 − tg 25° · tg 20°) ni hisoblang. A) √3/3 B) 1 C) 0 D) √3 To'g'ri javob: B) 1✔ 8. tg(α − β) ning formulasi qaysi? A) tg α − tg β B) (1 + tg α tg β)/(tg α − tg β) C) (tg α − tg β)/(tg α tg β) D) (tg α − tg β)/(1 + tg α tg β) To'g'ri javob: D) (tg α − tg β)/(1 + tg α tg β) ✔ 9. cos(α − β) qaysi ifodaga teng? A) sin α cos β + cos α sin β B) cos α − cos β C) cos α cos β + sin α sin β D) sin α sin β − cos α cos β To'g'ri javob: C) cos α cos β + sin α sin β ✔ 10. sin 7α cos 3α − cos 7α sin 3α ifodani soddalashtiring. A) cos 4α B) cos 10α C) sin 10α D) sin 4α To'g'ri javob: D) sin 4α ✔ 11. α va β o'tkir burchaklar, sin α = 3/5, cos β = 5/13. sin(α + β) ni toping. A) 56/65 B) 16/65 C) 33/65 D) 63/65 To'g'ri javob: D) 63/65 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning parallelligi 12. Uchburchakning parallel proyeksiyasida uning medianasi nimaga proyeksiyalanadi? A) proyeksiya uchburchakning bissektrisasiga B) proyeksiya uchburchakning balandligiga C) proyeksiya uchburchakning o'rta chizig'iga D) proyeksiya uchburchakning medianasiga To'g'ri javob: D) proyeksiya uchburchakning medianasiga ✔ 13. a α. α tekislikda yotgan ixtiyoriy b to'g'ri chiziq a ga nisbatan qanday joylashishi mumkin? ∥ A) faqat parallel B) kesishadi yoki parallel C) parallel yoki ayqash D) faqat ayqash To'g'ri javob: C) parallel yoki ayqash ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 33 14. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda A₁C₁ to'g'ri chiziq va (ABC) tekislik qanday joylashgan? A) parallel B) kesishadi C) perpendikulyar D) A₁C₁ tekislikda yotadi To'g'ri javob: A) parallel✔ 15. a α. a orqali o'tuvchi β tekislik α ni b to'g'ri chiziq bo'yicha kesadi. a va b qanday joylashgan? ∥ A) perpendikulyar B) parallel C) kesishadi D) ayqash To'g'ri javob: B) parallel ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning xossalari va grafiklari 16. y = tg 2x funksiyaning eng kichik musbat davrini toping. A) π/2 B) π/4 C) 2π D) π To'g'ri javob: A) π/2 ✔ 17. y = tg x funksiyaning aniqlanish sohasi qaysi? A) x ≠ π/2 + πk, k Z ∈ B) x ≠ πk, k Z ∈ C) x ≠ π/2 + 2πk, k Z ∈ D) x ≠ 2πk, k Z ∈ To'g'ri javob: A) x ≠ π/2 + πk, k ∈ Z ✔ 18. Quyidagi sonlardan qaysi biri eng kichik? A) cos 2 B) cos 3 C) cos 0,5 D) cos 1 To'g'ri javob: B) cos 3 ✔ 19. Quyidagi sonlardan qaysi biri eng katta? A) sin 50° B) sin 80° C) sin 10° D) sin 40° To'g'ri javob: B) sin 80° ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 34 Bo'lim (BSB): Geometriya — Tekisliklarning parallelligi 20. a to'g'ri chiziq α tekislikka parallel, α β va a to'g'ri chiziq β da yotmaydi. a va β qanday ∥ joylashgan? A) a to'g'ri chiziq β da yotadi B) kesishadi C) perpendikulyar D) parallel To'g'ri javob: D) parallel ✔ 21. Parallelepipedning yoqlari qanday figuralar bo'ladi? A) parallelogrammlar B) trapetsiyalar C) har doim kvadratlar D) uchburchaklar To'g'ri javob: A) parallelogrammlar ✔ 22. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda (ABC) tekislikka qaysi yoq tekisligi parallel? A) (AA₁B₁) B) (CC₁D₁) C) (BB₁C₁) D) (A₁B₁C₁) To'g'ri javob: D) (A₁B₁C₁) ✔ 23. Uchta parallel tekislik ikkita to'g'ri chiziqni kesadi. Birinchi to'g'ri chiziqda hosil bo'lgan kesmalar 2 sm va 3 sm, ikkinchisida birinchi kesma 4 sm. Ikkinchi to'g'ri chiziqdagi ikkinchi kesmani toping. A) 3 sm B) 5 sm C) 8 sm D) 6 sm To'g'ri javob: D) 6 sm ✔ 24. Uchburchakli prizmaning asoslari qanday joylashgan? A) parallel tekisliklarda yotadi B) kesishuvchi tekisliklarda yotadi C) perpendikulyar tekisliklarda yotadi D) bitta tekislikda yotadi To'g'ri javob: A) parallel tekisliklarda yotadi ✔ 25. Tekislikda yotmagan nuqta orqali shu tekislikka parallel nechta tekislik o'tkazish mumkin? A) cheksiz ko'p B) ikkita C) faqat bitta D) birorta ham To'g'ri javob: C) faqat bitta ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 35 Matematika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Ikkilangan burchak va keltirish formulalari 1. cos 2α + 2sin²α ifodani soddalashtiring. A) 2sin²α B) cos²α C) 2 D) 1 To'g'ri javob: D) 1✔ 2. sin α = 0,6 va π/2 < α < π bo'lsa, sin 2α ni toping. A) −0,48 B) 0,28 C) 1,2 D) −0,96 To'g'ri javob: D) −0,96 ✔ 3. cos α = 1/3 bo'lsa, cos 2α ni toping. A) −7/9 B) 2/9 C) 8/9 D) 2/3 To'g'ri javob: A) −7/9 ✔ 4. sin 750° ning qiymatini toping. A) √3/2 B) 1/2 C) 0 D) 1 To'g'ri javob: B) 1/2 ✔ 5. cos²22,5° − sin²22,5° ifodaning qiymatini toping. A) 1/2 B) √3/2 C) √2/2 D) 1 To'g'ri javob: C) √2/2 ✔ 6. tg 2α qaysi ifodaga teng? A) 2 tg α/(1 − tg²α) B) tg²α/(1 − tg α) C) (1 − tg²α)/(2 tg α) D) 2 tg α To'g'ri javob: A) 2 tg α/(1 − tg²α) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 36 7. cos 840° ni hisoblang. A) 0 B) √2/2 C) −√3/2 D) −1/2 To'g'ri javob: D) −1/2✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Qo'shish formulalari 8. sin(α + β) + sin(α − β) ifodani soddalashtiring. A) 2 sin α cos β B) 2 cos α sin β C) 2 sin α D) sin 2α To'g'ri javob: A) 2 sin α cos β ✔ 9. cos 15° ni qo'shish formulasidan foydalanib hisoblang. A) (√6 + √2)/4 B) (√3 + 1)/4 C) (√6 + √2)/2 D) √6/4 To'g'ri javob: A) (√6 + √2)/4 ✔ 10. sin x + √3 cos x ifodaning eng katta qiymatini toping. A) √3 B) 4 C) 2 D) 1 + √3 To'g'ri javob: C) 2 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning parallelligi 11. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning nechta qirrasi (ABC) tekislikka parallel? A) 8 ta B) 2 ta C) 6 ta D) 4 ta To'g'ri javob: D) 4 ta ✔ 12. To'g'ri chiziq kesishuvchi ikki tekislikning har biriga parallel. U bu tekisliklarning kesishish chizig'iga nisbatan qanday joylashgan? A) perpendikulyar B) kesishadi C) parallel D) ayqash To'g'ri javob: C) parallel ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 37 13. a α va b a bo'lib, b to'g'ri chiziq α tekislikda yotmaydi. b va α qanday joylashgan?∥ ∥ A) parallel B) perpendikulyar C) kesishadi D) b to'g'ri chiziq α da yotadi To'g'ri javob: A) parallel ✔ 14. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AB to'g'ri chiziq qaysi tekislikka parallel? A) (A₁B₁C₁) B) (ABC) C) (ADD₁) D) (BCC₁) To'g'ri javob: A) (A₁B₁C₁) ✔ 15. Tekislikda yotmagan to'g'ri chiziq shu tekislikdagi biror to'g'ri chiziqqa parallel bo'lsa, u holda bu to'g'ri chiziq ... A) tekislikda yotadi B) tekislikka parallel bo'ladi C) tekislikka perpendikulyar bo'ladi D) tekislikni kesib o'tadi To'g'ri javob: B) tekislikka parallel bo'ladi ✔ 16. AB kesmaning A uchi α tekislikda yotadi, C — AB ning o'rtasi. B va C orqali o'tkazilgan parallel to'g'ri chiziqlar α ni B₁ va C₁ nuqtalarda kesadi. BB₁ = 12 sm bo'lsa, CC₁ ni toping. A) 6 sm B) 24 sm C) 12 sm D) 4 sm To'g'ri javob: A) 6 sm ✔ 17. Parallel proyeksiyalashda quyidagilardan qaysi biri saqlanadi? A) figuralar yuzi B) burchaklar kattaligi C) bir to'g'ri chiziqdagi kesmalar uzunliklarining nisbati D) kesmalar uzunligi To'g'ri javob: C) bir to'g'ri chiziqdagi kesmalar uzunliklarining nisbati ✔ 18. To'g'ri chiziq tekislikka parallel bo'lsa, uning nuqtalari tekislikdan qanday masofada joylashgan? A) nol masofada B) turli masofalarda C) bir xil masofada D) faqat ikkita nuqtasi bir xil masofada To'g'ri javob: C) bir xil masofada ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning xossalari va grafiklari 19. y = tg x funksiyaning monotonligi haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) (0; π) oraliqda kamayadi B) (0; π) oraliqda o'sadi C) (−π/2; π/2) oraliqda o'sadi D) (−π/2; π/2) oraliqda kamayadi To'g'ri javob: C) (−π/2; π/2) oraliqda o'sadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 38 20. y = 2 − cos x funksiyaning eng katta qiymatini toping. A) 3 B) 4 C) 1 D) 2 To'g'ri javob: A) 3✔ 21. y = cos x funksiyaning qiymatlar sohasini toping. A) [0; 1] B) (−∞; +∞) C) [−2; 2] D) [−1; 1] To'g'ri javob: D) [−1; 1] ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Tekisliklarning parallelligi 22. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning A, B₁, C nuqtalardan o'tuvchi tekislik bilan kesimi qanday figura? A) kvadrat B) romb C) to'g'ri burchakli uchburchak D) muntazam uchburchak To'g'ri javob: D) muntazam uchburchak ✔ 23. α tekislikdagi ikki parallel to'g'ri chiziqning har biri β tekislikka parallel. α va β haqida nima deyish mumkin? A) albatta ustma-ust tushadi B) parallel bo'lishi ham, kesishishi ham mumkin C) albatta kesishadi D) albatta parallel To'g'ri javob: B) parallel bo'lishi ham, kesishishi ham mumkin ✔ 24. Kubni bir yog'iga parallel tekislik bilan kesganda kesimda qanday figura hosil bo'ladi? A) uchburchak B) kvadrat C) oltiburchak D) trapetsiya To'g'ri javob: B) kvadrat ✔ 25. Ikki parallel tekislikni uchinchi tekislik kesib o'tsa, kesishish chiziqlari qanday bo'ladi? A) kesishuvchi B) ayqash C) parallel D) perpendikulyar To'g'ri javob: C) parallel ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 39 Matematika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Ikkilangan burchak va keltirish formulalari 1. tg 135° ning qiymati qaysi? A) √3 B) −1 C) 0 D) −√3/3 To'g'ri javob: B) −1✔ 2. (1 − cos 2α)/sin 2α ifodani soddalashtiring. A) sin α B) 2 tg α C) tg α D) ctg α To'g'ri javob: C) tg α ✔ 3. Keltirish formulasiga ko'ra cos(3π/2 + α) qaysi ifodaga teng? A) sin α B) tg α C) cos α D) ctg α To'g'ri javob: A) sin α ✔ 4. sin(π/2 + α) − cos(π − α) ifodani soddalashtiring. A) 2 cos α B) 0 C) 2 sin α D) cos α − sin α To'g'ri javob: A) 2 cos α ✔ 5. 1 − 2sin²15° ifodaning qiymatini toping. A) √3/2 B) 1/2 C) √2/2 D) √3 To'g'ri javob: A) √3/2 ✔ 6. tg 1110° ning qiymati qaysi? A) √3 B) 1 C) √3/2 D) √3/3 To'g'ri javob: D) √3/3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 40 Bo'lim (BSB): Algebra — Qo'shish formulalari 7. sin x + cos x ifodani bitta trigonometrik funksiya orqali yozing. A) √2 sin(x + π/4) B) sin(x + π/4) C) √2 sin(x + π/2) D) √2 cos(x + π/4) To'g'ri javob: A) √2 sin(x + π/4)✔ 8. sin 20° cos 40° + cos 20° sin 40° ni hisoblang. A) 1/2 B) 1 C) √2/2 D) √3/2 To'g'ri javob: D) √3/2 ✔ 9. cos 3x cos x + sin 3x sin x ifodani soddalashtiring. A) sin 2x B) cos 2x C) cos 4x D) sin 4x To'g'ri javob: B) cos 2x ✔ 10. √2 cos(π/4 + α) ifoda qaysi ifodaga teng? A) sin α − cos α B) √2 cos α C) cos α − sin α D) 2 sin α cos α To'g'ri javob: C) cos α − sin α ✔ 11. sin(π/3 + α) − sin(π/3 − α) ifodani soddalashtiring. A) √3 cos α B) sin α C) 2 sin α D) cos α To'g'ri javob: B) sin α ✔ 12. α va β o'tkir burchaklar, cos α = 0,8 va cos β = 0,6. cos(α + β) ni toping. A) 0 B) 0,96 C) 0,28 D) 1 To'g'ri javob: A) 0 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning parallelligi 13. Parallel proyeksiyalashda (proyeksiyalash yo'nalishiga parallel bo'lmagan) parallel kesmalar qanday tasvirlanadi? A) parallel kesmalar bilan (yoki bir to'g'ri chiziqdagi kesmalar bilan) B) har doim kesishuvchi kesmalar bilan C) teng kesmalar bilan D) perpendikulyar kesmalar bilan To'g'ri javob: A) parallel kesmalar bilan (yoki bir to'g'ri chiziqdagi kesmalar bilan) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 41 14. ABCD trapetsiyada AD BC. α tekislik AD orqali o'tadi, BC esa α da yotmaydi. BC va α qanday ∥ joylashgan? A) kesishadi B) parallel C) BC tekislikda yotadi D) perpendikulyar To'g'ri javob: B) parallel ✔ 15. BC tomonga parallel α tekislik ABC uchburchakning AB va AC tomonlarini M va N nuqtalarda kesadi. AM : MB = 2 : 3, BC = 15 sm. MN ni toping. A) 7,5 sm B) 6 sm C) 9 sm D) 10 sm To'g'ri javob: B) 6 sm ✔ 16. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AA₁ to'g'ri chiziq (BCC₁) tekislikka nisbatan qanday joylashgan? A) parallel B) tekislikda yotadi C) kesishadi D) perpendikulyar To'g'ri javob: A) parallel ✔ 17. AB kesma α tekislikni kesmaydi. A, B nuqtalar va AB ning o'rtasi M orqali o'tkazilgan parallel to'g'ri chiziqlar α ni A₁, B₁, M₁ nuqtalarda kesadi. AA₁ = 5 sm, BB₁ = 11 sm. MM₁ ni toping. A) 3 sm B) 6 sm C) 16 sm D) 8 sm To'g'ri javob: D) 8 sm ✔ 18. Tekislikda yotmagan nuqta orqali shu tekislikka parallel nechta to'g'ri chiziq o'tkazish mumkin? A) ikkita B) faqat bitta C) birorta ham D) cheksiz ko'p To'g'ri javob: D) cheksiz ko'p ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning xossalari va grafiklari 19. Quyidagi funksiyalardan qaysi biri toq? A) y = x² sin x B) y = cos x + x² C) y = sin x + 1 D) y = x sin x To'g'ri javob: A) y = x² sin x ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 42 20. y = sin x funksiya quyidagi oraliqlardan qaysi birida o'sadi? A) [0; π] B) [−π/2; π/2] C) [π/2; 3π/2] D) [π; 2π] To'g'ri javob: B) [−π/2; π/2]✔ 21. y = sin x funksiyaning eng kichik musbat davrini toping. A) 2π B) π C) π/2 D) 4π To'g'ri javob: A) 2π ✔ 22. y = cos x grafigini qanday siljitganda y = sin x grafigi hosil bo'ladi? A) Oy bo'ylab yuqoriga 1 ga B) Ox bo'ylab o'ngga π ga C) Ox bo'ylab o'ngga π/2 ga D) Ox bo'ylab chapga π/2 ga To'g'ri javob: C) Ox bo'ylab o'ngga π/2 ga ✔ 23. f(x) = 3 sin 2x bo'lsa, f(π/12) ni hisoblang. A) 3 B) 3√3/2 C) 3/2 D) 1/2 To'g'ri javob: C) 3/2 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Tekisliklarning parallelligi 24. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning qirrasi 4 sm. AB₁C kesimning perimetrini toping. A) 12√2 sm B) 16√2 sm C) 12 sm D) 8√2 sm To'g'ri javob: A) 12√2 sm ✔ 25. S nuqtadan chiquvchi ikki nur parallel α va β tekisliklarni mos ravishda A, B va A₁, B₁ nuqtalarda kesadi (A, B α). SA = 4 sm, AA₁ = 6 sm, AB = 5 sm. A₁B₁ ni toping. ∈ A) 20 sm B) 7,5 sm C) 12,5 sm D) 11 sm To'g'ri javob: C) 12,5 sm ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 43 Matematika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Ikkilangan burchak va keltirish formulalari 1. tg(π + α) · ctg(π/2 − α) ifodani soddalashtiring. A) tg²α B) 1 C) ctg²α D) 0 To'g'ri javob: A) tg²α✔ 2. sin 300° ni hisoblang. A) 1/2 B) −√2/2 C) −√3/2 D) √3/3 To'g'ri javob: C) −√3/2 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Qo'shish formulalari 3. tg 15° ning qiymatini toping. A) √3 − 1 B) 1 − √3/2 C) √3/3 D) 2 − √3 To'g'ri javob: D) 2 − √3 ✔ 4. tg α = 2 va tg β = 3 bo'lsa, tg(α + β) ni toping. A) −1/7 B) 5 C) −1 D) 5/7 To'g'ri javob: C) −1 ✔ 5. cos 50° cos 40° − sin 50° sin 40° ni hisoblang. A) 1 B) 1/2 C) √3/2 D) 0 To'g'ri javob: D) 0 ✔ 6. sin(α + β) ning qo'shish formulasi qaysi? A) sin α sin β + cos α cos β B) sin α + sin β C) cos α cos β − sin α sin β D) sin α cos β + cos α sin β To'g'ri javob: D) sin α cos β + cos α sin β ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 44 7. cos 70° cos 10° + sin 70° sin 10° ifodaning qiymatini toping. A) √3/2 B) 1 C) √2/2 D) 1/2 To'g'ri javob: D) 1/2✔ 8. cos 105° ning qiymatini toping. A) (√3 − 1)/2 B) −√3/4 C) (√6 + √2)/4 D) (√2 − √6)/4 To'g'ri javob: D) (√2 − √6)/4 ✔ 9. cos(α + β) + cos(α − β) ifodani soddalashtiring. A) 2 cos α B) 2 sin α sin β C) 2 cos α cos β D) cos 2α To'g'ri javob: C) 2 cos α cos β ✔ 10. α va β o'tkir burchaklar, tg α = 1/2, tg β = 1/3. α + β ni toping. A) π/2 B) π/3 C) π/6 D) π/4 To'g'ri javob: D) π/4 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning parallelligi 11. Fazoda to'g'ri chiziq va tekislik o'zaro qanday joylashishi mumkin? A) faqat kesishadi yoki parallel bo'ladi B) faqat parallel yoki to'g'ri chiziq tekislikda yotadi C) ayqash, parallel yoki kesishadi D) kesishadi, parallel yoki to'g'ri chiziq tekislikda yotadi To'g'ri javob: D) kesishadi, parallel yoki to'g'ri chiziq tekislikda yotadi ✔ 12. Kvadratning parallel proyeksiyasi quyidagi figuralardan qaysi biri bo'la olmaydi? A) asoslari teng bo'lmagan trapetsiya B) parallelogramm C) romb D) to'g'ri to'rtburchak To'g'ri javob: A) asoslari teng bo'lmagan trapetsiya ✔ 13. To'g'ri chiziq va tekislik qachon parallel deyiladi? A) to'g'ri chiziq tekislikda yotsa B) umumiy nuqtaga ega bo'lmasa C) to'g'ri chiziq tekislikka perpendikulyar bo'lsa D) bitta umumiy nuqtaga ega bo'lsa To'g'ri javob: B) umumiy nuqtaga ega bo'lmasa ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 45 14. DABC tetraedrda M, N, K — DA, DB, DC qirralarning o'rtalari. MN to'g'ri chiziq qaysi tekislikka parallel? A) (DAB) B) (ABC) C) (DAC) D) (DBC) To'g'ri javob: B) (ABC)✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik funksiyalarning xossalari va grafiklari 15. y = cos x funksiya qaysi oraliqda kamayadi? A) [π/2; 3π/2] B) [−π; 0] C) [0; π] D) [−π/2; π/2] To'g'ri javob: C) [0; π] ✔ 16. y = sin x funksiya grafigi Ox o'qini qaysi nuqtalarda kesadi? A) x = π/2 + 2πk, k Z ∈ B) x = πk, k Z ∈ C) x = 2πk, k Z ∈ D) x = π/2 + πk, k Z ∈ To'g'ri javob: B) x = πk, k ∈ Z ✔ 17. y = cos²x − sin²x funksiyaning eng kichik musbat davri qancha? A) 4π B) π C) π/2 D) 2π To'g'ri javob: B) π ✔ 18. y = sin x · cos x funksiyaning eng katta qiymatini toping. A) 1 B) 2 C) √2/2 D) 1/2 To'g'ri javob: D) 1/2 ✔ 19. y = tg x funksiyaning eng kichik musbat davri qancha? A) 3π/2 B) 2π C) π D) π/2 To'g'ri javob: C) π ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 46 Bo'lim (BSB): Geometriya — Tekisliklarning parallelligi 20. Bir tekislikdagi ikki kesishuvchi to'g'ri chiziq mos ravishda ikkinchi tekislikdagi ikki to'g'ri chiziqqa parallel. Bu tekisliklar haqida nima deyish mumkin? A) tekisliklar kesishadi B) to'g'ri chiziqlar ayqash C) tekisliklar perpendikulyar D) tekisliklar parallel To'g'ri javob: D) tekisliklar parallel✔ 21. M nuqtadan o'tuvchi va α tekislikka parallel bo'lgan to'g'ri chiziqlar qayerda yotadi? A) α tekislikda B) M orqali α ga perpendikulyar tekislikda C) M orqali o'tuvchi va α ga parallel tekislikda D) M orqali o'tuvchi ixtiyoriy tekislikda To'g'ri javob: C) M orqali o'tuvchi va α ga parallel tekislikda ✔ 22. DABC tetraedrda M, N, K nuqtalar DA, DB, DC qirralarning o'rtalari. ABC uchburchak yuzi 36 sm² bo'lsa, MNK uchburchak yuzini toping. A) 9 sm² B) 18 sm² C) 4,5 sm² D) 12 sm² To'g'ri javob: A) 9 sm² ✔ 23. α, β, γ — turli tekisliklar, α β va β γ. α va γ qanday joylashgan? ∥ ∥ A) parallel B) perpendikulyar C) kesishadi D) ixtiyoriy joylashishi mumkin To'g'ri javob: A) parallel ✔ 24. DABC tetraedrda M, N, K — DA, DB, DC qirralarning o'rtalari. (MNK) va (ABC) tekisliklar qanday joylashgan? A) ustma-ust tushadi B) perpendikulyar C) parallel D) kesishadi To'g'ri javob: C) parallel ✔ 25. Ikki parallel tekislik orasidagi parallel to'g'ri chiziqlarning kesmalari haqida nima deyish mumkin? A) o'zaro perpendikulyar B) har xil uzunlikda C) o'zaro teng D) ikki marta farq qiladi To'g'ri javob: C) o'zaro teng ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 47 Matematika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — n-darajali ildiz va ratsional ko'rsatkichli daraja 1. (x − 1) = 2 tenglamani yeching.∛ A) 9 B) 7 C) 5 D) 3 To'g'ri javob: A) 9 ✔ 2. ⁴√81 + (−8) ni hisoblang. ∛ A) 3 B) 1 C) 5 D) 7 To'g'ri javob: B) 1 ✔ 3. 27 ning qiymatini toping. ∛ A) 9 B) 1/3 C) 81 D) 3 To'g'ri javob: D) 3 ✔ 4. √((−5)²) ning qiymatini toping. A) 5 B) 10 C) 1/5 D) 25 To'g'ri javob: A) 5 ✔ 5. (a⁶b³) ifodani soddalashtiring. ∛ A) a²b B) a⁶b C) a³b D) a²b² To'g'ri javob: A) a²b ✔ 6. (⁴√5)⁸ ning qiymatini toping. A) 5 B) 25 C) 625 D) 10 To'g'ri javob: B) 25 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 48 Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning perpendikulyarligi 7. AD α, D α, B α. AD = 6 sm, DB = 8 sm. AB ni toping.⟂ ∈ ∈ A) 100 sm B) 2√7 sm C) 10 sm D) 14 sm To'g'ri javob: C) 10 sm ✔ 8. Fazodagi nuqta orqali berilgan to'g'ri chiziqqa perpendikulyar nechta tekislik o'tkazish mumkin? A) ikkita B) birorta ham C) cheksiz ko'p D) faqat bitta To'g'ri javob: D) faqat bitta ✔ 9. a α va b to'g'ri chiziq α tekislikda yotadi. a va b orasidagi burchak nechaga teng? ⟂ A) 45° B) aniqlab bo'lmaydi C) 0° D) 90° To'g'ri javob: D) 90° ✔ 10. Kubning qirrasi 2 sm. Uning diagonalini toping. A) 4 sm B) 6 sm C) 2√2 sm D) 2√3 sm To'g'ri javob: D) 2√3 sm ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik tenglamalar 11. tg x = 1 tenglamani yeching. A) x = π/4 + 2πk, k Z ∈ B) x = 3π/4 + πk, k Z ∈ C) x = π/3 + πk, k Z ∈ D) x = π/4 + πk, k Z ∈ To'g'ri javob: D) x = π/4 + πk, k ∈ Z ✔ 12. sin²x − 3 sin x + 2 = 0 tenglamani yeching. A) x = πk, k Z ∈ B) x = π/2 + 2πk, k Z ∈ C) yechimga ega emas D) x = π/2 + πk, k Z ∈ To'g'ri javob: B) x = π/2 + 2πk, k ∈ Z ✔ 13. sin x = −1 tenglamani yeching. A) x = −π/2 + πk, k Z ∈ B) x = −π/2 + 2πk, k Z ∈ C) x = πk, k Z ∈ D) x = 2πk, k Z ∈ To'g'ri javob: B) x = −π/2 + 2πk, k ∈ Z ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 49 14. arccos(−1/2) ni hisoblang. A) 2π/3 B) π/3 C) 5π/6 D) 4π/3 To'g'ri javob: A) 2π/3✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Perpendikulyar, og'ma va uch perpendikulyar teoremasi 15. Nuqtadan tekislikka uzunligi 4 ga teng ikki og'ma o'tkazilgan. Og'malar orasidagi burchak 60°, ularning proyeksiyalari orasidagi burchak 90°. Nuqtadan tekislikkacha masofani toping. A) 2√3 B) 4 C) 2 D) 2√2 To'g'ri javob: D) 2√2 ✔ 16. M nuqta ABC uchburchakning uchlaridan teng uzoqlikda, MO (ABC). O nuqta qanday nuqta? ⟂ A) tashqi chizilgan aylana markazi B) ichki chizilgan aylana markazi C) medianalar kesishgan nuqtasi D) bissektrisalar kesishgan nuqtasi To'g'ri javob: A) tashqi chizilgan aylana markazi ✔ 17. Uzunligi 8 sm bo'lgan og'ma tekislik bilan 30° burchak hosil qiladi. Nuqtadan tekislikkacha masofani toping. A) 2 sm B) 8 sm C) 4 sm D) 4√3 sm To'g'ri javob: C) 4 sm ✔ 18. Og'ma tekislik bilan 45° burchak hosil qiladi, perpendikulyar uzunligi 5 sm. Og'maning proyeksiyasini toping. A) 5 sm B) 5√2 sm C) 10 sm D) 2,5 sm To'g'ri javob: A) 5 sm ✔ 19. Uch perpendikulyar haqidagi teoremaga teskari teorema: tekislikda og'ma asosi orqali o'tkazilgan to'g'ri chiziq og'maga perpendikulyar bo'lsa, u ... A) tekislikka perpendikulyar B) og'maning proyeksiyasiga ham perpendikulyar C) og'ma bilan ayqash D) proyeksiyaga parallel To'g'ri javob: B) og'maning proyeksiyasiga ham perpendikulyar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 50 20. Nuqtadan tekislikka uzunliklari 10 sm va 17 sm bo'lgan ikki og'ma o'tkazilgan, ularning proyeksiyalari nisbati 2 : 5. Nuqtadan tekislikkacha masofani toping. A) 8 sm B) 12 sm C) 6 sm D) 15 sm To'g'ri javob: A) 8 sm✔ 21. Bir nuqtadan tekislikka o'tkazilgan ikki og'madan qaysi biri uzun? A) ular har doim teng B) proyeksiyasi uzun bo'lgani C) perpendikulyarga yaqinroq bo'lgani D) proyeksiyasi qisqa bo'lgani To'g'ri javob: B) proyeksiyasi uzun bo'lgani ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Darajali funksiya va uning xossalari 22. y = x⁻¹ funksiya grafigi qaysi koordinata choraklarida joylashgan? A) I va II B) II va IV C) I va III D) III va IV To'g'ri javob: C) I va III ✔ 23. y = (x − 2)⁴ + 1 funksiya grafigi y = x⁴ grafigini qanday siljitish natijasida hosil bo'ladi? A) o'ngga 2 birlik va yuqoriga 1 birlik B) o'ngga 2 birlik va pastga 1 birlik C) chapga 2 birlik va yuqoriga 1 birlik D) chapga 2 birlik va pastga 1 birlik To'g'ri javob: A) o'ngga 2 birlik va yuqoriga 1 birlik ✔ 24. y = 1/x² funksiyaning [1; 2] kesmadagi eng katta qiymatini toping. A) 2 B) 1/2 C) 1 D) 1/4 To'g'ri javob: C) 1 ✔ 25. n natural toq son bo'lsa, y = xⁿ funksiya grafigi nimaga nisbatan simmetrik? A) Oy o'qiga B) (1; 1) nuqtaga C) Ox o'qiga D) koordinata boshiga To'g'ri javob: D) koordinata boshiga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 51 Matematika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — n-darajali ildiz va ratsional ko'rsatkichli daraja 1. 8^(2/3) ni hisoblang. A) 2 B) 4 C) 16/3 D) 64 To'g'ri javob: B) 4✔ 2. 6/√3 kasrning maxrajini irratsionallikdan qutqaring. A) 6√3 B) √3 C) 2√3 D) 3√3 To'g'ri javob: C) 2√3 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning perpendikulyarligi 3. ABCD romb, O — diagonallarining kesishish nuqtasi, MO (ABC). Qaysi tenglik albatta to'g'ri? ⟂ A) MA = MC B) MA = MB C) MA = AC D) MA = 2MC To'g'ri javob: A) MA = MC ✔ 4. Fazodagi nuqta orqali berilgan tekislikka perpendikulyar nechta to'g'ri chiziq o'tkazish mumkin? A) cheksiz ko'p B) faqat bitta C) birorta ham D) ikkita To'g'ri javob: B) faqat bitta ✔ 5. To'g'ri burchakli parallelepipedning o'lchamlari 2, 3 va 6. Uning diagonalini toping. A) 11 B) 7 C) 49 D) √41 To'g'ri javob: B) 7 ✔ 6. ABC muntazam uchburchakning tomoni 6, O — uning markazi. OM (ABC), OM = 2. M nuqtadan ⟂ uchburchak uchlarigacha masofani toping. A) 4 B) √14 C) 2√3 D) 8 To'g'ri javob: A) 4 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 52 7. ABCD to'g'ri to'rtburchakda AB = 3, AD = 4. MA (ABC), MA = 12. MC ni toping.⟂ A) 13 B) 17 C) 19 D) 15 To'g'ri javob: A) 13 ✔ 8. Fazoda nuqta orqali berilgan to'g'ri chiziqqa perpendikulyar nechta to'g'ri chiziq o'tkazish mumkin? A) faqat bitta B) cheksiz ko'p C) ikkita D) birorta ham To'g'ri javob: B) cheksiz ko'p ✔ 9. Ikki parallel to'g'ri chiziqdan biri tekislikka perpendikulyar bo'lsa, ikkinchisi qanday joylashadi? A) tekislikka 45° burchak ostida og'ma B) u ham shu tekislikka perpendikulyar C) tekislikka parallel D) tekislikda yotadi To'g'ri javob: B) u ham shu tekislikka perpendikulyar ✔ 10. ABCD kvadrat, MA (ABCD). Quyidagi uchburchaklardan qaysi biri to'g'ri burchakli emas? ⟂ A) MBD B) MBC C) MDC D) MAB To'g'ri javob: A) MBD ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik tenglamalar 11. arcsin x ifoda x ning qanday qiymatlarida ma'noga ega? A) x — ixtiyoriy son B) −π/2 ≤ x ≤ π/2 C) −1 ≤ x ≤ 1 D) 0 ≤ x ≤ π To'g'ri javob: C) −1 ≤ x ≤ 1 ✔ 12. sin x = 0 tenglamaning yechimlarini toping. A) x = π/2 + πk, k Z ∈ B) x = π/2 + 2πk, k Z ∈ C) x = 2πk, k Z ∈ D) x = πk, k Z ∈ To'g'ri javob: D) x = πk, k ∈ Z ✔ 13. tg(x/3) = 0 tenglamaning yechimlarini toping. A) x = 3πk, k Z ∈ B) x = π/3 + πk, k Z ∈ C) x = πk, k Z ∈ D) x = πk/3, k Z ∈ To'g'ri javob: A) x = 3πk, k ∈ Z ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 53 14. sin x = 1 tenglamaning yechimi qaysi? A) x = 2πk, k Z∈ B) x = π/2 + 2πk, k Z ∈ C) x = π/2 + πk, k Z ∈ D) x = πk, k Z ∈ To'g'ri javob: B) x = π/2 + 2πk, k ∈ Z ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Perpendikulyar, og'ma va uch perpendikulyar teoremasi 15. Nuqtadan tekislikka uzunliklari 20 va 15 bo'lgan ikki og'ma o'tkazilgan. Birinchi og'maning proyeksiyasi 16 ga teng. Ikkinchi og'maning proyeksiyasini toping. A) 11 B) 7 C) 12 D) 9 To'g'ri javob: D) 9 ✔ 16. Nuqtadan tekislikkacha masofa deb nimaga aytiladi? A) og'ma proyeksiyasining uzunligiga B) eng uzun og'ma uzunligiga C) ixtiyoriy og'ma uzunligiga D) nuqtadan tekislikka tushirilgan perpendikulyar uzunligiga To'g'ri javob: D) nuqtadan tekislikka tushirilgan perpendikulyar uzunligiga ✔ 17. ABC uchburchakda C = 90°, AC = 3, BC = 4. MA (ABC), MA = 4. M nuqtadan BC to'g'ri ∠ ⟂ chiziqqacha masofani toping. A) 3 B) 4 C) √41 D) 5 To'g'ri javob: D) 5 ✔ 18. Uch perpendikulyar haqidagi teorema: tekislikda og'ma asosi orqali o'tkazilgan to'g'ri chiziq og'maning proyeksiyasiga perpendikulyar bo'lsa, u ... A) og'maning o'ziga ham perpendikulyar B) perpendikulyarga parallel C) og'ma bilan 45° burchak hosil qiladi D) og'maga parallel To'g'ri javob: A) og'maning o'ziga ham perpendikulyar ✔ 19. Nuqtadan tekislikka o'tkazilgan og'ma 10 sm, uning proyeksiyasi 6 sm. Perpendikulyar uzunligini toping. A) 8 sm B) √136 sm C) 4 sm D) 16 sm To'g'ri javob: A) 8 sm ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 54 20. ABCD kvadratning tomoni 6, MA (ABCD), MA = 8. M nuqtadan BD diagonalgacha masofani ⟂ toping. A) 10 B) 8 C) √82 D) 3√2 To'g'ri javob: C) √82 ✔ 21. ABCD kvadratning tomoni 5, MA (ABCD), MA = 12. M nuqtadan CD to'g'ri chiziqqacha masofani ⟂ toping. A) 17 B) √194 C) 13 D) 12 To'g'ri javob: C) 13 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Darajali funksiya va uning xossalari 22. y = √x funksiyaning aniqlanish sohasi qaysi sonlardan iborat? A) noldan farqli sonlar B) manfiy bo'lmagan sonlar C) manfiy sonlar D) faqat musbat sonlar To'g'ri javob: B) manfiy bo'lmagan sonlar ✔ 23. Quyidagi darajali funksiyalardan qaysi biri juft? A) y = x⁻³ B) y = x C) y = x⁵ D) y = x⁻⁴ To'g'ri javob: D) y = x⁻⁴ ✔ 24. y = x⁻² funksiya (0; +∞) oraliqda qanday o'zgaradi? A) avval o'sadi, keyin kamayadi B) o'sadi C) kamayadi D) o'zgarmas To'g'ri javob: C) kamayadi ✔ 25. y = x⁷ funksiya grafigi quyidagi nuqtalardan qaysi biridan o'tadi? A) (2; 49) B) (2; 128) C) (−1; 1) D) (3; 21) To'g'ri javob: B) (2; 128) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 55 Matematika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — n-darajali ildiz va ratsional ko'rsatkichli daraja 1. √2, 3 va ⁶√7 sonlaridan qaysi biri eng katta?∛ A) ⁶√7 B) 3 ∛ C) √2 D) ular teng To'g'ri javob: B) ∈3 ✔ 2. (8 · 27) ni hisoblang. ∛ A) 12 B) 6 C) 216 D) 18 To'g'ri javob: B) 6 ✔ 3. √(x + 3) = x − 3 tenglamani yeching. A) 6 B) 1 C) 1 va 6 D) ildizi yo'q To'g'ri javob: A) 6 ✔ 4. √(9 − 4√5) ifodani soddalashtiring. A) √5 − 2 B) 2 − √5 C) 1 D) 3 − √5 To'g'ri javob: A) √5 − 2 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning perpendikulyarligi 5. Kubning diagonali 6√3 sm. Kubning qirrasini toping. A) 3√2 sm B) 6 sm C) 18 sm D) 2√3 sm To'g'ri javob: B) 6 sm ✔ 6. a α, b a va b to'g'ri chiziq α da yotmaydi. b va α qanday joylashgan? ⟂ ⟂ A) perpendikulyar B) parallel C) b to'g'ri chiziq α da yotadi D) kesishadi, lekin perpendikulyar emas To'g'ri javob: B) parallel ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 56 7. α β va a α. a to'g'ri chiziq β ga nisbatan qanday joylashgan?∥ ⟂ A) parallel B) og'ma C) β da yotadi D) perpendikulyar To'g'ri javob: D) perpendikulyar ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik tenglamalar 8. arccos 0 ni hisoblang. A) 1 B) 0 C) π D) π/2 To'g'ri javob: D) π/2 ✔ 9. cos x = 1 tenglamani yeching. A) x = πk, k Z ∈ B) x = 2πk, k Z ∈ C) x = π/2 + 2πk, k Z ∈ D) x = π/2 + πk, k Z ∈ To'g'ri javob: B) x = 2πk, k ∈ Z ✔ 10. sin 2x = sin x tenglama [0; π] kesmada nechta ildizga ega? A) 2 ta B) 4 ta C) 3 ta D) 1 ta To'g'ri javob: C) 3 ta ✔ 11. 2 sin x − 1 = 0 tenglama [0; π] kesmada nechta ildizga ega? A) 1 ta B) 3 ta C) 2 ta D) 0 ta To'g'ri javob: C) 2 ta ✔ 12. sin x = √3/2 tenglamaning yechimlarini ko'rsating. A) x = (−1)ᵏ π/3 + πk, k Z ∈ B) x = ±π/3 + 2πk, k Z ∈ C) x = (−1)ᵏ π/3 + 2πk, k Z ∈ D) x = (−1)ᵏ π/6 + πk, k Z ∈ To'g'ri javob: A) x = (−1)ᵏ π/3 + πk, k ∈ Z ✔ 13. arctg √3 nimaga teng? A) π/6 B) π/3 C) π/4 D) 2π/3 To'g'ri javob: B) π/3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 57 14. cos 2x = 0 tenglamani yeching. A) x = π/4 + πk/2, k Z∈ B) x = π/4 + πk, k Z ∈ C) x = π/2 + πk, k Z ∈ D) x = π/4 + 2πk, k Z ∈ To'g'ri javob: A) x = π/4 + πk/2, k ∈ Z ✔ 15. sin x − √3 cos x = 0 tenglamani yeching. A) x = π/6 + πk, k Z ∈ B) x = π/3 + πk, k Z ∈ C) x = π/3 + 2πk, k Z ∈ D) x = 2π/3 + πk, k Z ∈ To'g'ri javob: B) x = π/3 + πk, k ∈ Z ✔ 16. cos x = 2 tenglama haqida nima deyish mumkin? A) yechimga ega emas B) x = 2πk, k Z ∈ C) x = π + 2πk, k Z ∈ D) x = ±arccos 2 + 2πk, k Z ∈ To'g'ri javob: A) yechimga ega emas ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Perpendikulyar, og'ma va uch perpendikulyar teoremasi 17. ABCD kvadrat, MB (ABC). MA va AD to'g'ri chiziqlar orasidagi burchakni toping. ⟂ A) 90° B) 60° C) 45° D) 30° To'g'ri javob: A) 90° ✔ 18. Nuqtadan tekislikka tushirilgan perpendikulyar 9 sm, og'ma 15 sm. Og'maning proyeksiyasini toping. A) 24 sm B) 6 sm C) 3√34 sm D) 12 sm To'g'ri javob: D) 12 sm ✔ 19. Nuqtadan tekislikka tushirilgan perpendikulyar va shu nuqtadan o'tkazilgan og'ma uzunliklarini taqqoslang. A) perpendikulyar og'madan uzun B) ular teng C) og'ma perpendikulyardan uzun D) taqqoslab bo'lmaydi To'g'ri javob: C) og'ma perpendikulyardan uzun ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 58 20. Kvadratning tomoni 4. Uning markazi O dan kvadrat tekisligiga MO = √5 perpendikulyar o'tkazilgan. M dan kvadrat tomonlarigacha masofani toping. A) √13 B) √21 C) √5 D) 3 To'g'ri javob: D) 3✔ 21. Nuqtadan tekislikka uzunliklari 13 sm va 15 sm bo'lgan og'malar o'tkazilgan, proyeksiyalarining ayirmasi 4 sm. Nuqtadan tekislikkacha masofani toping. A) 9 sm B) 14 sm C) 5 sm D) 12 sm To'g'ri javob: D) 12 sm ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Darajali funksiya va uning xossalari 22. y = x⁻³ funksiyaning juft-toqligini aniqlang. A) toq B) juft C) juft ham emas, toq ham emas D) davriy To'g'ri javob: A) toq ✔ 23. y = x⁴ funksiya juft yoki toqmi? A) davriy B) juft ham, toq ham emas C) juft D) toq To'g'ri javob: C) juft ✔ 24. y = x⁶ funksiya uchun qaysi tasdiq to'g'ri? A) butun son o'qida kamayadi B) butun son o'qida o'sadi C) x ≤ 0 da kamayadi, x ≥ 0 da o'sadi D) x ≤ 0 da o'sadi, x ≥ 0 da kamayadi To'g'ri javob: C) x ≤ 0 da kamayadi, x ≥ 0 da o'sadi ✔ 25. y = x⁻² funksiya grafigi qaysi choraklarda joylashgan? A) I va II B) III va IV C) II va IV D) I va III To'g'ri javob: A) I va II ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 59 Matematika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — n-darajali ildiz va ratsional ko'rsatkichli daraja 1. 2 · 4 ko'paytmani hisoblang.∛ ∛ A) 8 B) 6 ∛ C) 4 D) 2 To'g'ri javob: D) 2 ✔ 2. (0,04)^(−1/2) ni hisoblang. A) 0,2 B) −0,02 C) 25 D) 5 To'g'ri javob: D) 5 ✔ 3. ⁴√(−16) ifoda haqida nima deyish mumkin? A) 8 ga teng B) −4 ga teng C) haqiqiy sonlarda ma'noga ega emas D) −2 ga teng To'g'ri javob: C) haqiqiy sonlarda ma'noga ega emas ✔ 4. 2^(1/2) · 2^(3/2) ni hisoblang. A) 4 B) 2 C) 2√2 D) 8 To'g'ri javob: A) 4 ✔ 5. a^(1/2) · a^(1/3) ko'paytmani daraja shaklida yozing (a > 0). A) a^(1/5) B) a^(1/6) C) a^(2/5) D) a^(5/6) To'g'ri javob: D) a^(5/6) ✔ 6. √( x) ifodani bitta ildiz shaklida yozing (x ≥ 0). ∛ A) x^(2/3) B) ⁶√x C) ⁹√x D) ⁵√x To'g'ri javob: B) ⁶√x ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 60 7. a^(3/4) : a^(1/2) bo'linmani soddalashtiring (a > 0). A) a^(5/4) B) a^(1/4) C) a^(3/8) D) a^(3/2) To'g'ri javob: B) a^(1/4)✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning perpendikulyarligi 8. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda BD to'g'ri chiziq qaysi tekislikka perpendikulyar? A) (BB₁D₁) B) (ABC) C) (ACC₁) D) (ABB₁) To'g'ri javob: C) (ACC₁) ✔ 9. Balandligi 12 m bo'lgan vertikal ustunning uchidan asosidan 5 m uzoqlikdagi yerdagi nuqtagacha sim tortilgan. Sim uzunligini toping. A) 13 m B) 7 m C) √119 m D) 17 m To'g'ri javob: A) 13 m ✔ 10. Bitta tekislikka perpendikulyar bo'lgan ikki to'g'ri chiziq qanday joylashgan? A) perpendikulyar B) parallel C) kesishadi D) ayqash To'g'ri javob: B) parallel ✔ 11. a α va a β (α va β — turli tekisliklar). α va β qanday joylashgan? ⟂ ⟂ A) kesishadi B) perpendikulyar C) ustma-ust tushadi D) parallel To'g'ri javob: D) parallel ✔ 12. To'g'ri chiziq tekislikka perpendikulyar deyiladi, agar u ... A) tekislikni kesib o'tsa B) tekislikka parallel bo'lsa C) tekislikdagi bitta to'g'ri chiziqqa perpendikulyar bo'lsa D) tekislikdagi ixtiyoriy to'g'ri chiziqqa perpendikulyar bo'lsa To'g'ri javob: D) tekislikdagi ixtiyoriy to'g'ri chiziqqa perpendikulyar bo'lsa ✔ 13. ABC uchburchakda C = 90°, AD (ABC). BC to'g'ri chiziq (ACD) tekislikka nisbatan qanday ∠ ⟂ joylashgan? A) parallel B) 45° burchak ostida kesishadi C) BC tekislikda yotadi D) perpendikulyar To'g'ri javob: D) perpendikulyar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 61 Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik tenglamalar 14. tg x = −1 tenglamaning eng kichik musbat ildizini toping. A) 3π/4 B) 5π/4 C) π/4 D) 7π/4 To'g'ri javob: A) 3π/4✔ 15. 2sin²x + sin x − 1 = 0 tenglama [0; 2π) oraliqda nechta ildizga ega? A) 3 ta B) 2 ta C) 1 ta D) 4 ta To'g'ri javob: A) 3 ta ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Perpendikulyar, og'ma va uch perpendikulyar teoremasi 16. Uchburchakning tomonlari 13, 14 va 15. M nuqta uchburchak tekisligidan 3 masofada va uchburchak tomonlaridan teng uzoqlikda (proyeksiyasi uchburchak ichida). M dan tomonlargacha masofani toping. A) 4 B) 5 C) 3 D) 7 To'g'ri javob: B) 5 ✔ 17. Og'ma o'zining proyeksiyasidan 2 marta uzun. Og'ma va tekislik orasidagi burchakni toping. A) 30° B) 60° C) 45° D) 90° To'g'ri javob: B) 60° ✔ 18. ABC teng yonli uchburchakda AB = AC, D — BC ning o'rtasi, MA (ABC). MD va BC to'g'ri chiziqlar ⟂ qanday joylashgan? A) parallel B) 45° burchak ostida kesishadi C) ayqash D) perpendikulyar To'g'ri javob: D) perpendikulyar ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Darajali funksiya va uning xossalari 19. Qaysi son katta: (−2,5)⁴ yoki (−3)⁴? A) (−2,5)⁴ B) taqqoslab bo'lmaydi C) (−3)⁴ D) ular teng To'g'ri javob: C) (−3)⁴ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 62 20. y = x⁴ va y = 16 funksiyalar grafiklari nechta nuqtada kesishadi? A) 2 ta B) 4 ta C) 1 ta D) 0 ta To'g'ri javob: A) 2 ta✔ 21. y = x³ funksiyaning [−1; 2] kesmadagi eng kichik qiymatini toping. A) 8 B) 0 C) 2 D) −1 To'g'ri javob: D) −1 ✔ 22. x⁵ = −32 tenglamani yeching. A) x = −16 B) x = −2 C) x = −6,4 D) yechimi yo'q To'g'ri javob: B) x = −2 ✔ 23. y = x⁻¹ funksiyaning grafigi qanday nomlanadi? A) to'g'ri chiziq B) parabola C) kubik parabola D) giperbola To'g'ri javob: D) giperbola ✔ 24. x⁶ = −64 tenglamaning haqiqiy ildizlari haqida nima deyish mumkin? A) x = −8 B) x = ±4 C) x = −2 D) haqiqiy ildizi yo'q To'g'ri javob: D) haqiqiy ildizi yo'q ✔ 25. f(x) = x³ bo'lsa, f(−2) ni toping. A) 9 B) −8 C) −6 D) 4 To'g'ri javob: B) −8 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 63 Matematika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — n-darajali ildiz va ratsional ko'rsatkichli daraja 1. ⁴√16 ni hisoblang. A) 64 B) 8 C) 2 D) 4 To'g'ri javob: C) 2✔ 2. x^(1/2) = 4 tenglamani yeching. A) 8 B) 16 C) 1/16 D) 2 To'g'ri javob: B) 16 ✔ 3. 16^(−1/4) ning qiymatini toping. A) 2 B) 1/2 C) −4 D) 1/4 To'g'ri javob: B) 1/2 ✔ 4. ⁵√(−32) ning qiymati qaysi? A) ma'noga ega emas B) −2 C) 4 D) −32/5 To'g'ri javob: B) −2 ✔ 5. (a^(2/3))^(3/4) ifodani soddalashtiring (a > 0). A) a^(17/12) B) a^(1/2) C) a^(9/8) D) a^(8/9) To'g'ri javob: B) a^(1/2) ✔ 6. 81^(3/4) ni hisoblang. A) 60,75 B) 9 C) 27 D) 243 To'g'ri javob: C) 27 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 64 Bo'lim (BSB): Geometriya — To'g'ri chiziq va tekislikning perpendikulyarligi 7. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AA₁ qirra qaysi tekislikka perpendikulyar? A) (ABB₁) B) (A₁BD) C) (ACC₁) D) (ABC) To'g'ri javob: D) (ABC)✔ 8. Radiusi 7 sm bo'lgan doiraning markazi O. OK doira tekisligi, OK = 24 sm. K nuqtadan aylana ⟂ nuqtalarigacha masofani toping. A) 17 sm B) 25 sm C) 31 sm D) 24 sm To'g'ri javob: B) 25 sm ✔ 9. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AB va B₁C to'g'ri chiziqlar orasidagi burchakni toping. A) 90° B) 0° C) 45° D) 60° To'g'ri javob: A) 90° ✔ 10. To'g'ri chiziq va tekislikning perpendikulyarlik belgisiga ko'ra to'g'ri chiziq tekislikdagi qanday to'g'ri chiziqlarga perpendikulyar bo'lishi yetarli? A) bitta to'g'ri chiziqqa B) ikkita parallel to'g'ri chiziqqa C) ikkita kesishuvchi to'g'ri chiziqqa D) ikkita ayqash to'g'ri chiziqqa To'g'ri javob: C) ikkita kesishuvchi to'g'ri chiziqqa ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Trigonometrik tenglamalar 11. 2cos²x − cos x = 0 tenglamaning [0; π] kesmadagi ildizlarini toping. A) faqat π/2 B) π/6 va π/2 C) π/3 va 2π/3 D) π/3 va π/2 To'g'ri javob: D) π/3 va π/2 ✔ 12. cos x = 1/2 tenglamani yeching. A) x = ±π/6 + 2πk, k Z ∈ B) x = π/3 + πk, k Z ∈ C) x = ±2π/3 + 2πk, k Z ∈ D) x = ±π/3 + 2πk, k Z ∈ To'g'ri javob: D) x = ±π/3 + 2πk, k ∈ Z ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 65 13. sin x = −1/2 tenglamaning [π; 3π/2] kesmadagi ildizini toping. A) 5π/4 B) 7π/6 C) 4π/3 D) 11π/6 To'g'ri javob: B) 7π/6✔ 14. arcsin(1/2) ning qiymatini toping. A) π/6 B) π/3 C) 5π/6 D) π/4 To'g'ri javob: A) π/6 ✔ 15. arcsin(−√2/2) ning qiymatini toping. A) 5π/4 B) 3π/4 C) −π/3 D) −π/4 To'g'ri javob: D) −π/4 ✔ 16. cos(x − π/4) = 0 tenglamani yeching. A) x = 3π/4 + πk, k Z ∈ B) x = π/2 + πk, k Z ∈ C) x = π/4 + πk, k Z ∈ D) x = 3π/4 + 2πk, k Z ∈ To'g'ri javob: A) x = 3π/4 + πk, k ∈ Z ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Perpendikulyar, og'ma va uch perpendikulyar teoremasi 17. Uchburchakning tomonlari 6, 8 va 10. Fazodagi M nuqta uchburchak uchlarining har biridan 13 masofada. M dan uchburchak tekisligigacha masofani toping. A) 10 B) 8 C) 12 D) 5 To'g'ri javob: C) 12 ✔ 18. Bir nuqtadan tekislikka o'tkazilgan teng og'malarning proyeksiyalari haqida nima deyish mumkin? A) biri ikkinchisidan ikki marta uzun B) teng C) perpendikulyar D) har xil To'g'ri javob: B) teng ✔ 19. M nuqtadan ABC uchburchak tekisligiga MO perpendikulyar tushirilgan (O uchburchak ichida). M nuqta uchburchak tomonlaridan teng uzoqlikda. O nuqta qanday nuqta? A) balandliklar kesishgan nuqtasi B) tashqi chizilgan aylana markazi C) ichki chizilgan aylana markazi D) medianalar kesishgan nuqtasi To'g'ri javob: C) ichki chizilgan aylana markazi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 66 Bo'lim (BSB): Algebra — Darajali funksiya va uning xossalari 20. y = x³ funksiyaning qiymatlar sohasini toping. A) [0; +∞) B) [−1; 1] C) (1; +∞) D) (−∞; +∞) To'g'ri javob: D) (−∞; +∞)✔ 21. y = x⁻² funksiyaning aniqlanish sohasini toping. A) (−∞; +∞) B) [1; +∞) C) (0; +∞) D) (−∞; 0) (0; +∞) ∪ To'g'ri javob: D) (−∞; 0) ∈ (0; +∞) ✔ 22. x⁴ = 81 tenglama haqiqiy ildizlarining yig'indisini toping. A) 6 B) 0 C) 9 D) 3 To'g'ri javob: B) 0 ✔ 23. Qaysi son katta: 1,3⁵ yoki 1,2⁵? A) ular teng B) 1,2⁵ C) taqqoslab bo'lmaydi D) 1,3⁵ To'g'ri javob: D) 1,3⁵ ✔ 24. y = x⁵ funksiyaning monotonligi haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) faqat x ≥ 1 da o'sadi B) (0; +∞) da kamayadi C) o'smaydi ham, kamaymaydi ham D) butun son o'qida o'sadi To'g'ri javob: D) butun son o'qida o'sadi ✔ 25. (0,5)⁻² ning qiymatini toping. A) 2 B) 4 C) −1 D) 0,25 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 67 Matematika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Ikki yoqli burchak va tekisliklarning perpendikulyarligi 1. Muntazam to'rtburchakli piramida asosining tomoni 6, balandligi 3. Yon yoq va asos tekisligi orasidagi ikki yoqli burchakni toping. A) 60° B) 45° C) 30° D) 90° To'g'ri javob: B) 45°✔ 2. Ikki yoqli burchak deb nimaga aytiladi? A) umumiy boshlang'ich nuqtaga ega ikki nurdan hosil bo'lgan figuraga B) ikki kesishuvchi to'g'ri chiziqdan hosil bo'lgan figuraga C) umumiy chegaraviy to'g'ri chiziqqa ega ikki yarim tekislikdan hosil bo'lgan figuraga D) umumiy uchga ega uchta yarim tekislikdan hosil bo'lgan figuraga To'g'ri javob: C) umumiy chegaraviy to'g'ri chiziqqa ega ikki yarim tekislikdan hosil bo'lgan figuraga ✔ 3. Ikki yoqli burchak 60° ga teng. Bir yoqdagi nuqta qirradan 10 sm masofada joylashgan. Bu nuqtadan ikkinchi yoq tekisligigacha masofani toping. A) 5 sm B) 10 sm C) 10√3 sm D) 5√3 sm To'g'ri javob: D) 5√3 sm ✔ 4. Muntazam to'rtburchakli piramida asosining tomoni 4, apofemasi 4. Yon yoq va asos orasidagi ikki yoqli burchakni toping. A) 90° B) 30° C) 60° D) 45° To'g'ri javob: C) 60° ✔ 5. α β. A α va B β nuqtalar ularning kesishish chizig'idan mos ravishda 3 va 4 masofada, A va B ⟂ ∈ ∈ ning bu chiziqqa proyeksiyalari orasidagi masofa 12. AB ni toping. A) 13 B) √153 C) 19 D) 5 To'g'ri javob: A) 13 ✔ 6. Ko'pburchak yuzi S, uning ortogonal proyeksiyasi yuzi S₁, tekisliklar orasidagi burchak φ. Qaysi formula to'g'ri? A) S = S₁ · cos φ B) S₁ = S · cos φ C) S₁ = S · tg φ D) S₁ = S · sin φ To'g'ri javob: B) S₁ = S · cos φ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 68 Bo'lim (BSB): Algebra — Hosilaning geometrik va fizik ma'nosi 7. y = 1/x funksiya grafigiga x₀ = 1 nuqtada o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsiyentini toping. A) 2 B) 1/2 C) 0 D) −1 To'g'ri javob: D) −1✔ 8. f(x) = x² − 4x + 1 funksiya grafigining qaysi nuqtasida urinma Ox o'qiga parallel? A) (2; 1) B) (4; 1) C) (−2; 13) D) (2; −3) To'g'ri javob: D) (2; −3) ✔ 9. Biror oraliqda f (x) > 0 bo'lsa, f funksiya shu oraliqda qanday bo'ladi? ′ A) kamayadi B) o'sadi C) nolga teng D) o'zgarmas To'g'ri javob: B) o'sadi ✔ 10. f(x) = x² funksiya grafigiga o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsiyenti 4 ga teng. Urinish nuqtasining abssissasini toping. A) 8 B) 16 C) 2 D) 4 To'g'ri javob: C) 2 ✔ 11. Jism s(t) = 4t² (m) qonun bo'yicha harakatlanadi. [1; 3] vaqt oralig'idagi o'rtacha tezlikni toping. A) 24 m/s B) 32 m/s C) 8 m/s D) 16 m/s To'g'ri javob: D) 16 m/s ✔ 12. Jism s(t) = 5t − t² (m) qonun bo'yicha harakatlanadi. Qaysi paytda jism to'xtaydi (tezligi nolga teng bo'ladi)? A) 5 s da B) 10 s da C) 2,5 s da D) 1 s da To'g'ri javob: C) 2,5 s da ✔ 13. Moddiy nuqta x(t) = 2t³ (m) qonun bo'yicha harakatlanmoqda. t = 1 s dagi tezlanishni toping. A) 12 m/s² B) 2 m/s² C) 24 m/s² D) 6 m/s² To'g'ri javob: A) 12 m/s² ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 69 Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va differensiallash qoidalari 14. (√x) hosila qaysi ifodaga teng (x > 0)?′ A) √x/2 B) 1/(2√x) C) 2√x D) 1/√x To'g'ri javob: B) 1/(2√x) ✔ 15. f(x) = x · sin x funksiyaning hosilasini toping. A) sin x + x cos x B) cos x C) x cos x D) sin x + cos x To'g'ri javob: A) sin x + x cos x ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda masofalar va burchaklar 16. Muntazam to'rtburchakli piramidaning yon qirrasi 10, balandligi 8. Yon qirra va asos tekisligi orasidagi burchak sinusini toping. A) 3/4 B) 3/5 C) 4/3 D) 4/5 To'g'ri javob: D) 4/5 ✔ 17. Nuqta tekislikdan 6 sm masofada. Shu nuqtadan o'tkazilgan og'ma 12 sm. Og'ma va tekislik orasidagi burchakni toping. A) 30° B) 90° C) 60° D) 45° To'g'ri javob: A) 30° ✔ 18. Ayqash a va b to'g'ri chiziqlar orasidagi masofani topishning yana bir usuli qaysi? A) b orqali a ga parallel o'tkazilgan tekislikdan a gacha masofani topish B) a va b orasidagi burchakni topish C) a va b dagi ixtiyoriy ikki nuqta orasidagi masofani topish D) a ni b ga parallel ko'chirib, ular orasidagi burchakni o'lchash To'g'ri javob: A) b orqali a ga parallel o'tkazilgan tekislikdan a gacha masofani topish ✔ 19. AB kesma α tekislikni kesib o'tadi. A va B nuqtalar α dan 3 sm va 7 sm masofada. AB kesma o'rtasidan α gacha masofani toping. A) 2 sm B) 4 sm C) 5 sm D) 10 sm To'g'ri javob: A) 2 sm ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 70 20. To'g'ri chiziq va tekislik orasidagi burchak deb nimaga aytiladi? A) to'g'ri chiziq va uning shu tekislikdagi proyeksiyasi orasidagi burchakka B) to'g'ri chiziq va tekislikka parallel to'g'ri chiziq orasidagi burchakka C) to'g'ri chiziq va tekislikdagi ixtiyoriy to'g'ri chiziq orasidagi burchakka D) to'g'ri chiziq va tekislik normali orasidagi burchakka To'g'ri javob: A) to'g'ri chiziq va uning shu tekislikdagi proyeksiyasi orasidagi burchakka✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Sonli ketma-ketlik va uning limiti 21. Arifmetik progressiyada a₁ = 3, d = 4. a₁₀ ni toping. A) 35 B) 40 C) 39 D) 43 To'g'ri javob: C) 39 ✔ 22. a = (−1)ⁿ/n ketma-ketlikning uchinchi hadini toping. ₙ A) −1/9 B) −3 C) −1/3 D) 1/4 To'g'ri javob: C) −1/3 ✔ 23. Quyidagi ketma-ketliklardan qaysi biri yaqinlashuvchi? A) a = (n + 1)/n ₙ B) a = n² ₙ C) a = 2ⁿ ₙ D) a = (−1)ⁿ ₙ To'g'ri javob: A) a ∈ = (n + 1)/n ✔ 24. lim (√(n² + n) − n) ni hisoblang (n → ∞). A) ∞ B) 1/2 C) 0 D) 1 To'g'ri javob: B) 1/2 ✔ 25. lim (1/2)ⁿ ning qiymati qaysi (n → ∞)? A) 1/2 B) 1 C) 0 D) ∞ To'g'ri javob: C) 0 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 71 Matematika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Ikki yoqli burchak va tekisliklarning perpendikulyarligi 1. Yuzi 20 sm² bo'lgan uchburchakning tekisligi α tekislik bilan 30° burchak hosil qiladi. Uchburchakning α ga ortogonal proyeksiyasi yuzini toping. A) 10 sm² B) 40 sm² C) 20√3 sm² D) 10√3 sm² To'g'ri javob: D) 10√3 sm²✔ 2. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda (ACC₁) va (BDD₁) diagonal kesimlar tekisliklari orasidagi burchakni toping. A) 45° B) 60° C) 30° D) 90° To'g'ri javob: D) 90° ✔ 3. α β. α tekislikdagi nuqtadan β tekislikka tushirilgan perpendikulyar qayerda yotadi? ⟂ A) β ga parallel tekislikda B) α ga perpendikulyar tekislikda C) β tekislikda D) α tekislikda To'g'ri javob: D) α tekislikda ✔ 4. α β. α tekislikda yotgan a to'g'ri chiziq tekisliklarning kesishish chizig'iga perpendikulyar. a va β ⟂ qanday joylashgan? A) perpendikulyar B) 45° burchak ostida kesishadi C) a to'g'ri chiziq β da yotadi D) parallel To'g'ri javob: A) perpendikulyar ✔ 5. Bitta tekislikka perpendikulyar bo'lgan ikki tekislik albatta parallel bo'ladimi? A) ha, har doim parallel bo'ladi B) ha, agar ular turli bo'lsa C) yo'q, ular kesishishi ham mumkin D) yo'q, ular har doim perpendikulyar bo'ladi To'g'ri javob: C) yo'q, ular kesishishi ham mumkin ✔ 6. Yuzi 16 sm² bo'lgan kvadratning ortogonal proyeksiyasi yuzi 8√2 sm². Kvadrat tekisligi va proyeksiya tekisligi orasidagi burchakni toping. A) 90° B) 30° C) 45° D) 60° To'g'ri javob: C) 45° ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 72 Bo'lim (BSB): Algebra — Hosilaning geometrik va fizik ma'nosi 7. y = √x funksiya grafigiga x₀ = 4 nuqtada o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsiyentini toping. A) 1/4 B) 4 C) 2 D) 1/2 To'g'ri javob: A) 1/4✔ 8. y = x³ funksiya grafigining nechta nuqtasida o'tkazilgan urinma y = 3x + 5 to'g'ri chiziqqa parallel? A) 2 ta B) 1 ta C) 0 ta D) 3 ta To'g'ri javob: A) 2 ta ✔ 9. y = f(x) funksiya grafigiga x₀ nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasi qaysi? A) y = x₀ + f(x₀)(x − x₀) B) y = f(x₀) + f (x₀)x ′ C) y = f(x₀) + f (x₀)(x − x₀) ′ D) y = f (x₀)(x − x₀) ′ To'g'ri javob: C) y = f(x₀) + f (x₀)(x − x₀) ✔ ′ 10. Jism s(t) = t² + 3t (m) qonun bo'yicha harakatlanmoqda. t = 2 s paytdagi tezlikni toping. A) 10 m/s B) 5 m/s C) 7 m/s D) 4 m/s To'g'ri javob: C) 7 m/s ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va differensiallash qoidalari 11. f(x) = x³ − 3x funksiya uchun f (x) = 0 tenglamaning ildizlarini toping. ′ A) x = 0 B) x = ±√3 C) x = 0 va x = 1 D) x = ±1 To'g'ri javob: D) x = ±1 ✔ 12. f(x) = 4√x bo'lsa, f (4) ni toping. ′ A) 4 B) 2 C) 1 D) 1/2 To'g'ri javob: C) 1 ✔ 13. (x⁵) hosilani toping. ′ A) 5x⁵ B) x⁴ C) 5x⁴ D) x⁶/6 To'g'ri javob: C) 5x⁴ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 73 Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda masofalar va burchaklar 14. AB kesma α tekislikni kesmaydi. A va B nuqtalar α dan 3 sm va 7 sm masofada. AB kesma o'rtasidan α gacha masofani toping. A) 5 sm B) 10 sm C) 4 sm D) 2 sm To'g'ri javob: A) 5 sm✔ 15. Uzunligi 20 bo'lgan AB kesma α tekislikni kesib o'tadi. A nuqta α dan 4, B nuqta esa 6 masofada. AB va α orasidagi burchakni toping. A) 45° B) 30° C) 60° D) 90° To'g'ri javob: B) 30° ✔ 16. Uzunligi 13 bo'lgan AB kesma α tekislikni kesmaydi, uning uchlari α dan 3 va 8 masofada. AB ning α dagi proyeksiyasi uzunligini toping. A) 5 B) 12 C) 4√3 D) 13 To'g'ri javob: B) 12 ✔ 17. To'g'ri chiziq tekislikka parallel. To'g'ri chiziqdan tekislikkacha masofa deb nimaga aytiladi? A) to'g'ri chiziq va uning proyeksiyasi orasidagi burchakka B) tekislikdagi ixtiyoriy nuqtadan to'g'ri chiziqqacha bo'lgan og'ma uzunligiga C) to'g'ri chiziqdagi ikki nuqta orasidagi masofaga D) to'g'ri chiziqning ixtiyoriy nuqtasidan tekislikkacha masofaga To'g'ri javob: D) to'g'ri chiziqning ixtiyoriy nuqtasidan tekislikkacha masofaga ✔ 18. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda B₁D diagonal va (ABC) tekislik orasidagi burchakning tangensini toping. A) √2/2 B) 1 C) √3/3 D) √2 To'g'ri javob: A) √2/2 ✔ 19. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning qirrasi 2. B₁ uchdan AC to'g'ri chiziqqacha masofani toping. A) 2 B) 2√2 C) √5 D) √6 To'g'ri javob: D) √6 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 74 Bo'lim (BSB): Algebra — Sonli ketma-ketlik va uning limiti 20. a = (−1)ⁿ ketma-ketlik haqida qaysi tasdiq to'g'ri?ₙ A) 1 ga intiladi B) 0 ga intiladi C) chegaralangan, lekin limitga ega emas D) chegaralanmagan To'g'ri javob: C) chegaralangan, lekin limitga ega emas ✔ 21. a = 2n + 1 formula bilan berilgan ketma-ketlikning 5-hadini toping. ₙ A) 11 B) 10 C) 7 D) 12 To'g'ri javob: A) 11 ✔ 22. 1, 4, 9, 16, ... ketma-ketlikning umumiy hadi formulasini ko'rsating. A) a = 3n − 2 ₙ B) a = 2n − 1 ₙ C) a = n + 3 ₙ D) a = n² ₙ To'g'ri javob: D) a ∈ = n² ✔ 23. a = 1/n ketma-ketlik haqida qaysi tasdiq to'g'ri? ₙ A) o'suvchi va chegaralanmagan B) o'suvchi va chegaralangan C) kamayuvchi va chegaralanmagan D) kamayuvchi va chegaralangan To'g'ri javob: D) kamayuvchi va chegaralangan ✔ 24. a = (n − 1)/(n + 1) ketma-ketlikning nechanchi hadi 9/11 ga teng? ₙ A) 10-hadi B) 9-hadi C) 11-hadi D) 20-hadi To'g'ri javob: A) 10-hadi ✔ 25. lim (5 − 2/n) ni toping (n → ∞). A) 0 B) 3 C) 7 D) 5 To'g'ri javob: D) 5 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 75 Matematika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Ikki yoqli burchak va tekisliklarning perpendikulyarligi 1. Ikki tekislik perpendikulyar bo'lishi uchun qaysi shart yetarli? A) ikkalasi uchinchi tekislikka parallel bo'lsa B) biri ikkinchisiga perpendikulyar to'g'ri chiziq orqali o'tsa C) ular umumiy nuqtaga ega bo'lsa D) biri ikkinchisiga parallel to'g'ri chiziq orqali o'tsa To'g'ri javob: B) biri ikkinchisiga perpendikulyar to'g'ri chiziq orqali o'tsa✔ 2. Ikki yoqli burchak 30° ga teng. Bir yoqdagi nuqta ikkinchi yoq tekisligidan 4 sm masofada joylashgan. Nuqtadan qirragacha masofani toping. A) 4√3 sm B) 2 sm C) 8 sm D) 8√3/3 sm To'g'ri javob: C) 8 sm ✔ 3. Ikki yoqli burchakning kattaligi qanday chegaralarda bo'ladi? A) 0° dan 360° gacha B) 0° dan 180° gacha C) 90° dan 180° gacha D) 0° dan 90° gacha To'g'ri javob: B) 0° dan 180° gacha ✔ 4. Muntazam tetraedrning ikki yoqli burchagi kosinusini toping. A) 1/3 B) √3/3 C) √2/2 D) 1/2 To'g'ri javob: A) 1/3 ✔ 5. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda (ABC) va (BB₁C₁) tekisliklar orasidagi burchakni toping. A) 0° B) 45° C) 60° D) 90° To'g'ri javob: D) 90° ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosilaning geometrik va fizik ma'nosi 6. f(x) = x² − 2x funksiya grafigiga x₀ = 1 nuqtada o'tkazilgan urinma Ox o'qining musbat yo'nalishi bilan qanday burchak hosil qiladi? A) 0° (urinma Ox ga parallel) B) 135° C) 45° D) 90° To'g'ri javob: A) 0° (urinma Ox ga parallel) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 76 7. Yuqoriga otilgan jismning balandligi h(t) = 20t − 5t² (m) qonun bo'yicha o'zgaradi. Jism ko'tarilgan eng katta balandlikni toping. A) 2 m B) 20 m C) 40 m D) 15 m To'g'ri javob: B) 20 m✔ 8. y = x² funksiya grafigiga x₀ = 1 nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini yozing. A) y = x + 1 B) y = 2x − 2 C) y = 2x D) y = 2x − 1 To'g'ri javob: D) y = 2x − 1 ✔ 9. f (x₀) hosilaning geometrik ma'nosi nima? ′ A) grafik va Ox o'qi orasidagi yuz B) funksiyaning x₀ nuqtadagi qiymati C) grafikka o'tkazilgan urinmaning uzunligi D) grafikka x₀ nuqtada o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsiyenti To'g'ri javob: D) grafikka x₀ nuqtada o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsiyenti ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va differensiallash qoidalari 10. f(x) = 5x − 2 funksiya uchun Δx = 0,1 bo'lganda funksiya orttirmasi Δf ni toping. A) 5 B) 0,1 C) 0,5 D) −1,5 To'g'ri javob: C) 0,5 ✔ 11. f(x) = 1/(x + 2) bo'lsa, f (−1) ni hisoblang. ′ A) 2 B) 0 C) −1 D) −1/2 To'g'ri javob: C) −1 ✔ 12. f funksiyaning x₀ nuqtadagi hosilasi ta'rifi qaysi? A) f (x₀) = lim (Δf/Δx), Δx → 0 ′ B) f (x₀) = f(x₀ + Δx) ′ C) f (x₀) = lim (Δx/Δf), Δx → 0 ′ D) f (x₀) = Δf · Δx ′ To'g'ri javob: A) f (x₀) = lim (Δf/Δx), Δx → 0 ✔ ′ 13. f(x) = x³ − 2x bo'lsa, f (2) ni hisoblang. ′ A) 10 B) 8 C) 12 D) 4 To'g'ri javob: A) 10 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 77 14. Bo'linmaning hosilasi (u/v) qaysi formula bilan topiladi?′ A) (u v − uv )/v² ′ ′ B) u v + uv ′ ′ C) (u v − uv )/v ′ ′ D) u /v ′ ′ To'g'ri javob: A) (u v − uv )/v² ✔ ′ ′ 15. (1/x) hosilani toping (x ≠ 0). ′ A) x² B) −1/x C) −1/x² D) 1/(2x) To'g'ri javob: C) −1/x² ✔ 16. f(x) = 3x² − 4x + 1 funksiyaning hosilasini toping. A) 3x − 4 B) 6x + 1 C) 6x − 4 D) 6x² − 4 To'g'ri javob: C) 6x − 4 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda masofalar va burchaklar 17. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning qirrasi 5 sm. AB va CC₁ ayqash to'g'ri chiziqlar orasidagi masofani toping. A) 2,5 sm B) 5√3 sm C) 5√2 sm D) 5 sm To'g'ri javob: D) 5 sm ✔ 18. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning qirrasi 3. A uchdan (A₁BD) tekislikkacha masofani toping. A) √6 B) 3√3 C) √3 D) 3√2/2 To'g'ri javob: C) √3 ✔ 19. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning qirrasi 3. A₁C₁ va BD ayqash to'g'ri chiziqlar orasidagi masofani toping. A) 3√2 B) 3√2/2 C) 3√3 D) 3 To'g'ri javob: D) 3 ✔ 20. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning qirrasi 7. AB va DC₁ ayqash to'g'ri chiziqlar orasidagi masofani toping. A) 7 B) 7√2 C) 7√2/2 D) 7√3 To'g'ri javob: A) 7 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 78 21. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning qirrasi 4. A nuqtadan (BCC₁) tekislikkacha masofani toping. A) 4 B) 4√2 C) 2 D) 4√3 To'g'ri javob: A) 4✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Sonli ketma-ketlik va uning limiti 22. a = n² − n ketma-ketlikning a₄ hadini toping. ₙ A) 8 B) 16 C) 20 D) 12 To'g'ri javob: D) 12 ✔ 23. lim (1/n) ni toping (n → ∞). A) 1 B) 0 C) 1/2 D) ∞ To'g'ri javob: B) 0 ✔ 24. Quyidagi ketma-ketliklardan qaysi biri o'suvchi? A) a = 1/n ₙ B) a = −n² ₙ C) a = (−1)ⁿ ₙ D) a = 3n − 1 ₙ To'g'ri javob: D) a ∈ = 3n − 1 ✔ 25. lim (2n + 1)/n ni hisoblang (n → ∞). A) 3 B) 0 C) 2 D) 1 To'g'ri javob: C) 2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 79 Matematika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Ikki yoqli burchak va tekisliklarning perpendikulyarligi 1. Tomoni 2 bo'lgan ABCD kvadrat BD diagonal bo'yicha (ABD) (CBD) bo'ladigan qilib bukildi. A va C ⟂ nuqtalar orasidagi masofani toping. A) 2 B) 2√2 C) 1 D) 4 To'g'ri javob: A) 2 ✔ 2. Kesishuvchi α va β tekisliklarning har biri γ tekislikka perpendikulyar. α va β ning kesishish chizig'i γ ga nisbatan qanday joylashgan? A) γ da yotadi B) og'ma C) perpendikulyar D) parallel To'g'ri javob: C) perpendikulyar ✔ 3. Ikki yoqli burchakning chiziqli burchagi qanday hosil qilinadi? A) yoqlarda qirraga parallel o'tkazilgan nurlar orasidagi burchak B) yoqlarda ixtiyoriy o'tkazilgan nurlar orasidagi burchak C) yoqlar orasidagi eng qisqa masofa D) qirraning bir nuqtasidan yoqlarda qirraga perpendikulyar o'tkazilgan nurlar orasidagi burchak To'g'ri javob: D) qirraning bir nuqtasidan yoqlarda qirraga perpendikulyar o'tkazilgan nurlar ✔ orasidagi burchak Bo'lim (BSB): Algebra — Hosilaning geometrik va fizik ma'nosi 4. Jism tezligi v(t) = 3t² (m/s). t = 1 s paytdagi tezlanishni toping. A) 6 m/s² B) 9 m/s² C) 2 m/s² D) 3 m/s² To'g'ri javob: A) 6 m/s² ✔ 5. f(x) = x² + 1 funksiya grafigiga x₀ = 1 nuqtada o'tkazilgan urinma Oy o'qini qaysi nuqtada kesadi? A) (0; 0) B) (0; 1) C) (0; 3) D) (0; 2) To'g'ri javob: A) (0; 0) ✔ 6. f funksiya grafigiga x₀ nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasi y = 3x − 2. f (x₀) ni toping. ′ A) −2 B) 1 C) 3 D) 0 To'g'ri javob: C) 3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 80 7. Jismning harakat qonuni s(t) bo'lsa, s (t) hosila nimani bildiradi?′ A) oniy tezlikni B) vaqtni C) kuchni D) tezlanishni To'g'ri javob: A) oniy tezlikni ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va differensiallash qoidalari 8. f(x) = x² − 6x funksiya uchun f (x) = 0 tenglamani yeching. ′ A) 1 B) 6 C) 3 D) 0 To'g'ri javob: C) 3 ✔ 9. f(x) = sin x bo'lsa, f (π/3) ni toping. ′ A) √3/3 B) √3/2 C) 1 D) 1/2 To'g'ri javob: D) 1/2 ✔ 10. f(x) = cos x bo'lsa, f (π/2) ni hisoblang. ′ A) 1/2 B) 0 C) −1 D) √3/2 To'g'ri javob: C) −1 ✔ 11. f(x) = 2/x³ funksiyaning hosilasini toping. A) −2/x⁴ B) 2/(3x²) C) −6/x² D) −6/x⁴ To'g'ri javob: D) −6/x⁴ ✔ 12. f(x) = (x² + 1)(x − 1) bo'lsa, f (1) ni hisoblang. ′ A) 4 B) 2 C) 3 D) 0 To'g'ri javob: B) 2 ✔ 13. f(x) = (2x + 1)³ funksiyaning hosilasini toping. A) 2(2x + 1)² B) 6(2x + 1)² C) 3(2x + 1)² D) 6(2x + 1)³ To'g'ri javob: B) 6(2x + 1)² ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 81 14. f(x) = (x + 1)/(x − 1) bo'lsa, f (0) ni hisoblang.′ A) 0 B) −1/2 C) 1 D) −2 To'g'ri javob: D) −2 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda masofalar va burchaklar 15. Ikki parallel tekislik orasidagi masofa deb nimaga aytiladi? A) bir tekislikning ixtiyoriy nuqtasidan ikkinchi tekislikkacha masofaga B) tekisliklardagi ixtiyoriy ikki nuqta orasidagi masofaga C) tekisliklardagi eng uzoq nuqtalar orasidagi masofaga D) tekisliklarni kesuvchi og'ma kesma uzunligiga To'g'ri javob: A) bir tekislikning ixtiyoriy nuqtasidan ikkinchi tekislikkacha masofaga ✔ 16. Muntazam to'rtburchakli piramida asosining diagonali 8, yon qirrasi 5. Piramida balandligini toping. A) 4 B) 3 C) √17 D) 5 To'g'ri javob: B) 3 ✔ 17. Uzunligi 10 bo'lgan og'ma tekislik bilan 60° burchak hosil qiladi. Og'maning proyeksiyasini toping. A) 20 B) 5 C) 5√3 D) 10√3 To'g'ri javob: B) 5 ✔ 18. To'g'ri chiziq va tekislik orasidagi burchak qanday qiymatlarni qabul qiladi? A) 0° dan 180° gacha B) 0° dan 90° gacha C) 0° dan 360° gacha D) 90° dan 180° gacha To'g'ri javob: B) 0° dan 90° gacha ✔ 19. ABCDA₁B₁C₁D₁ to'g'ri burchakli parallelepipedda AB = 3, AD = 4, AA₁ = 12. AA₁ va BD ayqash to'g'ri chiziqlar orasidagi masofani toping. A) 5 B) 3 C) 2,4 D) 4 To'g'ri javob: C) 2,4 ✔ 20. Kubning qirrasi 2. Uning qarama-qarshi (ABC) va (A₁B₁C₁) yoqlari orasidagi masofani toping. A) 2√2 B) 4 C) 2 D) 2√3 To'g'ri javob: C) 2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 82 Bo'lim (BSB): Algebra — Sonli ketma-ketlik va uning limiti 21. 0,(3) davriy kasrni oddiy kasr ko'rinishida yozing. A) 33/100 B) 3/100 C) 3/10 D) 1/3 To'g'ri javob: D) 1/3✔ 22. lim (3n² − n)/(n² + 5) ni toping (n → ∞). A) 3 B) 1 C) −1/5 D) 0 To'g'ri javob: A) 3 ✔ 23. (a ) ketma-ketlik chegaralangan deyiladi, agar ... ₙ A) har bir n uchun a > 0 bo'lsa ₙ B) shunday M > 0 son mavjud bo'lsaki, har bir n uchun |a | ≤ M bo'lsa ₙ C) uning limiti 0 ga teng bo'lsa D) har bir n uchun a ₊₁ > a bo'lsa ₙ ₙ To'g'ri javob: B) shunday M > 0 son mavjud bo'lsaki, har bir n uchun |a ∈| ≤ M bo'lsa ✔ 24. 0,(27) davriy kasrni oddiy kasrga aylantiring. A) 3/11 B) 2/7 C) 3/10 D) 27/100 To'g'ri javob: A) 3/11 ✔ 25. Geometrik progressiyada b₁ = 2, q = 3. b₄ ni toping. A) 54 B) 18 C) 162 D) 24 To'g'ri javob: A) 54 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 83 Matematika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Ikki yoqli burchak va tekisliklarning perpendikulyarligi 1. ABC uchburchakda C = 90°, AC = BC = 2. MC (ABC), MC = √2. (ABM) va (ABC) tekisliklar orasidagi ∠ ⟂ burchakni toping. A) 30° B) 90° C) 45° D) 60° To'g'ri javob: C) 45° ✔ 2. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda (ABC) va (ABC₁) tekisliklar orasidagi burchakni toping. A) 60° B) 45° C) 30° D) 90° To'g'ri javob: B) 45° ✔ 3. ABCD to'g'ri to'rtburchak, MA (ABC). (MBC) va (ABC) tekisliklar hosil qilgan ikki yoqli burchakning ⟂ chiziqli burchagi qaysi? A) MCA ∠ B) MBC ∠ C) MBA ∠ D) MCB ∠ To'g'ri javob: C) ∈MBA ✔ 4. Bitta ikki yoqli burchakning turli chiziqli burchaklari haqida nima deyish mumkin? A) qirradan uzoqlashgan sari kamayadi B) har xil bo'ladi C) qirradan uzoqlashgan sari ortadi D) o'zaro teng To'g'ri javob: D) o'zaro teng ✔ 5. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda (ABC) va (A₁BD) tekisliklar orasidagi burchakning tangensini toping. A) √2 B) √3 C) 1 D) √2/2 To'g'ri javob: A) √2 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosilaning geometrik va fizik ma'nosi 6. y = x² funksiya grafigiga M(2; 4) nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = 2x B) y = 4x − 4 C) y = 4x D) y = 4x − 8 To'g'ri javob: B) y = 4x − 4 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 84 7. Moddiy nuqta s(t) = t³ − 2t (m) qonun bo'yicha harakatlanmoqda. t = 2 s dagi tezlikni toping. A) 12 m/s B) 4 m/s C) 8 m/s D) 10 m/s To'g'ri javob: D) 10 m/s✔ 8. f(x) = x² funksiya grafigiga x₀ = 3 nuqtada o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsiyentini toping. A) 6 B) 2 C) 9 D) 3 To'g'ri javob: A) 6 ✔ 9. y = x² parabolaga o'tkazilgan urinma Ox o'qi bilan 45° burchak hosil qiladi. Urinish nuqtasini toping. A) (2; 4) B) (1/2; 1/4) C) (1/4; 1/16) D) (1; 1) To'g'ri javob: B) (1/2; 1/4) ✔ 10. Urinma Ox o'qining musbat yo'nalishi bilan 135° burchak hosil qiladi. Urinish nuqtasidagi hosila qiymatini toping. A) −√3/3 B) 0 C) −1 D) √3 To'g'ri javob: C) −1 ✔ 11. y = x³ − x funksiya grafigiga koordinata boshida o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = −x B) y = −x + 1 C) y = 0 D) y = 3x To'g'ri javob: A) y = −x ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va differensiallash qoidalari 12. O'zgarmas sonning hosilasi (7) nimaga teng? ′ A) 7x B) 7 C) 0 D) 1 To'g'ri javob: C) 0 ✔ 13. (sin x + cos x) hosilani toping. ′ A) cos x − sin x B) 2cos x C) sin x − cos x D) 0 To'g'ri javob: A) cos x − sin x ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 85 14. f(x) = x²(x − 3) bo'lsa, f (1) ni toping.′ A) 1 B) −3 C) −2 D) 9 To'g'ri javob: B) −3 ✔ 15. Ikki funksiya ko'paytmasining hosilasi (u · v) qaysi formula bilan topiladi? ′ A) u v + v ′ ′ B) u v ′ ′ C) u v + uv ′ ′ D) (u v − uv )/v² ′ ′ To'g'ri javob: C) u v + uv ✔ ′ ′ 16. f(x) = x⁴ − x bo'lsa, f (−1) ni toping. ′ A) −3 B) −5 C) −4 D) 2 To'g'ri javob: B) −5 ✔ 17. f(x) = x² + sin x bo'lsa, f (0) ni hisoblang. ′ A) 2 B) π C) 1 D) 0 To'g'ri javob: C) 1 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda masofalar va burchaklar 18. ABCDA₁B₁C₁D₁ kubning qirrasi 6. A uchdan BD diagonalgacha masofani toping. A) 6√2 B) 3 C) 3√2 D) 6 To'g'ri javob: C) 3√2 ✔ 19. Ikki parallel tekislik orasidagi masofa 6. Uchlari bu tekisliklarda yotgan kesmaning uzunligi 10. Kesmaning tekislikdagi proyeksiyasi uzunligini toping. A) 16 B) 4 C) √136 D) 8 To'g'ri javob: D) 8 ✔ 20. Ayqash to'g'ri chiziqlar orasidagi masofa deb nimaga aytiladi? A) ulardagi ixtiyoriy ikki nuqta orasidagi masofaga B) ular orasidagi burchakka C) ularning umumiy perpendikulyari uzunligiga D) ulardan biriga tushirilgan ixtiyoriy og'ma uzunligiga To'g'ri javob: C) ularning umumiy perpendikulyari uzunligiga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 86 Bo'lim (BSB): Algebra — Sonli ketma-ketlik va uning limiti 21. 1 + 1/2 + 1/4 + 1/8 + ... cheksiz kamayuvchi geometrik progressiyaning yig'indisini toping. A) 3/2 B) ∞ C) 2 D) 1 To'g'ri javob: C) 2✔ 22. lim (n + 1)/(n² + 1) ni hisoblang (n → ∞). A) 1/2 B) ∞ C) 1 D) 0 To'g'ri javob: D) 0 ✔ 23. lim (2n − 1)/(3 − 4n) ni hisoblang (n → ∞). A) −4 B) 2/3 C) −1/2 D) −1/3 To'g'ri javob: C) −1/2 ✔ 24. Cheksiz kamayuvchi geometrik progressiyada b₁ = 9, q = −1/3. Uning yig'indisini toping. A) 6 B) 27/2 C) 27/4 D) 3 To'g'ri javob: C) 27/4 ✔ 25. a soni (a ) ketma-ketlikning limiti deyiladi, agar ... ₙ A) ketma-ketlik o'suvchi bo'lib, uning hadlari a dan katta bo'lmasa B) ixtiyoriy ε > 0 uchun shunday N topilsaki, n > N da |a − a| < ε bo'lsa ₙ C) biror ε > 0 uchun shunday N topilsaki, n > N da |a − a| < ε bo'lsa ₙ D) har bir n uchun a = a bo'lsa ₙ To'g'ri javob: B) ixtiyoriy ε > 0 uchun shunday N topilsaki, n > N da |a ∈ − a| < ε bo'lsa ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 87 Ona tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fonetika: unli va undosh tovushlar 1. Til oldi unlilari qaysi qatorda berilgan? A) u, o', o B) o', i, u C) o, a, u D) i, e, a To'g'ri javob: D) i, e, a✔ 2. Lablanmagan quyi (keng) unli qaysi? A) o B) a C) u D) i To'g'ri javob: B) a ✔ 3. Faqat unli tovushlardan iborat qatorni ko'rsating. A) a, o, u, o', i, e B) a, o', e, h, i, u C) a, o, y, u, i, e D) i, e, a, o, ng, u To'g'ri javob: A) a, o, u, o', i, e ✔ 4. «Ishchilar» so'zida nechta tovush bor? A) 9 ta B) 7 ta C) 6 ta D) 8 ta To'g'ri javob: B) 7 ta ✔ 5. Hozirgi o'zbek adabiy tilida nechta unli tovush bor? A) 10 ta B) 8 ta C) 6 ta D) 5 ta To'g'ri javob: C) 6 ta ✔ 6. Lablangan unlilar qatorini toping. A) e, o', i B) i, e, a C) u, o', o D) a, i, u To'g'ri javob: C) u, o', o ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 88 Bo'lim (BSB): Til va nutq 7. Adabiy til deganda nima tushuniladi? A) Me'yorlarga solingan, sayqallangan umumxalq tili B) Bir qishloq aholisi so'zlashadigan til C) Faqat qadimiy yozuvlarda saqlangan til D) Faqat badiiy asarlarda ishlatiladigan til To'g'ri javob: A) Me'yorlarga solingan, sayqallangan umumxalq tili✔ 8. Har yili 21-oktabr qanday kun sifatida nishonlanadi? A) O'zbek tili bayrami kuni B) Konstitutsiya kuni C) Ustoz va murabbiylar kuni D) Mustaqillik kuni To'g'ri javob: A) O'zbek tili bayrami kuni ✔ 9. Nutqda fikrlarning izchil, bir-biriga zid kelmasdan bayon qilinishi qaysi sifatga taalluqli? A) Boylik B) Soflik C) Mantiqiylik D) Ifodalilik To'g'ri javob: C) Mantiqiylik ✔ 10. Muayyan hudud aholisi so'zlashadigan, adabiy tildan ayrim xususiyatlari bilan farq qiladigan til ko'rinishi nima deb ataladi? A) Argo B) Adabiy til C) Termin D) Sheva To'g'ri javob: D) Sheva ✔ 11. Nutqning to'g'riligi qaysi talabga amal qilishni anglatadi? A) Nutqning juda tez aytilishi B) Adabiy til me'yorlariga amal qilinganligi C) Ko'p so'z ishlatilganligi D) Ko'chma ma'noli so'zlarning ko'pligi To'g'ri javob: B) Adabiy til me'yorlariga amal qilinganligi ✔ 12. O'zbek tili qaysi tillar oilasiga mansub? A) Som tillari B) Hind-yevropa tillari C) Slavyan tillari D) Turkiy tillar To'g'ri javob: D) Turkiy tillar ✔ 13. Qadimgi turkiy yodgorliklar bitilgan O'rxun-Enasoy yozuvi yana qanday nom bilan ataladi? A) Arab yozuvi B) Kirill yozuvi C) Lotin yozuvi D) Run (runiy) yozuvi To'g'ri javob: D) Run (runiy) yozuvi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 89 Bo'lim (BSB): Bo'g'in, urg'u va tovush o'zgarishlari 14. «Zid + i → ziddi» misolida qanday tovush hodisasi kuzatiladi? A) Unli tushishi B) Undosh almashishi C) Undosh orttirilishi D) Unli almashishi To'g'ri javob: C) Undosh orttirilishi✔ 15. Qaysi so'zga qo'shimcha qo'shilganda o'zakdagi unli tushib qolgan? A) boshi (bosh + i) B) kitobi (kitob + i) C) qalami (qalam + i) D) burni (burun + i) To'g'ri javob: D) burni (burun + i) ✔ 16. Faqat ochiq bo'g'inlardan tuzilgan so'zni toping. A) bola B) maktab C) daftar D) qalam To'g'ri javob: A) bola ✔ 17. «Tog'» so'ziga jo'nalish kelishigi qo'shimchasi qo'shilgan to'g'ri shaklni toping. A) tog'ga B) toqqa C) tokka D) tog'qa To'g'ri javob: B) toqqa ✔ Bo'lim (BSB): Orfoepiya 18. Talaffuzda bir tovushning yonidagi tovushga moslashib o'zgarishi qanday ataladi? A) Dissimilyatsiya B) Reduksiya C) Metateza D) Assimilyatsiya To'g'ri javob: D) Assimilyatsiya ✔ 19. Tilshunoslikning orfoepiya bo'limi nimani o'rganadi? A) Adabiy talaffuz me'yorlarini B) Alifbodagi harflar tizimini C) So'zlarning to'g'ri yozilishini D) So'zlarning ma'nolarini To'g'ri javob: A) Adabiy talaffuz me'yorlarini ✔ 20. Quyidagilardan qaysi biri adabiy talaffuz me'yorining buzilishiga olib keladi? A) Sheva talaffuzini rasmiy nutqqa olib kirish B) Adabiy me'yorlarga amal qilish C) Orfoepik lug'atdan foydalanish D) Urg'uni to'g'ri qo'yish To'g'ri javob: A) Sheva talaffuzini rasmiy nutqqa olib kirish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 90 Bo'lim (BSB): Grafika va alifbo 21. Tovushlarni talaffuzdagidek aniq yozib ko'rsatish uchun ishlatiladigan maxsus yozuv qanday ataladi? A) Kalligrafiya B) Transkripsiya C) Stenografiya D) Transliteratsiya To'g'ri javob: B) Transkripsiya✔ 22. Bosh harf qaysi holatda yoziladi? A) Turdosh otlarning boshida B) Fe'llarning boshida C) Har bir satrning oxirgi so'zida D) Atoqli otlar va gap boshidagi so'zda To'g'ri javob: D) Atoqli otlar va gap boshidagi so'zda ✔ 23. Alifbo deb nimaga aytiladi? A) Muayyan tartibda joylashtirilgan harflar tizimiga B) Talaffuz qoidalari to'plamiga C) Tinish belgilari ro'yxatiga D) Tilning lug'at tarkibiga To'g'ri javob: A) Muayyan tartibda joylashtirilgan harflar tizimiga ✔ 24. Kirill yozuviga asoslangan o'zbek alifbosi qaysi yildan qo'llana boshlagan? A) 1929-yildan B) 1940-yildan C) 1956-yildan D) 1993-yildan To'g'ri javob: B) 1940-yildan ✔ 25. «Конференция» so'zining lotin yozuvidagi to'g'ri shaklini toping. A) konferenciya B) konferensya C) konferensiya D) konferentsiya To'g'ri javob: C) konferensiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 91 Ona tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fonetika: unli va undosh tovushlar 1. Burun undoshlari qatorini aniqlang. A) m, n, ng B) l, r, y C) b, p, v D) g, k, q To'g'ri javob: A) m, n, ng✔ 2. Portlovchi undoshlar qatorini ko'rsating. A) v, z, x B) l, r, y C) s, sh, f D) p, t, k To'g'ri javob: D) p, t, k ✔ 3. Chuqur til orqa undoshlari qatorini ko'rsating. A) q, g', x B) t, d, n C) k, g, ng D) p, b, m To'g'ri javob: A) q, g', x ✔ 4. Qaysi so'z bo'g'iz undoshi bilan boshlanadi? A) hayot B) qalam C) kitob D) xalq To'g'ri javob: A) hayot ✔ 5. «bor» va «bur» so'zlarining ma'nosi qaysi tovushlar orqali farqlanmoqda? A) b va u B) o va u C) r va o D) b va r To'g'ri javob: B) o va u ✔ Bo'lim (BSB): Til va nutq 6. Alisher Navoiy asarlari yozilgan, hozirgi o'zbek tilidan oldingi tarixiy davr tili qanday nomlanadi? A) Hozirgi o'zbek adabiy tili B) Eski o'zbek adabiy tili C) Qadimgi so'g'd tili D) Qadimgi fors tili To'g'ri javob: B) Eski o'zbek adabiy tili ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 92 7. Ovoz chiqarmay, fikrlash jarayonida kechadigan nutq qanday ataladi? A) Tashqi nutq B) Ichki nutq C) Dialogik nutq D) Yozma nutq To'g'ri javob: B) Ichki nutq✔ 8. Nutqning boyligi ko'proq nimaga bog'liq? A) Gaplarning juda qisqa bo'lishiga B) Nutqning baland ovozda aytilishiga C) So'zlovchining lug'at zaxirasi va ifoda vositalariga D) Bir xil so'zlarning takrorlanishiga To'g'ri javob: C) So'zlovchining lug'at zaxirasi va ifoda vositalariga ✔ 9. O'zbek shevalari qaysi uch lahjaga birlashtiriladi? A) O'g'uz, bulg'or, qarluq B) Qarluq, uyg'ur, tatar C) Qipchoq, qozoq, turkman D) Qarluq, qipchoq, o'g'uz To'g'ri javob: D) Qarluq, qipchoq, o'g'uz ✔ 10. «Devonu lug'otit turk» asarining muallifi kim? A) Yusuf Xos Hojib B) Alisher Navoiy C) Zahiriddin Muhammad Bobur D) Mahmud Koshg'ariy To'g'ri javob: D) Mahmud Koshg'ariy ✔ Bo'lim (BSB): Bo'g'in, urg'u va tovush o'zgarishlari 11. «Ikki + ov → ikkov» misolida qanday tovush hodisasi ro'y bergan? A) Unli tovushning tushishi B) Undoshning almashishi C) Unlining orttirilishi D) Undoshning orttirilishi To'g'ri javob: A) Unli tovushning tushishi ✔ 12. Gapda biror so'zni alohida ta'kidlash uchun qo'llanadigan urg'u qanday ataladi? A) Bo'g'in urg'usi B) Ritmik urg'u C) So'z urg'usi D) Mantiqiy urg'u To'g'ri javob: D) Mantiqiy urg'u ✔ 13. «Kelma» so'zida urg'u qaysi bo'g'inga tushadi? A) Bu so'zda urg'u bo'lmaydi B) Birinchisiga, chunki -ma urg'u olmaydi C) Ikkala bo'g'inga teng tushadi D) Ikkinchisiga, chunki urg'u doim oxirida To'g'ri javob: B) Birinchisiga, chunki -ma urg'u olmaydi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 93 14. Bo'g'inga to'g'ri ajratilgan so'zni toping. A) dafta-r B) mak-tab C) kit-ob D) o-lm-a To'g'ri javob: B) mak-tab✔ Bo'lim (BSB): Orfoepiya 15. Orfoepik lug'atda asosan nima beriladi? A) So'zlarning boshqa tildagi tarjimasi B) So'zlarning sinonimlari C) So'zlarning to'g'ri talaffuzi D) So'zlarning kelib chiqishi To'g'ri javob: C) So'zlarning to'g'ri talaffuzi ✔ 16. «Kishi», «bilan» kabi so'zlarda ikki undosh orasidagi i unlisining juda qisqa aytilishi qaysi hodisaga misol? A) Assimilyatsiya B) Reduksiya C) Metateza D) Proteza To'g'ri javob: B) Reduksiya ✔ 17. «Stakan» so'zining adabiy talaffuzi qaysi? A) [stakan] B) [ustakan] C) [istakan] D) [sitakan] To'g'ri javob: A) [stakan] ✔ 18. «Ma'no» so'zidagi tutuq belgisi talaffuzda nimani ko'rsatadi? A) Undoshning yumshoq aytilishini B) Oldingi unlining cho'ziqroq aytilishini C) Unlining tushib qolishini D) So'zning ikki so'zga bo'linishini To'g'ri javob: B) Oldingi unlining cho'ziqroq aytilishini ✔ 19. Singarmonizm deb nimaga aytiladi? A) Urg'uning bir bo'g'indan boshqasiga ko'chishi B) Tovushlarning so'zda o'rin almashishi C) So'z oxiridagi undoshlarning jarangsizlanishi D) So'zdagi unlilarning bir-biriga moslashuvi (uyg'unligi) To'g'ri javob: D) So'zdagi unlilarning bir-biriga moslashuvi (uyg'unligi) ✔ 20. Qaysi so'zning talaffuzi bilan yozilishi orasida farq bor? A) bola B) ozod C) non D) ota To'g'ri javob: B) ozod ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 94 21. Qaysi so'zda yozuvdagi ikki bir xil undosh talaffuzda cho'ziq undosh kabi aytiladi? A) kitob B) daftar C) maktab D) katta To'g'ri javob: D) katta✔ Bo'lim (BSB): Grafika va alifbo 22. «Шеър» so'zi lotin yozuvida qanday yoziladi? A) she'r B) sheyr C) shiyr D) sheir To'g'ri javob: A) she'r ✔ 23. Tovush va harf o'rtasidagi farq to'g'ri ko'rsatilgan javobni toping. A) Tovush va harf aynan bir xil tushuncha B) Tovushni aytamiz va eshitamiz, harfni yozamiz va ko'ramiz C) Tovushni yozamiz va ko'ramiz, harfni aytamiz va eshitamiz D) Harf faqat unlini, tovush faqat undoshni bildiradi To'g'ri javob: B) Tovushni aytamiz va eshitamiz, harfni yozamiz va ko'ramiz ✔ 24. «Юлдуз» so'zi lotin yozuvida qanday yoziladi? A) yuldus B) iulduz C) julduz D) yulduz To'g'ri javob: D) yulduz ✔ 25. O'zbek alifbosida unli tovushlarni ifodalovchi nechta harf bor? A) 5 ta B) 7 ta C) 6 ta D) 9 ta To'g'ri javob: C) 6 ta ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 95 Ona tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fonetika: unli va undosh tovushlar 1. Fonetika tilshunoslikning qaysi bo'limi? A) Nutq tovushlarini o'rganadigan bo'lim B) Gap tuzilishini o'rganadigan bo'lim C) So'z yasalishini o'rganadigan bo'lim D) So'z ma'nosini o'rganadigan bo'lim To'g'ri javob: A) Nutq tovushlarini o'rganadigan bo'lim✔ 2. «Daftar» so'zida nechta undosh tovush bor? A) 5 ta B) 4 ta C) 3 ta D) 2 ta To'g'ri javob: B) 4 ta ✔ 3. Qorishiq (affrikata) undoshlar qatorini toping. A) x va h B) ng va n C) ch va «jo'ja» so'zidagi j D) sh va s To'g'ri javob: C) ch va «jo'ja» so'zidagi j ✔ 4. Fonema deb nimaga aytiladi? A) Bir nafas bilan aytiladigan tovushlar guruhiga B) So'zning ma'noli eng kichik qismiga C) Yozuvdagi har qanday belgiga D) So'z ma'nosini farqlashga xizmat qiluvchi eng kichik tovush birligiga To'g'ri javob: D) So'z ma'nosini farqlashga xizmat qiluvchi eng kichik tovush birligiga ✔ Bo'lim (BSB): Til va nutq 5. Quyidagi tillardan qaysi biri turkiy tillarga kirmaydi? A) Qozoq tili B) Turkman tili C) Qirg'iz tili D) Tojik tili To'g'ri javob: D) Tojik tili ✔ 6. Uch va undan ortiq kishi ishtirok etgan suhbat qanday nutq turi hisoblanadi? A) Monolog B) Polilog C) Dialog D) Ichki nutq To'g'ri javob: B) Polilog ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 96 7. Alisher Navoiyning turkiy tilni forsiy til bilan qiyoslab, uning boyligini isbotlagan asari qaysi? A) «Boburnoma» B) «Xamsa» C) «Mahbub ul-qulub» D) «Muhokamat ul-lug'atayn» To'g'ri javob: D) «Muhokamat ul-lug'atayn»✔ 8. Til kishilar o'rtasida qanday asosiy vazifani bajaradi? A) Faqat bilim saqlash vazifasini B) Aloqa (muloqot) vositasi vazifasini C) Faqat badiiy tasvir vazifasini D) Faqat hisob-kitob vazifasini To'g'ri javob: B) Aloqa (muloqot) vositasi vazifasini ✔ 9. Nutq qanday shakllarda namoyon bo'ladi? A) Adabiy va shevaviy B) Ilmiy va badiiy C) Og'zaki va yozma D) Sodda va qo'shma To'g'ri javob: C) Og'zaki va yozma ✔ Bo'lim (BSB): Bo'g'in, urg'u va tovush o'zgarishlari 10. «Tilak + ga» birikmasining to'g'ri yozilishini toping. A) tilagga B) tilakga C) tilakka D) tilakqa To'g'ri javob: C) tilakka ✔ 11. «O'g'il + i» birikkanda qanday tovush hodisasi ro'y beradi? A) O'zgarish bo'lmaydi: o'g'ili B) Undosh orttiriladi: o'g'illi C) Undosh almashadi: o'qili D) Unli tushadi: o'g'li To'g'ri javob: D) Unli tushadi: o'g'li ✔ 12. «Kitobni KECHA olib keldim» gapida mantiqiy urg'u bosh harflar bilan berilgan so'zga tushgan. Gapda nima ta'kidlanmoqda? A) Ish-harakat o'rni B) Ish-harakat obyekti C) Ish-harakat bajaruvchisi D) Ish-harakat payti To'g'ri javob: D) Ish-harakat payti ✔ 13. Unli tovush bilan tugagan bo'g'in qanday ataladi? A) Yopiq bo'g'in B) Ochiq bo'g'in C) Qo'shma bo'g'in D) Urg'uli bo'g'in To'g'ri javob: B) Ochiq bo'g'in ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 97 14. O'zbek tilida so'z urg'usi ko'pincha qaysi bo'g'inga tushadi? A) Ikkinchi bo'g'inga B) Oxirgi bo'g'inga C) Oxiridan oldingi bo'g'inga D) Birinchi bo'g'inga To'g'ri javob: B) Oxirgi bo'g'inga✔ 15. Qaysi so'z uch bo'g'indan iborat? A) maktab B) o'qituvchi C) daftar D) kitobxon To'g'ri javob: D) kitobxon ✔ 16. «Qishloq + i» birikmasida qanday o'zgarish yuz beradi? A) o'zgarish bo'lmaydi: qishloqi B) q undoshi g' ga almashadi: qishlog'i C) q undoshi orttiriladi: qishloqqi D) q undoshi tushib qoladi: qishloi To'g'ri javob: B) q undoshi g' ga almashadi: qishlog'i ✔ Bo'lim (BSB): Orfoepiya 17. «Kitob» so'zining adabiy talaffuzida oxirgi undosh qanday aytiladi? A) Butunlay tushirib B) Jarangsizlashib, p tarzida C) Jarangli holda, b tarzida D) v tarzida To'g'ri javob: B) Jarangsizlashib, p tarzida ✔ 18. «Tuzsiz» so'zining talaffuzida qanday hodisa kuzatiladi? A) s undoshi z ga moslashadi: [tuzziz] B) z undoshi s ga moslashadi: [tussiz] C) z tushib qoladi: [tusiz] D) u unlisi tushib qoladi: [tzsiz] To'g'ri javob: B) z undoshi s ga moslashadi: [tussiz] ✔ 19. «San'at» so'zidagi tutuq belgisi talaffuzda nimani bildiradi? A) Ikki undoshning qo'shilib ketishini B) n undoshining tushib qolishini C) Undoshdan keyingi unlining uzib aytilishini D) Oldingi unlining qisqa aytilishini To'g'ri javob: C) Undoshdan keyingi unlining uzib aytilishini ✔ 20. «Ahmad», «obod» so'zlari oxiridagi d undoshi adabiy talaffuzda qaysi tovushga yaqin aytiladi? A) z B) n C) b D) t To'g'ri javob: D) t ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 98 21. «Ketdi» so'zi og'zaki nutqda qanday talaffuz qilinadi? A) [kedti] B) [keddi] C) [getdi] D) [ketti] To'g'ri javob: D) [ketti]✔ Bo'lim (BSB): Grafika va alifbo 22. Yozuvda gaplarni ajratish va mazmunni to'g'ri ifodalash uchun ishlatiladigan belgilar qanday ataladi? A) Transkripsiya belgilari B) Tinish belgilari C) Harf birikmalari D) Diakritik belgilar To'g'ri javob: B) Tinish belgilari ✔ 23. Kalligrafiya nima? A) Chiroyli yozish san'ati B) Tez yozish usuli C) Tovushlarni yozib olish usuli D) Lug'at tuzish ilmi To'g'ri javob: A) Chiroyli yozish san'ati ✔ 24. Hozirgi lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosida tutuq belgisidan tashqari nechta harf bor? A) 29 ta B) 26 ta C) 33 ta D) 35 ta To'g'ri javob: A) 29 ta ✔ 25. Kirill yozuvidagi «ш» va «ч» harflari lotin yozuvida qanday ifodalanadi? A) sh va c B) x va c C) s va c D) sh va ch To'g'ri javob: D) sh va ch ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 99 Ona tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fonetika: unli va undosh tovushlar 1. Faqat jarangsiz undoshlardan iborat qatorni toping. A) m, n, l, r B) p, t, k, s C) p, d, k, z D) b, d, g, z To'g'ri javob: B) p, t, k, s✔ 2. Undosh tovushlar ovoz va shovqinning ishtirokiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? A) Ochiq va yopiq B) Jarangli va jarangsiz C) Lablangan va lablanmagan D) Yuqori va quyi To'g'ri javob: B) Jarangli va jarangsiz ✔ 3. Quyi (keng) unlilarni ko'rsating. A) i, u B) a, o C) e, o' D) u, e To'g'ri javob: B) a, o ✔ 4. Qaysi undosh hosil bo'lish o'rniga ko'ra bo'g'iz undoshi hisoblanadi? A) x B) q C) k D) h To'g'ri javob: D) h ✔ 5. Unli tovush hosil bo'lishida undosh tovushdan nimasi bilan farq qiladi? A) Havo oqimi og'iz bo'shlig'ida to'siqqa uchraydi B) Bo'g'in hosil qila olmaydi C) Faqat shovqindan iborat bo'ladi D) Havo oqimi og'iz bo'shlig'ida to'siqqa uchramaydi To'g'ri javob: D) Havo oqimi og'iz bo'shlig'ida to'siqqa uchramaydi ✔ 6. Sonor undoshlar qatorini toping. A) b, d, g, z B) m, n, l, r C) p, t, k, q D) s, sh, f, x To'g'ri javob: B) m, n, l, r ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 100 7. Tilning ko'tarilishiga ko'ra yuqori (tor) unlilar qaysilar? A) o', a B) i, u C) e, o' D) a, o To'g'ri javob: B) i, u✔ 8. Qaysi undosh titroq undosh hisoblanadi? A) r B) l C) y D) n To'g'ri javob: A) r ✔ Bo'lim (BSB): Til va nutq 9. Nutqning muloqot sharoiti va maqsadiga mos kelishi nutqning qaysi sifatini bildiradi? A) Sofligini B) Aniqligini C) Boyligini D) O'rinliligini To'g'ri javob: D) O'rinliligini ✔ 10. Xorazm shevalarining katta qismi qaysi lahjaga mansub? A) Qarluq lahjasiga B) Qipchoq lahjasiga C) Uyg'ur lahjasiga D) O'g'uz lahjasiga To'g'ri javob: D) O'g'uz lahjasiga ✔ 11. O'zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan qonun qachon qabul qilingan? A) 1992-yil 8-dekabrda B) 1991-yil 31-avgustda C) 1993-yil 2-sentabrda D) 1989-yil 21-oktabrda To'g'ri javob: D) 1989-yil 21-oktabrda ✔ 12. Hozirgi o'zbek adabiy tiliga asosan qaysi shevalar asos bo'lgan? A) Xorazm va Qashqadaryo shevalari B) Toshkent va Farg'ona shevalari C) Surxondaryo va Xorazm shevalari D) Buxoro va Qoraqalpog'iston shevalari To'g'ri javob: B) Toshkent va Farg'ona shevalari ✔ Bo'lim (BSB): Bo'g'in, urg'u va tovush o'zgarishlari 13. Qaysi so'zga egalik qo'shimchasi qo'shilganda k undoshi g ga almashadi? A) tok B) yurak C) chek D) lak To'g'ri javob: B) yurak ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 101 14. «Mustaqillik» so'zi necha bo'g'indan iborat? A) 6 ta B) 5 ta C) 3 ta D) 4 ta To'g'ri javob: D) 4 ta✔ 15. «His» so'ziga III shaxs egalik qo'shimchasi qo'shilgan to'g'ri shaklni toping. A) hisi B) hisy C) hiysi D) hissi To'g'ri javob: D) hissi ✔ 16. Qaysi qatorda egalik qo'shimchasi qo'shilganda o'zak unlisi tushib qoladigan so'zlar berilgan? A) ko'z, yuz, til B) og'iz, burun, qorin C) ish, kun, yer D) bosh, qo'l, oyoq To'g'ri javob: B) og'iz, burun, qorin ✔ Bo'lim (BSB): Orfoepiya 17. Qaysi so'zda tutuq belgisi unlidan keyin kelib, oldingi unlining cho'ziq aytilishini bildiradi? A) qal'a B) san'at C) she'r D) jur'at To'g'ri javob: C) she'r ✔ 18. Orfoepik me'yor nima? A) Adabiy tildagi to'g'ri yozuv qoidalari B) Gap tuzish qoidalari C) So'zlarni ma'nosiga ko'ra guruhlash qoidalari D) Adabiy tilda qabul qilingan to'g'ri talaffuz qoidalari To'g'ri javob: D) Adabiy tilda qabul qilingan to'g'ri talaffuz qoidalari ✔ 19. So'zlarning to'g'ri yozilishi qoidalarini o'rganadigan bo'lim qanday ataladi? A) Orfoepiya B) Leksikologiya C) Grafika D) Orfografiya (imlo) To'g'ri javob: D) Orfografiya (imlo) ✔ Bo'lim (BSB): Grafika va alifbo 20. Kirill yozuvidagi «ё» harfi lotin yozuvida qanday beriladi (masalan, «ёз»)? A) e B) yo C) io D) jo To'g'ri javob: B) yo ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 102 21. Bir yozuvdagi matnni boshqa yozuv harflari bilan harfma-harf ko'chirish qanday ataladi? A) Tahrir B) Transliteratsiya C) Transkripsiya D) Tarjima To'g'ri javob: B) Transliteratsiya✔ 22. Kirill yozuvidagi «ғ» harfi lotin yozuvida qanday beriladi? A) g' B) x C) gh D) q To'g'ri javob: A) g' ✔ 23. Kirill alifbosidagi «ъ» belgisi o'rnida lotin yozuvida nima ishlatiladi (masalan, «маъно»)? A) Ikkilangan unli B) Tutuq belgisi (') C) i harfi D) y harfi To'g'ri javob: B) Tutuq belgisi (') ✔ 24. Harf birikmasi bilan ifodalanadigan tovushlarni toping. A) sh, ch, x B) sh, ch, ng C) o', g', ng D) g', q, h To'g'ri javob: B) sh, ch, ng ✔ 25. Kirill yozuvida «цирк» deb yozilgan so'z lotin yozuvida qanday yoziladi? A) cirk B) sirk C) tsirk D) zirk To'g'ri javob: B) sirk ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 103 Ona tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fonetika: unli va undosh tovushlar 1. Jarangli–jarangsiz juftligi noto'g'ri berilgan qatorni toping. A) d – t B) b – p C) m – n D) z – s To'g'ri javob: C) m – n✔ 2. Lab undoshlari berilgan qatorni toping. A) k, g, ng B) b, p, m C) s, z, sh D) d, t, n To'g'ri javob: B) b, p, m ✔ Bo'lim (BSB): Til va nutq 3. Nutqning sofligiga quyidagilardan qaysi biri putur yetkazadi? A) Terminlarning o'z o'rnida ishlatilishi B) Ma'nodosh so'zlardan unumli foydalanish C) Gaplarning mantiqan bog'lanishi D) «Parazit» so'zlarning ortiqcha qo'llanishi To'g'ri javob: D) «Parazit» so'zlarning ortiqcha qo'llanishi ✔ 4. Til va nutq munosabati to'g'ri ko'rsatilgan javobni toping. A) Til faqat yozma, nutq faqat og'zaki bo'ladi B) Til va nutq aynan bir xil tushunchadir C) Til — vositalar tizimi, nutq — undan foydalanish jarayoni D) Nutq — vositalar tizimi, til — uning qo'llanishi To'g'ri javob: C) Til — vositalar tizimi, nutq — undan foydalanish jarayoni ✔ 5. Bir kishining boshqalarga qaratilgan uzluksiz nutqi nima deyiladi? A) Polilog B) Replika C) Monolog D) Dialog To'g'ri javob: C) Monolog ✔ 6. Ikki kishi o'rtasidagi savol-javob tarzidagi nutq qanday ataladi? A) Dialog B) Monolog C) Polilog D) Ichki nutq To'g'ri javob: A) Dialog ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 104 Bo'lim (BSB): Bo'g'in, urg'u va tovush o'zgarishlari 7. Qaysi so'z jufti tovush almashishiga misol bo'ladi? A) qo'l – qo'lim B) o'rtoq – o'rtog'im C) bosh – boshim D) ko'z – ko'zim To'g'ri javob: B) o'rtoq – o'rtog'im✔ 8. Qaysi so'zga egalik qo'shimchasi qo'shilganda undosh orttiriladi? A) kun B) ish C) haq D) yer To'g'ri javob: C) haq ✔ 9. Faqat yopiq bo'g'inlardan iborat so'zni toping. A) daftar B) kitob C) olma D) dala To'g'ri javob: A) daftar ✔ 10. Tovush tushishi hodisasi kuzatilgan juftlikni toping. A) daftar – daftarim B) qalam – qalamim C) singil – singlim D) kitob – kitobim To'g'ri javob: C) singil – singlim ✔ 11. So'zdagi bo'g'inlar soni nimaga teng bo'ladi? A) Undosh tovushlar soniga B) Harflar soniga C) Unli tovushlar soniga D) Qo'shimchalar soniga To'g'ri javob: C) Unli tovushlar soniga ✔ 12. Urg'u o'rniga ko'ra ma'nosi farqlanadigan so'z qaysi? A) kitob B) olma C) daftar D) maktab To'g'ri javob: B) olma ✔ Bo'lim (BSB): Orfoepiya 13. Orfoepiya qoidalari asosan qaysi nutq shakliga taalluqli? A) Imo-ishora nutqiga B) Og'zaki nutqqa C) Ichki nutqqa D) Yozma nutqqa To'g'ri javob: B) Og'zaki nutqqa ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 105 14. Og'zaki nutqda «kitobning» so'zi ba'zan [kitobni] deb aytiladi. Yozma nutqda qaratqich kelishigi qo'shimchasi qanday yoziladi? A) -ning B) -nig C) -ni D) -in To'g'ri javob: A) -ning✔ 15. «Orfoepiya» atamasi qaysi tildan olingan? A) Rus tilidan B) Fors tilidan C) Yunon tilidan D) Arab tilidan To'g'ri javob: C) Yunon tilidan ✔ 16. So'zdagi tovushlarning o'rin almashishi (masalan, sheva talaffuzida «tuproq» — «turpoq») qanday ataladi? A) Reduksiya B) Proteza C) Assimilyatsiya D) Metateza To'g'ri javob: D) Metateza ✔ 17. Radio va televideniye nutqi, notiqlik uchun qaysi talaffuz me'yori majburiy hisoblanadi? A) Jargon talaffuz B) Sheva talaffuzi C) Adabiy (orfoepik) talaffuz D) Erkin maishiy talaffuz To'g'ri javob: C) Adabiy (orfoepik) talaffuz ✔ 18. Proteza hodisasi nima? A) Unlining kuchsizlanishi B) Tovushlarning o'rin almashishi C) So'z boshida qo'shimcha unli paydo bo'lishi D) So'z oxirida undoshning tushishi To'g'ri javob: C) So'z boshida qo'shimcha unli paydo bo'lishi ✔ 19. Talaffuzda unli tovushning kuchsizlanib, qisqa aytilishi qanday ataladi? A) Metateza B) Proteza C) Assimilyatsiya D) Reduksiya To'g'ri javob: D) Reduksiya ✔ Bo'lim (BSB): Grafika va alifbo 20. Qaysi so'zdan tutuq belgisi tushirib qoldirilsa, boshqa ma'noli so'z hosil bo'ladi? A) e'lon B) sur'at C) ta'lim D) ma'no To'g'ri javob: B) sur'at ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 106 21. Qaysi so'zda harflar soni tovushlar sonidan ko'p? A) tok B) ton C) tol D) tong To'g'ri javob: D) tong✔ 22. Lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosini joriy etish to'g'risidagi qonun qachon qabul qilingan? A) 1989-yil 21-oktabrda B) 1992-yil 8-dekabrda C) 1991-yil 1-sentabrda D) 1993-yil 2-sentabrda To'g'ri javob: D) 1993-yil 2-sentabrda ✔ 23. Qaysi so'zda tovushlar soni harflar soniga teng? A) qalam B) shahar C) choy D) tong To'g'ri javob: A) qalam ✔ 24. Grafika nimani o'rganadi? A) Yozuvda qo'llanadigan harf va belgilar tizimini B) Adabiy talaffuz me'yorlarini C) Gap bo'laklarining turlarini D) So'zlarning yasalish usullarini To'g'ri javob: A) Yozuvda qo'llanadigan harf va belgilar tizimini ✔ 25. Kirill yozuvidagi «ҳ» va «х» harflari lotin yozuvida mos ravishda qaysi harflar bilan beriladi? A) h va kh B) x va h C) x va kh D) h va x To'g'ri javob: D) h va x ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 107 Ona tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'zning leksik ma'nosi 1. «Navoiyni sevib o'qiyman» gapidagi «Navoiy» so'zi qanday ko'chim asosida qo'llangan? A) Sinekdoxa B) Jonlantirish C) Metafora D) Metonimiya To'g'ri javob: D) Metonimiya✔ 2. So'zning dastlabki, asosiy ma'nosi qanday ataladi? A) O'z (bosh) ma'no B) Kontekstual ma'no C) Ko'chma ma'no D) Majoziy ma'no To'g'ri javob: A) O'z (bosh) ma'no ✔ 3. «Odamlar dengizi» birikmasida «dengiz» so'zi qanday ma'noda? A) Geografik termin sifatida B) O'z ma'nosida (katta suv havzasi) C) Ko'chma ma'noda (son-sanoqsiz ko'plik) D) Shakldosh so'z sifatida To'g'ri javob: C) Ko'chma ma'noda (son-sanoqsiz ko'plik) ✔ 4. Narsalar vazifasining o'xshashligi asosida nom ko'chishi qanday ataladi? A) Sinekdoxa B) Metafora C) Metonimiya D) Vazifadoshlik To'g'ri javob: D) Vazifadoshlik ✔ 5. Ko'p ma'noli so'z bilan shakldosh so'z o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Ko'p ma'noli so'zlar faqat fe'l bo'ladi B) Shakldoshlar ma'nolari bog'liq, ko'p ma'noli so'zlarniki bog'liq emas C) Ko'p ma'noli so'z ma'nolari bog'liq, shakldoshlar ma'nosi bog'liq emas D) Shakldoshlar faqat otlardan iborat bo'ladi To'g'ri javob: C) Ko'p ma'noli so'z ma'nolari bog'liq, shakldoshlar ma'nosi bog'liq emas ✔ 6. «Qahraton qish shahar ustiga oq ko'rpasini yopdi» gapida qaysi so'z ko'chma ma'noda qo'llangan? A) shahar B) ko'rpa C) qish D) ustiga To'g'ri javob: B) ko'rpa ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 108 Bo'lim (BSB): Imlo: unli va undoshlar imlosi 7. Jo'nalish kelishigi qo'shimchasi xato yozilgan so'zni toping. A) toqqa B) yurakka C) qishloqqa D) yurakga To'g'ri javob: D) yurakga✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 8. Fors-tojik tilidan o'zlashgan so'zlar qatorini toping. A) stol, gazeta, avtobus B) daraxt, dasturxon, shahar C) kitob, maktab, adabiyot D) ota, ko'z, suv To'g'ri javob: B) daraxt, dasturxon, shahar ✔ 9. Hozirgi nutqda faol qo'llanadigan so'zlar qatorini toping. A) bitik, ulus, tegin B) mirshab, qozi, darg'a C) non, suv, uy D) sovut, dubulg'a, gurzi To'g'ri javob: C) non, suv, uy ✔ 10. Tarixiy so'zlar (istorizmlar) qatorini toping. A) mirshab, qozi, chopar B) internet, smartfon, bloger C) ota, ona, aka D) fonema, morfema, leksema To'g'ri javob: A) mirshab, qozi, chopar ✔ Bo'lim (BSB): Imlo: qo'shib, ajratib va chiziqcha bilan yozish 11. Qo'shib yoziladigan qo'shma sifatni toping. A) ota-ona B) katta-kichik C) sheryurak D) asta-sekin To'g'ri javob: C) sheryurak ✔ 12. -u (-yu) bog'lovchi yuklamasi (kecha-yu kunduz) qanday yoziladi? A) Keyingi so'zga chiziqcha bilan B) Oldingi so'zga qo'shib C) Alohida so'z sifatida ajratib D) Oldingi so'zga chiziqcha bilan To'g'ri javob: D) Oldingi so'zga chiziqcha bilan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 109 13. «Hech kim», «hech narsa» kabi bo'lishsizlik olmoshlari qanday yoziladi? A) Ajratib yoziladi B) Chiziqcha bilan yoziladi C) Qo'shib yoziladi D) Tutuq belgisi bilan yoziladi To'g'ri javob: A) Ajratib yoziladi✔ 14. «Birlashgan Millatlar Tashkiloti» qisqartmasi qanday yoziladi? A) Faqat birinchi harfi bosh: Bmt B) Bosh harflar bilan: BMT C) Har harfdan keyin nuqta qo'yib: B.M.T. D) Kichik harflar bilan: bmt To'g'ri javob: B) Bosh harflar bilan: BMT ✔ 15. Rim raqami bilan ifodalangan tartib son qanday yoziladi? A) -inchi qo'shib: XXIinchi asr B) Raqamdan keyin nuqta qo'yib: XXI. asr C) Qo'shimchasiz: XXI asr D) Chiziqcha va -nchi bilan: XXI-nchi asr To'g'ri javob: C) Qo'shimchasiz: XXI asr ✔ Bo'lim (BSB): Ma'nodosh, shakldosh, zid ma'noli va paronim so'zlar 16. Qaysi qatorda ma'nodosh fe'llar berilgan? A) kelmoq, ketmoq, qolmoq B) gapirmoq, so'zlamoq, aytmoq C) kulmoq, yig'lamoq, o'ylamoq D) yozmoq, o'qimoq, sanamoq To'g'ri javob: B) gapirmoq, so'zlamoq, aytmoq ✔ 17. «Yuz, bet, chehra, aft, bashara» ma'nodoshlik qatorida bosh (dominant) so'z qaysi? A) chehra B) aft C) bashara D) yuz To'g'ri javob: D) yuz ✔ 18. Ma'nodosh so'zlar qatorini toping. A) botir, jasur, dovyurak B) issiq, sovuq, iliq C) kun, tun, oqshom D) katta, kichik, o'rta To'g'ri javob: A) botir, jasur, dovyurak ✔ 19. «Issiq» so'zining antonimi qaysi? A) sovuq B) jazirama C) qaynoq D) iliq To'g'ri javob: A) sovuq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 110 Bo'lim (BSB): Frazeologiya va leksikografiya 20. So'zlarning ma'nolarini izohlab beruvchi lug'at qanday ataladi? A) Izohli lug'at B) Imlo lug'ati C) Chastotali lug'at D) Tarjima lug'ati To'g'ri javob: A) Izohli lug'at✔ 21. «Kapalagi uchib ketdi» iborasining ma'nosi qaysi? A) Shoshib qoldi B) Qo'rqib ketdi C) Xursand bo'ldi D) Uxlab qoldi To'g'ri javob: B) Qo'rqib ketdi ✔ 22. «Og'zi qulog'ida» iborasi qanday holatni ifodalaydi? A) Qattiq charchoqni B) Juda xursandlikni C) Qattiq g'azabni D) Kuchli qo'rquvni To'g'ri javob: B) Juda xursandlikni ✔ 23. «Yuragi orqasiga tortib ketdi» iborasining ma'nosini aniqlang. A) Hayron qoldi B) Kasal bo'ldi C) Qattiq qo'rqdi D) Juda xursand bo'ldi To'g'ri javob: C) Qattiq qo'rqdi ✔ 24. «Burnini osmonga ko'tarmoq» iborasi qanday ma'noni bildiradi? A) Xafa bo'lib, arazlamoq B) Yuqoriga tikilib qaramoq C) Tinmay ishlamoq D) Kibrlanmoq, o'zini katta tutmoq To'g'ri javob: D) Kibrlanmoq, o'zini katta tutmoq ✔ 25. «Ilon yog'ini yalagan» iborasi qanday odamga nisbatan qo'llanadi? A) Kasalmand odamga B) Juda kuchli odamga C) Juda ayyor, ustamon odamga D) Juda sodda, go'l odamga To'g'ri javob: C) Juda ayyor, ustamon odamga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 111 Ona tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'zning leksik ma'nosi 1. Qaysi gapda «oltin» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan? A) Konda oltin qazib olinadi. B) Onamning qo'llari oltin. C) Oltin uzuk sotib oldim. D) Oltin — qimmatbaho metall. To'g'ri javob: B) Onamning qo'llari oltin.✔ 2. So'zning boshqa narsaga o'xshatish asosida ma'no ko'chishi qanday ataladi? A) Metafora B) Metonimiya C) Sinekdoxa D) Vazifadoshlik To'g'ri javob: A) Metafora ✔ 3. Bir ma'noli so'zlar ko'proq qaysi so'zlar orasida uchraydi? A) Atamalar (terminlar) orasida B) Kundalik so'zlar orasida C) Tana a'zolari nomlari orasida D) Harakat bildiruvchi so'zlar orasida To'g'ri javob: A) Atamalar (terminlar) orasida ✔ Bo'lim (BSB): Imlo: unli va undoshlar imlosi 4. Qaysi qatordagi so'zlar x harfi bilan yoziladi? A) tahlil, havo, halol B) mehmon, rahmat, sahna C) daraxt, xotira, ixtiro D) hayvon, hosil, hunar To'g'ri javob: C) daraxt, xotira, ixtiro ✔ 5. «Sayla» fe'liga -v qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) saylav B) saylaov C) saylov D) sayluv To'g'ri javob: C) saylov ✔ 6. Qaysi sonning yozilishida ikkilangan undosh yo'q? A) sakkiz B) to'qqiz C) yetti D) olti To'g'ri javob: D) olti ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 112 7. Qaysi qatordagi so'zlar to'g'ri yozilgan? A) mehnat, baht, hikoya B) mexnat, baxt, xikoya C) mehnat, baxt, hikoya D) mexnat, baht, xikoya To'g'ri javob: C) mehnat, baxt, hikoya✔ 8. Qaysi so'zning imlosida xato bor? A) mehmon B) xizmat C) ihtiro D) hosil To'g'ri javob: C) ihtiro ✔ 9. «Ishla» fe'liga -a ravishdosh qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) ishlaa B) ishlay C) ishlaay D) ishlaya To'g'ri javob: B) ishlay ✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 10. Muayyan ijtimoiy guruh a'zolarigagina tushunarli bo'lgan so'zlar qanday ataladi? A) Terminlar B) Neologizmlar C) Istorizmlar D) Jargon va argo so'zlar To'g'ri javob: D) Jargon va argo so'zlar ✔ 11. O'zbek tilining o'z qatlamiga oid so'zlarni toping. A) daraxt, shahar, dasturxon B) ota, suv, tosh C) kitob, maktab, ilm D) avtobus, gazeta, kompyuter To'g'ri javob: B) ota, suv, tosh ✔ 12. Kelib chiqishiga ko'ra o'zbek tili leksikasi qanday qatlamlarga bo'linadi? A) O'z qatlam va o'zlashgan qatlam B) Faol va nofaol qatlam C) Umumiste'mol va chegaralangan qatlam D) Adabiy va shevaviy qatlam To'g'ri javob: A) O'z qatlam va o'zlashgan qatlam ✔ Bo'lim (BSB): Imlo: qo'shib, ajratib va chiziqcha bilan yozish 13. -dir yuklamasi bilan hosil bo'lgan gumon olmoshi (kimdir, nimadir) qanday yoziladi? A) Chiziqcha bilan yoziladi B) Ajratib yoziladi C) Qo'shtirnoq ichida yoziladi D) Qo'shib yoziladi To'g'ri javob: D) Qo'shib yoziladi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 113 14. «O'zbekiston Respublikasi» birikmasida bosh harf qanday qo'llanadi? A) Ikkala so'z bosh harf bilan yoziladi B) Faqat birinchi so'z bosh harf bilan yoziladi C) Ikkala so'z kichik harf bilan yoziladi D) Faqat ikkinchi so'z bosh harf bilan yoziladi To'g'ri javob: A) Ikkala so'z bosh harf bilan yoziladi✔ 15. Ko'chirish qoidasiga zid ravishda bo'lingan so'zni toping. A) qa-lam B) ki-tob C) a-ka D) daf-tar To'g'ri javob: C) a-ka ✔ 16. Qaysi olmosh qo'shib yoziladi? A) hech kim B) har kim C) har qanday D) allakim To'g'ri javob: D) allakim ✔ Bo'lim (BSB): Ma'nodosh, shakldosh, zid ma'noli va paronim so'zlar 17. «Asr» va «asir» paronimlaridan to'g'ri qo'llangan gapni toping. A) Biz XXI asirda yashaymiz. B) Biz XXI asrda yashaymiz. C) Jangda dushman asri qo'lga olindi. D) Urushdan so'ng asrlar ozod qilindi. To'g'ri javob: B) Biz XXI asrda yashaymiz. ✔ 18. Nutqda ma'nodosh so'zlardan foydalanishning asosiy foydasi nima? A) Takrorning oldi olinadi va fikr aniq, ta'sirli ifodalanadi B) So'zlar qisqarib, ma'no yo'qoladi C) Nutq tushunarsiz bo'lib qoladi D) Gap keraksiz uzayadi To'g'ri javob: A) Takrorning oldi olinadi va fikr aniq, ta'sirli ifodalanadi ✔ 19. Qaysi so'z shakldosh so'zlar qatoriga kiradi? A) ko'z B) quloq C) bosh D) tut To'g'ri javob: D) tut ✔ 20. Shakli bir xil, ma'nosi har xil so'zlar qanday ataladi? A) Shakldosh so'zlar (omonimlar) B) Zid ma'noli so'zlar (antonimlar) C) Ma'nodosh so'zlar (sinonimlar) D) Talaffuzdosh so'zlar (paronimlar) To'g'ri javob: A) Shakldosh so'zlar (omonimlar) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 114 Bo'lim (BSB): Frazeologiya va leksikografiya 21. «Ko'z ochib yumguncha» iborasiga ma'nodosh so'zni toping. A) sekin-asta B) kechqurun C) uzoq vaqt D) bir zumda To'g'ri javob: D) bir zumda✔ 22. Iboralarni to'plab, ma'nosini izohlab beruvchi lug'at qanday ataladi? A) Imlo lug'ati B) Orfoepik lug'at C) Terminologik lug'at D) Frazeologik lug'at To'g'ri javob: D) Frazeologik lug'at ✔ 23. «Tarvuzi qo'ltig'idan tushdi» iborasi qanday ma'noni bildiradi? A) Charchab qoldi B) Qo'rqib ketdi C) Juda xursand bo'ldi D) Hafsalasi pir bo'ldi To'g'ri javob: D) Hafsalasi pir bo'ldi ✔ 24. Frazeologizmlarning ma'nosi qanday bo'ladi? A) Ma'nosi faqat bitta shevada tushuniladi B) Faqat birinchi so'z ma'no anglatadi C) Har bir so'z alohida ma'nosini saqlaydi D) Butun birikma bitta yaxlit ma'noni anglatadi To'g'ri javob: D) Butun birikma bitta yaxlit ma'noni anglatadi ✔ 25. Ikki tildagi so'zlarning muqobilini beruvchi lug'at qanday ataladi? A) Tarjima (ikki tilli) lug'at B) Etimologik lug'at C) Imlo lug'ati D) Izohli lug'at To'g'ri javob: A) Tarjima (ikki tilli) lug'at ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 115 Ona tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'zning leksik ma'nosi 1. «Choynakning qulog'i» birikmasida «quloq» so'zi qaysi usulda ko'chma ma'no hosil qilgan? A) Metafora B) Sinekdoxa C) Metonimiya D) Vazifadoshlik To'g'ri javob: A) Metafora✔ 2. So'zning lug'aviy (leksik) ma'nosi deganda nima tushuniladi? A) So'zning narsa, belgi yoki harakat haqidagi tushunchani ifodalashi B) So'zning gapdagi sintaktik vazifasi C) So'zning talaffuz xususiyati D) So'zning qo'shimcha olgan shakli To'g'ri javob: A) So'zning narsa, belgi yoki harakat haqidagi tushunchani ifodalashi ✔ 3. Qaysi gapda «yurak» so'zi o'z ma'nosida qo'llangan? A) Yurak qon aylanishini ta'minlaydi. B) Bu bola juda yurakli ekan. C) Uning yuragi tosh emas. D) Bu maydon — shaharning yuragi. To'g'ri javob: A) Yurak qon aylanishini ta'minlaydi. ✔ 4. O'zaro bog'liq bir necha ma'noga ega so'zlar qanday ataladi? A) Zid ma'noli so'zlar B) Shakldosh so'zlar C) Ma'nodosh so'zlar D) Ko'p ma'noli so'zlar To'g'ri javob: D) Ko'p ma'noli so'zlar ✔ Bo'lim (BSB): Imlo: unli va undoshlar imlosi 5. «9» sonining so'z bilan to'g'ri yozilishini toping. A) to'qiz B) to'kkiz C) to'qqiz D) to'xqiz To'g'ri javob: C) to'qqiz ✔ 6. Tutuq belgisi to'g'ri qo'llangan so'zni toping. A) qa'lam B) ma'ktab C) mas'uliyat D) kit'ob To'g'ri javob: C) mas'uliyat ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 116 Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 7. Ma'lum fan yoki soha tushunchasini aniq ifodalovchi so'zlar qanday ataladi? A) Dialektizmlar B) Jargonlar C) Arxaizmlar D) Terminlar (atamalar) To'g'ri javob: D) Terminlar (atamalar)✔ 8. Narsa-hodisa hozir ham mavjud, ammo uning eski nomi boshqa so'z bilan almashgan eskirgan so'zlar qanday ataladi? A) Neologizmlar B) Istorizmlar C) Terminlar D) Arxaizmlar To'g'ri javob: D) Arxaizmlar ✔ 9. Fors-tojik tilidan kirgan so'zni toping. A) go'sht B) avtobus C) kitob D) qo'l To'g'ri javob: A) go'sht ✔ 10. Neologizmlar qatorini aniqlang. A) ota, suv, tosh B) bloger, smartfon, onlayn C) bitik, ulus, yov D) mirshab, qozi, amir To'g'ri javob: B) bloger, smartfon, onlayn ✔ 11. Faqat muayyan shevada qo'llanadigan so'zlar qanday ataladi? A) Neologizmlar B) Professionalizmlar C) Dialektizmlar D) Terminlar To'g'ri javob: C) Dialektizmlar ✔ 12. Baynalmilal (xalqaro) so'zlar qatorini toping. A) demokratiya, telefon, sport B) mirshab, qozi, beklik C) non, suv, tuz D) ota, ona, bola To'g'ri javob: A) demokratiya, telefon, sport ✔ 13. Rus tili orqali kirgan so'zlar qatorini toping. A) kitob, inson, vatan B) stol, avtobus, televizor C) tosh, suv, ko'z D) do'st, go'sht, shahar To'g'ri javob: B) stol, avtobus, televizor ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 117 Bo'lim (BSB): Imlo: qo'shib, ajratib va chiziqcha bilan yozish 14. O'xshatish bildiruvchi -dek qo'shimchasi (toshdek) qanday yoziladi? A) So'zga chiziqcha bilan qo'shiladi B) So'zdan ajratib yoziladi C) Tutuq belgisidan keyin yoziladi D) So'zga qo'shib yoziladi To'g'ri javob: D) So'zga qo'shib yoziladi✔ 15. «Olib keldi», «sotib oldi» kabi ko'makchi fe'lli birikmalar qanday yoziladi? A) Qavs ichida yoziladi B) Chiziqcha bilan yoziladi C) Ajratib yoziladi D) Qo'shib yoziladi To'g'ri javob: C) Ajratib yoziladi ✔ 16. Qaysi juft yoki takroriy so'z noto'g'ri yozilgan? A) qovun-tarvuz B) katta-katta C) oz-moz D) asta sekin To'g'ri javob: D) asta sekin ✔ 17. Arab raqami bilan yozilgan tartib son qanday yoziladi? A) Nuqta bilan: 5.sinf B) Qo'shib: 5sinf C) Qavs bilan: 5)sinf D) Chiziqcha bilan: 5-sinf To'g'ri javob: D) Chiziqcha bilan: 5-sinf ✔ 18. «Kungaboqar» kabi qo'shma o'simlik nomlari qanday yoziladi? A) Ajratib yoziladi B) Chiziqcha bilan yoziladi C) Qo'shib yoziladi D) Har bir qismi bosh harf bilan yoziladi To'g'ri javob: C) Qo'shib yoziladi ✔ Bo'lim (BSB): Ma'nodosh, shakldosh, zid ma'noli va paronim so'zlar 19. «Yorug'» so'zi bilan antonim bo'la oladigan so'zni toping. A) yorqin B) oydin C) qorong'i D) ravshan To'g'ri javob: C) qorong'i ✔ 20. Talaffuzi bir xil, ammo yozilishi farqli bo'lgan so'zlar qanday ataladi? A) Sinonimlar B) Omograflar C) Antonimlar D) Omofonlar To'g'ri javob: D) Omofonlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 118 21. Zid ma'noli so'zlar juftini toping. A) dushman – yov B) do'st – dushman C) do'st – oshna D) do'st – o'rtoq To'g'ri javob: B) do'st – dushman✔ 22. «Ot» so'zining shakldosh ekanini ko'rsatadigan juftlikni toping. A) Otning yoli. — Otning tuyog'i. B) Ot chopdi. — Ot yugurdi. C) Oq ot. — Qora ot. D) Otga mindi. — Toshni ot! To'g'ri javob: D) Otga mindi. — Toshni ot! ✔ 23. Zid ma'noli so'zlar qatnashgan maqolni toping. A) Bir yigitga yetmish hunar oz. B) Vatanni sevmoq — iymondandir. C) Yaxshidan ot qoladi, yomondan dod qoladi. D) Ona yurting — oltin beshiging. To'g'ri javob: C) Yaxshidan ot qoladi, yomondan dod qoladi. ✔ Bo'lim (BSB): Frazeologiya va leksikografiya 24. 2006–2008-yillarda nashr etilgan «O'zbek tilining izohli lug'ati» necha jilddan iborat? A) 3 jild B) 2 jild C) 5 jild D) 10 jild To'g'ri javob: C) 5 jild ✔ 25. Qaysi lug'atda so'zlarning asosan to'g'ri yozilishi ko'rsatiladi? A) Etimologik lug'at B) Izohli lug'at C) Imlo lug'ati D) Sinonimlar lug'ati To'g'ri javob: C) Imlo lug'ati ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 119 Ona tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'zning leksik ma'nosi 1. «Tog' etagi» birikmasida «etak» so'zi qanday ma'noda qo'llangan? A) Qism-butun munosabati asosida B) Aloqadorlik asosida ko'chma ma'noda C) Kiyimning pastki qismi ma'nosida D) O'xshashlik asosida ko'chma ma'noda To'g'ri javob: D) O'xshashlik asosida ko'chma ma'noda✔ 2. Qaysi birikmada «og'iz» so'zi ko'chma ma'noda kelgan? A) og'iz bo'shlig'i B) g'or og'zi C) og'zi qurib qoldi D) og'zini chaydi To'g'ri javob: B) g'or og'zi ✔ 3. Butun o'rniga uning qismi nomini qo'llash asosidagi ko'chim qanday ataladi? A) Sinekdoxa B) Metonimiya C) Metafora D) Vazifadoshlik To'g'ri javob: A) Sinekdoxa ✔ 4. «Zal olqishladi» gapida qaysi ko'chim usuli qo'llangan? A) Metafora B) Metonimiya C) Sinekdoxa D) Vazifadoshlik To'g'ri javob: B) Metonimiya ✔ 5. Ko'p ma'noli so'zni toping. A) kompyuter B) Samarqand C) ko'z D) fonema To'g'ri javob: C) ko'z ✔ Bo'lim (BSB): Imlo: unli va undoshlar imlosi 6. Imlosida xatoga yo'l qo'yilgan so'zni toping. A) taxlil B) tahrir C) ixlos D) ixtiyor To'g'ri javob: A) taxlil ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 120 7. «Dasturxon» so'zining to'g'ri yozilishini toping. A) dastirxon B) dasturxan C) dasturxon D) dasturhon To'g'ri javob: C) dasturxon✔ 8. Qaysi so'zda tutuq belgisi undoshdan keyin yozilgan? A) san'at B) a'lo C) she'r D) ma'no To'g'ri javob: A) san'at ✔ 9. «Ehtiyoj» so'zining to'g'ri yozilgan shaklini toping. A) ehtiyoch B) ehtiyej C) extiyoj D) ehtiyoj To'g'ri javob: D) ehtiyoj ✔ 10. «To'qi» fe'liga -v qo'shimchasi qo'shilgan to'g'ri shaklni toping. A) to'qiuv B) to'qiv C) to'qov D) to'quv To'g'ri javob: D) to'quv ✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 11. Tilshunoslik terminlari qatorini toping. A) fayl, server, brauzer B) kasr, kub, perimetr C) fonema, morfema, leksema D) atom, molekula, ion To'g'ri javob: C) fonema, morfema, leksema ✔ 12. Arab tilidan o'zlashgan so'zlar qatorini aniqlang. A) daraxt, dasturxon, shahar B) ota, ona, bola C) kitob, maktab, ilm D) stol, avtobus, televizor To'g'ri javob: C) kitob, maktab, ilm ✔ 13. Yangi paydo bo'lgan narsa va tushunchalarni ifodalovchi so'zlar qanday ataladi? A) Neologizmlar B) Arxaizmlar C) Dialektizmlar D) Istorizmlar To'g'ri javob: A) Neologizmlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 121 14. «Bitik» (kitob), «ulus» (xalq) kabi so'zlar qaysi guruhga kiradi? A) Neologizmlar B) Arxaizmlar C) Terminlar D) Dialektizmlar To'g'ri javob: B) Arxaizmlar✔ 15. Hozirda iste'moldan chiqqan, o'zi ifodalagan narsa ham yo'qolgan so'zlar qanday ataladi? A) Dialektizmlar B) Arxaizmlar C) Neologizmlar D) Tarixiy so'zlar (istorizmlar) To'g'ri javob: D) Tarixiy so'zlar (istorizmlar) ✔ Bo'lim (BSB): Imlo: qo'shib, ajratib va chiziqcha bilan yozish 16. «Har» so'zi bilan kelgan olmoshlar qanday yoziladi? A) Chiziqcha bilan: har-kim, har-bir B) Birinchisi qo'shib, ikkinchisi ajratib C) Qo'shib: harkim, harbir D) Ajratib: har kim, har bir To'g'ri javob: D) Ajratib: har kim, har bir ✔ 17. Qaysi birikmada bosh harf xato ishlatilgan? A) Toshkent shahri B) Sirdaryo Daryosi C) Chorvoq suv ombori D) Farg'ona vodiysi To'g'ri javob: B) Sirdaryo Daryosi ✔ 18. Qaysi juftlikda ikkala so'z ham qo'shib yoziladi? A) ota-ona, oz-moz B) bugun, kechqurun C) har kim, hech narsa D) olib keldi, sotib oldi To'g'ri javob: B) bugun, kechqurun ✔ 19. Qo'shib yoziladigan qo'shma joy nomini toping. A) Chorvoq suv ombori B) Toshkent shahri C) Farg'ona vodiysi D) Yangiyo'l To'g'ri javob: D) Yangiyo'l ✔ 20. «O'quvchi» so'zini satrdan satrga ko'chirishda qaysi bo'lish to'g'ri? A) Oxirgi harfni ko'chirib: o'quvch / i B) Bo'g'in bo'yicha: o'quv / chi C) Bo'g'inni buzib: o'qu / vchi D) Bitta harf qoldirib: o' / quvchi To'g'ri javob: B) Bo'g'in bo'yicha: o'quv / chi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 122 Bo'lim (BSB): Ma'nodosh, shakldosh, zid ma'noli va paronim so'zlar 21. Qaysi so'z «chiroyli» so'ziga ma'nodosh? A) katta B) yorqin C) go'zal D) xunuk To'g'ri javob: C) go'zal✔ 22. Qaysi so'zning lug'aviy antonimi yo'q? A) erta B) yaxshi C) stol D) baland To'g'ri javob: C) stol ✔ 23. «Abzal» va «afzal» so'zlari qanday so'zlar hisoblanadi? A) Antonimlar B) Paronimlar C) Omonimlar D) Sinonimlar To'g'ri javob: B) Paronimlar ✔ Bo'lim (BSB): Frazeologiya va leksikografiya 24. Mahmud Koshg'ariyning «Devonu lug'otit turk» asari qaysi asrda yaratilgan? A) XIX asrda B) IX asrda C) XI asrda D) XV asrda To'g'ri javob: C) XI asrda ✔ 25. «Ter to'kmoq» iborasi qaysi ma'noda qo'llanadi? A) Qo'rqib titramoq B) Astoydil mehnat qilmoq C) Hammomda yuvinmoq D) Kasal bo'lib yotmoq To'g'ri javob: B) Astoydil mehnat qilmoq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 123 Ona tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'zning leksik ma'nosi 1. Leksikologiyaning so'z ma'nosini o'rganuvchi bo'limi qanday ataladi? A) Frazeologiya B) Etimologiya C) Semasiologiya D) Leksikografiya To'g'ri javob: C) Semasiologiya✔ 2. «Podada yuz bosh qo'y bor» gapidagi «bosh» so'zi qaysi ko'chimga misol bo'ladi? A) Sinekdoxa B) Metonimiya C) Vazifadoshlik D) Metafora To'g'ri javob: A) Sinekdoxa ✔ 3. Leksikologiya nimani o'rganadi? A) Harflar va yozuv belgilarini B) Nutq tovushlarini va ularning o'zgarishini C) Gap va so'z birikmalarining tuzilishini D) Tilning lug'at tarkibini, so'z va uning ma'nolarini To'g'ri javob: D) Tilning lug'at tarkibini, so'z va uning ma'nolarini ✔ Bo'lim (BSB): Imlo: unli va undoshlar imlosi 4. Tutuq belgisi tushib qolgan, xato yozilgan so'zni toping. A) in'om B) she'r C) e'lon D) talim To'g'ri javob: D) talim ✔ 5. Qaysi o'zlashma so'zga egalik qo'shimchasi qo'shilganda oxirgi undosh o'zgarmaydi? A) qishloq B) ittifoq C) tilak D) o'rtoq To'g'ri javob: B) ittifoq ✔ 6. -ga qo'shimchasi q bilan tugagan so'zga qo'shilganda qanday yoziladi? A) -ga: qishloqga B) -ka: qishlokka C) -g'a: qishlog'ga D) -qa: qishloqqa To'g'ri javob: D) -qa: qishloqqa ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 124 7. «X» yoki «h» harfi to'g'ri tanlangan so'zni toping. A) halk B) xalk C) xalq D) halq To'g'ri javob: C) xalq✔ 8. So'z oxiridagi undosh talaffuzda jarangsiz aytilsa ham, to'g'ri yozilgan shaklni toping. A) abod B) obbod C) obot D) obod To'g'ri javob: D) obod ✔ 9. Jarangli undosh bilan tugagan o'zakka -siz qo'shilganda (tuz + siz) qanday yoziladi? A) tuzzsiz B) tusiz C) tussiz D) tuzsiz To'g'ri javob: D) tuzsiz ✔ 10. «Shahar» so'ziga III shaxs egalik qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) shaxri B) shahari C) shahrri D) shahri To'g'ri javob: D) shahri ✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 11. Qaysi so'z o'zbek tiliga arab tilidan o'zlashgan? A) daraxt B) tosh C) inson D) stol To'g'ri javob: C) inson ✔ 12. Ma'lum kasb-hunar egalari nutqida qo'llanadigan so'zlar qanday ataladi? A) Dialektizmlar B) Kasb-hunar so'zlari (professionalizmlar) C) Varvarizmlar D) Arxaizmlar To'g'ri javob: B) Kasb-hunar so'zlari (professionalizmlar) ✔ 13. Nutqda o'rinsiz qo'llangan, o'zbek tilida muqobili bor chet so'zlar qanday ataladi? A) Varvarizmlar B) Terminlar C) Arxaizmlar D) Neologizmlar To'g'ri javob: A) Varvarizmlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 125 Bo'lim (BSB): Imlo: qo'shib, ajratib va chiziqcha bilan yozish 14. Juft so'z to'g'ri yozilgan qatorni toping. A) har-kim B) ota-ona C) sotib-olmoq D) tosh-baqa To'g'ri javob: B) ota-ona✔ 15. So'roq yuklamasi -mi qanday yoziladi? A) So'zga qo'shib: keldingmi B) Tutuq bilan: kelding'mi C) Chiziqcha bilan: kelding-mi D) Ajratib: kelding mi To'g'ri javob: A) So'zga qo'shib: keldingmi ✔ Bo'lim (BSB): Ma'nodosh, shakldosh, zid ma'noli va paronim so'zlar 16. Yozilishi bir xil, ammo talaffuzi (urg'usi) farqli shakldosh so'zlar (masalan, olma — olma) qanday ataladi? A) Sinonimlar B) Paronimlar C) Omofonlar D) Omograflar To'g'ri javob: D) Omograflar ✔ 17. Ma'nosi bir-biriga yaqin, shakli har xil so'zlar qanday ataladi? A) Paronim so'zlar B) Ma'nodosh (sinonim) so'zlar C) Zid ma'noli so'zlar D) Shakldosh so'zlar To'g'ri javob: B) Ma'nodosh (sinonim) so'zlar ✔ 18. Paronimlar juftini toping. A) yoz (fasl) – yoz (fe'l) B) yaxshi – yomon C) katta – ulkan D) asr – asir To'g'ri javob: D) asr – asir ✔ 19. Talaffuzi o'xshash, ammo ma'nosi va yozilishi farqli so'zlar qanday ataladi? A) Sinonimlar B) Omonimlar C) Paronimlar D) Antonimlar To'g'ri javob: C) Paronimlar ✔ 20. «Bu usul boshqalaridan abzal» gapida qaysi so'z noto'g'ri qo'llangan? A) usul B) boshqalaridan C) abzal D) bu To'g'ri javob: C) abzal ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 126 Bo'lim (BSB): Frazeologiya va leksikografiya 21. «Qovun tushirmoq» iborasining ma'nosini toping. A) Ishni tez tugatmoq B) Noo'rin ish qilib, xijolatga qolmoq C) Mo'l hosil yig'ib olmoq D) Bozordan qovun sotib olmoq To'g'ri javob: B) Noo'rin ish qilib, xijolatga qolmoq✔ 22. Lug'at tuzish nazariyasi va amaliyoti bilan shug'ullanuvchi bo'lim qanday ataladi? A) Leksikologiya B) Leksikografiya C) Frazeologiya D) Etimologiya To'g'ri javob: B) Leksikografiya ✔ 23. Ibora (frazeologizm) qanday til birligi? A) Ikki o'zakdan tuzilgan qo'shma so'zga B) Ko'chma ma'noli, tarkibi turg'un so'z birikmasiga C) Bir necha gapdan iborat matnga D) Ikki so'zdan iborat har qanday birikmaga To'g'ri javob: B) Ko'chma ma'noli, tarkibi turg'un so'z birikmasiga ✔ 24. So'zlarning kelib chiqishi (tarixi)ni izohlovchi lug'at qanday ataladi? A) Izohli lug'at B) Etimologik lug'at C) Orfoepik lug'at D) Frazeologik lug'at To'g'ri javob: B) Etimologik lug'at ✔ 25. «Qo'li ochiq» iborasining ma'nosini toping. A) ziqna B) saxiy C) dangasa D) mehnatkash To'g'ri javob: B) saxiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 127 Ona tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Son va olmosh 1. Gumon olmoshini toping. A) hech kim B) har kim C) allakim D) o'sha To'g'ri javob: C) allakim✔ 2. Bo'lishsizlik olmoshini toping. A) allakim B) hech kim C) kimdir D) har kim To'g'ri javob: B) hech kim ✔ 3. Son so'z turkumi qaysi so'roqlarga javob bo'ladi? A) qanday? qanaqa? B) kim? nima? C) necha? qancha? nechanchi? D) qachon? qayerda? To'g'ri javob: C) necha? qancha? nechanchi? ✔ 4. Kasr sonni toping. A) uchala B) uchdan bir C) uchtadan D) uchinchi To'g'ri javob: B) uchdan bir ✔ 5. O'zlik olmoshini toping. A) u B) bu C) o'z D) biz To'g'ri javob: C) o'z ✔ 6. «Necha» so'roq olmoshi qaysi so'z turkumi o'rnida qo'llanadi? A) Ot B) Son C) Fe'l D) Ravish To'g'ri javob: B) Son ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 128 Bo'lim (BSB): Fe'l: nisbat, mayl, zamon 7. Maqsad ma'nosini bildiruvchi kelasi zamon fe'lini toping. A) bordi B) borgan C) boryapti D) bormoqchi To'g'ri javob: D) bormoqchi✔ 8. O'zlik nisbatidagi fe'lni toping. A) yuvindi B) yuvishdi C) yuvdirdi D) yuvdi To'g'ri javob: A) yuvindi ✔ 9. Xabar maylidagi fe'lni toping. A) yozdi B) yozsin C) yozgin D) yozsa To'g'ri javob: A) yozdi ✔ 10. O'timsiz fe'lni toping. A) yozmoq B) yotmoq C) qurmoq D) o'qimoq To'g'ri javob: B) yotmoq ✔ Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 11. Qisqartirish usulida hosil bo'lgan so'zni toping. A) maktab B) BMT C) Toshkent D) kitobxon To'g'ri javob: B) BMT ✔ 12. Qaysi so'zda ikkita so'z yasovchi qo'shimcha bor? A) ishchi B) ishsiz C) ishchanlik D) ishla To'g'ri javob: C) ishchanlik ✔ 13. Yasama so'zni toping. A) kitobxon B) kitobga C) kitobim D) kitob To'g'ri javob: A) kitobxon ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 129 14. Yangi so'z hosil qiluvchi qo'shimchalar qanday ataladi? A) Kelishik qo'shimchalari B) So'z o'zgartuvchi qo'shimchalar C) Shakl yasovchi qo'shimchalar D) So'z yasovchi qo'shimchalar To'g'ri javob: D) So'z yasovchi qo'shimchalar✔ Bo'lim (BSB): Fe'lning vazifadosh shakllari va ravish 15. «O'qish — bilim kaliti» gapidagi «o'qish» so'zi fe'lning qaysi shakli? A) Ravishdosh B) Sifatdosh C) Harakat nomi D) Buyruq mayli To'g'ri javob: C) Harakat nomi ✔ 16. Miqdor-daraja ravishini toping. A) birga B) hozir C) ichkari D) sal To'g'ri javob: D) sal ✔ 17. Ravishdosh yasovchi qo'shimchalar qatorini toping. A) -gan, -digan, -ar B) -(i)b, -gach, -guncha C) -di, -yap, -moqda D) -ish, -uv, -moq To'g'ri javob: B) -(i)b, -gach, -guncha ✔ 18. Qaysi gapda sifatdosh qatnashgan? A) Xat yozish qiyin emas. B) Xatni yozib bo'ldim. C) Xatni yozsang, jo'nat. D) Yozilgan xat jo'natildi. To'g'ri javob: D) Yozilgan xat jo'natildi. ✔ 19. Holat ravishini toping. A) tez B) ko'p C) ichkari D) kecha To'g'ri javob: A) tez ✔ 20. «Kelgach» so'zi fe'lning qaysi shakli? A) Ravishdosh B) Sifatdosh C) Harakat nomi D) Shart mayli To'g'ri javob: A) Ravishdosh ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 130 21. Sifatdoshni toping. A) o'qib B) o'qigan C) o'qish D) o'qisa To'g'ri javob: B) o'qigan✔ Bo'lim (BSB): Ot va sifat 22. Sifat yasovchi -siz qo'shimchasi qanday ma'no hosil qiladi? A) Belgining ko'pligini B) Belgining yo'qligini C) Belgining kuchliligini D) Belgining ozligini To'g'ri javob: B) Belgining yo'qligini ✔ 23. «Onamlar keldilar» gapida -lar qo'shimchasi qanday ma'noda qo'llangan? A) Kichraytish ma'nosida B) Jamlovchilik ma'nosida C) Hurmat ma'nosida D) Ko'plik ma'nosida To'g'ri javob: C) Hurmat ma'nosida ✔ 24. Faqat atoqli otlardan iborat qatorni toping. A) Navoiy, shahar, daryo B) kitob, Zarafshon, qishloq C) Navoiy, Samarqand, Zarafshon D) shoir, Samarqand, tog' To'g'ri javob: C) Navoiy, Samarqand, Zarafshon ✔ 25. Ot so'z turkumiga xos grammatik kategoriyalar qatorini toping. A) Daraja, ko'chim, urg'u B) Son, egalik, kelishik C) Zamon, mayl, nisbat D) Shaxs, zamon, bo'lishsizlik To'g'ri javob: B) Son, egalik, kelishik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 131 Ona tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Son va olmosh 1. Tartib son yasovchi qo'shimcha qaysi? A) -(i)nchi B) -ta C) -ov D) -tadan To'g'ri javob: A) -(i)nchi✔ 2. Qaysi gapda «u» so'zi ko'rsatish olmoshi vazifasida kelgan? A) U bizning o'qituvchimiz. B) U uyni bobom qurgan. C) U kecha keldi. D) U maktabga ketdi. To'g'ri javob: B) U uyni bobom qurgan. ✔ Bo'lim (BSB): Fe'l: nisbat, mayl, zamon 3. Qaysi gapda fe'l buyruq maylining II shaxs birlik shaklida kelgan? A) Darsingni tayyorla! B) Darsimni tayyorladim. C) Darsni tayyorlasa, yaxshi bo'ladi. D) Darslarni tayyorlashdi. To'g'ri javob: A) Darsingni tayyorla! ✔ 4. Birgalik nisbatdagi fe'lni toping. A) kuldirdi B) kulishdi C) kuldi D) kulgan To'g'ri javob: B) kulishdi ✔ 5. Ko'makchi fe'l qatnashgan birikmani toping. A) yozib qo'ydi B) yozgi ta'til C) yozma ish D) yozuv daftari To'g'ri javob: A) yozib qo'ydi ✔ 6. Qo'shma fe'lni toping. A) yordam bermoq B) yordamlashmoq C) yordamsiz D) yordamchi To'g'ri javob: A) yordam bermoq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 132 7. O'timli fe'lni toping. A) kelmoq B) yugurmoq C) o'qimoq D) uxlamoq To'g'ri javob: C) o'qimoq✔ 8. Qaysi qo'shimcha orttirma nisbat yasaydi? A) -in B) -dir C) -ish D) -il To'g'ri javob: B) -dir ✔ 9. Majhul nisbatdagi fe'lni toping. A) yozdi B) yozildi C) yozdirdi D) yozishdi To'g'ri javob: B) yozildi ✔ 10. Hozirgi zamon davom fe'lini toping. A) ishlamoqchi B) ishladi C) ishlayapti D) ishlagan edi To'g'ri javob: C) ishlayapti ✔ Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 11. Ot yasovchi qo'shimchani toping. A) -la (ishla) B) -roq (kattaroq) C) -chi (ishchi) D) -li (aqlli) To'g'ri javob: C) -chi (ishchi) ✔ 12. Sifat yasovchi qo'shimchalar qatorini toping. A) -li, -siz, -chan B) -lar, -ning, -ga C) -chi, -zor, -dosh D) -la, -lan, -lash To'g'ri javob: A) -li, -siz, -chan ✔ 13. Shakl yasovchi qo'shimchani toping. A) -roq (kattaroq) B) -li (aqlli) C) -ga (uyga) D) -chi (ishchi) To'g'ri javob: A) -roq (kattaroq) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 133 14. Qaysi so'z qo'shma so'z hisoblanadi? A) toshbaqa B) toshloq C) toshli D) toshlar To'g'ri javob: A) toshbaqa✔ Bo'lim (BSB): Fe'lning vazifadosh shakllari va ravish 15. «Bolalar chopqillab kelishdi» gapidagi «chopqillab» so'zi fe'lning qaysi shakli? A) Harakat nomi B) Ravishdosh C) Sifatdosh D) Shart mayli To'g'ri javob: B) Ravishdosh ✔ 16. Qaysi so'z ravish emas? A) asta B) doim C) kitob D) birdan To'g'ri javob: C) kitob ✔ 17. Qaysi so'zda -cha ravish yasovchi qo'shimcha? A) daftarcha B) kitobcha C) qizcha D) o'zbekcha To'g'ri javob: D) o'zbekcha ✔ 18. Ravish qanday ma'noni bildiradi? A) Narsaning belgisini B) Ish-harakatning belgisini C) Narsaning nomini D) Narsaning miqdorini To'g'ri javob: B) Ish-harakatning belgisini ✔ 19. Harakat nomini toping. A) yurgan B) yurish C) yursa D) yurib To'g'ri javob: B) yurish ✔ 20. Daraja shaklidagi ravishni toping: «U hammadan ... yugurdi.» A) tezlik B) tezlash C) tezroq D) tezkor To'g'ri javob: C) tezroq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 134 21. Sifatdosh gapda ko'pincha qaysi turkum vazifasida keladi? A) Ravish vazifasida B) Son vazifasida C) Sifat vazifasida (otni aniqlaydi) D) Undov vazifasida To'g'ri javob: C) Sifat vazifasida (otni aniqlaydi)✔ Bo'lim (BSB): Ot va sifat 22. Jamlovchi otni toping. A) odam B) xalq C) talaba D) kitob To'g'ri javob: B) xalq ✔ 23. Egalik qo'shimchasi qo'shilgan otni toping. A) ukaga B) ukadan C) ukam D) ukalar To'g'ri javob: C) ukam ✔ 24. Orttirma darajadagi sifatni toping. A) qip-qizil B) qizg'ish C) qizilroq D) qizil To'g'ri javob: A) qip-qizil ✔ 25. Tushum kelishigidagi otni toping. A) kitobning B) kitobga C) kitobni D) kitobda To'g'ri javob: C) kitobni ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 135 Ona tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Son va olmosh 1. Qaysi olmosh kelishik qo'shimchasini olganda o'zakka n tovushi qo'shiladi (masalan, jo'nalish kelishigida)? A) biz B) sen C) siz D) u To'g'ri javob: D) u✔ 2. Chama sonni toping. A) o'ntacha B) o'ntadan C) o'ninchi D) o'nov To'g'ri javob: A) o'ntacha ✔ 3. Belgilash olmoshini toping. A) hech qaysi B) qaysi C) allaqaysi D) har bir To'g'ri javob: D) har bir ✔ 4. «Uchov» so'zi qaysi qo'shimcha yordamida hosil bo'lgan va qanday son? A) -ov, kasr son B) -ov, tartib son C) -ov, taqsim son D) -ov, jamlovchi son To'g'ri javob: D) -ov, jamlovchi son ✔ Bo'lim (BSB): Fe'l: nisbat, mayl, zamon 5. «O'qib chiqdi» birikmasida «chiqdi» qanday vazifada? A) Ravishdosh, harakat holatini bildiradi B) Mustaqil fe'l, tashqariga chiqishni bildiradi C) Harakat nomi, harakat nomini bildiradi D) Ko'makchi fe'l, harakatning tugallanganini bildiradi To'g'ri javob: D) Ko'makchi fe'l, harakatning tugallanganini bildiradi ✔ 6. Fe'lning nisbat shakllari nechta? A) 4 ta B) 6 ta C) 3 ta D) 5 ta To'g'ri javob: D) 5 ta ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 136 7. «Kitob o'qildi» gapidagi fe'l qaysi nisbatda? A) Orttirma nisbat B) Birgalik nisbat C) O'zlik nisbat D) Majhul nisbat To'g'ri javob: D) Majhul nisbat✔ Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 8. So'z yasovchi qo'shimcha qatnashgan so'zni aniqlang. A) gulzor B) gulni C) gulim D) gullar To'g'ri javob: A) gulzor ✔ 9. Fe'l yasovchi qo'shimcha qo'shilgan so'zni toping. A) tuzdon B) tuzla C) tuzsiz D) tuzli To'g'ri javob: B) tuzla ✔ 10. Qaysi qatorda faqat yasama so'zlar berilgan? A) kitob, daftar, qalam B) ishchi, gul, tosh C) bilim, ishchi, gulzor D) bilim, ish, gul To'g'ri javob: C) bilim, ishchi, gulzor ✔ 11. Old qo'shimcha yordamida yasalgan so'zni toping. A) odobsiz B) beodob C) odobni D) odobli To'g'ri javob: B) beodob ✔ 12. Juftlash usuli bilan hosil bo'lgan so'zni toping. A) otaliq B) otalar C) ota-ona D) otamiz To'g'ri javob: C) ota-ona ✔ 13. So'zlarni gapda o'zaro bog'lash uchun xizmat qiladigan qo'shimchalar qanday ataladi? A) So'z o'zgartuvchi qo'shimchalar B) Lug'aviy shakl yasovchi qo'shimchalar C) So'z yasovchi qo'shimchalar D) Old qo'shimchalar To'g'ri javob: A) So'z o'zgartuvchi qo'shimchalar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 137 14. «Noto'g'ri» so'zidagi «no-» qanday qo'shimcha? A) Shakl yasovchi qo'shimcha B) So'z yasovchi old qo'shimcha C) So'z o'zgartuvchi qo'shimcha D) Kelishik qo'shimchasi To'g'ri javob: B) So'z yasovchi old qo'shimcha✔ 15. «Ishchilar» so'zining yasama negizi qaysi? A) ishchil B) ishchilar C) ishchi D) ish To'g'ri javob: C) ishchi ✔ 16. «Paxtakor» so'zi qaysi usulda yasalgan? A) Juftlash B) Qisqartirish C) Qo'shimcha qo'shish (affiksatsiya) D) So'z qo'shish (kompozitsiya) To'g'ri javob: C) Qo'shimcha qo'shish (affiksatsiya) ✔ Bo'lim (BSB): Fe'lning vazifadosh shakllari va ravish 17. Payt ravishini toping. A) yuqori B) oz C) piyoda D) ertaga To'g'ri javob: D) ertaga ✔ 18. Sifatdosh yasovchi qo'shimchalar qatorini toping. A) -sh, -v, -moq B) -gan, -ayotgan, -digan C) -sa, -sin, -gin D) -(i)b, -a, -gach To'g'ri javob: B) -gan, -ayotgan, -digan ✔ 19. Fe'lning vazifadosh shakllarini ko'rsating. A) Majhul, o'zlik, birgalik B) Sifatdosh, ravishdosh, harakat nomi C) Ot, sifat, ravish D) Shart, buyruq, xabar To'g'ri javob: B) Sifatdosh, ravishdosh, harakat nomi ✔ 20. Qaysi gapda «chiroyli» so'zi ravish vazifasida kelgan? A) Chiroyli gul uzdim. B) U chiroyli yozadi. C) Bu kitob chiroyli. D) Chiroylisini tanla. To'g'ri javob: B) U chiroyli yozadi. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 138 21. Harakat nomi qaysi so'z turkumiga xos qo'shimchalarni (kelishik, egalik) qabul qiladi? A) Sifatga B) Ravishga C) Otga D) Songa To'g'ri javob: C) Otga✔ Bo'lim (BSB): Ot va sifat 22. O'rin-payt kelishigi qaysi so'roqlarga javob bo'ladi? A) kimga? nimaga? qayerga? B) kimni? nimani? qayerni? C) kimdan? nimadan? qayerdan? D) kimda? nimada? qayerda? To'g'ri javob: D) kimda? nimada? qayerda? ✔ 23. Ot so'z turkumi qaysi so'roqlarga javob bo'ladi? A) kim? nima? qayer? B) qachon? qayerda? C) nima qildi? nima qilyapti? D) qanday? qanaqa? To'g'ri javob: A) kim? nima? qayer? ✔ 24. Qaratqich kelishigining qo'shimchasini toping. A) -ga B) -ni C) -ning D) -dan To'g'ri javob: C) -ning ✔ 25. «Eng chiroyli» birikmasida sifat qaysi darajada? A) Ozaytirma darajada B) Qiyosiy darajada C) Oddiy darajada D) Orttirma darajada To'g'ri javob: D) Orttirma darajada ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 139 Ona tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Son va olmosh 1. Ko'rsatish olmoshini toping. A) kim B) men C) o'sha D) allakim To'g'ri javob: C) o'sha✔ 2. Qaysi gapda chama son qo'llangan? A) U yuzinchi mehmon bo'ldi. B) Majlisga yuzlab kishi keldi. C) Majlisga yuz kishi keldi. D) Mehmonlar yuztadan bo'lib kirdi. To'g'ri javob: B) Majlisga yuzlab kishi keldi. ✔ 3. Taqsim sonni toping. A) ikkov B) ikkitadan C) ikkinchi D) ikkala To'g'ri javob: B) ikkitadan ✔ 4. Qaysi qatorda faqat olmoshlar berilgan? A) o'z, olma, oq B) shu, besh, tez C) kim, katta, yugur D) kim, shu, o'z To'g'ri javob: D) kim, shu, o'z ✔ 5. Qaysi gapda son otlashib kelgan? A) Beshinchi sinfga bordim. B) Besh kun o'tdi. C) Beshtasi keldi. D) Beshta bola keldi. To'g'ri javob: C) Beshtasi keldi. ✔ 6. So'roq olmoshini toping. A) qancha B) shu C) o'z D) hech kim To'g'ri javob: A) qancha ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 140 7. Kishilik olmoshlari qatorini toping. A) har kim, har bir, har qanday B) men, sen, u C) kim, nima, qayer D) bu, shu, o'sha To'g'ri javob: B) men, sen, u✔ Bo'lim (BSB): Fe'l: nisbat, mayl, zamon 8. Shart maylidagi fe'lni toping. A) o'qisa B) o'qisin C) o'qiyapti D) o'qidi To'g'ri javob: A) o'qisa ✔ 9. «Yozdim» fe'lidagi -m qo'shimchasi nimani bildiradi? A) III shaxs birlikni B) I shaxs ko'plikni C) II shaxs birlikni D) I shaxs birlikni To'g'ri javob: D) I shaxs birlikni ✔ 10. Orttirma nisbatdagi fe'lni toping. A) o'qidi B) o'qitdi C) o'qildi D) o'qishdi To'g'ri javob: B) o'qitdi ✔ 11. Qaysi gapda fe'l II shaxs ko'plik (hurmat) shaklida kelgan? A) Men yaxshi gapirdim. B) Biz yaxshi gapirdik. C) Siz yaxshi gapirdingiz. D) Ular yaxshi gapirishdi. To'g'ri javob: C) Siz yaxshi gapirdingiz. ✔ 12. Fe'l qanday ma'noni bildiradi? A) Narsa-buyumni B) Ish-harakat va holatni C) Narsaning miqdorini D) Narsaning belgisini To'g'ri javob: B) Ish-harakat va holatni ✔ 13. O'tgan zamon fe'lini toping. A) kelyapti B) kelmoqchi C) kelsin D) keldi To'g'ri javob: D) keldi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 141 Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 14. Qaysi qatorda bir o'zakdan hosil bo'lgan (o'zakdosh) so'zlar berilgan? A) bilak, bilim, bilan B) ish, ishq, ishon C) bilim, bilimdon, bilag'on D) bilim, ilm, ma'rifat To'g'ri javob: C) bilim, bilimdon, bilag'on✔ 15. Ravish yasovchi qo'shimchani toping. A) -larcha (do'stlarcha) B) -chi (ishchi) C) -la (ishla) D) -li (aqlli) To'g'ri javob: A) -larcha (do'stlarcha) ✔ Bo'lim (BSB): Fe'lning vazifadosh shakllari va ravish 16. Sabab ravishini toping. A) noiloj B) tez C) ataylab D) ertaga To'g'ri javob: A) noiloj ✔ 17. Ravishdosh ko'proq qaysi turkum vazifasini bajaradi? A) Son vazifasini B) Ot vazifasini C) Olmosh vazifasini D) Ravish vazifasini (harakat belgisini bildiradi) To'g'ri javob: D) Ravish vazifasini (harakat belgisini bildiradi) ✔ 18. Juft ravishni toping. A) ichkari B) ertalab C) tez D) asta-sekin To'g'ri javob: D) asta-sekin ✔ Bo'lim (BSB): Ot va sifat 19. Sifat qaysi so'roqlarga javob bo'ladi? A) qachon? qayerda? B) nima qildi? C) qanday? qanaqa? qaysi? D) kim? nima? To'g'ri javob: C) qanday? qanaqa? qaysi? ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 142 20. Nisbiy sifatni toping. A) qizil B) shirin C) ilmiy D) katta To'g'ri javob: C) ilmiy✔ 21. Turdosh otni toping. A) Mars B) shahar C) Toshkent D) Nodira To'g'ri javob: B) shahar ✔ 22. Asliy (tub) sifatni toping. A) tuzsiz B) aqlli C) ishchan D) yaxshi To'g'ri javob: D) yaxshi ✔ 23. «Maktabdan» so'zi qaysi kelishikda? A) O'rin-payt kelishigida B) Chiqish kelishigida C) Jo'nalish kelishigida D) Tushum kelishigida To'g'ri javob: B) Chiqish kelishigida ✔ 24. Otlashgan sifat qatnashgan gapni toping. A) Kun yaxshi bo'ldi. B) Yaxshi odam qadrlanadi. C) Yaxshilar doim qadrlanadi. D) U yaxshi o'qiydi. To'g'ri javob: C) Yaxshilar doim qadrlanadi. ✔ 25. Ozaytirma darajadagi sifatni toping. A) ko'kimtir B) ko'kroq C) ko'm-ko'k D) ko'k To'g'ri javob: A) ko'kimtir ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 143 Ona tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Son va olmosh 1. Tartib sonni toping. A) beshtadan B) beshta C) beshov D) beshinchi To'g'ri javob: D) beshinchi✔ 2. «Biz» olmoshi qaysi shaxs va sonni bildiradi? A) II shaxs ko'plik B) III shaxs ko'plik C) I shaxs ko'plik D) I shaxs birlik To'g'ri javob: C) I shaxs ko'plik ✔ 3. Qaysi son xato yozilgan? A) sakkiz B) to'qiz C) yetti D) oltmish To'g'ri javob: B) to'qiz ✔ 4. Jamlovchi sonni toping. A) uchinchi B) uchtacha C) uchtadan D) uchala To'g'ri javob: D) uchala ✔ 5. Olmosh deb nimaga aytiladi? A) Ot, sifat, son o'rnida qo'llanib, ularga ishora qiluvchi so'zlarga B) Ish-harakatni bildiruvchi so'zlarga C) His-hayajonni ifodalovchi so'zlarga D) Narsaning belgisini bildiruvchi so'zlarga To'g'ri javob: A) Ot, sifat, son o'rnida qo'llanib, ularga ishora qiluvchi so'zlarga ✔ 6. «1991-yil» birikmasidagi son qaysi turga mansub? A) Sanoq son B) Jamlovchi son C) Chama son D) Tartib son To'g'ri javob: D) Tartib son ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 144 Bo'lim (BSB): Fe'l: nisbat, mayl, zamon 7. Bo'lishsiz shakldagi fe'lni toping. A) kelyapti B) kelmadi C) keldi D) kelsa To'g'ri javob: B) kelmadi✔ 8. «Kelgan edi» shakli qaysi zamonni bildiradi? A) Hozirgi zamonni B) Kelasi zamonni C) O'tgan zamonni D) Hozirgi davom zamonni To'g'ri javob: C) O'tgan zamonni ✔ 9. Buyruq-istak maylidagi fe'lni toping. A) o'qisin B) o'qidi C) o'qigan D) o'qisa To'g'ri javob: A) o'qisin ✔ 10. Lug'atlarda fe'llar odatda qaysi qo'shimchali shaklda beriladi? A) -gan B) -di C) -moq D) -sa To'g'ri javob: C) -moq ✔ Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 11. Tub so'zni toping. A) tosh B) toshloq C) toshli D) toshbaqa To'g'ri javob: A) tosh ✔ 12. So'z qo'shish usuli bilan yasalgan so'zni toping. A) beshinchi B) beshov C) beshta D) beshbarmoq To'g'ri javob: D) beshbarmoq ✔ 13. Ot yasovchi -zor qo'shimchasi qanday ma'no hosil qiladi? A) Biror narsa ko'p bo'lgan joy (gulzor) B) Belgining ozligi C) Ish-harakatning bajaruvchisi D) Kasb-hunar egasi To'g'ri javob: A) Biror narsa ko'p bo'lgan joy (gulzor) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 145 14. So'zning lug'aviy ma'no anglatadigan, boshqa ma'noli qismlarga bo'linmaydigan qismi nima deyiladi? A) O'zak B) Negiz C) Qo'shimcha D) Bo'g'in To'g'ri javob: A) O'zak✔ 15. «Ishchilarimizga» so'zida o'zakdan tashqari nechta qo'shimcha bor? A) 3 ta B) 2 ta C) 4 ta D) 5 ta To'g'ri javob: C) 4 ta ✔ 16. Kichraytish-erkalash qo'shimchasi qo'shilgan so'zni toping. A) qo'zichoq B) qo'zim C) qo'zilar D) qo'zini To'g'ri javob: A) qo'zichoq ✔ Bo'lim (BSB): Fe'lning vazifadosh shakllari va ravish 17. Maqsad ravishini toping. A) ataylab B) hamisha C) tez-tez D) noiloj To'g'ri javob: A) ataylab ✔ 18. Ravishdoshni toping. A) kelish B) kelib C) kelsa D) kelgan To'g'ri javob: B) kelib ✔ 19. O'rin ravishini toping. A) juda B) sekin C) olg'a D) bugun To'g'ri javob: C) olg'a ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 146 Bo'lim (BSB): Ot va sifat 20. Atoqli otni toping. A) Amudaryo B) kitob C) daryo D) shahar To'g'ri javob: A) Amudaryo✔ 21. Mavhum otni toping. A) sevinch B) daraxt C) stol D) tosh To'g'ri javob: A) sevinch ✔ 22. Sifat qaysi so'z turkumidagi so'zga bog'lanib, uning belgisini bildiradi? A) Fe'lga B) Ravishga C) Undovga D) Otga To'g'ri javob: D) Otga ✔ 23. «Kitobingiz» so'zidagi egalik qo'shimchasi qaysi shaxsni bildiradi? A) III shaxs ko'plik B) I shaxs birlik C) II shaxs (hurmat yoki ko'plik) D) I shaxs ko'plik To'g'ri javob: C) II shaxs (hurmat yoki ko'plik) ✔ 24. Hozirgi o'zbek adabiy tilida kelishiklar soni nechta? A) 5 ta B) 6 ta C) 4 ta D) 7 ta To'g'ri javob: B) 6 ta ✔ 25. Sifatning qiyosiy darajasini toping. A) baland B) juda baland C) balandroq D) eng baland To'g'ri javob: C) balandroq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 147 Ona tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Matn va uning turlari 1. Bayon nima? A) Erkin mavzuda o'z fikrini yozish B) Berilgan matn mazmunini o'z so'zi bilan yozma qayta hikoya qilish C) She'rni yod olish D) Matnni boshqa tilga tarjima qilish To'g'ri javob: B) Berilgan matn mazmunini o'z so'zi bilan yozma qayta hikoya qilish✔ 2. Matn qanday til birligi hisoblanadi? A) Lug'atdagi so'zlar ro'yxatiga B) Mazmunan va grammatik jihatdan bog'langan gaplar yig'indisiga C) Bir-biriga aloqasiz gaplar to'plamiga D) Bitta so'z birikmasiga To'g'ri javob: B) Mazmunan va grammatik jihatdan bog'langan gaplar yig'indisiga ✔ 3. Matnning asosiy fikri (g'oyasi) deganda nima tushuniladi? A) Matndagi eng uzun gap B) Muallif matn orqali ifodalamoqchi bo'lgan asosiy maqsad C) Matndagi birinchi gap D) Matnning sarlavhasi To'g'ri javob: B) Muallif matn orqali ifodalamoqchi bo'lgan asosiy maqsad ✔ 4. Insho nima? A) Berilgan mavzuda o'z fikr-mulohazalarini erkin yozma bayon etish B) Matnni so'zma-so'z ko'chirib yozish C) Diktant yozish D) Lug'atdan so'zlarni ko'chirish To'g'ri javob: A) Berilgan mavzuda o'z fikr-mulohazalarini erkin yozma bayon etish ✔ 5. Taqriz nima? A) Asar uchun tuzilgan reja B) Asar yoki ishga baho beruvchi tanqidiy fikr-mulohaza C) Asarning boshqa tilga tarjimasi D) Asarning qisqacha mazmuni To'g'ri javob: B) Asar yoki ishga baho beruvchi tanqidiy fikr-mulohaza ✔ 6. Matndagi gaplar o'zaro qanday usullarda bog'lanadi? A) Leksik va frazeologik bog'lanish B) Zanjirsimon va parallel bog'lanish C) Ochiq va yopiq bog'lanish D) Fonetik va grafik bog'lanish To'g'ri javob: B) Zanjirsimon va parallel bog'lanish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 148 Bo'lim (BSB): Nutq uslublari 7. Ariza, tilxat va ishonchnoma qaysi uslubga mansub? A) Rasmiy uslubga B) Publitsistik uslubga C) Ilmiy uslubga D) Badiiy uslubga To'g'ri javob: A) Rasmiy uslubga✔ 8. Maktab darsliklari asosan qaysi uslubda yoziladi? A) So'zlashuv uslubida B) Rasmiy uslubda C) Badiiy uslubda D) Ilmiy (ilmiy-o'quv) uslubda To'g'ri javob: D) Ilmiy (ilmiy-o'quv) uslubda ✔ 9. Publitsistik uslub qanday maqsadga xizmat qiladi? A) Davlat hujjatlarini rasmiylashtirish B) Faqat oila davrasidagi muloqotni ta'minlash C) Ommaga axborot berish va unga ta'sir ko'rsatish D) Faqat ilmiy xulosalarni bayon etish To'g'ri javob: C) Ommaga axborot berish va unga ta'sir ko'rsatish ✔ 10. Qaysi uslubda boshqa barcha uslublarning unsurlaridan foydalanish mumkin? A) So'zlashuv uslubida B) Badiiy uslubda C) Rasmiy uslubda D) Ilmiy uslubda To'g'ri javob: B) Badiiy uslubda ✔ 11. Qaysi so'z rasmiy uslubga ko'proq xos? A) jonginam B) ma'lumotnoma C) ofarin D) g'ij-g'ij To'g'ri javob: B) ma'lumotnoma ✔ 12. Rasmiy uslubga xos xususiyatni toping. A) Undov va taqlid so'zlarning ko'pligi B) Sheva so'zlari va to'liqsiz gaplar C) Qolip iboralar, aniqlik, hissiy bo'yoqning yo'qligi D) Obrazli ifodalar va o'xshatishlar To'g'ri javob: C) Qolip iboralar, aniqlik, hissiy bo'yoqning yo'qligi ✔ 13. Intervyu, reportaj, xabar qaysi uslub janrlari hisoblanadi? A) Ilmiy uslub B) Publitsistik uslub C) Rasmiy uslub D) So'zlashuv uslubi To'g'ri javob: B) Publitsistik uslub ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 149 Bo'lim (BSB): Undov, modal va taqlid so'zlar 14. Tovushga taqlid so'zlar qatorini toping. A) yalt-yult, lip-lip, milt-milt B) albatta, shubhasiz, ehtimol C) oh, voy, ofarin D) taq-taq, sharaq-shuruq, miyov To'g'ri javob: D) taq-taq, sharaq-shuruq, miyov✔ 15. Buyruq-xitob undovini toping. A) attang B) voy C) hoy D) ofarin To'g'ri javob: C) hoy ✔ Bo'lim (BSB): Morfologiya: umumlashtiruvchi takror 16. «Qishda yerni qalin qor qopladi» gapidagi sifatni toping. A) qopladi B) qalin C) qishda D) yerni To'g'ri javob: B) qalin ✔ 17. «Biz ertaga muzeyga boramiz» gapidagi so'zlarning turkumi to'g'ri ko'rsatilgan qatorni toping. A) olmosh, ravish, sifat, fe'l B) olmosh, ravish, ot, fe'l C) olmosh, ot, ot, fe'l D) ot, ravish, ot, fe'l To'g'ri javob: B) olmosh, ravish, ot, fe'l ✔ 18. «Darsdan keyin uyga bordim» gapida «keyin» so'zi qanday vazifada kelgan? A) Bog'lovchi B) Ot C) Yuklama D) Ko'makchi To'g'ri javob: D) Ko'makchi ✔ 19. Daraja kategoriyasiga ega bo'lgan turkum qaysi? A) Olmosh B) Son C) Sifat D) Ot To'g'ri javob: C) Sifat ✔ 20. Qaysi gapda «ko'k» so'zi ot vazifasida kelgan? A) Ko'k ko'ylak kiydi. B) Ko'k ko'zli qiz kirdi. C) Ko'k musaffo edi. D) Ko'k rangni yoqtiraman. To'g'ri javob: C) Ko'k musaffo edi. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 150 Bo'lim (BSB): Yordamchi so'zlar 21. Takroriy bog'lovchini toping. A) chunki B) lekin C) va D) goh ... goh To'g'ri javob: D) goh ... goh✔ 22. Sof ko'makchilar qatorini toping. A) ust, ost, old B) va, lekin, ammo C) bilan, uchun, kabi D) -mi, -chi, faqat To'g'ri javob: C) bilan, uchun, kabi ✔ 23. Qaysi qo'shimcha yuklama hisoblanadi? A) -dan B) -lar C) -ku D) -ning To'g'ri javob: C) -ku ✔ 24. «Axir» so'zi qaysi yordamchi so'z turiga kiradi? A) Yuklama B) Ko'makchi C) Bog'lovchi D) Ot ko'makchi To'g'ri javob: A) Yuklama ✔ 25. Yuklama qanday vazifani bajaradi? A) Kelishik qo'shimchasi vazifasini bajaradi B) So'z yoki gapga qo'shimcha ma'no (so'roq, kuchaytirish, ta'kid) yuklaydi C) Uyushiq bo'laklarni va gaplarni bog'laydi D) Mustaqil lug'aviy ma'no bildiradi To'g'ri javob: B) So'z yoki gapga qo'shimcha ma'no (so'roq, kuchaytirish, ta'kid) yuklaydi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 151 Ona tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Matn va uning turlari 1. Matndagi gaplarni o'zaro bog'lovchi vositalar qatorini toping. A) Faqat raqamlar B) Faqat tinish belgilari C) Olmoshlar, takroriy so'zlar, bog'lovchilar D) Faqat sarlavhalar To'g'ri javob: C) Olmoshlar, takroriy so'zlar, bog'lovchilar✔ 2. Muhokama matnining tarkibiy qismlarini ko'rsating. A) Tugun, kulminatsiya, yechim B) Tezis, dalillar, xulosa C) Kirish, tasvir, tugun D) Sarlavha, imzo, sana To'g'ri javob: B) Tezis, dalillar, xulosa ✔ 3. Matn sarlavhasiga qo'yiladigan asosiy talab qaysi? A) Albatta savol shaklida bo'lishi B) Matn bilan bog'liq bo'lmasligi C) Matndagi eng uzun gapdan iborat bo'lishi D) Matn mavzusi yoki asosiy fikrini aks ettirishi To'g'ri javob: D) Matn mavzusi yoki asosiy fikrini aks ettirishi ✔ 4. «Ertalab Anvar uyg'ondi, nonushta qildi va maktabga yo'l oldi. Yo'lda do'stini uchratdi.» Bu qaysi matn turi? A) Ta'rif B) Hikoya C) Tasvir D) Muhokama To'g'ri javob: B) Hikoya ✔ 5. Matnning mavzusi nima? A) Matnning yozilgan sanasi B) Matnning muallifi C) Matndagi gaplar soni D) Matnda nima haqida so'z borayotgani To'g'ri javob: D) Matnda nima haqida so'z borayotgani ✔ 6. Matn yozishdan oldin reja nima uchun tuziladi? A) Sarlavhani tanlamaslik uchun B) Matnni uzunroq qilish uchun C) Fikrni izchil va mantiqiy bayon etish uchun D) Imlo xatolarini yashirish uchun To'g'ri javob: C) Fikrni izchil va mantiqiy bayon etish uchun ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 152 Bo'lim (BSB): Nutq uslublari 7. «Fotosintez — yashil o'simliklarda yorug'lik ta'sirida organik moddalar hosil bo'lish jarayoni.» Bu gap qaysi uslubga mansub? A) Badiiy uslubga B) So'zlashuv uslubiga C) Ilmiy uslubga D) Rasmiy uslubga To'g'ri javob: C) Ilmiy uslubga✔ 8. Qaysi gap arizada (rasmiy uslubda) qo'llashga mos? A) Uch kunga javob berib yuboraqoling. B) Menga bir-ikki kun dam bersangiz-chi, a? C) Menga uch kunlik ta'til berishingizni so'rayman. D) Voy, menga juda dam kerak-da! To'g'ri javob: C) Menga uch kunlik ta'til berishingizni so'rayman. ✔ 9. Kundalik turmushda erkin muloqotda qo'llanadigan uslub qaysi? A) Ilmiy uslub B) Rasmiy uslub C) Publitsistik uslub D) So'zlashuv uslubi To'g'ri javob: D) So'zlashuv uslubi ✔ 10. «Tong otdi. Kumush shabnam qo'ngan bog'lar uyg'onib, qushlar jo'r bo'lib sayradi.» Bu matn qaysi uslubda yozilgan? A) So'zlashuv uslubida B) Ilmiy uslubda C) Rasmiy uslubda D) Badiiy uslubda To'g'ri javob: D) Badiiy uslubda ✔ Bo'lim (BSB): Undov, modal va taqlid so'zlar 11. «Albatta, men ham boraman» gapida «albatta» qanday so'z? A) Ravish B) Undov so'z C) Modal so'z D) Yuklama To'g'ri javob: C) Modal so'z ✔ 12. «Ko'kda chaqmoq yalt etib chaqnadi» gapidagi taqlid so'zni toping. A) ko'kda B) yalt C) chaqnadi D) chaqmoq To'g'ri javob: B) yalt ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 153 13. Undov so'zlar asosan nimani ifodalaydi? A) His-hayajon va buyruq-xitobni B) Tovush va holatga taqlidni C) Ish-harakatning belgisini D) So'zlovchining fikrga ishonchini To'g'ri javob: A) His-hayajon va buyruq-xitobni✔ Bo'lim (BSB): Morfologiya: umumlashtiruvchi takror 14. «Hamma» so'zi qaysi so'z turkumiga kiradi? A) Son B) Ravish C) Olmosh D) Sifat To'g'ri javob: C) Olmosh ✔ 15. «Ikkinchi» so'zi qaysi so'z turkumiga mansub? A) Sifat B) Ravish C) Son D) Olmosh To'g'ri javob: C) Son ✔ 16. Mayl va zamon kategoriyalari qaysi so'z turkumiga xos? A) Fe'lga B) Sifatga C) Otga D) Ravishga To'g'ri javob: A) Fe'lga ✔ 17. Ravish bilan sifatning asosiy farqi nimada? A) Sifat faqat ravishga bog'lanadi B) Ravish otga, sifat fe'lga bog'lanadi C) Ravish fe'lga, sifat otga bog'lanadi D) Ravish faqat son o'rnida keladi To'g'ri javob: C) Ravish fe'lga, sifat otga bog'lanadi ✔ 18. «Yaxshilik» so'zi qaysi turkumga mansub va qanday yasalgan? A) Ravish, sifatdan -lik yordamida B) Fe'l, otdan -lik yordamida C) Sifat, otdan -lik yordamida D) Ot, sifatdan -lik yordamida To'g'ri javob: D) Ot, sifatdan -lik yordamida ✔ 19. Qaysi mustaqil so'z turkumi odatda turlanmaydi va tuslanmaydi? A) Ravish B) Ot C) Fe'l D) Olmosh To'g'ri javob: A) Ravish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 154 Bo'lim (BSB): Yordamchi so'zlar 20. «Senchi, nima deysan?» gapidagi -chi qanday yuklama? A) Kuchaytiruv yuklamasi B) So'roq yuklamasi C) Ayiruv yuklamasi D) Inkor yuklamasi To'g'ri javob: B) So'roq yuklamasi✔ 21. Yordamchi so'zlar qatorini toping. A) sifatdosh, ravishdosh, harakat nomi B) ot, sifat, son C) undov, modal, taqlid D) ko'makchi, bog'lovchi, yuklama To'g'ri javob: D) ko'makchi, bog'lovchi, yuklama ✔ 22. Ot ko'makchi qatnashgan birikmani toping. A) do'stim bilan B) bola kabi C) stol ustida D) Vatan uchun To'g'ri javob: C) stol ustida ✔ 23. Zidlov bog'lovchisini toping. A) chunki B) yoki C) lekin D) va To'g'ri javob: C) lekin ✔ 24. Yordamchi so'zlarning mustaqil so'zlardan farqi nimada? A) Mustaqil ma'noga ega va gap bo'lagi bo'ladi B) Faqat ot o'rnida qo'llanadi C) Mustaqil lug'aviy ma'noga ega emas, gap bo'lagi bo'lmaydi D) Faqat fe'llarga qo'shilib keladi To'g'ri javob: C) Mustaqil lug'aviy ma'noga ega emas, gap bo'lagi bo'lmaydi ✔ 25. So'roq yuklamasini toping. A) -cha B) -mi C) -lar D) -ning To'g'ri javob: B) -mi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 155 Ona tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Matn va uning turlari 1. Voqea-hodisalarni ketma-ketlikda bayon qiluvchi matn turi qaysi? A) Hikoya B) Tasvir C) Muhokama D) Izoh To'g'ri javob: A) Hikoya✔ 2. Abzats (xatboshi) nima? A) Matndagi har bir alohida gap B) Matn oxiridagi imzo C) Matnning nisbatan tugal fikrni ifodalovchi, yangi satrdan boshlanadigan qismi D) Matnning sarlavhasi To'g'ri javob: C) Matnning nisbatan tugal fikrni ifodalovchi, yangi satrdan boshlanadigan qismi ✔ 3. Matnning tuzilishi (kompozitsiyasi) qanday qismlardan iborat? A) Kirish, asosiy qism, xulosa B) Ega, kesim, to'ldiruvchi C) Tezis, antiteza, sintez D) O'zak, qo'shimcha, negiz To'g'ri javob: A) Kirish, asosiy qism, xulosa ✔ 4. Qaysi matn turida «chunki», «demak», «shuning uchun» kabi vositalar ko'p qo'llanadi? A) Hikoyada B) Muhokamada C) Tasvirda D) Ta'rifda To'g'ri javob: B) Muhokamada ✔ 5. Narsa, joy yoki shaxsning belgilarini ko'rsatib beruvchi matn turi qaysi? A) Muhokama B) Tasvir C) Hikoya D) Xulosa To'g'ri javob: B) Tasvir ✔ Bo'lim (BSB): Nutq uslublari 6. Qonunlar, farmonlar, buyruq va arizalar qaysi uslubda yoziladi? A) Rasmiy uslubda B) Badiiy uslubda C) Ilmiy uslubda D) So'zlashuv uslubida To'g'ri javob: A) Rasmiy uslubda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 156 7. Nutq uslublari nimaga ko'ra farqlanadi? A) Faqat so'zlovchining yoshiga ko'ra B) Faqat yozuvning turiga ko'ra C) Faqat gaplarning uzunligiga ko'ra D) Qo'llanish doirasi, maqsadi va til vositalarining tanlanishiga ko'ra To'g'ri javob: D) Qo'llanish doirasi, maqsadi va til vositalarining tanlanishiga ko'ra✔ 8. Gazeta, jurnal, radio va televideniyeda asosan qaysi uslub qo'llanadi? A) So'zlashuv uslubi B) Ilmiy uslub C) Rasmiy uslub D) Publitsistik uslub To'g'ri javob: D) Publitsistik uslub ✔ 9. O'zbek adabiy tilida qaysi nutq uslublari ajratiladi? A) So'zlashuv, ilmiy, rasmiy, publitsistik, badiiy B) Hikoya, tasvir, muhokama, izoh C) Qarluq, qipchoq, o'g'uz, adabiy D) Monolog, dialog, polilog, ichki nutq To'g'ri javob: A) So'zlashuv, ilmiy, rasmiy, publitsistik, badiiy ✔ Bo'lim (BSB): Undov, modal va taqlid so'zlar 10. Undov so'zdan keyin yozuvda odatda qaysi tinish belgisi qo'yiladi? A) Qavs B) Ikki nuqta C) Tire va qo'shtirnoq D) Vergul yoki undov belgisi To'g'ri javob: D) Vergul yoki undov belgisi ✔ 11. Qaysi gapda taqlid so'z otlashib, ega vazifasida kelgan? A) Suv shildir-shildir oqadi. B) Yulduzlar milt-milt yonadi. C) Taq-tuq tinmadi. D) Eshik taq-taq urildi. To'g'ri javob: C) Taq-tuq tinmadi. ✔ 12. His-hayajon undoviga kiradigan so'zni toping. A) hoy B) chuh C) pisht D) voy To'g'ri javob: D) voy ✔ 13. Taqlid so'zni toping. A) shiq-shiq B) hatto C) ura D) ehtimol To'g'ri javob: A) shiq-shiq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 157 14. Gapda modal so'zlar ko'pincha qaysi vazifani bajaradi? A) Ega vazifasida B) Aniqlovchi vazifasida C) Kirish so'z vazifasida D) To'ldiruvchi vazifasida To'g'ri javob: C) Kirish so'z vazifasida✔ 15. Obrazga (holatga) taqlid so'zlar qatorini toping. A) attang, oh, eh B) taq-taq, gurs, sharaq C) balki, chamasi, aftidan D) yalt-yult, lip-lip, milt-milt To'g'ri javob: D) yalt-yult, lip-lip, milt-milt ✔ 16. Modal so'zni toping. A) albatta B) uchun C) gurs D) voy To'g'ri javob: A) albatta ✔ Bo'lim (BSB): Morfologiya: umumlashtiruvchi takror 17. Qaysi gapda «tez» so'zi sifat bo'lib kelgan? A) Tez poyezd keldi. B) Tez-tez yozib tur. C) Tez kel! D) U tez yugurdi. To'g'ri javob: A) Tez poyezd keldi. ✔ 18. Fe'lning tuslanishi deganda nima tushuniladi? A) So'z yasovchi qo'shimcha olishi B) Kelishik qo'shimchalari bilan o'zgarishi C) Daraja qo'shimchalarini olishi D) Shaxs-son qo'shimchalari bilan o'zgarishi To'g'ri javob: D) Shaxs-son qo'shimchalari bilan o'zgarishi ✔ 19. «Biroq» so'zi qaysi turkumga mansub? A) Ko'makchi B) Modal so'z C) Bog'lovchi D) Yuklama To'g'ri javob: C) Bog'lovchi ✔ 20. Bir turkumga mansub so'zlar qatorini toping. A) kim, uy, oq B) men, ko'p, keldi C) men, kim, hamma D) hamma, tez, va To'g'ri javob: C) men, kim, hamma ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 158 21. Gapda ko'pincha kesim vazifasida keladigan so'z turkumi qaysi? A) Undov B) Ravish C) Fe'l D) Ko'makchi To'g'ri javob: C) Fe'l✔ Bo'lim (BSB): Yordamchi so'zlar 22. Ko'makchini toping. A) va B) uchun C) faqat D) oh To'g'ri javob: B) uchun ✔ 23. Biriktiruv bog'lovchisini toping. A) yo B) ammo C) agar D) hamda To'g'ri javob: D) hamda ✔ 24. Bog'lovchi qanday vazifani bajaradi? A) His-hayajonni ifodalaydi B) So'zni boshqa so'zga kelishik orqali bog'laydi C) Uyushiq bo'laklarni va gaplarni bog'laydi D) So'zga qo'shimcha ma'no yuklaydi To'g'ri javob: C) Uyushiq bo'laklarni va gaplarni bog'laydi ✔ 25. Ayiruv bog'lovchisini toping. A) chunki B) biroq C) yoki D) va To'g'ri javob: C) yoki ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 159 Ona tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Matn va uning turlari 1. Konspekt nima? A) Matnni ovoz chiqarib o'qish B) Matnga sarlavha qo'yish C) O'qilgan yoki tinglangan matnning asosiy mazmunini qisqacha yozib olish D) Matndagi xatolarni sanash To'g'ri javob: C) O'qilgan yoki tinglangan matnning asosiy mazmunini qisqacha yozib olish✔ 2. «Kitob o'qish foydali, chunki u bilimni oshiradi va fikrni boyitadi. Demak, har kuni kitob o'qish kerak.» Bu qaysi matn turi? A) Tasvir B) Hikoya C) Ta'rif D) Muhokama To'g'ri javob: D) Muhokama ✔ 3. Matnni oddiy gaplar to'plamidan ajratib turuvchi belgilar qaysilar? A) Faqat gaplarning soni B) Faqat qofiya va vazn C) Faqat sarlavha va imzo D) Mavzu, asosiy fikr va gaplarning o'zaro bog'liqligi To'g'ri javob: D) Mavzu, asosiy fikr va gaplarning o'zaro bog'liqligi ✔ Bo'lim (BSB): Nutq uslublari 4. «Yurtimizda yangi o'quv yili boshlandi. Minglab o'quvchilar ilk bor maktab ostonasiga qadam qo'ydi.» Bu axborot qaysi uslubga xos? A) Ilmiy uslubga B) So'zlashuv uslubiga C) Badiiy uslubga D) Publitsistik uslubga To'g'ri javob: D) Publitsistik uslubga ✔ 5. Badiiy uslubning asosiy vazifasi nima? A) Hujjatlarni rasmiylashtirish B) Qisqa rasmiy axborot uzatish C) Obrazlar orqali o'quvchiga estetik ta'sir ko'rsatish D) Aniq ilmiy ma'lumot berish To'g'ri javob: C) Obrazlar orqali o'quvchiga estetik ta'sir ko'rsatish ✔ 6. Personaj nutqini jonli berish uchun sheva so'zlaridan foydalanish qaysi uslubda o'rinli? A) Badiiy uslubda B) Ilmiy uslubda C) Publitsistik axborotda D) Rasmiy uslubda To'g'ri javob: A) Badiiy uslubda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 160 7. «Voy, qayoqlarda yuribsan, bolam? Kel, choy ich!» Bu gaplar qaysi uslubga xos? A) Ilmiy uslubga B) Rasmiy uslubga C) Publitsistik uslubga D) So'zlashuv uslubiga To'g'ri javob: D) So'zlashuv uslubiga✔ Bo'lim (BSB): Undov, modal va taqlid so'zlar 8. «G'ij-g'ij», «taq-tuq» kabi juft va takroriy taqlid so'zlar qanday yoziladi? A) Chiziqcha bilan B) Vergul bilan C) Qo'shib D) Ajratib To'g'ri javob: A) Chiziqcha bilan ✔ 9. Modal so'zlar nimani bildiradi? A) Narsa-buyumning nomini B) So'zlovchining aytilayotgan fikrga munosabatini C) Tabiatdagi tovushlarni D) Ish-harakatning bajarilish o'rnini To'g'ri javob: B) So'zlovchining aytilayotgan fikrga munosabatini ✔ 10. Gumon (taxmin) ma'nosini bildiruvchi modal so'zni toping. A) balki B) albatta C) darhaqiqat D) shubhasiz To'g'ri javob: A) balki ✔ 11. Taqlid so'zdan yasalgan fe'lni toping. A) taqsimladi B) taqdirladi C) taqqosladi D) taqilladi To'g'ri javob: D) taqilladi ✔ 12. Taqlid so'zlar ma'nosiga ko'ra qanday turlarga bo'linadi? A) Buyruq va istak taqlidi B) Tovushga taqlid va obrazga taqlid C) Ijobiy va salbiy taqlid D) Sof va yasama taqlid To'g'ri javob: B) Tovushga taqlid va obrazga taqlid ✔ 13. Afsus-nadomatni bildiruvchi undovni toping. A) ura B) ofarin C) hoy D) attang To'g'ri javob: D) attang ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 161 14. Hayvonlarga qaratilgan undovni toping. A) attang B) balli C) chuh D) oh To'g'ri javob: C) chuh✔ Bo'lim (BSB): Morfologiya: umumlashtiruvchi takror 15. So'z turkumlari qanday asosiy guruhlarga bo'linadi? A) O'z va o'zlashgan so'zlar B) Faol va nofaol so'zlar C) Mustaqil, yordamchi va alohida guruh so'zlar D) Tub, yasama va qo'shma so'zlar To'g'ri javob: C) Mustaqil, yordamchi va alohida guruh so'zlar ✔ 16. Tilshunoslikning morfologiya bo'limi nimani o'rganadi? A) Gap va uning tuzilishini B) Tilning lug'at tarkibini C) So'z turkumlari va ularning grammatik shakllarini D) Nutq tovushlarini To'g'ri javob: C) So'z turkumlari va ularning grammatik shakllarini ✔ 17. Faqat fe'llardan iborat qatorni toping. A) bordi, kelsin, o'tirmoq B) borliq, kelin, o'tmish C) yo'l, kelin, o'tov D) bordi, kelajak, o'tirg'ich To'g'ri javob: A) bordi, kelsin, o'tirmoq ✔ 18. Otning turlanishi deganda nima tushuniladi? A) Shaxs-son qo'shimchalari bilan o'zgarishi B) Zamon qo'shimchalarini olishi C) Nisbat qo'shimchalarini olishi D) Kelishik qo'shimchalari bilan o'zgarishi To'g'ri javob: D) Kelishik qo'shimchalari bilan o'zgarishi ✔ 19. Otlashish deb nimaga aytiladi? A) Otning kelishik bilan turlanishi B) Boshqa turkumdagi so'zning ot xususiyatini olib, ot vazifasida qo'llanishi C) Otning ko'plik qo'shimchasini olishi D) Otdan sifat yasalishi To'g'ri javob: B) Boshqa turkumdagi so'zning ot xususiyatini olib, ot vazifasida qo'llanishi ✔ 20. «Kechqurun» so'zining turkumini aniqlang. A) Ravish B) Sifat C) Ot D) Fe'l To'g'ri javob: A) Ravish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 162 Bo'lim (BSB): Yordamchi so'zlar 21. Qaysi gapda «uchun» ko'makchisi sabab ma'nosini bildiradi? A) Vatan uchun xizmat qiladi. B) Bu sovg'a sen uchun. C) Ukam uchun kitob oldim. D) Kasal bo'lgani uchun darsga kelmadi. To'g'ri javob: D) Kasal bo'lgani uchun darsga kelmadi.✔ 22. Inkor bog'lovchisini toping. A) yo ... yo B) goh ... goh C) ham ... ham D) na ... na To'g'ri javob: D) na ... na ✔ 23. «Hatto» yuklamasi qatnashgan gapni toping. A) Faqat sen keldingmi? B) Sen ham kelasanmi? C) Hatto bolalar ham bu ishda qatnashdi. D) Bormi, yo'qmi, bilmayman. To'g'ri javob: C) Hatto bolalar ham bu ishda qatnashdi. ✔ 24. «Kabi», «singari» ko'makchilari qanday ma'noni bildiradi? A) O'xshatish B) Sabab C) Birgalik D) Payt To'g'ri javob: A) O'xshatish ✔ 25. Qaysi gapda zidlov bog'lovchisi qo'llangan? A) Yo sen kel, yo men boray. B) Kech bo'ldi, biroq u hali kelmadi. C) U kelmadi, chunki kasal edi. D) Anor va olma sotib oldim. To'g'ri javob: B) Kech bo'ldi, biroq u hali kelmadi. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 163 Ona tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Matn va uning turlari 1. Annotatsiya nima? A) Asarga yozilgan tanqidiy baho B) Muallifning tarjimai holi C) Kitob yoki maqola mazmunining qisqacha tavsifi D) Matnning to'liq tarjimasi To'g'ri javob: C) Kitob yoki maqola mazmunining qisqacha tavsifi✔ 2. Sabab-natija, dalil va xulosaga asoslangan matn turi qaysi? A) Muhokama (mulohaza) B) Tasvir C) Hikoya D) Ta'rif To'g'ri javob: A) Muhokama (mulohaza) ✔ 3. Tezis nima? A) Asar qahramonining tavsifi B) Matndagi asosiy fikrlarning qisqa, lo'nda ifodasi C) Matnning to'liq ko'chirmasi D) Kitobning muqovasidagi rasm To'g'ri javob: B) Matndagi asosiy fikrlarning qisqa, lo'nda ifodasi ✔ 4. Mazmuniga ko'ra matnning (nutqning) qanday turlari ajratiladi? A) So'zlashuv, rasmiy, badiiy B) Monolog, dialog, polilog C) Hikoya, tasvir, muhokama D) Sodda, qo'shma, murakkab To'g'ri javob: C) Hikoya, tasvir, muhokama ✔ 5. «Bog' juda keng edi. Yo'lak chetlarida qizil atirgullar, o'rtada esa katta hovuz bor edi.» Bu qaysi matn turi? A) Hikoya B) Izoh C) Tasvir D) Muhokama To'g'ri javob: C) Tasvir ✔ Bo'lim (BSB): Nutq uslublari 6. Ilmiy uslubda qaysi til vositasi ko'p qo'llanadi? A) Terminlar B) Undov so'zlar C) Erkalash qo'shimchalari D) Iboralar va o'xshatishlar To'g'ri javob: A) Terminlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 164 7. So'zlashuv uslubiga xos xususiyatni toping. A) To'liqsiz gaplar, erkin ohang, so'zlashuv so'zlari B) Terminlar va murakkab qurilmalar C) Ilmiy dalillar va jadvallar D) Qolip iboralar va hujjat shakli To'g'ri javob: A) To'liqsiz gaplar, erkin ohang, so'zlashuv so'zlari✔ 8. Terminlar, aniqlik va mantiqiy izchillik qaysi uslubga xos? A) So'zlashuv uslubiga B) Publitsistik uslubga C) Ilmiy uslubga D) Badiiy uslubga To'g'ri javob: C) Ilmiy uslubga ✔ 9. «Oilaviy sharoitimni hisobga olib, menga uch kunlik ta'til berishingizni so'rayman.» Bu gap qaysi uslubga mansub? A) Publitsistik uslubga B) Rasmiy uslubga C) Ilmiy uslubga D) Badiiy uslubga To'g'ri javob: B) Rasmiy uslubga ✔ 10. Dissertatsiya, monografiya, ilmiy maqola qaysi uslubga mansub? A) Ilmiy uslubga B) Publitsistik uslubga C) Badiiy uslubga D) Rasmiy uslubga To'g'ri javob: A) Ilmiy uslubga ✔ 11. Obrazlilik, o'xshatish va tasviriy vositalarning ko'pligi qaysi uslubga xos? A) Publitsistik uslubga B) Ilmiy uslubga C) Rasmiy uslubga D) Badiiy uslubga To'g'ri javob: D) Badiiy uslubga ✔ Bo'lim (BSB): Undov, modal va taqlid so'zlar 12. Undov so'zni toping. A) lekin B) taq-tuq C) ofarin D) albatta To'g'ri javob: C) ofarin ✔ 13. Qaysi gapda undov so'z qatnashgan? A) Albatta, kelaman. B) Eshik g'iyq etib ochildi. C) Balki u kechroq kelar. D) Ofarin, yaxshi javob berding! To'g'ri javob: D) Ofarin, yaxshi javob berding! ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 165 14. Ma'qullash, maqtovni bildiruvchi undovni toping. A) attang B) voy C) pisht D) balli To'g'ri javob: D) balli✔ 15. Ishonch, qat'iylik ma'nosini bildiruvchi modal so'zni toping. A) ehtimol B) balki C) chamasi D) shubhasiz To'g'ri javob: D) shubhasiz ✔ 16. «Kerak» modal so'zi kesim vazifasida kelgan gapni toping. A) Keraksiz narsalarni olib tashla. B) Bu kitob menga kerak. C) Kerakli kitobni topdim. D) Kerakmas gaplarni gapirma. To'g'ri javob: B) Bu kitob menga kerak. ✔ 17. Qaysi gapda modal so'z qatnashgan? A) Voy, qo'lim kuydi! B) Hoy, bu yoqqa kel! C) Ehtimol, ertaga yomg'ir yog'ar. D) Shamol g'uv-g'uv esdi. To'g'ri javob: C) Ehtimol, ertaga yomg'ir yog'ar. ✔ Bo'lim (BSB): Morfologiya: umumlashtiruvchi takror 18. Qaysi gapda sifatdosh otlashgan? A) U kitobni o'qib bo'ldi. B) O'qiganlar yutadi. C) O'qigan bola yutadi. D) Kitob o'qish qiziqarli. To'g'ri javob: B) O'qiganlar yutadi. ✔ 19. Qaysi so'z ham ot, ham fe'l bo'la oladi? A) qizil B) tez C) yoz D) kitob To'g'ri javob: C) yoz ✔ 20. Mustaqil so'z turkumlari qatorini toping. A) ot, sifat, son, olmosh, fe'l, ravish B) ot, ko'makchi, undov, yuklama C) undov, modal, taqlid D) ko'makchi, bog'lovchi, yuklama To'g'ri javob: A) ot, sifat, son, olmosh, fe'l, ravish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 166 Bo'lim (BSB): Yordamchi so'zlar 21. Ayiruv-chegaralov yuklamasini toping. A) faqat B) -mi C) hatto D) axir To'g'ri javob: A) faqat✔ 22. Ergashtiruvchi bog'lovchini toping. A) lekin B) va C) yoki D) chunki To'g'ri javob: D) chunki ✔ 23. Kuchaytiruv yuklamasini toping. A) hatto B) chunki C) va D) uchun To'g'ri javob: A) hatto ✔ 24. Qaysi gapda «bilan» bog'lovchi vazifasida kelgan? A) Poyezd bilan bordik. B) Anvar bilan Sardor keldi. C) U qalam bilan yozdi. D) Ukam bilan suhbatlashdim. To'g'ri javob: B) Anvar bilan Sardor keldi. ✔ 25. Qaysi so'z ko'makchi emas? A) sari B) tomon C) qadar D) lekin To'g'ri javob: D) lekin ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 167 Adabiyot • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiy Qo'qondagi madrasadan so'ng tahsilni qayerda davom ettirgan? A) Qozonda B) Xivada C) Istanbulda D) Buxoroda To'g'ri javob: D) Buxoroda✔ 2. Muqimiyning hayoti haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Moddiy qiyinchilik va muhtojlikda yashagan B) Uzoq yillar chet elda yashagan C) Umrbod xon saroyida vazir bo'lgan D) Rossiyada amaldor bo'lib ishlagan To'g'ri javob: A) Moddiy qiyinchilik va muhtojlikda yashagan ✔ 3. Muqimiy qaysi shaharda tug'ilgan? A) Qo'qonda B) Andijonda C) Toshkentda D) Xivada To'g'ri javob: A) Qo'qonda ✔ 4. Muqimiy qaysi davrda ijod qilgan? A) XIX asrning ikkinchi yarmida B) XX asrning o'rtalarida C) XVIII asrning boshida D) XV asrning oxirida To'g'ri javob: A) XIX asrning ikkinchi yarmida ✔ 5. Muqimiy qaysi yillarda yashagan? A) 1859–1909 B) 1853–1921 C) 1884–1919 D) 1850–1903 To'g'ri javob: D) 1850–1903 ✔ 6. «Muqimiy» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Ayriliq, judolikda yuruvchi B) Zavq-shavqqa to'la C) Tong yulduzi kabi porloq D) Bir joyda muqim yashovchi, o'troq To'g'ri javob: D) Bir joyda muqim yashovchi, o'troq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 168 Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 7. Toshbosma (litografiya) usulining keng tarqalishi adabiyotga qanday ta'sir ko'rsatdi? A) Kitoblar ko'paytirilib, kitobxonlar doirasi kengaydi B) Aruz vazni butunlay iste'moldan chiqdi C) She'riyat o'rnini faqat drama egalladi D) Qo'lyozma kitoblar qat'iyan taqiqlandi To'g'ri javob: A) Kitoblar ko'paytirilib, kitobxonlar doirasi kengaydi✔ 8. Turkistonda o'zbek tilida chiqa boshlagan ilk gazeta qaysi? A) «Turkiston viloyatining gazeti» B) «Oyna» C) «Taraqqiy» D) «Sadoi Turkiston» To'g'ri javob: A) «Turkiston viloyatining gazeti» ✔ 9. Shoirlarning yig'inda o'z she'rlarini o'qib, bir-biri bilan ijodiy bellashuvi qanday ataladi? A) Munozara B) Masnaviy C) Muammo D) Mushoira To'g'ri javob: D) Mushoira ✔ 10. XIX asr oxiri o'zbek adabiyotida qaysi yo'nalish kuchaydi? A) Faqat afsonaviy qahramonlar sarguzashtlarini kuylash B) Hayotni haqqoniy tasvirlash va ijtimoiy illatlarni tanqid qilish C) Faqat saroy hayotini va xonlarni madh etish D) Faqat diniy-tasavvufiy mavzularda yozish To'g'ri javob: B) Hayotni haqqoniy tasvirlash va ijtimoiy illatlarni tanqid qilish ✔ 11. Bu davrda o'zbek kitobxonlarining rus va Yevropa adabiyoti bilan tanishuvi asosan qanday yo'l bilan kengaydi? A) Faqat madrasa darsliklari orqali B) Tarjimalar va matbuot orqali C) Faqat og'zaki rivoyatlar orqali D) Faqat saroy kutubxonalari orqali To'g'ri javob: B) Tarjimalar va matbuot orqali ✔ 12. Chor Rossiyasi qo'shinlari Toshkentni qaysi yili egallagan? A) 1876-yilda B) 1865-yilda C) 1873-yilda D) 1868-yilda To'g'ri javob: B) 1865-yilda ✔ 13. Jamiyat taraqqiyotini ilm-fan va ta'limni yoyish orqali ta'minlashga intilgan g'oyaviy yo'nalish qanday ataladi? A) Tasavvuf B) Sentimentalizm C) Klassitsizm D) Ma'rifatparvarlik To'g'ri javob: D) Ma'rifatparvarlik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 169 Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 14. Furqatning «Shoir ahvoli va she'r mazmuni xususida» asarida nima haqida mulohaza yuritiladi? A) She'r va shoirning jamiyatdagi o'rni haqida B) Paxta yetishtirish usullari haqida C) Savdo yo'llarining xavfsizligi haqida D) Shaharning ma'muriy tuzilishi haqida To'g'ri javob: A) She'r va shoirning jamiyatdagi o'rni haqida✔ 15. Furqatning «Ilm xosiyati» she'rining asosiy g'oyasi qaysi? A) Muhabbat azoblari abadiydir B) Boylik ilmdan ustun turadi C) Safar qilish insonga foyda bermaydi D) Ilm – inson va jamiyat taraqqiyotining asosi To'g'ri javob: D) Ilm – inson va jamiyat taraqqiyotining asosi ✔ 16. Furqat qaysi shaharda vafot etgan? A) Makkada B) Yorkentda C) Toshkentda D) Qo'qonda To'g'ri javob: B) Yorkentda ✔ 17. Furqatning «Nag'ma va surud majlisi xususida» she'rida nima tasvirlangan? A) Jang maydonidagi voqealar B) Qishloqdagi to'y marosimi C) Yevropa musiqasi kechasidan olgan taassurotlari D) Bozordagi savdo-sotiq To'g'ri javob: C) Yevropa musiqasi kechasidan olgan taassurotlari ✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 18. Zavqiyning Muqimiy bilan munosabati qanday bo'lgan? A) Muqimiyning ustozi bo'lgan B) Muqimiyga qarshi hajviyalar yozgan C) Muqimiy bilan umuman tanish bo'lmagan D) Yaqin do'st bo'lib, uning hajviy an'analarini davom ettirgan To'g'ri javob: D) Yaqin do'st bo'lib, uning hajviy an'analarini davom ettirgan ✔ 19. Zavqiyning asl ismi qanday? A) Avaz O'tar o'g'li B) Muhammad Aminxo'ja C) Ubaydulla Solih o'g'li D) Zokirjon Xolmuhammad o'g'li To'g'ri javob: C) Ubaydulla Solih o'g'li ✔ 20. Zavqiy ijodi qaysi davrni qamrab oladi? A) XX asrning ikkinchi yarmi B) XIX asr oxiri va XX asr boshi C) XV asr oxiri va XVI asr boshi D) XVII asr o'rtalari To'g'ri javob: B) XIX asr oxiri va XX asr boshi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 170 Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 21. Avaz O'tar (1884–1919) necha yil umr ko'rgan? A) 33 yil B) 45 yil C) 35 yil D) 37 yil To'g'ri javob: C) 35 yil✔ 22. Avaz O'tar ijodidagi ijtimoiy tanqid nimada namoyon bo'ladi? A) Mehnatkash xalqni masxara qilishda B) Zolim amaldorlar va jaholatni qoralashda C) Faqat tabiat hodisalarini tanqid qilishda D) Ilm ahlini kamsitishda To'g'ri javob: B) Zolim amaldorlar va jaholatni qoralashda ✔ 23. Avaz O'tar ona tilidan tashqari qaysi tillarni yaxshi bilgan? A) Xitoy va yapon tillarini B) Nemis va lotin tillarini C) Ingliz va fransuz tillarini D) Arab va fors tillarini To'g'ri javob: D) Arab va fors tillarini ✔ 24. Avaz O'tar ijodining asosiy yo'nalishi qaysi? A) Futurizm B) Ma'rifatparvarlik C) Tasavvuf D) Romantizm To'g'ri javob: B) Ma'rifatparvarlik ✔ 25. Avaz O'tar she'rlarida xalqni nimaga chaqiradi? A) Hunar o'rganishdan voz kechishga B) Yangi maktablarni yopishga C) Faqat o'tmishni ulug'lashga D) Jaholatdan qutulib, ilm olishga To'g'ri javob: D) Jaholatdan qutulib, ilm olishga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 171 Adabiyot • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiy g'azallarining ko'pchiligi xalq orasida qanday tarqalgan? A) Faqat madrasa darsliklariga kiritilgan B) Ashula va qo'shiq sifatida kuylangan C) Faqat saroy majlislarida o'qilgan D) Faqat rus tilida nashr etilgan To'g'ri javob: B) Ashula va qo'shiq sifatida kuylangan✔ 2. Muqimiy o'zbek adabiyotida qaysi yo'nalishning yirik vakili hisoblanadi? A) Yevropa romantizmi B) Jadid dramaturgiyasi C) Demokratik-realistik adabiyot D) Saroy klassitsizmi To'g'ri javob: C) Demokratik-realistik adabiyot ✔ 3. Muqimiy lirikasining asosiy janri qaysi? A) Tragediya B) Doston C) G'azal D) Roman To'g'ri javob: C) G'azal ✔ 4. Muqimiy hajviyalarining qahramonlari ko'pincha qanday kishilar bo'lgan? A) Afsonaviy devlar va parilar B) Qadimgi Yunon xudolari C) Faqat hayvon va qushlar D) Zamondoshlarga tanish bo'lgan real shaxslar To'g'ri javob: D) Zamondoshlarga tanish bo'lgan real shaxslar ✔ 5. Muqimiy (1850-yilda tug'ilgan) Furqatdan (1859-yilda tug'ilgan) necha yosh katta bo'lgan? A) 6 yosh B) 3 yosh C) 12 yosh D) 9 yosh To'g'ri javob: D) 9 yosh ✔ Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 6. XIX asr oxiri o'zbek shoirlari uchun qaysi mumtoz shoir ijodi asosiy ibrat namunasi bo'lib qoldi? A) Uilyam Shekspir B) Iogann Volfgang Gyote C) Alisher Navoiy D) Aleksandr Pushkin To'g'ri javob: C) Alisher Navoiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 172 7. Gazeta va jurnallarning paydo bo'lishi bilan qaysi adabiy soha jadal rivojlandi? A) Publitsistika B) Ruboiy C) Qasida D) Doston To'g'ri javob: A) Publitsistika✔ 8. Boshqa shoir g'azalining har bir baytiga uch misradan qo'shib yozilgan muxammas qanday ataladi? A) Taxmis B) Qit'a C) Fard D) Tarje'band To'g'ri javob: A) Taxmis ✔ 9. Ijtimoiy illatlar va kishilardagi nuqsonlarni kulgi orqali keskin fosh etuvchi asar qanday ataladi? A) Marsiya B) Hajv (satira) C) Madhiya D) Na't To'g'ri javob: B) Hajv (satira) ✔ 10. Ijodkorning safar taassurotlari asosida yozilgan asar janri qanday ataladi? A) Tazkira B) Sayohatnoma C) Bayoz D) Munozara To'g'ri javob: B) Sayohatnoma ✔ Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 11. Furqatning Toshkent davri she'rlarida qaysi mavzu yetakchi? A) Diniy rivoyatlarni nazmga solish B) Faqat ishqiy kechinmalar C) Harbiy g'alabalarni madh etish D) Ilm-ma'rifat va yangiliklarni targ'ib qilish To'g'ri javob: D) Ilm-ma'rifat va yangiliklarni targ'ib qilish ✔ 12. Furqat «Gimnaziya» she'rida nimani targ'ib qiladi? A) Harbiy yurishlarga qatnashishni B) Faqat dehqonchilik qilishni C) Ilm o'rganish, zamonaviy ta'lim olishni D) Savdo-sotiq bilan boyishni To'g'ri javob: C) Ilm o'rganish, zamonaviy ta'lim olishni ✔ 13. Furqatning Toshkentdagi ko'rgazma taassurotlari asosida yozilgan she'ri qaysi? A) «Til» B) «Vistavka xususida» C) «Tanobchilar» D) «Saylov» To'g'ri javob: B) «Vistavka xususida» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 173 14. Furqat lirik merosining asosiy qismini qaysi janrdagi asarlar tashkil etadi? A) Dramalar B) Ertaklar C) G'azallar D) Romanlar To'g'ri javob: C) G'azallar✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 15. Zavqiy hajviyalarida asosan kimlar tanqid qilinadi? A) Ochko'z boylar, poraxo'r amaldorlar, firibgarlar B) Yetim va bechora bolalar C) Mehnatkash dehqon va hunarmandlar D) Ilm tarqatuvchi ma'rifatparvarlar To'g'ri javob: A) Ochko'z boylar, poraxo'r amaldorlar, firibgarlar ✔ 16. Muqimiy, Zavqiy va Furqatning tug'ilgan yillari bo'yicha to'g'ri tartibni toping. A) Furqat – Muqimiy – Zavqiy B) Muqimiy – Zavqiy – Furqat C) Zavqiy – Furqat – Muqimiy D) Muqimiy – Furqat – Zavqiy To'g'ri javob: B) Muqimiy – Zavqiy – Furqat ✔ 17. Ikki tilda (masalan, o'zbek va fors-tojik tillarida) ijod qiluvchi shoir qanday ataladi? A) Masnaviynavis B) Tazkiranavis C) Muxammasnavis D) Zullisonayn To'g'ri javob: D) Zullisonayn ✔ 18. Zavqiy she'rlarida xalq hayoti qanday tasvirlanadi? A) Xalq hayoti afsonaviy tarzda bezab ko'rsatiladi B) Mehnatkash xalqning og'ir turmushi haqqoniy ko'rsatiladi C) Xalq hayoti umuman tilga olinmaydi D) Xalq faqat bayram va to'ylarda tasvirlanadi To'g'ri javob: B) Mehnatkash xalqning og'ir turmushi haqqoniy ko'rsatiladi ✔ 19. Zavqiy she'rlari qaysi vaznda yozilgan? A) Barmoq vaznida B) Sarbast shaklida C) Aruz vaznida D) Sonet shaklida To'g'ri javob: C) Aruz vaznida ✔ 20. Zavqiy tirikchilik uchun qaysi hunar bilan shug'ullangan? A) Zargarlik B) Kulolchilik C) Temirchilik D) Mahsido'zlik To'g'ri javob: D) Mahsido'zlik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 174 21. Zavqiy hajviyalaridagi kulgi yumordan nimasi bilan farq qiladi? A) Faqat xayrixoh, yengil hazilligi bilan B) Keskin, fosh etuvchi, ayovsiz tanqidga asoslangani bilan C) Faqat bolalarga mo'ljallangani bilan D) Qofiya va vaznsiz yozilgani bilan To'g'ri javob: B) Keskin, fosh etuvchi, ayovsiz tanqidga asoslangani bilan✔ Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 22. Avaz O'tar she'rlarida ko'p uchraydigan «jaholat» so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) Tinchlik, osoyishtalik B) Boylik, mol-dunyo C) Mardlik, jasorat D) Nodonlik, bilimsizlik To'g'ri javob: D) Nodonlik, bilimsizlik ✔ 23. Feruz davrida Xivada qaysi muhim madaniy yangilik joriy etildi? A) Rus tilidagi gazeta chiqarildi B) Birinchi universitet ochildi C) Temir yo'l vokzali qurildi D) Toshbosmaxona ochilib, kitoblar chop etildi To'g'ri javob: D) Toshbosmaxona ochilib, kitoblar chop etildi ✔ 24. Munis boshlab, Ogahiy davom ettirgan «Firdavs ul-iqbol» asari qaysi sohaga oid? A) Musiqaga B) Tarixga C) Matematikaga D) Tibbiyotga To'g'ri javob: B) Tarixga ✔ 25. Avaz O'tarning so'nggi yillari haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Ta'qib va mashaqqatlar ichida o'tgan B) Chet elda boy-badavlat yashagan C) Moskvada universitetda dars bergan D) Qo'qonda mudarrislik qilgan To'g'ri javob: A) Ta'qib va mashaqqatlar ichida o'tgan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 175 Adabiyot • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiyning asl ismi qanday? A) Abdulhamid B) Ubaydulla C) Zokirjon D) Muhammad Aminxo'ja To'g'ri javob: D) Muhammad Aminxo'ja✔ 2. Ma'lum shaxslarning nomini tilga olib, ularning kirdikorlarini kulgi bilan fosh etish qaysi janrning belgisi? A) Madhiya B) Munojot C) Marsiya D) Hajviya To'g'ri javob: D) Hajviya ✔ 3. Quyidagilardan qaysi biri Muqimiy qalamiga mansub? A) «Ilm xosiyati» B) «Ikki emas, to'rt til lozim» C) «Adabiyot nadur?» D) «Dar mazammati zamona» To'g'ri javob: D) «Dar mazammati zamona» ✔ 4. Muqimiy hajviyalarida kulgi qanday maqsadda qo'llanadi? A) Diniy marosimlarni tasvirlash uchun B) Ijtimoiy adolatsizlikni fosh etish uchun C) Faqat ko'ngil ochish uchun D) Saroy amaldorlarini maqtash uchun To'g'ri javob: B) Ijtimoiy adolatsizlikni fosh etish uchun ✔ Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 5. Qo'qon xonligi qaysi yili tugatilib, Rossiya imperiyasi tarkibiga qo'shib olingan? A) 1876-yilda B) 1865-yilda C) 1868-yilda D) 1920-yilda To'g'ri javob: A) 1876-yilda ✔ 6. XIX asr oxiri o'zbek she'riyatida qaysi vazn hukmron edi? A) Barmoq B) Sillabo-tonik C) Aruz D) Sarbast To'g'ri javob: C) Aruz ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 176 7. Shoirlar haqida qisqa ma'lumot va ularning she'rlaridan namunalar jamlangan asar qanday nomlanadi? A) Tazkira B) Qasida C) Kulliyot D) Devon To'g'ri javob: A) Tazkira✔ 8. XIX asr oxiri – XX asr boshida xonliklar poytaxtlarida shakllangan uch yirik adabiy muhit qaysi shaharlarda edi? A) Xiva, Urganch va Navoiy B) Andijon, Jizzax va Qarshi C) Qo'qon, Xiva va Buxoro D) Qo'qon, Termiz va Nukus To'g'ri javob: C) Qo'qon, Xiva va Buxoro ✔ 9. Turli shoirlarning tanlangan she'rlari bir to'plamga yig'ilgan qo'lyozma qanday ataladi? A) Devon B) Masnaviy C) Xamsa D) Bayoz To'g'ri javob: D) Bayoz ✔ Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 10. Furqat she'rlari nomidagi «xususida» so'zi qanday ma'noni anglatadi? A) Qarshi, zid B) Haqida, to'g'risida C) Uchun, sababli D) Bilan birga To'g'ri javob: B) Haqida, to'g'risida ✔ 11. Furqatning o'z hayot yo'lini hikoya qilgan nasriy asari qaysi? A) «Sarguzashtnoma» B) «Munozara» C) «Turkiy guliston» D) «Sayohatnoma» To'g'ri javob: A) «Sarguzashtnoma» ✔ 12. Ilm-fan va ta'limni targ'ib qilgani uchun Furqatni qaysi oqim vakillariga yaqinlashtirish mumkin? A) Futuristlarga B) Klassitsistlarga C) Ma'rifatparvarlarga D) Simvolistlarga To'g'ri javob: C) Ma'rifatparvarlarga ✔ 13. «Furqat» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Ayriliq, judolik B) Tong yulduzi C) Shodlik, zavq D) Bir joyda muqimlik To'g'ri javob: A) Ayriliq, judolik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 177 14. Furqat Toshkentda qaysi gazeta tahririyatida ishlagan? A) «Oyna» B) «Samarqand» C) «Sadoi Turkiston» D) «Turkiston viloyatining gazeti» To'g'ri javob: D) «Turkiston viloyatining gazeti»✔ 15. Furqat she'riyatida yangi mavzular paydo bo'lishiga asosan nima sabab bo'lgan? A) Toshkentdagi yangi madaniy hayot, ta'lim va matbuot bilan tanishuvi B) Faqat qadimgi kitoblarni o'qigani C) Umrbod qishloqda yashagani D) Xiva saroyidagi xonga xizmat qilgani To'g'ri javob: A) Toshkentdagi yangi madaniy hayot, ta'lim va matbuot bilan tanishuvi ✔ 16. «Sayding qo'yaber, sayyod» g'azalidagi ovchi va o'lja timsoli orqali shoir nimani ifodalaydi? A) Bahor tabiatining go'zalligini B) Do'stlar bilan uchrashuv quvonchini C) Ov qilishdagi o'z mahoratini D) Erksizlik, g'urbat dardini va ozodlikka intilishni To'g'ri javob: D) Erksizlik, g'urbat dardini va ozodlikka intilishni ✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 17. Zavqiy qaysi shaharda tug'ilgan va ijod qilgan? A) Buxoroda B) Samarqandda C) Qo'qonda D) Xivada To'g'ri javob: C) Qo'qonda ✔ 18. Zavqiy ijodida qaysi yo'nalish yetakchi? A) Tarixiy romanlar B) Ilmiy risolalar C) Sahna asarlari D) Hajviy va ijtimoiy she'rlar To'g'ri javob: D) Hajviy va ijtimoiy she'rlar ✔ 19. Zavqiy hajviyalarida kulgi obyekti bo'lgan «sudxo'r» so'zi kimni bildiradi? A) Suv taqsimlovchi mirobni B) Sudda hukm chiqaruvchi qozini C) Yer o'lchovchi tanobchini D) Foiz evaziga qarz beruvchi kishini To'g'ri javob: D) Foiz evaziga qarz beruvchi kishini ✔ 20. Zavqiyning hayot yo'li haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Umrini Qo'qonda hunarmandlik bilan, xalq orasida o'tkazgan B) Istanbulda tahsil olib qaytgan C) Xiva saroyida mirzo bo'lib ishlagan D) Yorkentda musofirlikda vafot etgan To'g'ri javob: A) Umrini Qo'qonda hunarmandlik bilan, xalq orasida o'tkazgan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 178 21. «Zavqiy» taxallusi qaysi so'zdan olingan? A) «Zavq» – huzur, shavq B) «Furqat» – ayriliq C) «Muqim» – o'troq D) «Fitrat» – tabiat To'g'ri javob: A) «Zavq» – huzur, shavq✔ Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 22. Avaz O'tar va Furqat ijodidagi umumiy jihat qaysi? A) Ikkalasi ham Yorkentda yashagani B) Ikkalasi ham faqat rus tilida yozgani C) Ikkalasi ham faqat drama yozgani D) Ilm-ma'rifatni targ'ib qilish To'g'ri javob: D) Ilm-ma'rifatni targ'ib qilish ✔ 23. Avaz O'tar ijodini Xiva adabiy muhitidagi oldingi shoirlardan ajratib turuvchi jihat qaysi? A) Faqat tasavvufiy g'azallar yozgani B) Yangi maktab va ilm-ma'rifat g'oyalarini ochiq targ'ib qilgani C) Faqat saroy tarixini yozgani D) Faqat musiqa notasi bilan shug'ullangani To'g'ri javob: B) Yangi maktab va ilm-ma'rifat g'oyalarini ochiq targ'ib qilgani ✔ 24. Avaz O'tar qaysi xon saroyida shoir sifatida xizmat qilgan? A) Xudoyorxon B) Muhammad Rahimxon II Feruz C) Amir Muzaffar D) Umarxon To'g'ri javob: B) Muhammad Rahimxon II Feruz ✔ 25. Avaz O'tarning «Til» she'rida nimaga da'vat qilinadi? A) Turli tillarni o'rganib, bilim olishga B) Faqat arab tilida she'r yozishga C) Tilni tiyib, umuman gapirmaslikka D) Faqat ona tilida so'zlashib, boshqasini rad etishga To'g'ri javob: A) Turli tillarni o'rganib, bilim olishga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 179 Adabiyot • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiyning «Veksel» hajviyasi nomidagi so'z nimani bildiradi? A) Qarz majburiyatini tasdiqlovchi hujjat B) Bozordagi tarozi o'lchovi C) Yer o'lchovchi amaldor D) Saylovdagi ovoz varaqasi To'g'ri javob: A) Qarz majburiyatini tasdiqlovchi hujjat✔ 2. Muqimiyning «Saylov» hajviyasida nima tanqid qilinadi? A) Saylovdagi poraxo'rlik va firibgarlik B) Paxta hosilining kamligi C) Maktablardagi tartibsizlik D) Savdogarlarning uzoq safari To'g'ri javob: A) Saylovdagi poraxo'rlik va firibgarlik ✔ 3. «Tanobchilar» hajviyasida nomlari tilga olinadigan tanobchilar kimlar? A) Sultonalixo'ja va Hakimjon B) Solihboy va G'ofir C) Toshmurod va Tangriqul D) Hakimbiy va Rahimbiy To'g'ri javob: A) Sultonalixo'ja va Hakimjon ✔ 4. Muqimiy umrining ko'p qismini qanday sharoitda o'tkazgan? A) Qo'qondagi madrasa hujrasida, kamtarona hayotda B) Xiva xoni saroyida, to'kin-sochinlikda C) Istanbulda, savdogar sifatida D) Yorkentda, musofirlikda To'g'ri javob: A) Qo'qondagi madrasa hujrasida, kamtarona hayotda ✔ 5. «Tanob» so'zi nimani bildiradi? A) Savdo karvoni turi B) Yer maydonini o'lchash birligi C) Sud hukmi turi D) Qarz majburiyati hujjati To'g'ri javob: B) Yer maydonini o'lchash birligi ✔ 6. Muqimiyning «Sayohatnoma»siga xos xususiyat qaysi? A) Makka safarining batafsil kundaligini beradi B) Dengiz sayohatidagi sarguzashtlarni hikoya qiladi C) Yo'lda ko'rgan qishloqlar va odamlar hayotini yumor bilan tasvirlaydi D) Hindiston va Arabistondagi taassurotlarni bayon etadi To'g'ri javob: C) Yo'lda ko'rgan qishloqlar va odamlar hayotini yumor bilan tasvirlaydi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 180 7. Muqimiyning «Tanobchilar» hajviyasida kimlar fosh etiladi? A) Yurtga kelgan chet ellik sayyohlar B) Darsga kech qoluvchi madrasa talabalari C) Yerni o'lchab, dehqonlardan pora undiruvchi amaldorlar D) Bozorda narxni oshiruvchi savdogarlar To'g'ri javob: C) Yerni o'lchab, dehqonlardan pora undiruvchi amaldorlar✔ 8. Muqimiyning yaqin do'stlari va maslakdoshlari kimlar edi? A) Hamza va Cho'lpon B) Furqat va Zavqiy C) Ogahiy va Munis D) Behbudiy va Fitrat To'g'ri javob: B) Furqat va Zavqiy ✔ Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 9. Ma'lum hudud va davrda o'zaro ijodiy aloqada bo'lgan, umumiy an'analarga ega shoir va adiblar doirasi nima deyiladi? A) Adabiy muhit B) Adabiy janr C) Adabiy til D) Adabiy tur To'g'ri javob: A) Adabiy muhit ✔ 10. Muqimiy, Furqat va Zavqiy qaysi adabiy muhitning vakillari? A) Qo'qon adabiy muhiti B) Buxoro adabiy muhiti C) Samarqand adabiy muhiti D) Xiva adabiy muhiti To'g'ri javob: A) Qo'qon adabiy muhiti ✔ 11. Turkiston general-gubernatorligi qaysi yili tashkil etilgan? A) 1853-yilda B) 1876-yilda C) 1867-yilda D) 1881-yilda To'g'ri javob: C) 1867-yilda ✔ 12. Ogahiy, Komil Xorazmiy va Avaz O'tar qaysi adabiy muhit bilan bog'liq? A) Xiva adabiy muhiti B) Toshkent adabiy muhiti C) Qo'qon adabiy muhiti D) Buxoro adabiy muhiti To'g'ri javob: A) Xiva adabiy muhiti ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 181 Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 13. «Sayding qo'yaber, sayyod» g'azalidagi «sayyod» so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) Ovchi B) Sozanda C) Bog'bon D) Sayyoh To'g'ri javob: A) Ovchi✔ 14. Furqat qaysi yillarda yashagan? A) 1850–1903 B) 1878–1934 C) 1875–1919 D) 1859–1909 To'g'ri javob: D) 1859–1909 ✔ 15. Furqat safari davomida qaysi mamlakatlarda bo'lgan? A) Turkiya, Arabiston, Hindiston B) Yaponiya, Koreya, Indoneziya C) Angliya, Ispaniya, Portugaliya D) Fransiya, Germaniya, Italiya To'g'ri javob: A) Turkiya, Arabiston, Hindiston ✔ 16. Furqat safari chog'ida qaysi muqaddas shaharni ziyorat qilib, haj amalini bajargan? A) Parijni B) Pekinni C) Londonni D) Makkani To'g'ri javob: D) Makkani ✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 17. Qo'qon xonligi tugatilgach, bu muhit shoirlari ijodida qanday o'zgarish kuzatiladi? A) She'riyat butunlay to'xtab qoldi B) Saroy homiyligi yo'qolib, xalq hayoti va ijtimoiy tanqid kuchaydi C) Shoirlar faqat rus tilida yoza boshladi D) Shoirlar faqat xonni madh etishga o'tdi To'g'ri javob: B) Saroy homiyligi yo'qolib, xalq hayoti va ijtimoiy tanqid kuchaydi ✔ 18. Zavqiyni Muqimiyga yaqinlashtiruvchi asosiy jihat qaysi? A) Drama janrida yozgani B) Uzoq yillar chet elda yashagani C) Hajviy yo'nalish va xalqchillik D) Rus tilida ijod qilgani To'g'ri javob: C) Hajviy yo'nalish va xalqchillik ✔ 19. Zavqiy qaysi yillarda yashagan? A) 1853–1921 B) 1859–1909 C) 1850–1903 D) 1889–1929 To'g'ri javob: A) 1853–1921 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 182 Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 20. «Shajarayi Xorazmshohiy» tarixiy asarining muallifi kim? A) Bayoniy B) Furqat C) Ogahiy D) Avaz O'tar To'g'ri javob: A) Bayoniy✔ 21. Muhammad Rahimxon II Feruzning madaniyat oldidagi xizmati qaysi? A) Madrasalarni yopib qo'ygan B) She'r yozishni taqiqlagan C) Shoir, xattot va musiqachilarni to'plab, ularga homiylik qilgan D) Faqat harbiy yurishlar bilan band bo'lgan To'g'ri javob: C) Shoir, xattot va musiqachilarni to'plab, ularga homiylik qilgan ✔ 22. Xiva adabiy muhitining XIX asr boshidagi yirik vakili, shoir va tarixchi kim? A) Hamza B) Munis C) Furqat D) Muqimiy To'g'ri javob: B) Munis ✔ 23. Avazning «Til» she'ridagi g'oya nima sababdan bugun ham dolzarb? A) Til o'rganishni zararli deb hisoblagani uchun B) Faqat qadimgi tillarni ulug'lagani uchun C) Ko'p til bilish insonni ilm va taraqqiyotga yaqinlashtirishini ta'kidlagani uchun D) Faqat bitta til yetarli ekanini isbotlagani uchun To'g'ri javob: C) Ko'p til bilish insonni ilm va taraqqiyotga yaqinlashtirishini ta'kidlagani uchun ✔ 24. Xiva xoni Muhammad Rahimxon II qaysi taxallus bilan she'rlar yozgan? A) Amiriy B) Bayoniy C) Feruz D) Munis To'g'ri javob: C) Feruz ✔ 25. Avaz O'tar Isfandiyorxon davrida qanday holatga tushgan? A) Bosh vazir etib tayinlangan B) Saroy kutubxonasiga mudir bo'lgan C) Ta'qib va jazoga uchragan D) Xon nomidan elchi bo'lib ketgan To'g'ri javob: C) Ta'qib va jazoga uchragan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 183 Adabiyot • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiyning Farg'ona vodiysi bo'ylab qilgan safarlari taassurotlari asosida yozilgan asari qaysi? A) «Sarguzashtnoma» B) «Sayohatnoma» C) «Bayonoti sayyohi hindi» D) «Munozara» To'g'ri javob: B) «Sayohatnoma»✔ 2. Muqimiy ijodida qaysi ikki yo'nalish yetakchi o'rin tutadi? A) Drama va roman B) Doston va ertak C) Tarixnavislik va tazkira D) Lirika va hajviyot To'g'ri javob: D) Lirika va hajviyot ✔ Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 3. XIX asr oxiri hajviy she'riyatining asosiy tanqid obyekti kimlar edi? A) Poraxo'r amaldorlar va ochko'z boylar B) Ma'rifatli muallimlar C) Qadimgi afsonaviy shohlar D) Mehnatkash hunarmandlar To'g'ri javob: A) Poraxo'r amaldorlar va ochko'z boylar ✔ 4. Muqimiy va Furqat she'rlari tilining asosiy xususiyati qaysi? A) Faqat arabcha atamalarga to'la B) Xalq so'zlashuv tiliga yaqin, sodda va ravon C) Murakkab fors izofalari bilan juda og'ir D) Faqat rus tilidagi so'zlardan iborat To'g'ri javob: B) Xalq so'zlashuv tiliga yaqin, sodda va ravon ✔ 5. Bir shoirning she'rlari ma'lum tartibda jamlangan to'plami qanday ataladi? A) Bayoz B) Tazkira C) Majmua D) Devon To'g'ri javob: D) Devon ✔ 6. Shoirning she'rlarida qo'llaydigan adabiy nomi qanday ataladi? A) Matla' B) Taxallus C) Radif D) Nasab To'g'ri javob: B) Taxallus ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 184 Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 7. Furqat va Muqimiy o'rtasida qanday munosabat bo'lgan? A) Bir-biriga ashaddiy raqib bo'lgan B) Bir-biriga qarshi hajviyalar yozgan C) Hech qachon bir-birini tanimagan D) Ijodiy do'st va maslakdosh bo'lgan To'g'ri javob: D) Ijodiy do'st va maslakdosh bo'lgan✔ 8. Furqat chet el safariga qaysi yili otlangan? A) 1905-yilda B) 1891-yilda C) 1917-yilda D) 1865-yilda To'g'ri javob: B) 1891-yilda ✔ 9. Furqat qaysi shaharda tug'ilgan? A) Samarqandda B) Xivada C) Buxoroda D) Qo'qonda To'g'ri javob: D) Qo'qonda ✔ 10. Furqat ijodining Yorkent davridagi she'rlarida qaysi kayfiyat kuchli? A) Harbiy g'alaba shodligi B) Vatan sog'inchi va g'urbat dardi C) Quvnoq hajviy kulgi D) Saroy hayotini madh etish To'g'ri javob: B) Vatan sog'inchi va g'urbat dardi ✔ 11. Furqatning asl ismi qanday? A) Zokirjon Xolmuhammad o'g'li B) Muhammad Aminxo'ja Mirzaxo'ja o'g'li C) Abdulhamid Sulaymon o'g'li D) Ubaydulla Solih o'g'li To'g'ri javob: A) Zokirjon Xolmuhammad o'g'li ✔ 12. Furqat Toshkentga qaysi yili kelib, u yerda yashay boshlagan? A) 1889-yilda B) 1876-yilda C) 1903-yilda D) 1914-yilda To'g'ri javob: A) 1889-yilda ✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 13. XIX asr oxirida Qo'qon adabiy muhitining markaziy siymosi kim edi? A) Fitrat B) Muqimiy C) Ogahiy D) Behbudiy To'g'ri javob: B) Muqimiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 185 14. Muqimiy, Furqat, Zavqiy va Avaz O'tardan qaysi biri eng keyin vafot etgan? A) Avaz O'tar B) Muqimiy C) Furqat D) Zavqiy To'g'ri javob: D) Zavqiy✔ 15. Zavqiy Muqimiydan (vafoti 1903-yil) qancha yil keyin vafot etgan (vafoti 1921-yil)? A) 21 yil B) 15 yil C) 12 yil D) 18 yil To'g'ri javob: D) 18 yil ✔ 16. Qo'qon adabiy muhitining XIX asr birinchi yarmidagi mashhur shoiralari kimlar? A) Nodira va Uvaysiy B) Ogahiy va Munis C) Lutfiy va Atoiy D) Bobur va Hofiz To'g'ri javob: A) Nodira va Uvaysiy ✔ 17. Boshqa shoir she'riga uning vazni va qofiyasida javob tarzida yozilgan she'r qanday ataladi? A) Nazira B) Taxmis C) Fard D) Qit'a To'g'ri javob: A) Nazira ✔ 18. Hajviy asarda biror shaxsning kamchiligini haddan ziyod bo'rttirib ko'rsatish qaysi badiiy vositaga asoslanadi? A) Talmeh B) Tashxis C) Tazod D) Mubolag'a To'g'ri javob: D) Mubolag'a ✔ 19. Quyidagi shoirlardan qaysi biri Qo'qon adabiy muhitiga mansub emas? A) Zavqiy B) Muqimiy C) Ogahiy D) Furqat To'g'ri javob: C) Ogahiy ✔ Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 20. Avaz O'tarning «Maktab» she'rining asosiy g'oyasi qaysi? A) Yangi maktab va ilm-ma'rifatni targ'ib qilish B) Bahor tabiatini tasvirlash C) Harbiy yurishlarni madh etish D) Saroy hayotini ulug'lash To'g'ri javob: A) Yangi maktab va ilm-ma'rifatni targ'ib qilish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 186 21. Xiva adabiy muhitida «Xorazm tanbur chizig'i» deb ataluvchi nota yozuvini yaratgan shoir va musiqashunos kim? A) Muqimiy B) Avaz O'tar C) Furqat D) Komil Xorazmiy To'g'ri javob: D) Komil Xorazmiy✔ 22. Avaz O'tar qaysi shaharda tug'ilgan? A) Xivada B) Buxoroda C) Qo'qonda D) Toshkentda To'g'ri javob: A) Xivada ✔ 23. Avaz O'tar g'oyalari qaysi harakat qarashlariga hamohang edi? A) Qadimchilik (eski usulni saqlash) B) Saroy klassitsizmi C) Yevropa futurizmi D) Jadidchilik (yangi maktab, ilm-ma'rifat) To'g'ri javob: D) Jadidchilik (yangi maktab, ilm-ma'rifat) ✔ 24. Avaz O'tar qaysi yillarda yashagan? A) 1859–1909 B) 1884–1919 C) 1853–1921 D) 1850–1903 To'g'ri javob: B) 1884–1919 ✔ 25. Ogahiy qaysi asarni o'zbek tiliga tarjima qilgan? A) Shekspirning «Hamlet» asarini B) Sa'diyning «Guliston» asarini C) Pushkinning «Yevgeniy Onegin» asarini D) Gyotening «Faust» asarini To'g'ri javob: B) Sa'diyning «Guliston» asarini ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 187 Adabiyot • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. Behbudiy asariga nima uchun «Padarkush» nomini bergan? A) Qahramon o'z otasini qutqargani uchun B) Asar tarixiy jang haqida bo'lgani uchun C) O'qimagan, tarbiyasiz bola otasining halokatiga sabab bo'lishini ta'kidlash uchun D) Asar qadimgi afsonaga asoslangani uchun To'g'ri javob: C) O'qimagan, tarbiyasiz bola otasining halokatiga sabab bo'lishini ta'kidlash uchun✔ 2. Toshmurod fojiasining asosiy sababi nima? A) O'qimagani, tarbiyasizligi va yomon do'stlarga qo'shilgani B) Haddan tashqari ko'p kitob o'qigani C) Otasi uni juda erta o'qishga bergani D) Chet elga ketib qolgani To'g'ri javob: A) O'qimagani, tarbiyasizligi va yomon do'stlarga qo'shilgani ✔ 3. Behbudiyning «Ikki emas, to'rt til lozim» maqolasida qaysi tillarni o'rganish zarurligi aytiladi? A) Lotin, yunon, ibroniy va arman tillari B) Ingliz, fransuz, nemis va ispan tillari C) Xitoy, yapon, hind va arab tillari D) Turkiy, fors, arab va rus tillari To'g'ri javob: D) Turkiy, fors, arab va rus tillari ✔ 4. «Padarkush» dramasining asosiy g'oyasi qaysi? A) Boylik insonni baxtli qiladi B) Savdo-sotiq eng yaxshi kasb C) Do'stlik har qanday ilmdan ustun D) Ilmsizlik va tarbiyasizlik fojiaga olib keladi To'g'ri javob: D) Ilmsizlik va tarbiyasizlik fojiaga olib keladi ✔ 5. «Padarkush» dramasining ikkinchi nomi qanday? A) «O'qimagan bolaning holi» B) «Ishq qurbonlari» C) «Yoxud axloq» D) «Hind sayyohining bayoni» To'g'ri javob: A) «O'qimagan bolaning holi» ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 6. Quyidagi qatorlardan qaysi birida faqat jadid adabiyoti vakillari berilgan? A) Munis, Ogahiy, Bayoniy B) Behbudiy, Avloniy, Fitrat C) Uvaysiy, Nodira, Mahzuna D) Lutfiy, Atoiy, Sakkokiy To'g'ri javob: B) Behbudiy, Avloniy, Fitrat ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 188 7. Jadid adabiyotining asosiy g'oyasi qaysi? A) Eski tartiblarni o'zgarishsiz saqlab qolish B) Millatni ma'rifat orqali uyg'otib, taraqqiyotga erishish C) Faqat saroy hayotini kuylash D) Yangi usul maktablarini yopish To'g'ri javob: B) Millatni ma'rifat orqali uyg'otib, taraqqiyotga erishish✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 8. «Maysaraning ishi» komediyasidagi Maysara qanday obraz? A) Poraxo'r qozi B) Ochko'z savdogar C) Zukko, tadbirkor keksa ayol D) Yosh va sodda kelin To'g'ri javob: C) Zukko, tadbirkor keksa ayol ✔ 9. «Boy ila xizmatchi» dramasining bosh qahramoni bo'lgan xizmatchi yigit kim? A) Pechorin B) Olimjon C) G'ofir D) Toshmurod To'g'ri javob: C) G'ofir ✔ 10. «Yangi saodat» romanining asosiy g'oyasi qaysi? A) Savdo karvonining sarguzashtlari B) Ilm olish orqali oila va jamiyat baxtiga erishish C) Boylik orqali hokimiyatga erishish D) Urushda shon-shuhrat qozonish To'g'ri javob: B) Ilm olish orqali oila va jamiyat baxtiga erishish ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 11. «Turkiy guliston yoxud axloq» qaysi yili nashr etilgan? A) 1901-yilda B) 1913-yilda C) 1920-yilda D) 1934-yilda To'g'ri javob: B) 1913-yilda ✔ 12. «Turkiy guliston»da yaxshi xulqlar qatorida keltirilgan fazilatni toping. A) G'azab B) Hasad C) Sabr D) Jaholat To'g'ri javob: C) Sabr ✔ 13. Avloniy «Turkiy guliston»da tarbiyaning qaysi turlarini ajratib ko'rsatadi? A) Harbiy, savdo va saroy tarbiyasi B) Ov, chavandozlik va kurash tarbiyasi C) Musiqa, raqs va rasm tarbiyasi D) Badan, fikr va axloq tarbiyasi To'g'ri javob: D) Badan, fikr va axloq tarbiyasi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 189 14. Avloniyning yangi usul maktablari uchun yozgan alifbe kitobi qaysi? A) «Sayha» B) «Adibi avval» C) «Birinchi muallim» D) «Muntaxabi jug'rofiyai umumiy» To'g'ri javob: C) «Birinchi muallim»✔ 15. «Turkiy guliston yoxud axloq» qanday asar? A) Maktab uchun yozilgan axloqiy-ta'limiy darslik B) Tarixiy roman C) Sahna uchun komediya D) Hajviy doston To'g'ri javob: A) Maktab uchun yozilgan axloqiy-ta'limiy darslik ✔ 16. Avloniyning she'rlar to'plami qanday nomlangan? A) «Oq gul» B) «Sayha» C) «Adabiyot yoxud milliy she'rlar» D) «Uyg'onish» To'g'ri javob: C) «Adabiyot yoxud milliy she'rlar» ✔ 17. Avloniy faoliyatining qirralarini to'g'ri ko'rsatgan qatorni toping. A) Sarkarda, xon, tarixchi, me'mor B) Tabib, munajjim, savdogar, xattot C) Shoir, dramaturg, pedagog, jurnalist D) Bastakor, rassom, haykaltarosh, me'mor To'g'ri javob: C) Shoir, dramaturg, pedagog, jurnalist ✔ 18. Avloniy 1907-yilda chiqargan gazeta qaysi? A) «Samarqand» B) «Shuhrat» C) «Tarjimon» D) «Oyna» To'g'ri javob: B) «Shuhrat» ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 19. Abdurauf Fitrat qaysi yillarda yashagan? A) 1875–1919 B) 1889–1929 C) 1886–1938 D) 1878–1934 To'g'ri javob: C) 1886–1938 ✔ 20. Fitratning qahramoni Pochamir bo'lgan satirik asari qaysi? A) «Sayha» B) «Munozara» C) «Qiyomat» D) «Abulfayzxon» To'g'ri javob: C) «Qiyomat» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 190 21. Fitratning «Hind ixtilolchilari» dramasi qaysi mavzuda? A) Arabistonga haj safari B) Rus dehqonlarining turmushi C) Buxoro amirining saroy hayoti D) Hind xalqining mustamlakachilikka qarshi kurashi To'g'ri javob: D) Hind xalqining mustamlakachilikka qarshi kurashi✔ 22. Abulfayzxon qaysi xonlik hukmdori bo'lgan? A) Qo'qon xonligi B) Qrim xonligi C) Buxoro xonligi D) Xiva xonligi To'g'ri javob: C) Buxoro xonligi ✔ 23. «Abulfayzxon» fojiasining asosiy g'oyasi qaysi? A) Savdo davlatni boyitadi B) Xonning adolati xalqni baxtli qiladi C) Ilm-fan urushdan ustun turadi D) Taxt uchun kurash, zulm va xiyonat davlatni halokatga olib keladi To'g'ri javob: D) Taxt uchun kurash, zulm va xiyonat davlatni halokatga olib keladi ✔ 24. Fitratning «Adabiyot qoidalari» asari qanday asar? A) Tarixiy roman B) Adabiyot nazariyasi bo'yicha darslik C) She'riy to'plam D) Hajviy drama To'g'ri javob: B) Adabiyot nazariyasi bo'yicha darslik ✔ 25. Fitrat qaysi yili qatag'on qurboni bo'lgan? A) 1919-yilda B) 1929-yilda C) 1934-yilda D) 1938-yilda To'g'ri javob: D) 1938-yilda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 191 Adabiyot • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. Behbudiy matbuotda ko'proq qaysi janrda qalam tebratgan? A) Qasida B) Publitsistik maqola C) Doston D) Tuyuq To'g'ri javob: B) Publitsistik maqola✔ 2. Behbudiy qaysi shahar yaqinida tug'ilgan? A) Buxoro B) Samarqand C) Xiva D) Qo'qon To'g'ri javob: B) Samarqand ✔ 3. Behbudiy 1913-yilda Samarqandda tashkil etgan jurnal qaysi? A) «Shuhrat» B) «Xurshid» C) «Oyna» D) «Tarjimon» To'g'ri javob: C) «Oyna» ✔ 4. «Padarkush»dagi Boy o'g'lini o'qitish masalasida qanday fikrda? A) O'g'lini chet elga o'qishga yuboradi B) O'qishni keraksiz deb, boylik yetarli deb hisoblaydi C) O'g'lini o'zi kitob o'qishga o'rgatadi D) O'g'li uchun yangi maktab quradi To'g'ri javob: B) O'qishni keraksiz deb, boylik yetarli deb hisoblaydi ✔ 5. Mahmudxo'ja Behbudiy qaysi yillarda yashagan? A) 1875–1919 B) 1886–1938 C) 1878–1934 D) 1889–1929 To'g'ri javob: A) 1875–1919 ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 6. Usuli jadid maktablarining asosiy yangiligi nimada edi? A) Darslarni faqat arab tilida olib borishda B) Tovush usulida tez savod chiqarish va dunyoviy fanlarni o'qitishda C) Faqat qizlarni o'qitishda D) Faqat yod oldirish usulida o'qitishda To'g'ri javob: B) Tovush usulida tez savod chiqarish va dunyoviy fanlarni o'qitishda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 192 7. Jadid adabiyoti bilan o'zbek adabiyotiga kirib kelgan yangi janrlar qaysi? A) Qasida, ruboiy, tuyuq B) G'azal, muxammas, musaddas C) Doston, ertak, maqol D) Drama, hikoya, roman To'g'ri javob: D) Drama, hikoya, roman✔ 8. Jadidlarning yangi darsliklar yaratishdan maqsadi nima edi? A) Eski usuldagi ta'limni mustahkamlash B) Faqat diniy bilimlarni o'rgatish C) Bolalarni tez va oson savodli qilish, zamonaviy bilim berish D) Maktablarni ziyoratgohga aylantirish To'g'ri javob: C) Bolalarni tez va oson savodli qilish, zamonaviy bilim berish ✔ 9. Jadidlarga qarshi chiqqan eski usul tarafdorlari qanday atalgan? A) Qadimchilar B) Muxtoriyatchilar C) Ma'rifatparvarlar D) Tarjimonlar To'g'ri javob: A) Qadimchilar ✔ 10. Buxoro jadidlari yoshlarni Turkiyaga o'qishga yuborishdan qanday maqsad ko'zlagan? A) Faqat savdo-sotiqni o'rgatishni B) Ularni butunlay chet elda qoldirishni C) Harbiy xizmatga tayyorlashni D) Zamonaviy bilimlarni egallab, yurtga xizmat qilishni To'g'ri javob: D) Zamonaviy bilimlarni egallab, yurtga xizmat qilishni ✔ 11. Jadid teatrining ilk spektakllari 1914-yilda qaysi shaharlarda sahnaga qo'yilgan? A) Nukus va Navoiyda B) Samarqand va Toshkentda C) Termiz va Qarshida D) Xiva va Urganchda To'g'ri javob: B) Samarqand va Toshkentda ✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 12. «Yangi saodat» romanining kichik sarlavhasi qanday? A) «Tarixiy qissa» B) «Milliy roman» C) «She'riy doston» D) «Ilmiy hikoya» To'g'ri javob: B) «Milliy roman» ✔ 13. «Boy ila xizmatchi» dramasida G'ofirning sevgan qizi kim? A) Ofeliya B) Zebi C) Lotta D) Jamila To'g'ri javob: D) Jamila ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 193 14. Hamza lirik g'azallarida qaysi taxallusni qo'llagan? A) Hijroniy B) Feruz C) Muqimiy D) Nihoniy To'g'ri javob: D) Nihoniy✔ 15. «Boy ila xizmatchi» dramasidagi boy kim? A) Toshmurodboy B) Davronboy C) Solihboy D) Hakimboy To'g'ri javob: C) Solihboy ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 16. «Turkiy guliston»da xulqlar qanday ikki guruhga bo'linadi? A) Yaxshi xulqlar va yomon xulqlar B) Erkak va ayol xulqlari C) Qadimgi va yangi xulqlar D) Shahar va qishloq xulqlari To'g'ri javob: A) Yaxshi xulqlar va yomon xulqlar ✔ 17. Avloniy 1913-yilda Toshkentda tashkil etgan teatr truppasi qanday nomlangan? A) «Globus» B) «Oyna» C) «Taraqqiy» D) «Turon» To'g'ri javob: D) «Turon» ✔ 18. Avloniy fikricha, har bir millatning dunyoda borligini ko'rsatuvchi «oyinai hayot» nima? A) Til va adabiyot B) Saroy va qasrlar C) Boylik va savdo D) Qo'shin va qurol To'g'ri javob: A) Til va adabiyot ✔ 19. «Turkiy guliston» nomi qaysi mumtoz asarga ishora qiladi? A) Boburning «Boburnoma»siga B) Navoiyning «Xamsa»siga C) Firdavsiyning «Shohnoma»siga D) Sa'diyning «Guliston» asariga To'g'ri javob: D) Sa'diyning «Guliston» asariga ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 20. «Abulfayzxon» dramasida xonni o'ldirib, hokimiyatni egallagan kim? A) Toshmurod B) Klavdiy C) Solihboy D) Muhammad Rahimbiy To'g'ri javob: D) Muhammad Rahimbiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 194 21. Quyidagi asarlardan qaysi biri Fitratga tegishli? A) «Yangi saodat» B) «Padarkush» C) «Turkiy guliston» D) «Shaytonning tangriga isyoni» To'g'ri javob: D) «Shaytonning tangriga isyoni»✔ 22. Fitratning «Abulfayzxon» asari qaysi janrda yozilgan? A) Tarixiy drama (fojia) B) Lirik doston C) Sarguzasht roman D) Hajviy hikoya To'g'ri javob: A) Tarixiy drama (fojia) ✔ 23. Tarixiy shaxs Abulfayzxon qaysi sulolaga mansub bo'lgan? A) Temuriylar B) Ashtarxoniylar C) Shayboniylar D) Mang'itlar To'g'ri javob: B) Ashtarxoniylar ✔ 24. Fitratning qaysi asarida Buxoro hayoti chet ellik kishining ko'zi bilan tasvirlanadi? A) «Abulfayzxon» B) «Qiyomat» C) «Sayha» D) «Bayonoti sayyohi hindi» To'g'ri javob: D) «Bayonoti sayyohi hindi» ✔ 25. «Munozara» asarida kimlar o'rtasida bahs boradi? A) Buxorolik mudarris va yevropalik (farangi) B) Xon va uning vaziri C) Ikki savdogar D) Ota va o'g'il To'g'ri javob: A) Buxorolik mudarris va yevropalik (farangi) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 195 Adabiyot • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. «Padarkush» voqealari qanday yakunlanadi? A) Ziyoli Boyning merosxo'ri bo'ladi B) Boy o'g'lini kechirib, hamma yarashadi C) Boy o'ldirilib, qotillar qo'lga olinadi D) Toshmurod o'qib, olim bo'ladi To'g'ri javob: C) Boy o'ldirilib, qotillar qo'lga olinadi✔ 2. «Padarkush»ning o'zbek adabiyotidagi ahamiyati nimada? A) Birinchi o'zbek she'riy to'plami B) Ilk o'zbek tarixiy dostoni C) O'zbek dramaturgiyasining ilk namunalaridan biri D) O'zbek tilidagi birinchi roman To'g'ri javob: C) O'zbek dramaturgiyasining ilk namunalaridan biri ✔ 3. Dramada otasining o'limiga sababchi bo'lgan o'g'il kim? A) Pechorin B) Olimjon C) G'ofir D) Toshmurod To'g'ri javob: D) Toshmurod ✔ 4. «Padarkush»da Toshmurod qanday kishilar davrasiga tushib qoladi? A) Olim va ziyolilar davrasiga B) O'g'ri va bezorilar davrasiga C) Muallim va talabalar davrasiga D) Savdogar va sayyohlar davrasiga To'g'ri javob: B) O'g'ri va bezorilar davrasiga ✔ 5. «Padarkush» birinchi marta sahnada qaysi yili qo'yilgan? A) 1924-yilda B) 1917-yilda C) 1905-yilda D) 1914-yilda To'g'ri javob: D) 1914-yilda ✔ 6. «Padarkush» so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) Do'stiga xiyonat qiluvchi B) Otasini o'ldiruvchi C) O'qishdan qochuvchi D) Ona yurtini sotuvchi To'g'ri javob: B) Otasini o'ldiruvchi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 196 7. «Padarkush» qaysi adabiy turga mansub? A) Lirika B) Drama C) Lirik-epik tur D) Epos To'g'ri javob: B) Drama✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 8. Jadidlar orzu qilgan asosiy siyosiy maqsad qaysi? A) Rossiya imperiyasini kengaytirish B) Turkistonni ikkiga bo'lish C) Xonliklarni avvalgidek saqlash D) Millat ozodligi va mustaqilligi To'g'ri javob: D) Millat ozodligi va mustaqilligi ✔ 9. Jadidchilik g'oyalarining Turkistonga tarqalishida katta rol o'ynagan qrimlik ma'rifatparvar kim? A) Mahmudxo'ja Behbudiy B) Ismoilbek Gasprinskiy C) Abdurauf Fitrat D) Abdulla Avloniy To'g'ri javob: B) Ismoilbek Gasprinskiy ✔ 10. Jadidlarning maktab, matbuot va teatrga birdek e'tibor berishi nimani ko'rsatadi? A) Faqat pul topishni maqsad qilganini B) Xalq ongini uyg'otish uchun turli vositalardan foydalanganini C) Ta'limni keraksiz deb bilganini D) San'atni ilmdan ustun qo'yganini To'g'ri javob: B) Xalq ongini uyg'otish uchun turli vositalardan foydalanganini ✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 11. «Yangi saodat» romani qaysi yili yozilgan? A) 1926-yilda B) 1915-yilda C) 1905-yilda D) 1929-yilda To'g'ri javob: B) 1915-yilda ✔ 12. Hamza Qo'qonda qanday maktab ochgan? A) Musiqa konservatoriyasi B) Tibbiyot instituti C) Yangi usul maktabi D) Harbiy maktab To'g'ri javob: C) Yangi usul maktabi ✔ 13. Hamza 1929-yilda qayerda halok bo'lgan? A) Qarshida B) Hirotda C) Shohimardonda D) Yorkentda To'g'ri javob: C) Shohimardonda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 197 14. Hamzaning «Zaharli hayot yoxud ishq qurbonlari» asari qaysi janrga mansub? A) Qissa B) Drama C) Ruboiy D) Roman To'g'ri javob: B) Drama✔ 15. Hamza qaysi shaharda tug'ilgan? A) Toshkentda B) Qo'qonda C) Samarqandda D) Xivada To'g'ri javob: B) Qo'qonda ✔ 16. Hamzaning «Milliy ashulalar uchun milliy she'rlar» turkumidagi she'rlar qanday maqsadda yozilgan? A) Faqat bolalar o'yinlari uchun B) Xalq kuylariga moslab, ashula qilib aytish uchun C) Faqat diniy marosimlar uchun D) Faqat saroy majlislarida o'qish uchun To'g'ri javob: B) Xalq kuylariga moslab, ashula qilib aytish uchun ✔ 17. «Boy ila xizmatchi» dramasidagi asosiy konflikt nimada? A) Boy va xizmatchi o'rtasidagi ijtimoiy tengsizlikda B) Ikki shahzodaning taxt talashida C) Ikki olimning ilmiy bahsida D) Ikki qo'shni davlat urushida To'g'ri javob: A) Boy va xizmatchi o'rtasidagi ijtimoiy tengsizlikda ✔ 18. «Maysaraning ishi» komediyasida kimlar fosh etiladi? A) Mehnatkash dehqonlar B) Yangi maktab muallimlari C) Poraxo'r qozi va uning atrofidagilar D) Ziyoli yoshlar To'g'ri javob: C) Poraxo'r qozi va uning atrofidagilar ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 19. «Turkiy guliston» asari asosan kimlar uchun yozilgan? A) Maktab o'quvchilari uchun B) Savdogarlar uchun C) Saroy amaldorlari uchun D) Harbiylar uchun To'g'ri javob: A) Maktab o'quvchilari uchun ✔ 20. Avloniy (1878–1934) necha yil umr ko'rgan? A) 58 yil B) 46 yil C) 54 yil D) 56 yil To'g'ri javob: D) 56 yil ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 198 21. Avloniyning «Tarbiya bizlar uchun yo hayot – yo mamot...» degan fikrining mohiyati nimada? A) Tarbiya ilmdan ahamiyatsizroq ekanida B) Tarbiya faqat maktabda beriladigan ekanida C) Tarbiya faqat oilaning ichki ishi ekanida D) Tarbiya millat taqdirini hal qiluvchi masala ekanida To'g'ri javob: D) Tarbiya millat taqdirini hal qiluvchi masala ekanida✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 22. «Munozara»da farangi (yevropalik) nimani isbotlashga harakat qiladi? A) Buxorodagi ta'lim eskirgani va yangi usul maktablari zarurligini B) Eski madrasalar mukammal ekanini C) Yevropa Buxorodan orqada qolganini D) Savdo ilmdan muhimroq ekanini To'g'ri javob: A) Buxorodagi ta'lim eskirgani va yangi usul maktablari zarurligini ✔ 23. Fitrat 1909–1913-yillarda qaysi mamlakatda tahsil olgan? A) Germaniyada B) Rossiyada C) Turkiyada D) Hindistonda To'g'ri javob: C) Turkiyada ✔ 24. «Fitrat» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Tug'ma iste'dod, tabiat B) Ayriliq, judolik C) Tong yulduzi D) Bir joyda muqimlik To'g'ri javob: A) Tug'ma iste'dod, tabiat ✔ 25. Fitratning «Munozara» asari qaysi tilda yozilgan? A) Fors tilida B) Turk tilida C) Arab tilida D) Rus tilida To'g'ri javob: A) Fors tilida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 199 Adabiyot • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. Behbudiy Samarqandda chiqargan gazeta qaysi? A) «Sadoi Farg'ona» B) «Samarqand» C) «Taraqqiy» D) «Turon» To'g'ri javob: B) «Samarqand»✔ 2. «Padarkush»dagi asosiy konflikt qaysi kuchlar o'rtasida? A) Ikki xon qo'shinlari o'rtasida B) Ikki savdogar oilasi o'rtasida C) Ma'rifat va jaholat o'rtasida D) Shahar va qishloq o'rtasida To'g'ri javob: C) Ma'rifat va jaholat o'rtasida ✔ 3. Behbudiy teatrni qanday ta'riflagan? A) «Kitobxona» B) «Ibratxona» C) «Musiqaxona» D) «Ko'ngilocharxona» To'g'ri javob: B) «Ibratxona» ✔ 4. Behbudiy yangi usul maktablari uchun yozgan geografiya darsligi qaysi? A) «Adibi avval» B) «Muntaxabi jug'rofiyai umumiy» C) «Birinchi muallim» D) «Turkiy guliston» To'g'ri javob: B) «Muntaxabi jug'rofiyai umumiy» ✔ 5. Dramada ilm-ma'rifatning foydasini targ'ib qiluvchi obraz kim? A) Ziyoli B) Boy C) Toshmurod D) Tangriqul To'g'ri javob: A) Ziyoli ✔ 6. Behbudiy (1875–1919) necha yil umr ko'rgan? A) 46 yil B) 54 yil C) 42 yil D) 44 yil To'g'ri javob: D) 44 yil ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 200 Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 7. 1906-yilda Toshkentda Ismoil Obidov tomonidan chiqarilgan ilk xususiy o'zbek gazetalaridan biri qaysi? A) «Hurriyat» B) «Sadoi Farg'ona» C) «Taraqqiy» D) «Oyna» To'g'ri javob: C) «Taraqqiy»✔ 8. 1906-yilda Toshkentda Munavvarqori muharrirligida chiqqan jadid gazetasi qaysi? A) «Samarqand» B) «Sadoi Farg'ona» C) «Xurshid» D) «Oyna» To'g'ri javob: C) «Xurshid» ✔ 9. Turkistonda jadidchilik harakati qaysi davrda faol bo'lgan? A) XIX asr oxiri – XX asrning 20-yillari B) XXI asrning boshi C) XV asrning ikkinchi yarmi D) XVII asrning boshi To'g'ri javob: A) XIX asr oxiri – XX asrning 20-yillari ✔ 10. Jadid matbuotining adabiyot rivojidagi o'rni qanday edi? A) Adabiy asarlarni chop etishni taqiqlagan B) Faqat rus yozuvchilarini targ'ib qilgan C) Yangi janrlar va publitsistika shakllanishi uchun minbar bo'lgan D) Faqat savdo e'lonlarini bosgan To'g'ri javob: C) Yangi janrlar va publitsistika shakllanishi uchun minbar bo'lgan ✔ 11. Jadid ziyolilarining ko'pchiligi 1930-yillarda qanday taqdirga duchor bo'lgan? A) Davlat mukofotiga sazovor bo'lgan B) Qatag'on qilingan C) Akademiya a'zosi etib saylangan D) Chet elga elchi qilib yuborilgan To'g'ri javob: B) Qatag'on qilingan ✔ 12. Abdulla Qodiriyning 1915-yilda yozilgan hikoyasi qaysi? A) «Yangi saodat» B) «Juvonboz» C) «Mehrobdan chayon» D) «Kecha va kunduz» To'g'ri javob: B) «Juvonboz» ✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 13. Hamza ijodiy faoliyatining qirralarini to'g'ri ko'rsatgan qatorni toping. A) Sarkarda, diplomat, savdogar, tabib B) Haykaltarosh, rassom, kulol, zargar C) Tarixchi, munajjim, me'mor, xattot D) Shoir, dramaturg, bastakor, pedagog To'g'ri javob: D) Shoir, dramaturg, bastakor, pedagog ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 201 14. Hamzaning «Maysaraning ishi» asari qaysi janrda yozilgan? A) Tragediya B) Roman C) Komediya D) Doston To'g'ri javob: C) Komediya✔ 15. Hamzaning «Paranji sirlari» asarida qaysi mavzu ko'tarilgan? A) Dengiz sayohati B) Qadimgi shohlar urushi C) Ayollar ozodligi va huquqi D) Paxta zavodi qurilishi To'g'ri javob: C) Ayollar ozodligi va huquqi ✔ 16. Quyidagi she'riy to'plamlardan qaysi biri Hamzaga tegishli? A) «Buloqlar» B) «Sayha» C) «Oq gul» D) «Uyg'onish» To'g'ri javob: C) «Oq gul» ✔ 17. Hamza (1889–1929) necha yil umr ko'rgan? A) 40 yil B) 50 yil C) 38 yil D) 42 yil To'g'ri javob: A) 40 yil ✔ 18. Hamzaning ilk ijodi qaysi adabiy harakat bilan bog'liq? A) Yevropa romantizmi B) Tasavvuf adabiyoti C) Jadid adabiyoti D) Saroy adabiyoti To'g'ri javob: C) Jadid adabiyoti ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 19. Quyidagi dramalardan qaysi biri Avloniy qalamiga mansub? A) «Advokatlik osonmi?» B) «Padarkush» C) «Abulfayzxon» D) «Boy ila xizmatchi» To'g'ri javob: A) «Advokatlik osonmi?» ✔ 20. Avloniy 1919–1920-yillarda qaysi mamlakatda diplomatik vazifada ishlagan? A) Afg'onistonda B) Eronda C) Hindistonda D) Turkiyada To'g'ri javob: A) Afg'onistonda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 202 21. Abdulla Avloniy qaysi yillarda yashagan? A) 1886–1938 B) 1897–1938 C) 1875–1919 D) 1878–1934 To'g'ri javob: D) 1878–1934✔ 22. «Turkiy guliston»da yomon xulqlar qatorida keltirilgan illatni toping. A) Hasad B) Sabr C) Shijoat D) Vijdon To'g'ri javob: A) Hasad ✔ 23. Avloniy she'rlarining asosiy mavzulari qaysilar? A) Faqat ov va sayohat B) Faqat afsonaviy qahramonlar C) Faqat saroy bazmlari D) Millat, vatan, ilm-ma'rifat To'g'ri javob: D) Millat, vatan, ilm-ma'rifat ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 24. Fitrat Istanbulda qanday g'oyalar ta'sirida shakllangan? A) Qadimgi Yunon falsafasi B) Turk ma'rifatparvarlari va islohotchilarining g'oyalari C) Xitoy saroy adabiyoti D) Fransuz klassitsizmi g'oyalari To'g'ri javob: B) Turk ma'rifatparvarlari va islohotchilarining g'oyalari ✔ 25. Fitrat boshchiligida tuzilgan «Chig'atoy gurungi» to'garagining maqsadi nima edi? A) Teatrlarni yopish B) Harbiy qism tuzish C) Savdo karvonlarini tashkil etish D) O'zbek tili va adabiyotini rivojlantirish, imloni isloh qilish To'g'ri javob: D) O'zbek tili va adabiyotini rivojlantirish, imloni isloh qilish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 203 Adabiyot • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. Behbudiy jadidlar orasida qanday nom bilan e'zozlangan? A) Turkiston jadidlarining otasi (rahnamosi) B) Sharq dramaturgiyasining ustozi C) Xorazm tarixchilarining boshlig'i D) Turkiston shoirlarining sultoni To'g'ri javob: A) Turkiston jadidlarining otasi (rahnamosi)✔ 2. Behbudiy 1919-yilda qayerda qatl etilgan? A) Toshkentda B) Qo'qonda C) Qarshida D) Samarqandda To'g'ri javob: C) Qarshida ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 3. Ismoilbek Gasprinskiy chiqargan mashhur gazeta qaysi? A) «Shuhrat» B) «Taraqqiy» C) «Tarjimon» D) «Oyna» To'g'ri javob: C) «Tarjimon» ✔ 4. Abdulla Qodiriyning «Baxtsiz kuyov» asari qaysi janrda yozilgan? A) Roman B) Doston C) Drama D) G'azal To'g'ri javob: C) Drama ✔ 5. 1914-yildan Toshkentda chiqa boshlagan jadid gazetasi qaysi? A) «Sadoi Turkiston» B) «Xurshid» C) «Turkiston viloyatining gazeti» D) «Tarjimon» To'g'ri javob: A) «Sadoi Turkiston» ✔ 6. «Jadid» so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) Yangi B) Qadimgi C) Milliy D) Ilmiy To'g'ri javob: A) Yangi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 204 7. Munavvarqori Abdurashidxonov yangi usul maktablari uchun yozgan darslik qaysi? A) «Sayha» B) «Adibi avval» C) «Padarkush» D) «Turkiy guliston» To'g'ri javob: B) «Adibi avval»✔ 8. Jadid she'riyatining asosiy mavzulari qaysilar? A) Millat qayg'usi, ilm-ma'rifat, vatan ozodligi B) Faqat tabiat manzaralari C) Faqat ishqiy kechinmalar D) Faqat saroy bazmlari To'g'ri javob: A) Millat qayg'usi, ilm-ma'rifat, vatan ozodligi ✔ 9. 1917-yil noyabrda Qo'qonda e'lon qilingan, jadidlar faol qatnashgan davlat tuzilmasi qaysi? A) Buxoro amirligi B) Xiva xonligi C) Turkiston general-gubernatorligi D) Turkiston Muxtoriyati To'g'ri javob: D) Turkiston Muxtoriyati ✔ 10. Quyidagi shoirlardan qaysi biri jadid adabiyoti vakili? A) Tavallo B) Bobur C) Uvaysiy D) Lutfiy To'g'ri javob: A) Tavallo ✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 11. Hamzaning «Yangi saodat» asari qaysi janrda yozilgan? A) Doston B) Roman C) Drama D) G'azal To'g'ri javob: B) Roman ✔ 12. «Hakimzoda» nomi qanday ma'noni bildiradi? A) Hakamning shogirdi B) Xonning kuyovi C) Hokimning noibi D) Hakim (tabib)ning o'g'li To'g'ri javob: D) Hakim (tabib)ning o'g'li ✔ 13. Hamza Hakimzoda Niyoziy qaysi yillarda yashagan? A) 1897–1938 B) 1878–1934 C) 1875–1919 D) 1889–1929 To'g'ri javob: D) 1889–1929 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 205 14. «Zaharli hayot yoxud ishq qurbonlari» dramasida nima qoralanadi? A) Yoshlarning ilm olishga intilishi B) Kitob nashr etish ishi C) Yangi usul maktablarining ochilishi D) Yoshlarni eski urf-odatlar qurboni qiluvchi majburiy nikoh To'g'ri javob: D) Yoshlarni eski urf-odatlar qurboni qiluvchi majburiy nikoh✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 15. Avloniy fikricha, bola tarbiyasi qayerdan boshlanadi? A) Oiladan, ota-onadan, ayniqsa onadan B) Faqat harbiy xizmatdan C) Faqat bozor va ko'chadan D) Faqat madrasadan To'g'ri javob: A) Oiladan, ota-onadan, ayniqsa onadan ✔ 16. Avloniyning pedagogik faoliyati haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Ta'lim bilan umuman shug'ullanmagan B) Yangi usul maktabi ochib, o'zi dars bergan C) Faqat eski usul maktablarida o'qitgan D) Faqat chet elda dars bergan To'g'ri javob: B) Yangi usul maktabi ochib, o'zi dars bergan ✔ 17. Avloniyning «Ikkinchi muallim» kitobi qanday kitob? A) «Birinchi muallim»dan keyin o'qitiladigan o'qish kitobi B) Ikki pardali tarixiy drama C) Ikkinchi she'riy devoni D) Ikki tilli lug'at To'g'ri javob: A) «Birinchi muallim»dan keyin o'qitiladigan o'qish kitobi ✔ 18. Avloniy tuzgan «Turon» truppasi faoliyatining ahamiyati nimada? A) Teatrni butunlay taqiqlashga sabab bo'lgan B) Faqat saroy uchun tomosha ko'rsatgan C) Milliy teatrning shakllanishiga asos bo'lgan D) Faqat chet el pyesalarini qo'ygan To'g'ri javob: C) Milliy teatrning shakllanishiga asos bo'lgan ✔ 19. Abdulla Avloniy qaysi shaharda tug'ilgan? A) Andijonda B) Toshkentda C) Samarqandda D) Buxoroda To'g'ri javob: B) Toshkentda ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 20. Fitrat qaysi shaharda tug'ilgan? A) Buxoroda B) Samarqandda C) Toshkentda D) Qo'qonda To'g'ri javob: A) Buxoroda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 206 21. Fitrat dramaturgiyasining asosiy xususiyati qaysi? A) Tarixiy va ijtimoiy mavzularda keskin konflikt, ozodlik g'oyasi B) Faqat bolalar uchun ertak-pyesalar C) Faqat musiqali bazm sahnalari D) Faqat oilaviy hazil-mutoyiba To'g'ri javob: A) Tarixiy va ijtimoiy mavzularda keskin konflikt, ozodlik g'oyasi✔ 22. Fitrat Buxoro Xalq Respublikasida qanday lavozimlarda ishlagan? A) Nozir (vazir) B) Qo'mondon C) Qozikalon D) Amir To'g'ri javob: A) Nozir (vazir) ✔ 23. Fitratning «Sayha» to'plami nomi qanday ma'noni bildiradi? A) Sayohat, safar B) Tong, sahar C) Shivirlash, pichirlash D) Hayqiriq, qichqiriq To'g'ri javob: D) Hayqiriq, qichqiriq ✔ 24. Fitrat adabiyotdan tashqari qaysi sohalarda ilmiy asarlar yaratgan? A) Tilshunoslik va musiqashunoslik B) Me'morchilik va qurilish C) Tibbiyot va farmatsevtika D) Astronomiya va fizika To'g'ri javob: A) Tilshunoslik va musiqashunoslik ✔ 25. «Bayonoti sayyohi hindi» nomining ma'nosi qanday? A) Hind sayyohining bayonoti B) Hind ertaklari C) Sayyohning kundaligi D) Hindistonga sayohat To'g'ri javob: A) Hind sayyohining bayonoti ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 207 Adabiyot • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. «Faust» asari qanday janrda yozilgan? A) Lirik g'azal B) Hajviy hikoya C) Tarixiy roman D) Fojia (dramatik poema) To'g'ri javob: D) Fojia (dramatik poema)✔ 2. Gyote umrining katta qismini qaysi shaharda o'tkazgan? A) Londonda B) Moskvada C) Parijda D) Veymarda To'g'ri javob: D) Veymarda ✔ 3. «Yosh Verterning iztiroblari» qahramoni Verterning sevgilisi kim? A) Lotta B) Natasha C) Tatyana D) Margarita To'g'ri javob: A) Lotta ✔ 4. Asar so'ngida Faust hayotning mazmunini nimada topadi? A) Xalq farovonligi uchun bunyodkorlik mehnatida B) Saroyda hukmronlik qilishda C) Sehrgarlikni o'rganishda D) Cheksiz boylik to'plashda To'g'ri javob: A) Xalq farovonligi uchun bunyodkorlik mehnatida ✔ 5. Gyote qaysi shaharda tug'ilgan? A) Frankfurt-Maynda B) Berlinda C) Venada D) Veymarda To'g'ri javob: A) Frankfurt-Maynda ✔ 6. «Faust» syujeti qanday manbaga asoslangan? A) Doktor Faust haqidagi nemis xalq rivoyatiga B) Rus yilnomalariga C) Qadimgi Yunon dostonlariga D) Hind ertaklariga To'g'ri javob: A) Doktor Faust haqidagi nemis xalq rivoyatiga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 208 7. Faust Margarita qalbini zabt etish uchun Mefistofel yordamida unga nima sovg'a qiladi? A) Qadimiy qo'lyozma kitobni B) Saroyni C) Oq otni D) Qimmatbaho taqinchoqlar qutisini To'g'ri javob: D) Qimmatbaho taqinchoqlar qutisini✔ 8. «Faust»ni o'zbek tiliga kim tarjima qilgan? A) Erkin Vohidov B) Cho'lpon C) Oybek D) G'afur G'ulom To'g'ri javob: A) Erkin Vohidov ✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 9. Tatyananing sevgi izhor qilgan xatiga Onegin qanday javob beradi? A) Darhol unga uylanadi B) Xatni Lenskiyga ko'rsatadi C) Javobsiz qochib ketadi va qaytmaydi D) Uni rad etib, nasihat qiladi To'g'ri javob: D) Uni rad etib, nasihat qiladi ✔ 10. «Belkin qissalari» tarkibidagi «Stansiya nazoratchisi» qissasining qahramoni kim? A) Samson Virin B) Pyotr Grinyov C) Yevgeniy Onegin D) Vladimir Lenskiy To'g'ri javob: A) Samson Virin ✔ 11. «Kapitan qizi»da tasvirlangan dehqonlar qo'zg'olonining rahbari kim? A) Pyotr I B) Boris Godunov C) Kutuzov D) Yemelyan Pugachyov To'g'ri javob: D) Yemelyan Pugachyov ✔ 12. «Kapitan qizi»da qasamyodiga xiyonat qilib, Pugachyov tomoniga o'tgan zobit kim? A) Mironov B) Savelich C) Shvabrin D) Grinyov To'g'ri javob: C) Shvabrin ✔ 13. Grinyov bo'ronda yo'l ko'rsatgan notanish kishiga (Pugachyovga) nima sovg'a qiladi? A) Qilichini B) Kumush soatini C) Quyon terisidan tikilgan po'stinini D) Otini To'g'ri javob: C) Quyon terisidan tikilgan po'stinini ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 209 14. Grinyovning sodiq qari xizmatkori kim? A) Shvabrin B) Samson Virin C) Savelich D) Lenskiy To'g'ri javob: C) Savelich✔ 15. «Yevgeniy Onegin»da qo'llangan maxsus «Onegin bandi» necha misradan iborat? A) 14 misradan B) 8 misradan C) 12 misradan D) 4 misradan To'g'ri javob: A) 14 misradan ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 16. Cho'lponning «Yorqinoy» asari qaysi janrda? A) Doston B) Ocherk C) Drama D) Roman To'g'ri javob: C) Drama ✔ 17. Cho'lponning ilk ijodi qaysi adabiy harakat ta'sirida shakllangan? A) Fransuz klassitsizmi B) Tasavvuf adabiyoti C) Saroy adabiyoti D) Jadid adabiyoti To'g'ri javob: D) Jadid adabiyoti ✔ 18. Cho'lpon she'riyatida qaysi vazn yetakchi o'rin tutadi? A) Barmoq B) Sonet C) Gekzametr D) Aruz To'g'ri javob: A) Barmoq ✔ 19. Cho'lpon qaysi yillarda yashagan? A) 1886–1938 B) 1897–1938 C) 1889–1929 D) 1878–1934 To'g'ri javob: B) 1897–1938 ✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 20. «Otello» tragediyasida fitna uyushtirib, Otelloni rashk o'tiga solgan kim? A) Tibalt B) Yago C) Kassio D) Klavdiy To'g'ri javob: B) Yago ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 210 21. Otello kim? A) Daniya shahzodasi B) Venetsiya xizmatidagi mavr sarkarda C) Verona zodagoni D) Shotlandiya qiroli To'g'ri javob: B) Venetsiya xizmatidagi mavr sarkarda✔ 22. «Romeo va Juletta» tragediyasi voqealari qaysi shaharda kechadi? A) Londonda B) Veronada C) Elsinorda D) Venetsiyada To'g'ri javob: B) Veronada ✔ 23. «Hamlet» tragediyasi finalida Daniya taxtiga kim egalik qiladi? A) Goratsio B) Poloniy C) Laert D) Norvegiya shahzodasi Fortinbras To'g'ri javob: D) Norvegiya shahzodasi Fortinbras ✔ 24. Makbetni hokimiyat uchun jinoyat yo'liga undagan bashorat kimlardan chiqadi? A) Qirol Lirdan B) Arvohdan C) Uch jodugardan D) Laertdan To'g'ri javob: C) Uch jodugardan ✔ 25. «Otello» tragediyasida Dezdemonaning «xiyonati»ga soxta dalil bo'lgan narsa nima? A) Maktub B) Qilich C) Uzuk D) Ro'molcha To'g'ri javob: D) Ro'molcha ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 211 Adabiyot • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. «Osmondagi muqaddima»da Faust taqdiri yuzasidan kimlar o'rtasida bahs (garov) boradi? A) Faust va uning otasi B) Faust va Vagner C) Margarita va Valentin D) Tangri va Mefistofel To'g'ri javob: D) Tangri va Mefistofel✔ 2. Asar finalida Faustning ruhi qanday taqdirga erishadi? A) Farishtalar tomonidan qutqarilib, osmonga olib ketiladi B) Abadiy Mefistofel ixtiyorida qoladi C) Yana yosh yigitga aylanib, yerda qoladi D) Margarita bilan birga zindonga tushadi To'g'ri javob: A) Farishtalar tomonidan qutqarilib, osmonga olib ketiladi ✔ 3. Gyote ijodi nemis adabiyotining qaysi davri cho'qqisi hisoblanadi? A) Antik davr B) XX asr modernizmi C) O'rta asr ritsarlik davri D) Nemis mumtoz adabiyoti davri To'g'ri javob: D) Nemis mumtoz adabiyoti davri ✔ 4. «Faust» asarining bosh g'oyasi qaysi? A) Taqdirga so'zsiz bo'ysunish B) Insonning bilim va haqiqatga to'xtovsiz intilishi C) Ilmning befoydaligi D) Boylikning hamma narsadan ustunligi To'g'ri javob: B) Insonning bilim va haqiqatga to'xtovsiz intilishi ✔ 5. Gyote «Faust» ustida qariyb qancha vaqt ishlagan? A) Besh yil B) O'n yil C) Qariyb 60 yil D) Bir yil To'g'ri javob: C) Qariyb 60 yil ✔ 6. Mefistofel kim? A) Faustning shogirdi B) Margaritaning akasi C) Iblis, yovuzlik ruhi D) Faustning otasi To'g'ri javob: C) Iblis, yovuzlik ruhi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 212 7. Mefistofel Faust oldida dastlab qanday qiyofada paydo bo'ladi? A) Ilon qiyofasida B) Qarg'a qiyofasida C) Qora it (pudel) qiyofasida D) Qora mushuk qiyofasida To'g'ri javob: C) Qora it (pudel) qiyofasida✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 8. Onegin duelda kimni o'ldiradi? A) Grinyovni B) Dantesni C) Shvabrinni D) Lenskiyni To'g'ri javob: D) Lenskiyni ✔ 9. Quyidagi ertaklardan qaysi biri Pushkin qalamiga mansub? A) «Bremen mushukchilari» B) «Baliqchi va baliq haqida ertak» C) «Qizil qalpoqcha» D) «Zumrad va Qimmat» To'g'ri javob: B) «Baliqchi va baliq haqida ertak» ✔ 10. Roman finalida Tatyana Oneginga qanday javob beradi? A) Oneginni duelga chaqiradi B) Erini tashlab, Onegin bilan ketadi C) Uni sevsa-da, eriga sodiq qolishini aytadi D) Oneginni tanimaydi To'g'ri javob: C) Uni sevsa-da, eriga sodiq qolishini aytadi ✔ 11. Pushkin «Sibir konlari qa'rida» deb boshlanuvchi she'rini kimlarga bag'ishlagan? A) Chet ellik sayyohlarga B) Podshoh saroyi a'yonlariga C) Surgun qilingan dekabristlarga D) Litsey o'qituvchilariga To'g'ri javob: C) Surgun qilingan dekabristlarga ✔ 12. «Yevgeniy Onegin» qanday janrda yozilgan? A) Hajviy fel'eton B) Tarixiy drama C) Nasriy qissa D) She'riy roman To'g'ri javob: D) She'riy roman ✔ 13. «Kapitan qizi» qissasining epigrafi qaysi? A) «To'xta, lahza, sen go'zalsan» B) «Bo'lish yoki bo'lmaslik» C) «Adabiyot yashasa – millat yashar» D) «Nomusni yoshlikdan asra» To'g'ri javob: D) «Nomusni yoshlikdan asra» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 213 14. «Kapitan qizi» qissasi kimning tilidan hikoya qilinadi? A) Savelich B) Shvabrin C) Pugachyov D) Pyotr Grinyov To'g'ri javob: D) Pyotr Grinyov✔ 15. Pushkin rus adabiyotida qanday nom bilan e'zozlanadi? A) Rus adabiy tilining asoschisi B) Rus baletining yaratuvchisi C) Rus futurizmining otasi D) Rus tarixnavisligining asoschisi To'g'ri javob: A) Rus adabiy tilining asoschisi ✔ 16. Tanqidchi Belinskiy «Yevgeniy Onegin»ni qanday baholagan? A) «Rus saroyining madhiyasi» B) «Rus urushlarining solnomasi» C) «Rus hayotining qomusi» D) «Rus ertaklarining xazinasi» To'g'ri javob: C) «Rus hayotining qomusi» ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 17. Cho'lponning badiiy mahorati shakllanishida nima muhim rol o'ynagan? A) Rus va jahon adabiyotini o'rganishi va tarjimalari B) Umuman kitob o'qimagani C) Faqat saroy kutubxonasida ishlagani D) Faqat savdo bilan shug'ullangani To'g'ri javob: A) Rus va jahon adabiyotini o'rganishi va tarjimalari ✔ 18. Cho'lponning 1914-yilda e'lon qilingan adabiy-tanqidiy maqolasi qaysi? A) «Ikki emas, to'rt til lozim» B) «Ilm xosiyati» C) «Adabiyot nadur?» D) «Teatr nadur?» To'g'ri javob: C) «Adabiyot nadur?» ✔ 19. «Adabiyot nadur?» maqolasidagi mashhur xulosa qaysi? A) «Savdo yashasa – millat yashar» B) «Adabiyot yashasa – millat yashar» C) «Qo'shin yashasa – millat yashar» D) «Boylik yashasa – millat yashar» To'g'ri javob: B) «Adabiyot yashasa – millat yashar» ✔ 20. Cho'lpon she'riyatining asosiy mavzusi qaysi? A) Savdo-sotiq foydalari B) Saroy bazmlari va xon madhi C) Ov va sayohat sarguzashtlari D) Erk, ozodlik va millat dardi To'g'ri javob: D) Erk, ozodlik va millat dardi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 214 21. Cho'lponning 1923-yilda chiqqan she'riy to'plami qaysi? A) «Buloqlar» B) «Sayha» C) «Uyg'onish» D) «Oq gul» To'g'ri javob: A) «Buloqlar»✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 22. Hamlet qaysi mamlakat shahzodasi? A) Daniya B) Angliya C) Shotlandiya D) Norvegiya To'g'ri javob: A) Daniya ✔ 23. Ofeliyaning akasi kim? A) Laert B) Yago C) Goratsio D) Kassio To'g'ri javob: A) Laert ✔ 24. Hamlet qasos olishni nima sababdan kechiktiradi? A) Ikkilanib, arvoh so'zlarining rostligiga ishonch hosil qilmoqchi bo'ladi B) Mamlakatdan uzoqda bo'ladi C) Qasos haqida hech narsa bilmaydi D) Klavdiyni chin dildan yaxshi ko'radi To'g'ri javob: A) Ikkilanib, arvoh so'zlarining rostligiga ishonch hosil qilmoqchi bo'ladi ✔ 25. Shekspir qaysi shaharda tug'ilgan? A) Stratford-on-Evonda B) Londonda C) Veymarda D) Parijda To'g'ri javob: A) Stratford-on-Evonda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 215 Adabiyot • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. Faust sevib qolgan qiz kim? A) Margarita (Gretxen) B) Ofeliya C) Lotta D) Tatyana To'g'ri javob: A) Margarita (Gretxen)✔ 2. Faust kim? A) Kambag'al dehqon B) Venetsiya sarkardasi C) Daniya shahzodasi D) Bilimga chanqoq olim, doktor To'g'ri javob: D) Bilimga chanqoq olim, doktor ✔ 3. Gyotening «Yosh Verterning iztiroblari» asari qaysi janrda yozilgan? A) Hajviy doston B) Sonetlar turkumi C) Tarixiy drama D) Maktublar shaklidagi roman To'g'ri javob: D) Maktublar shaklidagi roman ✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 4. Pushkinning «Ruslan va Lyudmila» asari qaysi janrda? A) Ertak-poema B) Ocherk C) Komediya D) Tarixiy roman To'g'ri javob: A) Ertak-poema ✔ 5. «Kapitan qizi»da kapitan Mironovning qizi kim? A) Olga B) Masha C) Dunya D) Tatyana To'g'ri javob: B) Masha ✔ 6. Lenskiyning sevgilisi kim? A) Olga B) Tatyana C) Dunya D) Masha To'g'ri javob: A) Olga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 216 7. Pushkinning «Haykal» («O'zimga haykal qo'ydim...») she'rida qaysi g'oya ilgari surilgan? A) Podshoh haykalini ulug'lash B) Shoirning boylikka intilishi C) Shoir ijodining abadiyligi va xalq xotirasida yashashi D) Toshdan haykal yasash san'ati To'g'ri javob: C) Shoir ijodining abadiyligi va xalq xotirasida yashashi✔ 8. Aleksandr Pushkin qaysi yillarda yashagan? A) 1749–1832 B) 1799–1837 C) 1828–1910 D) 1814–1841 To'g'ri javob: B) 1799–1837 ✔ 9. «Kapitan qizi» voqealarining asosiy qismi qaysi qal'ada kechadi? A) Belogorsk qal'asida B) Elsinor qal'asida C) Verona qal'asida D) Pyotr-Pavel qal'asida To'g'ri javob: A) Belogorsk qal'asida ✔ 10. Pushkin qaysi shaharda tug'ilgan? A) Kiyevda B) Moskvada C) Odessada D) Sankt-Peterburgda To'g'ri javob: B) Moskvada ✔ 11. Pushkin qaysi o'quv yurtida tahsil olgan? A) Sarskoye Selo litseyida B) Buxoro madrasasida C) Veymar gimnaziyasida D) Oksford universitetida To'g'ri javob: A) Sarskoye Selo litseyida ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 12. Cho'lponning 1914-yilda e'lon qilingan ilk hikoyasi qaysi? A) «Qiyomat» B) «Yangi saodat» C) «Doktor Muhammadyor» D) «Juvonboz» To'g'ri javob: C) «Doktor Muhammadyor» ✔ 13. Cho'lponning 1922-yilda chiqqan birinchi she'riy to'plami qaysi? A) «Tong sirlari» B) «Soz» C) «Uyg'onish» D) «Buloqlar» To'g'ri javob: C) «Uyg'onish» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 217 14. Cho'lpon she'rlaridagi tabiat tasviri qanday vazifa bajaradi? A) Faqat geografik joylarni sanab o'tadi B) Lirik qahramonning ruhiy holatini ifodalaydi C) She'rning hajmini oshirish uchun xizmat qiladi D) Faqat ob-havo haqida ma'lumot beradi To'g'ri javob: B) Lirik qahramonning ruhiy holatini ifodalaydi✔ 15. Cho'lpon she'rlarida ko'p uchraydigan «tong», «bahor», «quyosh» timsollari nimani anglatadi? A) Urush va vayronalikni B) Ozodlik, yangilanish va umidni C) Boylik va hokimiyatni D) Qayg'u, o'lim va tushkunlikni To'g'ri javob: B) Ozodlik, yangilanish va umidni ✔ 16. Cho'lponning «Buzilgan o'lkaga» she'rida qaysi tuyg'u yetakchi? A) Mustamlaka zulmi ostidagi vatan uchun qayg'u B) Bahor kelishidan quvonch C) Ota-onaga muhabbat D) Do'stlikni ulug'lash To'g'ri javob: A) Mustamlaka zulmi ostidagi vatan uchun qayg'u ✔ 17. Cho'lponning romani qaysi? A) «Kecha va kunduz» B) «Yangi saodat» C) «O'tkan kunlar» D) «Sarguzashtnoma» To'g'ri javob: A) «Kecha va kunduz» ✔ 18. Cho'lpon qaysi shaharda tug'ilgan? A) Andijonda B) Buxoroda C) Toshkentda D) Qo'qonda To'g'ri javob: A) Andijonda ✔ 19. Cho'lponning «Go'zal» she'ridagi go'zal timsoli ko'pincha qanday talqin qilinadi? A) Erk va ozodlik ramzi sifatida B) Afsonaviy pari sifatida C) Faqat tabiat manzarasi sifatida D) Saroy malikasi sifatida To'g'ri javob: A) Erk va ozodlik ramzi sifatida ✔ 20. Cho'lponning «Xalq» she'rida xalq nimaga qiyoslanadi? A) Daraxtga B) Cho'lga C) Tog'ga D) Dengizga To'g'ri javob: D) Dengizga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 218 21. Cho'lpon Shekspirning qaysi asarini o'zbek tiliga tarjima qilgan? A) «Qirol Lir» B) «Hamlet» C) «Otello» D) «Makbet» To'g'ri javob: B) «Hamlet»✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 22. Qirol Lirni chin dildan sevgan, ammo yolg'on xushomad qilmagan kenja qizi kim? A) Regana B) Ofeliya C) Kordeliya D) Goneril To'g'ri javob: C) Kordeliya ✔ 23. Shekspir pyesalari qo'yilgan mashhur London teatri qanday nomlangan? A) «Globus» B) «Bolshoy» C) «Turon» D) «Kolizey» To'g'ri javob: A) «Globus» ✔ 24. Uilyam Shekspir qaysi yillarda yashagan? A) 1749–1832 B) 1265–1321 C) 1564–1616 D) 1799–1837 To'g'ri javob: C) 1564–1616 ✔ 25. Otelloning rafiqasi kim? A) Juletta B) Ofeliya C) Dezdemona D) Kordeliya To'g'ri javob: C) Dezdemona ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 219 Adabiyot • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. Iogann Volfgang Gyote qaysi yillarda yashagan? A) 1749–1832 B) 1564–1616 C) 1828–1910 D) 1799–1837 To'g'ri javob: A) 1749–1832✔ 2. Gyotening «G'arb-Sharq devoni» yaratilishiga qaysi Sharq shoirining ijodi turtki bo'lgan? A) Furqat B) Zahiriddin Bobur C) Hofiz Sheroziy D) Alisher Navoiy To'g'ri javob: C) Hofiz Sheroziy ✔ 3. Gyote she'riyatdan tashqari qaysi sohada tadqiqotlar olib borgan? A) Kosmonavtikada B) Kompyuter texnikasida C) Neft kimyosida D) Tabiatshunoslikda (botanika, ranglar nazariyasi) To'g'ri javob: D) Tabiatshunoslikda (botanika, ranglar nazariyasi) ✔ 4. Faustning shogirdi kim? A) Goratsio B) Valentin C) Vagner D) Mefistofel To'g'ri javob: C) Vagner ✔ 5. Gyote qaysi mamlakat shoiri? A) Italiya B) Angliya C) Fransiya D) Germaniya To'g'ri javob: D) Germaniya ✔ 6. Verterning taqdiri qanday yakunlanadi? A) Lottaga uylanib, baxtli yashaydi B) Uzoq safarga chiqib ketadi C) Baxtsiz muhabbat tufayli o'z joniga qasd qiladi D) Mashhur shoir bo'lib tanildi To'g'ri javob: C) Baxtsiz muhabbat tufayli o'z joniga qasd qiladi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 220 7. «Faust» necha qismdan iborat? A) Bir qismdan B) To'rt qismdan C) Uch qismdan D) Ikki qismdan To'g'ri javob: D) Ikki qismdan✔ 8. Gyote yoshligida qaysi nemis adabiy harakatining vakili bo'lgan? A) Simvolizm B) «Chig'atoy gurungi» C) Futurizm D) «Bo'ron va hujum» To'g'ri javob: D) «Bo'ron va hujum» ✔ 9. Asar boshida Faust nima sababdan iztirobga tushadi? A) Boyligini yo'qotib qo'yganidan B) Umr bo'yi ilm o'rganib ham haqiqatni to'liq bila olmaganidan C) Urushda yengilganidan D) Do'stlari uni tashlab ketganidan To'g'ri javob: B) Umr bo'yi ilm o'rganib ham haqiqatni to'liq bila olmaganidan ✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 10. Pushkinning «Payg'ambar» she'rida qaysi mavzu ko'tarilgan? A) Do'stlar bilan bazm B) Qishloq hayotining osoyishtaligi C) Shoirning yuksak vazifasi – so'z bilan qalblarni yondirish D) Dengiz sayohati quvonchi To'g'ri javob: C) Shoirning yuksak vazifasi – so'z bilan qalblarni yondirish ✔ 11. Onegin obrazi rus adabiyotida qaysi tipning boshlanishi hisoblanadi? A) «Yangi odam» B) «Kichik odam» C) «Ortiqcha odam» D) «Temir odam» To'g'ri javob: C) «Ortiqcha odam» ✔ 12. Pushkinning onalik tomondan katta bobosi Abram Gannibal kim bo'lgan? A) Pyotr I ning afrikalik tarbiyalanuvchisi, keyinchalik general B) Nemis olimi C) Fransuz shoiri D) Ingliz savdogari To'g'ri javob: A) Pyotr I ning afrikalik tarbiyalanuvchisi, keyinchalik general ✔ 13. Pushkin qanday halok bo'lgan? A) Urush maydonida B) Surgunda kasallikdan C) Dengizda cho'kib D) Dantes bilan duelda og'ir yaralanib To'g'ri javob: D) Dantes bilan duelda og'ir yaralanib ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 221 Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 14. Cho'lpon ijodining qirralarini to'g'ri ko'rsatgan qatorni toping. A) Tarixchi, munajjim, tabib, xattot B) Sarkarda, diplomat, savdogar, qozi C) Shoir, nosir, dramaturg, tarjimon D) Bastakor, rassom, me'mor, haykaltarosh To'g'ri javob: C) Shoir, nosir, dramaturg, tarjimon✔ 15. Cho'lponning «Doktor Muhammadyor» hikoyasi qaysi gazetada bosilgan? A) «Shuhrat» B) «Sadoi Turkiston» C) «Turkiston viloyatining gazeti» D) «Tarjimon» To'g'ri javob: B) «Sadoi Turkiston» ✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 16. Hamletning onasi kim? A) Juletta B) Gertruda C) Ofeliya D) Dezdemona To'g'ri javob: B) Gertruda ✔ 17. Shekspir qalamiga mansub sonetlar soni nechta? A) 100 ta B) 154 ta C) 365 ta D) 14 ta To'g'ri javob: B) 154 ta ✔ 18. «Hamlet» tragediyasi voqealari qaysi qal'ada kechadi? A) Venetsiya qal'asida B) Verona qal'asida C) Belogorsk qal'asida D) Elsinor qal'asida To'g'ri javob: D) Elsinor qal'asida ✔ 19. Ofeliyaning taqdiri qanday yakunlanadi? A) Daniya malikasi bo'ladi B) Fransiyaga ketib qoladi C) Hamletga turmushga chiqadi D) Aqldan ozib, suvga cho'kib halok bo'ladi To'g'ri javob: D) Aqldan ozib, suvga cho'kib halok bo'ladi ✔ 20. Shekspirning «Otello» tragediyasini o'zbek tiliga kim tarjima qilgan? A) Abdulla Avloniy B) Muqimiy C) Mahmudxo'ja Behbudiy D) G'afur G'ulom To'g'ri javob: D) G'afur G'ulom ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 222 21. Arvoh Hamletga qanday sirni ochadi? A) Otasi Klavdiy tomonidan zaharlab o'ldirilganini B) Norvegiya urush boshlamoqchi ekanini C) Ofeliya uni sevmasligini D) Onasi uni boshqa mamlakatga yubormoqchi ekanini To'g'ri javob: A) Otasi Klavdiy tomonidan zaharlab o'ldirilganini✔ 22. Shekspir qaysi mamlakat yozuvchisi? A) Angliya B) Germaniya C) Ispaniya D) Italiya To'g'ri javob: A) Angliya ✔ 23. Gertruda qanday halok bo'ladi? A) Qal'a devoridan yiqilib B) Laertning qilichidan yaralanib C) Arvohdan qo'rqib D) Klavdiy Hamlet uchun tayyorlagan zaharli sharobni ichib To'g'ri javob: D) Klavdiy Hamlet uchun tayyorlagan zaharli sharobni ichib ✔ 24. «Bo'lish yoki bo'lmaslik» monologi kimning tilidan aytiladi? A) Hamlet B) Klavdiy C) Poloniy D) Laert To'g'ri javob: A) Hamlet ✔ 25. Hamletning sodiq do'sti kim? A) Goratsio B) Poloniy C) Laert D) Klavdiy To'g'ri javob: A) Goratsio ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 223 Adabiyot • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. Margaritaning akasi Valentin kimning qo'lida halok bo'ladi? A) Margaritaning o'zining B) Vagnerning C) Faustning (Mefistofel yordamida) D) Shahar soqchilarining To'g'ri javob: C) Faustning (Mefistofel yordamida)✔ 2. Faust va Mefistofel o'rtasidagi shartnoma shartiga ko'ra Faust qachon yutqazadi? A) Margaritaga uylansa B) Bir yil ichida boyib ketsa C) Kitob o'qishni tashlasa D) Biror lahzaga «To'xta, lahza, sen go'zalsan!» desa To'g'ri javob: D) Biror lahzaga «To'xta, lahza, sen go'zalsan!» desa ✔ 3. Mefistofel o'zini qanday ta'riflaydi? A) Oddiy sayyoh savdogar B) Faustning eng yaqin qarindoshi C) Faqat ezgulik istaydigan farishta D) Doim yovuzlik istab, doim ezgulik qiluvchi kuchning bir qismi To'g'ri javob: D) Doim yovuzlik istab, doim ezgulik qiluvchi kuchning bir qismi ✔ 4. Gyote qaysi buyuk nemis shoiri bilan yaqin do'st va hamkor bo'lgan? A) Uilyam Shekspir B) Dante Aligyeri C) Lev Tolstoy D) Fridrix Shiller To'g'ri javob: D) Fridrix Shiller ✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 5. Pushkinning «Mis chavandoz» poemasi nomi nimaga ishora qiladi? A) Qadimgi yunon xudosiga B) Moskvadagi Kreml minorasiga C) Napoleon qo'shiniga D) Peterburgdagi Pyotr I haykaliga To'g'ri javob: D) Peterburgdagi Pyotr I haykaliga ✔ 6. «Yevgeniy Onegin»dagi Oneginni sevib qolgan, unga xat yozgan qiz kim? A) Tatyana Larina B) Natasha Rostova C) Masha Mironova D) Olga Larina To'g'ri javob: A) Tatyana Larina ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 224 7. «Yevgeniy Onegin»ni o'zbek tiliga kim tarjima qilgan? A) Fitrat B) Oybek C) Erkin Vohidov D) Cho'lpon To'g'ri javob: B) Oybek✔ 8. Pushkinning «Boris Godunov» asari qaysi janrda yozilgan? A) Nasriy qissa B) Tarixiy drama (fojia) C) Lirik she'r D) She'riy ertak To'g'ri javob: B) Tarixiy drama (fojia) ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 9. «Doktor Muhammadyor» hikoyasida qaysi g'oya ilgari suriladi? A) Ilm olib, xalqqa foyda keltirish zarurligi B) Sayohatning befoydaligi C) Boylik eng oliy baxt ekanligi D) Eski usul maktabining afzalligi To'g'ri javob: A) Ilm olib, xalqqa foyda keltirish zarurligi ✔ 10. Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanining bosh qahramoni kim? A) Jamila B) Kumush C) Maysara D) Zebi To'g'ri javob: D) Zebi ✔ 11. Cho'lponning 1926-yilda nashr etilgan she'riy to'plami qaysi? A) «Adabiyot yoxud milliy she'rlar» B) «Tong sirlari» C) «Pushti gul» D) «Uyg'onish» To'g'ri javob: B) «Tong sirlari» ✔ 12. Cho'lpon ilk ijodida qaysi janrlarda asar yaratgan? A) Faqat roman-epopeya B) Faqat qasida va marsiya C) Faqat tarixiy solnoma D) She'r, hikoya va publitsistik maqola To'g'ri javob: D) She'r, hikoya va publitsistik maqola ✔ 13. «Uyg'onish» to'plamining nomi qaysi g'oyaga ishora qiladi? A) Ertalab erta turish foydasiga B) Bahorda tabiatning uyg'onishigagina C) Uyqusizlik kasalligiga D) Millatning g'aflatdan uyg'onishiga To'g'ri javob: D) Millatning g'aflatdan uyg'onishiga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 225 14. Cho'lponning barmoq vaznidagi she'rlarida misralar nima asosida tartibga solinadi? A) Urg'uli bo'g'inlarning qat'iy o'rni asosida B) Qofiyasiz erkin misralar asosida C) Cho'ziq va qisqa hijolar almashinuvi asosida D) Bo'g'inlar soni va turoqlanish asosida To'g'ri javob: D) Bo'g'inlar soni va turoqlanish asosida✔ 15. Cho'lponning asl ismi qanday? A) Zokirjon Xolmuhammad o'g'li B) Abdurauf Abdurahim o'g'li C) Abdulhamid Sulaymon o'g'li D) Ubaydulla Solih o'g'li To'g'ri javob: C) Abdulhamid Sulaymon o'g'li ✔ 16. «Cho'lpon» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Tong yulduzi B) Hayqiriq C) Ayriliq D) Tug'ma iste'dod To'g'ri javob: A) Tong yulduzi ✔ 17. Cho'lpon lirik qahramonining kayfiyatiga xos xususiyat qaysi? A) Faqat jangovar g'urur B) Faqat bepisand kulgi C) Erk sog'inchi, iztirob va umid uyg'unligi D) Faqat mol-dunyo orzusi To'g'ri javob: C) Erk sog'inchi, iztirob va umid uyg'unligi ✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 18. «Romeo va Juletta»dagi o'zaro adovatli ikki oila qaysilar? A) Larin va Lenskiy B) Bolkonskiy va Rostov C) Grinyov va Mironov D) Montekki va Kapuletti To'g'ri javob: D) Montekki va Kapuletti ✔ 19. Hamlet saroyda aktyorlarga qotillik sahnasini o'ynatishdan qanday maqsad ko'zlaydi? A) Onasini xursand qilishni B) Klavdiyning aybini uning o'z munosabati orqali fosh etishni C) Ofeliyaga sovg'a qilishni D) Saroy ahlining ko'nglini ochishni To'g'ri javob: B) Klavdiyning aybini uning o'z munosabati orqali fosh etishni ✔ 20. Hamlet obrazi jahon adabiyotida nimaning timsoli bo'lib qolgan? A) Ochko'z va shafqatsiz hukmdorning B) Chuqur fikrlovchi, ikkilanuvchi, adolat izlovchi insonning C) Ayyor va xoin saroy a'yonining D) Quvnoq va beg'am sarguzashtchining To'g'ri javob: B) Chuqur fikrlovchi, ikkilanuvchi, adolat izlovchi insonning ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 226 21. Hamletning otasini o'ldirib, taxtni egallagan amakisi kim? A) Poloniy B) Goratsio C) Laert D) Klavdiy To'g'ri javob: D) Klavdiy✔ 22. Ofeliyaning otasi kim? A) Poloniy B) Klavdiy C) Fortinbras D) Goratsio To'g'ri javob: A) Poloniy ✔ 23. Romeoning do'sti Merkutsioni duelda kim o'ldiradi? A) Tibalt B) Poloniy C) Yago D) Laert To'g'ri javob: A) Tibalt ✔ 24. Hamlet Poloniyni qanday holatda o'ldiradi? A) Parda ortida yashiringanini sezib, qilich sanchib B) Duelda ochiq jangda C) Qamoqxonada D) Zaharli sharob ichirib To'g'ri javob: A) Parda ortida yashiringanini sezib, qilich sanchib ✔ 25. Shekspir ijodi qaysi davr madaniyatiga mansub? A) Ma'rifatchilik davri B) Uyg'onish (Renessans) davri C) Antik davr D) Romantizm davri To'g'ri javob: B) Uyg'onish (Renessans) davri ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 227 Adabiyot • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Biror narsani haddan ziyod kichraytirib tasvirlash qaysi san'at? A) Tanosub B) Litota C) Mubolag'a D) Tashbeh To'g'ri javob: B) Litota✔ 2. Bir narsani boshqasiga «-dek», «kabi», «singari» vositasida qiyoslash qaysi san'at? A) Tazod B) O'xshatish (tashbeh) C) Mubolag'a D) Jonlantirish (tashxis) To'g'ri javob: B) O'xshatish (tashbeh) ✔ 3. Shakli bir xil, ma'nosi har xil so'zlarni qo'llash qaysi san'at? A) Talmeh B) Tazod C) Tajnis D) Tanosub To'g'ri javob: C) Tajnis ✔ 4. O'zakdosh so'zlarni bir baytda qo'llash qaysi san'at? A) Talmeh B) Ishtiqoq C) Tazod D) Tajnis To'g'ri javob: B) Ishtiqoq ✔ 5. Badiiy asardagi tabiat manzarasi tasviri qanday ataladi? A) Interyer B) Epigraf C) Portret D) Peyzaj To'g'ri javob: D) Peyzaj ✔ 6. Mavhum tushuncha yoki g'oyani muayyan narsa orqali ifodalovchi obraz qanday ataladi? A) Portret B) Ramz (timsol) C) Remarka D) Peyzaj To'g'ri javob: B) Ramz (timsol) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 228 Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 7. Biror shaxs yoki voqeani tantanali ruhda ulug'lovchi lirik she'r qanday ataladi? A) Ballada B) Oda C) Elegiya D) Masal To'g'ri javob: B) Oda✔ 8. G'amgin, mungli kayfiyatdagi lirik she'r qanday ataladi? A) Elegiya B) Oda C) Madhiya D) Fel'eton To'g'ri javob: A) Elegiya ✔ 9. Gazeta yoki jurnalda chop etiladigan, dolzarb illatlarni kulgi bilan fosh etuvchi kichik asar qaysi? A) Elegiya B) Sonet C) Fel'eton D) Oda To'g'ri javob: C) Fel'eton ✔ 10. Hayotdagi bir yoki bir necha voqeani ixcham tasvirlovchi kichik epik janr qaysi? A) Hikoya B) Epopeya C) Roman D) Doston To'g'ri javob: A) Hikoya ✔ 11. Asar yoki uning bobi oldidan keltiriladigan, g'oyaga ishora qiluvchi ko'chirma qanday ataladi? A) Remarka B) Epigraf C) Kompozitsiya D) Epilog To'g'ri javob: B) Epigraf ✔ 12. Hayotiy faktlar va real shaxslar asosida yozilgan hujjatli-badiiy janr qaysi? A) Masal B) Ertak C) Ballada D) Ocherk To'g'ri javob: D) Ocherk ✔ 13. Qahramonning yolg'iz o'zi aytadigan uzun nutqi qanday ataladi? A) Remarka B) Dialog C) Monolog D) Epilog To'g'ri javob: C) Monolog ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 229 Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 14. Dantening «Ilohiy komediya»da jannatga yo'lboshchilik qilgan sevgilisi kim? A) Dulsineya B) Beatriche C) Esmeralda D) Lotta To'g'ri javob: B) Beatriche✔ 15. Viktor Gyugoning «Parij Bibi Maryam ibodatxonasi» romanidagi qo'ng'iroqchi kim? A) Gobsek B) Kvazimodo C) Jan Valjan D) Chichikov To'g'ri javob: B) Kvazimodo ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 16. Har bir bandi to'rt misradan iborat she'r qanday ataladi? A) Murabba' B) Muxammas C) Musaddas D) Masnaviy To'g'ri javob: A) Murabba' ✔ 17. Qofiyadosh so'zlardagi takrorlanuvchi asosiy tovush qanday ataladi? A) Radif B) Turoq C) Raviy D) Rukn To'g'ri javob: C) Raviy ✔ 18. Matla'si bo'lmagan, faqat juft misralari qofiyalanadigan she'r shakli qaysi? A) Qit'a B) G'azal C) Masnaviy D) Tuyuq To'g'ri javob: A) Qit'a ✔ 19. Misralar oxirida ohangdosh so'zlarning kelishi qanday ataladi? A) Matla' B) Turoq C) Radif D) Qofiya To'g'ri javob: D) Qofiya ✔ 20. Aruzda cho'ziq va qisqa hijolarning muayyan birikmasidan iborat o'lchov birligi qanday ataladi? A) Turoq B) Rukn C) Band D) Bahr To'g'ri javob: B) Rukn ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 230 Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 21. Pyer Bezuxov frantsuzlar asirligida kim bilan uchrashib, hayotning oddiy haqiqatlarini anglaydi? A) Andrey Bolkonskiy B) Kutuzov C) Platon Karatayev D) Napoleon To'g'ri javob: C) Platon Karatayev✔ 22. «Urush va tinchlik» asari qanday janrda yozilgan? A) She'riy roman B) Hajviy qissa C) Roman-epopeya D) Tarixiy drama To'g'ri javob: C) Roman-epopeya ✔ 23. Tolstoyning «Kavkaz asiri» hikoyasidagi ikki zobit kimlar? A) Onegin va Lenskiy B) Grinyov va Shvabrin C) Pyer va Andrey D) Jilin va Kostilin To'g'ri javob: D) Jilin va Kostilin ✔ 24. Tanqidchilar Tolstoyning qahramonlar ichki dunyosini tasvirlash mahoratini qanday atashgan? A) «Inson komediyasi» B) «Ortiqcha odam» C) «Ruh dialektikasi» D) «Kichik odam» To'g'ri javob: C) «Ruh dialektikasi» ✔ 25. «Anna Karenina» romanida muallifning o'z qarashlariga eng yaqin qahramon kim? A) Stiva Oblonskiy B) Aleksey Karenin C) Aleksey Vronskiy D) Konstantin Levin To'g'ri javob: D) Konstantin Levin ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 231 Adabiyot • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Javob kutilmaydigan, fikrni ta'kidlash uchun berilgan so'roq qanday ataladi? A) Ritorik so'roq B) Remarka C) Dialog D) Tajohuli orifona To'g'ri javob: A) Ritorik so'roq✔ 2. Mashhur tarixiy voqea, rivoyat yoki afsonaga ishora qilish qaysi san'at? A) Talmeh B) Intoq C) Tadrij D) Tajnis To'g'ri javob: A) Talmeh ✔ 3. «Oltin kuz», «zangori osmon» birikmalarida qaysi badiiy vosita qo'llangan? A) Talmeh B) Jonlantirish (tashxis) C) Sifatlash (epitet) D) Tazod (antiteza) To'g'ri javob: C) Sifatlash (epitet) ✔ 4. Bilib turib, o'zini bilmaslikka olib, savol bilan murojaat qilish qaysi san'at? A) Husni ta'lil B) Tajohuli orifona C) Laffu nashr D) Tadrij To'g'ri javob: B) Tajohuli orifona ✔ 5. Ikki ma'noli so'z qo'llab, o'quvchini ikkala ma'noni ham his qilishga undash qaysi san'at? A) Tanosub B) Iyhom C) Tadrij D) Takrir To'g'ri javob: B) Iyhom ✔ 6. Butun asar davomida bir tasvir orqali boshqa ma'noni ifodalash, masalan, hayvonlar timsolida odamlar kirdikorini ko'rsatish qanday ataladi? A) Tajnis B) Allegoriya C) Tadrij D) Mubolag'a To'g'ri javob: B) Allegoriya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 232 Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 7. Xalq taqdirini keng tarixiy davr fonida tasvirlovchi ulkan hajmli roman qanday ataladi? A) Novella B) Ocherk C) Hikoya D) Roman-epopeya To'g'ri javob: D) Roman-epopeya✔ 8. Syujetda konfliktning boshlanishi, voqealarga turtki bo'lgan hodisa qanday ataladi? A) Kulminatsiya B) Epilog C) Tugun D) Yechim To'g'ri javob: C) Tugun ✔ 9. Lirik asarning asosiy belgisi qaysi? A) Shoirning his-tuyg'u va kechinmalarini bevosita ifodalashi B) Asarning faqat sahnada ijro etilishi C) Ko'p qahramonli keng syujet D) Voqealarning muallif tomonidan batafsil hikoya qilinishi To'g'ri javob: A) Shoirning his-tuyg'u va kechinmalarini bevosita ifodalashi ✔ 10. Hayotdagi kulgili, nuqsonli jihatlarni fosh etuvchi dramatik janr qaysi? A) Komediya B) Elegiya C) Tragediya D) Oda To'g'ri javob: A) Komediya ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 11. Anton Chexovning «G'ilofdagi odam» hikoyasi qahramoni kim? A) Pechorin B) Belikov C) Chichikov D) Ochumelov To'g'ri javob: B) Belikov ✔ 12. Nikolay Gogolning «Revizor» komediyasida revizor deb o'ylangan yigit kim? A) Belikov B) Xlestakov C) Chichikov D) Pechorin To'g'ri javob: B) Xlestakov ✔ 13. «Ilohiy komediya» asarining muallifi kim? A) Migel de Servantes B) Jorj Bayron C) Dante Aligyeri D) Viktor Gyugo To'g'ri javob: C) Dante Aligyeri ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 233 Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 14. Barmoq vaznida misra ichidagi bo'g'inlar guruhi qanday ataladi? A) Turoq B) Rukn C) Raviy D) Bahr To'g'ri javob: A) Turoq✔ 15. «Ona yurtim, go'zal o'lkam» misrasi necha bo'g'indan iborat? A) 8 bo'g'in B) 7 bo'g'in C) 10 bo'g'in D) 9 bo'g'in To'g'ri javob: A) 8 bo'g'in ✔ 16. Qofiyadan keyin aynan takrorlanib keladigan so'z yoki so'zlar qanday ataladi? A) Radif B) Maqta' C) Rukn D) Raviy To'g'ri javob: A) Radif ✔ 17. Ikki misradan iborat, nisbatan tugal fikr ifodalovchi she'r birligi qanday ataladi? A) Turoq B) Bayt C) Rukn D) Band To'g'ri javob: B) Bayt ✔ 18. Hazaj bahrining asosiy rukni qaysi? A) Foilotun B) Fa'ulun C) Mafo'iylun D) Mustaf'ilun To'g'ri javob: C) Mafo'iylun ✔ 19. G'azalning qofiyalanish tartibi qaysi? A) aaba B) aa, ba, ca, da... C) aa, bb, cc, dd... D) ab, ab, ab... To'g'ri javob: B) aa, ba, ca, da... ✔ Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 20. «Urush va tinchlik» romani voqealari qaysi davrni qamrab oladi? A) 1914–1918-yillar B) 1773–1775-yillar C) 1853–1856-yillar D) 1805–1812-yillar (epilogi 1820-yil) To'g'ri javob: D) 1805–1812-yillar (epilogi 1820-yil) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 234 21. Lev Tolstoy qaysi yillarda yashagan? A) 1860–1904 B) 1749–1832 C) 1799–1837 D) 1828–1910 To'g'ri javob: D) 1828–1910✔ 22. «Urush va tinchlik» romanida qaysi tarixiy urush tasvirlangan? A) Birinchi jahon urushi B) Yuz yillik urush C) 1812-yilgi Vatan urushi D) Qrim urushi To'g'ri javob: C) 1812-yilgi Vatan urushi ✔ 23. «Urush va tinchlik»dagi katta meros egasi bo'lib qolgan, hayot mazmunini izlovchi qahramon kim? A) Nikolay Rostov B) Andrey Bolkonskiy C) Vronskiy D) Pyer Bezuxov To'g'ri javob: D) Pyer Bezuxov ✔ 24. Tolstoy Yasnaya Polyanada kimlar uchun maktab ochgan? A) Dehqon bolalari uchun B) Zodagon zobitlar uchun C) Saroy xizmatchilari uchun D) Chet ellik talabalar uchun To'g'ri javob: A) Dehqon bolalari uchun ✔ 25. Tolstoyning «Hojimurod» qissasi qaysi o'lka voqealari haqida? A) Sibir B) Kavkaz C) Turkiston D) Qrim To'g'ri javob: B) Kavkaz ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 235 Adabiyot • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Biror narsa yoki hodisaning belgisini haddan ortiq bo'rttirib tasvirlash qaysi san'at? A) Iyhom B) Litota C) Mubolag'a D) Tazod To'g'ri javob: C) Mubolag'a✔ 2. Ta'sirchanlikni oshirish uchun bir so'z yoki iborani qayta-qayta qo'llash qaysi san'at? A) Iyhom B) Litota C) Intoq D) Takrir (takror) To'g'ri javob: D) Takrir (takror) ✔ 3. «Bir sakrab, ming chaqirim yo'l bosdi» jumlasida qaysi badiiy vosita qo'llangan? A) Tanosub B) Tazod C) Mubolag'a D) Litota To'g'ri javob: C) Mubolag'a ✔ 4. «Shamol uvvos tortib yig'laydi» jumlasida qaysi badiiy vosita qo'llangan? A) Litota B) Sifatlash (epitet) C) O'xshatish (tashbeh) D) Jonlantirish (tashxis) To'g'ri javob: D) Jonlantirish (tashxis) ✔ 5. O'xshatish asosida so'zni ko'chma ma'noda qo'llash (o'xshatish vositasisiz) qaysi san'at? A) Tazod B) Metafora (istiora) C) Talmeh D) Tanosub To'g'ri javob: B) Metafora (istiora) ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 6. Dramatik asarning asosiy belgisi qaysi? A) Faqat she'riy shaklda yozilgani B) Sahnada ijro etishga mo'ljallangani va dialog asosida qurilgani C) Faqat lirik qahramon kechinmalari ifodalangani D) Muallif hikoyasi orqali voqealar bayon etilgani To'g'ri javob: B) Sahnada ijro etishga mo'ljallangani va dialog asosida qurilgani ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 236 7. Syujetda voqealar va ziddiyatning eng keskin nuqtasi qanday ataladi? A) Ekspozitsiya B) Tugun C) Kulminatsiya D) Prolog To'g'ri javob: C) Kulminatsiya✔ 8. Hayotni keng ko'lamda, ko'p qahramon va murakkab syujet orqali tasvirlovchi yirik epik janr qaysi? A) Novella B) Hikoya C) Roman D) Masal To'g'ri javob: C) Roman ✔ 9. Adabiyot an'anaviy ravishda qaysi uch turga bo'linadi? A) G'azal, ruboiy, tuyuq B) Tragediya, komediya, drama C) Epos, lirika, drama D) Roman, qissa, hikoya To'g'ri javob: C) Epos, lirika, drama ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 10. Stendalning «Qizil va qora» romani bosh qahramoni kim? A) Jan Valjan B) Jyulen Sorel C) Kvazimodo D) Verter To'g'ri javob: B) Jyulen Sorel ✔ 11. «Iliada» va «Odisseya» dostonlarining muallifi deb kim e'tirof etiladi? A) Vergiliy B) Gomer C) Servantes D) Dante To'g'ri javob: B) Gomer ✔ 12. Fyodor Dostoyevskiyning «Jinoyat va jazo» romani bosh qahramoni kim? A) Pyer Bezuxov B) Yevgeniy Onegin C) Rodion Raskolnikov D) Jan Valjan To'g'ri javob: C) Rodion Raskolnikov ✔ 13. «Ilohiy komediya»da Dantega do'zax va a'rofda yo'l ko'rsatgan qadimgi Rim shoiri kim? A) Horatsiy B) Vergiliy C) Ovidiy D) Gomer To'g'ri javob: B) Vergiliy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 237 14. Viktor Gyugoning «Bechoralar» romani bosh qahramoni kim? A) Kvazimodo B) Raskolnikov C) Jyulen Sorel D) Jan Valjan To'g'ri javob: D) Jan Valjan✔ 15. «Don Kixot» romanining muallifi kim? A) Onore de Balzak B) Uilyam Shekspir C) Migel de Servantes D) Dante Aligyeri To'g'ri javob: C) Migel de Servantes ✔ 16. «Ilohiy komediya» qaysi uch qismdan iborat? A) Kecha, Kunduz, Tong B) Urush, Tinchlik, Epilog C) Bolalik, O'smirlik, Yoshlik D) Do'zax, A'rof (Poklanish), Jannat To'g'ri javob: D) Do'zax, A'rof (Poklanish), Jannat ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 17. Aruzda rukinlarning muayyan tartibda takrorlanishidan hosil bo'lgan vazn guruhi qanday ataladi? A) Raviy B) Rukn C) Bayt D) Bahr To'g'ri javob: D) Bahr ✔ 18. Qofiyasi shakldosh so'zlar (tajnis) asosida tuzilgan to'rt misrali she'r qaysi? A) Fard B) Tuyuq C) Ruboiy D) Qit'a To'g'ri javob: B) Tuyuq ✔ 19. Ruboiyning qofiyalanish tartibi qaysi? A) aaba B) aabb C) abba D) abab To'g'ri javob: A) aaba ✔ 20. Bir baytdan iborat mustaqil she'r qanday ataladi? A) Tuyuq B) Ruboiy C) Fard D) Qit'a To'g'ri javob: C) Fard ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 238 21. She'r misralarini hijolarga bo'lib, vaznini aniqlash qanday ataladi? A) Tadrij B) Taqte' C) Taxmis D) Tajnis To'g'ri javob: B) Taqte'✔ Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 22. Tolstoy umrining ko'p qismini o'tkazgan mulk qanday nomlangan? A) Yasnaya Polyana B) Elsinor C) Sarskoye Selo D) Belogorsk To'g'ri javob: A) Yasnaya Polyana ✔ 23. «Urush va tinchlik»dagi hayotsevar, samimiy qiz obrazi kim? A) Katyusha Maslova B) Natasha Rostova C) Anna Karenina D) Tatyana Larina To'g'ri javob: B) Natasha Rostova ✔ 24. Andrey Bolkonskiy Austerlis jangida yaralanib yotganda nimani anglaydi? A) Harbiy xizmat eng oliy baxt ekanini B) Napoleon eng buyuk inson ekanini C) Urushda faqat kuch g'olib bo'lishini D) Abadiy osmon oldida shon-shuhrat orzularining arzimasligini To'g'ri javob: D) Abadiy osmon oldida shon-shuhrat orzularining arzimasligini ✔ 25. Romanda tasvirlangan, 1812-yil urushidagi hal qiluvchi jang qaysi? A) Vaterloo jangi B) Kulikovo jangi C) Borodino jangi D) Poltava jangi To'g'ri javob: C) Borodino jangi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 239 Adabiyot • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Badiiy asarda qahramonning tashqi qiyofasi tasviri qanday ataladi? A) Peyzaj B) Portret C) Monolog D) Interyer To'g'ri javob: B) Portret✔ 2. Jonsiz narsalarni gapirtirish, ularga nutq berish qaysi san'at? A) Ishtiqoq B) Talmeh C) Intoq D) Tazod To'g'ri javob: C) Intoq ✔ 3. Gapni zohiran maqtov tarzida aytib, aslida masxara qilish qaysi san'at? A) Kinoya B) Talmeh C) Tashbeh D) Tanosub To'g'ri javob: A) Kinoya ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 4. Hayvonlar va narsalar obrazi orqali allegorik tarzda ibratli xulosa beruvchi qisqa asar qaysi? A) Novella B) Ocherk C) Esse D) Masal To'g'ri javob: D) Masal ✔ 5. Badiiy obraz yaratishda yozuvchiga asos bo'lgan real hayotdagi shaxs qanday ataladi? A) Personaj B) Lirik qahramon C) Muallif D) Prototip To'g'ri javob: D) Prototip ✔ 6. Keskin burilish va kutilmagan yakunga ega qisqa nasriy asar qaysi? A) Novella B) Epopeya C) Ocherk D) Oda To'g'ri javob: A) Novella ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 240 7. Qahramonning murosasiz kurashi va ko'pincha halokati bilan tugaydigan dramatik janr qaysi? A) Komediya B) Tragediya C) Vodevil D) Interlyudiya To'g'ri javob: B) Tragediya✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 8. Gogolning «Shinel» qissasi qahramoni Akakiy Akakiyevich qaysi adabiy tipga mansub? A) «Temir odam» B) «Yangi odam» C) «Kichik odam» D) «Ortiqcha odam» To'g'ri javob: C) «Kichik odam» ✔ 9. Don Kixotning sodiq quroldoshi kim? A) Sancho Pansa B) Goratsio C) Rosinant D) Savelich To'g'ri javob: A) Sancho Pansa ✔ 10. Don Kixot devlar deb o'ylab, nimaga hujum qiladi? A) Shamol tegirmonlariga B) Dengiz kemalariga C) Qal'a minoralariga D) Qo'y suruviga To'g'ri javob: A) Shamol tegirmonlariga ✔ 11. Gogolning «O'lik jonlar» poemasi bosh qahramoni kim? A) Onegin B) Ochumelov C) Xlestakov D) Chichikov To'g'ri javob: D) Chichikov ✔ 12. Onore de Balzak o'z romanlari turkumiga qanday umumiy nom bergan? A) «Belkin qissalari» B) «Urush va tinchlik» C) «Inson komediyasi» D) «Ilohiy komediya» To'g'ri javob: C) «Inson komediyasi» ✔ 13. «Chayld Garoldning ziyorati» poemasining muallifi kim? A) Lev Tolstoy B) Jorj Bayron C) Aleksandr Pushkin D) Iogann Gyote To'g'ri javob: B) Jorj Bayron ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 241 14. Lermontovning monastirda asirlikda o'sgan, erkka intilgan yigit haqidagi poemasi qaysi? A) «Ruslan va Lyudmila» B) «Mtsiri» C) «Demon» D) «Mis chavandoz» To'g'ri javob: B) «Mtsiri»✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 15. Aruz vazni nimaga asoslanadi? A) Faqat qofiyaning bir xilligiga B) Cho'ziq va qisqa hijolarning muayyan tartibda almashinuviga C) Faqat misralardagi bo'g'inlar sonining tengligiga D) Faqat urg'uli bo'g'inlarning o'rniga To'g'ri javob: B) Cho'ziq va qisqa hijolarning muayyan tartibda almashinuviga ✔ 16. Har bir bandi olti misradan iborat she'r qanday ataladi? A) Murabba' B) Musaddas C) Mustazod D) Muxammas To'g'ri javob: B) Musaddas ✔ 17. Mutaqorib bahrining asosiy rukni qaysi? A) Foilotun B) Mustaf'ilun C) Mafo'iylun D) Fa'ulun To'g'ri javob: D) Fa'ulun ✔ 18. Har bir bandi besh misradan iborat she'r qanday ataladi? A) Musaddas B) Musabba' C) Muxammas D) Murabba' To'g'ri javob: C) Muxammas ✔ 19. G'azalning ikkala misrasi o'zaro qofiyalangan birinchi bayti qanday ataladi? A) Fard B) Qit'a C) Matla' D) Maqta' To'g'ri javob: C) Matla' ✔ 20. Ramal bahrining asosiy rukni qaysi? A) Mafo'iylun B) Foilotun C) Fa'ulun D) Mufoalatun To'g'ri javob: B) Foilotun ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 242 Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 21. Tolstoyning «Tirilish» romanining bosh qahramonlari kimlar? A) Grinyov va Masha B) Onegin va Tatyana C) Pyer va Natasha D) Nexlyudov va Katyusha Maslova To'g'ri javob: D) Nexlyudov va Katyusha Maslova✔ 22. Tolstoy «Urush va tinchlik»da qaysi sarkardani xalq ruhini his qiluvchi donishmand sifatida tasvirlagan? A) Napoleonni B) Kutuzovni C) Suvorovni D) Pugachyovni To'g'ri javob: B) Kutuzovni ✔ 23. «Anna Karenina» qaysi janrda yozilgan? A) Roman B) Qissa C) Poema D) Drama To'g'ri javob: A) Roman ✔ 24. «Tolstoychilik» ta'limotining asosiy g'oyasi qaysi? A) Davlatni harbiy kuch bilan kengaytirish B) Yovuzlikka zo'rlik bilan qarshilik ko'rsatmaslik C) Boylikni har narsadan ustun qo'yish D) Har qanday adolatsizlikka qurol bilan javob berish To'g'ri javob: B) Yovuzlikka zo'rlik bilan qarshilik ko'rsatmaslik ✔ 25. «Urush va tinchlik» romani so'ngida Natasha Rostova kimga turmushga chiqadi? A) Andrey Bolkonskiyga B) Anatol Kuraginga C) Vronskiyga D) Pyer Bezuxovga To'g'ri javob: D) Pyer Bezuxovga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 243 Adabiyot • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Hodisaning haqiqiy sababini emas, go'zal, xayoliy sababini ko'rsatish qaysi san'at? A) Husni ta'lil B) Laffu nashr C) Iyhom D) Tajohuli orifona To'g'ri javob: A) Husni ta'lil✔ 2. Bir-biriga qarama-qarshi tushunchalarni yonma-yon keltirish qaysi san'at? A) Takrir B) Tanosub C) Tazod (antiteza) D) Tashbeh To'g'ri javob: C) Tazod (antiteza) ✔ 3. Avval bir necha narsa sanalib, so'ng ularga tegishli belgilar tartib bilan keltirilishi qaysi san'at? A) Tanosub B) Takrir C) Tadrij D) Laffu nashr To'g'ri javob: D) Laffu nashr ✔ 4. Tushunchalarni kuchayib yoki pasayib boruvchi tartibda keltirish qaysi san'at? A) Tadrij (gradatsiya) B) Tajnis C) Iyhom D) Ishtiqoq To'g'ri javob: A) Tadrij (gradatsiya) ✔ 5. Ma'nosi bir-biriga yaqin, bir guruhga mansub so'zlarni bir baytda keltirish qaysi san'at? A) Tanosub B) Tazod C) Kinoya D) Iyhom To'g'ri javob: A) Tanosub ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 6. Dramatik asarda muallifning sahna, qahramon holati va harakatlari haqidagi izohi qanday ataladi? A) Remarka B) Monolog C) Prolog D) Epigraf To'g'ri javob: A) Remarka ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 244 7. Muallifning biror masala yuzasidan erkin, shaxsiy mulohazalarini ifodalovchi nasriy janr qaysi? A) Doston B) Roman C) Esse D) Tragediya To'g'ri javob: C) Esse✔ 8. Epik asarning asosiy belgisi qaysi? A) Voqealar va qahramonlar taqdirining hikoya qilinishi B) Faqat dialog va remarkalardan iboratlik C) Faqat qofiyali misralardan iboratlik D) Faqat bir lahzalik kechinmaning ifodasi To'g'ri javob: A) Voqealar va qahramonlar taqdirining hikoya qilinishi ✔ 9. Voqeaband syujet bilan lirik kechinmalar uyg'unlashgan she'riy asar qaysi turga mansub? A) Sof drama B) Publitsistika C) Sof lirika D) Lirik-epik tur To'g'ri javob: D) Lirik-epik tur ✔ 10. Asosiy voqealar tugaganidan keyin qahramonlarning keyingi taqdirini ko'rsatuvchi qism qanday ataladi? A) Ekspozitsiya B) Epilog C) Tugun D) Prolog To'g'ri javob: B) Epilog ✔ 11. Hajmi va qamrovi jihatidan roman bilan hikoya o'rtasida turuvchi epik janr qaysi? A) Fel'eton B) Ocherk C) Esse D) Qissa To'g'ri javob: D) Qissa ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 12. Dante qaysi mamlakat shoiri? A) Ispaniya B) Angliya C) Italiya D) Fransiya To'g'ri javob: C) Italiya ✔ 13. Chexovning «Bukalamun» hikoyasidagi fikrini vaziyatga qarab o'zgartiruvchi politsiya nazoratchisi kim? A) Ochumelov B) Belikov C) Xlestakov D) Savelich To'g'ri javob: A) Ochumelov ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 245 14. Mixail Lermontovning «Zamonamiz qahramoni» romani bosh qahramoni kim? A) Pechorin B) Onegin C) Xlestakov D) Bezuxov To'g'ri javob: A) Pechorin✔ 15. Don Kixot o'z xonimi deb e'zozlagan qishloq qizi qanday nomlanadi? A) Dezdemona B) Beatriche C) Esmeralda D) Dulsineya Tobosskaya To'g'ri javob: D) Dulsineya Tobosskaya ✔ 16. Mark Tvenning «Tom Soyerning sarguzashtlari» asari qaysi mamlakat hayotidan? A) Angliya B) AQSH C) Fransiya D) Rossiya To'g'ri javob: B) AQSH ✔ 17. Chexovning «Olchazor» asari qaysi adabiy turga mansub? A) Epos B) Lirika C) Lirik-epik tur D) Drama To'g'ri javob: D) Drama ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 18. G'azalning odatda shoir taxallusi keltiriladigan so'nggi bayti qanday ataladi? A) Matla' B) Raviy C) Maqta' D) Radif To'g'ri javob: C) Maqta' ✔ 19. Har bir baytining misralari o'zaro qofiyalanadigan (aa, bb, cc...) she'r shakli qaysi? A) Ruboiy B) G'azal C) Masnaviy D) Qit'a To'g'ri javob: C) Masnaviy ✔ 20. Barmoq vazni nimaga asoslanadi? A) Cho'ziq va qisqa hijolar almashinuviga B) Faqat ichki qofiyaga C) Faqat radif takroriga D) Misralardagi bo'g'inlar sonining tengligi va turoqlanishga To'g'ri javob: D) Misralardagi bo'g'inlar sonining tengligi va turoqlanishga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 246 Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 21. Tolstoyning avtobiografik trilogiyasi qaysi? A) «Bolalik», «Kavkaz asiri», «Tirilish» B) «O'smirlik», «Hojimurod», «Yoshlik» C) «Bolalik», «O'smirlik», «Yoshlik» D) «Kreytser sonatasi», «Bolalik», «Tirilish» To'g'ri javob: C) «Bolalik», «O'smirlik», «Yoshlik»✔ 22. «Anna Karenina» romanida Anna sevib qolgan zobit kim? A) Levin B) Vronskiy C) Karenin D) Bolkonskiy To'g'ri javob: B) Vronskiy ✔ 23. «Hojimurod» qissasi muqaddimasida qahramonning yengilmas tabiati nimaga qiyoslanadi? A) Bahorda ochilgan lolaga B) Shamolda egilgan majnuntolga C) Oyoq osti qilinsa ham bosh ko'targan tikanli qushqo'nmasga D) Qadimiy chinorga To'g'ri javob: C) Oyoq osti qilinsa ham bosh ko'targan tikanli qushqo'nmasga ✔ 24. Tolstoyning «Sevastopol hikoyalari» qaysi urush taassurotlari asosida yozilgan? A) Kavkaz urushi B) Birinchi jahon urushi C) Qrim urushi D) 1812-yilgi Vatan urushi To'g'ri javob: C) Qrim urushi ✔ 25. Tolstoy 1910-yilda qayerda vafot etgan? A) Astapovo temir yo'l stansiyasida B) Moskvadagi uyida C) Parijda D) Kavkazda To'g'ri javob: A) Astapovo temir yo'l stansiyasida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 247 Ingliz tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Past Simple and Past Continuous 1. Yesterday I ___ up at 7, ___ a shower and went to school. A) get / have B) got / had C) was getting / was having D) got / was having To'g'ri javob: B) got / had✔ 2. Read: «Aziz was reading in his room. Suddenly he heard a strange noise.» Which action was already in progress? A) Aziz was reading. B) Aziz heard a noise. C) Aziz made a noise. D) Aziz left his room. To'g'ri javob: A) Aziz was reading. ✔ 3. What ___ you doing at 8 o'clock last night? A) was B) were C) are D) did To'g'ri javob: B) were ✔ 4. What is the Past Simple of «fall»? A) falled B) fallen C) felt D) fell To'g'ri javob: D) fell ✔ 5. While Sardor was walking home, it ___ to rain. A) starts B) started C) has started D) was starting To'g'ri javob: B) started ✔ 6. When I arrived at the party, everyone ___. A) is dancing B) has danced C) was dancing D) dances To'g'ri javob: C) was dancing ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 248 Bo'lim (BSB): Grammar — Present Simple and Present Continuous 7. Which sentence is correct? A) I knows her very well. B) I am knowing her very well. C) I know her very well. D) I knowing her very well. To'g'ri javob: C) I know her very well.✔ 8. This soup ___ delicious. Can I have some more? A) tasting B) tastes C) taste D) is tasting To'g'ri javob: B) tastes ✔ 9. Malika ___ to music right now, so she can't hear the phone. A) is listening B) listened C) listens D) listen To'g'ri javob: A) is listening ✔ 10. My parents ___ their 20th wedding anniversary this weekend, so we are all very busy. A) are celebrating B) celebrates C) is celebrating D) celebrating To'g'ri javob: A) are celebrating ✔ 11. We ___ a lot of time together these days because we're working on the same project. A) has spent B) is spending C) are spending D) spends To'g'ri javob: C) are spending ✔ 12. Look! The children ___ in the garden. A) are playing B) play C) plays D) has played To'g'ri javob: A) are playing ✔ 13. How often ___ your cousins? A) are you visiting B) you visit C) does you visit D) do you visit To'g'ri javob: D) do you visit ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 249 Bo'lim (BSB): Grammar — Past Perfect 14. Which time expression is often used with the Past Perfect? A) next week B) at the moment C) tomorrow D) by the time To'g'ri javob: D) by the time✔ 15. «When I arrived, Laylo had gone home.» Which action happened first? A) Laylo arrived. B) I arrived. C) Both happened at the same time. D) Laylo went home. To'g'ri javob: D) Laylo went home. ✔ 16. By the time the police arrived, the thieves ___. A) had escaped B) are escaping C) have escaped D) escape To'g'ri javob: A) had escaped ✔ 17. Before the 20th century, people ___ never ___ in a plane. A) had / flew B) have / flown C) did / fly D) had / flown To'g'ri javob: D) had / flown ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — People and relationships 18. Your mother's father is your ___. A) grandfather B) stepfather C) father-in-law D) uncle To'g'ri javob: A) grandfather ✔ 19. A person who is always ready to help and give things to others is ___. A) lazy B) selfish C) mean D) generous To'g'ri javob: D) generous ✔ 20. Feeling unhappy because someone has something that you want is being ___. A) jealous B) grateful C) proud D) confident To'g'ri javob: A) jealous ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 250 Bo'lim (BSB): Reading and Word formation — Personality 21. Read: «My grandmother lives with us. Every evening she tells us stories about her childhood in a small village near Bukhara.» Where did the grandmother grow up? A) in a big city abroad B) in Tashkent C) in the centre of Bukhara D) in a village near Bukhara To'g'ri javob: D) in a village near Bukhara✔ 22. Read: «Jasur and Timur have been friends since they were six. Jasur is outgoing and loves sport, while Timur is quiet and prefers reading. Although they are very different, they never argue, because they respect each other's interests.» Why do the boys never argue? A) They have the same hobbies. B) They respect each other's interests. C) They rarely meet each other. D) They are brothers. To'g'ri javob: B) They respect each other's interests. ✔ 23. My grandmother is a very ___ (WISDOM) woman. A) wise B) wiseness C) wisely D) wisdomful To'g'ri javob: A) wise ✔ 24. Choose the noun formed from «happy». A) happiness B) unhappy C) happier D) happily To'g'ri javob: A) happiness ✔ 25. Which of these words is a noun? A) confidently B) self-confident C) confidence D) confident To'g'ri javob: C) confidence ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 251 Ingliz tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Past Simple and Past Continuous 1. I didn't hear the doorbell because I ___ a shower. A) has had B) had C) have D) was having To'g'ri javob: D) was having✔ 2. How ___ you meet your best friend? A) was B) did C) were D) do To'g'ri javob: B) did ✔ 3. He ___ his phone while he ___ across the park. A) dropped / was running B) was dropping / runs C) was dropping / ran D) drops / was running To'g'ri javob: A) dropped / was running ✔ 4. Find the mistake: «When I was a child, I was having a dog called Bobik.» A) was having → had B) a child → child C) was → were D) called → calling To'g'ri javob: A) was having → had ✔ 5. Last summer, we ___ to the mountains every weekend. A) have gone B) go C) went D) were going To'g'ri javob: C) went ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Present Simple and Present Continuous 6. Find the mistake: «I am needing some help with my homework.» A) my → mine B) some → any C) am needing → need D) with → for To'g'ri javob: C) am needing → need ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 252 7. The Earth ___ around the Sun. A) go B) goes C) is going D) going To'g'ri javob: B) goes✔ 8. Which sentence describes a temporary situation? A) My uncle works in a bank. B) She speaks French and German. C) I live in Tashkent with my parents. D) I'm living with my aunt until I find a flat. To'g'ri javob: D) I'm living with my aunt until I find a flat. ✔ 9. Why ___ you ___ at me like that? Is something wrong? A) do / looking B) does / look C) are / looking D) is / looking To'g'ri javob: C) are / looking ✔ 10. At the moment, Aziz ___ for his exams, so he can't come out. A) studied B) study C) is studying D) studies To'g'ri javob: C) is studying ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Past Perfect 11. Find the mistake: «I didn't know the man because I have never met him before.» A) have never met → had never met B) the man → a man C) didn't know → hadn't know D) before → ago To'g'ri javob: A) have never met → had never met ✔ 12. Choose the correct Past Perfect question. A) Did you had been abroad before 2020? B) Had you ever been abroad before 2020? C) Had you ever went abroad before 2020? D) Were you ever been abroad before 2020? To'g'ri javob: B) Had you ever been abroad before 2020? ✔ 13. Which sentence is in the Past Perfect? A) They have known each other for years. B) They had known each other for years. C) They were knowing each other. D) They knew each other well. To'g'ri javob: B) They had known each other for years. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 253 14. By the end of the lesson, we ___ three new texts. A) have translated B) translate C) had translated D) are translating To'g'ri javob: C) had translated✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — People and relationships 15. I really ___ with my cousin; we never argue. A) get by B) get on well C) get over D) get up To'g'ri javob: B) get on well ✔ 16. Bekzod takes ___ his father: they are both tall and have dark hair. A) after B) off C) up D) over To'g'ri javob: A) after ✔ 17. Someone you know a little but who is not a close friend is an ___. A) opponent B) partner C) acquaintance D) ancestor To'g'ri javob: C) acquaintance ✔ 18. Laylo and her best friend ___ last week, but they made up the next day. A) fell down B) fell behind C) fell over D) fell out To'g'ri javob: D) fell out ✔ 19. A person who works with you is your ___. A) colleague B) relative C) classmate D) neighbour To'g'ri javob: A) colleague ✔ 20. My best friend is very ___: she always keeps her promises. A) careless B) reliable C) rude D) shy To'g'ri javob: B) reliable ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 254 21. She is very ___: she loves meeting new people and going to parties. A) lonely B) reserved C) sociable D) shy To'g'ri javob: C) sociable✔ Bo'lim (BSB): Reading and Word formation — Personality 22. Read: «People say that a true friend is someone who stays with you in difficult times, not only when everything is easy.» What does the text say about a true friend? A) A true friend helps you when life is hard. B) A true friend is always easy to find. C) A true friend gives you expensive presents. D) A true friend never disagrees with you. To'g'ri javob: A) A true friend helps you when life is hard. ✔ 23. Don't be so ___ (PATIENT)! The bus will come soon. A) unpatient B) patient C) patience D) impatient To'g'ri javob: D) impatient ✔ 24. She is very ___ (CREATE): she always has new ideas. A) creative B) creatively C) creation D) creator To'g'ri javob: A) creative ✔ 25. Read: «A survey found that teenagers who eat dinner with their family at least four times a week feel closer to their parents. They also find it easier to talk about their problems.» According to the survey, family dinners help teenagers ___. A) get better marks at school B) talk about their problems more easily C) eat healthier food D) make more friends at school To'g'ri javob: B) talk about their problems more easily ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 255 Ingliz tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Past Simple and Past Continuous 1. I ___ dinner when the phone rang. A) had B) was having C) am having D) have To'g'ri javob: B) was having✔ 2. The children ___ when their parents came home, so the house was quiet. A) slept B) are sleeping C) were sleeping D) sleep To'g'ri javob: C) were sleeping ✔ 3. They ___ football when the storm started, so they ran inside. A) are playing B) were playing C) played D) play To'g'ri javob: B) were playing ✔ 4. Choose the correct negative form of «She went to the concert». A) She didn't go to the concert. B) She doesn't went to the concert. C) She wasn't go to the concert. D) She didn't went to the concert. To'g'ri javob: A) She didn't go to the concert. ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Present Simple and Present Continuous 5. My brother usually ___ to school by bus, but today he ___. A) goes / is walking B) goes / walk C) is going / walks D) is going / is walk To'g'ri javob: A) goes / is walking ✔ 6. Dilnoza ___ two languages fluently. A) speaks B) speak C) are speaking D) is speaking To'g'ri javob: A) speaks ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 256 7. My sister ___ my clothes without asking! It's so annoying. A) always borrowing B) is borrowing always C) always is borrowing D) is always borrowing To'g'ri javob: D) is always borrowing✔ 8. Choose the correct option: Water ___ at 100 degrees Celsius. A) has boiled B) boil C) boils D) is boiling To'g'ri javob: C) boils ✔ 9. Which verb is NOT normally used in the continuous form? A) cook B) run C) belong D) write To'g'ri javob: C) belong ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Past Perfect 10. Mother was angry because the children ___ the window. A) break B) have broken C) had broke D) had broken To'g'ri javob: D) had broken ✔ 11. He was tired because he ___ for ten hours. A) had worked B) will work C) works D) has worked To'g'ri javob: A) had worked ✔ 12. Read: «Nodira came home late. Her family had eaten dinner, so she made a sandwich.» Why did Nodira make a sandwich? A) Her family had already eaten. B) She didn't like the dinner. C) She wanted to cook for the family. D) There was no bread at home. To'g'ri javob: A) Her family had already eaten. ✔ 13. I couldn't pay because I ___ my wallet at home. A) leave B) have left C) had left D) was leaving To'g'ri javob: C) had left ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 257 14. What is the past participle of «write»? A) wrote B) writen C) writed D) written To'g'ri javob: D) written✔ 15. What is the past participle of «forget»? A) forgotten B) forgot C) forgoten D) forgetted To'g'ri javob: A) forgotten ✔ 16. Choose the correct sentence with the Past Perfect. A) When I had phoned her, she already goes out. B) When I phoned her, she had already gone out. C) When I phoned her, she has already gone out. D) When I phone her, she had already gone out. To'g'ri javob: B) When I phoned her, she had already gone out. ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — People and relationships 17. A ___ person can wait calmly without getting angry. A) moody B) patient C) impatient D) bossy To'g'ri javob: B) patient ✔ 18. Your brother's daughter is your ___. A) nephew B) niece C) aunt D) cousin To'g'ri javob: B) niece ✔ 19. My grandparents ___ me ___ when my parents worked abroad. A) took / off B) brought / up C) looked / up D) grew / up To'g'ri javob: B) brought / up ✔ 20. «To make up» with someone means ___. A) to look after someone B) to become friends again after an argument C) to tell lies about someone D) to meet someone for the first time To'g'ri javob: B) to become friends again after an argument ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 258 21. The opposite of «shy» is ___. A) quiet B) nervous C) outgoing D) timid To'g'ri javob: C) outgoing✔ Bo'lim (BSB): Reading and Word formation — Personality 22. Read: «My grandmother lives with us. Every evening she tells us stories about her childhood in a small village near Bukhara. She had no TV then, so the family spent evenings talking and singing together.» What did her family do in the evenings? A) They watched TV together. B) They talked and sang together. C) They read newspapers. D) They travelled to Bukhara. To'g'ri javob: B) They talked and sang together. ✔ 23. Read: «When Nilufar moved to a new school, she felt lonely at first. Then she joined the chess club, where she met two girls who soon became her closest friends.» How did Nilufar make new friends? A) by inviting girls to her home B) by talking to her teacher C) by moving to a new city D) by joining the chess club To'g'ri javob: D) by joining the chess club ✔ 24. She is never on time and often forgets her promises. She is very ___ (RELY). A) relying B) reliability C) unreliable D) reliable To'g'ri javob: C) unreliable ✔ 25. Choose the adjective with a negative prefix meaning «not honest». A) imhonest B) dishonest C) inhonest D) unhonest To'g'ri javob: B) dishonest ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 259 Ingliz tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Past Simple and Past Continuous 1. What is the Past Simple of «teach»? A) taught B) tought C) thought D) teached To'g'ri javob: A) taught✔ 2. I ___ TV when suddenly the lights went out. A) watch B) watched C) am watching D) was watching To'g'ri javob: D) was watching ✔ 3. Choose the correct Past Simple question. A) You did saw the match yesterday? B) Were you see the match yesterday? C) Did you see the match yesterday? D) Did you saw the match yesterday? To'g'ri javob: C) Did you see the match yesterday? ✔ 4. At this time last year, my family ___ in Samarkand. A) was living B) is living C) has lived D) lives To'g'ri javob: A) was living ✔ 5. Kamola ___ her leg while she was skiing in Chimgan. A) broke B) was breaking C) breaks D) has broken To'g'ri javob: A) broke ✔ 6. We ___ each other at a summer camp in 2019. A) meet B) met C) have met D) were meeting To'g'ri javob: B) met ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 260 7. While I ___ my homework, my brother was watching TV. A) have done B) did C) was doing D) do To'g'ri javob: C) was doing✔ 8. Which sentence shows two actions happening at the same time in the past? A) Mum cooked dinner and then Dad washed up. B) When Dad arrived, Mum served dinner. C) While Mum was cooking, Dad was cleaning the car. D) Mum had cooked dinner before Dad arrived. To'g'ri javob: C) While Mum was cooking, Dad was cleaning the car. ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Present Simple and Present Continuous 9. According to the timetable, the train ___ at 7:15 every morning. A) leaving B) is leaving C) leaves D) leave To'g'ri javob: C) leaves ✔ 10. She ___ coffee; she prefers tea. A) not likes B) isn't liking C) doesn't like D) don't like To'g'ri javob: C) doesn't like ✔ 11. I ___ what you mean now. A) am understand B) am understanding C) understands D) understand To'g'ri javob: D) understand ✔ 12. Be quiet, please! The baby ___. A) are sleeping B) is sleeping C) sleeps D) sleep To'g'ri javob: B) is sleeping ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Past Perfect 13. The garden looked beautiful. Somebody ___ all the flowers. A) has watered B) is watering C) waters D) had watered To'g'ri javob: D) had watered ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 261 14. She ___ never ___ the sea before she went to Turkey. A) has / seen B) had / seen C) was / seen D) did / see To'g'ri javob: B) had / seen✔ 15. I recognised her immediately because I ___ her photo many times. A) had seen B) see C) was seeing D) have seen To'g'ri javob: A) had seen ✔ 16. Ali ___ the book, so he knew the ending of the film. A) has read B) reads C) had read D) is reading To'g'ri javob: C) had read ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — People and relationships 17. Choose the correct collocation: to ___ friends with someone. A) have B) take C) make D) do To'g'ri javob: C) make ✔ 18. The members of your family who lived long ago are your ___. A) descendants B) generations C) ancestors D) neighbours To'g'ri javob: C) ancestors ✔ 19. Someone who thinks only about himself is ___. A) reliable B) sociable C) selfish D) patient To'g'ri javob: C) selfish ✔ Bo'lim (BSB): Reading and Word formation — Personality 20. Choose the opposite of «responsible». A) inresponsible B) irresponsible C) disresponsible D) unresponsible To'g'ri javob: B) irresponsible ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 262 21. Read: «Dear Sevara, I'm sorry I was rude to you yesterday. I was tired and stressed about my exam, but that is no excuse. I hope we can still be friends. Madina» What is the main purpose of the note? A) to ask for help with an exam B) to apologise C) to invite Sevara to a party D) to complain about Sevara To'g'ri javob: B) to apologise✔ 22. Read: «Bobur is the eldest of four children. Since his parents both work long hours, he often helps his younger siblings with their homework and cooks simple meals.» Which statement is true? A) Bobur is the youngest child. B) Bobur is an only child. C) Bobur has three younger siblings. D) Bobur's parents don't work. To'g'ri javob: C) Bobur has three younger siblings. ✔ 23. Read: «Jasur and Timur have been friends since they were six. Jasur is outgoing and loves sport, while Timur is quiet and prefers reading.» Which word best describes Timur? A) outgoing B) bossy C) quiet D) sporty To'g'ri javob: C) quiet ✔ 24. Thank you for your ___ (KIND). A) kinder B) kindly C) kindness D) unkind To'g'ri javob: C) kindness ✔ 25. His ___ (ABLE) to stay calm helps everyone in difficult situations. A) ability B) ably C) unable D) able To'g'ri javob: A) ability ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 263 Ingliz tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Past Simple and Past Continuous 1. What is the Past Simple of «choose»? A) choosed B) choosen C) chose D) chosen To'g'ri javob: C) chose✔ 2. The teacher came in. The students ___ quiet immediately. A) became B) becomes C) become D) were becoming To'g'ri javob: A) became ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Present Simple and Present Continuous 3. Who ___ this bag belong to? A) does B) are C) is D) do To'g'ri javob: A) does ✔ 4. This box ___ a lot. What's inside? A) is weighing B) weighs C) weigh D) weighing To'g'ri javob: B) weighs ✔ 5. I ___ about buying a new phone, but I haven't decided yet. A) am think B) am thinking C) think D) thinks To'g'ri javob: B) am thinking ✔ 6. I ___ that this film is better than the book. A) think B) thinks C) am thought D) am thinking To'g'ri javob: A) think ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 264 Bo'lim (BSB): Grammar — Past Perfect 7. As soon as the guests ___, we started dinner. A) had arrived B) will arrive C) have arrived D) arrive To'g'ri javob: A) had arrived✔ 8. Rustam failed the test because he ___ for it. A) didn't studied B) hadn't studied C) wasn't study D) hasn't studied To'g'ri javob: B) hadn't studied ✔ 9. After she ___ her homework, she went out with her friends. A) has finished B) finishes C) had finished D) was finishing To'g'ri javob: C) had finished ✔ 10. It was my first trip by train. I ___ by train before. A) never travel B) was never travelling C) had never travelled D) have never travelled To'g'ri javob: C) had never travelled ✔ 11. When we got to the cinema, the film ___. A) has already started B) had already started C) was already start D) already starts To'g'ri javob: B) had already started ✔ 12. What is the past participle of «begin»? A) began B) begined C) begin D) begun To'g'ri javob: D) begun ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — People and relationships 13. My little brother is so ___: he never changes his mind, even when he is wrong. A) generous B) flexible C) cheerful D) stubborn To'g'ri javob: D) stubborn ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 265 14. He never tells lies. He is very ___. A) stubborn B) honest C) jealous D) dishonest To'g'ri javob: B) honest✔ 15. Who ___ your little sister when your mum is at work? A) looks into B) looks after C) looks up D) looks forward To'g'ri javob: B) looks after ✔ 16. A brother or a sister is called a ___. A) spouse B) cousin C) sibling D) parent To'g'ri javob: C) sibling ✔ 17. I ___ my older brother; he is my role model. A) look down on B) look after C) look for D) look up to To'g'ri javob: D) look up to ✔ 18. «Twins» are ___. A) two close friends from school B) two children born to the same mother at the same time C) a husband and his wife D) a brother and a sister of different ages To'g'ri javob: B) two children born to the same mother at the same time ✔ 19. Your husband's mother is your ___. A) stepmother B) aunt C) mother-in-law D) grandmother To'g'ri javob: C) mother-in-law ✔ Bo'lim (BSB): Reading and Word formation — Personality 20. Which suffix added to «care» makes an adjective meaning «not careful»? A) -ment B) -ness C) -less D) -ful To'g'ri javob: C) -less ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 266 21. He spoke ___ (POLITE) to the old lady. A) politeness B) politely C) polite D) politest To'g'ri javob: B) politely✔ 22. Our ___ (FRIEND) started at primary school. A) friended B) friendly C) friendship D) friendliness To'g'ri javob: C) friendship ✔ 23. Read: «Dear Sevara, I'm sorry I was rude to you yesterday. I was tired and stressed about my exam.» How did Madina feel yesterday? A) angry with her teacher B) tired and stressed C) bored and lonely D) happy and relaxed To'g'ri javob: B) tired and stressed ✔ 24. He is very ___ (FRIEND); he always smiles and says hello to everyone. A) friends B) friendliness C) friendly D) friendship To'g'ri javob: C) friendly ✔ 25. The children were very ___ (EXCITE) about the school trip. A) excitement B) exciting C) excited D) excitedly To'g'ri javob: C) excited ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 267 Ingliz tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Continuous and Future Perfect 1. Read: «Next Saturday at 9 a.m. Kamola will be taking part in a marathon. She hopes she will have finished it by noon.» What does Kamola hope? A) to watch the marathon on TV B) to complete the marathon before 12 o'clock C) to train for a marathon next year D) to start the marathon at noon To'g'ri javob: B) to complete the marathon before 12 o'clock✔ 2. By the end of this year, my parents ___ married for 20 years. A) will be being B) will have been C) had been D) are To'g'ri javob: B) will have been ✔ 3. «Will you have finished your homework by six?» Choose the correct short answer. A) Yes, I am. B) Yes, I have. C) Yes, I will. D) Yes, I do. To'g'ri javob: C) Yes, I will. ✔ 4. Find the mistake: «By next summer I will be passed my driving test.» A) my → the B) will be passed → will have passed C) next → the next D) By → In To'g'ri javob: B) will be passed → will have passed ✔ 5. By the time you arrive, we ___ the house. A) are cleaning B) will be clean C) will have cleaned D) cleaned To'g'ri javob: C) will have cleaned ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Future forms 6. Wait here. I ___ until the rain stops. A) waited B) have wait C) will wait D) am waited To'g'ri javob: C) will wait ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 268 7. Which sentence expresses a fixed arrangement? A) I think it will be sunny tomorrow. B) Maybe I'll go out later. C) Look out! You're going to fall. D) I'm meeting Ali at the café at 5 tomorrow. To'g'ri javob: D) I'm meeting Ali at the café at 5 tomorrow.✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Sport and health 8. If a match ends 2–2, it is a ___. A) draw B) win C) goal D) defeat To'g'ri javob: A) draw ✔ 9. Kurash is a traditional Uzbek ___ sport. A) swimming B) running C) wrestling D) ball To'g'ri javob: C) wrestling ✔ 10. A doctor writes a ___ so that you can get medicine at the chemist's. A) recipe B) prescription C) receipt D) description To'g'ri javob: B) prescription ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Lifestyles 11. I ___ my free time with my family at weekends. A) keep B) make C) do D) spend To'g'ri javob: D) spend ✔ 12. A ___ worker works only some hours or days of the week. A) part-time B) lifetime C) overtime D) full-time To'g'ri javob: A) part-time ✔ 13. Choose the item that does NOT belong to a healthy lifestyle. A) enough sleep B) regular exercise C) junk food D) fresh vegetables To'g'ri javob: C) junk food ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 269 14. Life in the countryside is usually ___ than life in a big city. A) noisier B) more crowded C) busier D) quieter To'g'ri javob: D) quieter✔ 15. The opposite of «urban» is ___. A) modern B) crowded C) local D) rural To'g'ri javob: D) rural ✔ 16. Which word describes a person who works too much? A) retired B) couch potato C) workaholic D) part-timer To'g'ri javob: C) workaholic ✔ 17. My grandmother lives in a ___ village where there are no shops or buses. A) crowded B) urban C) central D) remote To'g'ri javob: D) remote ✔ 18. A ___ is the usual order in which you do things every day. A) festival B) routine C) hobby D) adventure To'g'ri javob: B) routine ✔ Bo'lim (BSB): Phrasal verbs and Reading — Sport and health 19. I want to get fit, so I've ___ jogging. A) put off B) taken up C) turned down D) given up To'g'ri javob: B) taken up ✔ 20. Read: «Doctors recommend that teenagers sleep between eight and ten hours a night.» How many hours should teenagers sleep? A) 5–6 hours B) 8–10 hours C) 10–12 hours D) 6–7 hours To'g'ri javob: B) 8–10 hours ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 270 21. «To keep up with» someone means ___. A) to wake someone up B) to start a new hobby C) to move or progress at the same speed as them D) to stop doing something To'g'ri javob: C) to move or progress at the same speed as them✔ 22. I feel sick. I think I'm going to ___. A) throw away B) throw in C) throw out D) throw up To'g'ri javob: D) throw up ✔ 23. Our school match was ___ because of the heavy rain. A) called in B) called off C) called back D) called up To'g'ri javob: B) called off ✔ 24. If you feel tired during training, ___ and have a rest. A) turn down B) look down C) slow down D) put down To'g'ri javob: C) slow down ✔ 25. «To sign up for» a course means ___. A) to leave it B) to cancel it C) to teach it D) to join or register for it To'g'ri javob: D) to join or register for it ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 271 Ingliz tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Continuous and Future Perfect 1. Don't phone after 11 p.m. My parents ___. A) will be sleeping B) slept C) sleep D) will have slept To'g'ri javob: A) will be sleeping✔ 2. By 2035, scientists ___ a cure for this disease. A) find B) will have found C) are finding D) will be finding To'g'ri javob: B) will have found ✔ 3. ___ you be using the computer this evening? I need it for my project. A) Do B) Will C) Are D) Have To'g'ri javob: B) Will ✔ 4. «This time next week we will be flying to London.» The action will be ___. A) a past event B) in progress at a moment in the future C) finished before a moment in the future D) a regular habit To'g'ri javob: B) in progress at a moment in the future ✔ 5. This time tomorrow, I ___ on the beach. A) will lie down B) am lie C) will have lain D) will be lying To'g'ri javob: D) will be lying ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Future forms 6. I ___ my grandparents this Saturday. I've already bought the tickets. A) visit B) visited C) am visiting D) was visiting To'g'ri javob: C) am visiting ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 272 7. Which sentence is a promise? A) I'm seeing the dentist tomorrow. B) I'll help you with your project, I promise. C) It's going to snow — look at the sky. D) The train leaves at six. To'g'ri javob: B) I'll help you with your project, I promise.✔ 8. What ___ you ___ after you finish school? A) do / going B) are / going to do C) will / doing D) are / do To'g'ri javob: B) are / going to do ✔ 9. A: I'm thirsty. B: Wait, I ___ you a glass of water. A) get B) was getting C) 'll get D) got To'g'ri javob: C) 'll get ✔ 10. My sister ___ married in June. The wedding is all planned. A) got B) will getting C) gets D) is getting To'g'ri javob: D) is getting ✔ 11. Be careful! You ___ that glass! A) drop B) dropped C) are going to drop D) will dropping To'g'ri javob: C) are going to drop ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Sport and health 12. Lack of ___ makes it hard to concentrate at school. A) homework B) noise C) stress D) sleep To'g'ri javob: D) sleep ✔ 13. The place where you play tennis is called a ___. A) court B) pitch C) track D) ring To'g'ri javob: A) court ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 273 14. Choose the correct verb: to ___ volleyball. A) play B) do C) go D) make To'g'ri javob: A) play✔ 15. The place where boxers fight is called a ___. A) pitch B) pool C) ring D) court To'g'ri javob: C) ring ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Lifestyles 16. «To make ends meet» means ___. A) to save a lot of money B) to have just enough money to live C) to finish work early D) to meet friends at the end of the day To'g'ri javob: B) to have just enough money to live ✔ 17. My dad works from home, so he doesn't have to ___ to the office every day. A) deliver B) commute C) transport D) export To'g'ri javob: B) commute ✔ 18. Choose the correct collocation: to ___ a healthy lifestyle. A) make B) lead C) play D) do To'g'ri javob: B) lead ✔ 19. A ___ is a person who lives next door to you. A) landlord B) tenant C) guest D) neighbour To'g'ri javob: D) neighbour ✔ Bo'lim (BSB): Phrasal verbs and Reading — Sport and health 20. You should ___ on sweets if you want to be healthy. A) cut up B) cut down C) cut in D) cut off To'g'ri javob: B) cut down ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 274 21. Read: «Doctors recommend that teenagers sleep between eight and ten hours a night. However, many students go to bed late because they use their phones. Experts suggest switching off screens an hour before bedtime.» What do experts suggest? A) using phones in bed B) turning off screens an hour before sleep C) sleeping only six hours D) going to bed after midnight To'g'ri javob: B) turning off screens an hour before sleep✔ 22. Our team was ___ of the competition in the first round. A) knocked down B) knocked over C) knocked out D) knocked off To'g'ri javob: C) knocked out ✔ 23. Read: «Our school organises a sports day every May. Students compete in running, long jump and tug of war. The class with the most points gets a cup.» What does the winning class receive? A) a cup B) a free trip C) new sports equipment D) a medal for each student To'g'ri javob: A) a cup ✔ 24. Read: «Zarina broke her arm in a gymnastics lesson. The doctor said she would need to wear a cast for six weeks and could not train during that time.» Why can't Zarina train? A) She is too tired. B) Her arm is broken. C) The gym is closed. D) Her coach is ill. To'g'ri javob: B) Her arm is broken. ✔ 25. The runner was very tired, but she didn't ___ and finished the race. A) look up B) give up C) pick up D) take up To'g'ri javob: B) give up ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 275 Ingliz tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Continuous and Future Perfect 1. In two years' time, I ___ school and I'll be at university. A) had left B) will have left C) will be leave D) leave To'g'ri javob: B) will have left✔ 2. At 10 a.m. tomorrow, the students ___ their English test. A) wrote B) will be writing C) writes D) will have write To'g'ri javob: B) will be writing ✔ 3. I ___ this book by Friday, so I can give it back to you then. A) am read B) had read C) will be reading D) will have read To'g'ri javob: D) will have read ✔ 4. Tomorrow at noon, the plane ___ over the Atlantic. A) flies B) flew C) will be flying D) will have flown To'g'ri javob: C) will be flying ✔ 5. Choose the Future Perfect form of «finish» (she). A) she will be finishing B) she will have finished C) she had finished D) she has finished To'g'ri javob: B) she will have finished ✔ 6. Don't call me at 8; I ___ dinner then. A) will be having B) have had C) will have had D) had To'g'ri javob: A) will be having ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 276 7. Which sentence is in the Future Continuous? A) We will be waiting for you at the station. B) We waited for you. C) We are going to wait. D) We will have waited for an hour. To'g'ri javob: A) We will be waiting for you at the station.✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Future forms 8. Choose the correct sentence about a timetable. A) The museum opens at 9 a.m. every day. B) The museum open at 9 a.m. every day. C) The museum is opening at 9 a.m. every day. D) The museum will opening at 9 a.m. every day. To'g'ri javob: A) The museum opens at 9 a.m. every day. ✔ 9. I think robots ___ most housework in the future. A) do B) did C) will do D) are doing To'g'ri javob: C) will do ✔ 10. Which word is often used in predictions with «will»? A) already B) probably C) ago D) yesterday To'g'ri javob: B) probably ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Sport and health 11. He ___ his ankle while playing basketball. A) caught B) felt C) sprained D) got To'g'ri javob: C) sprained ✔ 12. When your body temperature is too high, you have a ___. A) fever B) cough C) sore throat D) rash To'g'ri javob: A) fever ✔ 13. People who watch a sports event are ___. A) athletes B) players C) judges D) spectators To'g'ri javob: D) spectators ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 277 14. Choose the correct verb: to ___ karate. A) play B) do C) go D) make To'g'ri javob: B) do✔ 15. In football, the player who protects the goal is the ___. A) referee B) coach C) goalkeeper D) striker To'g'ri javob: C) goalkeeper ✔ 16. Which of these is a symptom of a cold? A) a runny nose B) a sprained ankle C) a broken arm D) sunburn To'g'ri javob: A) a runny nose ✔ 17. The Summer Olympic Games take place every ___ years. A) four B) two C) three D) five To'g'ri javob: A) four ✔ 18. Eating too much sugar can ___ your teeth. A) improve B) strengthen C) damage D) protect To'g'ri javob: C) damage ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Lifestyles 19. «I can't afford it» means ___. A) I don't want it B) I don't have enough money for it C) It is too heavy for me D) I have already bought it To'g'ri javob: B) I don't have enough money for it ✔ 20. Spending too many hours in front of phones and computers is called too much ___. A) screen time B) overtime C) free time D) part time To'g'ri javob: A) screen time ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 278 21. A tall building with many apartments is called a ___. A) cottage B) block of flats C) villa D) farmhouse To'g'ri javob: B) block of flats✔ Bo'lim (BSB): Phrasal verbs and Reading — Sport and health 22. Read: «Just 30 minutes of walking a day can improve your heart health.» How long should you walk every day, according to the text? A) 10 minutes B) 30 minutes C) 3 hours D) one hour To'g'ri javob: B) 30 minutes ✔ 23. I've ___ weight recently. My jeans are too tight. A) taken off B) worked out C) put on D) given in To'g'ri javob: C) put on ✔ 24. Read: «Walking is one of the easiest ways to stay healthy. It costs nothing, you don't need special equipment, and you can do it almost anywhere. Just 30 minutes a day can improve your heart health.» Which advantage of walking is NOT mentioned? A) It is good for your heart. B) It is free. C) It helps you lose weight quickly. D) It needs no special equipment. To'g'ri javob: C) It helps you lose weight quickly. ✔ 25. Sevara ___ at the gym three times a week. A) takes in B) works on C) works out D) makes out To'g'ri javob: C) works out ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 279 Ingliz tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Continuous and Future Perfect 1. In 50 years, people ___ in cities on the Moon, perhaps. A) are lived B) lived C) will have live D) will be living To'g'ri javob: D) will be living✔ 2. How many pages ___ you ___ by the end of the week? A) are / written B) will / be write C) do / write D) will / have written To'g'ri javob: D) will / have written ✔ 3. I can't meet you at 3 p.m. — I ___ football then. A) played B) play C) will have played D) will be playing To'g'ri javob: D) will be playing ✔ 4. The builders say they ___ the new bridge by December. A) completed B) are complete C) will have completed D) will be complete To'g'ri javob: C) will have completed ✔ 5. Which time expression is typical of the Future Perfect? A) by next Monday B) at this moment C) last week D) every day To'g'ri javob: A) by next Monday ✔ 6. By the time we get to the cinema, the film ___. A) started B) will be start C) will have started D) has start To'g'ri javob: C) will have started ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 280 Bo'lim (BSB): Grammar — Future forms 7. Read: «Dilshod has saved money for a year. He has chosen a bike, and next week he is going to buy it.» What does «is going to» show here? A) a sudden decision B) a plan he made before C) a past habit D) a timetable To'g'ri javob: B) a plan he made before✔ 8. We've decided: we ___ a new flat next year. A) buy B) bought C) will buying D) are going to buy To'g'ri javob: D) are going to buy ✔ 9. Choose the best reply: «I've got a terrible headache.» A) I got you some medicine yesterday. B) I'll get you some medicine. C) I get you some medicine. D) I was getting you some medicine. To'g'ri javob: B) I'll get you some medicine. ✔ 10. Find the mistake: «I will phone you as soon as I will arrive.» A) will arrive → arrive B) as soon as → as long C) you → to you D) will phone → phone To'g'ri javob: A) will arrive → arrive ✔ 11. When I ___ home, I'll call you. A) will get B) get C) got D) am going to get To'g'ri javob: B) get ✔ 12. ___ you come to my birthday party on Sunday? A) Did B) Will C) Are D) Do To'g'ri javob: B) Will ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Sport and health 13. You can ___ a cold if you go out in winter without a warm coat. A) hold B) catch C) take D) make To'g'ri javob: B) catch ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 281 14. A ___ is a person who trains a sports team. A) referee B) sponsor C) coach D) fan To'g'ri javob: C) coach✔ 15. A ___ diet includes the right amounts of different types of food. A) balanced B) heavy C) fast D) strict To'g'ri javob: A) balanced ✔ 16. Choose the correct verb: to ___ swimming. A) make B) do C) play D) go To'g'ri javob: D) go ✔ 17. Fresh fruit and vegetables contain a lot of ___ that our body needs. A) cholesterol B) caffeine C) vitamins D) alcohol To'g'ri javob: C) vitamins ✔ 18. You should ___ before running to prevent injuries. A) wake up B) give up C) warm up D) make up To'g'ri javob: C) warm up ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Lifestyles 19. Someone who has stopped working because of their age is ___. A) unemployed B) promoted C) retired D) employed To'g'ri javob: C) retired ✔ 20. Our street is very ___: there are always lots of people and cars. A) empty B) peaceful C) busy D) quiet To'g'ri javob: C) busy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 282 21. A person who doesn't eat meat or fish is a ___. A) chef B) butcher C) vegetarian D) waiter To'g'ri javob: C) vegetarian✔ 22. People who have a ___ lifestyle travel from place to place and do not live in one place. A) settled B) sedentary C) urban D) nomadic To'g'ri javob: D) nomadic ✔ 23. A family made up of just two parents and their children is called a ___ family. A) joint B) nuclear C) royal D) extended To'g'ri javob: B) nuclear ✔ Bo'lim (BSB): Phrasal verbs and Reading — Sport and health 24. Read: «Drinking enough water is important, especially in hot weather. When you don't drink enough, you can get headaches and feel tired.» What can happen if you don't drink enough water? A) You will become stronger. B) You can catch a cold. C) You can get headaches. D) You will sleep better. To'g'ri javob: C) You can get headaches. ✔ 25. Can you ___ for me in the match on Saturday? I'm ill. A) stand out B) stand by C) stand in D) stand up To'g'ri javob: C) stand in ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 283 Ingliz tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Continuous and Future Perfect 1. Choose the correct negative: «By Monday I ___ the report.» A) will haven't written B) will have not wrote C) won't have written D) won't written To'g'ri javob: C) won't have written✔ 2. By the time he is 18, Sardor ___ in five different countries. A) lives B) had lived C) will be live D) will have lived To'g'ri javob: D) will have lived ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Future forms 3. The concert ___ at 7 p.m., according to the programme. A) will starting B) start C) is start D) starts To'g'ri javob: D) starts ✔ 4. «Shall I open the window?» What is this sentence? A) a prediction B) an offer C) a timetable D) a fixed plan To'g'ri javob: B) an offer ✔ 5. A: The phone is ringing. B: OK, I ___ it. A) answer B) answered C) was answering D) 'll answer To'g'ri javob: D) 'll answer ✔ 6. Look at those dark clouds! It ___ rain. A) is going to B) is raining C) was going to D) rains To'g'ri javob: A) is going to ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 284 7. Don't worry about the exam. I'm sure you ___. A) will pass B) passed C) are passing D) pass To'g'ri javob: A) will pass✔ 8. According to the weather forecast, tomorrow ___ cloudy. A) was B) will be C) be D) is being To'g'ri javob: B) will be ✔ 9. I ___ tell anyone your secret. I promise! A) don't B) am not C) won't D) am not going To'g'ri javob: C) won't ✔ 10. I'm sure our team ___ the match. They are much stronger. A) won B) is winning C) will win D) wins To'g'ri javob: C) will win ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Sport and health 11. The person who controls a football match and makes sure players follow the rules is the ___. A) referee B) coach C) captain D) spectator To'g'ri javob: A) referee ✔ 12. Which of these is an individual sport? A) football B) volleyball C) basketball D) gymnastics To'g'ri javob: D) gymnastics ✔ 13. Which sport is played with a racket and a shuttlecock? A) table tennis B) squash C) badminton D) tennis To'g'ri javob: C) badminton ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 285 14. A person or team that has won a competition is the ___. A) loser B) beginner C) champion D) amateur To'g'ri javob: C) champion✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Lifestyles 15. We need to ___ money for our summer holiday. A) waste B) save C) lose D) pay To'g'ri javob: B) save ✔ 16. Many young people prefer to live in ___ areas because there are more jobs there. A) rural B) isolated C) urban D) remote To'g'ri javob: C) urban ✔ 17. Grandparents, parents and children living together form an ___ family. A) extended B) nuclear C) only D) single To'g'ri javob: A) extended ✔ 18. In Uzbekistan, a traditional neighbourhood community is called a ___. A) bazaar B) mahalla C) madrasa D) choyxona To'g'ri javob: B) mahalla ✔ 19. Someone who spends many hours sitting and watching TV has a ___ lifestyle. A) sedentary B) active C) busy D) healthy To'g'ri javob: A) sedentary ✔ Bo'lim (BSB): Phrasal verbs and Reading — Sport and health 20. My father ___ smoking last year. Now he feels much better. A) gave up B) set up C) took up D) put on To'g'ri javob: A) gave up ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 286 21. Read: «Fast food is popular because it is cheap and quick. However, it often contains a lot of salt, sugar and fat, which can cause health problems if eaten too often.» What is the writer's opinion of fast food? A) It is always the best choice. B) It is too expensive. C) It is slow to prepare. D) It can be unhealthy if eaten too often. To'g'ri javob: D) It can be unhealthy if eaten too often.✔ 22. Read: «Ulugbek started playing table tennis when he was nine. Three years later he won the city championship.» How old was Ulugbek when he won the championship? A) 10 B) 3 C) 12 D) 9 To'g'ri javob: C) 12 ✔ 23. After the accident, it took him a long time to ___ his injury. A) get on B) get by C) get over D) get off To'g'ri javob: C) get over ✔ 24. Read: «Ulugbek started playing table tennis when he was nine. At first he lost almost every match, but he trained every day. Three years later he won the city championship.» What is the main idea of the text? A) Ulugbek never lost a match. B) Hard work leads to success. C) Table tennis is an easy sport. D) Children should not play sport. To'g'ri javob: B) Hard work leads to success. ✔ 25. Bekzod fainted, but he ___ after a few minutes. A) came up B) came round C) came across D) came off To'g'ri javob: B) came round ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 287 Ingliz tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Modals of deduction 1. «He might be ill.» What does this mean? A) I'm sure he is ill. B) Perhaps he is ill. C) I'm sure he isn't ill. D) He was ill yesterday. To'g'ri javob: B) Perhaps he is ill.✔ 2. That man looks exactly like Akmal. He ___ be his twin brother. A) mustn't B) can't C) must D) needn't To'g'ri javob: C) must ✔ 3. She has been working all day. She ___ be very tired. A) mustn't B) can't C) needn't D) must To'g'ri javob: D) must ✔ 4. You ___ be hungry already! You've just had a big lunch. A) can't B) might C) must D) should To'g'ri javob: A) can't ✔ 5. Someone is knocking. It ___ be the postman, but I'm not sure. A) mustn't B) could C) can't D) must To'g'ri javob: B) could ✔ 6. Find the mistake: «He must had forgotten about the meeting.» A) about → for B) forgotten → forgot C) must → can D) had → have To'g'ri javob: D) had → have ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 288 Bo'lim (BSB): Vocabulary — Science and technology 7. A ___ is a scientific test done to find out something. A) theory B) experiment C) discovery D) laboratory To'g'ri javob: B) experiment✔ 8. Don't forget to ___ your work before closing the program. A) crash B) save C) delete D) type To'g'ri javob: B) save ✔ 9. An object sent into space to travel around the Earth is a ___. A) meteor B) comet C) satellite D) planet To'g'ri javob: C) satellite ✔ 10. «Wireless» means ___. A) very fast B) without cables C) without electricity D) very cheap To'g'ri javob: B) without cables ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — The Passive 11. The telephone ___ by Alexander Graham Bell. A) invented B) has invented C) was invented D) is inventing To'g'ri javob: C) was invented ✔ 12. Who ___ the radio invented by? A) has B) did C) is D) was To'g'ri javob: D) was ✔ 13. Find the mistake: «The museum was build in the 19th century.» A) was → is B) in → on C) build → built D) the 19th → 19th To'g'ri javob: C) build → built ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 289 14. This bridge ___ in 1995. A) was built B) is built C) built D) has build To'g'ri javob: A) was built✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary and Reading — Arts 15. Read: «Last night I went to the Navoi Theatre to watch an opera. The singers were wonderful, but the performance was very long, and I felt tired by the end.» What did the writer NOT like about the opera? A) The theatre was cold. B) The tickets were expensive. C) It was too long. D) The singers were bad. To'g'ri javob: C) It was too long. ✔ 16. The novel «O'tkan kunlar» (Days Gone By) was written by ___. A) Abdulla Oripov B) Zahiriddin Muhammad Babur C) Abdulla Qodiriy D) Alisher Navoi To'g'ri javob: C) Abdulla Qodiriy ✔ 17. The people who watch a play or a concert are the ___. A) crew B) cast C) stage D) audience To'g'ri javob: D) audience ✔ 18. A long written story about imaginary people and events is a ___. A) novel B) newspaper C) biography D) poem To'g'ri javob: A) novel ✔ 19. Who wrote «Hamlet»? A) Jane Austen B) Mark Twain C) William Shakespeare D) Charles Dickens To'g'ri javob: C) William Shakespeare ✔ 20. A book about a person's life written by another person is a ___. A) novel B) diary C) biography D) autobiography To'g'ri javob: C) biography ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 290 21. A person who writes music is a ___. A) composer B) director C) painter D) conductor To'g'ri javob: A) composer✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Relative clauses 22. Which word can replace «who» or «which» in a defining relative clause? A) that B) whose C) where D) what To'g'ri javob: A) that ✔ 23. The hotel ___ we stayed in was very comfortable. A) who B) whose C) which D) where To'g'ri javob: C) which ✔ 24. 2018 was the year ___ I started learning English. A) where B) which C) who D) when To'g'ri javob: D) when ✔ 25. Choose the correct sentence with a relative pronoun. A) He gave me everything who I needed. B) He gave me everything what I needed. C) He gave me everything where I needed. D) He gave me everything that I needed. To'g'ri javob: D) He gave me everything that I needed. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 291 Ingliz tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Modals of deduction 1. Which modal shows that the speaker is almost certain that something is true? A) might B) could C) may D) must To'g'ri javob: D) must✔ 2. The window is broken and there's a football on the floor. The children ___ it. A) might broke B) must have broken C) can't have broken D) must breaking To'g'ri javob: B) must have broken ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Science and technology 3. A ___ is a device that turns sunlight into electricity. A) battery B) solar panel C) wind turbine D) kettle To'g'ri javob: B) solar panel ✔ 4. Before you can use some websites, you need to ___ with your password. A) log in B) switch off C) take off D) log out To'g'ri javob: A) log in ✔ 5. If a computer program suddenly stops working, we say it has ___. A) run out B) dropped out C) fallen D) crashed To'g'ri javob: D) crashed ✔ 6. Which word means «to make something better»? A) destroy B) invent C) discover D) improve To'g'ri javob: D) improve ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 292 7. Which device do you use to take photos? A) a keyboard B) a speaker C) a printer D) a camera To'g'ri javob: D) a camera✔ 8. Who was the first person to travel into space, in 1961? A) Valentina Tereshkova B) Yuri Gagarin C) Buzz Aldrin D) Neil Armstrong To'g'ri javob: B) Yuri Gagarin ✔ 9. A small program that you download to your phone is an ___. A) app B) icon C) screen D) cable To'g'ri javob: A) app ✔ 10. A person who creates something new for the first time is an ___. A) investor B) inventor C) instructor D) invention To'g'ri javob: B) inventor ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — The Passive 11. The homework ___ already ___. A) has / been done B) is / doing C) was / do D) has / done To'g'ri javob: A) has / been done ✔ 12. Change into the passive: «They clean the classroom every day.» A) The classroom is cleaned every day. B) The classroom was cleaned every day. C) The classroom is cleaning every day. D) The classroom cleans every day. To'g'ri javob: A) The classroom is cleaned every day. ✔ 13. The car ___ when I came to the garage. A) repairs B) is repaired C) was being repaired D) was repairing To'g'ri javob: C) was being repaired ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 293 14. The results ___ next week. A) announced B) are announce C) will be announced D) will announce To'g'ri javob: C) will be announced✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary and Reading — Arts 15. Read: «Our school drama club is putting on a play in May. Rehearsals are on Tuesdays and Thursdays after lessons.» When are the rehearsals? A) on Tuesdays and Thursdays B) on Mondays and Fridays C) every day in May D) only at weekends To'g'ri javob: A) on Tuesdays and Thursdays ✔ 16. Read: «Street art used to be seen as vandalism, but today many cities invite artists to paint walls to make neighbourhoods brighter.» How has the attitude to street art changed? A) Nobody paints walls anymore. B) People dislike it more now. C) It has been banned everywhere. D) People see it more positively now. To'g'ri javob: D) People see it more positively now. ✔ 17. A building where you can see famous paintings is an art ___. A) theatre B) stadium C) library D) gallery To'g'ri javob: D) gallery ✔ 18. Who painted «The Starry Night»? A) Claude Monet B) Vincent van Gogh C) Leonardo da Vinci D) Pablo Picasso To'g'ri javob: B) Vincent van Gogh ✔ 19. The person who leads an orchestra is a ___. A) producer B) composer C) conductor D) director To'g'ri javob: C) conductor ✔ 20. The written text of a play or film is the ___. A) screen B) script C) stage D) scene To'g'ri javob: B) script ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 294 21. The film was so ___ that I fell asleep. A) exciting B) thrilling C) bored D) boring To'g'ri javob: D) boring✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Relative clauses 22. I have a friend ___ brother is a famous footballer. A) which B) whose C) whom D) who To'g'ri javob: B) whose ✔ 23. Choose the correct sentence with a non-defining relative clause. A) Tashkent, which is the capital of Uzbekistan, is a big city. B) Tashkent, who is the capital of Uzbekistan, is a big city. C) Tashkent, that is the capital of Uzbekistan, is a big city. D) Tashkent, where is the capital of Uzbekistan, is a big city. To'g'ri javob: A) Tashkent, which is the capital of Uzbekistan, is a big city. ✔ 24. The boy ___ bike was stolen called the police. A) who B) which C) who's D) whose To'g'ri javob: D) whose ✔ 25. In which sentence can the relative pronoun be left out? A) The man who called you is here. B) The film that we watched was boring. C) The house which stands on the hill is old. D) The girl whose bag was stolen cried. To'g'ri javob: B) The film that we watched was boring. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 295 Ingliz tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Modals of deduction 1. This essay is excellent. A ten-year-old child ___ have written it alone. A) couldn't B) had to C) should D) must To'g'ri javob: A) couldn't✔ 2. He walked past me without saying hello. He ___ have seen me. A) should B) must C) can't D) would To'g'ri javob: C) can't ✔ 3. «She can't have forgotten.» What does this mean? A) She wasn't allowed to forget. B) Perhaps she forgot. C) She must remember it now. D) I'm sure she didn't forget. To'g'ri javob: D) I'm sure she didn't forget. ✔ 4. He didn't come to the party. He ___ have been ill, but I don't really know. A) might B) should C) can't D) must To'g'ri javob: A) might ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Science and technology 5. Websites and online data are stored on powerful computers called ___. A) servers B) monitors C) speakers D) keyboards To'g'ri javob: A) servers ✔ 6. When you send a file together with an email, you add an ___. A) account B) advertisement C) attachment D) address To'g'ri javob: C) attachment ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 296 7. Strong passwords help to protect your ___. A) keyboard B) battery C) personal data D) screen To'g'ri javob: C) personal data✔ Bo'lim (BSB): Grammar — The Passive 8. A new hospital ___ in our town at the moment. A) is being built B) has built C) builds D) is building To'g'ri javob: A) is being built ✔ 9. Change into the passive: «Someone stole my bike.» A) My bike is stolen. B) My bike stolen. C) My bike was stole. D) My bike was stolen. To'g'ri javob: D) My bike was stolen. ✔ 10. The new rules ___ by the headteacher last week. A) have introduced B) introduced C) are introducing D) were introduced To'g'ri javob: D) were introduced ✔ 11. Which sentence is in the passive voice? A) The window is very big. B) The window was broken by the ball. C) The ball broke the window. D) The boys are playing football. To'g'ri javob: B) The window was broken by the ball. ✔ 12. The Mona Lisa ___ by Leonardo da Vinci. A) is painting B) painted C) was painted D) has painted To'g'ri javob: C) was painted ✔ 13. The letters ___ every morning. A) is delivered B) are delivered C) deliver D) are deliver To'g'ri javob: B) are delivered ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 297 14. Mobile phones must ___ during the exam. A) switched off B) switch off C) be switch off D) be switched off To'g'ri javob: D) be switched off✔ 15. Our flat ___ painted next month. A) will been B) is going to be C) is going to D) are going to be To'g'ri javob: B) is going to be ✔ 16. Rice ___ in many parts of Asia. A) was grow B) grown C) is grown D) is growing To'g'ri javob: C) is grown ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary and Reading — Arts 17. Who composed the «Moonlight Sonata»? A) Wolfgang Amadeus Mozart B) Pyotr Tchaikovsky C) Ludwig van Beethoven D) Johann Sebastian Bach To'g'ri javob: C) Ludwig van Beethoven ✔ 18. The person in charge of making a film is the ___. A) audience B) critic C) actor D) director To'g'ri javob: D) director ✔ 19. A person who paints pictures is a ___. A) composer B) sculptor C) writer D) painter To'g'ri javob: D) painter ✔ 20. All the actors in a play or film are called the ___. A) audience B) crew C) script D) cast To'g'ri javob: D) cast ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 298 21. A book that a person writes about his or her own life is an ___. A) biography B) encyclopedia C) anthology D) autobiography To'g'ri javob: D) autobiography✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Relative clauses 22. My uncle, ___ lives in Namangan, is a teacher. A) who B) that C) which D) whose To'g'ri javob: A) who ✔ 23. The woman ___ lives next door is a doctor. A) which B) whose C) where D) who To'g'ri javob: D) who ✔ 24. The phone ___ I bought last week has already broken. A) whose B) that C) who D) where To'g'ri javob: B) that ✔ 25. «I didn't understand what he said.» Here «what» means ___. A) the thing that B) the place where C) the time when D) the person who To'g'ri javob: A) the thing that ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 299 Ingliz tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Modals of deduction 1. Choose the correct form: «They must ___ the news already.» A) heard B) hearing C) have hear D) have heard To'g'ri javob: D) have heard✔ 2. Read: «The museum is usually full, but today the car park is empty and the doors are locked.» Which conclusion is the most logical? A) The museum might have more visitors than usual. B) The museum can't be closed today. C) The museum must be closed today. D) The museum must be very busy today. To'g'ri javob: C) The museum must be closed today. ✔ 3. All the lights in their house are off. They ___ have gone to bed. A) mustn't B) should C) can't D) must To'g'ri javob: D) must ✔ 4. Malika speaks perfect Spanish with a Madrid accent. She ___ have lived in Spain. A) mustn't B) can't C) couldn't D) must To'g'ri javob: D) must ✔ 5. Where's my phone? I ___ have left it on the bus — I'm not sure. A) should B) can't C) may D) must To'g'ri javob: C) may ✔ 6. Choose the correct sentence about the past. A) She can't has finished the book so quickly. B) She can't have finish the book so quickly. C) She can't finished the book so quickly. D) She can't have finished the book so quickly. To'g'ri javob: D) She can't have finished the book so quickly. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 300 7. Jahongir ___ be at school today — I saw him at the hospital an hour ago. A) must B) has to C) can't D) should To'g'ri javob: C) can't✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Science and technology 8. A machine that can do tasks automatically, often instead of people, is a ___. A) telescope B) satellite C) robot D) microscope To'g'ri javob: C) robot ✔ 9. Many scientists work in a ___. A) laboratory B) lecture C) lavatory D) gallery To'g'ri javob: A) laboratory ✔ 10. To find information on the internet, you ___ it. A) look after B) find out C) search for D) look up to To'g'ri javob: C) search for ✔ 11. Alexander Fleming discovered penicillin in 1928. Penicillin is a kind of ___. A) painkiller B) vaccine C) vitamin D) antibiotic To'g'ri javob: D) antibiotic ✔ 12. A person who designs and builds machines, roads or bridges is an ___. A) architect B) engineer C) astronaut D) accountant To'g'ri javob: B) engineer ✔ 13. A useful thing that someone has created for the first time is an ___. A) inventor B) investment C) invention D) interview To'g'ri javob: C) invention ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 301 Bo'lim (BSB): Grammar — The Passive 14. Chess ___ to have started in India. A) has believed B) believes C) is believing D) is believed To'g'ri javob: D) is believed✔ 15. ___ this cake made by your mum? A) Did B) Does C) Was D) Has To'g'ri javob: C) Was ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary and Reading — Arts 16. A painting of mountains, fields or forests is a ___. A) still life B) portrait C) sculpture D) landscape To'g'ri javob: D) landscape ✔ 17. Read: «Kamoliddin Behzod was a famous miniature painter who lived in Herat in the 15th and 16th centuries. His bright, detailed pictures often show scenes of everyday life.» What kind of art is Behzod famous for? A) music B) sculpture C) architecture D) miniature painting To'g'ri javob: D) miniature painting ✔ 18. Read: «Our school drama club is putting on a play in May. Anyone can join — you don't need experience. Rehearsals are on Tuesdays and Thursdays after lessons.» Who can join the drama club? A) anyone who wants to B) only students who sing C) only teachers D) only experienced actors To'g'ri javob: A) anyone who wants to ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Relative clauses 19. A pilot is a person ___ flies planes. A) whose B) which C) who D) where To'g'ri javob: C) who ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 302 20. The reason ___ I'm late is the traffic. A) which B) where C) whose D) why To'g'ri javob: D) why✔ 21. The people to ___ I spoke were very helpful. A) whom B) that C) whose D) which To'g'ri javob: A) whom ✔ 22. The students, ___ were tired, went home early. A) which B) that C) whose D) who To'g'ri javob: D) who ✔ 23. Samarkand, ___ is one of the oldest cities in the world, attracts many tourists. A) which B) who C) that D) where To'g'ri javob: A) which ✔ 24. Join the sentences: «That's the man. His car was damaged.» A) That's the man who's car was damaged. B) That's the man whose car was damaged. C) That's the man which car was damaged. D) That's the man who car was damaged. To'g'ri javob: B) That's the man whose car was damaged. ✔ 25. Find the mistake: «The man which helped me was very kind.» A) helped → helps B) which → who C) was → were D) man → men To'g'ri javob: B) which → who ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 303 Ingliz tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Modals of deduction 1. That ___ be Bobur at the door — he is in London this week. A) must B) can't C) has to D) should To'g'ri javob: B) can't✔ 2. Nigora isn't answering her phone. She ___ be busy. A) can't B) needn't C) might D) mustn't To'g'ri javob: C) might ✔ 3. Which modal shows that something is possible but not certain? A) can't B) couldn't C) might D) must To'g'ri javob: C) might ✔ 4. I'm not sure where Lola is. She ___ be in the library. A) must B) can't C) has to D) might To'g'ri javob: D) might ✔ 5. Diyor got 100% in the test. He ___ have studied really hard. A) can't B) couldn't C) mustn't D) must To'g'ri javob: D) must ✔ 6. The ground is wet. It ___ have rained last night. A) must B) needn't C) can't D) mustn't To'g'ri javob: A) must ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 304 Bo'lim (BSB): Vocabulary — Science and technology 7. Who was the first person to walk on the Moon, in 1969? A) Charles Darwin B) Neil Armstrong C) Isaac Newton D) Yuri Gagarin To'g'ri javob: B) Neil Armstrong✔ 8. «To discover» means ___. A) to repeat an experiment B) to make something that never existed before C) to find something that existed but was unknown D) to break something into pieces To'g'ri javob: C) to find something that existed but was unknown ✔ 9. You use a ___ to look at very small things like cells. A) thermometer B) calculator C) telescope D) microscope To'g'ri javob: D) microscope ✔ 10. A scientist who studies plants and animals is a ___. A) chemist B) geologist C) biologist D) physicist To'g'ri javob: C) biologist ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — The Passive 11. My bag ___! I can't find it anywhere. A) has stolen B) steals C) is stealing D) has been stolen To'g'ri javob: D) has been stolen ✔ 12. «Romeo and Juliet» ___ by William Shakespeare. A) wrote B) has written C) was written D) is writing To'g'ri javob: C) was written ✔ 13. Change into the passive: «They will finish the stadium in 2027.» A) The stadium will be finish in 2027. B) The stadium will be finished in 2027. C) The stadium will finished in 2027. D) The stadium is finish in 2027. To'g'ri javob: B) The stadium will be finished in 2027. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 305 14. English ___ in many countries around the world. A) is speaking B) speaks C) spoken D) is spoken To'g'ri javob: D) is spoken✔ 15. The thief ___ by the police yesterday. A) caught B) is caught C) has been catch D) was caught To'g'ri javob: D) was caught ✔ 16. Why do we use «by» in a passive sentence? A) to show who did the action B) to show where the action happened C) to show when the action happened D) to show why the action happened To'g'ri javob: A) to show who did the action ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary and Reading — Arts 17. A ___ is a picture of a person, usually of their face. A) still life B) landscape C) portrait D) cartoon To'g'ri javob: C) portrait ✔ 18. A person who makes statues from stone or metal is a ___. A) novelist B) sculptor C) director D) photographer To'g'ri javob: B) sculptor ✔ 19. The famous «Khamsa» in the old Uzbek (Turkic) language was written by ___. A) Cho'lpon B) Alisher Navoi C) Erkin Vohidov D) Abdulla Qodiriy To'g'ri javob: B) Alisher Navoi ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Relative clauses 20. This is the book ___ I told you about. A) who B) which C) where D) whose To'g'ri javob: B) which ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 306 21. That's the school ___ my father studied. A) whose B) which C) where D) who To'g'ri javob: C) where✔ 22. Join the sentences: «I met a girl. She can speak four languages.» A) I met a girl who can speak four languages. B) I met a girl who she can speak four languages. C) I met a girl which can speak four languages. D) I met a girl whose can speak four languages. To'g'ri javob: A) I met a girl who can speak four languages. ✔ 23. A dictionary is a book ___ explains the meaning of words. A) that B) where C) when D) who To'g'ri javob: A) that ✔ 24. Do you remember the day ___ we first met? A) where B) whose C) when D) who To'g'ri javob: C) when ✔ 25. Is this the restaurant ___ you had dinner last night? A) who B) where C) whose D) which To'g'ri javob: B) where ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 307 Ingliz tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — The environment 1. We can save energy by ___ the lights when we leave a room. A) turning up B) switching off C) switching on D) plugging in To'g'ri javob: B) switching off✔ 2. The process of using old materials to make new products is called ___. A) burning B) wasting C) polluting D) recycling To'g'ri javob: D) recycling ✔ 3. A long period with little or no rain is a ___. A) storm B) avalanche C) flood D) drought To'g'ri javob: D) drought ✔ 4. Which is the most environmentally friendly way to get to school? A) driving a car alone B) taking a taxi C) cycling D) going by motorbike To'g'ri javob: C) cycling ✔ 5. People who work to protect the environment are often called ___. A) consumers B) economists C) tourists D) environmentalists To'g'ri javob: D) environmentalists ✔ 6. Gases such as carbon dioxide that trap heat in the atmosphere are called ___ gases. A) greenhouse B) cooling C) harmless D) noble To'g'ri javob: A) greenhouse ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 308 Bo'lim (BSB): Grammar — Reported speech 7. «What time does the film start?» I asked. → I asked what time ___. A) the film started B) does the film start C) did the film start D) the film did start To'g'ri javob: A) the film started✔ 8. Choose the correct verb: He ___ that he was busy. A) asked B) talked C) said D) told To'g'ri javob: C) said ✔ 9. Choose the correct verb: She ___ me that she was busy. A) told B) said C) spoke D) talked To'g'ri javob: A) told ✔ 10. «Can you help me?» she asked. → She asked me if I ___ help her. A) couldn't B) did C) could D) will To'g'ri javob: C) could ✔ 11. «I'm going to visit Paris,» Nodir said. → Nodir said he ___ visit Paris. A) going to B) will going to C) were going to D) was going to To'g'ri javob: D) was going to ✔ 12. «Don't touch the plate!» the waiter said. → The waiter told us ___ the plate. A) not to touch B) don't touch C) not touch D) to not touched To'g'ri javob: A) not to touch ✔ 13. «This book is mine,» Laylo said. → Laylo said that ___ book was hers. A) those B) these C) this D) that To'g'ri javob: D) that ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 309 Bo'lim (BSB): Grammar — Second and Third Conditionals 14. If she ___ harder, she would have passed the exam. A) would study B) had studied C) studied D) has studied To'g'ri javob: B) had studied✔ 15. «If I had a car, I would drive to school.» What does this mean? A) I have a car. B) I don't have a car. C) I will buy a car soon. D) I had a car in the past. To'g'ri javob: B) I don't have a car. ✔ Bo'lim (BSB): Word formation and Phrasal verbs — Environment 16. The government plans to ___ the use of plastic bags. A) cut up B) cut out of C) cut down on D) cut in on To'g'ri javob: C) cut down on ✔ 17. The ___ (SCIENCE) results show that the glaciers are melting. A) scientifically B) sciences C) scientific D) scientist To'g'ri javob: C) scientific ✔ 18. Firefighters worked all night to ___ the fire. A) put off B) put up C) put on D) put out To'g'ri javob: D) put out ✔ 19. Which prefix means «again», as in «recycle» and «reuse»? A) un- B) re- C) dis- D) mis- To'g'ri javob: B) re- ✔ 20. The ___ (PROTECT) of rare animals is very important. A) protected B) protector C) protection D) protective To'g'ri javob: C) protection ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 310 Bo'lim (BSB): Grammar — Zero and First Conditionals 21. In a first conditional, which tense do we usually use in the «if» part? A) Future Simple B) Past Perfect C) Past Simple D) Present Simple To'g'ri javob: D) Present Simple✔ 22. If you ___ plants, they die. A) didn't water B) wouldn't water C) won't water D) don't water To'g'ri javob: D) don't water ✔ 23. I'll call you ___ I arrive in Tashkent. A) while B) until C) unless D) as soon as To'g'ri javob: D) as soon as ✔ 24. If fewer people ___ cars, there will be less pollution. A) used B) will use C) use D) would use To'g'ri javob: C) use ✔ 25. I'll lend you my book if you ___ it back by Friday. A) brought B) bring C) will bring D) would bring To'g'ri javob: B) bring ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 311 Ingliz tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — The environment 1. The natural home of an animal or plant is its ___. A) farm B) factory C) zoo D) habitat To'g'ri javob: D) habitat✔ 2. Energy from the sun, wind and water is called ___ energy. A) non-renewable B) limited C) fossil D) renewable To'g'ri javob: D) renewable ✔ 3. Choose the correct collocation: to ___ energy (= to use less of it). A) keep B) hold C) save D) win To'g'ri javob: C) save ✔ 4. The Aral Sea has become much smaller mainly because ___. A) the climate became too cold B) too many hotels were built on its shores C) a volcano erupted near it D) too much water was taken from its rivers for farming To'g'ri javob: D) too much water was taken from its rivers for farming ✔ 5. A natural event in which a lot of water covers land that is usually dry is a ___. A) flood B) earthquake C) drought D) hurricane To'g'ri javob: A) flood ✔ 6. Instead of plastic bags, you can use ___ bags. A) single-use B) disposable C) reusable D) throwaway To'g'ri javob: C) reusable ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 312 Bo'lim (BSB): Grammar — Reported speech 7. In reported speech, «here» usually changes to ___. A) there B) then C) these D) that To'g'ri javob: A) there✔ 8. «Did you enjoy the concert?» my friend asked. → My friend asked if I ___ the concert. A) had enjoyed B) have enjoyed C) enjoy D) did enjoy To'g'ri javob: A) had enjoyed ✔ 9. «I like pizza,» Tom said. → Tom said that he ___ pizza. A) liking B) liked C) like D) has liked To'g'ri javob: B) liked ✔ 10. «Where do you live?» he asked. → He asked me where ___. A) I lived B) do I live C) did I live D) I do live To'g'ri javob: A) I lived ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Second and Third Conditionals 11. Choose the correct form: «If I ___ the answer, I'd tell you, but I don't.» A) know B) knew C) will know D) had known To'g'ri javob: B) knew ✔ 12. We ___ the match if our best player hadn't been injured. A) might have won B) won C) will win D) might win To'g'ri javob: A) might have won ✔ 13. If I ___ a million dollars, I would build a school. A) will have B) have C) would have D) had To'g'ri javob: D) had ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 313 Bo'lim (BSB): Word formation and Phrasal verbs — Environment 14. The ___ (POPULATE) of the world is now over eight billion. A) population B) populous C) popular D) populated To'g'ri javob: A) population✔ 15. «To use up» something means ___. A) to throw it away B) to use all of it so that nothing is left C) to use it again D) to buy more of it To'g'ri javob: B) to use all of it so that nothing is left ✔ 16. Which word is formed with a prefix meaning «not»? A) reuse B) preview C) unhealthy D) overuse To'g'ri javob: C) unhealthy ✔ 17. Many old factories still ___ harmful gases. A) give up B) give in C) give off D) give away To'g'ri javob: C) give off ✔ 18. The ___ (DESTROY) of the rainforest is a global problem. A) destruction B) destructive C) destroyer D) destroyed To'g'ri javob: A) destruction ✔ 19. We should ___ old clothes instead of throwing them out — someone else can wear them. A) give away B) give in C) give up D) give off To'g'ri javob: A) give away ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Zero and First Conditionals 20. If you ___ hungry, there's some soup in the fridge. A) would be B) will be C) were D) are To'g'ri javob: D) are ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 314 21. If you heat ice, it ___. A) would melt B) melted C) is melt D) melts To'g'ri javob: D) melts✔ 22. If we don't hurry, we ___ the bus. A) would miss B) missed C) will miss D) are miss To'g'ri javob: C) will miss ✔ 23. The word «unless» means ___. A) when B) although C) because D) if not To'g'ri javob: D) if not ✔ 24. If plastic isn't recycled, it ___ in landfills for hundreds of years. A) stayed B) stays C) had stayed D) would have stayed To'g'ri javob: B) stays ✔ 25. Find the mistake: «If it will be sunny, we will go to the beach.» A) will go → go B) the beach → beach C) will be → is D) to → at To'g'ri javob: C) will be → is ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 315 Ingliz tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — The environment 1. The gradual rise in the Earth's average temperature is called global ___. A) warming B) raining C) cooling D) freezing To'g'ri javob: A) warming✔ 2. A place where rubbish is buried in the ground is a ___. A) greenhouse B) reservoir C) factory D) landfill To'g'ri javob: D) landfill ✔ 3. Throwing rubbish on the street is called ___. A) sweeping B) recycling C) collecting D) littering To'g'ri javob: D) littering ✔ 4. A ___ is a very strong wind that moves in a circle and can destroy buildings. A) breeze B) tornado C) drought D) flood To'g'ri javob: B) tornado ✔ 5. Animals that may soon disappear completely are ___ species. A) dangerous B) endangered C) extinct D) domestic To'g'ri javob: B) endangered ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Reported speech 6. «We are watching TV,» they said. → They said they ___ TV. A) was watching B) were watching C) watching D) had watch To'g'ri javob: B) were watching ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 316 7. «I don't eat meat,» said Zarina. Which sentence reports this correctly? A) Zarina said me that she didn't eat meat. B) Zarina told that she didn't eat meat. C) Zarina said that she didn't eat meat. D) Zarina said that I don't eat meat. To'g'ri javob: C) Zarina said that she didn't eat meat.✔ 8. «I have finished my project,» Aziza said. → Aziza said she ___ her project. A) finishing B) had finished C) had finish D) have finished To'g'ri javob: B) had finished ✔ 9. «I am tired,» she said. → She said that she ___ tired. A) were B) am C) be D) was To'g'ri javob: D) was ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Second and Third Conditionals 10. What would happen if all the ice at the poles ___? A) melted B) melts C) will melt D) has melted To'g'ri javob: A) melted ✔ 11. If I ___ Dilshod yesterday, I would have given him your message. A) had seen B) would see C) have seen D) saw To'g'ri javob: A) had seen ✔ 12. If you ___ me, I would have picked you up from the station. A) phoned B) had phoned C) would phone D) have phoned To'g'ri javob: B) had phoned ✔ 13. If I had known about the party, I ___. A) will come B) had come C) will have come D) would have come To'g'ri javob: D) would have come ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 317 14. I would buy that jacket if it ___ so expensive. A) weren't B) won't be C) isn't D) wouldn't be To'g'ri javob: A) weren't✔ 15. If we ___ in the countryside, we would have a big garden. A) lived B) would live C) will live D) live To'g'ri javob: A) lived ✔ 16. What would you do if you ___ a lion in the street? A) would see B) will see C) see D) saw To'g'ri javob: D) saw ✔ Bo'lim (BSB): Word formation and Phrasal verbs — Environment 17. This water is dirty and not safe. It is ___ (DRINK). A) drinkable B) undrinkable C) drinking D) drunk To'g'ri javob: B) undrinkable ✔ 18. Many species have been ___ by hunting and habitat loss. A) wiped off B) wiped out C) taken out D) cut out To'g'ri javob: B) wiped out ✔ 19. Volunteers ___ the beach after the festival. A) cleaned up B) washed up C) wiped out D) cleared off To'g'ri javob: A) cleaned up ✔ 20. We need to ___ new ways to save water at home. A) come up with B) come over C) come round D) come down with To'g'ri javob: A) come up with ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 318 21. Glass bottles are ___ (USE): you can use them again and again. A) useless B) user C) reusable D) misused To'g'ri javob: C) reusable✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Zero and First Conditionals 22. If it ___ tomorrow, we will stay at home. A) would rain B) rained C) rains D) will rain To'g'ri javob: C) rains ✔ 23. If you mix blue and yellow, you ___ green. A) got B) would get C) get D) had got To'g'ri javob: C) get ✔ 24. Unless you study, you ___ the exam. A) will pass B) won't pass C) wouldn't pass D) didn't pass To'g'ri javob: B) won't pass ✔ 25. What will you do if you ___ the competition? A) would win B) will win C) win D) won To'g'ri javob: C) win ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 319 Ingliz tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — The environment 1. Which of these is a natural disaster? A) an oil spill B) air pollution C) an earthquake D) a traffic jam To'g'ri javob: C) an earthquake✔ 2. Which two rivers flow towards the Aral Sea? A) the Volga and the Ural B) the Ob and the Irtysh C) the Nile and the Danube D) the Amu Darya and the Syr Darya To'g'ri javob: D) the Amu Darya and the Syr Darya ✔ 3. Cutting down large areas of forest is called ___. A) erosion B) irrigation C) reforestation D) deforestation To'g'ri javob: D) deforestation ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Reported speech 4. «Are you hungry?» Mum asked. → Mum asked ___ hungry. A) am I B) was I C) if was I D) if I was To'g'ri javob: D) if I was ✔ 5. «Why are you crying?» she asked the boy. → She asked the boy why ___. A) he was crying B) did he cry C) he crying D) was he crying To'g'ri javob: A) he was crying ✔ 6. «I must go now,» Bekzod said. → Bekzod said he ___ go. A) have to B) had to C) musted D) had To'g'ri javob: B) had to ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 320 7. In reported speech, «yesterday» usually changes to ___. A) the following day B) tomorrow C) the day before D) the next day To'g'ri javob: C) the day before✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Second and Third Conditionals 8. If the driver ___ more carefully, the accident wouldn't have happened. A) would drive B) drives C) drove D) had driven To'g'ri javob: D) had driven ✔ 9. Which sentence is a second conditional? A) If I win, I will be happy. B) If you heat ice, it melts. C) If I had won, I would have been happy. D) If I won the lottery, I would travel the world. To'g'ri javob: D) If I won the lottery, I would travel the world. ✔ 10. Which sentence is a third conditional? A) If they had left earlier, they wouldn't have missed the plane. B) If you leave early, you never miss planes. C) If they left early, they wouldn't miss the plane. D) If they leave early, they won't miss the plane. To'g'ri javob: A) If they had left earlier, they wouldn't have missed the plane. ✔ 11. If you could live anywhere in the world, where ___ you live? A) would B) did C) do D) will To'g'ri javob: A) would ✔ 12. If the factory hadn't polluted the river, the fish ___. A) won't die B) didn't die C) wouldn't die D) wouldn't have died To'g'ri javob: D) wouldn't have died ✔ 13. «If he had told me, I would have helped him.» What does this mean? A) He told me, and I helped him. B) He didn't tell me, so I didn't help him. C) He will tell me, and I will help him. D) He tells me everything. To'g'ri javob: B) He didn't tell me, so I didn't help him. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 321 14. Find the mistake: «If I would have more time, I would learn Japanese.» A) learn → learning B) more → much C) would have → had D) would learn → will learn To'g'ri javob: C) would have → had✔ Bo'lim (BSB): Word formation and Phrasal verbs — Environment 15. Air ___ (POLLUTE) is a serious problem in big cities. A) polluter B) pollution C) polluting D) polluted To'g'ri javob: B) pollution ✔ 16. Don't ___ that bottle! Put it in the recycling bin. A) throw on B) throw away C) throw up D) throw in To'g'ri javob: B) throw away ✔ 17. We need to find ___ (ALTERNATE) sources of energy. A) alternative B) alternatively C) alternated D) alternation To'g'ri javob: A) alternative ✔ 18. Our class decided to ___ a recycling project at school. A) set back B) set in C) set off D) set up To'g'ri javob: D) set up ✔ 19. Please ___ your rubbish before you leave the park. A) pick on B) pick up C) look up D) give out To'g'ri javob: B) pick up ✔ 20. Too much plastic rubbish is ___ (HARM) to wildlife. A) harmed B) harmful C) harm D) harmless To'g'ri javob: B) harmful ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 322 Bo'lim (BSB): Grammar — Zero and First Conditionals 21. If you ___ careful, you'll cut yourself. A) won't be B) wouldn't be C) weren't D) aren't To'g'ri javob: D) aren't✔ 22. Which sentence is a zero conditional? A) If I see him, I'll tell him. B) If she had come, we would have won. C) If I were you, I'd go. D) If you press this button, the machine stops. To'g'ri javob: D) If you press this button, the machine stops. ✔ 23. If she ___ the train, she'll be late for the meeting. A) missed B) misses C) would miss D) will miss To'g'ri javob: B) misses ✔ 24. If I finish my homework early, I ___ go out with my friends. A) might B) had C) did D) would To'g'ri javob: A) might ✔ 25. Choose the correct zero conditional sentence. A) If you heat water to 100°C, it boiled. B) If you heated water to 100°C, it boils. C) If you heat water to 100°C, it boils. D) If you will heat water to 100°C, it boils. To'g'ri javob: C) If you heat water to 100°C, it boils. ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 323 Ingliz tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — The environment 1. «Biodegradable» material ___. A) breaks down naturally B) is made of metal C) lasts forever D) cannot be recycled To'g'ri javob: A) breaks down naturally✔ 2. Animals that no longer exist, like dinosaurs, are ___. A) endangered B) protected C) wild D) extinct To'g'ri javob: D) extinct ✔ 3. The layer of gas that protects the Earth from the Sun's harmful ultraviolet rays is the ___ layer. A) oxygen B) carbon C) cloud D) ozone To'g'ri javob: D) ozone ✔ 4. Dirty air, water or land is the result of ___. A) recycling B) conservation C) pollution D) protection To'g'ri javob: C) pollution ✔ 5. Coal, oil and gas are ___ fuels. A) fossil B) renewable C) solar D) green To'g'ri javob: A) fossil ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Reported speech 6. Find the mistake: «She asked me where did I live.» A) did I live → I lived B) where → what C) asked → said D) me → to me To'g'ri javob: A) did I live → I lived ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 324 7. «Close the door, please,» the teacher said. → The teacher asked me ___ the door. A) closing B) to close C) close D) closed To'g'ri javob: B) to close✔ 8. «I will call you tomorrow,» he said. → He said he ___ me the next day. A) would called B) would call C) will called D) calls To'g'ri javob: B) would call ✔ 9. In reported speech, «tomorrow» usually changes to ___. A) the next day B) yesterday C) the day before D) that day To'g'ri javob: A) the next day ✔ 10. «We may come late,» they said. → They said they ___ come late. A) must B) mighted C) can D) might To'g'ri javob: D) might ✔ 11. «I saw the film,» he said. → He said he ___ the film. A) see B) sees C) has seen D) had seen To'g'ri javob: D) had seen ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Second and Third Conditionals 12. If I ___ you, I would apologise to her. A) will be B) am C) would be D) were To'g'ri javob: D) were ✔ 13. If Columbus hadn't sailed west, he ___ America in 1492. A) didn't reach B) wouldn't reach C) wouldn't have reached D) won't reach To'g'ri javob: C) wouldn't have reached ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 325 14. If people ___ less plastic, the oceans would be cleaner. A) used B) will use C) would use D) use To'g'ri javob: A) used✔ 15. If it hadn't rained, we ___ a picnic. A) had had B) would had C) will have D) would have had To'g'ri javob: D) would have had ✔ 16. In a second conditional, the «if» part uses the ___. A) Present Simple B) Past Simple C) Future Simple D) Past Perfect To'g'ri javob: B) Past Simple ✔ 17. Choose the correct second conditional sentence. A) If I was be taller, I would play basketball. B) If I were taller, I would play basketball. C) If I am taller, I would play basketball. D) If I were taller, I will play basketball. To'g'ri javob: B) If I were taller, I would play basketball. ✔ Bo'lim (BSB): Word formation and Phrasal verbs — Environment 18. If we don't act now, some regions will ___ clean water. A) run into B) run out of C) run over D) run away from To'g'ri javob: B) run out of ✔ 19. A fire ___ in the forest during the hot, dry summer. A) broke up B) broke out C) broke into D) broke down To'g'ri javob: B) broke out ✔ 20. Solar energy is ___ (ENVIRONMENT) friendly. A) environmentally B) environmentalist C) environment D) environmental To'g'ri javob: A) environmentally ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 326 Bo'lim (BSB): Grammar — Zero and First Conditionals 21. If the temperature ___ below zero, water turns into ice. A) fell B) will fall C) would fall D) falls To'g'ri javob: D) falls✔ 22. Which sentence is a first conditional? A) If you had asked me, I would have helped. B) If we recycle more, we will reduce waste. C) If water reaches 0°C, it freezes. D) If I had a car, I would drive. To'g'ri javob: B) If we recycle more, we will reduce waste. ✔ 23. If people ___ more trees, the air will be cleaner. A) would plant B) will plant C) planted D) plant To'g'ri javob: D) plant ✔ 24. Your parents will be worried ___ you phone them. A) when B) as soon as C) if D) unless To'g'ri javob: D) unless ✔ 25. Complete: «If you don't wear sun cream at the beach, ___.» A) you got sunburnt B) you have get sunburnt C) you would got sunburnt D) you will get sunburnt To'g'ri javob: D) you will get sunburnt ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 327 Tarix • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkistonda sovet hokimiyati va istiqlolchilik harakati 1. Quyidagi hududlardan qaysi biri Turkiston ASSR tarkibiga kirmagan? A) Farg'ona viloyati B) Samarqand viloyati C) Sirdaryo viloyati D) Buxoro amirligi To'g'ri javob: D) Buxoro amirligi✔ 2. «Harbiy kommunizm» siyosati davrida savdoga nisbatan qanday chora qo'llangan? A) Xususiy savdo taqiqlangan B) Bozorlar soni ko'paytirilgan C) Chet el savdogarlariga imtiyoz berilgan D) Erkin savdo rag'batlantirilgan To'g'ri javob: A) Xususiy savdo taqiqlangan ✔ 3. Turkiston ASSRning poytaxti qaysi shahar edi? A) Samarqand B) Olmaota C) Qo'qon D) Toshkent To'g'ri javob: D) Toshkent ✔ 4. «Harbiy kommunizm» siyosati qaysi yillarda amalga oshirilgan? A) 1929–1933-yillarda B) 1941–1945-yillarda C) 1918–1921-yillarda D) 1921–1928-yillarda To'g'ri javob: C) 1918–1921-yillarda ✔ 5. Turkiston ASSR qaysi davlat tarkibida tuzilgan edi? A) RSFSR B) Turkiya Respublikasi C) Buxoro Xalq Respublikasi D) SSSR To'g'ri javob: A) RSFSR ✔ 6. Turkiston ASSR qaysi qurultoyda e'lon qilingan? A) V Turkiston o'lka sovetlari qurultoyida B) IV o'lka musulmonlari qurultoyida C) I Butunbuxoro qurultoyida D) III Turkiston o'lka sovetlari qurultoyida To'g'ri javob: A) V Turkiston o'lka sovetlari qurultoyida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 328 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkiston 1917-yilda. Turkiston muxtoriyati 7. I Butunturkiston musulmonlari qurultoyi 1917-yil aprelda qaysi shaharda bo'lib o'tdi? A) Qo'qon B) Samarqand C) Toshkent D) Buxoro To'g'ri javob: C) Toshkent✔ 8. 1917-yil aprelda Muvaqqat hukumat tomonidan Turkistonni boshqarish uchun tuzilgan organ qaysi? A) Musulmon byurosi B) Turkiston XKS C) Turkiston qo'mitasi D) Turkkomissiya To'g'ri javob: C) Turkiston qo'mitasi ✔ 9. 1916-yilgi Turkiston qo'zg'oloniga Nikolay II ning qaysi farmoni sabab bo'lgan edi? A) Mahalliy aholidan qurol-yarog'ni yig'ib olish B) Paxta ekishni butunlay taqiqlash C) Mahalliy aholini front orti ishlariga (mardikorlikka) olish D) Madrasalarni yopish to'g'risidagi To'g'ri javob: C) Mahalliy aholini front orti ishlariga (mardikorlikka) olish ✔ 10. Toshkentda bolsheviklar va so'l eserlar hokimiyatni qurolli yo'l bilan qachon egallashdi? A) 1918-yil fevral oyida B) 1917-yil mart oyida C) 1917-yil oktyabr oxiri – noyabr boshida D) 1918-yil aprel oyida To'g'ri javob: C) 1917-yil oktyabr oxiri – noyabr boshida ✔ 11. Turkiston muxtoriyati kimlar tomonidan qurolli kuch bilan tugatildi? A) Turkiston XKS ning qizil gvardiya qo'shinlari B) Junaidxonning turkman otliqlari C) Angliya interventlari qo'shini D) Buxoro amirining qo'shinlari To'g'ri javob: A) Turkiston XKS ning qizil gvardiya qo'shinlari ✔ 12. Turkiston general-gubernatorligining so'nggi general-gubernatori kim bo'lgan? A) M. G. Chernyayev B) S. M. Duxovskoy C) K. P. Kaufman D) A. N. Kuropatkin To'g'ri javob: D) A. N. Kuropatkin ✔ 13. Turkiston muxtoriyati qaysi shaharda e'lon qilingan? A) Qo'qon B) Andijon C) Toshkent D) Samarqand To'g'ri javob: A) Qo'qon ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 329 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Buxoro va Xorazm xalq sovet respublikalari 14. Buxoro amiri Sayyid Olimxon oxir-oqibat qaysi davlatga qochib ketdi? A) Afg'oniston B) Turkiya C) Hindiston D) Eron To'g'ri javob: A) Afg'oniston✔ 15. Buxoro shahri Qizil Armiya tomonidan qachon bosib olindi? A) 1924-yil oktyabr oyida B) 1918-yil mart oyida C) 1920-yil fevral oyida D) 1920-yil sentabr boshida To'g'ri javob: D) 1920-yil sentabr boshida ✔ 16. Xorazm Xalq Sovet Respublikasi (XXSR) qachon e'lon qilindi? A) 1920-yil oktyabr oyida B) 1920-yil aprel oyida C) 1924-yil oktyabr oyida D) 1918-yil aprel oyida To'g'ri javob: B) 1920-yil aprel oyida ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Birinchi jahon urushi yakunlari. Versal-Vashington tizimi 17. «Versal-Vashington tizimi» deganda nima tushuniladi? A) Yevropa davlatlarining mustamlaka boshqaruvi tizimi B) AQSh va Germaniya o'rtasidagi savdo ittifoqi C) Birinchi jahon urushidan keyin shakllangan xalqaro munosabatlar tizimi D) Ikkinchi jahon urushidan keyingi harbiy bloklar tizimi To'g'ri javob: C) Birinchi jahon urushidan keyin shakllangan xalqaro munosabatlar tizimi ✔ 18. Vashington konferensiyasidagi «To'qqiz davlat shartnomasi» qaysi mamlakatga tegishli edi? A) Polshaga (chegaralar) B) Xitoyga («ochiq eshiklar» tamoyili) C) Germaniyaga (reparatsiyalar) D) Turkiyaga (bo'g'ozlar) To'g'ri javob: B) Xitoyga («ochiq eshiklar» tamoyili) ✔ 19. Sen-Jermen tinchlik shartnomasi (1919) qaysi davlat bilan tuzilgan? A) Avstriya B) Vengriya C) Turkiya D) Bolgariya To'g'ri javob: A) Avstriya ✔ 20. Millatlar Ligasini tuzish tashabbuskori bo'lsa-da, unga a'zo bo'lmagan davlat qaysi? A) AQSh B) Buyuk Britaniya C) Italiya D) Fransiya To'g'ri javob: A) AQSh ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 330 21. Trianon tinchlik shartnomasi (1920) qaysi davlat bilan tuzilgan? A) Turkiya B) Bolgariya C) Avstriya D) Vengriya To'g'ri javob: D) Vengriya✔ 22. AQSh prezidenti V. Vilsonning urushdan keyingi tinchlik dasturi qanday nomlangan? A) «Ochiq eshiklar» B) «Yangi yo'l» C) «Yaxshi qo'shnichilik» D) «14 band» To'g'ri javob: D) «14 band» ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Rossiyada inqiloblar va SSSRning tashkil topishi 23. 1918-yilda Sovet Rossiyasining poytaxti qaysi shaharga ko'chirildi? A) Kiyev B) Moskva C) Petrograd D) Samara To'g'ri javob: B) Moskva ✔ 24. Fevral inqilobidan keyin Rossiyada vujudga kelgan «ikki hokimiyatchilik» qaysi organlarni anglatadi? A) Podsho va Davlat kengashi B) XKS va Butunrossiya MIK C) Davlat dumasi va Ta'sis majlisi D) Muvaqqat hukumat va Petrograd soveti To'g'ri javob: D) Muvaqqat hukumat va Petrograd soveti ✔ 25. Petrogradda qurolli qo'zg'olonni bevosita boshqargan organ qaysi? A) Muvaqqat hukumat B) Davlat dumasi C) Petrograd harbiy-inqilobiy qo'mitasi D) Ta'sis majlisi To'g'ri javob: C) Petrograd harbiy-inqilobiy qo'mitasi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 331 Tarix • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkistonda sovet hokimiyati va istiqlolchilik harakati 1. Usmonli Turkiyaning sobiq harbiy vaziri bo'lgan, 1922-yilda Sharqiy Buxoroda halok bo'lgan istiqlolchilik yetakchisi kim? A) Jamol posho B) Anvar posho C) Mustafo Kamol D) Tal'at posho To'g'ri javob: B) Anvar posho✔ 2. Madaminbek halokatidan keyin Farg'onadagi yirik qo'rboshilardan biri bo'lgan shaxs kim? A) Shermuhammadbek (Ko'rshermat) B) Ibrohimbek C) Junaidxon D) F. I. Kolesov To'g'ri javob: A) Shermuhammadbek (Ko'rshermat) ✔ 3. 1919-yilda Farg'ona Muvaqqat hukumatini tuzgan qo'rboshi kim? A) Madaminbek B) Ibrohimbek C) Anvar posho D) Junaidxon To'g'ri javob: A) Madaminbek ✔ 4. Sovet hukumatining 1917-yil noyabrdagi «Rossiya xalqlari huquqlari deklaratsiyasi»da qaysi tamoyil e'lon qilingan edi? A) Xalqlarning o'z taqdirini o'zi belgilash huquqi B) Xususiy mulkning daxlsizligi C) Diniy davlat qurish huquqi D) Monarxiyani tiklash zarurati To'g'ri javob: A) Xalqlarning o'z taqdirini o'zi belgilash huquqi ✔ 5. Sovet hokimiyati istiqlolchilik harakatini bostirishda asosan qaysi kuchga tayangan? A) Buxoro amiri qo'shiniga B) Antanta qo'shinlariga C) Oq gvardiyachilarga D) Qizil Armiyaga To'g'ri javob: D) Qizil Armiyaga ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkiston 1917-yilda. Turkiston muxtoriyati 6. 1917-yilda Shuroi Islomiya tashkilotining faol rahbarlaridan biri bo'lgan jadid kim? A) Sayyid Olimxon B) Munavvarqori Abdurashidxonov C) F. I. Kolesov D) K. P. Osipov To'g'ri javob: B) Munavvarqori Abdurashidxonov ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 332 7. Turkiston muxtoriyati qachon tugatildi? A) 1918-yil fevral oyida B) 1918-yil aprel oyida C) 1919-yil yanvar oyida D) 1917-yil dekabr oyida To'g'ri javob: A) 1918-yil fevral oyida✔ 8. Turkiston muxtoriyatining tarixiy ahamiyati nimada? A) Buxoro va Xiva xonliklarini birlashtirgan B) Chor Rossiyasi mustamlaka boshqaruvini mustahkamlagan C) Turkiston xalqlarining milliy davlatchilikni tiklashga qaratilgan demokratik urinishi bo'lgan D) O'rta Osiyodagi birinchi sovet sotsialistik respublikasi bo'lgan To'g'ri javob: C) Turkiston xalqlarining milliy davlatchilikni tiklashga qaratilgan demokratik urinishi ✔ bo'lgan 9. 1917-yil oxirida Toshkentdagi qurolli to'qnashuv natijasida qaysi organ hokimiyatdan ag'darildi? A) Buxoro amirligi hukumati B) Xorazm respublikasi hukumati C) Turkiston qo'mitasi D) Turkiston muxtoriyati hukumati To'g'ri javob: C) Turkiston qo'mitasi ✔ 10. Turkiston muxtoriyati qachon e'lon qilindi? A) 1917-yil mart oyida B) 1918-yil fevral oyida C) 1918-yil aprel oyida D) 1917-yil noyabr oyida To'g'ri javob: D) 1917-yil noyabr oyida ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Buxoro va Xorazm xalq sovet respublikalari 11. Xorazmda inqilobiy o'zgarishlar tarafdori bo'lgan siyosiy guruh qanday nomlangan? A) Shuroi Islomiya B) Yosh xivaliklar C) Qo'shchi ittifoqi D) Yosh buxoroliklar To'g'ri javob: B) Yosh xivaliklar ✔ 12. Abdurauf Fitrat BXSR hukumatida qaysi lavozimlarda ishlagan? A) Turkiston XKS raisi B) Amirlik qozikaloni C) Xorazm respublikasi hukumati raisi D) Maorif va tashqi ishlar noziri To'g'ri javob: D) Maorif va tashqi ishlar noziri ✔ 13. Buxoroda islohotlar tarafdori bo'lgan va BXSRda hokimiyatga kelgan guruh qaysi? A) Yosh xivaliklar B) Shuroi Islomiya C) Shuroi Ulamo D) Yosh buxoroliklar To'g'ri javob: D) Yosh buxoroliklar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 333 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Birinchi jahon urushi yakunlari. Versal-Vashington tizimi 14. 1918-yil noyabrida Germaniyada qanday voqea sodir bo'ldi? A) Natsistlar hokimiyatni egalladi B) Germaniya Millatlar Ligasiga kirdi C) Inqilob natijasida monarxiya ag'darildi D) Daues rejasi qabul qilindi To'g'ri javob: C) Inqilob natijasida monarxiya ag'darildi✔ 15. Versal shartnomasiga ko'ra Saar viloyati necha yilga Millatlar Ligasi boshqaruviga berildi? A) 15 yilga B) 99 yilga C) 50 yilga D) 5 yilga To'g'ri javob: A) 15 yilga ✔ 16. 1923-yilda Sevr shartnomasi o'rniga Turkiya bilan qaysi shartnoma tuzildi? A) Trianon shartnomasi B) Rapallo shartnomasi C) Lozanna shartnomasi D) Lokarno shartnomasi To'g'ri javob: C) Lozanna shartnomasi ✔ 17. Versal shartnomasiga ko'ra «erkin shahar» maqomini olgan shahar qaysi? A) Kyoln B) Gamburg C) Dansig D) Myunxen To'g'ri javob: C) Dansig ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Rossiyada inqiloblar va SSSRning tashkil topishi 18. 1920-yilda Qrimda oq armiyaga qo'mondonlik qilgan general kim? A) P. N. Vrangel B) N. N. Yudenich C) L. G. Kornilov D) A. V. Kolchak To'g'ri javob: A) P. N. Vrangel ✔ 19. YIS joriy etilgach, oziq-ovqat razvyorstkasi o'rniga nima kiritildi? A) Kartochka tizimi B) Davlat zayomlari C) Majburiy kollektivlashtirish D) Oziq-ovqat solig'i To'g'ri javob: D) Oziq-ovqat solig'i ✔ 20. Sovet Sotsialistik Respublikalar Ittifoqi (SSSR) qachon tuzildi? A) 1924-yil 27-oktyabrda B) 1922-yil 30-dekabrda C) 1917-yil 25-oktyabrda D) 1918-yil 3-martda To'g'ri javob: B) 1922-yil 30-dekabrda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 334 21. Rossiyada fuqarolar urushi asosan qaysi yillarda bo'lgan? A) 1929–1933-yillarda B) 1914–1918-yillarda C) 1918–1922-yillarda D) 1905–1907-yillarda To'g'ri javob: C) 1918–1922-yillarda✔ 22. Quyidagi respublikalardan qaysi biri 1922-yilda SSSRni tuzgan respublikalar qatoriga kirmagan? A) O'zbekiston SSR B) Ukraina SSR C) Belorussiya SSR D) Zakavkazye Federatsiyasi To'g'ri javob: A) O'zbekiston SSR ✔ 23. 1918-yil yanvarda bolsheviklar tomonidan tarqatib yuborilgan umumxalq saylangan organ qaysi? A) Ta'sis majlisi B) Davlat dumasi C) Petrograd soveti D) Muvaqqat hukumat To'g'ri javob: A) Ta'sis majlisi ✔ 24. RSFSRning birinchi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1922-yilda B) 1918-yilda C) 1924-yilda D) 1936-yilda To'g'ri javob: B) 1918-yilda ✔ 25. Rossiya Muvaqqat hukumatining so'nggi rahbari kim bo'lgan? A) L. D. Trotskiy B) A. V. Kolchak C) V. I. Lenin D) A. F. Kerenskiy To'g'ri javob: D) A. F. Kerenskiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 335 Tarix • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkistonda sovet hokimiyati va istiqlolchilik harakati 1. Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi (Turkiston ASSR) qachon e'lon qilindi? A) 1924-yil oktyabr oyida B) 1918-yil aprel oyida C) 1920-yil sentabr oyida D) 1917-yil noyabr oyida To'g'ri javob: B) 1918-yil aprel oyida✔ 2. «Oziq-ovqat razvyorstkasi» nima edi? A) G'allani erkin bozorda sotishga ruxsat berish B) Dehqonlardan ortiqcha g'allani davlat tomonidan majburan olib qo'yish C) G'alla eksportini taqiqlash D) Dehqonlarga g'alla urug'ini bepul tarqatish To'g'ri javob: B) Dehqonlardan ortiqcha g'allani davlat tomonidan majburan olib qo'yish ✔ 3. «Qo'rboshi» so'zi nimani anglatgan? A) Qishloq oqsoqolini B) Qurolli guruh (otryad) boshlig'ini C) Viloyat hokimini D) Diniy ulamoni To'g'ri javob: B) Qurolli guruh (otryad) boshlig'ini ✔ 4. Istiqlolchilik harakatining boshlanishiga asosiy sabab nima bo'lgan? A) Rossiyada monarxiyaning tiklanishi B) Turkiston muxtoriyatining tugatilishi va sovet hokimiyatining zo'ravonlik siyosati C) Buxoro amirining Turkistonga hujumi D) Yer-suv islohotining yakunlanishi To'g'ri javob: B) Turkiston muxtoriyatining tugatilishi va sovet hokimiyatining zo'ravonlik siyosati ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkiston 1917-yilda. Turkiston muxtoriyati 5. 1917-yil mart oyida Toshkentda jadidlar tashabbusi bilan tuzilgan ijtimoiy-siyosiy tashkilot qaysi? A) Qo'shchi ittifoqi B) Shuroi Islomiya C) Yosh buxoroliklar D) Shuroi Ulamo To'g'ri javob: B) Shuroi Islomiya ✔ 6. Turkiston muxtoriyati hukumati qaysi organ chaqirilgunga qadar hokimiyatni o'z qo'lida saqlashi kerak edi? A) O'lka sovetlari qurultoyi B) Turkiston Ta'sis majlisi C) Rossiya Davlat dumasi D) Butunrossiya MIK To'g'ri javob: B) Turkiston Ta'sis majlisi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 336 7. Turkiston muxtoriyatini qaysi qurultoy e'lon qildi? A) III Turkiston o'lka sovetlari qurultoyi B) V Turkiston o'lka sovetlari qurultoyi C) IV Favqulodda o'lka musulmonlari qurultoyi D) I Butun O'zbekiston sovetlari qurultoyi To'g'ri javob: C) IV Favqulodda o'lka musulmonlari qurultoyi✔ 8. 1917-yilning qaysi oyida Rossiyada yuz bergan inqilob natijasida monarxiya ag'darildi? A) Fevral B) Dekabr C) Oktyabr D) Iyul To'g'ri javob: A) Fevral ✔ 9. Turkiston muxtoriyati hukumatining birinchi raisi kim bo'lgan? A) Fayzulla Xo'jayev B) Muhammadjon Tinishbayev C) Mustafo Cho'qay D) Turor Risqulov To'g'ri javob: B) Muhammadjon Tinishbayev ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Buxoro va Xorazm xalq sovet respublikalari 10. XXSR Xalq Nozirlar Sho'rosining raisi kim edi? A) Polvonniyoz Hoji Yusupov B) Fayzulla Xo'jayev C) Usmon Yusupov D) Yo'ldosh Oxunboboyev To'g'ri javob: A) Polvonniyoz Hoji Yusupov ✔ 11. 1919-yilda Buxoro amiri amaldorlari tomonidan Qarshida qatl etilgan jadidchilik yetakchisi kim? A) Abdurauf Fitrat B) Munavvarqori Abdurashidxonov C) Mahmudxo'ja Behbudiy D) Abdulla Avloniy To'g'ri javob: C) Mahmudxo'ja Behbudiy ✔ 12. 1918-yil martdagi Kolesov yurishi qanday yakunlandi? A) Amirlik ag'darilib, respublika e'lon qilindi B) Qizil qo'shinlar chekindi va sulh tuzildi C) Amir Olimxon Toshkentga surgun qilindi D) Buxoro Turkiston ASSRga qo'shib olindi To'g'ri javob: B) Qizil qo'shinlar chekindi va sulh tuzildi ✔ 13. Buxoro Xalq Sovet Respublikasi (BXSR) qachon e'lon qilindi? A) 1920-yil aprel oyida B) 1918-yil aprel oyida C) 1924-yil oktyabr oyida D) 1920-yil oktyabr oyida To'g'ri javob: D) 1920-yil oktyabr oyida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 337 14. Xiva xonligining so'nggi xoni kim bo'lgan? A) Abdulahadxon B) Asfandiyorxon C) Said Abdullaxon D) Sayyid Olimxon To'g'ri javob: C) Said Abdullaxon✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Birinchi jahon urushi yakunlari. Versal-Vashington tizimi 15. Besh davlat shartnomasiga ko'ra AQSh va Buyuk Britaniyaning yirik harbiy kemalari tonnaji qanday nisbatda belgilandi? A) AQShga umuman ruxsat berilmadi B) AQSh ikki baravar ko'p C) Britaniya uch baravar ko'p D) Teng miqdorda To'g'ri javob: D) Teng miqdorda ✔ 16. Millatlar Ligasi mandati asosida Suriya va Livan qaysi davlat boshqaruviga berildi? A) AQShga B) Fransiyaga C) Buyuk Britaniyaga D) Italiyaga To'g'ri javob: B) Fransiyaga ✔ 17. Versal shartnomasi bo'yicha Germaniya armiyasining soni qancha bilan cheklandi? A) 10 ming kishi B) 1 million kishi C) 500 ming kishi D) 100 ming kishi To'g'ri javob: D) 100 ming kishi ✔ 18. «Reparatsiya» atamasi nimani anglatadi? A) Hududni harbiy kuchlardan xoli qilish B) Davlatlar o'rtasida harbiy ittifoq tuzish C) Mag'lub davlatning urushda yetkazgan zarari uchun to'lovi D) Harbiy harakatlarni vaqtincha to'xtatish To'g'ri javob: C) Mag'lub davlatning urushda yetkazgan zarari uchun to'lovi ✔ 19. Birinchi jahon urushida harbiy harakatlarni to'xtatgan Kompyen sulhi qachon imzolandi? A) 1918-yil 3-martda B) 1917-yil 25-oktyabrda C) 1918-yil 11-noyabrda D) 1919-yil 28-iyunda To'g'ri javob: C) 1918-yil 11-noyabrda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 338 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Rossiyada inqiloblar va SSSRning tashkil topishi 20. Sovet hokimiyatining ilk dekretlari qaysilar edi? A) «Tinchlik to'g'risida» va «Yer to'g'risida» B) «Kollektivlashtirish to'g'risida» va «Besh yillik to'g'risida» C) «Oziq-ovqat solig'i to'g'risida» va «Konsessiya to'g'risida» D) «Ta'sis majlisi to'g'risida» va «Duma to'g'risida» To'g'ri javob: A) «Tinchlik to'g'risida» va «Yer to'g'risida»✔ 21. Petrogradda bolsheviklar qurolli qo'zg'oloni qachon bo'lib o'tdi? A) 1917-yil 27-fevralda B) 1917-yil 25-oktyabrda (7-noyabrda) C) 1917-yil iyul boshida D) 1918-yil 3-martda To'g'ri javob: B) 1917-yil 25-oktyabrda (7-noyabrda) ✔ 22. Brest sulhi qachon imzolangan? A) 1919-yil iyun oyida B) 1917-yil noyabr oyida C) 1918-yil mart oyida D) 1922-yil aprel oyida To'g'ri javob: C) 1918-yil mart oyida ✔ 23. Sovet Rossiyasiga qarshi harbiy interventsiya uyushtirgan davlatlar asosan qaysi blokka mansub edi? A) Uch tomonlama pakt B) Kichik Antanta C) Antanta D) Markaziy davlatlar To'g'ri javob: C) Antanta ✔ 24. 1917-yil fevral inqilobidan so'ng taxtdan voz kechgan Rossiya imperatori kim? A) Aleksandr III B) Pyotr I C) Nikolay II D) Aleksandr II To'g'ri javob: C) Nikolay II ✔ 25. Sovet Rossiyasi Birinchi jahon urushidan qaysi shartnoma bilan chiqdi? A) Lokarno kelishuvi B) Versal shartnomasi C) Rapallo shartnomasi D) Brest sulhi To'g'ri javob: D) Brest sulhi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 339 Tarix • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkistonda sovet hokimiyati va istiqlolchilik harakati 1. Turkiston ASSR o'rniga «Turk respublikasi» tuzish g'oyasini ilgari surgan arbob kim? A) F. I. Kolesov B) M. V. Frunze C) Junaidxon D) Turor Risqulov To'g'ri javob: D) Turor Risqulov✔ 2. 1919–1920-yillarda Turkiston frontiga qo'mondonlik qilgan sovet harbiy rahbari kim? A) F. I. Kolesov B) M. V. Frunze C) A. N. Kuropatkin D) K. P. Osipov To'g'ri javob: B) M. V. Frunze ✔ 3. K. Osipov isyon ko'targan paytda qanday lavozimda ishlagan? A) Buxoro amirining qo'shin boshlig'i B) Turkiston XKS raisi C) Qo'qon militsiyasi boshlig'i D) Turkiston respublikasi harbiy komissari To'g'ri javob: D) Turkiston respublikasi harbiy komissari ✔ 4. Istiqlolchilik harakatining asosiy markazlaridan biri bo'lgan hudud qaysi? A) Mang'ishloq yarimoroli B) Farg'ona vodiysi C) Zakaspiy viloyati D) Yettisuv viloyati To'g'ri javob: B) Farg'ona vodiysi ✔ 5. 1919-yilda RSFSR tomonidan Turkistonda Markaz siyosatini amalga oshirish uchun tuzilgan favqulodda organ qaysi? A) Turkkomissiya B) Turkiston qo'mitasi C) Shuroi Islomiya D) Millat Majlisi To'g'ri javob: A) Turkkomissiya ✔ 6. Sovet tarixshunosligida Turkistondagi istiqlolchilik harakati qanday nom bilan atalgan? A) «Quloqchilik» B) «Jadidchilik» C) «Bosmachilik» D) «Xujum» To'g'ri javob: C) «Bosmachilik» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 340 7. 1919-yil yanvarda K. Osipov boshchiligidagi isyon qaysi shaharda bo'lib o'tdi? A) Qo'qon B) Toshkent C) Ashxobod D) Buxoro To'g'ri javob: B) Toshkent✔ 8. Lakay urug'idan chiqqan, Sharqiy Buxoroda kurash olib borgan qo'rboshi kim? A) Ergash qo'rboshi B) Madaminbek C) Junaidxon D) Ibrohimbek To'g'ri javob: D) Ibrohimbek ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkiston 1917-yilda. Turkiston muxtoriyati 9. Fevral inqilobidan keyin Rossiyada tuzilgan hukumat qanday nomlangan? A) Muvaqqat hukumat B) Ta'sis majlisi C) Xalq Komissarlari Soveti D) Davlat Mudofaa Qo'mitasi To'g'ri javob: A) Muvaqqat hukumat ✔ 10. Turkiston Xalq Komissarlari Sovetining (XKS) birinchi raisi kim edi? A) M. V. Frunze B) F. I. Kolesov C) K. P. Osipov D) A. F. Kerenskiy To'g'ri javob: B) F. I. Kolesov ✔ 11. 1917-yilda konservativ ruhoniylar (ulamolar) tomonidan tuzilgan tashkilot qanday nomlangan? A) Shuroi Ulamo B) Turon jamiyati C) Shuroi Islomiya D) Yosh xivaliklar To'g'ri javob: A) Shuroi Ulamo ✔ 12. Mahalliy musulmon aholi vakillarini oliy hokimiyat organlariga kiritmaslik to'g'risidagi qarorni qaysi qurultoy qabul qildi? A) IV Favqulodda o'lka musulmonlari qurultoyi B) V Turkiston o'lka sovetlari qurultoyi C) I Butunbuxoro xalq vakillari qurultoyi D) III Turkiston o'lka sovetlari qurultoyi To'g'ri javob: D) III Turkiston o'lka sovetlari qurultoyi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 341 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Buxoro va Xorazm xalq sovet respublikalari 13. Junaidxon odamlari tomonidan 1918-yilda o'ldirilgan Xiva xoni kim? A) Sayyid Olimxon B) Said Abdullaxon C) Muzaffarxon D) Asfandiyorxon To'g'ri javob: D) Asfandiyorxon✔ 14. 1918-yil martda Buxoroga qurolli yurish uyushtirgan Turkiston XKS raisi kim? A) V. V. Kuybishev B) M. V. Frunze C) K. P. Osipov D) F. I. Kolesov To'g'ri javob: D) F. I. Kolesov ✔ 15. 1918-yilda Xiva xonligida hokimiyatni amalda egallab olgan turkman sardori kim? A) Ergash qo'rboshi B) Madaminbek C) Ibrohimbek D) Junaidxon To'g'ri javob: D) Junaidxon ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Birinchi jahon urushi yakunlari. Versal-Vashington tizimi 16. Parij tinchlik konferensiyasi qachon ochildi? A) 1925-yil oktyabr oyida B) 1919-yil yanvar oyida C) 1918-yil noyabr oyida D) 1921-yil noyabr oyida To'g'ri javob: B) 1919-yil yanvar oyida ✔ 17. Sevr tinchlik shartnomasi (1920) qaysi davlat bilan tuzilgan? A) Avstriya B) Usmonli Turkiya C) Vengriya D) Bolgariya To'g'ri javob: B) Usmonli Turkiya ✔ 18. Birinchi jahon urushi natijasida mustaqilligini tiklagan davlat qaysi? A) Ispaniya B) Portugaliya C) Shveytsariya D) Polsha To'g'ri javob: D) Polsha ✔ 19. 1918-yil noyabr inqilobidan so'ng Germaniya imperatori Vilgelm II qaysi davlatga qochib ketdi? A) Niderlandiyaga B) Shvetsiyaga C) Ispaniyaga D) Shveytsariyaga To'g'ri javob: A) Niderlandiyaga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 342 20. Vashington konferensiyasidagi «Besh davlat shartnomasi» nimaga bag'ishlangan edi? A) Harbiy-dengiz flotlarini cheklashga B) Millatlar Ligasini tuzishga C) Xitoyning hududiy yaxlitligiga D) Germaniya reparatsiyalariga To'g'ri javob: A) Harbiy-dengiz flotlarini cheklashga✔ 21. Versal shartnomasiga ko'ra Reyn daryosi bo'yidagi hudud bilan bog'liq qanday qaror qabul qilindi? A) Hudud demilitarizatsiya qilindi B) Hudud Gollandiyaga berildi C) Hudud mustaqil davlat deb e'lon qilindi D) Hudud Avstriyaga qo'shildi To'g'ri javob: A) Hudud demilitarizatsiya qilindi ✔ 22. Neyi tinchlik shartnomasi (1919) qaysi davlat bilan tuzilgan? A) Avstriya B) Vengriya C) Germaniya D) Bolgariya To'g'ri javob: D) Bolgariya ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Rossiyada inqiloblar va SSSRning tashkil topishi 23. SSSRning birinchi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1918-yilda B) 1936-yilda C) 1924-yilda D) 1922-yilda To'g'ri javob: C) 1924-yilda ✔ 24. 1917-yil avgustida Muvaqqat hukumatga qarshi harbiy chiqish uyushtirgan general kim? A) P. N. Vrangel B) A. A. Brusilov C) A. V. Kolchak D) L. G. Kornilov To'g'ri javob: D) L. G. Kornilov ✔ 25. Sovet hukumati — Xalq Komissarlari Sovetining birinchi raisi kim edi? A) I. V. Stalin B) V. I. Lenin C) L. D. Trotskiy D) A. F. Kerenskiy To'g'ri javob: B) V. I. Lenin ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 343 Tarix • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkistonda sovet hokimiyati va istiqlolchilik harakati 1. 1919-yilda tuzilgan Musulmon byurosi (Musbyuro) qanday tashkilot edi? A) Buxoro amirining maslahat kengashi B) Turkiston muxtoriyatining parlamenti C) Turkiston Kompartiyasi qoshidagi musulmon kommunistlar tashkiloti D) Istiqlolchilar qo'mondonligining shtabi To'g'ri javob: C) Turkiston Kompartiyasi qoshidagi musulmon kommunistlar tashkiloti✔ 2. Xorazmda istiqlolchilik kurashiga rahbarlik qilgan turkman sardori kim edi? A) Madaminbek B) Shermuhammadbek C) Ergash qo'rboshi D) Junaidxon To'g'ri javob: D) Junaidxon ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Turkiston 1917-yilda. Turkiston muxtoriyati 3. Muxtoriyat tugatilgach, Qo'qon militsiyasi boshlig'i bo'lgan qaysi shaxs sovet hokimiyatiga qarshi qurolli kurash boshladi? A) Madaminbek B) Junaidxon C) Ibrohimbek D) Ergash qo'rboshi To'g'ri javob: D) Ergash qo'rboshi ✔ 4. 1917–1918-yillarda Turkistonda boshlangan ommaviy ocharchilikning sabablaridan biri nima edi? A) Paxta yetishtirishning keskin oshib ketishi B) Rossiyadan g'alla keltirilishining to'xtab qolishi C) Aholining Rossiyaga ommaviy ko'chishi D) Temir yo'l qurilishining boshlanishi To'g'ri javob: B) Rossiyadan g'alla keltirilishining to'xtab qolishi ✔ 5. Muhammadjon Tinishbayevdan keyin Turkiston muxtoriyati hukumatini kim boshqargan? A) Mustafo Cho'qay B) Munavvarqori Abdurashidxonov C) Mahmudxo'ja Behbudiy D) Yo'ldosh Oxunboboyev To'g'ri javob: A) Mustafo Cho'qay ✔ 6. Turkiston muxtoriyati qanday davlat tuzilmasi sifatida e'lon qilingan? A) Butunlay mustaqil, Rossiyadan ajralgan amirlik B) Buxoro amirligi tarkibidagi alohida viloyat C) RSFSR tarkibidagi sovet sotsialistik respublikasi D) Rossiya Federativ Demokratik Respublikasi tarkibidagi hududiy muxtoriyat To'g'ri javob: D) Rossiya Federativ Demokratik Respublikasi tarkibidagi hududiy muxtoriyat ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 344 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Buxoro va Xorazm xalq sovet respublikalari 7. BXSR va XXSR qanday davlatlar edi? A) Turkiston ASSRning oddiy viloyatlari B) RSFSR tarkibidagi avtonom respublikalar C) Afg'oniston protektoratidagi xonliklar D) Rasman mustaqil, RSFSR bilan shartnomaviy aloqadagi xalq respublikalari To'g'ri javob: D) Rasman mustaqil, RSFSR bilan shartnomaviy aloqadagi xalq respublikalari✔ 8. Buxoro Xalq Sovet Respublikasining poytaxti qaysi shahar edi? A) Samarqand B) Dushanbe C) Qarshi D) Buxoro To'g'ri javob: D) Buxoro ✔ 9. 1920-yilgi Buxoro harbiy operatsiyasiga kim rahbarlik qilgan? A) F. I. Kolesov B) K. P. Osipov C) M. V. Frunze D) L. D. Trotskiy To'g'ri javob: C) M. V. Frunze ✔ 10. Xorazm Xalq Sovet Respublikasining poytaxti qaysi shahar edi? A) To'rtko'l B) Urganch C) Nukus D) Xiva To'g'ri javob: D) Xiva ✔ 11. Buxoroning so'nggi amiri kim bo'lgan? A) Sayyid Olimxon B) Muzaffarxon C) Abdulahadxon D) Asfandiyorxon To'g'ri javob: A) Sayyid Olimxon ✔ 12. BXSR Xalq Nozirlar Sho'rosining raisi kim bo'lgan? A) Munavvarqori Abdurashidxonov B) Fayzulla Xo'jayev C) Turor Risqulov D) Polvonniyoz Hoji Yusupov To'g'ri javob: B) Fayzulla Xo'jayev ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Birinchi jahon urushi yakunlari. Versal-Vashington tizimi 13. Birinchi jahon urushi qaysi yili boshlangan? A) 1914-yilda B) 1912-yilda C) 1905-yilda D) 1918-yilda To'g'ri javob: A) 1914-yilda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 345 14. Millatlar Ligasining qarorgohi qaysi shaharda joylashgan edi? A) Nyu-Yorkda B) Londonda C) Parijda D) Jenevada To'g'ri javob: D) Jenevada✔ 15. Germaniyaning mustamlakalari Versal shartnomasiga ko'ra qanday taqsimlandi? A) Germaniya ixtiyorida saqlab qolindi B) Millatlar Ligasi mandati asosida g'olib davlatlarga berildi C) Faqat AQShga topshirildi D) Ularga darhol mustaqillik berildi To'g'ri javob: B) Millatlar Ligasi mandati asosida g'olib davlatlarga berildi ✔ 16. Versal shartnomasiga ko'ra Elzas va Lotaringiya qaysi davlatga qaytarildi? A) Fransiyaga B) Polshaga C) Italiyaga D) Belgiyaga To'g'ri javob: A) Fransiyaga ✔ 17. Avstriya-Vengriya imperiyasining parchalanishi natijasida qaysi yangi davlat vujudga keldi? A) Daniya B) Gollandiya C) Chexoslovakiya D) Belgiya To'g'ri javob: C) Chexoslovakiya ✔ 18. Parij konferensiyasidagi «Katta uchlik» tarkibiga kim kirmagan? A) B. Mussolini B) J. Klemanso C) D. Lloyd Jorj D) V. Vilson To'g'ri javob: A) B. Mussolini ✔ 19. Versal tinchlik shartnomasi qachon imzolangan? A) 1922-yil 6-fevralda B) 1920-yil 10-yanvarda C) 1918-yil 11-noyabrda D) 1919-yil 28-iyunda To'g'ri javob: D) 1919-yil 28-iyunda ✔ 20. Vashington konferensiyasi qaysi yillarda bo'lib o'tgan? A) 1919–1920-yillarda B) 1921–1922-yillarda C) 1925–1926-yillarda D) 1929–1930-yillarda To'g'ri javob: B) 1921–1922-yillarda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 346 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Rossiyada inqiloblar va SSSRning tashkil topishi 21. 1922-yilda I. V. Stalin qanday lavozimga saylandi? A) Partiya Markaziy Qo'mitasining Bosh kotibi B) Harbiy ishlar xalq komissari C) Xalq Komissarlari Sovetining raisi D) SSSR MIK raisi To'g'ri javob: A) Partiya Markaziy Qo'mitasining Bosh kotibi✔ 22. Yangi iqtisodiy siyosat (YIS)ga o'tish qaysi yili e'lon qilindi? A) 1928-yilda B) 1924-yilda C) 1918-yilda D) 1921-yilda To'g'ri javob: D) 1921-yilda ✔ 23. Sibirda oq harakatga boshchilik qilgan, «Rossiyaning oliy hukmdori» deb e'lon qilingan admiral kim? A) A. V. Kolchak B) A. I. Denikin C) N. N. Yudenich D) P. N. Vrangel To'g'ri javob: A) A. V. Kolchak ✔ 24. 1921-yilda «Kommunistlarsiz sovetlar uchun!» shiori ostida matroslar qo'zg'oloni qayerda bo'lgan? A) Odessada B) Kronshtadtda C) Vladivostokda D) Toshkentda To'g'ri javob: B) Kronshtadtda ✔ 25. Qizil Armiyaning asosiy tashkilotchilaridan biri, harbiy ishlar xalq komissari kim edi? A) L. D. Trotskiy B) A. V. Kolchak C) A. F. Kerenskiy D) A. I. Denikin To'g'ri javob: A) L. D. Trotskiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 347 Tarix • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920-yillarda iqtisodiy va ijtimoiy o'zgarishlar 1. 1920-yillar oxiri – 1930-yillarda sovet rejimining dinga qarshi siyosati natijasida nima sodir bo'ldi? A) Diniy sudlar kengaytirildi B) Vaqf yerlari ko'paytirildi C) Ko'plab masjid va madrasalar yopildi D) Yangi madrasalar soni ko'paydi To'g'ri javob: C) Ko'plab masjid va madrasalar yopildi✔ 2. YIS davridagi «konsessiya» nima edi? A) Davlat korxonalarini yopish B) Kolxozlarga texnika yetkazib berish C) Korxona yoki konni chet el kapitaliga vaqtincha foydalanishga berish D) Dehqonlardan g'allani majburan olish To'g'ri javob: C) Korxona yoki konni chet el kapitaliga vaqtincha foydalanishga berish ✔ 3. Yer-suv islohotining mohiyati nimadan iborat edi? A) Yerlarni xususiy mulk sifatida sotishdan B) Yerlarni chet el ijarachilariga berishdan C) Boylar va ruhoniylarning yer-suvini olib, kambag'al dehqonlarga berishdan D) Sug'oriladigan yerlarni kamaytirishdan To'g'ri javob: C) Boylar va ruhoniylarning yer-suvini olib, kambag'al dehqonlarga berishdan ✔ 4. YIS siyosatining asosiy natijasi nima bo'ldi? A) Ommaviy kollektivlashtirish yakunlandi B) Xalq xo'jaligi nisbatan tez tiklandi C) Og'ir sanoat to'liq barpo etildi D) Paxta yakkahokimligi tugatildi To'g'ri javob: B) Xalq xo'jaligi nisbatan tez tiklandi ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Milliy-hududiy chegaralanish va O'zbekiston SSRning tashkil topishi 5. Milliy-hududiy chegaralanish to'g'risida 1924-yil iyunda qaror qabul qilgan partiya organi qaysi? A) Buxoro Kompartiyasi MQ B) Turkiston Kompartiyasi MQ C) Komintern Ijroiya qo'mitasi D) RKP(b) MQ Siyosiy byurosi To'g'ri javob: D) RKP(b) MQ Siyosiy byurosi ✔ 6. Quyidagi hududlardan qaysi biri 1924-yilda O'zbekiston SSR tarkibiga kirgan? A) Ashxobod uyezdi B) Farg'ona viloyatining katta qismi C) Yettisuv viloyati D) Zakaspiy viloyati To'g'ri javob: B) Farg'ona viloyatining katta qismi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 348 7. 1936-yilgacha Qoraqalpog'iston ASSR qaysi respublika tarkibida bo'lgan? A) Tojikiston SSR B) RSFSR C) Ukraina SSR D) Turkmaniston SSR To'g'ri javob: B) RSFSR✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — 1920-yillarda Yevropa va AQSh 8. 1922-yilda «Romaga yurish» natijasida Italiyada hokimiyat tepasiga kim keldi? A) Adolf Gitler B) Benito Mussolini C) Viktor Emmanuil III D) Fransisko Franko To'g'ri javob: B) Benito Mussolini ✔ 9. Sovet Rossiyasi ilk bor qatnashgan xalqaro iqtisodiy konferensiya (1922) qayerda bo'lib o'tgan? A) Vashingtonda B) Genuyada C) Myunxenda D) Lokarnoda To'g'ri javob: B) Genuyada ✔ 10. Buyuk Britaniyada ayollar qaysi yili erkaklar bilan teng shartlarda saylov huquqini oldi? A) 1945-yilda B) 1928-yilda C) 1906-yilda D) 1918-yilda To'g'ri javob: B) 1928-yilda ✔ 11. Veymar respublikasining birinchi prezidenti kim bo'lgan? A) Adolf Gitler B) Paul fon Hindenburg C) Fridrix Ebert D) Gustav Shtrezeman To'g'ri javob: C) Fridrix Ebert ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920–1930-yillarda madaniy hayot 12. 1920-yilda Toshkentda qanday oliy o'quv yurti tashkil etildi? A) Toshkent konservatoriyasi B) Turkiston davlat universiteti C) Samarqand davlat universiteti D) O'zbekiston Fanlar akademiyasi To'g'ri javob: B) Turkiston davlat universiteti ✔ 13. O'zbek dramaturgiyasidagi ilk asar hisoblangan «Padarkush» dramasining muallifi kim? A) Abdulla Avloniy B) Abdurauf Fitrat C) Mahmudxo'ja Behbudiy D) Hamza Hakimzoda Niyoziy To'g'ri javob: C) Mahmudxo'ja Behbudiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 349 14. 1920-yillarda respublikaning o'zbek tilidagi asosiy partiya gazetasi qaysi edi? A) «Oyna» B) «Taraqqiy» C) «Sadoi Turkiston» D) «Qizil O'zbekiston» To'g'ri javob: D) «Qizil O'zbekiston»✔ 15. «O'tkan kunlar» romanining muallifi kim? A) Oybek B) Abdulhamid Cho'lpon C) Abdurauf Fitrat D) Abdulla Qodiriy To'g'ri javob: D) Abdulla Qodiriy ✔ 16. Arab yozuvidan voz kechilishining xalq uchun eng og'ir oqibati nima bo'ldi? A) O'zbek tilining taqiqlanishi B) Kitob nashrining butunlay to'xtashi C) Maktablar sonining keskin kamayishi D) Ko'p asrlik yozma merosdan uzilib qolish To'g'ri javob: D) Ko'p asrlik yozma merosdan uzilib qolish ✔ 17. «Kecha va kunduz» romanining muallifi kim? A) G'afur G'ulom B) Abdulhamid Cho'lpon C) Abdurauf Fitrat D) Abdulla Qodiriy To'g'ri javob: B) Abdulhamid Cho'lpon ✔ 18. Abdulla Qodiriyning ikkinchi romani qaysi? A) «Mehrobdan chayon» B) «Qutlug' qon» C) «Kecha va kunduz» D) «Navoiy» To'g'ri javob: A) «Mehrobdan chayon» ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Jahon iqtisodiy inqirozi (1929–1933) 19. Jahon iqtisodiy inqirozi qaysi mamlakatda boshlangan? A) AQShda B) Germaniyada C) Yaponiyada D) Buyuk Britaniyada To'g'ri javob: A) AQShda ✔ 20. Ruzvelt davrida 1933-yilda bekor qilingan qonun qaysi? A) Betaraflik qonuni B) Vagner qonuni C) Ijtimoiy ta'minot qonuni D) «Quruq qonun» To'g'ri javob: D) «Quruq qonun» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 350 21. «Yangi yo'l» doirasida ishsizlikka qarshi qanday chora ko'rildi? A) Yo'l va to'g'on qurilishi kabi jamoat ishlari tashkil etildi B) Zavodlar vaqtincha yopib qo'yildi C) Ishsizlar boshqa davlatlarga ko'chirildi D) Ish kuni 12 soatgacha uzaytirildi To'g'ri javob: A) Yo'l va to'g'on qurilishi kabi jamoat ishlari tashkil etildi✔ 22. AQShda inqiroz yillarida ishsizlar yashagan kulbalar mavzelari qanday nomlangan? A) «Guvervillar» B) «Gettolar» C) «Fermalar» D) «Rezervatsiyalar» To'g'ri javob: A) «Guvervillar» ✔ 23. «Yangi yo'l» (New Deal) siyosatining muallifi kim? A) Franklin Ruzvelt B) Gerbert Guver C) Garri Trumen D) Vudro Vilson To'g'ri javob: A) Franklin Ruzvelt ✔ 24. «Yangi yo'l» siyosatining mohiyati nimada edi? A) Tashqi savdoni to'liq taqiqlashda B) Korxonalarni to'liq milliylashtirishda C) Davlatning iqtisodiyotdan butunlay chetlashishida D) Davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvida To'g'ri javob: D) Davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvida ✔ 25. 1935-yilda AQShda qabul qilingan ijtimoiy ta'minot to'g'risidagi qonun nimani joriy etdi? A) Majburiy harbiy xizmatni B) Ayollarga saylov huquqini C) Qarilik pensiyasi va ishsizlik nafaqasini D) Spirtli ichimliklar taqiqini To'g'ri javob: C) Qarilik pensiyasi va ishsizlik nafaqasini ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 351 Tarix • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920-yillarda iqtisodiy va ijtimoiy o'zgarishlar 1. «Korenizatsiya» (mahalliylashtirish) siyosati nimani nazarda tutgan? A) Mahalliy hunarmandchilikni tugatishni B) Mahalliy tillarni taqiqlashni C) Davlat apparatiga mahalliy millat vakillarini jalb qilishni D) Mahalliy aholini boshqa hududlarga ko'chirishni To'g'ri javob: C) Davlat apparatiga mahalliy millat vakillarini jalb qilishni✔ 2. YIS amalda qachon tugatildi? A) 1953-yilda B) 1941-yilda C) 1920-yillarning oxirida D) 1921-yilning boshida To'g'ri javob: C) 1920-yillarning oxirida ✔ 3. 1922–1924-yillardagi pul islohoti natijasida muomalaga kiritilgan barqaror pul birligi qaysi? A) Chervonets B) Tilla C) Kerenka D) Tanga To'g'ri javob: A) Chervonets ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Milliy-hududiy chegaralanish va O'zbekiston SSRning tashkil topishi 4. Milliy-hududiy chegaralanish natijasida qaysi ittifoqdosh respublikalar tuzildi? A) O'zbekiston SSR va Turkmaniston SSR B) Qozog'iston SSR va Qirg'iziston SSR C) Turkiston SSR va Buxoro SSR D) Tojikiston SSR va Qozog'iston SSR To'g'ri javob: A) O'zbekiston SSR va Turkmaniston SSR ✔ 5. 1924-yilda Qora-qirg'iz muxtor viloyati qaysi respublika tarkibida tuzildi? A) Tojikiston ASSR B) O'zbekiston SSR C) RSFSR D) Turkmaniston SSR To'g'ri javob: C) RSFSR ✔ 6. I Butun O'zbekiston sovetlari qurultoyi qaysi shaharda bo'lib o'tgan? A) Xivada B) Toshkentda C) Samarqandda D) Buxoroda To'g'ri javob: D) Buxoroda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 352 7. 1929–1937-yillarda O'zbekiston Kompartiyasi MQ birinchi kotibi bo'lgan arbob kim? A) Usmon Yusupov B) Fayzulla Xo'jayev C) Yo'ldosh Oxunboboyev D) Akmal Ikromov To'g'ri javob: D) Akmal Ikromov✔ 8. O'zbekiston SSR qachon tashkil topgan? A) 1925-yil 17-fevralda B) 1924-yil 27-oktyabrda C) 1922-yil 30-dekabrda D) 1918-yil 30-aprelda To'g'ri javob: B) 1924-yil 27-oktyabrda ✔ 9. O'zbekiston SSRning birinchi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1927-yilda B) 1937-yilda C) 1924-yilda D) 1918-yilda To'g'ri javob: A) 1927-yilda ✔ 10. Milliy-hududiy chegaralanish to'g'risida yakuniy qarorni 1924-yil 27-oktyabrda qaysi organ qabul qildi? A) Millatlar Ligasi B) SSSR Markaziy Ijroiya Qo'mitasi C) Turkkomissiya D) O'zbekiston Kompartiyasi qurultoyi To'g'ri javob: B) SSSR Markaziy Ijroiya Qo'mitasi ✔ 11. Qozog'iston va Qirg'iziston ittifoqdosh respublika maqomini qachon oldi? A) 1929-yilda B) 1922-yilda C) 1924-yilda D) 1936-yilda To'g'ri javob: D) 1936-yilda ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — 1920-yillarda Yevropa va AQSh 12. AQShda ayollarga saylov huquqi qaysi yili berilgan? A) 1933-yilda B) 1865-yilda C) 1945-yilda D) 1920-yilda To'g'ri javob: D) 1920-yilda ✔ 13. 1928-yilgi Brian-Kellog paktining asosiy mazmuni nima edi? A) Harbiy-dengiz flotlarini cheklash B) Xitoyda «ochiq eshiklar» tamoyilini qo'llash C) Urushdan milliy siyosat quroli sifatida voz kechish D) Germaniya reparatsiyalarini bekor qilish To'g'ri javob: C) Urushdan milliy siyosat quroli sifatida voz kechish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 353 14. Germaniya Millatlar Ligasiga qachon qabul qilingan? A) 1926-yilda B) 1919-yilda C) 1922-yilda D) 1933-yilda To'g'ri javob: A) 1926-yilda✔ 15. 1920–1921-yillarda tuzilgan «Kichik Antanta» tarkibiga qaysi davlatlar kirgan? A) Italiya, Ispaniya, Portugaliya B) Chexoslovakiya, Ruminiya, Yugoslaviya C) Polsha, Litva, Latviya D) Germaniya, Avstriya, Vengriya To'g'ri javob: B) Chexoslovakiya, Ruminiya, Yugoslaviya ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920–1930-yillarda madaniy hayot 16. 1920-yillarda kattalar o'rtasida savodsizlikni tugatish uchun ochilgan maktablar qanday nomlangan? A) «Likbez» maktablari B) Harbiy maktablar C) Madrasalar D) Usuli jadid maktablari To'g'ri javob: A) «Likbez» maktablari ✔ 17. O'zbek adabiyotidagi birinchi roman qaysi? A) «O'tkan kunlar» B) «Kecha va kunduz» C) «Qutlug' qon» D) «Navoiy» To'g'ri javob: A) «O'tkan kunlar» ✔ 18. 1929-yilda Shohimardonda halok bo'lgan shoir va dramaturg kim? A) Abdulla Qodiriy B) Hamza Hakimzoda Niyoziy C) Oybek D) Abdulhamid Cho'lpon To'g'ri javob: B) Hamza Hakimzoda Niyoziy ✔ 19. 1918-yilda Toshkentda Fitrat tashabbusi bilan tuzilgan ilmiy-adabiy to'garak qanday nomlangan? A) «Turon» B) «Chig'atoy gurungi» C) «Shuroi Islomiya» D) «Qo'shchi» To'g'ri javob: B) «Chig'atoy gurungi» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 354 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Jahon iqtisodiy inqirozi (1929–1933) 20. F. D. Ruzvelt AQSh prezidenti etib birinchi marta qaysi yili saylangan? A) 1940-yilda B) 1928-yilda C) 1936-yilda D) 1932-yilda To'g'ri javob: D) 1932-yilda✔ 21. 1935-yilgi Vagner qonuni nimani kafolatladi? A) Ishchilarning kasaba uyushmalariga birlashish va jamoa shartnomasi tuzish huquqini B) Banklarni davlatlashtirishni C) Chet el tovarlariga boj solishni D) Fermerlarga yer berishni To'g'ri javob: A) Ishchilarning kasaba uyushmalariga birlashish va jamoa shartnomasi tuzish ✔ huquqini 22. Inqiroz boshlangan paytda AQSh prezidenti kim bo'lgan? A) Franklin Ruzvelt B) Garri Trumen C) Vudro Vilson D) Gerbert Guver To'g'ri javob: D) Gerbert Guver ✔ 23. Jahon iqtisodiy inqirozi davrida xalqaro savdo hajmi qanday o'zgardi? A) Biroz ortdi B) Ikki baravar oshdi C) O'zgarmay qoldi D) Keskin qisqardi To'g'ri javob: D) Keskin qisqardi ✔ 24. AQSh SSSR bilan diplomatik munosabatlarni qaysi yili o'rnatdi? A) 1933-yilda B) 1922-yilda C) 1945-yilda D) 1924-yilda To'g'ri javob: A) 1933-yilda ✔ 25. Inqiroz boshlanishi qaysi moliya markazidagi aksiyalar narxining keskin tushishi bilan bog'liq? A) Parij birjasi B) London Siti C) Uoll-strit (Nyu-York birjasi) D) Berlin birjasi To'g'ri javob: C) Uoll-strit (Nyu-York birjasi) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 355 Tarix • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920-yillarda iqtisodiy va ijtimoiy o'zgarishlar 1. 1920-yillar oxirida O'zbekistonda qaysi sud tizimi tugatildi? A) Xalq sudlari B) Oliy sud C) Harbiy tribunallar D) Qozilik (shariat) sudlari To'g'ri javob: D) Qozilik (shariat) sudlari✔ 2. YIS davrida qanday faoliyatga ruxsat berildi? A) Yirik zavodlarni xususiylashtirishga B) Tashqi savdoni erkin olib borishga C) Yerni xususiy shaxslarga sotishga D) Erkin savdo va mayda xususiy tadbirkorlikka To'g'ri javob: D) Erkin savdo va mayda xususiy tadbirkorlikka ✔ 3. YIS davrida yirik sanoat, banklar va tashqi savdo kimning qo'lida qoldi? A) Davlatning B) Chet el kompaniyalarining C) Diniy muassasalarning D) Xususiy tadbirkorlarning To'g'ri javob: A) Davlatning ✔ 4. «Xujum» harakatining asosiy maqsadi nima edi? A) Quloqlarni sinf sifatida tugatish B) Xotin-qizlarni paranjidan «ozod qilish» C) Istiqlolchilarni qurolsizlantirish D) Yer-suvni dehqonlarga bo'lib berish To'g'ri javob: B) Xotin-qizlarni paranjidan «ozod qilish» ✔ 5. «Xujum» harakatining salbiy jihati nimada namoyon bo'ldi? A) Majburlash usullari va ko'plab ayollarning qurbon bo'lishida B) Ayollarning o'qishga kirishi taqiqlanishida C) Ayollarning saylov huquqidan mahrum etilishida D) Ayollar uchun maktablarning yopilishida To'g'ri javob: A) Majburlash usullari va ko'plab ayollarning qurbon bo'lishida ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Milliy-hududiy chegaralanish va O'zbekiston SSRning tashkil topishi 6. I Butun O'zbekiston sovetlari qurultoyi qachon bo'lib o'tdi? A) 1924-yil oktyabr oyida B) 1930-yil sentabr oyida C) 1925-yil fevral oyida D) 1927-yil aprel oyida To'g'ri javob: C) 1925-yil fevral oyida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 356 7. 1924-yilda Tojikiston ASSR qaysi respublika tarkibida tuzildi? A) O'zbekiston SSR B) Qozog'iston ASSR C) RSFSR D) Turkmaniston SSR To'g'ri javob: A) O'zbekiston SSR✔ 8. O'zbekiston SSRning SSSR tarkibidagi haqiqiy holati qanday edi? A) To'liq mustaqil tashqi siyosat yuritgan B) O'z valyutasi va armiyasiga ega bo'lgan C) Rasman suveren bo'lsa-da, amalda Markazga to'liq qaram edi D) SSSRdan istalgan vaqtda chiqib keta olgan To'g'ri javob: C) Rasman suveren bo'lsa-da, amalda Markazga to'liq qaram edi ✔ 9. O'zbekiston SSR XKS raisi bo'lishidan oldin Fayzulla Xo'jayev qaysi respublika hukumatini boshqargan? A) Xorazm Xalq Sovet Respublikasi B) Turkiston ASSR C) Buxoro Xalq Sovet Respublikasi D) Tojikiston ASSR To'g'ri javob: C) Buxoro Xalq Sovet Respublikasi ✔ 10. Milliy-hududiy chegaralanish natijasida qaysi davlat tuzilmalari tugatildi? A) Qozog'iston ASSR va Qirg'iziston ASSR B) Afg'oniston va Eron qirolliklari C) Turkiston ASSR, Buxoro va Xorazm respublikalari D) RSFSR va Ukraina SSR To'g'ri javob: C) Turkiston ASSR, Buxoro va Xorazm respublikalari ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — 1920-yillarda Yevropa va AQSh 11. AQShda 1920-yillardagi iqtisodiy yuksalish davri qanday nomlangan? A) «Yangi yo'l» B) «Buyuk depressiya» C) «G'alati urush» D) «Prosperiti» (gullab-yashnash) To'g'ri javob: D) «Prosperiti» (gullab-yashnash) ✔ 12. 1921-yilgi shartnoma asosida dominion maqomini olgan davlat qaysi? A) Malta B) Shotlandiya C) Irlandiya erkin davlati D) Islandiya To'g'ri javob: C) Irlandiya erkin davlati ✔ 13. 1922-yilda Germaniya va Sovet Rossiyasi o'rtasida qaysi shartnoma tuzildi? A) Rapallo shartnomasi B) Lokarno shartnomasi C) Brest sulhi D) Versal shartnomasi To'g'ri javob: A) Rapallo shartnomasi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 357 14. Germaniya reparatsiyalari bo'yicha Daues rejasi o'rniga 1929-yilda qabul qilingan reja qaysi? A) Yung rejasi B) Marshall rejasi C) Barbarossa rejasi D) Shliffen rejasi To'g'ri javob: A) Yung rejasi✔ 15. 1919-yilda Germaniyaning yangi konstitutsiyasi qaysi shaharda qabul qilingan? A) Berlinda B) Myunxenda C) Veymarda D) Nyurnbergda To'g'ri javob: C) Veymarda ✔ 16. 1923-yilda Myunxenda «pivoxona puchi»ni kim uyushtirgan? A) Benito Mussolini B) Adolf Gitler C) Fridrix Ebert D) Paul fon Hindenburg To'g'ri javob: B) Adolf Gitler ✔ 17. 1920-yildan Vengriyada regent sifatida hokimiyatni boshqargan shaxs kim? A) Yuzef Pilsudskiy B) Fransisko Franko C) Miklosh Horti D) Antoniu Salazar To'g'ri javob: C) Miklosh Horti ✔ 18. Avtomobil ishlab chiqarishda konveyer usulini keng joriy etgan amerikalik sanoatchi kim? A) Genri Ford B) Jon Morgan C) Tomas Edison D) Jon Rokfeller To'g'ri javob: A) Genri Ford ✔ 19. 1924-yilda Buyuk Britaniyada birinchi leyboristlar hukumatini kim boshqargan? A) Nevill Chemberlen B) Ramsey Makdonald C) Uinston Cherchill D) Devid Lloyd Jorj To'g'ri javob: B) Ramsey Makdonald ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920–1930-yillarda madaniy hayot 20. «Boy ila xizmatchi» dramasining muallifi kim? A) Hamza Hakimzoda Niyoziy B) Abdulhamid Cho'lpon C) Abdulla Qodiriy D) Abdurauf Fitrat To'g'ri javob: A) Hamza Hakimzoda Niyoziy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 358 21. 1920-yillar oxirida eski maktablar va madrasalar o'rniga qanday maktab joriy etildi? A) Usuli jadid maktabi B) Rus-tuzem maktabi C) Qorixona D) Yagona sovet mehnat maktabi To'g'ri javob: D) Yagona sovet mehnat maktabi✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Jahon iqtisodiy inqirozi (1929–1933) 22. Jahon iqtisodiy inqirozi Germaniyadagi siyosiy vaziyatga qanday ta'sir ko'rsatdi? A) Germaniya Antantaga qo'shildi B) Kommunistlar hokimiyatni egalladi C) Monarxiya qayta tiklandi D) Natsistlar partiyasining mavqei keskin kuchaydi To'g'ri javob: D) Natsistlar partiyasining mavqei keskin kuchaydi ✔ 23. Jahon iqtisodiy inqirozi qaysi yillarni qamrab olgan? A) 1939–1945-yillarni B) 1929–1933-yillarni C) 1923–1925-yillarni D) 1918–1921-yillarni To'g'ri javob: B) 1929–1933-yillarni ✔ 24. Inqiroz yillarida, 1931-yilda Buyuk Britaniya qanday muhim moliyaviy qaror qabul qildi? A) Yagona Yevropa valyutasini joriy etdi B) Funt sterlingning oltin standartidan voz kechdi C) Mamlakatdagi banklarni yopdi D) Chet el qarzlarini to'liq to'ladi To'g'ri javob: B) Funt sterlingning oltin standartidan voz kechdi ✔ 25. AQShda 1929–1933-yillardagi inqiroz qanday nom bilan mashhur? A) «Prosperiti» B) «Yangi yo'l» C) «Buyuk depressiya» D) «Sovuq urush» To'g'ri javob: C) «Buyuk depressiya» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 359 Tarix • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920-yillarda iqtisodiy va ijtimoiy o'zgarishlar 1. O'zbekistonda yer-suv islohoti qaysi yillarda o'tkazilgan? A) 1918–1921-yillarda B) 1925–1929-yillarda C) 1937–1938-yillarda D) 1941–1945-yillarda To'g'ri javob: B) 1925–1929-yillarda✔ 2. Sovet hokimiyatining dinga qarshi kurash olib borgan ommaviy jamiyati qanday nomlangan? A) «Qo'shchi» ittifoqi B) «Turon» jamiyati C) «Xudosizlar» ittifoqi D) «Shuroi Ulamo» To'g'ri javob: C) «Xudosizlar» ittifoqi ✔ 3. Yer-suv islohotining salbiy oqibatlaridan biri nima edi? A) Tadbirkor dehqon xo'jaliklari tugatilib, yerlar mayda bo'laklarga bo'lindi B) Paxtachilik butunlay to'xtatildi C) Sug'oriladigan yerlar maydoni ikki baravar oshdi D) Dehqonlar yerni erkin sotish huquqini oldi To'g'ri javob: A) Tadbirkor dehqon xo'jaliklari tugatilib, yerlar mayda bo'laklarga bo'lindi ✔ 4. 1920-yillarda kambag'al dehqonlarni birlashtirgan ommaviy tashkilot qanday nomlangan? A) «Qo'shchi» ittifoqi B) «Shuroi Ulamo» C) «Turon» jamiyati D) «Yosh buxoroliklar» To'g'ri javob: A) «Qo'shchi» ittifoqi ✔ 5. YIS davrida savdo va vositachilik bilan boyigan tadbirkorlar qanday nomlangan? A) Nepmanlar B) Quloqlar C) Qo'rboshilar D) Mardikorlar To'g'ri javob: A) Nepmanlar ✔ 6. Paranjini tashlagani uchun 1929-yilda o'ldirilgan yosh aktrisa kim? A) Tamaraxonim B) Zulfiya C) Halima Nosirova D) Nurxon Yo'ldoshxo'jayeva To'g'ri javob: D) Nurxon Yo'ldoshxo'jayeva ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 360 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Milliy-hududiy chegaralanish va O'zbekiston SSRning tashkil topishi 7. Milliy-hududiy chegaralanishning salbiy oqibatlaridan biri nima edi? A) Tarixiy-madaniy hududlarning sun'iy bo'linib ketishi B) O'zbek tilining davlat tili bo'lishi C) Aholining savodxonligi oshishi D) Mintaqada sanoatning tez rivojlanishi To'g'ri javob: A) Tarixiy-madaniy hududlarning sun'iy bo'linib ketishi✔ 8. 1929-yilda Tojikiston SSR tuzilganda O'zbekiston SSR tarkibidan unga qaysi okrug berildi? A) Surxondaryo okrugi B) Zarafshon okrugi C) Qashqadaryo okrugi D) Xo'jand okrugi To'g'ri javob: D) Xo'jand okrugi ✔ 9. O'zbekiston SSRning ikkinchi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1924-yilda B) 1937-yilda C) 1927-yilda D) 1945-yilda To'g'ri javob: B) 1937-yilda ✔ 10. 1924-yil oxirida O'zbekiston SSRda sovetlar qurultoyigacha hokimiyatni boshqargan O'zbekiston Inqilobiy qo'mitasiga kim rahbarlik qilgan? A) Akmal Ikromov B) Usmon Yusupov C) Fayzulla Xo'jayev D) Polvonniyoz Hoji Yusupov To'g'ri javob: C) Fayzulla Xo'jayev ✔ 11. O'zbekiston SSR Xalq Komissarlari Sovetining raisi etib kim saylangan? A) Yo'ldosh Oxunboboyev B) Fayzulla Xo'jayev C) Akmal Ikromov D) Turor Risqulov To'g'ri javob: B) Fayzulla Xo'jayev ✔ 12. O'zbekiston SSRning birinchi poytaxti qaysi shahar bo'lgan? A) Samarqand B) Toshkent C) Qo'qon D) Buxoro To'g'ri javob: A) Samarqand ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — 1920-yillarda Yevropa va AQSh 13. AQShda 1920–1933-yillarda amalda bo'lgan «quruq qonun» nimani taqiqlagan? A) Spirtli ichimliklarni ishlab chiqarish va sotishni B) Qurol sotishni C) Ish tashlashlarni D) Chet elliklarning AQShga kirishini To'g'ri javob: A) Spirtli ichimliklarni ishlab chiqarish va sotishni ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 361 14. Italiya fashistlar partiyasi qachon tuzilgan? A) 1933-yilda B) 1921-yilda C) 1914-yilda D) 1929-yilda To'g'ri javob: B) 1921-yilda✔ 15. 1926-yilda Polshada davlat to'ntarishi yo'li bilan hokimiyatni egallagan arbob kim? A) Edvard Benesh B) Yuzef Pilsudskiy C) Tomash Masarik D) Miklosh Horti To'g'ri javob: B) Yuzef Pilsudskiy ✔ 16. 1925-yilgi Lokarno konferensiyasida qabul qilingan Reyn kafolat paktining asosiy mazmuni nima edi? A) Germaniyaning g'arbiy chegaralari daxlsizligini kafolatlash B) Germaniyaning sharqiy chegaralarini qayta ko'rib chiqish C) Germaniyani Millatlar Ligasidan chiqarish D) Reyn hududini Fransiyaga qo'shib olish To'g'ri javob: A) Germaniyaning g'arbiy chegaralari daxlsizligini kafolatlash ✔ 17. Fransiya Germaniya bilan chegarada qurgan istehkomlar tizimi qanday nomlangan? A) Kerzon chizig'i B) Mannergeym chizig'i C) Zigfrid chizig'i D) Majino chizig'i To'g'ri javob: D) Majino chizig'i ✔ 18. 1926-yilda umumiy (general) ish tashlash bo'lib o'tgan davlat qaysi? A) Italiya B) AQSh C) Yaponiya D) Buyuk Britaniya To'g'ri javob: D) Buyuk Britaniya ✔ 19. 1923-yilda Fransiya Rur viloyatini bosib olishiga nima sabab bo'ldi? A) Germaniyaning Millatlar Ligasidan chiqishi B) Germaniyaning Fransiyaga hujum qilishi C) Rurda kommunistlar hokimiyatni egallashi D) Germaniyaning reparatsiya to'lovlarini kechiktirishi To'g'ri javob: D) Germaniyaning reparatsiya to'lovlarini kechiktirishi ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920–1930-yillarda madaniy hayot 20. «Cho'lpon» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Yangi kun B) Ona yurt C) Tong yulduzi D) Tog' cho'qqisi To'g'ri javob: C) Tong yulduzi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 362 21. Cho'lponning 1922-yilda nashr etilgan birinchi she'rlar to'plami qanday nomlangan? A) «Uyg'onish» B) «Soz» C) «Buloqlar» D) «Tong sirlari» To'g'ri javob: A) «Uyg'onish»✔ 22. O'zbekistonda arab yozuvidan lotin yozuviga qachon o'tildi? A) 1929-yilda B) 1917-yilda C) 1924-yilda D) 1940-yilda To'g'ri javob: A) 1929-yilda ✔ 23. Oybekning 1940-yilda yozilgan romani qaysi? A) «Kecha va kunduz» B) «O'tkan kunlar» C) «Navoiy» D) «Qutlug' qon» To'g'ri javob: D) «Qutlug' qon» ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Jahon iqtisodiy inqirozi (1929–1933) 24. Inqiroz Yevropaning qaysi davlatiga eng og'ir zarba berdi? A) Germaniyaga B) Shvetsiyaga C) Shveytsariyaga D) Portugaliyaga To'g'ri javob: A) Germaniyaga ✔ 25. Ruzvelt hukumatining birinchi choralaridan biri nima bo'ldi? A) Ishsizlik nafaqasini bekor qilish B) Kasaba uyushmalarini taqiqlash C) Bank tizimini sog'lomlashtirish («bank ta'tili») D) Fermerlarga soliqni oshirish To'g'ri javob: C) Bank tizimini sog'lomlashtirish («bank ta'tili») ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 363 Tarix • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920-yillarda iqtisodiy va ijtimoiy o'zgarishlar 1. «Xujum» harakati qachon boshlangan? A) 1927-yil 8-martda B) 1924-yil 27-oktyabrda C) 1929-yil 24-oktyabrda D) 1917-yil 27-noyabrda To'g'ri javob: A) 1927-yil 8-martda✔ 2. «Vaqf yerlari» deganda nima tushuniladi? A) Davlat xazinasiga tegishli bo'sh yerlar B) Kolxozlarga berilgan yerlar C) Masjid, madrasa kabi diniy muassasalar ixtiyoridagi yer-mulk D) Chet elliklar ijaraga olgan yerlar To'g'ri javob: C) Masjid, madrasa kabi diniy muassasalar ixtiyoridagi yer-mulk ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Milliy-hududiy chegaralanish va O'zbekiston SSRning tashkil topishi 3. Tojikiston ittifoqdosh respublika (SSR) maqomini qachon oldi? A) 1924-yilda B) 1925-yilda C) 1936-yilda D) 1929-yilda To'g'ri javob: D) 1929-yilda ✔ 4. O'zbekiston SSRning poytaxti qachon Toshkentga ko'chirildi? A) 1925-yilda B) 1924-yilda C) 1930-yilda D) 1936-yilda To'g'ri javob: C) 1930-yilda ✔ 5. Qoraqalpog'iston qaysi yili O'zbekiston SSR tarkibiga kirdi? A) 1924-yilda B) 1929-yilda C) 1932-yilda D) 1936-yilda To'g'ri javob: D) 1936-yilda ✔ 6. O'rta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish qaysi yili o'tkazildi? A) 1918-yilda B) 1929-yilda C) 1936-yilda D) 1924-yilda To'g'ri javob: D) 1924-yilda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 364 7. Tojikiston ASSRning poytaxti qaysi shahar bo'lgan? A) Xo'jand B) Termiz C) Samarqand D) Dushanbe To'g'ri javob: D) Dushanbe✔ 8. O'zbekiston SSR SSSR tarkibiga rasman qachon qabul qilindi? A) 1924-yil oktyabr oyida B) 1936-yil dekabr oyida C) 1922-yil dekabr oyida D) 1925-yil may oyida To'g'ri javob: D) 1925-yil may oyida ✔ 9. O'zbekiston SSR Markaziy Ijroiya Qo'mitasining raisi etib kim saylangan? A) Akmal Ikromov B) Fayzulla Xo'jayev C) Yo'ldosh Oxunboboyev D) Usmon Yusupov To'g'ri javob: C) Yo'ldosh Oxunboboyev ✔ 10. Milliy-hududiy chegaralanish qanday tamoyil asosida o'tkazilgan? A) Aholining diniy mansubligi asosida B) Faqat tabiiy chegaralar (daryo, tog') asosida C) Xonliklarning eski chegaralarini saqlash asosida D) Hududlarning milliy (etnik) tarkibi asosida To'g'ri javob: D) Hududlarning milliy (etnik) tarkibi asosida ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — 1920-yillarda Yevropa va AQSh 11. 1924-yilda qabul qilingan Daues rejasi nimaga qaratilgan edi? A) Germaniyani okkupatsiya zonalariga bo'lishga B) Germaniya armiyasini qayta tiklashga C) Germaniya mustamlakalarini qaytarishga D) Germaniyaning reparatsiya to'lovlarini tartibga solish va unga kreditlar berishga To'g'ri javob: D) Germaniyaning reparatsiya to'lovlarini tartibga solish va unga kreditlar berishga ✔ 12. 1920-yillarda AQShning Yevropa ishlariga aralashmaslik siyosati qanday nomlangan? A) Izolyatsionizm B) Mustamlakachilik C) Protektsionizm D) Militarizm To'g'ri javob: A) Izolyatsionizm ✔ 13. 1923-yilda Rur viloyatini qaysi davlatlar qo'shinlari bosib oldi? A) Fransiya va Belgiya B) Buyuk Britaniya va AQSh C) Italiya va Avstriya D) Polsha va Chexoslovakiya To'g'ri javob: A) Fransiya va Belgiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 365 14. 1925-yilda Germaniya prezidenti etib kim saylandi? A) Adolf Gitler B) Vilgelm II C) Fridrix Ebert D) Paul fon Hindenburg To'g'ri javob: D) Paul fon Hindenburg✔ 15. 1923-yilda Germaniyada markaning keskin qadrsizlanishi qanday iqtisodiy hodisa edi? A) Giperinflyatsiya B) Iqtisodiy yuksalish C) Deflyatsiya D) Ortiqcha ishlab chiqarish inqirozi To'g'ri javob: A) Giperinflyatsiya ✔ 16. 1924-yilda SSSRni diplomatik jihatdan tan olgan Yevropa davlati qaysi? A) Shveytsariya B) Portugaliya C) Ispaniya D) Buyuk Britaniya To'g'ri javob: D) Buyuk Britaniya ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1920–1930-yillarda madaniy hayot 17. «Abulfayzxon» tarixiy dramasining muallifi kim? A) Abdurauf Fitrat B) Mahmudxo'ja Behbudiy C) Hamza Hakimzoda Niyoziy D) Abdulla Qodiriy To'g'ri javob: A) Abdurauf Fitrat ✔ 18. Abdulla Qodiriy hajviy asarlarida qaysi taxallusdan foydalangan? A) Julqunboy B) Tavallo C) Hoji Muin D) Elbek To'g'ri javob: A) Julqunboy ✔ 19. O'zbekistonda lotin yozuvidan kirill yozuviga qachon o'tildi? A) 1945-yilda B) 1929-yilda C) 1940-yilda D) 1936-yilda To'g'ri javob: C) 1940-yilda ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Jahon iqtisodiy inqirozi (1929–1933) 20. Nyu-York fond birjasidagi «qora payshanba» qachon yuz bergan? A) 1918-yil 11-noyabrda B) 1939-yil 1-sentabrda C) 1933-yil 30-yanvarda D) 1929-yil 24-oktyabrda To'g'ri javob: D) 1929-yil 24-oktyabrda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 366 21. F. Ruzveltning Lotin Amerikasi davlatlariga nisbatan siyosati qanday nomlangan? A) «Katta kaltak» siyosati B) «Tinchlantirish» siyosati C) «Yaxshi qo'shnichilik» siyosati D) «Ochiq eshiklar» siyosati To'g'ri javob: C) «Yaxshi qo'shnichilik» siyosati✔ 22. «Protektsionizm» deganda nima tushuniladi? A) Ichki bozorni yuqori bojlar bilan chet el tovarlaridan himoya qilish B) Chet el kapitalini erkin kiritish C) Tovarlarni bojsiz eksport qilish D) Davlatning iqtisodiyotdan chetlashishi To'g'ri javob: A) Ichki bozorni yuqori bojlar bilan chet el tovarlaridan himoya qilish ✔ 23. Jahon iqtisodiy inqirozining asosiy sabablaridan biri nima edi? A) Tovar ishlab chiqarishning xaridorgir talabdan oshib ketishi B) Neft konlarining tugab qolishi C) Ikkinchi jahon urushining boshlanishi D) AQShda «Yangi yo'l» siyosati To'g'ri javob: A) Tovar ishlab chiqarishning xaridorgir talabdan oshib ketishi ✔ 24. Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish nazariyasi muallifi bo'lgan ingliz iqtisodchisi kim? A) Karl Marks B) Devid Rikardo C) Jon Meynard Keyns D) Adam Smit To'g'ri javob: C) Jon Meynard Keyns ✔ 25. Jahon iqtisodiy inqirozining eng og'ir ijtimoiy oqibati nima bo'ldi? A) Ishchilar sonining ortishi B) Aholining keskin ko'payishi C) Ommaviy ishsizlik D) Ish haqining oshishi To'g'ri javob: C) Ommaviy ishsizlik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 367 Tarix • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1930-yillarda ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot 1. 1937-yilda Uzoq Sharqdan O'rta Osiyo va Qozog'istonga majburan ko'chirilgan xalq qaysi? A) Koreyslar B) Qrim tatarlari C) Chechenlar D) Mesxeti turklari To'g'ri javob: A) Koreyslar✔ 2. Birinchi o'zbek operasi «Bo'ron»ning mualliflaridan biri bo'lgan o'zbek bastakori kim? A) To'xtasin Jalilov B) Muxtor Ashrafiy C) Yunus Rajabiy D) Doni Zokirov To'g'ri javob: B) Muxtor Ashrafiy ✔ 3. 1936-yilda qabul qilingan SSSR Konstitutsiyasi tarixda qanday nom bilan ham ataladi? A) «Stalin konstitutsiyasi» B) «Xrushchyov konstitutsiyasi» C) «Lenin konstitutsiyasi» D) «Brejnev konstitutsiyasi» To'g'ri javob: A) «Stalin konstitutsiyasi» ✔ 4. 1939-yilda sahnalashtirilgan birinchi o'zbek operasi qaysi? A) «Gulsara» B) «Farhod va Shirin» C) «Layli va Majnun» D) «Bo'ron» To'g'ri javob: D) «Bo'ron» ✔ 5. 1930-yillarda O'zbekistonda masjid va madrasalarning yopilishi qanday siyosatning natijasi edi? A) YIS siyosatining B) «Yangi yo'l» siyosatining C) Korenizatsiya siyosatining D) Ateistik (dinga qarshi) siyosatning To'g'ri javob: D) Ateistik (dinga qarshi) siyosatning ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Totalitar va avtoritar rejimlar 6. 1938-yil noyabrida Germaniyada yahudiylarga qarshi uyushtirilgan ommaviy pogrom qanday nom olgan? A) «Uzun pichoqlar kechasi» B) «Qonli yakshanba» C) «Billur kecha» D) «Qora payshanba» To'g'ri javob: C) «Billur kecha» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 368 7. A. Gitler Germaniya reyxskansleri etib qachon tayinlangan? A) 1934-yil 2-avgustda B) 1929-yil 24-oktyabrda C) 1933-yil 30-yanvarda D) 1939-yil 1-sentabrda To'g'ri javob: C) 1933-yil 30-yanvarda✔ 8. «Mayn Kampf» («Mening kurashim») kitobining muallifi kim? A) Iozef Gebbels B) Adolf Gitler C) Fransisko Franko D) Benito Mussolini To'g'ri javob: B) Adolf Gitler ✔ 9. Germaniya Versal shartnomasini buzib, umumiy harbiy majburiyatni qaysi yili joriy etdi? A) 1928-yilda B) 1935-yilda C) 1919-yilda D) 1941-yilda To'g'ri javob: B) 1935-yilda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Industrlashtirish va kollektivlashtirish 10. Kollektivlashtirishga dehqonlarning qarshiligi qanday ko'rinishlarda namoyon bo'lgan? A) Qo'zg'olonlar va chorva mollarini so'yib yuborishda B) Kolxozlarga ixtiyoriy ommaviy kirishda C) Yangi yerlarni o'zlashtirishda D) Paxta hosilini oshirishda To'g'ri javob: A) Qo'zg'olonlar va chorva mollarini so'yib yuborishda ✔ 11. 1930-yillarda O'zbekiston qishloq xo'jaligining yetakchi tarmog'i qaysi edi? A) Uzumchilik B) Sholichilik C) Choychilik D) Paxtachilik To'g'ri javob: D) Paxtachilik ✔ 12. «Paxta mustaqilligi» siyosatining maqsadi nima edi? A) Paxtani faqat eksportga yo'naltirish B) Paxta ekishni qisqartirish C) O'zbekistonga paxta sotish erkinligini berish D) SSSRni chet eldan paxta sotib olishdan xalos qilish To'g'ri javob: D) SSSRni chet eldan paxta sotib olishdan xalos qilish ✔ 13. SSSRda birinchi besh yillik reja qaysi yillarni qamrab olgan? A) 1933–1937-yillarni B) 1928–1932-yillarni C) 1938–1942-yillarni D) 1921–1925-yillarni To'g'ri javob: B) 1928–1932-yillarni ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 369 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Osiyo mamlakatlari 1918–1939-yillarda 14. 1925-yilda Eronda shoh deb e'lon qilinib, Pahlaviylar sulolasiga asos solgan shaxs kim? A) Ahmadshoh Qojar B) Rizoxon (Rizo shoh Pahlaviy) C) Muhammad Rizo Pahlaviy D) Nosiriddinshoh To'g'ri javob: B) Rizoxon (Rizo shoh Pahlaviy)✔ 15. 1934–1935-yillarda Xitoy kommunistlari qo'shinlarining mamlakat shimoli-g'arbiga qilgan harbiy yurishi qanday nomlangan? A) «Tuz yurishi» B) «Sharqqa yurish» C) «Shimoliy yurish» D) «Buyuk yurish» To'g'ri javob: D) «Buyuk yurish» ✔ 16. 1928-yilda Turkiyada qanday yozuv islohoti amalga oshirildi? A) Lotin yozuvidan arab yozuviga o'tildi B) Arab yozuvidan lotin yozuviga o'tildi C) Kirill yozuvi joriy etildi D) Yunon yozuvi qabul qilindi To'g'ri javob: B) Arab yozuvidan lotin yozuviga o'tildi ✔ 17. Hindistonda Britaniya hukmronligiga qarshi milliy-ozodlik harakatining yetakchisi bo'lgan, «Mahatma» deb atalgan arbob kim? A) Subhas Chandra Bose B) Javoharlal Neru C) Muhammad Ali Jinna D) Mohandas Karamchand Gandi To'g'ri javob: D) Mohandas Karamchand Gandi ✔ 18. Xitoyda Gomindan partiyasining asoschisi kim? A) Sun Yatsen B) Yuan Shikay C) Chan Kayshi D) Mao Szedun To'g'ri javob: A) Sun Yatsen ✔ 19. M. Gandi ilgari surgan kurash usulining asosiy tamoyili qaysi? A) Terror harakatlari B) Partizanlik urushi C) Qurolli qo'zg'olon D) Zo'ravonliksiz qarshilik ko'rsatish To'g'ri javob: D) Zo'ravonliksiz qarshilik ko'rsatish ✔ 20. Turkiya Respublikasining birinchi prezidenti kim bo'lgan? A) Anvar posho B) Ismat Inonu C) Mustafo Kamol D) Sulton Mehmed VI To'g'ri javob: C) Mustafo Kamol ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 370 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qatag'onlik siyosati 21. Toshkentdagi «Shahidlar xotirasi» yodgorlik majmuasi qaysi suv bo'yida, qatag'on qurbonlari dafn etilgan joyda barpo etilgan? A) Sirdaryo bo'yida B) Katta Farg'ona kanali bo'yida C) Bo'zsuv kanali bo'yida D) Zarafshon daryosi bo'yida To'g'ri javob: C) Bo'zsuv kanali bo'yida✔ 22. «Shahidlar xotirasi» muzeyi qaysi shaharda joylashgan? A) Buxoroda B) Andijonda C) Samarqandda D) Toshkentda To'g'ri javob: D) Toshkentda ✔ 23. 1920-yillar oxirida qatag'on qilingan jadidlarga qo'yilgan ayblovlardan biri qaysi edi? A) «Millatchilik» va aksilinqilobiy faoliyat B) Qizil Armiya safida xizmat qilish C) Kolxoz rejasini ortig'i bilan bajarish D) Stahanovchilik harakatida qatnashish To'g'ri javob: A) «Millatchilik» va aksilinqilobiy faoliyat ✔ 24. Qatag'on qilinib, 1944-yilda qamoqda vafot etgan yosh shoir kim? A) Oybek B) G'afur G'ulom C) Usmon Nosir D) Hamid Olimjon To'g'ri javob: C) Usmon Nosir ✔ 25. Qatag'onlarning tashkilotchisi bo'lgan totalitar rejim boshlig'i kim edi? A) V. I. Lenin B) M. S. Gorbachyov C) N. S. Xrushchyov D) I. V. Stalin To'g'ri javob: D) I. V. Stalin ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 371 Tarix • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1930-yillarda ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot 1. 1937-yilgi O'zbekiston SSR Konstitutsiyasiga ko'ra respublika oliy hokimiyat organi qaysi edi? A) O'zbekiston SSR XKS B) O'zbekiston SSR Oliy Soveti C) Butun O'zbekiston sovetlari qurultoyi D) O'zbekiston KP MQ Siyosiy byurosi To'g'ri javob: B) O'zbekiston SSR Oliy Soveti✔ 2. 1930-yillarda SSSRda adabiyot va san'at uchun yagona majburiy ijodiy uslub sifatida nima e'lon qilindi? A) Modernizm B) Romantizm C) Sotsialistik realizm D) Klassitsizm To'g'ri javob: C) Sotsialistik realizm ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Totalitar va avtoritar rejimlar 3. 1936-yilda Fransiyada Xalq fronti hukumatini kim boshqargan? A) Leon Blyum B) Eduard Daladye C) Sharl de Goll D) Jorj Klemanso To'g'ri javob: A) Leon Blyum ✔ 4. 1935-yilda fashistik Italiya qaysi Afrika davlatiga bostirib kirdi? A) Jazoirga B) Efiopiyaga C) Marokashga D) Misrga To'g'ri javob: B) Efiopiyaga ✔ 5. 1936-yilda Germaniya qo'shinlari Versal shartnomasiga zid ravishda qaysi hududga kiritildi? A) Elzas va Lotaringiyaga B) Reyn demilitarizatsiyalangan hududiga C) Sudet viloyatiga D) Dansig erkin shahriga To'g'ri javob: B) Reyn demilitarizatsiyalangan hududiga ✔ 6. Ispaniya fuqarolar urushida respublikachilar tomonida jang qilgan chet ellik ko'ngillilar qo'shinlari qanday nomlangan? A) Xalqaro brigadalar B) Qora ko'ylakchilar C) Chet el legioni D) Kondor legioni To'g'ri javob: A) Xalqaro brigadalar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 372 7. Natsistlar Germaniyasi Millatlar Ligasidan qaysi yili chiqdi? A) 1933-yilda B) 1926-yilda C) 1930-yilda D) 1939-yilda To'g'ri javob: A) 1933-yilda✔ 8. Gitler boshchiligidagi partiyaning rasmiy nomi qanday edi? A) Germaniya sotsial-demokratik partiyasi B) Milliy sotsialistik nemis ishchilar partiyasi C) Germaniya kommunistik partiyasi D) Markaz partiyasi To'g'ri javob: B) Milliy sotsialistik nemis ishchilar partiyasi ✔ 9. Mussolini Italiyada qanday unvon bilan atalgan? A) «Mikado» B) «Duche» C) «Fyurer» D) «Kaudilo» To'g'ri javob: B) «Duche» ✔ 10. 1935-yilda Germaniyada qabul qilingan, yahudiylarni fuqarolik huquqlaridan mahrum qilgan qonunlar qanday nomlangan? A) Nyurnberg qonunlari B) Veymar qonunlari C) Myunxen qonunlari D) Berlin qonunlari To'g'ri javob: A) Nyurnberg qonunlari ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Industrlashtirish va kollektivlashtirish 11. Katta Farg'ona kanalining uzunligi taxminan qancha? A) 1000 km B) 45 km C) 270 km D) 30 km To'g'ri javob: C) 270 km ✔ 12. Ommaviy kollektivlashtirish qaysi yildan boshlangan? A) 1924-yildan B) 1937-yildan C) 1921-yildan D) 1929-yildan To'g'ri javob: D) 1929-yildan ✔ 13. «Kolxoz» so'zi nimani anglatadi? A) Xususiy fermer xo'jaligini B) Mashina-traktor stansiyasini C) Jamoa xo'jaligini D) Davlat xo'jaligini To'g'ri javob: C) Jamoa xo'jaligini ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 373 14. 1930-yillarda kolxozchilar qaysi huquqdan amalda mahrum edi? A) Tomorqaga ega bo'lish huquqidan B) Maktabda o'qish huquqidan C) Kolxozda ishlash huquqidan D) Pasport olib, erkin ko'chib yurish huquqidan To'g'ri javob: D) Pasport olib, erkin ko'chib yurish huquqidan✔ 15. MTS (mashina-traktor stansiyalari) qanday vazifani bajargan? A) Shaharlarni oziq-ovqat bilan ta'minlagan B) Paxta tolasini qayta ishlagan C) Kolxozlarga traktor va texnika xizmati ko'rsatgan D) Temir yo'l qurgan To'g'ri javob: C) Kolxozlarga traktor va texnika xizmati ko'rsatgan ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Osiyo mamlakatlari 1918–1939-yillarda 16. 1922-yilda Buyuk Britaniya qaysi davlatning rasmiy mustaqilligini tan olishga majbur bo'ldi? A) Hindistonning B) Falastinning C) Misrning D) Iroqning To'g'ri javob: C) Misrning ✔ 17. 1935-yildan boshlab Fors davlati xalqaro munosabatlarda qanday rasmiy nom bilan ataladigan bo'ldi? A) Turkiya B) Afg'oniston C) Iroq D) Eron To'g'ri javob: D) Eron ✔ 18. Yaponiyaning Xitoyga qarshi keng ko'lamli urushi qaysi yili boshlandi? A) 1941-yilda B) 1924-yilda C) 1937-yilda D) 1931-yilda To'g'ri javob: C) 1937-yilda ✔ 19. 1930-yilda Gandi boshchiligida inglizlarning tuz monopoliyasiga qarshi uyushtirilgan norozilik aksiyasi qanday nom olgan? A) «Tuz yurishi» B) «Buyuk yurish» C) «Romaga yurish» D) «Choy ziyofati» To'g'ri javob: A) «Tuz yurishi» ✔ 20. Turkiya Respublikasining poytaxti qaysi shahar etib belgilangan? A) Istanbul B) Izmir C) Anqara D) Bursa To'g'ri javob: C) Anqara ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 374 21. 1937-yil dekabrida Yaponiya qo'shinlari qaysi Xitoy shahrida tinch aholini ommaviy qirg'in qildi? A) Nankinda B) Shanxayda C) Gonkongda D) Pekinda To'g'ri javob: A) Nankinda✔ 22. Afg'oniston Buyuk Britaniyadan to'liq mustaqillikka qaysi yili erishdi? A) 1907-yilda B) 1929-yilda C) 1919-yilda D) 1947-yilda To'g'ri javob: C) 1919-yilda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qatag'onlik siyosati 23. 1930-yillarda qatag'on qilinganlarga qo'yilgan odatiy ayblov qaysi? A) «Stahanovchi» B) «Faol kolxozchi» C) «Zarbdor» D) «Xalq dushmani» To'g'ri javob: D) «Xalq dushmani» ✔ 24. Fayzulla Xo'jayev va Akmal Ikromov qaysi yili otib tashlangan? A) 1931-yilda B) 1929-yilda C) 1938-yilda D) 1941-yilda To'g'ri javob: C) 1938-yilda ✔ 25. SSSRda ommaviy qatag'onlar eng avj olgan yillar qaysilar? A) 1921–1922-yillar B) 1937–1938-yillar C) 1941–1942-yillar D) 1925–1926-yillar To'g'ri javob: B) 1937–1938-yillar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 375 Tarix • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1930-yillarda ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot 1. «Oygul bilan Baxtiyor» dostonining muallifi bo'lgan o'zbek shoiri kim? A) Abdulla Qodiriy B) Hamid Olimjon C) Usmon Nosir D) Maqsud Shayxzoda To'g'ri javob: B) Hamid Olimjon✔ 2. 1930-yillarda O'zbekistonda paranjini tashlash va ayollarni ishlab chiqarishga jalb qilish qaysi harakatning davomi edi? A) «Likbez» harakatining B) «Xujum» harakatining C) Stahanovchilik harakatining D) Istiqlolchilik harakatining To'g'ri javob: B) «Xujum» harakatining ✔ 3. Hamid Olimjonning rafiqasi bo'lgan taniqli o'zbek shoirasi kim? A) Nodira B) Zulfiya C) Saida Zunnunova D) Uvaysiy To'g'ri javob: B) Zulfiya ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Totalitar va avtoritar rejimlar 4. Ispaniyada fuqarolar urushi qaysi yillarda bo'lib o'tgan? A) 1918–1922-yillarda B) 1936–1939-yillarda C) 1939–1945-yillarda D) 1929–1933-yillarda To'g'ri javob: B) 1936–1939-yillarda ✔ 5. Ispaniya fuqarolar urushida g'alaba qozonib, diktatura o'rnatgan general kim? A) Antoniu Salazar B) Yuzef Pilsudskiy C) Miklosh Horti D) Fransisko Franko To'g'ri javob: D) Fransisko Franko ✔ 6. Ispaniyada monarxiya ag'darilib, respublika qaysi yili e'lon qilindi? A) 1936-yilda B) 1931-yilda C) 1918-yilda D) 1923-yilda To'g'ri javob: B) 1931-yilda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 376 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Industrlashtirish va kollektivlashtirish 7. Industrlashtirish uchun mablag'ning asosiy manbalaridan biri nima bo'lgan? A) Chet el davlatlarining bepul yordami B) Qishloq xo'jaligidan va aholidan (zayomlar orqali) olingan mablag' C) Xususiy banklarning kreditlari D) Mustamlakalardan olingan daromad To'g'ri javob: B) Qishloq xo'jaligidan va aholidan (zayomlar orqali) olingan mablag'✔ 8. «Sovxoz» qanday xo'jalik edi? A) Kooperativ do'kon B) Davlat xo'jaligi C) Jamoa xo'jaligi D) Xususiy xo'jalik To'g'ri javob: B) Davlat xo'jaligi ✔ 9. 1930-yilda tutashtirilgan Turkiston – Sibir temir yo'li qisqacha qanday nomlangan? A) BAM B) Transsib C) Turksib D) Turkfront To'g'ri javob: C) Turksib ✔ 10. Katta Farg'ona kanali qaysi yili qurilgan? A) 1929-yilda B) 1939-yilda C) 1945-yilda D) 1924-yilda To'g'ri javob: B) 1939-yilda ✔ 11. Kollektivlashtirishga rahbarlik qilish uchun shaharlardan qishloqlarga yuborilgan ishchilar qanday nomlangan? A) «Stahanovchilar» B) «Nepmanlar» C) «25 mingchilar» D) «Qo'rboshilar» To'g'ri javob: C) «25 mingchilar» ✔ 12. «Quloqlarni sinf sifatida tugatish» siyosati amalda nimani anglatgan? A) Mol-mulkni musodara qilish va oilalari bilan surgun qilishni B) Ularni kolxoz raisi etib tayinlashni C) Ularning soliqlarini kamaytirishni D) Ularga davlat kreditlari berishni To'g'ri javob: A) Mol-mulkni musodara qilish va oilalari bilan surgun qilishni ✔ 13. SSSRda ikkinchi besh yillik reja qaysi yillarni qamrab olgan? A) 1928–1932-yillarni B) 1933–1937-yillarni C) 1938–1942-yillarni D) 1946–1950-yillarni To'g'ri javob: B) 1933–1937-yillarni ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 377 14. O'zbekistonda dehqon xo'jaliklarining asosiy qismi kolxozlarga birlashtirilishi qachon yakunlandi? A) 1930-yillarning ikkinchi yarmida B) 1925-yilda C) 1921-yilda D) 1950-yillar oxirida To'g'ri javob: A) 1930-yillarning ikkinchi yarmida✔ 15. Industrlashtirish yillarida O'zbekiston korxonalari uchun malakali kadrlar asosan qayerdan keltirilgan? A) AQSh va Yevropadan B) Rossiya va boshqa respublikalardan C) Afg'oniston va Erondan D) Xitoy va Yaponiyadan To'g'ri javob: B) Rossiya va boshqa respublikalardan ✔ 16. 1930-yil martida Stalin kollektivlashtirishdagi zo'ravonliklar uchun aybni mahalliy rahbarlarga ag'dargan maqolasi qanday nomlangan? A) «Muvaffaqiyatlardan esankirash» B) «Buyuk burilish yili» C) «Davlat va inqilob» D) «Aprel tezislari» To'g'ri javob: A) «Muvaffaqiyatlardan esankirash» ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Osiyo mamlakatlari 1918–1939-yillarda 17. 1920–1930-yillarda Gomindan partiyasi va Xitoy hukumatiga rahbarlik qilgan arbob kim? A) Chan Kayshi B) Mao Szedun C) Sun Yatsen D) Pu I To'g'ri javob: A) Chan Kayshi ✔ 18. Turkiyada xalifalik qaysi yili bekor qilingan? A) 1934-yilda B) 1918-yilda C) 1938-yilda D) 1924-yilda To'g'ri javob: D) 1924-yilda ✔ 19. Turkiya Respublikasi qachon e'lon qilingan? A) 1920-yil 10-avgustda B) 1918-yil 30-oktyabrda C) 1923-yil 29-oktyabrda D) 1928-yil 3-noyabrda To'g'ri javob: C) 1923-yil 29-oktyabrda ✔ 20. Yaponiya Millatlar Ligasidan qaysi yili chiqdi? A) 1937-yilda B) 1941-yilda C) 1926-yilda D) 1933-yilda To'g'ri javob: D) 1933-yilda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 378 21. Hindistondagi milliy-ozodlik kurashiga rahbarlik qilgan asosiy partiya qaysi? A) Musulmonlar ligasi B) Hindiston kommunistik partiyasi C) Gomindan D) Hindiston Milliy Kongressi To'g'ri javob: D) Hindiston Milliy Kongressi✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qatag'onlik siyosati 22. 1930-yillarda qatag'on qilinganlarning ko'pchiligi qachon oqlana (reabilitatsiya qilina) boshlandi? A) 1924-yildan boshlab B) 1938-yilning oxiridan C) 1950-yillarning ikkinchi yarmidan D) Ikkinchi jahon urushi yillarida To'g'ri javob: C) 1950-yillarning ikkinchi yarmidan ✔ 23. Siyosiy ayblovlar bilan qatag'on qilishda ko'p qo'llangan RSFSR Jinoyat kodeksining moddasi qaysi? A) 58-modda B) 1-modda C) 12-modda D) 100-modda To'g'ri javob: A) 58-modda ✔ 24. «Qatag'on» (repressiya) so'zi qanday ma'noni anglatadi? A) Harbiy safarbarlik B) Aholini ro'yxatga olish C) Davlat tomonidan siyosiy ta'qib qilish va jazolash D) Iqtisodiy islohot o'tkazish To'g'ri javob: C) Davlat tomonidan siyosiy ta'qib qilish va jazolash ✔ 25. «Reabilitatsiya» atamasi nimani anglatadi? A) Nohaq ayblanganlarni oqlash va yaxshi nomini tiklash B) Yangi ayblov qo'yish C) Mol-mulkni musodara qilish D) Qamoqdagilarni boshqa lagerga ko'chirish To'g'ri javob: A) Nohaq ayblanganlarni oqlash va yaxshi nomini tiklash ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 379 Tarix • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1930-yillarda ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot 1. 1923-yilda Turkiston davlat universiteti qanday nomlana boshladi? A) Samarqand davlat universiteti B) Toshkent politexnika instituti C) O'zbekiston Fanlar akademiyasi D) O'rta Osiyo davlat universiteti To'g'ri javob: D) O'rta Osiyo davlat universiteti✔ 2. 1930-yillarda SSSRda bir shaxs hokimiyatining cheksizligi va uni ilohiylashtirish holati qanday nomlangan? A) Parlamentarizm B) Liberalizm C) Federalizm D) Shaxsga sig'inish To'g'ri javob: D) Shaxsga sig'inish ✔ 3. 1930-yillarda O'zbekistonda yangi turdagi qanday xo'jalik tizimi qishloq hayotining asosiga aylandi? A) Ijara-dehqonchilik tizimi B) Vaqf tizimi C) Xususiy fermerlik tizimi D) Kolxoz tizimi To'g'ri javob: D) Kolxoz tizimi ✔ 4. 1938-yilda milliy maktablarda qaysi fanni majburiy o'qitish to'g'risida qaror qabul qilindi? A) Nemis tilini B) Arab tilini C) Fors tilini D) Rus tilini To'g'ri javob: D) Rus tilini ✔ 5. 1936-yilda Toshkentda qanday oliy san'at o'quv yurti tashkil etildi? A) Teatr va rassomlik instituti B) Xoreografiya akademiyasi C) Toshkent konservatoriyasi D) Kino san'ati instituti To'g'ri javob: C) Toshkent konservatoriyasi ✔ 6. 1935-yilda boshlangan, ish unumdorligini oshirishga qaratilgan harakat kimning nomi bilan atalgan? A) Pavlik Morozov B) Aleksey Gastev C) Valeriy Chkalov D) Aleksey Stahanov To'g'ri javob: D) Aleksey Stahanov ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 380 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Totalitar va avtoritar rejimlar 7. 1934-yilda prezident Hindenburg vafotidan keyin Gitler qanday unvonni oldi? A) Feldmarshal B) «Duche» C) «Fyurer» va reyxskansler D) Imperator (kayzer) To'g'ri javob: C) «Fyurer» va reyxskansler✔ 8. 1934-yil iyunida Gitler o'z partiyasidagi raqiblari — shturm otryadlari rahbarlarini qirib tashlagan voqea qanday nomlangan? A) «Pivoxona puchi» B) «Billur kecha» C) «Qora payshanba» D) «Uzun pichoqlar kechasi» To'g'ri javob: D) «Uzun pichoqlar kechasi» ✔ 9. 1929-yilda Italiya hukumati va Rim papasi o'rtasida imzolangan, Vatikan davlatini tashkil etgan kelishuv qaysi? A) Myunxen kelishuvi B) Lokarno kelishuvi C) Rapallo kelishuvi D) Lateran kelishuvi To'g'ri javob: D) Lateran kelishuvi ✔ 10. 1937-yilda nemis «Kondor» legioni aviatsiyasi tomonidan bombardimon qilib vayron etilgan ispan shaharchasi qaysi? A) Gernika B) Barselona C) Sevilya D) Madrid To'g'ri javob: A) Gernika ✔ 11. Totalitar rejimga xos asosiy belgi qaysi? A) Davlatning jamiyat hayotining har bir sohasini to'liq nazorat qilishi B) Hokimiyatlar bo'linishi tamoyili C) So'z va matbuot erkinligi D) Ko'ppartiyaviylik va erkin saylovlar To'g'ri javob: A) Davlatning jamiyat hayotining har bir sohasini to'liq nazorat qilishi ✔ 12. Natsistlar Germaniyasidagi davlat maxfiy politsiyasi qanday nomlangan? A) Abver B) Vermaxt C) NKVD D) Gestapo To'g'ri javob: D) Gestapo ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 381 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Industrlashtirish va kollektivlashtirish 13. Chirchiq elektrokimyo kombinati asosan nima ishlab chiqarishga mo'ljallangan edi? A) Samolyotlar B) Po'lat quymalar C) Paxta matolari D) Azotli mineral o'g'itlar To'g'ri javob: D) Azotli mineral o'g'itlar✔ 14. SSSRning iqtisodiy tizimida O'zbekistonga asosan qanday rol ajratilgan edi? A) Yetakchi metallurgiya markazi B) Asosiy harbiy-dengiz bazasi C) Og'ir mashinasozlik markazi D) Xomashyo (asosan paxta) yetkazib beruvchi hudud To'g'ri javob: D) Xomashyo (asosan paxta) yetkazib beruvchi hudud ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Osiyo mamlakatlari 1918–1939-yillarda 15. Yaponiya 1932-yilda Manchjuriyada tuzgan qo'g'irchoq davlat qanday nomlangan? A) Manchjou-go B) Formoza C) Mengszyan D) Koreya To'g'ri javob: A) Manchjou-go ✔ 16. 1919-yilda Afg'oniston mustaqilligi uchun kurashga rahbarlik qilgan hukmdor kim? A) Zohirshoh B) Habibullaxon C) Omonullaxon D) Nodirshoh To'g'ri javob: C) Omonullaxon ✔ 17. 1932-yilda Arabiston yarimorolida qaysi davlat tashkil topdi? A) Saudiya Arabistoni qirolligi B) Iordaniya qirolligi C) Iroq qirolligi D) Yaman Respublikasi To'g'ri javob: A) Saudiya Arabistoni qirolligi ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qatag'onlik siyosati 18. 1936–1938-yillarda NKVDga rahbarlik qilgan, ommaviy qatag'onlar davri uning nomi bilan ham ataladigan shaxs kim? A) L. P. Beriya B) N. I. Yejov C) F. E. Dzerjinskiy D) V. M. Molotov To'g'ri javob: B) N. I. Yejov ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 382 19. Qatag'on yillarida o'limga hukm qilinmagan «xalq dushmanlari»ning ko'pchiligi qayerga jo'natilgan? A) Chet eldagi elchixonalarga B) Sibir va Shimoldagi GULAG lagerlariga C) Front ortidagi zavodlarga direktor qilib D) Kolxozlarga rahbar qilib To'g'ri javob: B) Sibir va Shimoldagi GULAG lagerlariga✔ 20. Akmal Ikromov hibsga olingach (1937), O'zbekiston KP(b) MQ birinchi kotibi etib kim tayinlangan? A) Usmon Yusupov B) Sharof Rashidov C) Yo'ldosh Oxunboboyev D) Fayzulla Xo'jayev To'g'ri javob: A) Usmon Yusupov ✔ 21. O'zbekistonda Qatag'on qurbonlarini yod etish kuni qaysi sana? A) 1-sentabr B) 9-may C) 8-dekabr D) 31-avgust To'g'ri javob: D) 31-avgust ✔ 22. 1938-yil oktyabrida Toshkentda otib tashlangan o'zbek adiblari kimlar? A) Oybek, G'afur G'ulom, Hamid Olimjon B) Abdulla Qodiriy, Abdulhamid Cho'lpon, Abdurauf Fitrat C) Hamza, Avloniy, Behbudiy D) Zulfiya, Uyg'un, Shayxzoda To'g'ri javob: B) Abdulla Qodiriy, Abdulhamid Cho'lpon, Abdurauf Fitrat ✔ 23. Qatag'on yillarida sudsiz hukm chiqargan NKVD organi qanday nomlangan? A) Davlat dumasi B) Oliy sud C) Xalq sudi D) «Uchlik» (troyka) To'g'ri javob: D) «Uchlik» (troyka) ✔ 24. 1931-yilda otib tashlangan jadidchilik harakati yetakchisi kim? A) Abdulla Avloniy B) Hamza Hakimzoda Niyoziy C) Mahmudxo'ja Behbudiy D) Munavvarqori Abdurashidxonov To'g'ri javob: D) Munavvarqori Abdurashidxonov ✔ 25. Fayzulla Xo'jayev va Akmal Ikromov qaysi sud jarayonida ayblanib, qatl etilgan? A) 1919-yildagi Osipov isyoni ishi bo'yicha B) 1938-yildagi Moskvadagi Buxarin–Rikov ishi bo'yicha C) 1926-yildagi Toshkentdagi «Mushtum» ishi bo'yicha D) 1945-yildagi Nyurnberg jarayonida To'g'ri javob: B) 1938-yildagi Moskvadagi Buxarin–Rikov ishi bo'yicha ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 383 Tarix • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1930-yillarda ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot 1. 1934-yilda tuzilgan, barcha yozuvchilarni birlashtirgan tashkilot qaysi? A) «Chig'atoy gurungi» B) «Qizil qalam» jamiyati C) «Turon» jamiyati D) SSSR Yozuvchilar uyushmasi To'g'ri javob: D) SSSR Yozuvchilar uyushmasi✔ 2. 1938-yilda O'zbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining raisi etib kim saylangan? A) Fayzulla Xo'jayev B) Usmon Yusupov C) Akmal Ikromov D) Yo'ldosh Oxunboboyev To'g'ri javob: D) Yo'ldosh Oxunboboyev ✔ 3. 1930-yillarda SSSRda qanday ta'lim joriy etilishi boshlandi? A) Faqat xususiy maktablarda ta'lim B) Pullik oliy ta'lim C) Umumiy majburiy boshlang'ich ta'lim D) Faqat diniy ta'lim To'g'ri javob: C) Umumiy majburiy boshlang'ich ta'lim ✔ 4. 1938-yilda O'zbekiston SSR hududida qanday ma'muriy o'zgarish amalga oshirildi? A) Gubernyalar tiklandi B) Viloyatlar tashkil etildi C) Uyezdlar joriy etildi D) Okruglar ko'paytirildi To'g'ri javob: B) Viloyatlar tashkil etildi ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Totalitar va avtoritar rejimlar 5. 1933-yil fevralida qaysi voqea natsistlar tomonidan kommunistlarni ta'qib qilishga bahona qilindi? A) «Billur kecha» B) Reyxstagning yong'ini C) Myunxendagi pivoxona puchi D) Hindenburgning vafoti To'g'ri javob: B) Reyxstagning yong'ini ✔ 6. 1936-yilda Fransiyada saylovda g'olib bo'lgan, fashizmga qarshi partiyalar ittifoqi qanday nomlangan? A) Milliy blok B) Kichik Antanta C) Muqaddas ittifoq D) Xalq fronti To'g'ri javob: D) Xalq fronti ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 384 7. Natsistlar o'rnatgan davlat tartibi o'zlari tomonidan qanday nomlangan? A) «Uchinchi reyx» B) «Muqaddas Rim imperiyasi» C) «Veymar respublikasi» D) «Ikkinchi imperiya» To'g'ri javob: A) «Uchinchi reyx»✔ 8. «Fashizm» atamasi italyancha «fascio» so'zidan olingan bo'lib, nimani anglatadi? A) Erkinlik B) Imperiya C) Bog'lam, birlashma D) Xalq To'g'ri javob: C) Bog'lam, birlashma ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Industrlashtirish va kollektivlashtirish 9. Paxta yakkahokimligi (monokulturasi) O'zbekistonga qanday salbiy ta'sir ko'rsatdi? A) Boshqa ekinlar maydoni qisqarib, oziq-ovqat bo'yicha qaramlik kuchaydi B) G'alla eksporti ko'paydi C) Sug'oriladigan yerlar kamaydi D) Respublikada og'ir sanoat tez rivojlandi To'g'ri javob: A) Boshqa ekinlar maydoni qisqarib, oziq-ovqat bo'yicha qaramlik kuchaydi ✔ 10. Katta Farg'ona kanali taxminan necha kunda qurib bitkazilgan? A) 45 kunda B) 10 kunda C) 1 yilda D) 5 yilda To'g'ri javob: A) 45 kunda ✔ 11. Sovet hokimiyati «quloq» deb kimni atagan? A) Shahar ishchisini B) Yollanma mehnatdan foydalangan o'ziga to'q dehqonni C) Kambag'al batrakni D) Kolxoz raisini To'g'ri javob: B) Yollanma mehnatdan foydalangan o'ziga to'q dehqonni ✔ 12. Katta Farg'ona kanali qanday usulda qurilgan? A) Faqat harbiy asirlar mehnati bilan B) Faqat ekskavatorlar yordamida C) Ommaviy xalq hasharı yo'li bilan D) Faqat chet el kompaniyalari tomonidan To'g'ri javob: C) Ommaviy xalq hasharı yo'li bilan ✔ 13. 1930-yillarda Toshkentda qishloq xo'jaligi mashinalari ishlab chiqarish uchun qurilgan zavod qaysi? A) Bekobod metallurgiya zavodi B) «Toshselmash» C) Farhod GES D) Chkalov nomidagi aviatsiya zavodi To'g'ri javob: B) «Toshselmash» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 385 14. Katta Farg'ona kanalidan keyin, 1940-yilda xalq hasharı bilan qurilgan kanal qaysi? A) Qarshi magistral kanali B) Amu-Buxoro kanali C) Qoraqum kanali D) Shimoliy Farg'ona kanali To'g'ri javob: D) Shimoliy Farg'ona kanali✔ 15. «Industrlashtirish» deganda nima tushuniladi? A) Savdoni xususiy qo'llarga berish B) Qishloq xo'jaligini jamoalashtirish C) Hunarmandchilikni rivojlantirish D) Yirik sanoatni, avvalo og'ir sanoatni jadal rivojlantirish To'g'ri javob: D) Yirik sanoatni, avvalo og'ir sanoatni jadal rivojlantirish ✔ 16. Uchinchi besh yillik (1938–1942) rejaning bajarilishiga nima to'sqinlik qildi? A) Fuqarolar urushi B) YIS siyosati C) Jahon iqtisodiy inqirozi D) Ikkinchi jahon urushi To'g'ri javob: D) Ikkinchi jahon urushi ✔ 17. 1930-yillarda Toshkentda barpo etilgan yirik yengil sanoat korxonasi qaysi? A) Toshkent to'qimachilik kombinati B) Olmaliq kon-metallurgiya kombinati C) Chirchiq elektrokimyo kombinati D) Bekobod metallurgiya zavodi To'g'ri javob: A) Toshkent to'qimachilik kombinati ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Osiyo mamlakatlari 1918–1939-yillarda 18. 1931-yilda Yaponiya Xitoyning qaysi hududini bosib oldi? A) Manchjuriyani B) Gonkongni C) Tibetni D) Sinszyanni To'g'ri javob: A) Manchjuriyani ✔ 19. 1934-yilda Mustafo Kamolga Turkiya parlamenti tomonidan berilgan familiya qaysi? A) G'oziy B) Posho C) Inonu D) Otaturk To'g'ri javob: D) Otaturk ✔ 20. Xitoy Kommunistik partiyasi qaysi yili tuzilgan? A) 1949-yilda B) 1911-yilda C) 1921-yilda D) 1934-yilda To'g'ri javob: C) 1921-yilda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 386 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qatag'onlik siyosati 21. Sovet davrida qatag'on qilinganlarning oila a'zolariga qanday munosabatda bo'lingan? A) Ular soliqlardan butunlay ozod qilingan B) Ular ham ta'qib qilinib, «xalq dushmani oilasi» sifatida kamsitilgan C) Ularga davlat tomonidan maxsus nafaqa berilgan D) Ular darhol rahbarlik lavozimlariga tayinlangan To'g'ri javob: B) Ular ham ta'qib qilinib, «xalq dushmani oilasi» sifatida kamsitilgan✔ 22. Abdulla Qodiriy qaysi yili hibsga olingan? A) 1941-yilda B) 1937-yilda C) 1945-yilda D) 1926-yilda To'g'ri javob: B) 1937-yilda ✔ 23. «GULAG» nima edi? A) Davlat reja qo'mitasi B) Qishloq xo'jaligi vazirligi C) Kasaba uyushmalari markazi D) Lagerlar bosh boshqarmasi To'g'ri javob: D) Lagerlar bosh boshqarmasi ✔ 24. O'zbekistonda qatag'onlarning asosiy maqsadlaridan biri nima edi? A) Mustaqil fikrlovchi milliy ziyolilar va rahbarlarni yo'q qilish B) Kolxozlarni tarqatib yuborish C) Xususiy savdoni rivojlantirish D) Paxta ekishni kamaytirish To'g'ri javob: A) Mustaqil fikrlovchi milliy ziyolilar va rahbarlarni yo'q qilish ✔ 25. Abdulla Qodiriy, Cho'lpon va Fitrat qaysi yili otib tashlangan? A) 1931-yilda B) 1937-yilda C) 1941-yilda D) 1938-yilda To'g'ri javob: D) 1938-yilda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 387 Tarix • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushining borishi va yakunlari 1. Gitlerga qarshi koalitsiyaning «Katta uchlik» yetakchilari kimlar edi? A) Stalin, Trumen, de Goll B) Stalin, Ruzvelt, Cherchill C) Ruzvelt, Chemberlen, Daladye D) Cherchill, de Goll, Chan Kayshi To'g'ri javob: B) Stalin, Ruzvelt, Cherchill✔ 2. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Ustavi qachon va qayerda imzolangan? A) 1945-yil fevralida Yaltada B) 1946-yil yanvarida Londonda C) 1945-yil avgustida Potsdamda D) 1945-yil iyunida San-Fransiskoda To'g'ri javob: D) 1945-yil iyunida San-Fransiskoda ✔ 3. Leningrad qamali necha kun davom etgan? A) 1418 kun B) 45 kun C) 200 kun D) 872 kun To'g'ri javob: D) 872 kun ✔ 4. Berlin operatsiyasida Berlinni egallagan sovet qo'shinlariga qo'mondonlik qilgan marshallardan biri kim? A) G. K. Jukov B) M. V. Frunze C) M. N. Tuxachevskiy D) S. M. Budyonniy To'g'ri javob: A) G. K. Jukov ✔ 5. Asosiy natsist harbiy jinoyatchilar ustidan xalqaro sud jarayoni qaysi shaharda bo'lgan? A) Nyurnbergda B) Veymarda C) Berlinda D) Myunxenda To'g'ri javob: A) Nyurnbergda ✔ 6. Yalta konferensiyasida SSSR qanday majburiyatni oldi? A) Fransiyani ozod qilishni B) Germaniya taslim bo'lgach, Yaponiyaga qarshi urushga kirishni C) Ikkinchi frontni ochishni D) Lend-liz bo'yicha qarzlarni to'lashni To'g'ri javob: B) Germaniya taslim bo'lgach, Yaponiyaga qarshi urushga kirishni ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 388 7. Stalingradda qurshovga olinib, asir tushgan nemis 6-armiyasi qo'mondoni kim edi? A) Vilgelm Keytel B) Fridrix Paulyus C) Xaynts Guderian D) Ervin Rommel To'g'ri javob: B) Fridrix Paulyus✔ 8. 1943-yil iyulida Italiyada qanday voqea yuz berdi? A) Mussolini hokimiyatdan ag'darildi B) Italiya Germaniyaga urush e'lon qilgan holda Antantaga kirdi C) Italiyada monarxiya bekor qilindi D) Italiya Efiopiyani bosib oldi To'g'ri javob: A) Mussolini hokimiyatdan ag'darildi ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urush yillarida O'zbekiston: front orti va xalq fidoyiligi 9. «Hamma narsa front uchun, hamma narsa g'alaba uchun!» shiori nimani anglatgan? A) Urushda betaraf qolishni B) Front ortida ishlab chiqarishni to'xtatishni C) Faqat qishloq xo'jaligini rivojlantirishni D) Butun iqtisodiyot va kuchlarni urush ehtiyojlariga bo'ysundirishni To'g'ri javob: D) Butun iqtisodiyot va kuchlarni urush ehtiyojlariga bo'ysundirishni ✔ 10. Urush yillarida Sirdaryoda qurilishi boshlangan yirik gidroelektr stansiyasi qaysi? A) Toshkent GES B) Farhod GES C) Chorvoq GES D) Nurek GES To'g'ri javob: B) Farhod GES ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ikkinchi jahon urushi: o'zbek xalqining frontdagi jasorati 11. Urushda halok bo'lgan va bedarak yo'qolgan yurtdoshlarimiz xotirasi O'zbekistonda qanday abadiylashtirilgan? A) «Xotira kitobi» nashr etilib, yodgorlik majmualari barpo etilgan B) Faqat chet elda yodgorliklar o'rnatilgan C) Ularning nomlari arxivlardan o'chirilgan D) Ular haqida gapirish taqiqlangan To'g'ri javob: A) «Xotira kitobi» nashr etilib, yodgorlik majmualari barpo etilgan ✔ 12. Urush yillarida ko'plab o'zbekistonliklar dushman orqasida qanday kurash olib borgan? A) Faqat diplomatik faoliyat yuritgan B) Neytral davlatlarda xizmat qilgan C) Partizanlar otryadlarida jang qilgan D) Dengiz qaroqchiligi bilan shug'ullangan To'g'ri javob: C) Partizanlar otryadlarida jang qilgan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 389 13. 1941-yil 30-iyunda SSSRda butun hokimiyatni o'z qo'lida jamlagan favqulodda organ qaysi? A) Oliy Sovet Prezidiumi B) Turkkomissiya C) Xalq Komissarlari Soveti D) Davlat Mudofaa Qo'mitasi To'g'ri javob: D) Davlat Mudofaa Qo'mitasi✔ 14. Urushda «blitskrig» deb atalgan nemis strategiyasi nimani anglatadi? A) Partizanlar urushi B) Yashin tezligidagi urush C) Dengizdagi qamal urushi D) Uzoq davom etadigan mudofaa urushi To'g'ri javob: B) Yashin tezligidagi urush ✔ 15. O'zbekistonlik jangchilar ishtirok etgan, urushda tub burilish boshlanishiga sabab bo'lgan jang qaysi? A) Stalingrad jangi B) Smolensk jangi C) Brest qal'asi mudofaasi D) Kiyev mudofaasi To'g'ri javob: A) Stalingrad jangi ✔ 16. Urush yillarida O'zbekistonda jangchilarni frontga jo'natish bilan birga yana qanday harbiy qismlar tuzildi? A) Milliy diviziya va brigadalar B) Dengiz floti eskadralari C) Raketa qo'shinlari D) Kosmik qo'shinlar To'g'ri javob: A) Milliy diviziya va brigadalar ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushi arafasi va boshlanishi 17. Germaniya Chexoslovakiyani to'liq bosib olib, Bogemiya va Moraviya protektoratini tuzgan vaqt qachon? A) 1940-yil aprelda B) 1939-yil martda C) 1939-yil sentabrda D) 1938-yil sentabrda To'g'ri javob: B) 1939-yil martda ✔ 18. 1939–1940-yillardagi SSSR–Finlandiya urushi qanday nom bilan ham ataladi? A) «Yashin urushi» B) «G'alati urush» C) «Olti kunlik urush» D) «Qishki urush» To'g'ri javob: D) «Qishki urush» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 390 19. 1940-yil sentabrida Germaniya, Italiya va Yaponiya o'rtasida tuzilgan harbiy ittifoq qanday nomlangan? A) Po'lat pakti B) Antikomintern pakt C) Lokarno pakti D) Uch tomonlama (Berlin) pakti To'g'ri javob: D) Uch tomonlama (Berlin) pakti✔ 20. Agressorga yon berish orqali urushning oldini olishga intilgan Britaniya va Fransiya siyosati qanday nomlangan? A) «Yaxshi qo'shnichilik» siyosati B) «Tinchlantirish» siyosati C) «Ochiq eshiklar» siyosati D) «Katta kaltak» siyosati To'g'ri javob: B) «Tinchlantirish» siyosati ✔ 21. Myunxen kelishuvini imzolagan Buyuk Britaniya bosh vaziri kim? A) Nevill Chemberlen B) Klement Ettli C) Ramsey Makdonald D) Uinston Cherchill To'g'ri javob: A) Nevill Chemberlen ✔ 22. Ikkinchi jahon urushi qachon boshlangan? A) 1939-yil 3-sentabrda B) 1941-yil 22-iyunda C) 1938-yil 12-martda D) 1939-yil 1-sentabrda To'g'ri javob: D) 1939-yil 1-sentabrda ✔ 23. Myunxen kelishuvi qachon imzolangan? A) 1940-yil iyunda B) 1939-yil avgustda C) 1938-yil sentabrda D) 1936-yil oktyabrda To'g'ri javob: C) 1938-yil sentabrda ✔ 24. Molotov–Ribbentrop paktiga ilova qilingan maxfiy protokolda nima belgilangan? A) Yaponiyaga qarshi qo'shma urush B) Germaniyaning SSSRga qurol sotmasligi C) Millatlar Ligasidan birga chiqish D) Sharqiy Yevropada «ta'sir doiralari»ning bo'linishi To'g'ri javob: D) Sharqiy Yevropada «ta'sir doiralari»ning bo'linishi ✔ 25. 1941-yil 7-dekabrda Yaponiya AQShning qaysi harbiy-dengiz bazasiga hujum qildi? A) Midvey B) Manila C) Pyorl-Xarbor D) San-Diyego To'g'ri javob: C) Pyorl-Xarbor ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 391 Tarix • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushining borishi va yakunlari 1. Yalta (Qrim) konferensiyasi qachon bo'lib o'tgan? A) 1943-yil noyabrida B) 1945-yil fevralida C) 1945-yil iyulida D) 1944-yil iyunida To'g'ri javob: B) 1945-yil fevralida✔ 2. Natsistlar Polsha hududida barpo etgan eng yirik o'lim lageri qaysi? A) Varshava B) Dansig C) Osventsim (Auschwitz) D) Krakov To'g'ri javob: C) Osventsim (Auschwitz) ✔ 3. Kursk jangi davomida yirik tank jangi qaysi qishloq yaqinida bo'lgan? A) Tannenberg B) Kursk C) Borodino D) Proxorovka To'g'ri javob: D) Proxorovka ✔ 4. AQSh prezidenti F. Ruzvelt vafotidan so'ng 1945-yil aprelida prezident bo'lgan arbob kim? A) Gerbert Guver B) Jon Kennedi C) Duayt Eyzenxauer D) Garri Trumen To'g'ri javob: D) Garri Trumen ✔ 5. 1941-yil avgustida F. Ruzvelt va U. Cherchill tomonidan imzolangan, urushdan keyingi dunyo tamoyillari bayon qilingan hujjat qaysi? A) Atlantika xartiyasi B) BMT Ustavi C) Potsdam deklaratsiyasi D) Versal shartnomasi To'g'ri javob: A) Atlantika xartiyasi ✔ 6. Potsdam konferensiyasida Germaniyaga nisbatan qabul qilingan tamoyillardan biri qaysi? A) Demilitarizatsiya va denatsifikatsiya B) Monarxiyani tiklash C) Germaniyaga mustamlakalarni qaytarish D) Germaniya armiyasini kengaytirish To'g'ri javob: A) Demilitarizatsiya va denatsifikatsiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 392 7. Ittifoqchilarning Normandiyaga desant tushirish operatsiyasi qanday nomlangan? A) «Barbarossa» B) «Tayfun» C) «Bagration» D) «Overlord» To'g'ri javob: D) «Overlord»✔ 8. AQSh Xirosima shahriga atom bombasini qachon tashladi? A) 1945-yil 9-avgustda B) 1944-yil 6-iyunda C) 1945-yil 6-avgustda D) 1945-yil 8-mayda To'g'ri javob: C) 1945-yil 6-avgustda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urush yillarida O'zbekiston: front orti va xalq fidoyiligi 9. Urush yillarida O'zbekistonda oziq-ovqat ehtiyoji tufayli qaysi ekinlar maydoni kengaytirildi? A) Manzarali gullar B) G'alla ekinlari C) Sitrus mevalar D) Choy butalari To'g'ri javob: B) G'alla ekinlari ✔ 10. 1944-yilda yozilgan «Jaloliddin Manguberdi» dramasining muallifi kim? A) Uyg'un B) Hamid Olimjon C) Maqsud Shayxzoda D) Abdulla Qahhor To'g'ri javob: C) Maqsud Shayxzoda ✔ 11. Urush yillarida o'zbek xotin-qizlari mehnat frontida qanday fidoyilik ko'rsatgan? A) Frontga ketgan erkaklar o'rnida dala va zavodlarda ishlagan B) Faqat uy xo'jaligi bilan band bo'lgan C) Ishlab chiqarishdan butunlay ozod qilingan D) Chet ellarga ishlashga ketgan To'g'ri javob: A) Frontga ketgan erkaklar o'rnida dala va zavodlarda ishlagan ✔ 12. Urush yillarida yetim bolalarni asrab olgan toshkentlik temirchi Shoahmad Shomahmudov oilasi nima bilan mashhur? A) Frontga eng ko'p samolyot sovg'a qilgani bilan B) Birinchi bo'lib Berlinga yetib borgani bilan C) Turli millatga mansub ko'plab yetim bolalarni farzandlikka olgani bilan D) Eng ko'p paxta terib, rekord o'rnatgani bilan To'g'ri javob: C) Turli millatga mansub ko'plab yetim bolalarni farzandlikka olgani bilan ✔ 13. Urush yillarida frontga ketgan erkaklar o'rnini qishloq xo'jaligida asosan kimlar egalladi? A) Harbiy asirlar B) Chet ellik ishchilar C) Evakuatsiya qilingan zavod muhandislari D) Ayollar, o'smirlar va keksalar To'g'ri javob: D) Ayollar, o'smirlar va keksalar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 393 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ikkinchi jahon urushi: o'zbek xalqining frontdagi jasorati 14. 1941-yil kuzi – 1942-yil boshida bo'lgan qaysi jangda nemis qo'shinlarining «blitskrig» rejasi barbod bo'ldi? A) Kursk jangida B) Moskva jangida C) Berlin jangida D) Dnepr jangida To'g'ri javob: B) Moskva jangida✔ 15. Fashistlar Germaniyasi SSSRga qachon hujum qildi? A) 1941-yil 7-dekabrda B) 1940-yil 22-iyunda C) 1939-yil 1-sentabrda D) 1941-yil 22-iyunda To'g'ri javob: D) 1941-yil 22-iyunda ✔ 16. SSSR Davlat Mudofaa Qo'mitasining raisi kim edi? A) V. M. Molotov B) I. V. Stalin C) L. P. Beriya D) G. K. Jukov To'g'ri javob: B) I. V. Stalin ✔ 17. Urushning dastlabki kunlarida jang qilgan va ichida o'zbekistonlik jangchilar ham bo'lgan, qahramonona mudofaasi bilan mashhur qal'a qaysi? A) Oreshek qal'asi B) Kronshtadt qal'asi C) Brest qal'asi D) Pyotr-Pavel qal'asi To'g'ri javob: C) Brest qal'asi ✔ 18. Sovet Ittifoqi Qahramoni — bu qanday mukofot edi? A) SSSRdagi eng oliy faxriy unvon B) Chet el fuqarolariga beriladigan orden C) Faqat mehnat yutuqlari uchun beriladigan medal D) Sport musobaqasidagi mukofot To'g'ri javob: A) SSSRdagi eng oliy faxriy unvon ✔ 19. Urush yillarida Moskvadan Toshkentga ko'chirib keltirilgan oliy harbiy o'quv yurti qaysi? A) M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiya B) Vest-Poynt harbiy akademiyasi C) Kembrij universiteti D) Sen-Sir harbiy maktabi To'g'ri javob: A) M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 394 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushi arafasi va boshlanishi 20. Buyuk Britaniya va Fransiya Germaniyaga qachon urush e'lon qildi? A) 1940-yil 10-mayda B) 1939-yil 1-sentabrda C) 1939-yil 3-sentabrda D) 1938-yil 30-sentabrda To'g'ri javob: C) 1939-yil 3-sentabrda✔ 21. 1941-yil martida AQShda qabul qilingan, Germaniyaga qarshi kurashayotgan davlatlarga qurol va materiallar yetkazishni nazarda tutgan qonun qaysi? A) Lend-liz qonuni B) Betaraflik qonuni C) Vagner qonuni D) «Quruq qonun» To'g'ri javob: A) Lend-liz qonuni ✔ 22. Fransiya taslim bo'lgach, uning janubida tuzilgan Germaniyaga qaram rejim qanday nomlangan? A) To'rtinchi respublika B) Vishi rejimi C) Xalq fronti D) Ozod Fransiya To'g'ri javob: B) Vishi rejimi ✔ 23. 1936-yilda Germaniya va Yaponiya o'rtasida imzolangan, keyinroq Italiya qo'shilgan pakt qaysi? A) Atlantika xartiyasi B) Varshava shartnomasi C) Brian-Kellog pakti D) Antikomintern pakt To'g'ri javob: D) Antikomintern pakt ✔ 24. Londonda «Ozod Fransiya» harakatiga asos solgan fransuz generali kim? A) Leon Blyum B) Filipp Peten C) Sharl de Goll D) Jorj Klemanso To'g'ri javob: C) Sharl de Goll ✔ 25. 1940-yil yozi – kuzida Germaniya va Buyuk Britaniya harbiy-havo kuchlari o'rtasidagi kurash qanday nomlangan? A) «Dyunkerk operatsiyasi» B) «Angliya uchun jang» C) «Overlord» operatsiyasi D) «Atlantika uchun jang» To'g'ri javob: B) «Angliya uchun jang» ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 395 Tarix • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushining borishi va yakunlari 1. «Katta uchlik»ning birinchi uchrashuvi — Tehron konferensiyasi qachon bo'lib o'tgan? A) 1945-yil iyul–avgustida B) 1943-yil noyabr–dekabrida C) 1945-yil fevralida D) 1941-yil avgustida To'g'ri javob: B) 1943-yil noyabr–dekabrida✔ 2. 1943-yil iyul–avgustida bo'lib o'tgan, urushdagi tub burilishni yakunlagan jang qaysi? A) Berlin jangi B) Brest mudofaasi C) Moskva jangi D) Kursk jangi To'g'ri javob: D) Kursk jangi ✔ 3. 1942-yil oktyabr–noyabrida Shimoliy Afrikadagi qaysi jangda inglizlar nemis-italyan qo'shinlarini mag'lub etdi? A) Kursk jangi B) Midvey jangi C) El-Alameyn jangi D) Dyunkerk jangi To'g'ri javob: C) El-Alameyn jangi ✔ 4. SSSR Yaponiyaga qachon urush e'lon qildi? A) 1941-yil 7-dekabrda B) 1945-yil 9-mayda C) 1945-yil 2-sentabrda D) 1945-yil 8-avgustda To'g'ri javob: D) 1945-yil 8-avgustda ✔ 5. Xirosimadan keyin, 1945-yil 9-avgustda atom bombasi tashlangan Yaponiya shahri qaysi? A) Nagasaki B) Kioto C) Osaka D) Tokio To'g'ri javob: A) Nagasaki ✔ 6. Natsistlar tomonidan yahudiylarning ommaviy qirg'in qilinishi qanday nom bilan ataladi? A) Reparatsiya B) Xolokost C) Blitskrig D) Anshlyus To'g'ri javob: B) Xolokost ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 396 7. Tehron konferensiyasida qabul qilingan eng muhim qarorlardan biri qaysi? A) BMTni rasman ta'sis etish B) 1944-yilda Fransiyada ikkinchi front ochish C) Germaniyani to'rt zonaga bo'lish D) Yaponiyaga atom bombasini tashlash To'g'ri javob: B) 1944-yilda Fransiyada ikkinchi front ochish✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urush yillarida O'zbekiston: front orti va xalq fidoyiligi 8. 1944-yilda Qrimdan O'zbekistonga majburan ko'chirilgan xalq qaysi? A) Qrim tatarlari B) Latishlar C) Koreyslar D) Ukrainlar To'g'ri javob: A) Qrim tatarlari ✔ 9. Urush yillarida O'zbekistonga evakuatsiya qilingan olimlar, yozuvchilar va san'atkorlar faoliyati respublikaga qanday ta'sir ko'rsatdi? A) Respublikada maktablar yopilishiga olib keldi B) Hech qanday ta'sir ko'rsatmadi C) Fan va madaniyat rivojiga ijobiy hissa qo'shdi D) Mahalliy madaniyatni butunlay yo'q qildi To'g'ri javob: C) Fan va madaniyat rivojiga ijobiy hissa qo'shdi ✔ 10. 1941-yil iyunida Samarqandda arxeologik-antropologik tadqiqot uchun qaysi maqbaradagi qabrlar ochildi? A) Bibixonim masjidi B) Go'ri Amir maqbarasi C) Ismoil Somoniy maqbarasi D) Shohizinda ansambli To'g'ri javob: B) Go'ri Amir maqbarasi ✔ 11. Urush yillarida Toshkent va boshqa shaharlarda yaradorlarni davolash uchun nimalar ochilgan? A) Xorijiy tibbiyot markazlari B) Sanatoriylar va kurortlar C) Xususiy klinikalar D) Harbiy gospitallar To'g'ri javob: D) Harbiy gospitallar ✔ 12. Urush yillarida Toshkent aviatsiya zavodida asosan qaysi samolyotlar ishlab chiqarilgan? A) An-124 samolyotlari B) Li-2 transport samolyotlari C) Il-86 yo'lovchi samolyotlari D) Tu-154 samolyotlari To'g'ri javob: B) Li-2 transport samolyotlari ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 397 13. Urush yillarida O'zbekiston sanoat korxonalari asosan qanday mahsulot ishlab chiqarishga o'tkazildi? A) Faqat eksport uchun mebel B) Harbiy mahsulotlar (qurol, o'q-dori, kiyim-kechak) C) Faqat maishiy texnika D) Faqat qurilish materiallari To'g'ri javob: B) Harbiy mahsulotlar (qurol, o'q-dori, kiyim-kechak)✔ 14. Urush yillarida yozilgan «Navoiy» romanining muallifi kim? A) Abdulla Qahhor B) Hamid Olimjon C) G'afur G'ulom D) Oybek To'g'ri javob: D) Oybek ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ikkinchi jahon urushi: o'zbek xalqining frontdagi jasorati 15. SSSRda 1941–1945-yillardagi urush sovet tarixshunosligida qanday nomlangan? A) Qishki urush B) Ulug' Vatan urushi C) Fuqarolar urushi D) Birinchi jahon urushi To'g'ri javob: B) Ulug' Vatan urushi ✔ 16. General-mayor unvoniga ega bo'lgan birinchi o'zbek generali kim? A) Mamadali Topivoldiyev B) Sobir Rahimov C) To'ychi Erjigitov D) Usmon Yusupov To'g'ri javob: B) Sobir Rahimov ✔ 17. Urush yillarida O'zbekiston Kompartiyasi MQ birinchi kotibi kim edi? A) Yo'ldosh Oxunboboyev B) Sharof Rashidov C) Akmal Ikromov D) Usmon Yusupov To'g'ri javob: D) Usmon Yusupov ✔ 18. Sobir Rahimov 1945-yilda qaysi shahar uchun janglarda og'ir yaralanib, halok bo'lgan? A) Dansig (Gdansk) B) Berlin C) Kiyev D) Stalingrad To'g'ri javob: A) Dansig (Gdansk) ✔ 19. Ulug' Vatan urushi (1941-yil 22-iyun – 1945-yil 9-may) taxminan necha kun davom etgan? A) 1418 kun B) 365 kun C) 2194 kun D) 872 kun To'g'ri javob: A) 1418 kun ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 398 20. Birinchi o'zbek generali Sobir Rahimov qaysi shaharda tug'ilgan? A) Buxoroda B) Samarqandda C) Xivada D) Toshkentda To'g'ri javob: D) Toshkentda✔ 21. Ikkinchi jahon urushida SSSR Qurolli Kuchlari tarkibida jang qilgan o'zbekistonliklarning ko'pchiligi qanday taqdirlangan? A) Xorijiy unvonlar bilan B) Yer-mulk berilib C) Chet elga ko'chirilib D) Orden va medallar bilan To'g'ri javob: D) Orden va medallar bilan ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushi arafasi va boshlanishi 22. 1940-yil aprelida Germaniya qaysi davlatlarni bosib oldi? A) Shveytsariya va Avstriyani B) Daniya va Norvegiyani C) Shvetsiya va Finlandiyani D) Ispaniya va Portugaliyani To'g'ri javob: B) Daniya va Norvegiyani ✔ 23. 1940-yilda SSSR tarkibiga qo'shib olingan Boltiqbo'yi davlatlari qaysilar? A) Ruminiya, Moldova, Latviya B) Estoniya, Finlandiya, Shvetsiya C) Polsha, Finlandiya, Litva D) Litva, Latviya, Estoniya To'g'ri javob: D) Litva, Latviya, Estoniya ✔ 24. 1940-yil may–iyunida ingliz-fransuz qo'shinlari qaysi port orqali Britaniyaga evakuatsiya qilingan? A) Marsel B) Brest C) Dyunkerk D) Gamburg To'g'ri javob: C) Dyunkerk ✔ 25. 1939-yil 17-sentabrda qaysi davlat qo'shinlari sharq tomondan Polsha hududiga kirdi? A) SSSR B) Vengriya C) Litva D) Ruminiya To'g'ri javob: A) SSSR ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 399 Tarix • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushining borishi va yakunlari 1. Shimoliy Afrikada nemis qo'shinlariga qo'mondonlik qilgan, «Cho'l tulkisi» laqabli feldmarshal kim? A) Vilgelm Keytel B) Bernard Montgomeri C) Fridrix Paulyus D) Ervin Rommel To'g'ri javob: D) Ervin Rommel✔ 2. Yaponiyaning taslim bo'lish akti qaysi Amerika harbiy kemasi bortida imzolangan? A) «Avrora» kreyseri B) «Missuri» linkori C) «Titanik» D) «Bismark» linkori To'g'ri javob: B) «Missuri» linkori ✔ 3. Normandiya desantiga qo'mondonlik qilgan ittifoqchilar qo'shinlari bosh qo'mondoni kim? A) Duglas Makartur B) Sharl de Goll C) Duayt Eyzenxauer D) Bernard Montgomeri To'g'ri javob: C) Duayt Eyzenxauer ✔ 4. Stalingrad jangi qachon yakunlandi? A) 1943-yil 23-avgustda B) 1944-yil 27-yanvarda C) 1942-yil 19-noyabrda D) 1943-yil 2-fevralda To'g'ri javob: D) 1943-yil 2-fevralda ✔ 5. Yaponiya taslim bo'lish aktini qachon imzoladi? A) 1945-yil 24-oktyabrda B) 1945-yil 6-avgustda C) 1945-yil 8-mayda D) 1945-yil 2-sentabrda To'g'ri javob: D) 1945-yil 2-sentabrda ✔ 6. Germaniya so'zsiz taslim bo'lish to'g'risidagi aktni qachon imzoladi? A) 1944-yil 6-iyunda B) 1945-yil 30-aprelda C) 1945-yil 8-mayda (Moskva vaqti bilan 9-mayga o'tar kechasi) D) 1945-yil 2-sentabrda To'g'ri javob: C) 1945-yil 8-mayda (Moskva vaqti bilan 9-mayga o'tar kechasi) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 400 7. Ittifoqchilar qo'shinlari Normandiyaga qachon tushirildi? A) 1945-yil 8-mayda B) 1944-yil 6-iyunda C) 1943-yil 6-iyunda D) 1942-yil 19-noyabrda To'g'ri javob: B) 1944-yil 6-iyunda✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urush yillarida O'zbekiston: front orti va xalq fidoyiligi 8. O'zbekiston Fanlar akademiyasining birinchi prezidenti kim bo'lgan? A) Sobir Rahimov B) Ibrohim Mo'minov C) T. N. Qori-Niyoziy D) Habib Abdullayev To'g'ri javob: C) T. N. Qori-Niyoziy ✔ 9. Urushning dastlabki oylarida g'arbiy hududlardan O'zbekistonga nimalar ko'chirib keltirildi? A) Faqat chet el elchixonalari B) Faqat harbiy asirlar C) Faqat qishloq xo'jaligi texnikasi D) Sanoat korxonalari va aholi (evakuatsiya) To'g'ri javob: D) Sanoat korxonalari va aholi (evakuatsiya) ✔ 10. «Evakuatsiya» so'zi nimani anglatadi? A) Aholini harbiy xizmatga chaqirish B) Dushman hududini bosib olish C) Aholi va korxonalarni xavfli hududdan xavfsiz joyga ko'chirish D) Korxonalarni xususiylashtirish To'g'ri javob: C) Aholi va korxonalarni xavfli hududdan xavfsiz joyga ko'chirish ✔ 11. Urush yillarida Toshkentga evakuatsiya qilinib, 1941–1944-yillarda shu yerda yashab ijod qilgan mashhur rus shoirasi kim? A) Anna Axmatova B) Marina Svetayeva C) Olga Berggols D) Zulfiya To'g'ri javob: A) Anna Axmatova ✔ 12. O'zbekiston Fanlar akademiyasi qaysi yili tashkil topgan? A) 1956-yilda B) 1924-yilda C) 1936-yilda D) 1943-yilda To'g'ri javob: D) 1943-yilda ✔ 13. 1944-yilda Gruziyadan O'rta Osiyoga, jumladan O'zbekistonga majburan ko'chirilgan xalq qaysi? A) Koreyslar B) Qalmiqlar C) Qrim tatarlari D) Mesxeti turklari To'g'ri javob: D) Mesxeti turklari ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 401 14. Farhod GES qaysi shahar yaqinida qurilgan? A) Chirchiq B) Bekobod C) Angren D) Olmaliq To'g'ri javob: B) Bekobod✔ 15. Urush yillarida paxta qanday strategik ahamiyatga ega edi? A) U faqat eksport uchun yetishtirilgan B) Undan qurilish materiallari tayyorlangan C) U yoqilg'i sifatida ishlatilgan D) Undan porox va harbiy kiyim-kechak tayyorlangan To'g'ri javob: D) Undan porox va harbiy kiyim-kechak tayyorlangan ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ikkinchi jahon urushi: o'zbek xalqining frontdagi jasorati 16. Toshkentdagi Mustaqillik maydonida urushda halok bo'lganlar xotirasiga o'rnatilgan haykal qanday nomlanadi? A) «Ozodlik haykali» B) «Ona Vatan chaqiradi» C) «Jasorat» D) «Motamsaro ona» To'g'ri javob: D) «Motamsaro ona» ✔ 17. Sobir Rahimovga vafotidan keyin qanday oliy unvon berilgan? A) Sovet Ittifoqi Qahramoni B) Sovet Ittifoqi Marshali C) Xalq artisti D) Sotsialistik Mehnat Qahramoni To'g'ri javob: A) Sovet Ittifoqi Qahramoni ✔ 18. Ikkinchi jahon urushida SSSR g'alabasi uchun o'zbek xalqi qanday hissa qo'shgan? A) Faqat Yaponiyaga qarshi urushda qatnashgan B) Frontga jangchilar, front ortida qurol, oziq-ovqat va paxta yetkazib bergan C) Urushda betaraf qolgan D) Faqat diplomatik vositachilik qilgan To'g'ri javob: B) Frontga jangchilar, front ortida qurol, oziq-ovqat va paxta yetkazib bergan ✔ 19. 2020-yilda Toshkentda urush qatnashchilari va front orti mehnatkashlari xotirasiga bag'ishlab ochilgan majmua qaysi? A) «G'alaba bog'i» B) «Shahidlar xotirasi» C) «Yangi O'zbekiston» bog'i D) «Adiblar xiyoboni» To'g'ri javob: A) «G'alaba bog'i» ✔ 20. Urush yillarida «Sen yetim emassan» she'rini yozgan o'zbek shoiri kim? A) G'afur G'ulom B) Oybek C) Uyg'un D) Hamid Olimjon To'g'ri javob: A) G'afur G'ulom ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 402 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushi arafasi va boshlanishi 21. Germaniya tomonidan Avstriyaning qo'shib olinishi (anshlyus) qachon amalga oshirildi? A) 1935-yil yanvarda B) 1936-yil martda C) 1938-yil martda D) 1939-yil sentabrda To'g'ri javob: C) 1938-yil martda✔ 22. 1939-yil sentabridan 1940-yil mayigacha G'arbiy frontda faol harbiy harakatlar bo'lmagan davr qanday nomlangan? A) «G'alati urush» B) «Blitskrig» C) «Sovuq urush» D) «Qishki urush» To'g'ri javob: A) «G'alati urush» ✔ 23. SSSR va Germaniya o'rtasida o'zaro hujum qilmaslik to'g'risidagi shartnoma qachon imzolangan? A) 1941-yil 22-iyunda B) 1939-yil 23-avgustda C) 1938-yil 30-sentabrda D) 1939-yil 1-sentabrda To'g'ri javob: B) 1939-yil 23-avgustda ✔ 24. 1940-yil mayida Buyuk Britaniya bosh vaziri etib kim tayinlandi? A) Devid Lloyd Jorj B) Klement Ettli C) Nevill Chemberlen D) Uinston Cherchill To'g'ri javob: D) Uinston Cherchill ✔ 25. Finlandiyaga hujum qilgani uchun SSSR 1939-yil dekabrida qaysi tashkilotdan chiqarildi? A) Millatlar Ligasidan B) Kominterndan C) Antantadan D) BMTdan To'g'ri javob: A) Millatlar Ligasidan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 403 Tarix • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushining borishi va yakunlari 1. Qamaldagi Leningradni tashqi dunyo bilan bog'lagan Ladoga ko'li orqali o'tgan yo'l qanday nomlangan? A) «Burma yo'li» B) «Shimoliy yo'l» C) «Hayot yo'li» D) «Buyuk ipak yo'li» To'g'ri javob: C) «Hayot yo'li»✔ 2. Potsdam konferensiyasi qachon bo'lib o'tgan? A) 1943-yil noyabr–dekabrida B) 1945-yil iyul–avgustida C) 1945-yil fevralida D) 1946-yil yanvarida To'g'ri javob: B) 1945-yil iyul–avgustida ✔ 3. BMT Ustavi kuchga kirgan va BMT kuni sifatida nishonlanadigan sana qaysi? A) 24-oktyabr B) 2-sentabr C) 1-sentabr D) 9-may To'g'ri javob: A) 24-oktyabr ✔ 4. Tinch okeanida urushda burilish yasagan, 1942-yil iyunida Yaponiya floti mag'lub bo'lgan jang qaysi? A) Okinava jangi B) Midvey atolli yaqinidagi jang C) Pyorl-Xarbordagi jang D) El-Alameyn jangi To'g'ri javob: B) Midvey atolli yaqinidagi jang ✔ 5. Leningrad qamali butunlay qachon tugatildi? A) 1943-yil iyulida B) 1945-yil mayida C) 1944-yil yanvarida D) 1942-yil dekabrida To'g'ri javob: C) 1944-yil yanvarida ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urush yillarida O'zbekiston: front orti va xalq fidoyiligi 6. Urush yillarida Mudofaa fondiga aholi tomonidan nimalar topshirilgan? A) Pul, oltin-kumush buyumlar va issiq kiyimlar B) Faqat qurol-yarog' C) Faqat qishloq xo'jaligi texnikasi D) Faqat yer va uy-joy To'g'ri javob: A) Pul, oltin-kumush buyumlar va issiq kiyimlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 404 7. Urush yillarida Bekobodda qurilgan yirik sanoat korxonasi qaysi? A) O'zbekiston metallurgiya zavodi B) Toshkent to'qimachilik kombinati C) Navoiy kon-metallurgiya kombinati D) Chirchiq elektrokimyo kombinati To'g'ri javob: A) O'zbekiston metallurgiya zavodi✔ 8. Urush yillarida frontdagi jangchilar oldida konsertlar bergan mashhur o'zbek raqqosasi va xonandasi kim? A) Tamaraxonim B) Saida Zunnunova C) Zulfiya D) Nodira To'g'ri javob: A) Tamaraxonim ✔ 9. Ikkinchi jahon urushi yillarida O'zbekiston qanday nom bilan ham tilga olingan? A) Urush harakatlari maydoni B) Front ortidagi ishonchli tayanch (arsenal) C) Neytral hudud D) Asosiy dengiz porti To'g'ri javob: B) Front ortidagi ishonchli tayanch (arsenal) ✔ 10. Urush yillarida Toshkentga ko'chirib keltirilgan yirik aviatsiya zavodi keyinchalik kimning nomi bilan atalgan? A) Yu. A. Gagarin B) V. P. Chkalov C) S. P. Korolyov D) A. N. Tupolev To'g'ri javob: B) V. P. Chkalov ✔ 11. Urush yillarida xalqlarni majburan ko'chirish (deportatsiya) qilishga sovet rahbariyati qanday bahona qilgan? A) Ularning o'z xohishi bilan ko'chishini B) Yerning sho'rlanishini C) Iqlim sharoitining yomonligini D) Ularni dushman bilan hamkorlikda asossiz ayblagan To'g'ri javob: D) Ularni dushman bilan hamkorlikda asossiz ayblagan ✔ 12. Urush yillarida O'zbekistondagi oddiy aholining turmush darajasi qanday bo'lgan? A) Mahsulotlar mo'l bo'lib, narxlar pasaygan B) Oziq-ovqat yetishmagan, kartochka tizimi joriy etilgan C) Soliqlar butunlay bekor qilingan D) Ish kuni qisqartirilgan To'g'ri javob: B) Oziq-ovqat yetishmagan, kartochka tizimi joriy etilgan ✔ 13. Urush yillarida O'zbekiston xalqi frontga issiq kiyimlar, oziq-ovqat bilan to'ldirilgan qanday jo'natmalar yuborgan? A) Elektr stansiyalari B) Avtomobil zavodlari C) Sovg'a posilkalari va vagonlar D) Neft quvurlari To'g'ri javob: C) Sovg'a posilkalari va vagonlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 405 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ikkinchi jahon urushi: o'zbek xalqining frontdagi jasorati 14. O'zbekistonda 9-may hozirgi kunda qanday nom bilan nishonlanadi? A) Konstitutsiya kuni B) Xotira va qadrlash kuni C) Mustaqillik kuni D) Vatan himoyachilari kuni To'g'ri javob: B) Xotira va qadrlash kuni✔ 15. Urush yillarida dushman o'q otish nuqtasi (dzot) ambrazurasini o'z ko'kragi bilan to'sib, qahramonlik ko'rsatgan o'zbek jangchisi kim? A) Sobir Rahimov B) To'ychi Erjigitov C) Usmon Nosir D) Hamid Olimjon To'g'ri javob: B) To'ychi Erjigitov ✔ 16. Urush yillarida mehnatdagi alohida yutuqlar uchun beriladigan oliy unvon qaysi edi? A) Xizmat ko'rsatgan ixtirochi B) Sovet Ittifoqi Qahramoni C) Sotsialistik Mehnat Qahramoni D) Sovet Ittifoqi Marshali To'g'ri javob: C) Sotsialistik Mehnat Qahramoni ✔ 17. 9-mayni O'zbekistonda «Xotira va qadrlash kuni» sifatida nishonlash qaysi yildan boshlangan? A) 1999-yildan B) 1991-yildan C) 2010-yildan D) 1945-yildan To'g'ri javob: A) 1999-yildan ✔ 18. Germaniyaning SSSRga hujum rejasi qanday nomlangan? A) «Daues» rejasi B) «Shliffen» rejasi C) «Barbarossa» rejasi D) «Overlord» rejasi To'g'ri javob: C) «Barbarossa» rejasi ✔ 19. Urush yillarida frontga ketgan o'zbekistonlik jangchilarning ota-onalari va oilalariga qanday munosabat ko'rsatilgan? A) Ular boshqa respublikalarga ko'chirilgan B) Ular saylov huquqidan mahrum qilingan C) Mahalla va jamoalar ularga moddiy va ma'naviy yordam bergan D) Ulardan qo'shimcha soliq olingan To'g'ri javob: C) Mahalla va jamoalar ularga moddiy va ma'naviy yordam bergan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 406 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Ikkinchi jahon urushi arafasi va boshlanishi 20. 1939-yilgi SSSR–Germaniya shartnomasi kimlarning familiyasi bilan ataladi? A) Chemberlen–Daladye pakti B) Brian–Kellog pakti C) Stalin–Mussolini pakti D) Molotov–Ribbentrop pakti To'g'ri javob: D) Molotov–Ribbentrop pakti✔ 21. Fransiya Germaniyaga taslim bo'lgan sulh qachon imzolangan? A) 1939-yil 3-sentabrda B) 1941-yil 22-iyunda C) 1944-yil 6-iyunda D) 1940-yil 22-iyunda To'g'ri javob: D) 1940-yil 22-iyunda ✔ 22. Myunxen kelishuviga ko'ra Germaniyaga Chexoslovakiyaning qaysi hududi berildi? A) Slovakiya B) Silesiya C) Sudet viloyati D) Bogemiya va Moraviya To'g'ri javob: C) Sudet viloyati ✔ 23. Ikkinchi jahon urushi Germaniyaning qaysi davlatga hujumi bilan boshlandi? A) Chexoslovakiyaga B) Fransiyaga C) SSSRga D) Polshaga To'g'ri javob: D) Polshaga ✔ 24. Sovet–Fin urushida Qizil Armiya yorib o'tgan Finlandiyaning istehkomlar tizimi qanday nomlangan? A) Majino chizig'i B) Zigfrid chizig'i C) Mannergeym chizig'i D) Kerzon chizig'i To'g'ri javob: C) Mannergeym chizig'i ✔ 25. Vishi rejimiga rahbarlik qilgan marshal kim? A) Filipp Peten B) Sharl de Goll C) Eduard Daladye D) Ferdinand Fosh To'g'ri javob: A) Filipp Peten ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 407 Biologiya • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hayotning tuzilish darajalari 1. Tirik organizmning tashqi ta'sirga javob qaytarishi qanday xususiyat? A) Ko'payish B) Irsiyat C) Ta'sirlanuvchanlik D) Diskretlik To'g'ri javob: C) Ta'sirlanuvchanlik✔ 2. Biologik sistemalarning to'g'ri tartibda joylashgan qatorini toping. A) Biogeotsenoz — hujayra — biosfera — organizm B) Populyatsiya — hujayra — organizm — biosfera C) Organizm — hujayra — biosfera — populyatsiya D) Hujayra — organizm — populyatsiya — biogeotsenoz To'g'ri javob: D) Hujayra — organizm — populyatsiya — biogeotsenoz ✔ 3. Moddalarning global aylanishi qaysi darajaga xos? A) Biosfera B) Organizm C) Molekulyar D) Hujayra To'g'ri javob: A) Biosfera ✔ 4. DNK replikatsiyasi va oqsil sintezi qaysi darajada o'rganiladi? A) Populyatsiya-tur daraja B) Molekulyar daraja C) Biogeotsenoz daraja D) Biosfera daraja To'g'ri javob: B) Molekulyar daraja ✔ 5. Tirik organizmlarning o'z ichki muhitini nisbatan doimiy saqlash xususiyati nima deyiladi? A) Ontogenez B) Ta'sirlanish C) Gomeostaz D) Metabolizm To'g'ri javob: C) Gomeostaz ✔ Bo'lim (BSB): Biologiya fani va tadqiqot usullari 6. Biokimyo fani asosan nimani o'rganadi? A) Qazilma organizmlar qoldiqlarini B) Organizmlarning tarqalish hududlarini C) Organizmlarning tashqi tuzilishini D) Tirik organizmlardagi kimyoviy moddalar va jarayonlarni To'g'ri javob: D) Tirik organizmlardagi kimyoviy moddalar va jarayonlarni ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 408 7. Organizmlarning individual rivojlanishini, ayniqsa murtak davrini o'rganadigan fan qaysi? A) Embriologiya B) Sistematika C) Sitologiya D) Ekologiya To'g'ri javob: A) Embriologiya✔ 8. Mikroskop yordamida hujayra tuzilishini kuzatish qaysi tadqiqot usuliga kiradi? A) Statistik usul B) Tarixiy usul C) Modellashtirish D) Kuzatish To'g'ri javob: D) Kuzatish ✔ 9. Qaysi olim birinchi bo'lib bir hujayrali organizmlarni (bakteriyalarni) mikroskopda kuzatgan? A) M. Shleyden B) A. Levenguk C) R. Virxov D) R. Guk To'g'ri javob: B) A. Levenguk ✔ 10. Umumiy biologiya fani asosan nimani o'rganadi? A) Faqat hayvonlarning xulq-atvorini B) Tirik organizmlarga xos umumiy qonuniyatlarni C) Faqat gulli o'simliklarning tuzilishini D) Faqat odam organizmining tuzilishini To'g'ri javob: B) Tirik organizmlarga xos umumiy qonuniyatlarni ✔ 11. Moddalarning hujayradagi harakatini radioaktiv izotoplar yordamida kuzatish qaysi usul? A) Sentrifugalash usuli B) Nishonli atomlar usuli C) Tasvirlash usuli D) Gibridologik usul To'g'ri javob: B) Nishonli atomlar usuli ✔ Bo'lim (BSB): Hujayraning anorganik moddalari 12. Suvning yuqori issiqlik sig'imi organizm uchun qanday ahamiyatga ega? A) Glyukozani sintez qiladi B) Hujayrani tez qizdiradi C) Hujayra haroratini barqaror saqlashga yordam beradi D) Oqsillarni parchalaydi To'g'ri javob: C) Hujayra haroratini barqaror saqlashga yordam beradi ✔ 13. Oqsillar tarkibida (ayrim aminokislotalarda) uchraydigan element qaysi? A) Kobalt B) Oltingugurt C) Yod D) Ftor To'g'ri javob: B) Oltingugurt ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 409 14. Suv molekulalari orasida qanday bog' hosil bo'ladi? A) Glikozid bog' B) Peptid bog' C) Vodorod bog' D) Disulfid bog' To'g'ri javob: C) Vodorod bog'✔ 15. Qalqonsimon bez gormoni tiroksin tarkibiga kiradigan element qaysi? A) Kaliy B) Yod C) Kalsiy D) Ftor To'g'ri javob: B) Yod ✔ Bo'lim (BSB): Uglevodlar va lipidlar 16. Yog'lar (triglitseridlar) qaysi moddalardan hosil bo'ladi? A) Nukleotidlar va fosfat B) Aminokislotalar va glyukoza C) Glitserin va yuqori yog' kislotalari D) Glyukoza va fruktoza To'g'ri javob: C) Glitserin va yuqori yog' kislotalari ✔ 17. Maltoza qaysi monosaxarid qoldiqlaridan tuzilgan? A) Ikki molekula glyukozadan B) Glyukoza va galaktozadan C) Glyukoza va fruktozadan D) Ikki molekula fruktozadan To'g'ri javob: A) Ikki molekula glyukozadan ✔ 18. O'simlik hujayra devorining asosiy tarkibiy qismi qaysi? A) Xitin B) Murein C) Sellyuloza D) Glikogen To'g'ri javob: C) Sellyuloza ✔ 19. Uglevodlarning umumiy formulasi qanday ko'rinishda yoziladi? A) CnHnN B) CnH2n+2 C) Cn(H2O)m D) (NH2)n To'g'ri javob: C) Cn(H2O)m ✔ Bo'lim (BSB): Oqsillar va fermentlar 20. Qondagi fibrinogen oqsili qanday vazifani bajaradi? A) Kislorod tashiydi B) Qon ivishida ishtirok etadi C) Glyukozani parchalaydi D) Muskulni qisqartiradi To'g'ri javob: B) Qon ivishida ishtirok etadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 410 21. Antitelalar (immunoglobulinlar) oqsillarning qaysi vazifasini bajaradi? A) Himoya B) Struktura C) Katalitik D) Qisqaruvchi To'g'ri javob: A) Himoya✔ 22. Uchlamchi strukturani saqlashda ishtirok etuvchi, sistein qoldiqlari orasidagi bog' qaysi? A) Glikozid bog' B) Disulfid bog' C) Peptid bog' D) Makroergik bog' To'g'ri javob: B) Disulfid bog' ✔ 23. Gemoglobin molekulasi nechta polipeptid zanjirdan tashkil topgan? A) 8 B) 4 C) 1 D) 2 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 24. Denaturatsiyaga uchragan oqsil strukturasining qayta tiklanishi qanday ataladi? A) Translyatsiya B) Renaturatsiya C) Polimerizatsiya D) Gidroliz To'g'ri javob: B) Renaturatsiya ✔ 25. Peptid bog'ning tarkibiy guruhi qaysi? A) –CO–NH– B) –PO4 C) –OH D) –COOH To'g'ri javob: A) –CO–NH– ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 411 Biologiya • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hayotning tuzilish darajalari 1. Bir hududda uzoq vaqt yashovchi, erkin chatishadigan bir tur individlari yig'indisi nima? A) To'qima B) Populyatsiya C) Biogeotsenoz D) Biosfera To'g'ri javob: B) Populyatsiya✔ 2. Tirik materiyaning eng quyi tuzilish darajasi qaysi? A) To'qima B) Molekulyar C) Organizm D) Hujayra To'g'ri javob: B) Molekulyar ✔ 3. Organizmdagi biologik jarayonlarning sutka davomida davriy takrorlanishi qanday xususiyat? A) Irsiyat B) Moslanish C) Diskretlik D) Ritmiklik To'g'ri javob: D) Ritmiklik ✔ Bo'lim (BSB): Biologiya fani va tadqiqot usullari 4. Biologiyaning qaysi sohasi organizmlarni guruhlarga ajratib tasniflaydi? A) Biofizika B) Sitologiya C) Sistematika D) Fiziologiya To'g'ri javob: C) Sistematika ✔ 5. Tadqiqotchi sun'iy yaratilgan sharoitda omillar ta'sirini tekshirsa, u qaysi usuldan foydalanadi? A) Tajriba (eksperiment) B) Kuzatish C) Taqqoslash D) Tasvirlash To'g'ri javob: A) Tajriba (eksperiment) ✔ 6. Organizmlarni o'xshash va farqli belgilariga qarab solishtirish qaysi usul? A) Tajriba usuli B) Modellashtirish usuli C) Taqqoslash usuli D) Sentrifugalash usuli To'g'ri javob: C) Taqqoslash usuli ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 412 Bo'lim (BSB): Hujayraning anorganik moddalari 7. Organogen elementlar qatorini toping. A) Fe, Zn, Cu, I B) K, Na, Ca, Mg C) O, C, H, N D) S, P, Cl, Fe To'g'ri javob: C) O, C, H, N✔ 8. Qaysi element mikroelementlarga kiradi? A) Uglerod B) Kislorod C) Azot D) Yod To'g'ri javob: D) Yod ✔ 9. Suvda yaxshi eriydigan moddalar qanday ataladi? A) Gidrofil B) Gidrofob C) Inert D) Amfoter To'g'ri javob: A) Gidrofil ✔ 10. Nerv impulsi hosil bo'lishida asosiy rol o'ynaydigan ionlar juftligini toping. A) Fe²⁺ va Cu²⁺ B) Zn²⁺ va I⁻ C) Na⁺ va K⁺ D) Mg²⁺ va Co²⁺ To'g'ri javob: C) Na⁺ va K⁺ ✔ 11. Suvning yaxshi erituvchi bo'lishi qaysi xususiyati bilan bog'liq? A) Molekulasining qutbliligi (dipol) B) Molekulasining juda katta massasi C) Qaynash haroratining pastligi D) Uglerod atomlari borligi To'g'ri javob: A) Molekulasining qutbliligi (dipol) ✔ 12. Tish emali tarkibida muhim ahamiyatga ega bo'lgan element qaysi? A) Magniy B) Natriy C) Ftor D) Temir To'g'ri javob: C) Ftor ✔ Bo'lim (BSB): Uglevodlar va lipidlar 13. Teri ostidagi yog' qatlami hayvonlarda qanday vazifani bajaradi? A) Irsiy axborot saqlash B) Kislorod tashish C) Ovqatni hazm qilish D) Issiqlikni saqlash (termoizolyatsiya) To'g'ri javob: D) Issiqlikni saqlash (termoizolyatsiya) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 413 14. Ribozaning molekulyar formulasi qaysi? A) C6H10O5 B) C6H12O6 C) C5H10O5 D) C5H10O4 To'g'ri javob: C) C5H10O5✔ 15. Glikogen asosan odam organizmining qaysi a'zolarida to'planadi? A) Jigar va skelet muskullarida B) Buyrak va siydik pufagida C) Suyak va tishlarda D) Teri va sochda To'g'ri javob: A) Jigar va skelet muskullarida ✔ 16. Kraxmal yodli eritma bilan qanday rang hosil qiladi? A) Yashil B) Qizil C) To'q ko'k D) Sariq To'g'ri javob: C) To'q ko'k ✔ 17. Qaysi modda steroidlarga kiradi? A) Insulin B) Xolesterin C) Glikogen D) Kraxmal To'g'ri javob: B) Xolesterin ✔ 18. Galaktoza va glyukozadan hosil bo'ladigan disaxarid qaysi? A) Saxaroza B) Sellyuloza C) Maltoza D) Laktoza To'g'ri javob: D) Laktoza ✔ 19. Uglevodlarning asosiy vazifasi qaysi? A) Antitelalar hosil qilish B) Irsiy axborotni saqlash C) Energetik va tuzilish (struktura) D) Kataliz (fermentativ) To'g'ri javob: C) Energetik va tuzilish (struktura) ✔ 20. Tarkibida 5 ta uglerod atomi bo'lgan monosaxaridlar qanday ataladi? A) Pentozalar B) Tetrozalar C) Geksozalar D) Triozalar To'g'ri javob: A) Pentozalar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 414 21. Sut shakari (laktoza) qanday uglevod? A) Polisaxarid B) Pentoza C) Disaxarid D) Monosaxarid To'g'ri javob: C) Disaxarid✔ Bo'lim (BSB): Oqsillar va fermentlar 22. So'lakdagi amilaza fermenti qaysi moddani parchalaydi? A) DNKni B) Yog'larni C) Kraxmalni D) Oqsillarni To'g'ri javob: C) Kraxmalni ✔ 23. Oqsilning ikkilamchi strukturasi (spiral) qaysi bog'lar hisobiga saqlanadi? A) Glikozid bog'lar B) Vodorod bog'lar C) Fosfodiefir bog'lar D) Peptid bog'lar To'g'ri javob: B) Vodorod bog'lar ✔ 24. Denaturatsiyada qaysi struktura odatda saqlanib qoladi? A) To'rtlamchi B) Uchlamchi C) Birlamchi D) Ikkilamchi To'g'ri javob: C) Birlamchi ✔ 25. Fermentning faqat ma'lum substratga ta'sir qilishi qanday xususiyat? A) Diskretlik B) Aynishlik C) Spesifiklik (o'ziga xoslik) D) Universallik To'g'ri javob: C) Spesifiklik (o'ziga xoslik) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 415 Biologiya • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hayotning tuzilish darajalari 1. Amyoba misolida hujayra va organizm darajalari qanday bog'langan? A) Hujayra darajasi umuman mavjud emas B) Organizm to'qimalardan iborat C) Bir hujayra butun organizm hisoblanadi D) Organizm ko'p hujayralardan tashkil topgan To'g'ri javob: C) Bir hujayra butun organizm hisoblanadi✔ Bo'lim (BSB): Biologiya fani va tadqiqot usullari 2. Hujayraning tuzilishi va funksiyalarini o'rganadigan fan qaysi? A) Sitologiya B) Gistologiya C) Embriologiya D) Anatomiya To'g'ri javob: A) Sitologiya ✔ 3. Molekulyar biologiya nimani o'rganadi? A) Organizmlar orasidagi raqobatni B) Hayot jarayonlarini molekulalar darajasida C) Organlar sistemasining ishini D) Tirik organizmlar tasnifini To'g'ri javob: B) Hayot jarayonlarini molekulalar darajasida ✔ 4. Jarayon yoki obyektning soddalashtirilgan nusxasini yaratib o'rganish qanday usul? A) Tajriba B) Kuzatish C) Tasvirlash D) Modellashtirish To'g'ri javob: D) Modellashtirish ✔ 5. «Biologiya» atamasi qanday ma'noni anglatadi? A) Hujayra haqidagi fan B) Tabiat haqidagi fan C) Hayvonlar haqidagi fan D) Hayot haqidagi fan To'g'ri javob: D) Hayot haqidagi fan ✔ 6. Ilmiy tadqiqotda tajriba natijasini oldindan taxmin qiluvchi asoslangan faraz nima deyiladi? A) Qonun B) Aksioma C) Xulosa D) Gipoteza To'g'ri javob: D) Gipoteza ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 416 Bo'lim (BSB): Hujayraning anorganik moddalari 7. Nuklein kislotalar va ATF tarkibida albatta bo'ladigan element qaysi? A) Magniy B) Temir C) Fosfor D) Oltingugurt To'g'ri javob: C) Fosfor✔ 8. Xlorofill molekulasi markazida qaysi element joylashgan? A) Rux B) Temir C) Magniy D) Mis To'g'ri javob: C) Magniy ✔ 9. Insulin gormoni faolligi uchun muhim bo'lgan mikroelement qaysi? A) Rux B) Natriy C) Kobalt D) Xlor To'g'ri javob: A) Rux ✔ 10. Qaysi modda gidrofob hisoblanadi? A) Glyukoza B) Yog' C) Osh tuzi D) Saxaroza To'g'ri javob: B) Yog' ✔ 11. Hujayradagi eng ko'p uchraydigan modda qaysi? A) Suv B) Uglevod C) Oqsil D) Yog' To'g'ri javob: A) Suv ✔ 12. Ko'pchilik hujayralarda suv o'rtacha qancha miqdorni tashkil qiladi? A) 95–99 % B) 30–40 % C) 10–20 % D) 70–80 % To'g'ri javob: D) 70–80 % ✔ 13. Hujayraga suvning kirishi va turgor bosimi hosil bo'lishi qaysi hodisa bilan bog'liq? A) Glikoliz B) Fotoliz C) Fagotsitoz D) Osmos To'g'ri javob: D) Osmos ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 417 Bo'lim (BSB): Uglevodlar va lipidlar 14. Glyukozaning molekulyar formulasi qaysi? A) C6H12O6 B) C12H22O11 C) C5H10O4 D) C5H10O5 To'g'ri javob: A) C6H12O6✔ 15. Monosaxaridlar qoldiqlari polisaxaridlarda qanday bog' bilan birikadi? A) Fosfodiefir bog' B) Peptid bog' C) Glikozid bog' D) Ion bog' To'g'ri javob: C) Glikozid bog' ✔ 16. Hayvon va zamburug' hujayralarida zaxira polisaxarid qaysi? A) Saxaroza B) Sellyuloza C) Kraxmal D) Glikogen To'g'ri javob: D) Glikogen ✔ 17. 1 g yog' to'liq oksidlanganda qancha energiya ajraladi? A) 9,8 kJ B) 38,9 kJ C) 17,6 kJ D) 40 kJ To'g'ri javob: B) 38,9 kJ ✔ 18. Jinsiy gormonlar (masalan, testosteron) kimyoviy tabiatiga ko'ra qanday moddalar? A) Steroid lipidlar B) Disaxaridlar C) Nukleotidlar D) Polisaxaridlar To'g'ri javob: A) Steroid lipidlar ✔ 19. Saxaroza molekulasi qaysi monosaxaridlardan hosil bo'ladi? A) Riboza va glyukoza B) Glyukoza va galaktoza C) Ikki glyukoza D) Glyukoza va fruktoza To'g'ri javob: D) Glyukoza va fruktoza ✔ 20. 1 g uglevod to'liq parchalanganda qancha energiya ajraladi? A) 38,9 kJ B) 2600 kJ C) 17,6 kJ D) 4,2 kJ To'g'ri javob: C) 17,6 kJ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 418 Bo'lim (BSB): Oqsillar va fermentlar 21. Insulin oqsilining organizmdagi vazifasi qaysi? A) Gormonal (boshqaruvchi) B) Tuzilish C) Qisqaruvchi D) Himoya To'g'ri javob: A) Gormonal (boshqaruvchi)✔ 22. Harorat 37 °C dan ancha oshib ketganda (masalan, 70 °C) ko'pchilik fermentlar faolligi qanday o'zgaradi? A) Faqat ikki marta ortadi B) Denaturatsiya tufayli kamayadi yoki yo'qoladi C) Mutlaqo o'zgarmaydi D) Cheksiz ortib boradi To'g'ri javob: B) Denaturatsiya tufayli kamayadi yoki yo'qoladi ✔ 23. 100 ta aminokislotadan iborat bitta chiziqli polipeptidda nechta peptid bog' bor? A) 101 B) 100 C) 50 D) 99 To'g'ri javob: D) 99 ✔ 24. Bir necha polipeptid zanjirning birikib yagona kompleks hosil qilishi qaysi struktura? A) Uchlamchi B) Ikkilamchi C) To'rtlamchi D) Birlamchi To'g'ri javob: C) To'rtlamchi ✔ 25. Oqsillar tarkibida necha xil aminokislota uchraydi? A) 64 B) 4 C) 20 D) 46 To'g'ri javob: C) 20 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 419 Biologiya • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hayotning tuzilish darajalari 1. Hayotning barcha xususiyatlari namoyon bo'ladigan eng kichik tuzilish birligi nima? A) Hujayra B) Organoid C) To'qima D) Molekula To'g'ri javob: A) Hujayra✔ 2. Kimyoviy tarkibning birligi tiriklik belgisi sifatida nimani bildiradi? A) Tirik va notirik tabiatda moddalar mutlaqo farq qiladi B) Tirik organizmlar faqat suvdan iborat C) Har bir tur o'ziga xos elementlardan tuzilgan D) Tirik organizmlarda bir xil asosiy elementlar va organik moddalar mavjud To'g'ri javob: D) Tirik organizmlarda bir xil asosiy elementlar va organik moddalar mavjud ✔ 3. Tirik sistemalarning alohida qismlardan (hujayra, individ) tashkil topishi qanday xususiyat? A) Gomeostaz B) Ritmiklik C) Ta'sirlanish D) Diskretlik To'g'ri javob: D) Diskretlik ✔ 4. Moddalar va energiya almashinuvi tiriklikning qaysi belgisiga kiradi? A) Diskretlik B) Metabolizm C) O'zgaruvchanlik D) Irsiyat To'g'ri javob: B) Metabolizm ✔ 5. Tiriklikning qaysi xususiyati organizmning umr davomida o'sishi va rivojlanishi bilan bog'liq? A) Gomeostaz buzilishi B) Kimyoviy tarkib birligi C) Ontogenez davomidagi rivojlanish D) Diskretlik To'g'ri javob: C) Ontogenez davomidagi rivojlanish ✔ 6. Biogeotsenoz darajasida asosan qaysi jarayon o'rganiladi? A) Bitta organning tuzilishi B) Gen ichidagi nukleotidlar tartibi C) Hujayra organoidlarining ishi D) Turli tur populyatsiyalari va muhit o'rtasidagi aloqalar To'g'ri javob: D) Turli tur populyatsiyalari va muhit o'rtasidagi aloqalar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 420 7. Qaysi daraja organizmlar va ularning yashash muhiti (biotik va abiotik qismlar) birligini ifodalaydi? A) Hujayra B) Biogeotsenoz C) Organizm D) Molekulyar To'g'ri javob: B) Biogeotsenoz✔ 8. Tirik organizmlarning o'ziga o'xshaganlarni yaratish xususiyati qanday ataladi? A) Ko'payish B) Ta'sirlanish C) Gomeostaz D) Moslanish To'g'ri javob: A) Ko'payish ✔ Bo'lim (BSB): Biologiya fani va tadqiqot usullari 9. Hujayra organoidlarini zichligiga ko'ra ajratib olishda qaysi usul qo'llaniladi? A) Xromatografiya B) Nishonli atomlar usuli C) Rentgenostruktura tahlili D) Sentrifugalash To'g'ri javob: D) Sentrifugalash ✔ 10. To'qimalarni o'rganadigan fan qanday ataladi? A) Fiziologiya B) Sitologiya C) Paleontologiya D) Gistologiya To'g'ri javob: D) Gistologiya ✔ 11. Elektron mikroskopning yorug'lik mikroskopiga nisbatan asosiy afzalligi nimada? A) Kattalashtirish va ajrata olish qobiliyati ancha yuqori B) Arzon va oddiy tuzilgan C) Tirik hujayrani rangli ko'rsatadi D) Faqat katta obyektlarni ko'rsatadi To'g'ri javob: A) Kattalashtirish va ajrata olish qobiliyati ancha yuqori ✔ Bo'lim (BSB): Hujayraning anorganik moddalari 12. Temir yetishmasligi ko'pincha qanday holatga sabab bo'ladi? A) Kamqonlik (anemiya) B) Bo'qoq C) Tungi ko'rlik D) Tish kariyesi To'g'ri javob: A) Kamqonlik (anemiya) ✔ 13. Gemoglobin tarkibiga kiruvchi element qaysi? A) Magniy B) Yod C) Kobalt D) Temir To'g'ri javob: D) Temir ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 421 14. Organizmda yod yetishmasligi qaysi kasallikka olib keladi? A) Kamqonlik B) Qandli diabet C) Endemik bo'qoq D) Raxit To'g'ri javob: C) Endemik bo'qoq✔ 15. Hujayra massasida eng ko'p uchraydigan kimyoviy element qaysi? A) Vodorod B) Uglerod C) Kislorod D) Azot To'g'ri javob: C) Kislorod ✔ Bo'lim (BSB): Uglevodlar va lipidlar 16. Qaysi juftlikda ikkala modda ham polisaxarid? A) Saxaroza va glikogen B) Riboza va fruktoza C) Sellyuloza va xitin D) Glyukoza va kraxmal To'g'ri javob: C) Sellyuloza va xitin ✔ 17. O'simlik hujayralarida zaxira holda to'planadigan polisaxarid qaysi? A) Glikogen B) Laktoza C) Kraxmal D) Xitin To'g'ri javob: C) Kraxmal ✔ 18. Hasharotlarning tashqi skeleti va zamburug'larning hujayra devori qaysi moddadan tuzilgan? A) Sellyuloza B) Keratin C) Xitin D) Kraxmal To'g'ri javob: C) Xitin ✔ Bo'lim (BSB): Oqsillar va fermentlar 19. Aminokislota molekulasida qaysi funksional guruhlar albatta bo'ladi? A) Fosfat va gidroksil guruhlar B) Amino (–NH2) va karboksil (–COOH) guruhlar C) Gidroksil va aldegid guruhlar D) Karbonil va metil guruhlar To'g'ri javob: B) Amino (–NH2) va karboksil (–COOH) guruhlar ✔ 20. Tuxum oqi qaynatilganda oqarib qotishi qanday jarayon? A) Renaturatsiya B) Oqsil sintezi C) Qaytmas denaturatsiya D) Peptid bog' hosil bo'lishi To'g'ri javob: C) Qaytmas denaturatsiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 422 21. Fermentlar kimyoviy tabiatiga ko'ra asosan qanday moddalar? A) Monosaxaridlar B) Oqsillar C) Lipidlar D) Polisaxaridlar To'g'ri javob: B) Oqsillar✔ 22. Oshqozondagi pepsin fermenti qanday muhitda eng faol ishlaydi? A) Neytral B) Kislotali C) Tuzsiz suvli D) Ishqoriy To'g'ri javob: B) Kislotali ✔ 23. Kollagen va keratin oqsillari qanday vazifani bajaradi? A) Tuzilish (struktura) B) Signal C) Katalitik D) Transport To'g'ri javob: A) Tuzilish (struktura) ✔ 24. Oqsilning birlamchi strukturasi nima bilan belgilanadi? A) Bir necha zanjirning birikishi B) Spiral o'ramlar soni C) Aminokislotalarning ketma-ketlik tartibi D) Globulaning shakli To'g'ri javob: C) Aminokislotalarning ketma-ketlik tartibi ✔ 25. Oqsilning tabiiy strukturasining buzilishi nima deyiladi? A) Replikatsiya B) Denaturatsiya C) Renaturatsiya D) Transkripsiya To'g'ri javob: B) Denaturatsiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 423 Biologiya • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hayotning tuzilish darajalari 1. Yerdagi hayotning eng yuqori tuzilish darajasi qaysi? A) Biogeotsenoz B) Organizm C) Biosfera D) Populyatsiya-tur To'g'ri javob: C) Biosfera✔ 2. Bir xil tuzilishli va bir xil vazifani bajaruvchi hujayralar hamda hujayralararo modda nima hosil qiladi? A) Populyatsiya B) Organoid C) To'qima D) Organ To'g'ri javob: C) To'qima ✔ 3. Qaysi juftlikda ikkala misol ham molekulyar darajaga tegishli? A) Fermentning ta'siri va DNK replikatsiyasi B) Organ sistemasi va to'qima C) Mitoz va fotosintez yorug'lik fazasi D) Populyatsiya soni va oziq zanjiri To'g'ri javob: A) Fermentning ta'siri va DNK replikatsiyasi ✔ Bo'lim (BSB): Biologiya fani va tadqiqot usullari 4. Biologiya bilimlari qaysi sohada bevosita qo'llanilmaydi? A) Metall rudalarini eritishda B) Tibbiyotda kasalliklarni davolashda C) Qishloq xo'jaligida nav yaratishda D) Tabiatni muhofaza qilishda To'g'ri javob: A) Metall rudalarini eritishda ✔ 5. Tajribada o'rganilayotgan omil ta'sir ettirilmagan guruh qanday ataladi? A) Nazorat guruhi B) Asosiy guruh C) Tasodifiy guruh D) Tajriba guruhi To'g'ri javob: A) Nazorat guruhi ✔ 6. Biotexnologiya qaysi sohaga eng yaqin amaliy fan hisoblanadi? A) Tog' jinslarining tarkibini o'rganish B) Iqlim o'zgarishlarini bashorat qilish C) Tirik organizmlardan ishlab chiqarishda foydalanish D) Qazilma organizmlarni tasvirlash To'g'ri javob: C) Tirik organizmlardan ishlab chiqarishda foydalanish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 424 Bo'lim (BSB): Hujayraning anorganik moddalari 7. Bufer xossasi qanday vazifani bajaradi? A) Hujayraga energiya yetkazadi B) Hujayrada oqsil sintezlaydi C) Hujayra harakatini ta'minlaydi D) Hujayra muhitining kislota-ishqor holatini (pH) doimiy saqlaydi To'g'ri javob: D) Hujayra muhitining kislota-ishqor holatini (pH) doimiy saqlaydi✔ 8. B12 vitamini tarkibidagi mikroelement qaysi? A) Kobalt B) Natriy C) Yod D) Magniy To'g'ri javob: A) Kobalt ✔ 9. Terlash orqali tana sovishi suvning qaysi xususiyatiga asoslangan? A) Elektr o'tkazmasligi B) Bug'lanish issiqligining yuqoriligi C) Zichligining kichikligi D) Qutbsizligi To'g'ri javob: B) Bug'lanish issiqligining yuqoriligi ✔ 10. Suyak to'qimasi va qon ivishi uchun zarur bo'lgan element qaysi? A) Kalsiy B) Mis C) Yod D) Kaliy To'g'ri javob: A) Kalsiy ✔ Bo'lim (BSB): Uglevodlar va lipidlar 11. Qaysi uglevod monosaxaridlarga kiradi? A) Kraxmal B) Saxaroza C) Fruktoza D) Glikogen To'g'ri javob: C) Fruktoza ✔ 12. Hujayra membranasidagi glikoproteinlar va glikolipidlarning uglevod qismi qanday vazifani bajaradi? A) ATF sintezini amalga oshirish B) Kislorod tashish C) DNK replikatsiyasini boshqarish D) Hujayralarni bir-birini «tanishi» (retseptor) To'g'ri javob: D) Hujayralarni bir-birini «tanishi» (retseptor) ✔ 13. Lipidlarning umumiy xususiyati qaysi? A) Suvda yaxshi eriydi, shirin ta'mli B) Aminokislotalardan tuzilgan C) Suvda erimaydi, organik erituvchilarda eriydi D) Faqat azot va fosfordan tuzilgan To'g'ri javob: C) Suvda erimaydi, organik erituvchilarda eriydi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 425 14. Tuya o'rkachidagi yog' cho'lda qanday qo'shimcha ahamiyatga ega? A) Oqsil sintezida matritsa bo'ladi B) Oksidlanganda suv manbai bo'ladi C) Fotosintezda ishtirok etadi D) Qonning ivishini ta'minlaydi To'g'ri javob: B) Oksidlanganda suv manbai bo'ladi✔ 15. Dezoksiriboza qaysi nuklein kislota tarkibiga kiradi? A) r-RNK B) DNK C) i-RNK D) t-RNK To'g'ri javob: B) DNK ✔ 16. Barglar va mevalar sirtidagi mum qatlami qanday vazifani bajaradi? A) Fotosintezni tezlashtiradi B) Ildizga suv yetkazadi C) Suvning ortiqcha bug'lanishidan himoya qiladi D) Gul changlanishini ta'minlaydi To'g'ri javob: C) Suvning ortiqcha bug'lanishidan himoya qiladi ✔ 17. Hujayra membranasining asosini qaysi lipidlar tashkil etadi? A) Karotinoidlar B) Fosfolipidlar C) Mumlar D) Triglitseridlar To'g'ri javob: B) Fosfolipidlar ✔ Bo'lim (BSB): Oqsillar va fermentlar 18. Oqsillarning monomerlari qaysi moddalar? A) Monosaxaridlar B) Aminokislotalar C) Nukleotidlar D) Yog' kislotalari To'g'ri javob: B) Aminokislotalar ✔ 19. To'rtlamchi strukturaga ega oqsilga misol keltiring. A) Glikogen B) Gemoglobin C) Insulinning A zanjiri D) Bitta tripeptid To'g'ri javob: B) Gemoglobin ✔ 20. Polipeptid spiralning fazoda yumaloq (globula) shaklga o'ralishi qaysi struktura? A) To'rtlamchi B) Uchlamchi C) Ikkilamchi D) Birlamchi To'g'ri javob: B) Uchlamchi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 426 21. Peptid bog' hosil bo'lganda qaysi modda ajralib chiqadi? A) Ammiak B) Kislorod C) Suv D) Karbonat angidrid To'g'ri javob: C) Suv✔ 22. Fermentning substrat bilan birikadigan qismi qanday ataladi? A) Faol markaz B) Antikodon C) Kristalar D) Sentromera To'g'ri javob: A) Faol markaz ✔ 23. Aminokislotalar oqsil molekulasida qanday bog' bilan birikadi? A) Fosfoefir bog' B) Peptid bog' C) Glikozid bog' D) Vodorod bog' To'g'ri javob: B) Peptid bog' ✔ 24. Ikki aminokislota birikishidan hosil bo'lgan modda qanday ataladi? A) Dipeptid B) Dinukleotid C) Disaxarid D) Polipeptid To'g'ri javob: A) Dipeptid ✔ 25. Aktin va miozin oqsillari qanday vazifani bajaradi? A) Gormonal B) Zaxira C) Transport D) Qisqaruvchi (harakat) To'g'ri javob: D) Qisqaruvchi (harakat) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 427 Biologiya • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hujayra nazariyasi va membrana 1. Glikokaliks hayvon hujayrasida qayerda joylashadi? A) Yadro ichida B) Mitoxondriya matriksida C) Plazmatik membrananing tashqi yuzasida D) Ribosoma ichida To'g'ri javob: C) Plazmatik membrananing tashqi yuzasida✔ 2. «Har bir hujayra hujayradan hosil bo'ladi» degan qoidani kim isbotlagan? A) R. Virxov B) M. Shleyden C) A. Levenguk D) R. Guk To'g'ri javob: A) R. Virxov ✔ 3. Membrananing qaysi xususiyati moddalarning tanlab o'tishini ta'minlaydi? A) Elektr o'tkazuvchanlik B) Tanlab o'tkazuvchanlik (yarim o'tkazuvchanlik) C) Qattiqlik D) To'liq o'tkazmaslik To'g'ri javob: B) Tanlab o'tkazuvchanlik (yarim o'tkazuvchanlik) ✔ 4. Barcha organizmlar hujayralarining tuzilishi va kimyoviy tarkibi o'xshashligi nimadan dalolat beradi? A) Hujayralarning tasodifiy paydo bo'lishidan B) Tirik organizmlarning kelib chiqish birligidan C) Organizmlar hujayrasizligidan D) Hujayralarning mutlaqo bir xilligidan To'g'ri javob: B) Tirik organizmlarning kelib chiqish birligidan ✔ Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar va ATF 5. t-RNK molekulasi qanday shaklga ega? A) Halqa B) Beda bargi shakli C) Qo'sh spiral D) To'g'ri ip To'g'ri javob: B) Beda bargi shakli ✔ 6. ATF hujayrada asosan qaysi organoidda sintezlanadi? A) Lizosomada B) Golji apparatida C) Vakuolada D) Mitoxondriyada To'g'ri javob: D) Mitoxondriyada ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 428 7. Adenin va timin o'rtasida nechta vodorod bog' bo'ladi? A) 1 B) 4 C) 3 D) 2 To'g'ri javob: D) 2✔ Bo'lim (BSB): Yadro va xromosomalar 8. Xromosomaning birlamchi belbog'i (ikki xromatidani tutib turuvchi joy) qanday ataladi? A) Nukleoid B) Sentromera C) Sentriola D) Telomera To'g'ri javob: B) Sentromera ✔ 9. Yadro qobig'idagi poralar qanday vazifani bajaradi? A) Fotosintezni B) ATF sintezini C) Yadro va sitoplazma o'rtasida moddalar almashinuvini D) Hujayra harakatini To'g'ri javob: C) Yadro va sitoplazma o'rtasida moddalar almashinuvini ✔ 10. Odam somatik hujayrasida nechta xromosoma bor? A) 44 B) 46 C) 92 D) 23 To'g'ri javob: B) 46 ✔ Bo'lim (BSB): Sitoplazma organoidlari 11. Oqsil sintezi bevosita qaysi organoidda amalga oshadi? A) Lizosomada B) Sentriolada C) Vakuolada D) Ribosomada To'g'ri javob: D) Ribosomada ✔ 12. Kuzda barglar sarg'ayishiga qaysi jarayon sabab bo'ladi? A) Ribosomalarning ortishi B) Xloroplastlarning xromoplastlarga aylanishi C) Mitoxondriyalarning yo'qolishi D) Leykoplastlarning ko'payishi To'g'ri javob: B) Xloroplastlarning xromoplastlarga aylanishi ✔ 13. O'simlik hujayrasidagi yirik vakuola ichidagi suyuqlik qanday ataladi? A) Sitoplazma matriksi B) Karioplazma C) Hujayra shirasi D) Limfa To'g'ri javob: C) Hujayra shirasi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 429 14. Sirtiga ribosomalar joylashgan endoplazmatik to'r qanday ataladi? A) Golji apparati B) Silliq EPT C) Donador (g'adir-budur) EPT D) Lizosoma To'g'ri javob: C) Donador (g'adir-budur) EPT✔ 15. Qaysi organoidlar o'zining DNK va ribosomalariga ega? A) Mitoxondriya va xloroplast B) Golji apparati va EPT C) Ribosoma va sentriola D) Lizosoma va vakuola To'g'ri javob: A) Mitoxondriya va xloroplast ✔ 16. Lizosomalar qaysi organoidda hosil bo'ladi? A) Yadrochada B) Ribosomada C) Mitoxondriyada D) Golji apparatida To'g'ri javob: D) Golji apparatida ✔ 17. Hujayra skeleti (sitoskelet)ni qanday tuzilmalar hosil qiladi? A) Mikronaychalar va mikrofilamentlar B) Kristalar va granalar C) Tilakoidlar va stroma D) Ribosomalar va poralar To'g'ri javob: A) Mikronaychalar va mikrofilamentlar ✔ 18. Hujayrada sintezlangan moddalarni to'plash, qadoqlash va chiqarishda ishtirok etadigan organoid qaysi? A) Golji apparati B) Ribosoma C) Mitoxondriya D) Hujayra markazi To'g'ri javob: A) Golji apparati ✔ Bo'lim (BSB): Prokariotlar va viruslar 19. Prokariot organizmlarga qaysilar kiradi? A) Zamburug'lar va suvo'tlar B) Amyoba va infuzoriya C) Bakteriyalar va sianobakteriyalar D) Moxlar va qirqquloqlar To'g'ri javob: C) Bakteriyalar va sianobakteriyalar ✔ 20. Viruslar qayerda ko'paya oladi? A) Faqat tirik hujayra ichida B) Tuproqda mustaqil C) Suvda erkin holda D) Har qanday oziq muhitda To'g'ri javob: A) Faqat tirik hujayra ichida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 430 21. D. I. Ivanovskiy qaysi virusni o'rganib, viruslarni kashf qilgan? A) Gripp virusi B) Qizamiq virusi C) Tamaki mozaikasi virusi D) OIV To'g'ri javob: C) Tamaki mozaikasi virusi✔ 22. Bakteriyalar asosan qanday ko'payadi? A) Vegetativ organlar orqali B) Meyoz orqali C) Tuxum qo'yish orqali D) Ikkiga bo'linish orqali To'g'ri javob: D) Ikkiga bo'linish orqali ✔ 23. Sianobakteriyalar (ko'k-yashil suvo'tlar) qaysi jarayonni amalga oshiradi? A) Fagotsitoz B) Xemosintez C) Fotosintez D) Faqat bijg'ish To'g'ri javob: C) Fotosintez ✔ 24. Qaysi organizm eukariot hisoblanadi? A) Sil tayoqchasi B) Achitqi zamburug'i C) Ichak tayoqchasi D) Sianobakteriya To'g'ri javob: B) Achitqi zamburug'i ✔ 25. Viruslar nima uchun hujayrasiz hayot shakli deyiladi? A) Ularda yadro va organoidlar bor B) Ular faqat bitta hujayradan iborat C) Ular hujayra tuzilishiga ega emas D) Ular ko'p hujayrali To'g'ri javob: C) Ular hujayra tuzilishiga ega emas ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 431 Biologiya • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hujayra nazariyasi va membrana 1. Zamburug' hujayra devori asosan qaysi moddadan iborat? A) Xitin B) Sellyuloza C) Kraxmal D) Murein To'g'ri javob: A) Xitin✔ 2. Hujayra membranasining tuzilishini tushuntiruvchi zamonaviy model qanday ataladi? A) Qo'sh spiral model B) Suyuq-mozaik model C) Kalit-qulf modeli D) Sendvich-kristall model To'g'ri javob: B) Suyuq-mozaik model ✔ 3. Hujayra nazariyasining asosiy qoidalaridan biri qaysi? A) Hujayra faqat o'simliklarga xos B) Hujayralar faqat notirik moddadan paydo bo'ladi C) Ko'p hujayralilar yagona hujayradan iborat D) Hujayra tiriklikning tuzilish va funksional birligi To'g'ri javob: D) Hujayra tiriklikning tuzilish va funksional birligi ✔ Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar va ATF 4. Nuklein kislotalarning monomerlari qaysi? A) Monosaxaridlar B) Nukleotidlar C) Glitserin D) Aminokislotalar To'g'ri javob: B) Nukleotidlar ✔ 5. DNK zanjiri fragmenti: A–T–G–C–C–A. Komplementar zanjirni toping. A) U–A–C–G–G–U B) A–T–G–C–C–A C) T–A–C–G–G–T D) T–A–G–C–C–T To'g'ri javob: C) T–A–C–G–G–T ✔ 6. DNK qo'sh zanjirida 120 ta timin va jami 600 ta nukleotid bor. Sitozin nechta? A) 120 B) 240 C) 180 D) 360 To'g'ri javob: C) 180 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 432 7. ATF molekulasida nechta makroergik bog' mavjud? A) 3 B) 4 C) 2 D) 1 To'g'ri javob: C) 2✔ 8. DNK molekulasining qo'sh spiral modelini kimlar taklif qilgan (1953)? A) M. Shleyden va T. Shvann B) J. Uotson va F. Krik C) I. Mechnikov va I. Pavlov D) R. Guk va A. Levenguk To'g'ri javob: B) J. Uotson va F. Krik ✔ 9. DNK molekulasining o'zidan nusxa ko'paytirish jarayoni qanday ataladi? A) Replikatsiya B) Transkripsiya C) Translyatsiya D) Denaturatsiya To'g'ri javob: A) Replikatsiya ✔ 10. ATF molekulasi tarkibini toping. A) Adenin, glyukoza, bitta fosfat B) Guanin, riboza, uchta fosfat C) Adenin, dezoksiriboza, ikkita fosfat D) Adenin, riboza, uchta fosfat qoldig'i To'g'ri javob: D) Adenin, riboza, uchta fosfat qoldig'i ✔ 11. DNK fragmentida adenin 20 % ni tashkil qiladi. Guanin necha foiz? A) 60 % B) 30 % C) 20 % D) 40 % To'g'ri javob: B) 30 % ✔ Bo'lim (BSB): Yadro va xromosomalar 12. Itning somatik hujayrasida 78 ta xromosoma bor. Uning sperma hujayrasida nechta xromosoma bor? A) 78 B) 156 C) 38 D) 39 To'g'ri javob: D) 39 ✔ 13. Ribosoma subbirliklari va r-RNK qaysi tuzilmada hosil bo'ladi? A) Lizosomada B) Hujayra markazida C) Golji apparatida D) Yadrochada To'g'ri javob: D) Yadrochada ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 433 14. Eukariot hujayraning irsiy axborotni saqlovchi asosiy qismi qaysi? A) Yadro B) Ribosoma C) Vakuola D) Lizosoma To'g'ri javob: A) Yadro✔ 15. Yadroning ichki suyuq muhiti qanday ataladi? A) Gialoplazma B) Matriks C) Stroma D) Karioplazma (yadro shirasi) To'g'ri javob: D) Karioplazma (yadro shirasi) ✔ Bo'lim (BSB): Sitoplazma organoidlari 16. Membranaga ega bo'lmagan organoidni toping. A) Mitoxondriya B) Lizosoma C) Ribosoma D) Golji apparati To'g'ri javob: C) Ribosoma ✔ 17. Silliq EPT asosan qaysi moddalar sintezida ishtirok etadi? A) Faqat oqsillar B) Lipidlar va uglevodlar C) ATF va ADF D) DNK va RNK To'g'ri javob: B) Lipidlar va uglevodlar ✔ 18. Fotosintez qaysi plastidlarda amalga oshadi? A) Xromoplastlarda B) Lizosomalarda C) Xloroplastlarda D) Leykoplastlarda To'g'ri javob: C) Xloroplastlarda ✔ 19. Hujayra markazi qaysi organizmlar hujayralarida odatda bo'lmaydi? A) Ko'pchilik tuban o'simliklarda B) Yuksak (gulli) o'simliklarda C) Odamda D) Hayvonlarda To'g'ri javob: B) Yuksak (gulli) o'simliklarda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 434 Bo'lim (BSB): Prokariotlar va viruslar 20. Bakteriya hujayrasining membrana burmalari bo'lgan va nafas olishda ishtirok etuvchi tuzilmalar qanday ataladi? A) Mezosomalar B) Mitoxondriyalar C) Vakuolalar D) Lizosomalar To'g'ri javob: A) Mezosomalar✔ 21. Virus zarrasi (virion) qanday tuzilgan? A) Hujayra devori va ribosomalar B) Nuklein kislota va oqsil qobiq (kapsid) C) Yadro, sitoplazma va membrana D) Mitoxondriya va DNK To'g'ri javob: B) Nuklein kislota va oqsil qobiq (kapsid) ✔ 22. Noqulay sharoitda bakteriyalar qanday holatga o'tadi? A) Kurtaklanadi B) Spora hosil qiladi C) Gameta hosil qiladi D) Mitoz bilan tez bo'linadi To'g'ri javob: B) Spora hosil qiladi ✔ 23. Qaysi kasallik virus orqali yuzaga keladi? A) Vabo B) Kuydirgi C) Gripp D) Sil To'g'ri javob: C) Gripp ✔ 24. Prokariot va eukariot hujayralar uchun umumiy belgi qaysi? A) Yadro qobig'ining borligi B) Plazmatik membrana va ribosomalarning borligi C) Golji apparatining borligi D) Mitoxondriyalarning borligi To'g'ri javob: B) Plazmatik membrana va ribosomalarning borligi ✔ 25. Bakteriyalardagi asosiy DNKdan tashqari kichik halqasimon DNK molekulalari qanday ataladi? A) Sentriolalar B) Tilakoidlar C) Plazmidalar D) Kristalar To'g'ri javob: C) Plazmidalar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 435 Biologiya • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hujayra nazariyasi va membrana 1. Qo'shni o'simlik hujayralari sitoplazmasini bog'lovchi tuzilmalar qanday ataladi? A) Kristalar B) Tilakoidlar C) Sentriolalar D) Plazmodesmalar To'g'ri javob: D) Plazmodesmalar✔ 2. «Hujayra» atamasini fanga birinchi bo'lib kim kiritgan (1665)? A) R. Guk B) A. Levenguk C) R. Broun D) T. Shvann To'g'ri javob: A) R. Guk ✔ 3. Hujayra nazariyasini yaratgan olimlar juftligi qaysi? A) M. Shleyden va T. Shvann B) R. Guk va R. Broun C) J. Uotson va F. Krik D) K. Ber va A. Kovalevskiy To'g'ri javob: A) M. Shleyden va T. Shvann ✔ 4. Fagotsitoz hodisasini kashf etgan olim kim? A) T. Shvann B) R. Virxov C) L. Paster D) I. Mechnikov To'g'ri javob: D) I. Mechnikov ✔ 5. O'simlik hujayrasi konsentrlangan tuz eritmasiga solinganda sitoplazmaning devordan ajralishi nima? A) Fagotsitoz B) Turgor C) Deplazmoliz D) Plazmoliz To'g'ri javob: D) Plazmoliz ✔ Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar va ATF 6. Qo'sh zanjirli DNKdagi bitta nukleotid juftining spiral o'qi bo'yicha uzunligi qancha? A) 3,4 nm B) 0,34 nm C) 2 nm D) 0,68 nm To'g'ri javob: B) 0,34 nm ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 436 7. Nukleotid tarkibiga qaysi uchta qism kiradi? A) Glitserin, yog' kislota, fosfat B) Azotli asos, pentoza, fosfat kislota qoldig'i C) Azotli asos, geksoza, sulfat D) Aminokislota, glyukoza, fosfat To'g'ri javob: B) Azotli asos, pentoza, fosfat kislota qoldig'i✔ 8. RNK molekulasi DNKdan qaysi belgisi bilan farq qiladi? A) Bir zanjirli, tarkibida riboza va uratsil bor B) Faqat yadroda bo'ladi, juda uzun C) Qo'sh zanjirli, tarkibida timin bor D) Dezoksiriboza va timin tutadi To'g'ri javob: A) Bir zanjirli, tarkibida riboza va uratsil bor ✔ 9. 1 mol ATF ADF ga gidrolizlanganda qancha energiya ajraladi? A) 200 kJ B) 2600 kJ C) 40 kJ D) 17,6 kJ To'g'ri javob: C) 40 kJ ✔ 10. Aminokislotalarni ribosomaga tashib keluvchi RNK qaysi? A) i-RNK B) r-RNK C) t-RNK D) virus RNK To'g'ri javob: C) t-RNK ✔ Bo'lim (BSB): Yadro va xromosomalar 11. No'xat somatik hujayrasida 14 ta xromosoma bor. Uning gametasida nechta xromosoma bo'ladi? A) 14 B) 21 C) 28 D) 7 To'g'ri javob: D) 7 ✔ 12. Organizm somatik hujayralaridagi xromosomalar to'plamining soni, shakli va kattaligi yig'indisi nima? A) Kariotip B) Genofond C) Genotip D) Fenotip To'g'ri javob: A) Kariotip ✔ 13. Yadro qobig'i qanday tuzilgan? A) Ikki membranali, poralari bor B) Sellyulozadan tuzilgan C) Bir membranali, porasiz D) Membranasiz, oqsildan iborat To'g'ri javob: A) Ikki membranali, poralari bor ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 437 14. Odam kariotipida necha juft autosoma bor? A) 22 B) 23 C) 46 D) 44 To'g'ri javob: A) 22✔ 15. Diploid xromosoma to'plami qanday belgilanadi? A) 4n B) 3n C) 2n D) n To'g'ri javob: C) 2n ✔ 16. Bo'linish oldidan replikatsiyadan o'tgan xromosoma nechta xromatidadan iborat? A) 3 B) 1 C) 2 D) 4 To'g'ri javob: C) 2 ✔ Bo'lim (BSB): Sitoplazma organoidlari 17. Mitoxondriyaning ichki suyuq muhiti qanday ataladi? A) Karioplazma B) Stroma C) Matriks D) Hujayra shirasi To'g'ri javob: C) Matriks ✔ 18. Chuchuk suvda yashovchi bir hujayralilarda qisqaruvchi vakuola qanday vazifani bajaradi? A) Oqsil sintezlaydi B) Ovqatni hazm qiladi C) Fotosintez qiladi D) Ortiqcha suvni chiqarib turadi To'g'ri javob: D) Ortiqcha suvni chiqarib turadi ✔ 19. Kartoshka tuganagi hujayralarida kraxmal to'playdigan rangsiz plastidlar qaysi? A) Mitoxondriyalar B) Leykoplastlar C) Xromoplastlar D) Xloroplastlar To'g'ri javob: B) Leykoplastlar ✔ 20. Ikki membranali organoidlar juftligini toping. A) Mitoxondriya va xloroplast B) EPT va Golji apparati C) Ribosoma va sentriola D) Lizosoma va vakuola To'g'ri javob: A) Mitoxondriya va xloroplast ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 438 21. Ribosoma qanday qismlardan tuzilgan? A) Granalar va stromadan B) Katta va kichik subbirliklardan C) Ikki membrana va kristalardan D) Sentriolalar juftidan To'g'ri javob: B) Katta va kichik subbirliklardan✔ Bo'lim (BSB): Prokariotlar va viruslar 22. OIV ning irsiy materiali qaysi? A) Lipid B) Qo'sh zanjirli DNK C) RNK D) Oqsil To'g'ri javob: C) RNK ✔ 23. Bakteriya hujayrasida DNK joylashgan sohasi qanday ataladi? A) Karioplazma B) Yadrocha C) Sentromera D) Nukleoid To'g'ri javob: D) Nukleoid ✔ 24. OIV asosan qaysi hujayralarni zararlaydi? A) Suyak hujayralarini B) Immun sistemaning limfotsitlarini C) Muskul hujayralarini D) Eritrotsitlarni To'g'ri javob: B) Immun sistemaning limfotsitlarini ✔ 25. Bakteriya DNKsi qanday shaklda bo'ladi? A) Chiziqli, bir necha xromosoma B) Halqasimon C) Spiral oqsil holida D) Beda bargi shaklida To'g'ri javob: B) Halqasimon ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 439 Biologiya • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hujayra nazariyasi va membrana 1. Plazmatik membrana asosini qanday qatlam tashkil etadi? A) Sellyuloza qatlami B) Xitin qatlami C) Oqsil bir qatlami D) Fosfolipid qo'sh qatlam To'g'ri javob: D) Fosfolipid qo'sh qatlam✔ 2. Hujayra ichidagi moddalarning membranali pufakchalar orqali tashqariga chiqarilishi nima? A) Fagotsitoz B) Ekzotsitoz C) Pinotsitoz D) Osmos To'g'ri javob: B) Ekzotsitoz ✔ 3. Natriy-kaliy nasosi qanday transportga misol bo'ladi? A) Energiya sarflanmaydigan oddiy diffuziya B) Osmos C) ATF energiyasi sarflanadigan aktiv transport D) Ekzotsitoz To'g'ri javob: C) ATF energiyasi sarflanadigan aktiv transport ✔ 4. Hujayraning qattiq zarralarni membrana o'simtalari bilan qamrab yutishi qanday ataladi? A) Fagotsitoz B) Diffuziya C) Osmos D) Pinotsitoz To'g'ri javob: A) Fagotsitoz ✔ 5. Hujayra yadrosini birinchi bo'lib kim tasvirlagan (1831)? A) K. Golji B) T. Shvann C) R. Broun D) R. Virxov To'g'ri javob: C) R. Broun ✔ 6. Eritrotsit distillangan suvga solinsa nima sodir bo'ladi? A) Hujayra bo'linadi B) Hujayra o'zgarmaydi C) Hujayradan suv chiqib, u burishadi D) Suv kirib, hujayra shishadi va yorilishi mumkin To'g'ri javob: D) Suv kirib, hujayra shishadi va yorilishi mumkin ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 440 Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar va ATF 7. Irsiy axborotni DNKdan ribosomaga olib boruvchi RNK qaysi? A) i-RNK B) r-RNK C) t-RNK D) mitoxondriya DNK To'g'ri javob: A) i-RNK✔ 8. RNK tarkibida timin o'rnida qaysi azotli asos bo'ladi? A) Uratsil B) Adenin C) Guanin D) Sitozin To'g'ri javob: A) Uratsil ✔ 9. DNK replikatsiyasi nima uchun yarim konservativ deyiladi? A) Har bir yangi molekulada bitta eski va bitta yangi zanjir bo'ladi B) Faqat yarim molekula nusxalanadi C) Ikkala zanjir ham butunlay yangi hosil bo'ladi D) Eski molekula butunlay parchalanadi To'g'ri javob: A) Har bir yangi molekulada bitta eski va bitta yangi zanjir bo'ladi ✔ 10. Chargaff qoidasiga mos keladigan tenglikni toping. A) A + U = G + C B) A + G = T + C C) A + T = G + C har doim D) A = G va T = C To'g'ri javob: B) A + G = T + C ✔ 11. Uzunligi 68 nm bo'lgan qo'sh zanjirli DNK fragmentida jami nechta nukleotid bor (bir juft 0,34 nm)? A) 800 B) 100 C) 400 D) 200 To'g'ri javob: C) 400 ✔ 12. DNK molekulasida sitozin 15 %. Timin miqdori necha foiz? A) 30 % B) 70 % C) 35 % D) 15 % To'g'ri javob: C) 35 % ✔ Bo'lim (BSB): Yadro va xromosomalar 13. Shakli va kattaligi bir xil, juft xromosomalar qanday ataladi? A) Gomologik xromosomalar B) Opa-singil xromatidalar C) Jinsiy xromosomalar D) Nogomologik xromosomalar To'g'ri javob: A) Gomologik xromosomalar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 441 14. Interfazadagi yadroda DNK oqsillar bilan birga qanday holatda bo'ladi? A) Zich xromosomalar ko'rinishida B) Ribosoma ko'rinishida C) Xromatin iplari ko'rinishida D) Halqasimon plazmida ko'rinishida To'g'ri javob: C) Xromatin iplari ko'rinishida✔ 15. Odamning jinsiy hujayrasida (gametasida) nechta xromosoma bo'ladi? A) 22 B) 46 C) 23 D) 92 To'g'ri javob: C) 23 ✔ 16. Drozofila pashshasining somatik hujayrasida nechta xromosoma bor? A) 4 B) 8 C) 16 D) 46 To'g'ri javob: B) 8 ✔ 17. Xromosomalar uchidagi himoya qismlari qanday ataladi? A) Kinetoxorlar B) Sentromeralar C) Telomeralar D) Sentriolalar To'g'ri javob: C) Telomeralar ✔ Bo'lim (BSB): Sitoplazma organoidlari 18. Hujayra ichida hazm qilish vazifasini bajaruvchi organoid qaysi? A) Lizosoma B) Sentriola C) Ribosoma D) Xloroplast To'g'ri javob: A) Lizosoma ✔ 19. Lizosoma membranasi yorilsa hujayrada nima sodir bo'ladi? A) Fermentlar hujayraning o'zini parchalay boshlaydi B) Fotosintez kuchayadi C) Hujayra tezroq bo'linadi D) Oqsil sintezi ko'payadi To'g'ri javob: A) Fermentlar hujayraning o'zini parchalay boshlaydi ✔ 20. Hujayraning «energetik stansiyasi» deb qaysi organoid ataladi? A) Golji apparati B) Mitoxondriya C) Ribosoma D) Lizosoma To'g'ri javob: B) Mitoxondriya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 442 21. Xloroplast ichidagi tanga shaklli membranali tuzilmalar qanday ataladi? A) Mikronaychalar B) Tilakoidlar C) Kristalar D) Sisternalar To'g'ri javob: B) Tilakoidlar✔ 22. Hayvon hujayrasini o'simlik hujayrasidan ajratib turuvchi belgi qaysi? A) Plastidlar va sellyulozali devorning yo'qligi B) Ribosomalarning yo'qligi C) Yadroning yo'qligi D) Mitoxondriyalarning yo'qligi To'g'ri javob: A) Plastidlar va sellyulozali devorning yo'qligi ✔ 23. Oshqozon osti bezining ferment ishlab chiqaruvchi hujayralarida qaysi tuzilma yaxshi rivojlangan bo'ladi? A) Xloroplastlar B) Donador EPT va Golji apparati C) Hujayra devori D) Yirik markaziy vakuola To'g'ri javob: B) Donador EPT va Golji apparati ✔ Bo'lim (BSB): Prokariotlar va viruslar 24. Viruslar irsiy material jihatidan qanday xususiyatga ega? A) Faqat ribosomalardan tuzilgan B) Tarkibida faqat DNK yoki faqat RNK bo'ladi C) Nuklein kislotasi umuman bo'lmaydi D) Tarkibida ham DNK, ham RNK bo'ladi To'g'ri javob: B) Tarkibida faqat DNK yoki faqat RNK bo'ladi ✔ 25. Viruslarni birinchi bo'lib kim kashf etgan (1892)? A) I. Mechnikov B) D. I. Ivanovskiy C) R. Kox D) L. Paster To'g'ri javob: B) D. I. Ivanovskiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 443 Biologiya • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Hujayra nazariyasi va membrana 1. Hujayraning suyuqlik tomchilarini yutishi nima deyiladi? A) Ekzotsitoz B) Plazmoliz C) Pinotsitoz D) Fagotsitoz To'g'ri javob: C) Pinotsitoz✔ 2. Moddalarning konsentratsiya yuqori joydan past joyga energiya sarflamasdan o'tishi nima? A) Aktiv transport B) Diffuziya (passiv transport) C) Pinotsitoz D) Fagotsitoz To'g'ri javob: B) Diffuziya (passiv transport) ✔ Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar va ATF 3. DNK tarkibida qaysi azotli asos uchramaydi? A) Uratsil B) Adenin C) Timin D) Sitozin To'g'ri javob: A) Uratsil ✔ 4. DNK fragmentida 300 ta adenin va 200 ta guanin bor. Jami nukleotidlar soni nechta? A) 500 B) 700 C) 1200 D) 1000 To'g'ri javob: D) 1000 ✔ 5. Guanin va sitozin o'rtasida nechta vodorod bog' hosil bo'ladi? A) 2 B) 1 C) 4 D) 3 To'g'ri javob: D) 3 ✔ 6. Nuklein kislotalarni birinchi marta kim aniqlagan? A) G. Mendel B) E. Chargaff C) F. Misher D) J. Uotson To'g'ri javob: C) F. Misher ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 444 7. DNK zanjirida adeninga qaysi asos komplementar? A) Guanin B) Sitozin C) Uratsil D) Timin To'g'ri javob: D) Timin✔ 8. DNK molekulasi asosan hujayraning qayerida joylashgan? A) Lizosomalarda B) Golji apparatida C) Hujayra devorida D) Yadroda (xromosomalarda) To'g'ri javob: D) Yadroda (xromosomalarda) ✔ 9. Bitta zanjiri 900 nukleotiddan iborat qo'sh zanjirli DNK fragmentining uzunligi qancha (bir nukleotid 0,34 nm)? A) 306 nm B) 900 nm C) 612 nm D) 153 nm To'g'ri javob: A) 306 nm ✔ 10. Ribosomalar tarkibiga kiradigan va hujayradagi eng ko'p RNK turi qaysi? A) i-RNK B) r-RNK C) DNK D) t-RNK To'g'ri javob: B) r-RNK ✔ Bo'lim (BSB): Yadro va xromosomalar 11. Jinsiy hujayralar uchun qaysi xromosoma to'plami xos? A) Triploid (3n) B) Diploid (2n) C) Gaploid (n) D) Tetraploid (4n) To'g'ri javob: C) Gaploid (n) ✔ 12. Bitta tur individlarida xromosomalar soni doimiyligining ahamiyati nimada? A) Turning belgilarini avloddan-avlodga barqaror o'tkazishda B) Moddalar almashinuvini to'xtatishda C) Hujayraning tez o'sishida D) Fotosintezni kuchaytirishda To'g'ri javob: A) Turning belgilarini avloddan-avlodga barqaror o'tkazishda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 445 Bo'lim (BSB): Sitoplazma organoidlari 13. Bir membranali organoidni toping. A) Mitoxondriya B) Lizosoma C) Ribosoma D) Xloroplast To'g'ri javob: B) Lizosoma✔ 14. Hujayra markazi (sentriolalar) qaysi jarayonda ishtirok etadi? A) Hujayra bo'linishida urchuq hosil bo'lishida B) Lipidlar sintezida C) ATF sintezida D) Fotosintezda To'g'ri javob: A) Hujayra bo'linishida urchuq hosil bo'lishida ✔ 15. Sabzi ildizmevasi va pomidor mevasiga rang beruvchi plastidlar qaysi? A) Xloroplastlar B) Xromoplastlar C) Ribosomalar D) Leykoplastlar To'g'ri javob: B) Xromoplastlar ✔ 16. Faol harakatlanuvchi muskul hujayralarida qaysi organoid ayniqsa ko'p bo'ladi? A) Vakuola B) Mitoxondriya C) Leykoplast D) Xromoplast To'g'ri javob: B) Mitoxondriya ✔ 17. Kiprikchalar va xivchinlar qanday vazifani bajaradi? A) Hujayra harakati yoki suyuqlikni harakatlantirish B) Lipid to'plash C) ATF sintezi D) Irsiy axborotni saqlash To'g'ri javob: A) Hujayra harakati yoki suyuqlikni harakatlantirish ✔ 18. Golji apparatini birinchi bo'lib kim tasvirlagan? A) R. Guk B) R. Broun C) K. Golji D) K. de Dyuv To'g'ri javob: C) K. Golji ✔ 19. Mitoxondriya ichki membranasi hosil qilgan burmalar qanday ataladi? A) Sisternalar B) Granalar C) Kristalar D) Tilakoidlar To'g'ri javob: C) Kristalar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 446 Bo'lim (BSB): Prokariotlar va viruslar 20. Prokariot hujayraning asosiy belgisi qaysi? A) Mitoxondriyalari ko'p B) Ikki membranali yadrosi bor C) Shakllangan yadrosi yo'q D) Xloroplastlari bor To'g'ri javob: C) Shakllangan yadrosi yo'q✔ 21. Bakteriyalar tabiatda qanday muhim rol o'ynaydi? A) Faqat kasallik keltirib chiqaradi B) Organik qoldiqlarni parchalab, moddalar aylanishida qatnashadi C) Faqat tuproqni sho'rlantiradi D) Kislorodni yo'q qiladi, boshqa vazifasi yo'q To'g'ri javob: B) Organik qoldiqlarni parchalab, moddalar aylanishida qatnashadi ✔ 22. OITS kasalligining qo'zg'atuvchisi qaysi? A) Odam immunitet tanqisligi virusi (OIV) B) Sil tayoqchasi C) Ichak tayoqchasi D) Bezgak plazmodiysi To'g'ri javob: A) Odam immunitet tanqisligi virusi (OIV) ✔ 23. Prokariot hujayrada qaysi organoid bo'ladi? A) Golji apparati B) Mitoxondriya C) Ribosoma D) Lizosoma To'g'ri javob: C) Ribosoma ✔ 24. Bakteriyalarda parazitlik qiluvchi viruslar qanday ataladi? A) Prionlar B) Plazmidalar C) Mezosomalar D) Bakteriofaglar To'g'ri javob: D) Bakteriofaglar ✔ 25. Bakteriyalar hujayra devorining asosiy moddasi qaysi? A) Kraxmal B) Murein C) Sellyuloza D) Xitin To'g'ri javob: B) Murein ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 447 Biologiya • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotosintez 1. Fotosintezda 3 molekula glyukoza hosil bo'lishi uchun necha molekula CO2 o'zlashtiriladi? A) 3 B) 18 C) 6 D) 12 To'g'ri javob: B) 18✔ 2. Qorong'ilik fazasi deb atalishiga qaramay u qachon kechadi? A) Faqat Quyosh chiqqanda B) Faqat qishda C) Yorug'likda ham, qorong'ida ham (yorug'likka bevosita bog'liq emas) D) Faqat tunda To'g'ri javob: C) Yorug'likda ham, qorong'ida ham (yorug'likka bevosita bog'liq emas) ✔ 3. Fotosintezning umumiy tenglamasini toping. A) C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2 B) 2H2S + CO2 → CH2O + 2S + H2O C) 6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2 D) C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O To'g'ri javob: C) 6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2 ✔ 4. Fotosintezda ajraladigan kislorod qaysi moddadan hosil bo'ladi? A) Xlorofilldan B) Karbonat angidriddan C) Glyukozadan D) Suvdan To'g'ri javob: D) Suvdan ✔ 5. Fotosintezning asosiy organik mahsuloti qaysi? A) Etil spirti B) Karbamid C) Sut kislotasi D) Glyukoza To'g'ri javob: D) Glyukoza ✔ 6. Fotosintezda energiyaning qanday aylanishi sodir bo'ladi? A) Issiqlik energiyasi elektrga aylanadi B) Kimyoviy energiya mexanikaga aylanadi C) Yorug'lik energiyasi kimyoviy bog'lar energiyasiga aylanadi D) Kimyoviy energiya yorug'likka aylanadi To'g'ri javob: C) Yorug'lik energiyasi kimyoviy bog'lar energiyasiga aylanadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 448 Bo'lim (BSB): Oqsil biosintezi 7. Translyatsiyada aminokislotalar orasida qanday bog' hosil bo'ladi? A) Peptid bog' B) Vodorod bog' C) Glikozid bog' D) Fosfodiefir bog' To'g'ri javob: A) Peptid bog'✔ 8. DNK matritsa zanjiri: A–A–T–G–C–G. Unga mos i-RNK fragmentini toping. A) A–A–U–G–C–G B) U–U–A–C–G–C C) U–U–T–C–G–C D) T–T–A–C–G–C To'g'ri javob: B) U–U–A–C–G–C ✔ 9. Har bir triplet faqat bitta aminokislotani kodlashi genetik kodning qaysi xususiyati? A) Universallik B) Spesifiklik (bir ma'nolilik) C) Aynishlik D) Qoplanuvchanlik To'g'ri javob: B) Spesifiklik (bir ma'nolilik) ✔ 10. DNK asosida i-RNK sintezlanishi qanday ataladi? A) Reparatsiya B) Transkripsiya C) Translyatsiya D) Replikatsiya To'g'ri javob: B) Transkripsiya ✔ 11. t-RNK ning i-RNK kodoniga komplementar bo'lgan uchlik nukleotidi qanday ataladi? A) Kodon B) Gen C) Antikodon D) Promotor To'g'ri javob: C) Antikodon ✔ 12. i-RNK asosida ribosomada polipeptid zanjir sintezlanishi qanday ataladi? A) Replikatsiya B) Denaturatsiya C) Translyatsiya D) Transkripsiya To'g'ri javob: C) Translyatsiya ✔ 13. Oqsil sintezini boshlovchi (start) kodon qaysi? A) UGA B) GGG C) UAA D) AUG To'g'ri javob: D) AUG ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 449 Bo'lim (BSB): Energetik almashinuv 14. Kislorodli bosqichdagi Krebs sikli mitoxondriyaning qaysi qismida kechadi? A) Granalarda B) Matriksda C) Stromada D) Tashqi membranada To'g'ri javob: B) Matriksda✔ 15. Aerob organizmlar anaerob organizmlardan qaysi belgisi bilan farq qiladi? A) ATF umuman sintezlamaydi B) Faqat bijg'ish orqali energiya oladi C) Kislorodsiz muhitdagina yashaydi D) Energiya olish uchun kisloroddan foydalanadi To'g'ri javob: D) Energiya olish uchun kisloroddan foydalanadi ✔ 16. Achitqi 3 molekula glyukozani spirtli bijg'ishga uchratdi. Necha molekula CO2 ajraldi? A) 12 B) 6 C) 18 D) 3 To'g'ri javob: B) 6 ✔ 17. Hujayra nafasi jarayonida hosil bo'ladigan oxirgi mahsulotlar qaysi? A) CO2 va H2O B) Kraxmal va suv C) Glyukoza va O2 D) Sut kislotasi va spirt To'g'ri javob: A) CO2 va H2O ✔ Bo'lim (BSB): Moddalar almashinuvi 18. Qaysi organizm geterotrof hisoblanadi? A) G'o'za B) Qo'ziqorin C) Sianobakteriya D) Xlorella To'g'ri javob: B) Qo'ziqorin ✔ 19. Yashil o'simliklar oziqlanish turiga ko'ra qaysi guruhga kiradi? A) Fotoavtotroflar B) Saprotroflar C) Geterotroflar D) Xemoavtotroflar To'g'ri javob: A) Fotoavtotroflar ✔ 20. O'sayotgan yosh organizmda qaysi jarayon ustun turadi? A) Dissimilyatsiya B) Faqat bijg'ish C) Ikkalasi ham to'xtaydi D) Assimilyatsiya To'g'ri javob: D) Assimilyatsiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 450 21. Murakkab organik moddalarning parchalanib energiya ajralishi qanday ataladi? A) Replikatsiya B) Assimilyatsiya C) Dissimilyatsiya D) Fotosintez To'g'ri javob: C) Dissimilyatsiya✔ Bo'lim (BSB): Xemosintez 22. Xemosintezning fotosintezdan asosiy farqi nimada? A) Yorug'lik o'rniga kimyoviy reaksiyalar energiyasi ishlatiladi B) Faqat yashil o'simliklarda kechadi C) CO2 o'zlashtirilmaydi D) Organik modda hosil bo'lmaydi To'g'ri javob: A) Yorug'lik o'rniga kimyoviy reaksiyalar energiyasi ishlatiladi ✔ 23. Xemosintez jarayonini kim kashf etgan (1887)? A) K. A. Timiryazev B) D. I. Ivanovskiy C) S. N. Vinogradskiy D) M. Kalvin To'g'ri javob: C) S. N. Vinogradskiy ✔ 24. Temir bakteriyalari qanday reaksiyadan energiya oladi? A) Fe²⁺ ni Fe³⁺ ga oksidlashdan B) Fe³⁺ ni Fe²⁺ ga qaytarishdan C) Glyukozani bijg'itishdan D) Suvni fotolizlashdan To'g'ri javob: A) Fe²⁺ ni Fe³⁺ ga oksidlashdan ✔ 25. Botqoqlarda temir rudalari to'planishida qaysi organizmlar ishtirok etadi? A) Temir bakteriyalari B) Sianobakteriyalar C) Bakteriofaglar D) Achitqilar To'g'ri javob: A) Temir bakteriyalari ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 451 Biologiya • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotosintez 1. Kraxmal hosil bo'lishini aniqlash tajribasida barg qaysi modda bilan bo'yaladi? A) Osh tuzi eritmasi B) Mis kuporosi C) Ohak suvi D) Yod eritmasi To'g'ri javob: D) Yod eritmasi✔ 2. Yorug'lik ta'sirida suv molekulalarining parchalanishi qanday ataladi? A) Gidroliz B) Glikoliz C) Fosforlanish D) Fotoliz To'g'ri javob: D) Fotoliz ✔ 3. Fotosintezning biosfera uchun ahamiyati nimada? A) Yer yuzini sovitadi B) Tuproqni sho'rlantiradi C) Organik modda va kislorod hosil qilib, hayotni ta'minlaydi D) Atmosferadagi kislorodni kamaytiradi To'g'ri javob: C) Organik modda va kislorod hosil qilib, hayotni ta'minlaydi ✔ 4. O'simlik fotosintez jarayonida 24 molekula O2 ajratdi. Necha molekula glyukoza hosil bo'lgan? A) 2 B) 24 C) 4 D) 6 To'g'ri javob: C) 4 ✔ Bo'lim (BSB): Oqsil biosintezi 5. Aminokislotalarni kodlovchi tripletlar soni nechta? A) 64 B) 3 C) 20 D) 61 To'g'ri javob: D) 61 ✔ 6. i-RNK zanjirida tripletlar orasida «tinish belgilari» bo'lmasligi genetik kodning qaysi xususiyati? A) Aynishlik B) Spesifiklik C) Uzluksizlik D) Universallik To'g'ri javob: C) Uzluksizlik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 452 7. Oqsil biosintezi uchun energiya qaysi moddadan olinadi? A) ATF dan B) Kislorod gazidan C) DNK dan D) Xlorofilldan To'g'ri javob: A) ATF dan✔ 8. 200 aminokislotali oqsilni kodlovchi qo'sh zanjirli DNK qismida (stop kodonsiz) jami nechta nukleotid bor? A) 200 B) 600 C) 400 D) 1200 To'g'ri javob: D) 1200 ✔ 9. i-RNK dagi bitta aminokislotani kodlovchi uchta nukleotid qanday ataladi? A) Ekzon B) Antikodon C) Kodon (triplet) D) Gen To'g'ri javob: C) Kodon (triplet) ✔ 10. Transkripsiyani amalga oshiruvchi ferment qaysi? A) Pepsin B) Amilaza C) DNK-ligaza D) RNK-polimeraza To'g'ri javob: D) RNK-polimeraza ✔ 11. Bitta aminokislota bir nechta triplet bilan kodlanishi genetik kodning qaysi xususiyati? A) Aynishlik (ortiqchalik) B) Universallik C) Tripletlik D) Uzluksizlik To'g'ri javob: A) Aynishlik (ortiqchalik) ✔ 12. 100 aminokislotali oqsilni kodlovchi gen (bir zanjir, stop kodonsiz) uzunligi qancha (bir nukleotid 0,34 nm)? A) 300 nm B) 204 nm C) 34 nm D) 102 nm To'g'ri javob: D) 102 nm ✔ 13. Polipeptid sintezida 50 ta aminokislota ishtirok etdi. Bunda kamida nechta t-RNK molekulasi aminokislota tashib keladi? A) 25 B) 150 C) 50 D) 100 To'g'ri javob: C) 50 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 453 Bo'lim (BSB): Energetik almashinuv 14. 1 molekula glyukoza to'liq parchalanganda jami nechta ATF hosil bo'ladi? A) 2 B) 36 C) 40 D) 38 To'g'ri javob: D) 38✔ 15. Non xamirining ko'pchishiga nima sabab bo'ladi? A) Kislorodning ajralishi B) Sut kislotasining to'planishi C) Achitqilar ajratgan CO2 gazi D) Oqsillarning denaturatsiyasi To'g'ri javob: C) Achitqilar ajratgan CO2 gazi ✔ 16. Organizmda 5 molekula glyukoza to'liq parchalandi. Nechta ATF hosil bo'lgan? A) 10 B) 38 C) 180 D) 190 To'g'ri javob: D) 190 ✔ 17. Achitqi zamburug'lari kislorodsiz muhitda glyukozani qanday mahsulotlarga parchalaydi? A) Sut kislotasi va O2 B) Etil spirti va CO2 C) CO2 va H2O D) Glitserin va suv To'g'ri javob: B) Etil spirti va CO2 ✔ Bo'lim (BSB): Moddalar almashinuvi 18. Noorganik moddalardan organik moddalar sintez qila oladigan organizmlar qanday ataladi? A) Avtotroflar B) Parazitlar C) Geterotroflar D) Saprotroflar To'g'ri javob: A) Avtotroflar ✔ 19. Tayyor organik moddalar bilan oziqlanuvchi organizmlar qaysi? A) Geterotroflar B) Fototroflar C) Avtotroflar D) Xemotroflar To'g'ri javob: A) Geterotroflar ✔ 20. Biokimyoviy reaksiyalarni tezlashtiruvchi biologik katalizatorlar nima? A) Vitaminlar B) Fermentlar C) Gormonlar D) Mineral tuzlar To'g'ri javob: B) Fermentlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 454 21. Qulay sharoitda avtotrof, yorug'lik bo'lmaganda geterotrof oziqlanadigan organizm qaysi? A) Achitqi zamburug'i B) Gidra C) Amyoba D) Yashil evglena To'g'ri javob: D) Yashil evglena✔ Bo'lim (BSB): Xemosintez 22. Okean tubidagi issiq buloqlar atrofida yorug'liksiz ekosistemalarning birlamchi produtsentlari kimlar? A) Xemosintezlovchi bakteriyalar B) Gulli o'simliklar C) Fotosintezlovchi sianobakteriyalar D) Yashil suvo'tlar To'g'ri javob: A) Xemosintezlovchi bakteriyalar ✔ 23. Nitrifikatsiyalovchi bakteriyalarning tabiatdagi ahamiyati qaysi? A) Kislorodni yutib, atmosferani kambag'allashtiradi B) Fotosintezni to'xtatadi C) Tuproqni o'simliklar o'zlashtiradigan azot birikmalari bilan boyitadi D) Tuproqdan azotni butunlay chiqarib yuboradi To'g'ri javob: C) Tuproqni o'simliklar o'zlashtiradigan azot birikmalari bilan boyitadi ✔ 24. Xemosintezda organik moddalar sintezi uchun qanday energiya ishlatiladi? A) Elektr toki energiyasi B) Quyosh yorug'ligi energiyasi C) Noorganik moddalarning oksidlanish energiyasi D) Tayyor organik moddalar energiyasi To'g'ri javob: C) Noorganik moddalarning oksidlanish energiyasi ✔ 25. Vodorod bakteriyalari energiyani qaysi reaksiyadan oladi? A) Azotni ammiakka aylantirishdan B) Molekulyar vodorodni suvgacha oksidlashdan C) Kislorodni ozonga aylantirishdan D) CO2 ni parchalashdan To'g'ri javob: B) Molekulyar vodorodni suvgacha oksidlashdan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 455 Biologiya • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotosintez 1. Fotosintez jadalligiga qaysi omil bevosita ta'sir qiladi? A) Faqat tuproqdagi azot B) Faqat barg shakli C) Yorug'lik intensivligi, CO2 miqdori va harorat D) Faqat havo namligi To'g'ri javob: C) Yorug'lik intensivligi, CO2 miqdori va harorat✔ 2. Fotosintezning qorong'ilik fazasi xloroplastning qaysi qismida kechadi? A) Tilakoid ichida B) Yadroda C) Stromada D) Granalar membranasida To'g'ri javob: C) Stromada ✔ 3. O'simlik fotosintezda 5 molekula glyukoza sintezladi. Necha molekula O2 ajralgan? A) 6 B) 30 C) 5 D) 25 To'g'ri javob: B) 30 ✔ 4. Tilakoidlarning ustma-ust taxlangan to'plami qanday ataladi? A) Kristalar B) Stroma C) Matriks D) Grana To'g'ri javob: D) Grana ✔ Bo'lim (BSB): Oqsil biosintezi 5. DNK matritsa zanjiridagi TAC tripletiga i-RNK dagi qaysi kodon mos keladi? A) AUG B) TAC C) UTG D) ATG To'g'ri javob: A) AUG ✔ 6. Genetik kodning barcha organizmlar uchun bir xilligi qanday xususiyat? A) Aynishlik B) Spesifiklik C) Universallik D) Tripletlik To'g'ri javob: C) Universallik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 456 7. Oqsil sintezini to'xtatuvchi (stop) kodonlarni toping. A) AUG, GUG, UUG B) UAA, UAG, UGA C) UUU, UUC, UUA D) AAA, GGG, CCC To'g'ri javob: B) UAA, UAG, UGA✔ 8. Oqsilni kodlovchi i-RNK qismi 360 nukleotiddan iborat (stop kodonsiz). Oqsilda nechta aminokislota bor? A) 360 B) 60 C) 180 D) 120 To'g'ri javob: D) 120 ✔ 9. Eukariot hujayrada transkripsiya qayerda kechadi? A) Yadroda B) Ribosomada C) Lizosomada D) Golji apparatida To'g'ri javob: A) Yadroda ✔ 10. Bitta oqsil molekulasining tuzilishi haqidagi axborotni saqlovchi DNK qismi nima deyiladi? A) Nukleotid B) Kodon C) Gen D) Antikodon To'g'ri javob: C) Gen ✔ Bo'lim (BSB): Energetik almashinuv 11. Qatiq va pishloq tayyorlashda qaysi jarayondan foydalaniladi? A) Xemosintez B) Fotosintez C) Spirtli bijg'ish D) Sut kislotali bijg'ish To'g'ri javob: D) Sut kislotali bijg'ish ✔ 12. Energetik almashinuvning birinchi (tayyorlov) bosqichida nima sodir bo'ladi? A) Kislorod ishtirokida CO2 va H2O hosil bo'ladi B) Polimerlar monomerlarga parchalanadi C) 38 ATF sintezlanadi D) Glyukoza piruvatga aylanadi To'g'ri javob: B) Polimerlar monomerlarga parchalanadi ✔ 13. Glikoliz natijasida glyukozadan qanday modda hosil bo'ladi? A) 2 molekula glitserin B) 6 molekula CO2 C) 2 molekula piruvat (pirouzum kislota) D) 6 molekula suv To'g'ri javob: C) 2 molekula piruvat (pirouzum kislota) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 457 14. Spirtli bijg'ish tenglamasini toping. A) C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2 B) C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O C) 6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2 D) C6H12O6 → 2C3H6O3 To'g'ri javob: A) C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2✔ 15. Mitoxondriyaning ATF sintezlovchi ferment komplekslari asosan qayerda joylashgan? A) Yadro qobig'ida B) Tashqi membrana yuzasida C) Sitoplazmada erkin holda D) Ichki membranada (kristalarda) To'g'ri javob: D) Ichki membranada (kristalarda) ✔ 16. Energetik almashinuv necha bosqichdan iborat? A) 5 B) 3 C) 2 D) 4 To'g'ri javob: B) 3 ✔ Bo'lim (BSB): Moddalar almashinuvi 17. Plastik va energetik almashinuv o'rtasidagi bog'liqlik qanday? A) Ular faqat kechasi kechadi B) Biri ikkinchisi uchun modda yoki energiya yetkazib beradi C) Ular faqat turli organizmlarda kechadi D) Ular bir-biriga mutlaqo bog'liq emas To'g'ri javob: B) Biri ikkinchisi uchun modda yoki energiya yetkazib beradi ✔ 18. Yorug'lik energiyasidan foydalanib organik modda sintezlovchi organizmlar qanday ataladi? A) Parazitlar B) Xemotroflar C) Fototroflar (fotoavtotroflar) D) Saprotroflar To'g'ri javob: C) Fototroflar (fotoavtotroflar) ✔ 19. Oqsil biosintezi moddalar almashinuvining qaysi turiga kiradi? A) Plastik almashinuvga B) Bijg'ishga C) Glikolizga D) Energetik almashinuvga To'g'ri javob: A) Plastik almashinuvga ✔ 20. Chirib borayotgan organik qoldiqlar bilan oziqlanuvchi organizmlar qanday ataladi? A) Saprotroflar B) Fototroflar C) Xemotroflar D) Avtotroflar To'g'ri javob: A) Saprotroflar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 458 21. Anabolizm atamasi qaysi jarayonga mos keladi? A) Dissimilyatsiya B) Glikoliz C) Assimilyatsiya D) Gidroliz To'g'ri javob: C) Assimilyatsiya✔ 22. Glyukozaning parchalanib ATF hosil bo'lishi qaysi almashinuvga kiradi? A) Xemosintezga B) Energetik almashinuvga C) Fotosintezga D) Plastik almashinuvga To'g'ri javob: B) Energetik almashinuvga ✔ 23. Moddalar almashinuvining biologik ahamiyati qaysi? A) Hujayrani modda va energiya bilan ta'minlab, hayotni saqlaydi B) Irsiy axborotni yo'q qiladi C) Hujayrani faqat bo'linishdan saqlaydi D) Organizmni harakatsiz qiladi To'g'ri javob: A) Hujayrani modda va energiya bilan ta'minlab, hayotni saqlaydi ✔ Bo'lim (BSB): Xemosintez 24. Qaysi organizm xemoavtotrof hisoblanadi? A) Achitqi zamburug'i B) Xlorella suvo'ti C) Nitrifikatsiyalovchi bakteriya D) Bug'doy To'g'ri javob: C) Nitrifikatsiyalovchi bakteriya ✔ 25. Xemosintezlovchi bakteriyalar organik modda sintezi uchun uglerod manbai sifatida nimadan foydalanadi? A) Yog'lardan B) Glyukozadan C) CO2 dan D) Oqsillardan To'g'ri javob: C) CO2 dan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 459 Biologiya • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotosintez 1. Xlorofill spektrning qaysi nurlarini eng yaxshi yutadi? A) Qizil va ko'k-binafsha nurlarni B) Infraqizil nurlarni C) Faqat sariq nurlarni D) Faqat yashil nurlarni To'g'ri javob: A) Qizil va ko'k-binafsha nurlarni✔ 2. Fotosintez qiluvchi prokariotlarga misol keltiring. A) Mog'or zamburug'lari B) Bakteriofaglar C) Achitqilar D) Sianobakteriyalar To'g'ri javob: D) Sianobakteriyalar ✔ 3. Fotosintezning yorug'lik fazasi xloroplastning qayerida kechadi? A) Tashqi membranada B) Tilakoid (grana) membranalarida C) Stromada D) Mitoxondriyada To'g'ri javob: B) Tilakoid (grana) membranalarida ✔ 4. Issiqxonalarda hosildorlikni oshirish uchun havoga qaysi gaz qo'shimcha beriladi? A) N2 B) O2 C) CO2 D) SO2 To'g'ri javob: C) CO2 ✔ 5. Fotosintezning qorong'ilik fazasidagi uglerod fiksatsiyasi sikli kimning nomi bilan ataladi? A) G. Krebs B) S. Vinogradskiy C) M. Kalvin D) K. Timiryazev To'g'ri javob: C) M. Kalvin ✔ 6. Fotosintez natijasida atmosferaga qaysi gaz ajraladi? A) Metan B) Azot C) Karbonat angidrid D) Kislorod To'g'ri javob: D) Kislorod ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 460 7. Glyukozadan o'simlik hujayrasida qaysi zaxira modda hosil bo'ladi? A) Kraxmal B) Xitin C) Glikogen D) Keratin To'g'ri javob: A) Kraxmal✔ 8. Xlorofill spektrning qaysi nurlarini eng kam yutadi va shuning uchun barg yashil ko'rinadi? A) Binafsha nurlarni B) Yashil nurlarni C) Ko'k nurlarni D) Qizil nurlarni To'g'ri javob: B) Yashil nurlarni ✔ 9. Yorug'lik fazasining asosiy natijasi qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) CO2 o'zlashtirilishi va glyukoza hosil bo'lishi B) Glyukozaning oksidlanishi C) Kraxmal parchalanishi D) O2 ajralishi, ATF va NADF·H2 hosil bo'lishi To'g'ri javob: D) O2 ajralishi, ATF va NADF·H2 hosil bo'lishi ✔ Bo'lim (BSB): Oqsil biosintezi 10. 150 ta aminokislotadan iborat oqsilni kodlovchi i-RNK qismida (stop kodonsiz) nechta nukleotid bor? A) 900 B) 450 C) 300 D) 150 To'g'ri javob: B) 450 ✔ 11. Bitta i-RNK molekulasida bir vaqtda bir nechta ribosomalarning ishlashidan hosil bo'lgan kompleks nima? A) Polisoma B) Sentrosoma C) Lizosoma D) Nukleosoma To'g'ri javob: A) Polisoma ✔ 12. Oqsil biosintezi matritsali sintez deyilishiga sabab nima? A) Sintez tasodifiy tartibda boradi B) Sintez energiyasiz kechadi C) Yangi molekula mavjud molekula namunasi asosida tuziladi D) Oqsil faqat matriksda sintezlanadi To'g'ri javob: C) Yangi molekula mavjud molekula namunasi asosida tuziladi ✔ 13. Genetik kodda bitta aminokislotani nechta nukleotid kodlaydi? A) 4 B) 1 C) 3 D) 2 To'g'ri javob: C) 3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 461 Bo'lim (BSB): Energetik almashinuv 14. Glikoliz hujayraning qayerida kechadi? A) Yadroda B) Sitoplazmada C) Mitoxondriya matriksida D) Xloroplastda To'g'ri javob: B) Sitoplazmada✔ 15. Glikolizda ajralgan 200 kJ energiyadan qancha qismi issiqlik sifatida tarqaladi? A) 200 kJ B) 80 kJ C) 120 kJ D) 40 kJ To'g'ri javob: C) 120 kJ ✔ 16. 3 molekula glyukoza to'liq oksidlanishi uchun necha molekula O2 kerak? A) 6 B) 3 C) 18 D) 12 To'g'ri javob: C) 18 ✔ 17. Energetik almashinuvning qaysi bosqichi eng ko'p energiya beradi? A) Kislorodli bosqich B) Bijg'ish C) Glikoliz D) Tayyorlov bosqichi To'g'ri javob: A) Kislorodli bosqich ✔ 18. 4 molekula glyukoza to'liq oksidlanganda necha molekula CO2 ajraladi? A) 6 B) 8 C) 12 D) 24 To'g'ri javob: D) 24 ✔ 19. Og'ir jismoniy ishda muskullarda kislorod yetishmaganda qaysi modda to'planadi? A) Sut kislotasi B) Etil spirti C) Karbamid D) Glikogen To'g'ri javob: A) Sut kislotasi ✔ 20. Hujayrada 6 molekula glyukoza parchalandi: 2 tasi to'liq, 4 tasi faqat glikolizgacha. Jami nechta ATF hosil bo'ldi? A) 228 B) 12 C) 84 D) 76 To'g'ri javob: C) 84 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 462 21. Muskulda 10 molekula glyukoza faqat glikolizga uchradi. Nechta ATF hosil bo'ldi? A) 10 B) 380 C) 20 D) 360 To'g'ri javob: C) 20✔ Bo'lim (BSB): Moddalar almashinuvi 22. Organizmning moddalar almashinuvi qanday boshqariladi? A) Fermentlar, gormonlar va nerv sistemasi orqali B) Faqat tashqi harorat orqali C) Hech qanday boshqarilmaydi D) Faqat suv miqdori orqali To'g'ri javob: A) Fermentlar, gormonlar va nerv sistemasi orqali ✔ Bo'lim (BSB): Xemosintez 23. Xemosintezlovchi bakteriyalar oziqlanish turiga ko'ra qanday ataladi? A) Xemoavtotroflar B) Fotoavtotroflar C) Saprotroflar D) Geterotroflar To'g'ri javob: A) Xemoavtotroflar ✔ 24. Xemosintez va fotosintez uchun umumiy belgi qaysi? A) Kislorod albatta ajraladi B) Xlorofill ishtirok etadi C) Noorganik moddalardan organik modda sintezlanadi D) Faqat yorug'likda kechadi To'g'ri javob: C) Noorganik moddalardan organik modda sintezlanadi ✔ 25. Oltingugurt bakteriyalari qaysi moddani oksidlaydi? A) Vodorod sulfid (H2S) B) Glyukoza C) Ammiak (NH3) D) Metan (CH4) To'g'ri javob: A) Vodorod sulfid (H2S) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 463 Biologiya • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotosintez 1. Fotosintez hujayraning qaysi organoidida kechadi? A) Ribosomada B) Lizosomada C) Mitoxondriyada D) Xloroplastda To'g'ri javob: D) Xloroplastda✔ 2. Fotosintezda 12 molekula suv sarflanganda (umumiy tenglama bo'yicha) necha molekula glyukoza hosil bo'ladi? A) 2 B) 6 C) 1 D) 12 To'g'ri javob: A) 2 ✔ 3. Yorug'lik fazasida hosil bo'lgan qaysi moddalar qorong'ilik fazasida sarflanadi? A) ATF va NADF·H2 B) O2 va CO2 C) Glyukoza va kraxmal D) Aminokislotalar To'g'ri javob: A) ATF va NADF·H2 ✔ 4. Fotosintezda yorug'lik energiyasini yutuvchi asosiy pigment qaysi? A) Melanin B) Karotin C) Gemoglobin D) Xlorofill To'g'ri javob: D) Xlorofill ✔ 5. Fotosintezning kosmik rolini (Quyosh energiyasining Yerga yetkazilishini) asoslagan olim kim? A) I. I. Mechnikov B) D. I. Ivanovskiy C) S. N. Vinogradskiy D) K. A. Timiryazev To'g'ri javob: D) K. A. Timiryazev ✔ 6. Qorong'ilik fazasida qaysi modda o'zlashtiriladi (fiksatsiyalanadi)? A) CO2 B) N2 C) O2 D) H2 To'g'ri javob: A) CO2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 464 7. Fotosintez va hujayra nafasining farqi qaysi javobda to'g'ri? A) Ikkalasida ham faqat O2 yutiladi B) Fotosintezda organik modda sintezlanadi, nafasda parchalanadi C) Nafas faqat o'simliklarda kechadi D) Fotosintez hayvon hujayralarida ham kechadi To'g'ri javob: B) Fotosintezda organik modda sintezlanadi, nafasda parchalanadi✔ Bo'lim (BSB): Oqsil biosintezi 8. i-RNK fragmenti: A–U–G–C–C–A. Uni sintezlagan DNK matritsa zanjirini toping. A) U–A–C–G–G–U B) T–A–C–G–G–T C) T–U–C–G–G–T D) A–T–G–C–C–A To'g'ri javob: B) T–A–C–G–G–T ✔ 9. Genetik kodda jami nechta triplet mavjud? A) 61 B) 64 C) 20 D) 4 To'g'ri javob: B) 64 ✔ 10. AUG kodoni qaysi aminokislotani kodlaydi? A) Metionin B) Alanin C) Glitsin D) Lizin To'g'ri javob: A) Metionin ✔ 11. i-RNK kodoni GCU bo'lsa, t-RNK antikodoni qanday bo'ladi? A) CGT B) GCA C) GCU D) CGA To'g'ri javob: D) CGA ✔ Bo'lim (BSB): Energetik almashinuv 12. Kislorodli (aerob) bosqich qaysi organoidda kechadi? A) Golji apparatida B) Mitoxondriyada C) Ribosomada D) Lizosomada To'g'ri javob: B) Mitoxondriyada ✔ 13. Kislorodli bosqichda 2 molekula piruvatdan nechta ATF hosil bo'ladi? A) 38 B) 18 C) 2 D) 36 To'g'ri javob: D) 36 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 465 14. Glikolizda 1 molekula glyukozadan nechta ATF hosil bo'ladi (sof foyda)? A) 36 B) 4 C) 38 D) 2 To'g'ri javob: D) 2✔ 15. Hujayrada 76 molekula ATF hosil bo'ldi; glyukoza to'liq parchalangan bo'lsa, necha molekula glyukoza sarflangan? A) 4 B) 38 C) 1 D) 2 To'g'ri javob: D) 2 ✔ 16. Glikolizda 1 mol glyukozadan ajralgan 200 kJ energiyaning qancha qismi ATF da to'planadi? A) 120 kJ (60 %) B) 200 kJ (100 %) C) 40 kJ (20 %) D) 80 kJ (40 %) To'g'ri javob: D) 80 kJ (40 %) ✔ 17. Glyukozaning to'liq oksidlanish tenglamasini toping. A) C6H12O6 → 2C3H6O3 B) 6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2 C) C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2 D) C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O To'g'ri javob: D) C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O ✔ 18. Kislorodli bosqichda 36 ATF da qancha energiya to'planadi (1 ATF = 40 kJ)? A) 2600 kJ B) 1440 kJ C) 1160 kJ D) 80 kJ To'g'ri javob: B) 1440 kJ ✔ 19. Tayyorlov bosqichida ajralgan energiya qanday holatda bo'ladi? A) Issiqlik sifatida tarqaladi B) Kislorodga o'tadi C) To'liq ATF ga yig'iladi D) Glyukozaga aylanadi To'g'ri javob: A) Issiqlik sifatida tarqaladi ✔ Bo'lim (BSB): Moddalar almashinuvi 20. Ko'pchilik vitaminlarning hujayradagi asosiy roli qanday? A) Irsiy axborotni saqlaydi B) Hujayra devorini hosil qiladi C) Fermentlar tarkibiga kirib, ularning faoliyatini ta'minlaydi D) Asosiy energiya manbai bo'ladi To'g'ri javob: C) Fermentlar tarkibiga kirib, ularning faoliyatini ta'minlaydi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 466 21. Yorug'likda fotosintez qiluvchi va tayyor organik moddani ham o'zlashtira oluvchi organizmlar qanday ataladi? A) Parazitlar B) Xemotroflar C) Saprotroflar D) Miksotroflar To'g'ri javob: D) Miksotroflar✔ 22. Organizmda murakkab moddalarning sintezlanishi va energiya sarflanishi qanday jarayon? A) Plastik almashinuv (assimilyatsiya) B) Bijg'ish C) Glikoliz D) Energetik almashinuv (dissimilyatsiya) To'g'ri javob: A) Plastik almashinuv (assimilyatsiya) ✔ 23. Katabolizm atamasi qaysi jarayonga mos keladi? A) Fotosintez B) Oqsil biosintezi C) Energetik almashinuv D) Plastik almashinuv To'g'ri javob: C) Energetik almashinuv ✔ Bo'lim (BSB): Xemosintez 24. Xemosintezlovchi organizmlar qaysi guruhga kiradi? A) Hayvonlar B) Bakteriyalar C) Zamburug'lar D) Gulli o'simliklar To'g'ri javob: B) Bakteriyalar ✔ 25. Nitrifikatsiyalovchi bakteriyalar qaysi moddani oksidlaydi? A) Glyukozani CO2 ga B) Ammiakni nitrit va nitratlarga C) Kislorodni suvga D) Temir (III) ni temir (II) ga To'g'ri javob: B) Ammiakni nitrit va nitratlarga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 467 Biologiya • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Gametogenez va urug'lanish 1. Bitta birlamchi ovotsitdan meyoz natijasida nechta tuxum hujayra hosil bo'ladi? A) 2 ta tuxum hujayra va 2 ta tanacha B) 4 ta tuxum hujayra C) 3 ta tuxum hujayra va 1 ta tanacha D) 1 ta tuxum hujayra va 3 ta yo'naltiruvchi tanacha To'g'ri javob: D) 1 ta tuxum hujayra va 3 ta yo'naltiruvchi tanacha✔ 2. Tuxum hujayralarning hosil bo'lish jarayoni qanday ataladi? A) Ovogenez B) Organogenez C) Gistogenez D) Spermatogenez To'g'ri javob: A) Ovogenez ✔ 3. 10 ta birlamchi spermatotsitdan nechta spermatozoid hosil bo'ladi? A) 80 B) 10 C) 40 D) 20 To'g'ri javob: C) 40 ✔ 4. Tuxum hujayra spermatozoiddan qaysi belgisi bilan farq qiladi? A) Xromosomalari ikki marta ko'p B) Yirik, harakatsiz, oziq moddaga boy C) Mayda, xivchinli, harakatchan D) Akrosomaga ega, oziq moddasiz To'g'ri javob: B) Yirik, harakatsiz, oziq moddaga boy ✔ 5. Spermatogenezning ovogenezdan farqli qo'shimcha davri qaysi? A) O'sish davri B) Shakllanish davri C) Yetilish davri D) Ko'payish davri To'g'ri javob: B) Shakllanish davri ✔ 6. Yopiq urug'lilarda endosperm qanday xromosoma to'plamiga ega? A) Diploid (2n) B) Triploid (3n) C) Tetraploid (4n) D) Gaploid (n) To'g'ri javob: B) Triploid (3n) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 468 Bo'lim (BSB): Meyoz 7. Telofaza I dan keyin hosil bo'lgan hujayralarda xromosomalar necha xromatidali bo'ladi? A) Bir xromatidali B) To'rt xromatidali C) Ikki xromatidali D) Xromatidasiz To'g'ri javob: C) Ikki xromatidali✔ 8. Krossingover meyozning qaysi fazasida sodir bo'ladi? A) Metafaza I B) Anafaza II C) Profaza I D) Telofaza II To'g'ri javob: C) Profaza I ✔ Bo'lim (BSB): Hujayra sikli va mitoz 9. Mitoz natijasida hosil bo'lgan qiz hujayralar ona hujayradan qanday farq qiladi? A) Xromosomalari ikki marta ko'p B) Faqat jinsiy xromosomalarga ega C) Irsiy axboroti bo'yicha farq qilmaydi D) Xromosomalari ikki marta kam To'g'ri javob: C) Irsiy axboroti bo'yicha farq qilmaydi ✔ 10. Bo'linish urchug'i iplari qanday tuzilmalardan tashkil topgan? A) Mikrofibrillalardan (sellyulozali) B) Kristalardan C) Mikronaychalardan D) Tilakoidlardan To'g'ri javob: C) Mikronaychalardan ✔ 11. Interfazaning qaysi davrida DNK replikatsiyasi sodir bo'ladi? A) Metafaza B) G2-davr C) S-davr (sintetik) D) G1-davr To'g'ri javob: C) S-davr (sintetik) ✔ 12. Yadro bevosita bo'linib, xromosomalar spirallashmaydigan bo'linish qanday ataladi? A) Mitoz B) Amitoz C) Endomitoz D) Meyoz To'g'ri javob: B) Amitoz ✔ 13. Makkajo'xori (2n = 20) hujayrasi mitozi telofazasining oxirida hosil bo'lgan har bir hujayrada nechta xromosoma bo'ladi? A) 20 B) 40 C) 80 D) 10 To'g'ri javob: A) 20 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 469 14. Sitoplazmaning ikkiga bo'linishi qanday ataladi? A) Kariokinez B) Konyugatsiya C) Sitokinez D) Replikatsiya To'g'ri javob: C) Sitokinez✔ Bo'lim (BSB): Ko'payish shakllari 15. Qulupnay qaysi vegetativ organ yordamida ko'payadi? A) Piyozbosh B) Yer ustki o'rmalovchi novdalar (mo'ylovlar) C) Tuganak D) Ildizmeva To'g'ri javob: B) Yer ustki o'rmalovchi novdalar (mo'ylovlar) ✔ 16. Asalari oilasida qaysi individlar urug'lanmagan tuxumdan (partenogenez yo'li bilan) rivojlanadi? A) Ishchi arilar B) Ona ari C) Erkak arilar (trutenlar) D) Ona va ishchi arilar To'g'ri javob: C) Erkak arilar (trutenlar) ✔ 17. Kartoshkaning tuganak orqali ko'payishi qaysi usulga kiradi? A) Vegetativ ko'payish B) Sporali ko'payish C) Jinsiy ko'payish D) Partenogenez To'g'ri javob: A) Vegetativ ko'payish ✔ 18. Qirqquloq va moxlar jinssiz ko'payishning qaysi usuliga xos? A) Kurtaklanish orqali B) Ko'p bo'linish orqali C) Konyugatsiya orqali D) Sporalar orqali To'g'ri javob: D) Sporalar orqali ✔ 19. Jinsiy ko'payishning asosiy afzalligi nimada? A) Avlodlarning irsiy xilma-xilligi ortadi B) Energiya va vaqt kam sarflanadi C) Ko'payish uchun bitta individ yetarli D) Avlodlar ota-onasiga mutlaqo bir xil bo'ladi To'g'ri javob: A) Avlodlarning irsiy xilma-xilligi ortadi ✔ 20. Amyoba qanday usulda ko'payadi? A) Kurtaklanish B) Partenogenez C) Ikkiga bo'linish D) Spora hosil qilish To'g'ri javob: C) Ikkiga bo'linish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 470 21. Bezgak plazmodiysining bir hujayra ko'p yadroli bo'lib, so'ng ko'p hujayralarga ajralishi qanday bo'linish? A) Fragmentatsiya B) Ko'p bo'linish (shizogoniya) C) Kurtaklanish D) Ikkiga bo'linish To'g'ri javob: B) Ko'p bo'linish (shizogoniya)✔ Bo'lim (BSB): Ontogenez 22. To'liq metamorfoz bilan rivojlanuvchi hasharotda bosqichlar ketma-ketligi qanday? A) Tuxum — lichinka — g'umbak — voyaga yetgan hasharot B) Tuxum — g'umbak — lichinka — voyaga yetgan hasharot C) Lichinka — tuxum — g'umbak — voyaga yetgan hasharot D) Tuxum — voyaga yetgan hasharot — lichinka To'g'ri javob: A) Tuxum — lichinka — g'umbak — voyaga yetgan hasharot ✔ 23. Blastula ichidagi bo'shliq qanday ataladi? A) Amnion B) Gastrotsel C) Blastotsel (birlamchi tana bo'shlig'i) D) Selom To'g'ri javob: C) Blastotsel (birlamchi tana bo'shlig'i) ✔ 24. Baqaning itbaliqdan voyaga yetgan baqaga aylanishi qanday rivojlanishga misol? A) Metamorfoz bilan rivojlanish B) Embrional induksiya C) Bevosita (to'g'ri) rivojlanish D) Partenogenez To'g'ri javob: A) Metamorfoz bilan rivojlanish ✔ 25. Maydalanish natijasida hosil bo'lgan hujayralar qanday ataladi? A) Blastomerlar B) Sporalar C) Gametalar D) Spermatotsitlar To'g'ri javob: A) Blastomerlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 471 Biologiya • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Gametogenez va urug'lanish 1. Gametogenezning ko'payish davrida birlamchi jinsiy hujayralar qanday bo'linadi? A) Mitoz yo'li bilan B) Meyoz yo'li bilan C) Kurtaklanish bilan D) Amitoz yo'li bilan To'g'ri javob: A) Mitoz yo'li bilan✔ 2. Urug'langan tuxum hujayra (zigota) qanday xromosoma to'plamiga ega? A) Gaploid (n) B) Diploid (2n) C) Tetraploid (4n) D) Triploid (3n) To'g'ri javob: B) Diploid (2n) ✔ 3. Erkak jinsiy hujayralarining hosil bo'lish jarayoni qanday ataladi? A) Spermatogenez B) Ontogenez C) Ovogenez D) Partenogenez To'g'ri javob: A) Spermatogenez ✔ 4. Bitta birlamchi spermatotsitdan nechta spermatozoid hosil bo'ladi? A) 2 B) 4 C) 8 D) 1 To'g'ri javob: B) 4 ✔ Bo'lim (BSB): Meyoz 5. Mitoz va meyozda DNK replikatsiyasi necha marta sodir bo'ladi? A) Mitozda bir, meyozda ikki marta B) Ikkalasida ham bir marta C) Mitozda ikki, meyozda bir marta D) Ikkalasida ham ikki marta To'g'ri javob: B) Ikkalasida ham bir marta ✔ 6. Agar meyoz bo'lmaganda, har bir avlodda xromosomalar soni qanday o'zgargan bo'lar edi? A) Bir tekis kamayib, nolga tushar edi B) Ikki marta kamayib borar edi C) Doimiy qolar edi D) Har avlodda ikki barobar ortib borar edi To'g'ri javob: D) Har avlodda ikki barobar ortib borar edi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 472 7. Meyoz tugagach hosil bo'lgan har bir hujayraning formulasi qaysi? A) nc B) n2c C) 2n2c D) 2n4c To'g'ri javob: A) nc✔ 8. Meyoz I va meyoz II orasidagi qisqa davr qanday ataladi? A) Interkinez B) Interfaza S-davri C) Sitokinez D) Konyugatsiya To'g'ri javob: A) Interkinez ✔ Bo'lim (BSB): Hujayra sikli va mitoz 9. Drozofila (2n = 8) somatik hujayrasi mitoz metafazasida nechta xromatida bo'ladi? A) 16 B) 8 C) 4 D) 32 To'g'ri javob: A) 16 ✔ 10. Hujayraning paydo bo'lishidan to bo'linib tugaguniga qadar bo'lgan davr nima deyiladi? A) Ontogenez B) Interkinez C) Gametogenez D) Hujayra sikli To'g'ri javob: D) Hujayra sikli ✔ 11. Somatik hujayra (2n2c) interfazaning S-davridan so'ng qanday formulaga ega bo'ladi? A) n2c B) 4n4c C) 2n2c D) 2n4c To'g'ri javob: D) 2n4c ✔ 12. Mitoz profazasida qaysi jarayon sodir bo'ladi? A) Yangi yadro qobig'i hosil bo'ladi B) Xromosomalar ekvatorda saflanadi C) Xromosomalar spirallashadi, yadro qobig'i yo'qoladi D) Xromatidalar qutblarga ajraladi To'g'ri javob: C) Xromosomalar spirallashadi, yadro qobig'i yo'qoladi ✔ 13. Mitoz organizmlarda qaysi jarayonlar asosida yotadi? A) Faqat gametalar hosil bo'lishi B) Faqat krossingover C) Faqat urug'lanish D) O'sish, regeneratsiya va jinssiz ko'payish To'g'ri javob: D) O'sish, regeneratsiya va jinssiz ko'payish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 473 14. Mitoz natijasida ona hujayradan nechta hujayra hosil bo'ladi? A) 4 ta gaploid B) 2 ta gaploid C) 2 ta, ona hujayraga teng xromosomali D) 4 ta diploid To'g'ri javob: C) 2 ta, ona hujayraga teng xromosomali✔ 15. Interfazaning G1 davrida hujayrada asosan nima sodir bo'ladi? A) Xromosomalar ekvatorda saflanadi B) Sitokinez sodir bo'ladi C) DNK ikki baravar ko'payadi D) Hujayra o'sadi, oqsillar va RNK sintezlanadi To'g'ri javob: D) Hujayra o'sadi, oqsillar va RNK sintezlanadi ✔ Bo'lim (BSB): Ko'payish shakllari 16. Bir individda ham erkak, ham urg'ochi jinsiy bezlari bo'lgan organizmlar qanday ataladi? A) Germafroditlar B) Avtotroflar C) Partenogenetiklar D) Gaploidlar To'g'ri javob: A) Germafroditlar ✔ 17. O'simliklarni to'qima kulturasi (mikroklonal) usulida ko'paytirish nimaga asoslangan? A) Urug'larning ko'p hosil bo'lishiga B) Meyozning tezlashishiga C) Hujayralarning sun'iy muhitda bo'linib, butun o'simlik hosil qilishiga D) Gametalarning qo'shilishiga To'g'ri javob: C) Hujayralarning sun'iy muhitda bo'linib, butun o'simlik hosil qilishiga ✔ 18. Ko'payishning qaysi shaklida faqat bitta ota-ona ishtirok etadi va gametalar hosil bo'lmaydi? A) Jinssiz ko'payish B) Jinsiy ko'payish C) Konyugatsiya D) Partenogenez To'g'ri javob: A) Jinssiz ko'payish ✔ 19. Jinssiz ko'payish asosida hujayra bo'linishining qaysi turi yotadi? A) Urug'lanish B) Konyugatsiya C) Mitoz D) Meyoz To'g'ri javob: C) Mitoz ✔ Bo'lim (BSB): Ontogenez 20. Zigotaning ketma-ket mitotik bo'linishlari qanday ataladi? A) Organogenez B) Metamorfoz C) Maydalanish D) Gastrulyatsiya To'g'ri javob: C) Maydalanish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 474 21. Homiladorlik davrida alkogol va nikotin ta'siri murtakka qanday ta'sir qiladi? A) Hech qanday ta'sir qilmaydi B) Rivojlanish nuqsonlari xavfini oshiradi C) Murtak immunitetini mustahkamlaydi D) Murtakning o'sishini tezlashtiradi To'g'ri javob: B) Rivojlanish nuqsonlari xavfini oshiradi✔ 22. Bir qavat hujayradan iborat, ichida bo'shlig'i bo'lgan pufaksimon murtak qanday ataladi? A) Zigota B) Blastula C) Gastrula D) Neyrula To'g'ri javob: B) Blastula ✔ 23. Nerv sistemasi va sezgi organlari qaysi murtak varag'idan rivojlanadi? A) Endodermadan B) Ektodermadan C) Mezodermadan D) Blastotseldan To'g'ri javob: B) Ektodermadan ✔ 24. Organizmning zigotadan boshlab umrining oxirigacha bo'lgan individual rivojlanishi nima? A) Ontogenez B) Gametogenez C) Gistogenez D) Filogenez To'g'ri javob: A) Ontogenez ✔ 25. Ichak epiteliysi, jigar va o'pka qaysi murtak varag'idan rivojlanadi? A) Endodermadan B) Mezodermadan C) Akrosomadan D) Ektodermadan To'g'ri javob: A) Endodermadan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 475 Biologiya • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Gametogenez va urug'lanish 1. Gametogenezda meyoz qaysi davrda sodir bo'ladi? A) O'sish davrida B) Ko'payish davrida C) Yetilish davrida D) Shakllanish davrida To'g'ri javob: C) Yetilish davrida✔ 2. Bug'doy (yumshoq) somatik hujayrasida 42 ta xromosoma bor. Uning endosperm hujayrasida nechta xromosoma bo'ladi? A) 21 B) 63 C) 42 D) 84 To'g'ri javob: B) 63 ✔ 3. Spermatozoid va tuxum hujayra yadrolarining qo'shilishi qanday ataladi? A) Urug'lanish B) Maydalanish C) Konyugatsiya D) Kurtaklanish To'g'ri javob: A) Urug'lanish ✔ 4. Qaysi hayvonlarda tashqi urug'lanish kuzatiladi? A) Sudralib yuruvchilarda B) Sutemizuvchilarda C) Ko'pchilik baliqlar va baqalarda D) Qushlarda To'g'ri javob: C) Ko'pchilik baliqlar va baqalarda ✔ 5. Ichki urug'lanishning tashqi urug'lanishga nisbatan afzalligi nimada? A) Gametalar va murtak tashqi muhitdan himoyalangan bo'ladi B) Gametalar ko'proq nobud bo'ladi C) Ko'p sonli gametalar talab qilinadi D) Urug'lanish faqat suvda kechadi To'g'ri javob: A) Gametalar va murtak tashqi muhitdan himoyalangan bo'ladi ✔ Bo'lim (BSB): Meyoz 6. Drozofila (2n = 8) hujayrasi meyozining profaza I da nechta bivalent bo'ladi? A) 16 B) 4 C) 8 D) 2 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 476 7. Yopiq urug'li o'simliklarda meyoz qaysi hujayralar hosil bo'lishida kuzatiladi? A) Changdon va urug'kurtakda sporalar hosil bo'lishida B) Poya kambiysida C) Ildiz uchida o'sishda D) Barg mezofillida To'g'ri javob: A) Changdon va urug'kurtakda sporalar hosil bo'lishida✔ 8. Meyozning metafaza I bosqichida ekvator bo'ylab nima saflanadi? A) Sentriolalar B) Bivalentlar C) Alohida xromatidalar D) Yadrochalar To'g'ri javob: B) Bivalentlar ✔ 9. Odam hujayrasi meyozining metafaza II da (bitta hujayrada) nechta xromosoma bo'ladi? A) 23 B) 22 C) 92 D) 46 To'g'ri javob: A) 23 ✔ 10. Gomologik xromosomalar o'rtasida qismlar almashinishi qanday ataladi? A) Konyugatsiya B) Amitoz C) Translyatsiya D) Krossingover To'g'ri javob: D) Krossingover ✔ 11. Meyoz natijasida bitta diploid hujayradan nechta hujayra hosil bo'ladi? A) 2 ta gaploid B) 4 ta gaploid C) 4 ta diploid D) 2 ta diploid To'g'ri javob: B) 4 ta gaploid ✔ 12. Meyozda kombinativ o'zgaruvchanlikning manbalaridan biri qaysi? A) Sitokinezning bo'lmasligi B) DNKning ikki marta replikatsiyasi C) Xromosomalarning ekvatorda ikki marta saflanishi D) Gomologik xromosomalarning qutblarga tasodifiy tarqalishi To'g'ri javob: D) Gomologik xromosomalarning qutblarga tasodifiy tarqalishi ✔ 13. Meyozning biologik ahamiyati qaysi? A) Jarohatlarni bitish (regeneratsiya) B) Xromosomalar sonini ikki barobar oshirish C) Xromosomalar sonini avlodlarda doimiy saqlash va kombinativ o'zgaruvchanlik D) Faqat hujayra sonini ko'paytirish va o'sish To'g'ri javob: C) Xromosomalar sonini avlodlarda doimiy saqlash va kombinativ o'zgaruvchanlik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 477 Bo'lim (BSB): Hujayra sikli va mitoz 14. Hujayra siklining eng uzoq davom etadigan davri qaysi? A) Interfaza B) Profaza C) Metafaza D) Anafaza To'g'ri javob: A) Interfaza✔ 15. Xromosomalar hujayra ekvatori bo'ylab saflanadigan faza qaysi? A) Profaza B) Telofaza C) Metafaza D) Anafaza To'g'ri javob: C) Metafaza ✔ 16. Mitozning to'g'ri fazalar ketma-ketligini toping. A) Anafaza — profaza — metafaza — telofaza B) Metafaza — profaza — telofaza — anafaza C) Profaza — anafaza — metafaza — telofaza D) Profaza — metafaza — anafaza — telofaza To'g'ri javob: D) Profaza — metafaza — anafaza — telofaza ✔ 17. Xromosomalarni sanash va kariotipni o'rganish uchun qaysi faza eng qulay? A) Telofaza B) Profaza C) Metafaza D) Interfaza To'g'ri javob: C) Metafaza ✔ 18. Teri yarasi bitishida hujayralar qaysi bo'linish usuli bilan ko'payadi? A) Partenogenez B) Meyoz C) Mitoz D) Konyugatsiya To'g'ri javob: C) Mitoz ✔ 19. Hayvon hujayrasida sitokinez qanday amalga oshadi? A) Membrananing ekvator bo'ylab ichkariga botib, hujayrani bo'g'ishi bilan B) Plastidlarning bo'linishi bilan C) Hujayra devorida plastinka hosil bo'lishi bilan D) Vakuolaning ikkiga bo'linishi bilan To'g'ri javob: A) Membrananing ekvator bo'ylab ichkariga botib, hujayrani bo'g'ishi bilan ✔ Bo'lim (BSB): Ko'payish shakllari 20. Yirik harakatsiz tuxum hujayra va mayda harakatchan spermatozoidning qo'shilishi qanday ataladi? A) Kurtaklanish B) Konyugatsiya C) Oogamiya D) Izogamiya To'g'ri javob: C) Oogamiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 478 21. Jinssiz ko'payishning afzalligi qaysi? A) Qisqa vaqtda ko'p avlod berish mumkin B) Krossingover sodir bo'ladi C) Avlodlar xilma-xilligi oshadi D) Har doim ikki ota-ona kerak To'g'ri javob: A) Qisqa vaqtda ko'p avlod berish mumkin✔ 22. Germafrodit hayvonga misol keltiring. A) Yomg'ir chuvalchangi B) Baqa C) Mushuk D) Tovuq To'g'ri javob: A) Yomg'ir chuvalchangi ✔ Bo'lim (BSB): Ontogenez 23. Murtak qismlarining boshqa qismlar rivojlanishiga ta'sir ko'rsatishi qanday ataladi? A) Embrional induksiya B) Partenogenez C) Regeneratsiya D) Metamorfoz To'g'ri javob: A) Embrional induksiya ✔ 24. Muskullar, skelet, qon aylanish sistemasi va buyraklar qaysi murtak varag'idan rivojlanadi? A) Mezodermadan B) Ektodermadan C) Blastomerlardan D) Endodermadan To'g'ri javob: A) Mezodermadan ✔ 25. Bevosita (to'g'ri) postembrional rivojlanish qaysi organizmlarga xos? A) Sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilarga B) Baqa va tritonlarga C) Chigirtka va ninachilarga D) Kapalak va pashshalarga To'g'ri javob: A) Sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilarga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 479 Biologiya • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Gametogenez va urug'lanish 1. Yopiq urug'li o'simliklarda qo'sh urug'lanishni kim kashf etgan (1898)? A) N. I. Vavilov B) I. V. Michurin C) K. A. Timiryazev D) S. G. Navashin To'g'ri javob: D) S. G. Navashin✔ 2. Spermatozoid harakati uchun energiya beruvchi mitoxondriyalar qaysi qismida joylashgan? A) O'rta qismida (bo'yinchada) B) Akrosomada C) Yadrosida D) Dumining uchida To'g'ri javob: A) O'rta qismida (bo'yinchada) ✔ Bo'lim (BSB): Meyoz 3. Meyozning birinchi bo'linishidan so'ng har bir hujayra qanday formulaga ega bo'ladi? A) 2n2c B) n2c C) 2n4c D) nc To'g'ri javob: B) n2c ✔ 4. Meyoz necha ketma-ket bo'linishdan iborat? A) 3 B) 1 C) 4 D) 2 To'g'ri javob: D) 2 ✔ 5. Meyozning qaysi bo'linishi reduksion (xromosomalar sonini kamaytiruvchi) deyiladi? A) Ikkinchi bo'linish (meyoz II) B) Interfaza C) Interkinez D) Birinchi bo'linish (meyoz I) To'g'ri javob: D) Birinchi bo'linish (meyoz I) ✔ 6. Xromosomalar meyozdan oldin 2n4c bo'lsa, 4 ta hosil bo'lgan hujayradagi DNK miqdori jami qancha bo'ladi? A) 2c B) 8c C) 1c D) 4c To'g'ri javob: D) 4c ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 480 7. Interkinezning interfazadan asosiy farqi nimada? A) Interkinezda DNK ikki marta ko'payadi B) Interkinezda xromosomalar spirallashadi C) Interkinez juda uzoq davom etadi D) Interkinezda DNK replikatsiyasi sodir bo'lmaydi To'g'ri javob: D) Interkinezda DNK replikatsiyasi sodir bo'lmaydi✔ 8. 2n = 14 bo'lgan no'xat hujayrasi meyozining metafaza II da (bitta hujayrada) nechta xromatida bo'ladi? A) 28 B) 14 C) 56 D) 7 To'g'ri javob: B) 14 ✔ 9. Konyugatsiyalangan ikki gomologik xromosomadan iborat tuzilma nima deyiladi? A) Xromatida B) Bivalent (tetrada) C) Sentromera D) Nukleoid To'g'ri javob: B) Bivalent (tetrada) ✔ 10. Meyozning anafaza II bosqichida qutblarga nima tarqaladi? A) Yadrochalar B) Opa-singil xromatidalar C) Bivalentlar D) Gomologik xromosomalar To'g'ri javob: B) Opa-singil xromatidalar ✔ Bo'lim (BSB): Hujayra sikli va mitoz 11. Mitoz anafazasidagi hujayraning genetik formulasi qaysi? A) n2c B) 4n4c C) 2n4c D) 2n2c To'g'ri javob: B) 4n4c ✔ 12. Mitozning qaysi fazasida opa-singil xromatidalar hujayra qutblariga tarqaladi? A) Metafaza B) Anafaza C) Telofaza D) Profaza To'g'ri javob: B) Anafaza ✔ 13. Hujayralarning nazoratsiz mitotik bo'linishi qanday holatga olib keladi? A) O'sma (rak) paydo bo'lishiga B) Gametalar ko'payishiga C) Fotosintez kuchayishiga D) Hujayra nafasining to'xtashiga To'g'ri javob: A) O'sma (rak) paydo bo'lishiga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 481 14. Mitoz metafazasidagi hujayra formulasi qaysi? A) nc B) 2n2c C) 4n4c D) 2n4c To'g'ri javob: D) 2n4c✔ 15. Interfazaning G2 davrida hujayrada nima sodir bo'ladi? A) Yadro qobig'i eriydi B) Xromosomalar qutblarga tarqaladi C) Bo'linishga tayyorgarlik: ATF va oqsillar to'planadi D) DNK miqdori ikki barobar kamayadi To'g'ri javob: C) Bo'linishga tayyorgarlik: ATF va oqsillar to'planadi ✔ Bo'lim (BSB): Ko'payish shakllari 16. Jinssiz ko'payishda avlodlar ona organizmga nisbatan qanday bo'ladi? A) Doimo mutant B) Xromosomalari ikki marta kam C) Genetik jihatdan butunlay farqli D) Genetik jihatdan deyarli bir xil To'g'ri javob: D) Genetik jihatdan deyarli bir xil ✔ 17. Urug'lanmagan tuxum hujayradan organizm rivojlanishi qanday ataladi? A) Kurtaklanish B) Gametogenez C) Partenogenez D) Konyugatsiya To'g'ri javob: C) Partenogenez ✔ 18. Tok va smorodinani ko'paytirishda ko'pincha qaysi usul qo'llaniladi? A) Urug' B) Qalamcha C) Piyozbosh D) Kurtaklanish To'g'ri javob: B) Qalamcha ✔ 19. Jinsiy ko'payish uchun qaysi jarayon zarur? A) Faqat kurtaklanish B) Faqat mitoz bilan bo'linish C) Gametalarning hosil bo'lishi (meyoz) va ularning qo'shilishi D) Sporalarning unib chiqishi To'g'ri javob: C) Gametalarning hosil bo'lishi (meyoz) va ularning qo'shilishi ✔ 20. Infuzoriya-tufelkada jinsiy jarayon qanday shaklda kechadi? A) Kurtaklanish B) Konyugatsiya C) Spora hosil qilish D) Partenogenez To'g'ri javob: B) Konyugatsiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 482 Bo'lim (BSB): Ontogenez 21. Lichinkaning voyaga yetgan organizmdan keskin farq qilib, rivojlanishda shakl o'zgarishi qanday ataladi? A) Maydalanish B) Embrional induksiya C) Bevosita rivojlanish D) Metamorfoz To'g'ri javob: D) Metamorfoz✔ 22. Embrional rivojlanish bosqichlarining to'g'ri ketma-ketligini toping. A) Maydalanish — blastula — gastrula — organogenez B) Organogenez — gastrula — blastula — maydalanish C) Gastrula — blastula — maydalanish — organogenez D) Blastula — maydalanish — organogenez — gastrula To'g'ri javob: A) Maydalanish — blastula — gastrula — organogenez ✔ 23. Postembrional rivojlanish qachon boshlanadi? A) Zigota hosil bo'lishi bilan B) Blastula bosqichida C) Gastrula bosqichida D) Organizm tug'ilgandan yoki tuxumdan chiqqandan keyin To'g'ri javob: D) Organizm tug'ilgandan yoki tuxumdan chiqqandan keyin ✔ 24. Ikki qavatli (ektoderma va endodermali) murtak qanday ataladi? A) Gastrula B) Neyrula C) Blastula D) Morula To'g'ri javob: A) Gastrula ✔ 25. Ontogenez qaysi ikki davrga bo'linadi? A) Assimilyatsiya va dissimilyatsiya B) Ko'payish va o'sish C) Mitoz va meyoz D) Embrional va postembrional To'g'ri javob: D) Embrional va postembrional ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 483 Biologiya • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Gametogenez va urug'lanish 1. 12 ta birlamchi ovotsitdan nechta tuxum hujayra hosil bo'ladi? A) 24 B) 36 C) 48 D) 12 To'g'ri javob: D) 12✔ 2. Qo'sh urug'lanishda ikkinchi spermiy qaysi hujayra bilan qo'shiladi? A) Tuxum hujayra bilan B) Sinergidlar bilan C) Antipodlar bilan D) Markaziy (diploid) hujayra bilan To'g'ri javob: D) Markaziy (diploid) hujayra bilan ✔ 3. Spermatozoidning bosh qismidagi tuxum qobig'ini eritib beruvchi tuzilma qaysi? A) Xivchin B) Akrosoma C) Sentriola D) Mitoxondriya To'g'ri javob: B) Akrosoma ✔ Bo'lim (BSB): Meyoz 4. Odam hujayrasi meyozining profaza I da nechta bivalent hosil bo'ladi? A) 46 B) 92 C) 22 D) 23 To'g'ri javob: D) 23 ✔ 5. Meyozning anafaza I bosqichida qutblarga nima tarqaladi? A) Opa-singil xromatidalar B) Bivalentlarning faqat bittasi C) Gomologik xromosomalar (har biri ikki xromatidali) D) Sentriolalar To'g'ri javob: C) Gomologik xromosomalar (har biri ikki xromatidali) ✔ 6. Meyoz hayvonlarda qayerda sodir bo'ladi? A) Qizil ko'mikda B) Jinsiy bezlarda gametalar hosil bo'lishida C) Teri epiteliysida D) Jigar hujayralarida To'g'ri javob: B) Jinsiy bezlarda gametalar hosil bo'lishida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 484 7. Mitoz va meyozning qaysi fazalari o'xshash kechadi? A) Interkinez va mitoz anafazasi B) Meyoz II va mitoz C) Profaza I va telofaza D) Meyoz I va mitoz To'g'ri javob: B) Meyoz II va mitoz✔ 8. Gomologik xromosomalarning bir-biriga yaqinlashib juftlashishi qanday ataladi? A) Despirallanish B) Konyugatsiya (sinapsis) C) Replikatsiya D) Krossingover To'g'ri javob: B) Konyugatsiya (sinapsis) ✔ 9. Makkajo'xori (2n = 20) hujayrasi meyozining anafaza I da (bitta hujayrada) nechta xromosoma bo'ladi? A) 40 B) 10 C) 20 D) 80 To'g'ri javob: C) 20 ✔ 10. Meyoz I profazasi mitoz profazasidan qaysi jarayon bilan farq qiladi? A) Gomologik xromosomalar konyugatsiyasi va krossingover bilan B) Xromosomalar spirallashishi bilan C) Yadro qobig'ining erishi bilan D) Urchuq iplarining hosil bo'lishi bilan To'g'ri javob: A) Gomologik xromosomalar konyugatsiyasi va krossingover bilan ✔ 11. Odam hujayrasi meyozining profaza I da nechta xromatida bo'ladi? A) 46 B) 184 C) 23 D) 92 To'g'ri javob: D) 92 ✔ Bo'lim (BSB): Hujayra sikli va mitoz 12. Odam somatik hujayrasi mitozining metafazasida nechta xromatida bo'ladi? A) 92 B) 23 C) 184 D) 46 To'g'ri javob: A) 92 ✔ 13. Telofazada qanday jarayon kechadi? A) Xromosomalar spirallashadi B) Xromosomalar ekvatorga to'planadi C) DNK replikatsiyasi sodir bo'ladi D) Xromosomalar despirallashadi, yadro qobig'i qayta hosil bo'ladi To'g'ri javob: D) Xromosomalar despirallashadi, yadro qobig'i qayta hosil bo'ladi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 485 14. Mitozning biologik ahamiyati qaysi? A) Xromosoma sonining kamayishi B) Gametalarning hosil bo'lishi C) Xromosomalarning qiz hujayralarga teng taqsimlanishi D) Krossingover orqali o'zgaruvchanlik To'g'ri javob: C) Xromosomalarning qiz hujayralarga teng taqsimlanishi✔ 15. Odam somatik hujayrasi mitozining anafazasida (hujayradagi jami) nechta xromosoma bo'ladi? A) 92 B) 46 C) 184 D) 23 To'g'ri javob: A) 92 ✔ 16. Bo'linish urchug'ini buzib, xromosomalarning qutblarga ajralishiga to'sqinlik qiluvchi modda qaysi? A) Insulin B) Kolxitsin C) Glyukoza D) Amilaza To'g'ri javob: B) Kolxitsin ✔ 17. O'simlik hujayrasida sitokinez qanday amalga oshadi? A) Hujayra o'rtasida plastinka (to'siq) hosil bo'lishi bilan B) Yadroning kurtaklanishi bilan C) Xromosomalarning qo'shilishi bilan D) Tashqi membrananing ichkariga botib kirishi bilan To'g'ri javob: A) Hujayra o'rtasida plastinka (to'siq) hosil bo'lishi bilan ✔ Bo'lim (BSB): Ko'payish shakllari 18. Spirogira ipining bo'laklarga ajralib, har biridan yangi ip o'sishi qanday ataladi? A) Konyugatsiya B) Partenogenez C) Kurtaklanish D) Fragmentatsiya To'g'ri javob: D) Fragmentatsiya ✔ 19. Payvandlash o'simliklarni ko'paytirishning qaysi usuliga kiradi? A) Jinsiy ko'payish B) Sun'iy vegetativ ko'payish C) Sporali ko'payish D) Partenogenez To'g'ri javob: B) Sun'iy vegetativ ko'payish ✔ 20. Gidra va achitqi zamburug'i jinssiz ko'payishning qaysi usuli bilan ko'payadi? A) Kurtaklanish B) Vegetativ (tuganak) usul C) Ikkiga bo'linish D) Fragmentatsiya To'g'ri javob: A) Kurtaklanish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 486 21. Jinsiy ko'payishda yangi organizm nimadan rivojlanadi? A) Sporadan B) Kurtakdan C) Qalamchadan D) Zigotadan To'g'ri javob: D) Zigotadan✔ 22. Kattaligi va shakli bir xil bo'lgan gametalarning qo'shilishi qanday ataladi? A) Oogamiya B) Izogamiya C) Partenogenez D) Anizogamiya To'g'ri javob: B) Izogamiya ✔ 23. Piyoz va lola qaysi vegetativ organ orqali ko'payadi? A) Tuganak B) Piyozbosh C) Mo'ylov D) Ildiz bachki To'g'ri javob: B) Piyozbosh ✔ Bo'lim (BSB): Ontogenez 24. Uchinchi murtak varag'i qaysi? A) Ektoderma B) Endoderma C) Epiderma D) Mezoderma To'g'ri javob: D) Mezoderma ✔ 25. Chala metamorfoz bilan rivojlanuvchi hasharotni toping. A) Kapalak B) Chigirtka C) Pashsha D) Qo'ng'iz To'g'ri javob: B) Chigirtka ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 487 Fizika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): MKN asosiy tenglamasi va temperatura 1. Absolyut nol temperatura Selsiy shkalasida taxminan nechaga teng? A) −100 °C B) 0 °C C) −273 °C D) −373 °C To'g'ri javob: C) −273 °C✔ 2. 0 °C temperaturada azot molekulalarining o'rtacha kvadratik tezligini toping. (M = 0,028 kg/mol, R = 8,31 J/(mol·K)) A) 280 m/s B) 490 m/s C) 580 m/s D) 700 m/s To'g'ri javob: B) 490 m/s ✔ 3. Gaz molekulasi ilgarilanma harakatining o'rtacha kinetik energiyasi absolyut temperatura bilan qanday bog'langan? A) E = (3/2)·kT B) E = 3kT C) E = kT/2 D) E = (2/3)·kT To'g'ri javob: A) E = (3/2)·kT ✔ 4. MKN nuqtai nazaridan gaz bosimi nima sababdan vujudga keladi? A) Gazga ta'sir qiluvchi og'irlik kuchi tufayli B) Molekulalarning idish devorlariga urilishi tufayli C) Molekulalarning bir-biriga tortilishi tufayli D) Molekulalarning idish devoriga yopishishi tufayli To'g'ri javob: B) Molekulalarning idish devorlariga urilishi tufayli ✔ 5. Gaz bosimining molekulalar o'rtacha kinetik energiyasi E orqali ifodasi qaysi? A) p = (2/3)·n·E B) p = 2·n·E C) p = (1/3)·n/E D) p = (3/2)·n·E To'g'ri javob: A) p = (2/3)·n·E ✔ 6. Gaz bosimi, konsentratsiyasi va temperaturasi orasidagi bog'lanish qaysi? A) p = kT/n B) p = nkT C) p = nRT D) p = nT/k To'g'ri javob: B) p = nkT ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 488 Bo'lim (BSB): Molekulyar-kinetik nazariya asoslari 7. Modda miqdorining Xalqaro birliklar sistemasi (SI) dagi birligi qaysi? A) m⁻³ B) kilogramm C) kg/mol D) mol To'g'ri javob: D) mol✔ 8. Temperatura ortganda diffuziya tezligi qanday o'zgaradi? A) Ortadi, chunki molekulalar tezroq harakatlanadi B) Kamayadi, chunki molekulalar bir-biriga yaqinlashadi C) Kamayadi, chunki molekulalarning massasi ortadi D) O'zgarmaydi, chunki u faqat moddaning turiga bog'liq To'g'ri javob: A) Ortadi, chunki molekulalar tezroq harakatlanadi ✔ 9. 54 g alyuminiyda nechta atom bor? (M = 27 g/mol, N_A = 6,02·10²³ mol⁻¹) A) 3,25·10²⁵ B) 1,2·10²⁴ C) 6,02·10²³ D) 1,63·10²⁵ To'g'ri javob: B) 1,2·10²⁴ ✔ 10. 1 mol moddadagi zarralar soniga teng bo'lgan doimiy qanday ataladi? A) Faradey doimiysi B) Boltsman doimiysi C) Avogadro doimiysi D) Universal gaz doimiysi To'g'ri javob: C) Avogadro doimiysi ✔ 11. 1 kg vodorodda (H₂) nechta molekula bor? (M = 0,002 kg/mol, N_A = 6,02·10²³ mol⁻¹) A) 6,02·10²⁶ B) 1,2·10²¹ C) 3,01·10²⁶ D) 6,02·10²³ To'g'ri javob: C) 3,01·10²⁶ ✔ 12. Broun harakati nimani tasdiqlaydi? A) Zarralarning faqat Yer tortishi ta'sirida harakatlanishini B) Suyuqlik molekulalarining tinch holatda turishini C) Molekulalar orasida faqat tortishish kuchlari mavjudligini D) Suyuqlik (gaz) molekulalarining uzluksiz tartibsiz harakatini To'g'ri javob: D) Suyuqlik (gaz) molekulalarining uzluksiz tartibsiz harakatini ✔ 13. Gaz o'zi joylashgan idishning butun hajmini egallashining sababi nimada? A) Gaz molekulalari muvozanat vaziyat atrofida tebranadi B) Molekulalar orasidagi tortishish kuchlari juda katta C) Gaz molekulalari idish devorlariga yopishib qoladi D) Molekulalar orasidagi masofa katta, ular deyarli ta'sirlashmaydi To'g'ri javob: D) Molekulalar orasidagi masofa katta, ular deyarli ta'sirlashmaydi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 489 Bo'lim (BSB): Ideal gaz holat tenglamasi 14. Gazlar uchun normal sharoit deganda qaysi shartlar tushuniladi? A) 100 °C temperatura va 101325 Pa bosim B) 0 K temperatura va 101325 Pa bosim C) 20 °C temperatura va 10⁵ Pa bosim D) 0 °C temperatura va 101325 Pa bosim To'g'ri javob: D) 0 °C temperatura va 101325 Pa bosim✔ 15. 0,5 mol gaz 10 L hajmli idishda 1,5·10⁵ Pa bosim hosil qiladi. Gaz temperaturasini toping. (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 361 K B) 181 K C) 90,3 K D) 3,61·10⁵ K To'g'ri javob: A) 361 K ✔ 16. Universal gaz doimiysi R, Boltsman doimiysi k va Avogadro doimiysi N_A orasidagi bog'lanish qaysi? A) R = N_A/k B) R = k·F C) k = R·N_A D) R = k·N_A To'g'ri javob: D) R = k·N_A ✔ 17. 10⁵ Pa bosim va 300 K temperaturada 1 m³ hajmda nechta gaz molekulasi bor? (k = 1,38·10⁻²³ J/K) A) 2,42·10²⁴ B) 2,42·10²⁵ C) 2,68·10²⁶ D) 2,17·10²⁴ To'g'ri javob: B) 2,42·10²⁵ ✔ Bo'lim (BSB): Izojarayonlar va gaz qonunlari 18. Gaz izotermik siqilib, hajmi 4 L dan 1 L gacha kamaydi. Boshlang'ich bosim 10⁵ Pa bo'lsa, oxirgi bosim qancha? A) 2·10⁵ Pa B) 3·10⁵ Pa C) 25000 Pa D) 4·10⁵ Pa To'g'ri javob: D) 4·10⁵ Pa ✔ 19. O'zgarmas temperaturada (izotermik jarayonda) qaysi qonun bajariladi? A) Sharl qonuni: p/T = const B) Gey-Lyussak qonuni: V/T = const C) Boyl–Mariott qonuni: pV = const D) Dalton qonuni: p = p₁ + p₂ To'g'ri javob: C) Boyl–Mariott qonuni: pV = const ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 490 20. Gaz izoxorik sovitilganda bosimi 25 % ga kamaydi. Boshlang'ich temperatura 400 K bo'lsa, oxirgi temperatura qancha? A) 100 K B) 300 K C) 375 K D) 320 K To'g'ri javob: B) 300 K✔ Bo'lim (BSB): Bug'lanish, to'yingan bug' va havo namligi 21. Kritik temperatura deganda nima tushuniladi? A) Undan past temperaturada suyuqlik bug'lanmaydi B) Undan yuqorida gazni siqib suyultirib bo'lmaydi C) Suyuqlik muzlay boshlaydigan temperatura D) Bug' bosimi atmosfera bosimiga teng bo'ladigan temperatura To'g'ri javob: B) Undan yuqorida gazni siqib suyultirib bo'lmaydi ✔ 22. Kondensatsiya deb nimaga aytiladi? A) Bug'ning suyuqlikka aylanishiga B) Muzning erishiga C) Suyuqlikning bug'ga aylanishiga D) Qattiq jismning bevosita bug'ga aylanishiga To'g'ri javob: A) Bug'ning suyuqlikka aylanishiga ✔ 23. 20 °C da havodagi suv bug'ining parsial bosimi 1,4 kPa, to'yingan bug' bosimi esa 2,33 kPa. Havoning nisbiy namligini toping. A) 60 % B) 0,93 % C) 170 % D) 6 % To'g'ri javob: A) 60 % ✔ 24. Havoning nisbiy namligi qaysi formula bilan aniqlanadi? (p – suv bug'ining parsial bosimi, p₀ – shu temperaturadagi to'yingan bug' bosimi) A) φ = (p/p₀)·100 % B) φ = (p/T)·100 % C) φ = (p₀/T)·100 % D) φ = (p₀/p)·100 % To'g'ri javob: A) φ = (p/p₀)·100 % ✔ 25. Shudring nuqtasi deb nimaga aytiladi? A) Suv qaynaydigan temperaturaga B) Havodagi bug' to'yinadigan temperaturaga C) Havo namligi nolga teng bo'ladigan temperaturaga D) Suv muzlaydigan temperaturaga To'g'ri javob: B) Havodagi bug' to'yinadigan temperaturaga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 491 Fizika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): MKN asosiy tenglamasi va temperatura 1. Temperatura molekulalarning qaysi kattaligining o'lchovi hisoblanadi? A) Molekulalar massasi yig'indisining B) Birlik hajmdagi molekulalar sonining C) O'zaro ta'sir potensial energiyasining D) Ilgarilanma harakat o'rtacha kinetik energiyasining To'g'ri javob: D) Ilgarilanma harakat o'rtacha kinetik energiyasining✔ 2. Issiqlik muvozanatidagi jismlar uchun qaysi kattalik bir xil bo'ladi? A) Massa B) Temperatura C) Ichki energiya D) Issiqlik sig'imi To'g'ri javob: B) Temperatura ✔ 3. Bosimi 1,38·10⁵ Pa va temperaturasi 300 K bo'lgan gaz molekulalarining konsentratsiyasini toping. (k = 1,38·10⁻²³ J/K) A) 3·10²⁵ m⁻³ B) 1·10²⁶ m⁻³ C) 1·10²⁸ m⁻³ D) 3,33·10²⁵ m⁻³ To'g'ri javob: D) 3,33·10²⁵ m⁻³ ✔ 4. Absolyut (Kelvin) shkalasidagi temperatura manfiy qiymatga ega bo'lishi mumkinmi? A) Ha, −273 K gacha tusha oladi B) Yo'q, eng kichik qiymati 0 K C) Ha, faqat vakuumda D) Ha, faqat qattiq jismlar uchun To'g'ri javob: B) Yo'q, eng kichik qiymati 0 K ✔ 5. Konsentratsiya o'zgarmaganda molekulalarning o'rtacha kvadratik tezligi 3 marta ortsa, gaz bosimi qanday o'zgaradi? A) 1,73 marta ortadi B) 3 marta ortadi C) 27 marta ortadi D) 9 marta ortadi To'g'ri javob: D) 9 marta ortadi ✔ Bo'lim (BSB): Molekulyar-kinetik nazariya asoslari 6. 0,5 mol metanning (CH₄) massasi necha gramm? (M = 16 g/mol) A) 16 g B) 32 g C) 4 g D) 8 g To'g'ri javob: D) 8 g ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 492 7. 3 mol azotning (N₂) massasi qancha? (M = 0,028 kg/mol) A) 0,042 kg B) 0,084 kg C) 0,00933 kg D) 0,028 kg To'g'ri javob: B) 0,084 kg✔ 8. Mis atomining massasini toping. (M = 0,064 kg/mol, N_A = 6,02·10²³ mol⁻¹) A) 1,06·10⁻²⁴ kg B) 5,32·10⁻²⁶ kg C) 1,06·10⁻²² kg D) 1,06·10⁻²⁵ kg To'g'ri javob: D) 1,06·10⁻²⁵ kg ✔ 9. Molyar massa deb nimaga aytiladi? A) Moddaning 1 mol miqdorining massasiga B) Uglerod atomi massasining 1/12 qismiga C) Moddaning 1 m³ hajmidagi massasiga D) Moddaning bitta molekulasi massasiga To'g'ri javob: A) Moddaning 1 mol miqdorining massasiga ✔ 10. Kristall qattiq jismlarda zarralar qanday harakatlanadi? A) Doimo to'g'ri chiziq bo'ylab tekis harakatlanadi B) Umuman harakatlanmaydi, tinch turadi C) Kristall panjara tugunlari atrofida tebranadi D) Butun hajm bo'ylab erkin ko'chib yuradi To'g'ri javob: C) Kristall panjara tugunlari atrofida tebranadi ✔ Bo'lim (BSB): Ideal gaz holat tenglamasi 11. 83,1 L hajmli idishda 1 mol azot va 2 mol kislorod aralashmasi 300 K temperaturada turibdi. Aralashma bosimini toping. (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 60000 Pa B) 90000 Pa C) 45000 Pa D) 30000 Pa To'g'ri javob: B) 90000 Pa ✔ 12. Havoning 10⁵ Pa bosim va 290 K temperaturadagi zichligini toping. (M = 0,029 kg/mol, R = 8,31 J/(mol·K)) A) 2,4 kg/m³ B) 1,2 kg/m³ C) 2,1 kg/m³ D) 0,83 kg/m³ To'g'ri javob: B) 1,2 kg/m³ ✔ 13. Normal sharoitda 1 mol ixtiyoriy gaz qancha hajmni egallaydi? A) 22,4 L B) 1 L C) 8,31 L D) 11,2 L To'g'ri javob: A) 22,4 L ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 493 14. 1 mol ideal gaz o'zgarmas bosimda 1 K ga isitilganda bajargan ishi son jihatdan nimaga teng? A) Gazning molyar massasiga B) Boltsman doimiysiga C) Universal gaz doimiysiga D) Avogadro doimiysiga To'g'ri javob: C) Universal gaz doimiysiga✔ Bo'lim (BSB): Izojarayonlar va gaz qonunlari 15. 7 °C temperaturada gaz bosimi 10⁵ Pa. Hajm o'zgarmaganda gaz 147 °C gacha isitilsa, bosim qancha bo'ladi? A) 1,5·10⁵ Pa B) 1,4·10⁵ Pa C) 2,1·10⁵ Pa D) 2,1·10⁶ Pa To'g'ri javob: A) 1,5·10⁵ Pa ✔ 16. 27 °C dagi gaz o'zgarmas bosimda isitilib, hajmi 2 marta ortdi. Gazning oxirgi temperaturasi necha °C? A) 600 °C B) 54 °C C) 327 °C D) 300 °C To'g'ri javob: C) 327 °C ✔ 17. Bir xil massali gazning turli temperaturalardagi izotermalari p–V grafikda ko'rsatilgan. Yuqoriroq temperaturaga mos izoterma qanday joylashadi? A) V o'qiga parallel holda B) Koordinata boshiga yaqinroqda C) Izotermalar ustma-ust tushadi D) Koordinata boshidan uzoqroqda To'g'ri javob: D) Koordinata boshidan uzoqroqda ✔ 18. 17 °C da avtomobil shinasidagi havo bosimi 2,5·10⁵ Pa. Harakat davomida shina havosi 46 °C gacha qizidi. Hajmni o'zgarmas deb, bosimni toping. A) 2,75·10⁵ Pa B) 2,92·10⁵ Pa C) 2,27·10⁵ Pa D) 6,76·10⁵ Pa To'g'ri javob: A) 2,75·10⁵ Pa ✔ 19. V–T grafikda bir xil massali gazning ikki izobarasi berilgan. Katta bosimga mos izobara qanday bo'ladi? A) T o'qiga kattaroq burchak ostida (yuqoriroqda) yotadi B) V o'qiga parallel bo'ladi C) Koordinata boshidan o'tmaydi D) T o'qiga kichikroq burchak ostida (pastroqda) yotadi To'g'ri javob: D) T o'qiga kichikroq burchak ostida (pastroqda) yotadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 494 20. Izotermik jarayon grafigi (izoterma) p–V koordinatalarda qanday chiziq bo'ladi? A) Giperbola B) Parabola C) Koordinata boshidan o'tuvchi to'g'ri chiziq D) V o'qiga parallel to'g'ri chiziq To'g'ri javob: A) Giperbola✔ 21. Shprisdagi havoning hajmi izotermik ravishda 20 % ga kamaytirildi. Havo bosimi qanday o'zgardi? A) 20 % ga kamaydi B) 80 % ga ortdi C) 20 % ga ortdi D) 25 % ga ortdi To'g'ri javob: D) 25 % ga ortdi ✔ Bo'lim (BSB): Bug'lanish, to'yingan bug' va havo namligi 22. Hajmi 50 m³ bo'lgan xonada nisbiy namlik 40 %. Shu temperaturada to'yingan bug' zichligi 17,3 g/m³. Xonadagi suv bug'i massasini toping. A) 519 g B) 6,92 g C) 346 g D) 865 g To'g'ri javob: C) 346 g ✔ 23. O'zgarmas temperaturada to'yingan bug' bosimi hajmga qanday bog'liq? A) Hajmga teskari proporsional B) Hajmga bog'liq emas C) Hajm kvadratiga teskari proporsional D) Hajmga to'g'ri proporsional To'g'ri javob: B) Hajmga bog'liq emas ✔ 24. Nisbiy namlik 100 % dan kichik bo'lsa, psixrometrning ho'l termometri quruq termometrga nisbatan qanday ko'rsatadi? A) Doimo 0 °C ni B) Xuddi shunday temperaturani C) Pastroq temperaturani D) Yuqoriroq temperaturani To'g'ri javob: C) Pastroq temperaturani ✔ 25. 2 m³ havoda 30 g suv bug'i bor. Havoning absolyut namligini toping. A) 7,5 g/m³ B) 30 g/m³ C) 15 g/m³ D) 60 g/m³ To'g'ri javob: C) 15 g/m³ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 495 Fizika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): MKN asosiy tenglamasi va temperatura 1. Ideal gaz uchun MKN ning asosiy tenglamasi qaysi? A) p = (1/2)·n·m₀·v B) p = n·m₀/v² C) p = (1/3)·n·m₀·v² D) p = 3·n·m₀·v² To'g'ri javob: C) p = (1/3)·n·m₀·v²✔ 2. Gaz molekulalarining o'rtacha kinetik energiyasi 6·10⁻²¹ J. Gazning absolyut temperaturasini toping. (k = 1,38·10⁻²³ J/K) A) 290 K B) 140 K C) 650 K D) 430 K To'g'ri javob: A) 290 K ✔ 3. Zichligi 1,2 kg/m³ bo'lgan gaz molekulalarining o'rtacha kvadratik tezligi 500 m/s. Gaz bosimini toping. A) 3·10⁵ Pa B) 200 Pa C) 1·10⁵ Pa D) 1,5·10⁵ Pa To'g'ri javob: C) 1·10⁵ Pa ✔ 4. Temperatura 1 K ga va 1 °C ga o'zgarishi haqida to'g'ri fikrni toping. A) 1 °C ga o'zgarish 273 marta katta B) Ikkala o'zgarish teng C) 1 K ga o'zgarish 2 marta kichik D) 1 K ga o'zgarish 273 marta katta To'g'ri javob: B) Ikkala o'zgarish teng ✔ Bo'lim (BSB): Molekulyar-kinetik nazariya asoslari 5. Broun harakatini birinchi bo'lib kuzatgan olim kim? A) Jeyms Joul B) Lyudvig Boltsman C) Robert Broun D) Amedeo Avogadro To'g'ri javob: C) Robert Broun ✔ 6. Bitta suv molekulasining massasini toping. (M = 0,018 kg/mol, N_A = 6,02·10²³ mol⁻¹) A) 5,98·10⁻²⁶ kg B) 1,5·10⁻²⁶ kg C) 2,99·10⁻²³ kg D) 2,99·10⁻²⁶ kg To'g'ri javob: D) 2,99·10⁻²⁶ kg ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 496 7. Shtern tajribasi yordamida nima aniqlangan? A) Elektronning zaryadi B) Molekulaning diametri C) Avogadro doimiysining qiymati D) Gaz molekulalarining harakat tezligi To'g'ri javob: D) Gaz molekulalarining harakat tezligi✔ 8. Molekulyar-kinetik nazariyaning (MKN) asosiy qoidalari to'g'ri ko'rsatilgan javobni toping. A) Modda zarralardan tuzilgan, zarralar faqat to'g'ri chiziq bo'ylab tekis harakatlanadi B) Modda zarralardan tuzilgan, zarralar faqat qattiq jismlarda o'zaro ta'sirlashadi C) Modda zarralardan tuzilgan, zarralar tartibsiz harakatda va o'zaro ta'sirlashadi D) Modda uzluksiz tuzilgan, zarralar tinch turadi va o'zaro ta'sirlashmaydi To'g'ri javob: C) Modda zarralardan tuzilgan, zarralar tartibsiz harakatda va o'zaro ta'sirlashadi ✔ 9. Suvning (H₂O) molyar massasi qancha? (Ar(H)=1, Ar(O)=16) A) 0,016 kg/mol B) 0,018 kg/mol C) 0,034 kg/mol D) 0,017 kg/mol To'g'ri javob: B) 0,018 kg/mol ✔ Bo'lim (BSB): Ideal gaz holat tenglamasi 10. Dalton qonuniga ko'ra gazlar aralashmasining bosimi nimaga teng? A) Parsial bosimlarning o'rta arifmetigiga B) Parsial bosimlarning ko'paytmasiga C) Parsial bosimlar yig'indisiga D) Eng og'ir gazning parsial bosimiga To'g'ri javob: C) Parsial bosimlar yig'indisiga ✔ 11. Gazning boshlang'ich holati: p₁ = 10⁵ Pa, V₁ = 4 L, T₁ = 300 K. Oxirgi holatida p₂ = 2·10⁵ Pa, V₂ = 3 L. Oxirgi temperaturani toping. A) 200 K B) 450 K C) 225 K D) 800 K To'g'ri javob: B) 450 K ✔ 12. 40 L hajmli ballonda 300 K temperaturada 1,5·10⁷ Pa bosim ostida kislorod bor. Kislorod massasini toping. (M = 0,032 kg/mol, R = 8,31 J/(mol·K)) A) 15 kg B) 3,9 kg C) 7,7 kg D) 86 kg To'g'ri javob: C) 7,7 kg ✔ 13. Universal gaz doimiysining qiymati qaysi? A) 9,81 J/(mol·K) B) 6,02·10²³ mol⁻¹ C) 8,31 J/(mol·K) D) 1,38·10⁻²³ J/K To'g'ri javob: C) 8,31 J/(mol·K) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 497 14. Hajmi 24,9 L bo'lgan idishda 300 K temperaturada 2 mol gaz bor. Gaz bosimini toping. (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 1·10⁵ Pa B) 2·10⁵ Pa C) 200 Pa D) 18000 Pa To'g'ri javob: B) 2·10⁵ Pa✔ 15. Ideal gaz modelida nima hisobga olinmaydi? A) Molekulalarning idish devoriga urilishi B) Molekulalarning tartibsiz harakat tezligi C) Molekulalarning massasi va inertligi D) Molekulalarning o'lchami va masofadan o'zaro ta'siri To'g'ri javob: D) Molekulalarning o'lchami va masofadan o'zaro ta'siri ✔ 16. Ballondagi gaz bosimi o'zgarmas temperaturada 10 MPa dan 6 MPa gacha kamaydi. Gazning necha foizi chiqib ketgan? A) 60 % B) 4 % C) 16 % D) 40 % To'g'ri javob: D) 40 % ✔ Bo'lim (BSB): Izojarayonlar va gaz qonunlari 17. Izoxorik jarayon uchun qaysi qonun o'rinli? A) Boyl–Mariott qonuni: pV = const B) Gey-Lyussak qonuni: V/T = const C) Om qonuni: I = U/R D) Sharl qonuni: p/T = const To'g'ri javob: D) Sharl qonuni: p/T = const ✔ 18. Izoxora p–V koordinatalarda qanday ko'rinishda bo'ladi? A) Koordinata boshidan o'tuvchi to'g'ri chiziq B) Giperbola C) V o'qiga parallel to'g'ri chiziq D) p o'qiga parallel to'g'ri chiziq To'g'ri javob: D) p o'qiga parallel to'g'ri chiziq ✔ 19. Gaz izotermik siqilganda uning molekulalari konsentratsiyasi qanday o'zgaradi? A) Avval ortib, so'ng kamayadi B) Ortadi C) Kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: B) Ortadi ✔ 20. Mahkam yopilgan metall ballondagi gaz isitilmoqda. Bu qanday jarayon? A) Adiabatik kengayish B) Izoxorik C) Izobarik D) Izotermik To'g'ri javob: B) Izoxorik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 498 21. Izobara V–T koordinatalarda qanday ko'rinishda bo'ladi? A) T o'qiga parallel to'g'ri chiziq B) Koordinata boshidan o'tuvchi to'g'ri chiziq C) V o'qiga parallel to'g'ri chiziq D) Birinchi chorakdagi giperbola To'g'ri javob: B) Koordinata boshidan o'tuvchi to'g'ri chiziq✔ Bo'lim (BSB): Bug'lanish, to'yingan bug' va havo namligi 22. 100 °C dagi 0,2 kg suvni to'liq bug'ga aylantirish uchun qancha issiqlik kerak? (r = 2,3·10⁶ J/kg) A) 4,6·10⁵ J B) 1,15·10⁷ J C) 4,6·10⁷ J D) 2,3·10⁶ J To'g'ri javob: A) 4,6·10⁵ J ✔ 23. Shamolli kunda yuvilgan kiyim tezroq qurishining sababi nima? A) Shamol havoning nisbiy namligini 100 % ga yetkazadi B) Shamol suv temperaturasini pasaytiradi C) Shamol suyuqlik sirt yuzini kichraytiradi D) Shamol sirt yaqinidagi bug'ni olib ketadi To'g'ri javob: D) Shamol sirt yaqinidagi bug'ni olib ketadi ✔ 24. Qaysi holda suyuqlikning bug'lanish tezligi ortadi? A) Suyuqlik temperaturasi pasaytirilganda B) Idish qopqoq bilan zich yopilganda C) Suyuqlik ustidagi havo harakatsiz bo'lganda D) Suyuqlikning ochiq sirt yuzi kattalashtirilganda To'g'ri javob: D) Suyuqlikning ochiq sirt yuzi kattalashtirilganda ✔ 25. Suyuqlik qachon qaynaydi? A) Suyuqlik sirtidagi bug'lanish to'xtaganda B) To'yingan bug' bosimi tashqi bosimga tenglashganda C) Tashqi bosim to'yingan bug' bosimidan ancha katta bo'lganda D) To'yingan bug' bosimi nolga teng bo'lganda To'g'ri javob: B) To'yingan bug' bosimi tashqi bosimga tenglashganda ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 499 Fizika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): MKN asosiy tenglamasi va temperatura 1. Gazning absolyut temperaturasi 4 marta ortsa, molekulalarning o'rtacha kvadratik tezligi qanday o'zgaradi? A) 2 marta kamayadi B) 2 marta ortadi C) 4 marta ortadi D) 16 marta ortadi To'g'ri javob: B) 2 marta ortadi✔ 2. Gazning absolyut temperaturasi 2 marta ortsa, molekulalarning o'rtacha kinetik energiyasi qanday o'zgaradi? A) 4 marta ortadi B) O'zgarmaydi C) 1,41 marta ortadi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: D) 2 marta ortadi ✔ 3. 400 K temperatura Selsiy shkalasida nechaga teng? A) 127 °C B) 673 °C C) 400 °C D) 273 °C To'g'ri javob: A) 127 °C ✔ 4. Konsentratsiyasi 2,5·10²⁵ m⁻³ bo'lgan gazning 290 K temperaturadagi bosimini toping. (k = 1,38·10⁻²³ J/K) A) 1,5·10⁵ Pa B) 1·10⁵ Pa C) 5870 Pa D) 10000 Pa To'g'ri javob: B) 1·10⁵ Pa ✔ 5. Boltsman doimiysining qiymati qaysi? A) 1,38·10⁻²³ J/K B) 8,31 J/(mol·K) C) 6,02·10²³ mol⁻¹ D) 1,6·10⁻¹⁹ J/K To'g'ri javob: A) 1,38·10⁻²³ J/K ✔ 6. 27 °C da gaz molekulasining o'rtacha kinetik energiyasini toping. (k = 1,38·10⁻²³ J/K) A) 4,14·10⁻²¹ J B) 1,24·10⁻²⁰ J C) 6,21·10⁻²¹ J D) 5,59·10⁻²² J To'g'ri javob: C) 6,21·10⁻²¹ J ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 500 7. 27 °C temperatura Kelvin shkalasida nechaga teng? A) 246 K B) 273 K C) 327 K D) 300 K To'g'ri javob: D) 300 K✔ 8. Bir xil temperaturadagi geliy va argon atomlarining o'rtacha kinetik energiyalari haqida nima deyish mumkin? A) Geliyniki 10 marta katta B) Geliyniki 2 marta katta C) Argonniki 10 marta katta D) Ular teng To'g'ri javob: D) Ular teng ✔ Bo'lim (BSB): Molekulyar-kinetik nazariya asoslari 9. Bir xil massali vodorod (H₂) va kislorod (O₂) olingan. Vodoroddagi molekulalar soni kisloroddagidan necha marta ko'p? A) 16 B) 8 C) 32 D) 2 To'g'ri javob: A) 16 ✔ 10. Nisbiy molekulyar massa Mr qanday aniqlanadi? A) Molekula massasining Avogadro doimiysiga ko'paytmasi bilan B) Molekula massasining vodorod molekulasi massasiga nisbati bilan C) Molekula massasining uglerod-12 atomi massasining 1/12 qismiga nisbati bilan D) 1 mol modda massasining 1 m³ hajmga nisbati bilan To'g'ri javob: C) Molekula massasining uglerod-12 atomi massasining 1/12 qismiga nisbati bilan ✔ 11. Diffuziya bir xil temperaturada qaysi holatdagi moddalarda eng tez sodir bo'ladi? A) Gazlarda B) Qattiq jismlarda C) Suyuqliklarda D) Kristallarda To'g'ri javob: A) Gazlarda ✔ 12. Molekulalar orasidagi masofa muvozanat masofasidan kichik bo'lsa, qaysi kuchlar ustun bo'ladi? A) Ishqalanish kuchlari B) Itarishish kuchlari C) Gravitatsion kuchlar D) Tortishish kuchlari To'g'ri javob: B) Itarishish kuchlari ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 501 Bo'lim (BSB): Ideal gaz holat tenglamasi 13. 14 g gaz 12,5 L hajmli idishda 300 K temperaturada 10⁵ Pa bosim hosil qiladi. Gazning molyar massasini toping. (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 0,042 kg/mol B) 0,014 kg/mol C) 0,028 kg/mol D) 0,056 kg/mol To'g'ri javob: C) 0,028 kg/mol✔ 14. Mendeleyev–Klapeyron tenglamasi qaysi? A) pV = (m/M)·kT B) pT = (m/M)·RV C) pV = (m/M)·RT D) pV = m·RT To'g'ri javob: C) pV = (m/M)·RT ✔ 15. O'zgarmas massali gazning absolyut temperaturasi 2 marta ortdi, hajmi esa 2 marta kamaydi. Bosimi qanday o'zgardi? A) 4 marta kamaydi B) 2 marta ortdi C) O'zgarmadi D) 4 marta ortdi To'g'ri javob: D) 4 marta ortdi ✔ 16. Normal sharoitda 44,8 L hajmni egallagan gazda necha mol modda bor? A) 4 mol B) 2 mol C) 0,5 mol D) 1 mol To'g'ri javob: B) 2 mol ✔ Bo'lim (BSB): Izojarayonlar va gaz qonunlari 17. Izobarik jarayonda gazning absolyut temperaturasi 2 marta ortsa, uning zichligi qanday o'zgaradi? A) 2 marta ortadi B) 4 marta kamayadi C) O'zgarmaydi D) 2 marta kamayadi To'g'ri javob: D) 2 marta kamayadi ✔ 18. 27 °C dagi gaz o'zgarmas hajmda isitilganda bosimi 2 marta ortdi. Gazning oxirgi temperaturasi necha kelvin? A) 150 K B) 54 K C) 600 K D) 327 K To'g'ri javob: C) 600 K ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 502 19. Izobarik jarayon uchun qaysi qonun o'rinli? A) Kulon qonuni: F = kq₁q₂/r² B) Sharl qonuni: p/T = const C) Gey-Lyussak qonuni: V/T = const D) Boyl–Mariott qonuni: pV = const To'g'ri javob: C) Gey-Lyussak qonuni: V/T = const✔ Bo'lim (BSB): Bug'lanish, to'yingan bug' va havo namligi 20. Havo namligini o'lchash uchun qaysi asbob ishlatiladi? A) Barometr B) Dinamometr C) Psixrometr D) Manometr To'g'ri javob: C) Psixrometr ✔ 21. To'yinmagan bug' izotermik siqilsa, nima sodir bo'ladi? A) Bug' darhol qattiq holatga o'tadi B) Bosimi ortib boradi va bug' to'yinishi mumkin C) Bosimi kamayib, bug' siyraklashadi D) Bosimi o'zgarmaydi, hajmi ortadi To'g'ri javob: B) Bosimi ortib boradi va bug' to'yinishi mumkin ✔ 22. Yozda tong paytida o'tlarda shudring paydo bo'lishiga sabab nima? A) Kechasi havo isib, bug' ko'payadi B) Kechasi havo shudring nuqtasidan pastgacha soviydi C) Tuproqdan suv bug'lanishi to'xtaydi D) Kunduzi havoning namligi keskin kamayadi To'g'ri javob: B) Kechasi havo shudring nuqtasidan pastgacha soviydi ✔ 23. Bug' kondensatsiyalanganda energiya bilan nima sodir bo'ladi? A) Energiya ajralib chiqadi B) Faqat yorug'lik chiqadi C) Energiya o'zgarmaydi D) Energiya yutiladi To'g'ri javob: A) Energiya ajralib chiqadi ✔ 24. To'yingan bug' deb qanday bug'ga aytiladi? A) Bosimi atmosfera bosimiga teng bo'lgan har qanday bug'ga B) Suyuqlikdan butunlay ajratilgan bug'ga C) O'z suyuqligi bilan dinamik muvozanatda bo'lgan bug'ga D) Temperaturasi 100 °C dan yuqori bo'lgan bug'ga To'g'ri javob: C) O'z suyuqligi bilan dinamik muvozanatda bo'lgan bug'ga ✔ 25. Havoning absolyut namligi 10 g/m³, shu temperaturada to'yingan bug' zichligi 17,3 g/m³. Nisbiy namlik qancha? A) 7,3 % B) 58 % C) 170 % D) 42 % To'g'ri javob: B) 58 % ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 503 Fizika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): MKN asosiy tenglamasi va temperatura 1. 320 K temperaturada kislorod molekulalarining o'rtacha kvadratik tezligini toping. (M = 0,032 kg/mol, R = 8,31 J/(mol·K)) A) 290 m/s B) 710 m/s C) 250 m/s D) 500 m/s To'g'ri javob: D) 500 m/s✔ 2. Bir xil temperaturada vodorod (H₂) molekulalarining o'rtacha kvadratik tezligi kislorod (O₂) molekulalarinikidan necha marta katta? A) 16 marta B) 4 marta C) 8 marta D) 2 marta To'g'ri javob: B) 4 marta ✔ Bo'lim (BSB): Molekulyar-kinetik nazariya asoslari 3. 2 m³ hajmli idishda 3·10²⁵ ta gaz molekulasi bor. Molekulalar konsentratsiyasini toping. A) 6·10²⁵ m⁻³ B) 1·10²⁵ m⁻³ C) 1,5·10²⁵ m⁻³ D) 3·10²⁵ m⁻³ To'g'ri javob: C) 1,5·10²⁵ m⁻³ ✔ 4. Zichligi ρ, molyar massasi M bo'lgan moddaning 1 m³ hajmidagi molekulalar soni (konsentratsiyasi) qaysi formula bilan hisoblanadi? A) n = N_A/(ρM) B) n = ρN_A/M C) n = MN_A/ρ D) n = ρM/N_A To'g'ri javob: B) n = ρN_A/M ✔ 5. 88 g karbonat angidrid (CO₂) da necha mol modda bor? (M = 44 g/mol) A) 2 mol B) 0,5 mol C) 1 mol D) 4 mol To'g'ri javob: A) 2 mol ✔ 6. 2 mol kislorodda nechta molekula bor? (N_A = 6,02·10²³ mol⁻¹) A) 6,02·10²³ B) 2,41·10²⁴ C) 1,2·10²⁴ D) 3,01·10²³ To'g'ri javob: C) 1,2·10²⁴ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 504 Bo'lim (BSB): Ideal gaz holat tenglamasi 7. Bir xil hajmli ikki idishda bir xil temperaturada teng massali vodorod (H₂) va kislorod (O₂) bor. Vodorod bosimi kislorod bosimidan necha marta katta? A) 4 marta B) 2 marta C) 8 marta D) 16 marta To'g'ri javob: D) 16 marta✔ 8. O'zgarmas massali gazning bosimi ham, absolyut temperaturasi ham 2 marta ortdi. Gaz hajmi qanday o'zgardi? A) 4 marta kamaydi B) 4 marta ortdi C) O'zgarmadi D) 2 marta ortdi To'g'ri javob: C) O'zgarmadi ✔ 9. Massasi o'zgarmas gaz uchun Klapeyron tenglamasi qaysi? A) pV·T² = const B) VT/p = const C) pV/T = const D) pT/V = const To'g'ri javob: C) pV/T = const ✔ 10. Bir xil bosim va temperaturada kislorodning (O₂) zichligi vodorodning (H₂) zichligidan necha marta katta? A) 4 marta B) 32 marta C) 16 marta D) 8 marta To'g'ri javob: C) 16 marta ✔ 11. Ideal gaz deb qanday gazga aytiladi? A) Molekulalari muvozanat vaziyat atrofida tebranadigan gazga B) Molekulalari o'lchamsiz va faqat to'qnashganda ta'sirlashadigan gazga C) Faqat yuqori bosimda mavjud bo'ladigan gazga D) Molekulalari orasida kuchli tortishish mavjud bo'lgan gazga To'g'ri javob: B) Molekulalari o'lchamsiz va faqat to'qnashganda ta'sirlashadigan gazga ✔ 12. Hajmi 8,31 L bo'lgan idishda 10⁵ Pa bosim va 320 K temperaturada qancha massali kislorod bor? (M = 0,032 kg/mol, R = 8,31 J/(mol·K)) A) 0,04 kg B) 0,02 kg C) 0,01 kg D) 0,005 kg To'g'ri javob: C) 0,01 kg ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 505 Bo'lim (BSB): Izojarayonlar va gaz qonunlari 13. Erkin harakatlanuvchi porshenli silindrdagi gaz isitilmoqda. Bu jarayon qaysi qonun bilan tavsiflanadi? A) Sharl qonuni B) Boyl–Mariott qonuni C) Dalton qonuni D) Gey-Lyussak qonuni To'g'ri javob: D) Gey-Lyussak qonuni✔ 14. Gaz bosimi 10⁵ Pa, hajmi 6 L. Gaz izotermik siqilib, hajmi 2 L ga kamaydi. Oxirgi bosimni toping. A) 2·10⁵ Pa B) 1,5·10⁵ Pa C) 66700 Pa D) 3·10⁵ Pa To'g'ri javob: B) 1,5·10⁵ Pa ✔ 15. Ko'l tubidan (chuqurligi 20 m) ko'tarilgan havo pufagi sirtga chiqqanda hajmi necha marta ortadi? (p₀ = 10⁵ Pa, g = 10 m/s², ρ = 1000 kg/m³, temperatura o'zgarmas) A) 20 marta B) 3 marta C) 21 marta D) 2 marta To'g'ri javob: B) 3 marta ✔ 16. 300 K temperaturada gaz hajmi 2 L. O'zgarmas bosimda gaz 450 K gacha isitilsa, hajmi qancha bo'ladi? A) 3 L B) 1,33 L C) 2,5 L D) 4,5 L To'g'ri javob: A) 3 L ✔ 17. 0 °C dagi gaz o'zgarmas bosimda 1 °C ga isitilsa, hajmi qanchaga ortadi? A) Boshlang'ich hajmning 1/273 qismiga B) Boshlang'ich hajmning 1/100 qismiga C) 2 marta D) Boshlang'ich hajmning 1/373 qismiga To'g'ri javob: A) Boshlang'ich hajmning 1/273 qismiga ✔ 18. Sharl qonuniga ko'ra ideal gazning bosimi qaysi temperaturada nolga teng bo'lishi kerak edi? A) 0 K (−273 °C) da B) −100 °C da C) 0 °C da D) 273 K da To'g'ri javob: A) 0 K (−273 °C) da ✔ 19. Izotermik jarayonda gaz bosimi 3 marta ortsa, uning hajmi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) 3 marta ortadi C) 9 marta kamayadi D) 3 marta kamayadi To'g'ri javob: D) 3 marta kamayadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 506 Bo'lim (BSB): Bug'lanish, to'yingan bug' va havo namligi 20. Baland tog'da suv qanday temperaturada qaynaydi? A) Tog'da suv umuman qaynamaydi B) 100 °C dan pastroq temperaturada C) Har doim aniq 100 °C da D) 100 °C dan yuqoriroq temperaturada To'g'ri javob: B) 100 °C dan pastroq temperaturada✔ 21. Temperatura ortganda to'yingan bug' bosimi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Nolga teng bo'lib qoladi C) Ortadi D) Kamayadi To'g'ri javob: C) Ortadi ✔ 22. Bug'lanish jarayonida (tashqaridan issiqlik berilmasa) suyuqlik temperaturasi qanday o'zgaradi? A) Ortadi, chunki molekulalar tezlashadi B) O'zgarmaydi, chunki bug'lanish energiya talab qilmaydi C) Pasayadi, chunki eng tez molekulalar uchib chiqadi D) Ortadi, chunki sekin molekulalar uchib chiqadi To'g'ri javob: C) Pasayadi, chunki eng tez molekulalar uchib chiqadi ✔ 23. Absolyut namlik o'zgarmagan holda havo temperaturasi pasaysa, nisbiy namlik qanday o'zgaradi? A) Nolga teng bo'ladi B) O'zgarmaydi C) Ortadi D) Kamayadi To'g'ri javob: C) Ortadi ✔ 24. Bug'lanish deb nimaga aytiladi? A) Suyuqlik sirtidan bug' hosil bo'lishiga B) Gazning qattiq holatga o'tishiga C) Qattiq jismning suyuqlikka aylanishiga D) Bug'ning suyuqlikka aylanishiga To'g'ri javob: A) Suyuqlik sirtidan bug' hosil bo'lishiga ✔ 25. Nisbiy namlik 100 % bo'lganda psixrometr termometrlari ko'rsatishlari farqi qancha bo'ladi? A) Doimo 10 °C B) Doimo 1 °C C) Eng katta qiymatga ega D) Nolga teng To'g'ri javob: D) Nolga teng ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 507 Fizika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Termodinamikada ish. Termodinamikaning birinchi qonuni 1. Gaz atrofga 600 J issiqlik berdi va bir vaqtda 200 J ish bajardi. Gazning ichki energiyasi qanchaga kamaydi? A) 400 J B) 600 J C) 800 J D) 200 J To'g'ri javob: C) 800 J✔ 2. Tashqi kuchlar gaz ustida 300 J ish bajardi, gaz esa atrofga 100 J issiqlik berdi. Gaz ichki energiyasi qanchaga ortdi? A) 200 J B) 300 J C) 100 J D) 400 J To'g'ri javob: A) 200 J ✔ 3. Yopiq (siklik) jarayonda gaz bajargan foydali ish p–V diagrammada nimaga teng? A) Nolga B) Sikl grafigi bilan chegaralangan yuzaga C) Siqilish grafigi ostidagi yuzaga D) Kengayish grafigi ostidagi yuzaga To'g'ri javob: B) Sikl grafigi bilan chegaralangan yuzaga ✔ 4. Birinchi tur abadiy dvigatel yaratish mumkin emasligi qaysi qonundan kelib chiqadi? A) Boyl–Mariott qonunidan B) Termodinamikaning birinchi qonunidan C) Kulon qonunidan D) Nyutonning birinchi qonunidan To'g'ri javob: B) Termodinamikaning birinchi qonunidan ✔ 5. Gaz kengayganda gazning bajargan ishi qanday ishorali bo'ladi? A) Manfiy B) Doimo nolga teng C) Musbat D) Ishorasi temperaturaga bog'liq emas va noma'lum To'g'ri javob: C) Musbat ✔ Bo'lim (BSB): Ichki energiya va issiqlik miqdori 6. Mexanik ish va issiqlik miqdori ekvivalentligini tajribada aniqlagan olim kim? A) Sharl Kulon B) Jeyms Joul C) Andre Amper D) Isaak Nyuton To'g'ri javob: B) Jeyms Joul ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 508 7. 2 kg suvni 20 °C dan 70 °C gacha isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·K)) A) 2,1·10⁵ J B) 7,56·10⁵ J C) 5,88·10⁵ J D) 4,2·10⁵ J To'g'ri javob: D) 4,2·10⁵ J✔ Bo'lim (BSB): Termodinamikaning ikkinchi qonuni. Issiqlik mashinalarining FIK 8. To'rt taktli ichki yonuv dvigatelining taktlari to'g'ri tartibda ko'rsatilgan javobni toping. A) So'rish, ish yo'li, siqish, chiqarish B) So'rish, siqish, ish yo'li, chiqarish C) Ish yo'li, so'rish, siqish, chiqarish D) Siqish, so'rish, chiqarish, ish yo'li To'g'ri javob: B) So'rish, siqish, ish yo'li, chiqarish ✔ 9. FIK 25 % bo'lgan issiqlik mashinasi bir siklda 300 J foydali ish bajaradi. Isitkichdan bir siklda olinadigan issiqlik miqdori qancha? A) 400 J B) 75 J C) 1200 J D) 900 J To'g'ri javob: C) 1200 J ✔ 10. Ikkinchi tur abadiy dvigatel deganda nima tushuniladi? A) Elektr energiyasida ishlaydigan dvigatel B) Bitta jism issiqligini to'liq ishga aylantiruvchi mashina C) FIK 30 % dan oshmaydigan dvigatel D) Energiya olmasdan ish bajaradigan mashina To'g'ri javob: B) Bitta jism issiqligini to'liq ishga aylantiruvchi mashina ✔ Bo'lim (BSB): Termodinamika birinchi qonunining izojarayonlarga tatbiqi 11. Adiabatik jarayon uchun termodinamikaning birinchi qonuni qanday ko'rinishga ega? A) Q = A' (ΔU = 0) B) Q = ΔU + A'·2 C) Q = ΔU (A' = 0) D) A' = −ΔU (Q = 0) To'g'ri javob: D) A' = −ΔU (Q = 0) ✔ 12. Bir atomli ideal gaz izobarik isitilganda 1000 J issiqlik oldi. Gaz qancha ish bajargan? A) 250 J B) 400 J C) 1000 J D) 600 J To'g'ri javob: B) 400 J ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 509 13. Gaz adiabatik kengayib 150 J ish bajardi. Uning ichki energiyasi qanchaga kamaygan? A) 0 J B) 75 J C) 150 J D) 300 J To'g'ri javob: C) 150 J✔ 14. 2 mol bir atomli ideal gaz o'zgarmas hajmda 30 K ga isitildi. Gazga qancha issiqlik berilgan? (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 499 J B) 1250 J C) 748 J D) 374 J To'g'ri javob: C) 748 J ✔ 15. Izobarik jarayon uchun termodinamikaning birinchi qonuni qanday ko'rinishga ega? A) Q = ΔU + p·ΔV B) Q = p·ΔV C) Q = 0 D) Q = ΔU To'g'ri javob: A) Q = ΔU + p·ΔV ✔ 16. Bir atomli ideal gaz izobarik kengayib 200 J ish bajardi. Gazga qancha issiqlik berilgan? A) 800 J B) 200 J C) 300 J D) 500 J To'g'ri javob: D) 500 J ✔ 17. Bir xil gazni bir xil ΔT ga izobarik va izoxorik isitishda qaysi holda ko'proq issiqlik kerak? A) Izobarik isitishda B) Izoxorik isitishda C) Ikkala holda bir xil D) Gaz massasiga qarab har xil, lekin doimo izoxorikda To'g'ri javob: A) Izobarik isitishda ✔ 18. Bir atomli ideal gaz izobarik isitilganda berilgan issiqlikning qancha qismi ish bajarishga sarflanadi? A) 40 % B) 100 % C) 60 % D) 50 % To'g'ri javob: A) 40 % ✔ Bo'lim (BSB): Elektr zaryadi. Kulon qonuni 19. Elektr zaryadining SI dagi birligi qaysi? A) Amper (A) B) Volt (V) C) Kulon (C) D) Farad (F) To'g'ri javob: C) Kulon (C) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 510 20. Shisha tayoqcha ipakka ishqalanganda u qanday zaryadlanadi? A) Musbat B) Manfiy C) Zaryadlanmaydi D) Neytral, lekin magnitlanadi To'g'ri javob: A) Musbat✔ 21. Zaryadlangan tayoqcha zaryadsiz qog'oz parchalarini tortadi. Bu qanday hodisa bilan tushuntiriladi? A) Elektromagnit induksiya bilan B) Termoelektron emissiya bilan C) Elektrostatik induksiya bilan D) Gravitatsion tortishish bilan To'g'ri javob: C) Elektrostatik induksiya bilan ✔ 22. 2 μC va 3 μC zaryadlar vakuumda bir-biridan 30 sm masofada joylashgan. Ularning o'zaro ta'sir kuchini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 6 N B) 0,18 N C) 0,3 N D) 0,6 N To'g'ri javob: D) 0,6 N ✔ 23. Jism zaryadi 3,2·10⁻⁹ C. Bu zaryad nechta elementar zaryadga teng? (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 2·10¹¹ B) 5·10⁹ C) 2·10¹⁰ D) 2·10⁹ To'g'ri javob: C) 2·10¹⁰ ✔ 24. +6 μC va −2 μC zaryadli bir xil metall sharchalar tekkizilib, so'ng ajratildi. Har bir sharchaning zaryadi qancha bo'ladi? A) +8 μC B) +2 μC C) +4 μC D) +3 μC To'g'ri javob: B) +2 μC ✔ 25. Elektroskop qanday maqsadda ishlatiladi? A) Magnit maydonni aniqlash uchun B) Tok kuchini o'lchash uchun C) Jism zaryadlanganini aniqlash uchun D) Temperaturani o'lchash uchun To'g'ri javob: C) Jism zaryadlanganini aniqlash uchun ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 511 Fizika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Termodinamikada ish. Termodinamikaning birinchi qonuni 1. Gaz adiabatik siqilib, tashqi kuchlar unda 500 J ish bajardi. Gaz ichki energiyasi qanchaga ortdi? A) 500 J B) 250 J C) 0 J D) 1000 J To'g'ri javob: A) 500 J✔ 2. Gaz 2·10⁵ Pa o'zgarmas bosimda kengayib, hajmi 2 L dan 5 L gacha ortdi. Gaz bajargan ishni toping. A) 600 J B) 6·10⁵ J C) 1000 J D) 400 J To'g'ri javob: A) 600 J ✔ 3. 2 mol ideal gaz o'zgarmas bosimda 50 K ga isitildi. Gaz bajargan ishni toping. (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 1250 J B) 2080 J C) 416 J D) 831 J To'g'ri javob: D) 831 J ✔ 4. Termodinamikaning birinchi qonuni qaysi umumiy qonunning xususiy holi hisoblanadi? A) Butun olam tortishish qonuni B) Impulsning saqlanish qonuni C) Zaryadning saqlanish qonuni D) Energiyaning saqlanish qonuni To'g'ri javob: D) Energiyaning saqlanish qonuni ✔ 5. O'zgarmas bosimda gaz bajargan ish qaysi formula bilan hisoblanadi? A) A' = p·ΔV B) A' = ΔV/p C) A' = p·ΔT D) A' = V·Δp To'g'ri javob: A) A' = p·ΔV ✔ Bo'lim (BSB): Ichki energiya va issiqlik miqdori 6. Bir atomli ideal gazning ichki energiyasi formulasi qaysi? A) U = (3/2)·νRT B) U = 3·νRT C) U = (1/2)·νR/T D) U = (2/3)·νRT To'g'ri javob: A) U = (3/2)·νRT ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 512 7. 0,5 kg massali metall bo'lagini 40 K ga isitish uchun 7600 J issiqlik sarflandi. Metallning solishtirma issiqlik sig'imini toping. A) 95 J/(kg·K) B) 380 J/(kg·K) C) 760 J/(kg·K) D) 190 J/(kg·K) To'g'ri javob: B) 380 J/(kg·K)✔ 8. 0,5 kg benzin to'liq yonganda qancha issiqlik ajraladi? (q = 4,6·10⁷ J/kg) A) 4,6·10⁷ J B) 9,2·10⁷ J C) 2,3·10⁷ J D) 2,3·10⁶ J To'g'ri javob: C) 2,3·10⁷ J ✔ 9. Berilgan miqdordagi ideal gazning ichki energiyasi nimaga bog'liq? A) Faqat egallagan hajmga B) Idish shakli va materialiga C) Faqat absolyut temperaturaga D) Faqat bosimga To'g'ri javob: C) Faqat absolyut temperaturaga ✔ 10. O'zgarmas miqdordagi ideal gazning absolyut temperaturasi 2 marta ortsa, ichki energiyasi qanday o'zgaradi? A) 4 marta ortadi B) 2 marta kamayadi C) O'zgarmaydi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: D) 2 marta ortadi ✔ 11. 0 °C dagi 2 kg muzni eritish uchun qancha issiqlik kerak? (λ = 3,3·10⁵ J/kg) A) 1,32·10⁶ J B) 6,6·10⁵ J C) 1,65·10⁵ J D) 3,3·10⁵ J To'g'ri javob: B) 6,6·10⁵ J ✔ Bo'lim (BSB): Termodinamikaning ikkinchi qonuni. Issiqlik mashinalarining FIK 12. FIK 30 % bo'lgan dvigatel 2 kg benzin yoqib qancha foydali ish bajaradi? (q = 4,6·10⁷ J/kg) A) 9,2·10⁷ J B) 6,44·10⁷ J C) 1,38·10⁷ J D) 2,76·10⁷ J To'g'ri javob: D) 2,76·10⁷ J ✔ 13. FIK 40 % bo'lgan issiqlik mashinasi isitkichdan 5 kJ issiqlik oldi. Sovitkichga qancha issiqlik bergan? A) 2 kJ B) 1,25 kJ C) 5 kJ D) 3 kJ To'g'ri javob: D) 3 kJ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 513 14. Ideal issiqlik mashinasida isitkich temperaturasi 500 K, sovitkichniki 300 K. Mashinaning FIK ni toping. A) 40 % B) 60 % C) 20 % D) 67 % To'g'ri javob: A) 40 %✔ 15. Nima sababdan issiqlik mashinasining FIK 100 % bo'la olmaydi? A) Ishchi jism doimo ideal gaz bo'lishi shart B) Ishchi jism ichki energiyasi siklda doimo ortadi C) Isitkich temperaturasi doimo sovitkichnikidan past bo'ladi D) Olingan issiqlikning bir qismi albatta sovitkichga berilishi shart To'g'ri javob: D) Olingan issiqlikning bir qismi albatta sovitkichga berilishi shart ✔ Bo'lim (BSB): Termodinamika birinchi qonunining izojarayonlarga tatbiqi 16. Gaz adiabatik kengayganda nima sodir bo'ladi? A) Gaz issiqlik olib isiydi B) Gaz ish bajarmaydi va temperaturasi o'zgarmaydi C) Gaz ichki energiyasi hisobiga ish bajaradi va soviydi D) Gaz tashqi kuchlar ishi hisobiga isiydi To'g'ri javob: C) Gaz ichki energiyasi hisobiga ish bajaradi va soviydi ✔ 17. 1 mol bir atomli ideal gaz o'zgarmas bosimda 20 K ga isitildi. Gazga qancha issiqlik berilgan? (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 249 J B) 416 J C) 582 J D) 166 J To'g'ri javob: B) 416 J ✔ 18. Izoxorik jarayonda gazga 600 J issiqlik berildi. Gaz bajargan ish va ichki energiya o'zgarishi qancha? A) A' = 300 J, ΔU = 300 J B) A' = 600 J, ΔU = 600 J C) A' = 0, ΔU = 600 J D) A' = 600 J, ΔU = 0 To'g'ri javob: C) A' = 0, ΔU = 600 J ✔ 19. Ideal gaz izotermik siqilganda issiqlik almashinuvi qanday bo'ladi? A) Gaz ichki energiyasi ortadi B) Gaz atrofga issiqlik beradi C) Issiqlik almashinuvi bo'lmaydi D) Gaz atrofdan issiqlik oladi To'g'ri javob: B) Gaz atrofga issiqlik beradi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 514 Bo'lim (BSB): Elektr zaryadi. Kulon qonuni 20. Har biri 1 μC bo'lgan ikki zaryad vakuumda 0,9 N kuch bilan ta'sirlashadi. Zaryadlar orasidagi masofani toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 0,1 m B) 0,01 m C) 1 m D) 0,3 m To'g'ri javob: A) 0,1 m✔ 21. Ebonit tayoqcha jun bilan ishqalanganda u qanday zaryadlanadi? A) Zaryadlanmaydi B) Manfiy C) Musbat D) Uchlari har xil ishorali To'g'ri javob: B) Manfiy ✔ 22. Ikki nuqtaviy zaryadning har biri 2 marta oshirilsa (masofa o'zgarmasa), ta'sir kuchi qanday o'zgaradi? A) 8 marta ortadi B) 4 marta ortadi C) O'zgarmaydi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: B) 4 marta ortadi ✔ 23. Nuqtaviy zaryad deb qanday zaryadga aytiladi? A) Faqat musbat zaryadlangan sharchaga B) Zaryadi nolga teng bo'lgan nuqtaga C) O'lchamlarini hisobga olmasa bo'ladigan zaryadli jismga D) Zaryadi elementar zaryadga teng bo'lgan har qanday jismga To'g'ri javob: C) O'lchamlarini hisobga olmasa bo'ladigan zaryadli jismga ✔ 24. Quyidagi zaryadlardan qaysi biri tabiatda mavjud bo'la olmaydi? (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 3,2·10⁻¹⁹ C B) 2,4·10⁻¹⁹ C C) 1,6·10⁻¹⁸ C D) 4,8·10⁻¹⁹ C To'g'ri javob: B) 2,4·10⁻¹⁹ C ✔ 25. Kulon qonunining formulasi qaysi? A) F = k·(q₁ + q₂)²/r B) F = k·r²/(|q₁|·|q₂|) C) F = k·|q₁|·|q₂|/r² D) F = k·|q₁|·|q₂|/r To'g'ri javob: C) F = k·|q₁|·|q₂|/r² ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 515 Fizika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Termodinamikada ish. Termodinamikaning birinchi qonuni 1. Gaz issiqlik almashmasdan (adiabatik) kengaysa, uning temperaturasi qanday o'zgaradi? A) Ortadi B) O'zgarmaydi C) Avval pasayib, so'ng ortadi D) Pasayadi To'g'ri javob: D) Pasayadi✔ 2. Termodinamikaning birinchi qonuni (gazga berilgan issiqlik uchun) qaysi formula bilan ifodalanadi? A) Q = ΔU + A' B) Q = A' / ΔU C) ΔU = Q + 2A' D) A' = Q · ΔU To'g'ri javob: A) Q = ΔU + A' ✔ 3. Gazga 500 J issiqlik berildi, gaz 200 J ish bajardi. Gazning ichki energiyasi qanchaga ortdi? A) 300 J B) 500 J C) 700 J D) 200 J To'g'ri javob: A) 300 J ✔ 4. 10⁵ Pa o'zgarmas bosimda 0,6 m³ gaz 300 K dan 450 K gacha isitildi. Gaz bajargan ishni toping. A) 60000 J B) 90000 J C) 1,8·10⁵ J D) 30000 J To'g'ri javob: D) 30000 J ✔ 5. Gaz tashqi kuchlar ta'sirida siqilganda tashqi kuchlarning ishi va gaz ishi haqida to'g'ri fikr qaysi? A) Tashqi kuchlar ishi musbat, gaz ishi manfiy B) Ikkalasi ham nolga teng C) Tashqi kuchlar ishi manfiy, gaz ishi musbat D) Ikkalasi ham musbat To'g'ri javob: A) Tashqi kuchlar ishi musbat, gaz ishi manfiy ✔ 6. p–V diagrammada gaz bajargan ish nimaga son jihatdan teng? A) Jarayon grafigi ostidagi yuzaga B) Grafikning og'ish burchagiga C) Grafik uzunligiga D) Grafikning p o'qi bilan kesishish nuqtasiga To'g'ri javob: A) Jarayon grafigi ostidagi yuzaga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 516 7. Issiqlik miqdorining SI dagi birligi qaysi? A) Vatt B) Joul C) Paskal D) Kelvin To'g'ri javob: B) Joul✔ Bo'lim (BSB): Ichki energiya va issiqlik miqdori 8. 0 °C dagi muz erib, 0 °C dagi suvga aylanganda uning ichki energiyasi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Kamayadi C) Nolga teng bo'ladi D) Ortadi To'g'ri javob: D) Ortadi ✔ 9. 300 K temperaturadagi 2 mol geliyning ichki energiyasini toping. (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 3740 J B) 4990 J C) 15000 J D) 7480 J To'g'ri javob: D) 7480 J ✔ 10. 10 °C dagi 1 kg suvga 84 kJ issiqlik berildi. Suvning oxirgi temperaturasi qancha bo'ladi? (c = 4200 J/(kg·K)) A) 20 °C B) 50 °C C) 30 °C D) 18,4 °C To'g'ri javob: C) 30 °C ✔ Bo'lim (BSB): Termodinamikaning ikkinchi qonuni. Issiqlik mashinalarining FIK 11. Bug' turbinasining ishlash prinsipi qanday? A) Bug' porshenni elektr maydon bilan suradi B) Turbina bug'ni siqib, elektr toki hosil qiladi C) Bug' kondensatsiyalanib, turbinani isitadi D) Bug' oqimi turbina kurakchalarini aylantiradi To'g'ri javob: D) Bug' oqimi turbina kurakchalarini aylantiradi ✔ 12. Ideal issiqlik mashinasining isitkich temperaturasi 400 K. FIK 25 % bo'lishi uchun sovitkich temperaturasi qanday bo'lishi kerak? A) 300 K B) 500 K C) 100 K D) 320 K To'g'ri javob: A) 300 K ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 517 13. Ideal issiqlik mashinasida isitkich temperaturasi 327 °C, sovitkichniki 27 °C. FIK ni toping. A) 50 % B) 100 % C) 92 % D) 8 % To'g'ri javob: A) 50 %✔ 14. Issiqlik mashinasining FIK formulasi qaysi? (Q₁ – isitkichdan olingan, Q₂ – sovitkichga berilgan issiqlik) A) η = Q₂/Q₁ B) η = Q₁/(Q₁ + Q₂) C) η = (Q₁ − Q₂)/Q₁ D) η = (Q₁ − Q₂)/Q₂ To'g'ri javob: C) η = (Q₁ − Q₂)/Q₁ ✔ 15. Quyidagilardan qaysi biri qaytmas jarayonga misol bo'ladi? A) Vakuumda ideal elastik sharning sakrashi B) Ideal gazning cheksiz sekin izotermik siqilishi C) Issiq choyning xona havosida sovushi D) Ishqalanishsiz mayatnikning tebranishi To'g'ri javob: C) Issiq choyning xona havosida sovushi ✔ 16. Ideal issiqlik mashinasida sovitkich temperaturasi 300 K. Isitkich temperaturasi 400 K dan 600 K gacha oshirilsa, FIK necha marta ortadi? A) 4 marta B) 3 marta C) 2 marta D) 1,5 marta To'g'ri javob: C) 2 marta ✔ 17. FIK 20 % bo'lgan issiqlik mashinasi bir siklda 400 J ish bajaradi. Bir siklda sovitkichga qancha issiqlik beriladi? A) 1600 J B) 320 J C) 2000 J D) 80 J To'g'ri javob: A) 1600 J ✔ 18. To'rt taktli ichki yonuv dvigatelining qaysi taktida foydali ish bajariladi? A) Chiqarishda B) Ish yo'lida C) So'rishda D) Siqishda To'g'ri javob: B) Ish yo'lida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 518 Bo'lim (BSB): Termodinamika birinchi qonunining izojarayonlarga tatbiqi 19. Bir atomli ideal gaz izobarik kengayib 2 kJ issiqlik oldi. Gaz ichki energiyasi qanchaga ortgan? A) 3,3 kJ B) 2 kJ C) 0,8 kJ D) 1,2 kJ To'g'ri javob: D) 1,2 kJ✔ 20. Qaysi jarayonda gaz atrof-muhit bilan issiqlik almashmaydi? A) Izobarik B) Izotermik C) Adiabatik D) Izoxorik To'g'ri javob: C) Adiabatik ✔ 21. Ideal gaz izotermik kengayishda 400 J issiqlik oldi. Gaz qancha ish bajargan? A) 200 J B) 400 J C) 0 J D) 800 J To'g'ri javob: B) 400 J ✔ Bo'lim (BSB): Elektr zaryadi. Kulon qonuni 22. +4 μC va −8 μC zaryadli bir xil metall sharchalar tekkizilib, oldingi masofaga qaytarildi. Ularning ta'sir kuchi modul jihatidan qanday o'zgardi? A) O'zgarmadi B) 2 marta kamaydi C) 8 marta kamaydi D) 4 marta ortdi To'g'ri javob: C) 8 marta kamaydi ✔ 23. Elektr zaryadining saqlanish qonuni qaysi? A) Zaryadlar faqat ishqalanishda hosil bo'ladi B) Har bir jismning zaryadi doimo o'zgarmaydi C) Musbat zaryadlar soni doimo manfiylardan ko'p bo'ladi D) Yopiq sistemada zaryadlarning algebraik yig'indisi o'zgarmaydi To'g'ri javob: D) Yopiq sistemada zaryadlarning algebraik yig'indisi o'zgarmaydi ✔ 24. Neytral jismga qo'shimcha 10¹² ta elektron berildi. Jism zaryadining modulini toping. (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 1,6·10⁻⁶ C B) 1,6·10⁻⁷ C C) 1,6·10⁻⁹ C D) 1,6·10⁻³¹ C To'g'ri javob: B) 1,6·10⁻⁷ C ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 519 25. Bir xil ishorali zaryadlangan jismlar o'zaro qanday ta'sirlashadi? A) Tortishadi B) Itarishadi C) Avval tortishib, so'ng itarishadi D) Ta'sirlashmaydi To'g'ri javob: B) Itarishadi✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 520 Fizika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Termodinamikada ish. Termodinamikaning birinchi qonuni 1. Gaz 300 J ish bajardi va bunda uning ichki energiyasi 300 J ga kamaydi. Gaz qancha issiqlik olgan? A) 600 J B) 300 J C) 150 J D) 0 J To'g'ri javob: D) 0 J✔ 2. Gazga 2 kJ issiqlik berildi va tashqi kuchlar uning ustida 1 kJ ish bajardi. Gaz ichki energiyasi qanchaga ortdi? A) 1 kJ B) 3 kJ C) 2 kJ D) 0,5 kJ To'g'ri javob: B) 3 kJ ✔ 3. Yopiq sikl yakunida ideal gaz ichki energiyasining o'zgarishi nimaga teng? A) Bajarilgan ishga B) Olingan issiqlikka C) Nolga D) Sikl yuzasining ikki baravariga To'g'ri javob: C) Nolga ✔ 4. Gaz 800 J issiqlik olib, ichki energiyasi 500 J ga ortdi. Gaz qancha ish bajargan? A) 300 J B) 500 J C) 800 J D) 1300 J To'g'ri javob: A) 300 J ✔ 5. Gaz ichki energiyasini 400 J ga oshirish va 250 J ish bajarishi uchun unga qancha issiqlik berish kerak? A) 400 J B) 250 J C) 650 J D) 150 J To'g'ri javob: C) 650 J ✔ 6. Izoxorik jarayonda gaz bajargan ish nimaga teng? A) Q ning yarmiga B) ΔU ga C) p·V ga D) Nolga To'g'ri javob: D) Nolga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 521 Bo'lim (BSB): Ichki energiya va issiqlik miqdori 7. Suvni 60 K ga isitish uchun 1,26 MJ issiqlik sarflandi. Suv massasini toping. (c = 4200 J/(kg·K)) A) 5 kg B) 10 kg C) 300 kg D) 2 kg To'g'ri javob: A) 5 kg✔ 8. Jismning ichki energiyasini qanday usullar bilan o'zgartirish mumkin? A) Ish bajarish va issiqlik uzatish orqali B) Faqat jism shaklini o'zgartirish orqali C) Faqat jismni yuqoriga ko'tarish orqali D) Faqat jism tezligini oshirish orqali To'g'ri javob: A) Ish bajarish va issiqlik uzatish orqali ✔ 9. Ideal gaz molekulalarining o'zaro ta'sir potensial energiyasi haqida nima deyish mumkin? A) Nolga teng deb olinadi B) Temperaturaga to'g'ri proporsional C) Kinetik energiyadan katta D) Doimo manfiy va juda katta To'g'ri javob: A) Nolga teng deb olinadi ✔ 10. −10 °C dagi 1 kg muzni 0 °C gacha isitib, so'ng to'liq eritish uchun qancha issiqlik kerak? (c_muz = 2100 J/(kg·K), λ = 3,3·10⁵ J/kg) A) 3,72·10⁵ J B) 3,51·10⁵ J C) 3,3·10⁵ J D) 21000 J To'g'ri javob: B) 3,51·10⁵ J ✔ 11. Qo'rg'oshin shar yerga urilib to'xtadi. Uning kinetik energiyasi asosan nimaga aylandi? A) Yorug'lik energiyasiga B) Elektr energiyasiga C) Shar va yerning ichki energiyasiga D) Sharning potensial energiyasiga To'g'ri javob: C) Shar va yerning ichki energiyasiga ✔ 12. 80 °C dagi 2 kg suv 20 °C dagi 3 kg suv bilan aralashtirildi. Issiqlik yo'qotilmasa, aralashma temperaturasi qancha bo'ladi? A) 56 °C B) 40 °C C) 44 °C D) 50 °C To'g'ri javob: C) 44 °C ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 522 Bo'lim (BSB): Termodinamikaning ikkinchi qonuni. Issiqlik mashinalarining FIK 13. Ideal (Karno) issiqlik mashinasining FIK nimaga bog'liq? A) Isitkich va sovitkich temperaturalariga B) Ishchi jismning massasiga C) Ishchi jism turi va tarkibiga D) Silindr hajmi va shakliga To'g'ri javob: A) Isitkich va sovitkich temperaturalariga✔ 14. Ideal issiqlik mashinasining FIK ni oshirish uchun nima qilish kerak? A) Isitkich temperaturasini pasaytirib, sovitkichnikini oshirish B) Isitkich va sovitkich temperaturalarini tenglashtirish C) Isitkich temperaturasini oshirish yoki sovitkich temperaturasini pasaytirish D) Sovitkich temperaturasini isitkichnikiga yaqinlashtirish To'g'ri javob: C) Isitkich temperaturasini oshirish yoki sovitkich temperaturasini pasaytirish ✔ 15. Quvvati 20 kW, FIK 25 % bo'lgan dvigatel 1 soatda qancha benzin sarflaydi? (q = 4,6·10⁷ J/kg) A) 1,6 kg B) 0,39 kg C) 6,3 kg D) 0,0017 kg To'g'ri javob: C) 6,3 kg ✔ 16. Issiqlik mashinasi isitkichdan 1000 J issiqlik olib, sovitkichga 700 J beradi. Mashinaning FIK ni toping. A) 3 % B) 43 % C) 30 % D) 70 % To'g'ri javob: C) 30 % ✔ 17. Dizel dvigateli karbyuratorli dvigateldan nimasi bilan farq qiladi? A) Yonilg'i siqilgan issiq havoda o'zi alangalanadi B) U faqat ikki taktli qilib yasaladi C) Unda siqish takti umuman bo'lmaydi D) Yonilg'i elektr uchquni bilan alangalatiladi To'g'ri javob: A) Yonilg'i siqilgan issiq havoda o'zi alangalanadi ✔ 18. Sovitkich (muzlatgich) qanday ishlaydi? A) Hech qanday ish bajarmasdan issiqlikni sovuq jismga uzatadi B) Ichidagi havoni adiabatik siqib sovitadi C) Elektr energiyasini to'liq sovuqlikka aylantiradi D) Ish hisobiga sovuq jismdan issiqlik olib, issiqroqqa beradi To'g'ri javob: D) Ish hisobiga sovuq jismdan issiqlik olib, issiqroqqa beradi ✔ Bo'lim (BSB): Termodinamika birinchi qonunining izojarayonlarga tatbiqi 19. Quyidagilardan qaysi biri adiabatik jarayonga yaqin misol bo'ladi? A) Xonadagi havoning kun davomida isishi B) Qopqog'i ochiq idishda suvning bug'lanishi C) Choynakdagi suvning sekin isishi D) Dizel silindrida havoning tez siqilishi To'g'ri javob: D) Dizel silindrida havoning tez siqilishi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 523 20. Dizel dvigatelida yonilg'i purkalganda o'z-o'zidan alangalanishining sababi nima? A) Silindrda doimo elektr uchquni hosil bo'ladi B) Yonilg'i oldindan alangalatib purkaladi C) Havo adiabatik siqilib, yuqori temperaturagacha qiziydi D) Havo izotermik siqilib soviydi To'g'ri javob: C) Havo adiabatik siqilib, yuqori temperaturagacha qiziydi✔ 21. Ideal gazda izotermik jarayon uchun termodinamikaning birinchi qonuni qanday ko'rinishga ega? A) Q = A' B) A' = −ΔU C) Q = ΔU + 2A' D) Q = ΔU To'g'ri javob: A) Q = A' ✔ 22. Gaz izoxorik sovitilib, atrofga 300 J issiqlik berdi. Gaz ichki energiyasi qanchaga kamaygan? A) 600 J B) 150 J C) 0 J D) 300 J To'g'ri javob: D) 300 J ✔ 23. Bir atomli ideal gaz 10⁵ Pa o'zgarmas bosimda kengayib, hajmi 1 L dan 3 L gacha ortdi. Gazga qancha issiqlik berilgan? A) 200 J B) 500 J C) 750 J D) 300 J To'g'ri javob: B) 500 J ✔ Bo'lim (BSB): Elektr zaryadi. Kulon qonuni 24. Sharl Kulon zaryadlarning o'zaro ta'sir qonunini qaysi asbob yordamida aniqlagan? A) Kalorimetr B) Buralma tarozi C) Galvanometr D) Elektroskop To'g'ri javob: B) Buralma tarozi ✔ 25. Ikki zaryad vakuumdan dielektrik singdiruvchanligi 81 bo'lgan suvga o'tkazildi (masofa o'zgarmadi). Ta'sir kuchi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) 81 marta kamayadi C) 9 marta kamayadi D) 81 marta ortadi To'g'ri javob: B) 81 marta kamayadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 524 Fizika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Termodinamikada ish. Termodinamikaning birinchi qonuni 1. Porshen yuzasi 0,02 m². Gaz 1,5·10⁵ Pa o'zgarmas bosimda kengayib, porshenni 0,2 m ga surdi. Gaz bajargan ishni toping. A) 30000 J B) 1200 J C) 600 J D) 3000 J To'g'ri javob: C) 600 J✔ 2. p–V diagrammada sikl to'g'ri to'rtburchak shaklida: bosim 10⁵ Pa dan 3·10⁵ Pa gacha, hajm 1 L dan 3 L gacha. Siklda gaz bajargan ishni toping. A) 600 J B) 400 J C) 200 J D) 900 J To'g'ri javob: B) 400 J ✔ Bo'lim (BSB): Ichki energiya va issiqlik miqdori 3. 3 mol bir atomli ideal gaz 100 K ga isitildi. Uning ichki energiyasi qanchaga ortdi? (R = 8,31 J/(mol·K)) A) 3740 J B) 6230 J C) 2490 J D) 1250 J To'g'ri javob: A) 3740 J ✔ 4. Jismning issiqlik sig'imi C uning solishtirma issiqlik sig'imi c va massasi m bilan qanday bog'langan? A) C = m/c B) C = c·m·Δt C) C = c·Δt D) C = c·m To'g'ri javob: D) C = c·m ✔ 5. Vakuumda issiqlik qanday uzatiladi? A) Konveksiya orqali B) Issiqlik o'tkazuvchanlik orqali C) Diffuziya orqali D) Nurlanish orqali To'g'ri javob: D) Nurlanish orqali ✔ 6. Jismning ichki energiyasi deb nimaga aytiladi? A) Jismga berilgan issiqlik miqdoriga B) Jismning butun holda harakatlanish kinetik energiyasiga C) Zarralar kinetik va o'zaro ta'sir potensial energiyalari yig'indisiga D) Jismning Yer sirtidan balandlikka bog'liq potensial energiyasiga To'g'ri javob: C) Zarralar kinetik va o'zaro ta'sir potensial energiyalari yig'indisiga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 525 7. Issiqlik uzatishning qanday turlari mavjud? A) Ishqalanish, zarba va adiabatik siqish B) Bug'lanish, erish, qotish va kondensatsiya C) Diffuziya, osmos va kapillyar ko'tarilish D) Issiqlik o'tkazuvchanlik, konveksiya va nurlanish To'g'ri javob: D) Issiqlik o'tkazuvchanlik, konveksiya va nurlanish✔ 8. Bir atomli ideal gaz 10⁵ Pa bosimda 2 L hajmni egallaydi. Gazning ichki energiyasini toping. A) 200 J B) 3·10⁵ J C) 133 J D) 300 J To'g'ri javob: D) 300 J ✔ 9. Velosiped nasosi bilan havo tez siqilganda nasos qiziydi. Bunda havoning ichki energiyasi qanday o'zgargan? A) Ish bajarilishi hisobiga ortgan B) Nurlanish hisobiga kamaygan C) Issiqlik berilishi hisobiga kamaygan D) O'zgarmagan To'g'ri javob: A) Ish bajarilishi hisobiga ortgan ✔ 10. Konveksiya qaysi muhitlarda sodir bo'ladi? A) Faqat qattiq jismlarda B) Suyuqlik va gazlarda C) Faqat metallarda D) Faqat vakuumda To'g'ri javob: B) Suyuqlik va gazlarda ✔ Bo'lim (BSB): Termodinamikaning ikkinchi qonuni. Issiqlik mashinalarining FIK 11. Issiqlik mashinasining asosiy qismlari qaysilar? A) Kondensator, rezistor va manba B) Nasos, kompressor va ventilyator C) Isitkich, ishchi jism va sovitkich D) Generator, transformator va dvigatel To'g'ri javob: C) Isitkich, ishchi jism va sovitkich ✔ 12. Issiqlik mashinalarining keng qo'llanilishi bilan bog'liq asosiy ekologik muammo qaysi? A) Okean suvining sho'rligi kamayishi B) Yerning magnit maydoni kuchayishi C) Atmosfera havosining ifloslanishi D) Quyosh nurlanishining kuchayishi To'g'ri javob: C) Atmosfera havosining ifloslanishi ✔ 13. Termodinamikaning ikkinchi qonuni (Klauzius ta'rifi) qaysi? A) Issiqlik o'z-o'zidan sovuqroq jismdan issiqroq jismga o'tmaydi B) Gazga berilgan issiqlik to'liq ishga aylanadi C) Issiqlik o'z-o'zidan issiqroq jismdan sovuqroq jismga o'tmaydi D) Yopiq sistemaning ichki energiyasi doimo ortadi To'g'ri javob: A) Issiqlik o'z-o'zidan sovuqroq jismdan issiqroq jismga o'tmaydi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 526 14. Ideal issiqlik mashinasida sovitkich temperaturasi 27 °C, isitkichniki 477 °C. Mashinaning eng katta FIK qancha? A) 40 % B) 57 % C) 94 % D) 60 % To'g'ri javob: D) 60 %✔ Bo'lim (BSB): Termodinamika birinchi qonunining izojarayonlarga tatbiqi 15. Bir xil boshlang'ich holatdan p–V diagrammada adiabata va izoterma chizilgan. Ularning qaysi biri tikroq? A) Ikkalasi ham gorizontal B) Adiabata C) Izoterma D) Ular ustma-ust tushadi To'g'ri javob: B) Adiabata ✔ 16. Qaysi jarayonda ideal gazning ichki energiyasi o'zgarmaydi? A) Adiabatik B) Izoxorik C) Izotermik D) Izobarik To'g'ri javob: C) Izotermik ✔ 17. Havoning ko'tarilib, balandda bulut hosil qilishi qaysi hodisa bilan tushuntiriladi? A) Balandda havo bosimi ortib, bug' qaynaydi B) Ko'tarilgan havo Quyosh nuridan isib, bug'lanish kuchayadi C) Ko'tarilgan havo izotermik siqilib isiydi D) Ko'tarilgan havo adiabatik kengayib soviydi va bug' kondensatsiyalanadi To'g'ri javob: D) Ko'tarilgan havo adiabatik kengayib soviydi va bug' kondensatsiyalanadi ✔ 18. Bir atomli ideal gazni bir xil ΔT ga izobarik va izoxorik isitishda sarflangan issiqliklar nisbati Q_p/Q_v nechaga teng? A) 1 B) 0,6 C) 2,5 D) 1,67 To'g'ri javob: D) 1,67 ✔ 19. Izoxorik jarayon uchun termodinamikaning birinchi qonuni qanday ko'rinishga ega? A) ΔU = 0 B) Q = 0 C) Q = ΔU D) Q = A' To'g'ri javob: C) Q = ΔU ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 527 Bo'lim (BSB): Elektr zaryadi. Kulon qonuni 20. Elementar zaryad (elektron zaryadi moduli) nechaga teng? A) 6,02·10⁻²³ C B) 9,1·10⁻³¹ C C) 1,6·10⁻¹⁹ C D) 1,38·10⁻²³ C To'g'ri javob: C) 1,6·10⁻¹⁹ C✔ 21. Vodorod atomida elektron va proton orasidagi masofa 10⁻¹⁰ m deb, ularning o'zaro ta'sir kuchini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C², e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 2,3·10⁻¹⁸ N B) 2,3·10⁻⁸ N C) 2,88·10⁻⁸ N D) 2,3·10⁻⁶ N To'g'ri javob: B) 2,3·10⁻⁸ N ✔ 22. Neytral jism elektronlarining bir qismini yo'qotsa, u qanday zaryadlanadi? A) Musbat B) Manfiy C) Zaryadi elektronlar turiga bog'liq D) Neytral qoladi To'g'ri javob: A) Musbat ✔ 23. Kulon qonunidagi k koeffitsiyentning vakuumdagi qiymati qancha? A) 6,67·10⁻¹¹ N·m²/C² B) 8,85·10⁻¹² N·m²/C² C) 9·10⁹ N·m²/C² D) 1,6·10⁻¹⁹ N·m²/C² To'g'ri javob: C) 9·10⁹ N·m²/C² ✔ 24. Ikki zaryad vakuumda 0,8 N, ma'lum suyuq dielektrikda esa xuddi shu masofada 0,4 N kuch bilan ta'sirlashadi. Dielektrikning dielektrik singdiruvchanligi qancha? A) 4 B) 0,5 C) 1,2 D) 2 To'g'ri javob: D) 2 ✔ 25. Ikki nuqtaviy zaryad orasidagi masofa 2 marta oshirilsa, ularning o'zaro ta'sir kuchi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) 4 marta kamayadi C) 2 marta kamayadi D) 4 marta ortadi To'g'ri javob: B) 4 marta kamayadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 528 Fizika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektr sig'imi. Kondensatorlar 1. Sig'imlari 2 μF va 2 μF bo'lgan ikki kondensator parallel ulanib, ularga 4 μF sig'imli kondensator ketma-ket ulandi. Umumiy sig'imni toping. A) 1 μF B) 2 μF C) 8 μF D) 4 μF To'g'ri javob: B) 2 μF✔ 2. Har birining sig'imi 6 μF bo'lgan uchta kondensator parallel ulandi. Batareya sig'imini toping. A) 12 μF B) 6 μF C) 18 μF D) 2 μF To'g'ri javob: C) 18 μF ✔ 3. Elektr sig'imining ta'rifi qaysi formula bilan ifodalanadi? A) C = q·t B) C = U·I C) C = q/U D) C = U/q To'g'ri javob: C) C = q/U ✔ 4. Sig'imi 2 μF bo'lgan kondensator 100 V kuchlanishgacha zaryadlandi. Kondensator zaryadini toping. A) 1·10⁻⁴ C B) 2·10⁻⁸ C C) 200 C D) 2·10⁻⁴ C To'g'ri javob: D) 2·10⁻⁴ C ✔ 5. Har birining sig'imi 6 μF bo'lgan uchta kondensator ketma-ket ulandi. Batareya sig'imini toping. A) 6 μF B) 3 μF C) 18 μF D) 2 μF To'g'ri javob: D) 2 μF ✔ 6. Yassi kondensator qoplamalari orasidagi elektr maydon qanday bo'ladi? A) Nolga teng B) Faqat qoplamalar chetida mavjud C) Bir jinsli D) Nuqtaviy zaryad maydoni kabi To'g'ri javob: C) Bir jinsli ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 529 Bo'lim (BSB): O'zgarmas elektr toki. Zanjir qismi uchun Om qonuni 7. Ampermetr zanjirga qanday ulanadi? A) Manbaga parallel B) Ketma-ket C) Parallel D) Iste'molchiga parallel To'g'ri javob: B) Ketma-ket✔ 8. O'tkazgich qarshiligi uning uzunligi l, ko'ndalang kesim yuzi S va solishtirma qarshiligi ρ bilan qanday bog'langan? A) R = lS/ρ B) R = ρ·l²/S C) R = ρl/S D) R = ρS/l To'g'ri javob: C) R = ρl/S ✔ 9. Har birining qarshiligi 20 Om bo'lgan to'rtta rezistor parallel ulandi. Umumiy qarshilikni toping. A) 5 Om B) 80 Om C) 10 Om D) 20 Om To'g'ri javob: A) 5 Om ✔ 10. Tok yo'nalishi deb shartli ravishda qaysi yo'nalish qabul qilingan? A) Magnit kuch chiziqlari yo'nalishi B) Musbat zaryadlar harakati yo'nalishi C) Manfiy ionlar harakati yo'nalishi D) Erkin elektronlar harakati yo'nalishi To'g'ri javob: B) Musbat zaryadlar harakati yo'nalishi ✔ Bo'lim (BSB): Elektr maydon. Maydon kuchlanganligi 11. Elektrostatik muvozanat holatida o'tkazgich ichida maydon kuchlanganligi nimaga teng? A) Cheksizlikka B) Sirtidagi kuchlanganlikka C) Nolga D) Zaryad miqdoriga To'g'ri javob: C) Nolga ✔ 12. Massasi 1 mg, zaryadi 2 nC bo'lgan chang zarrasi vertikal elektr maydonda muvozanatda turibdi. Maydon kuchlanganligini toping. (g = 10 m/s²) A) 2500 N/C B) 5000 N/C C) 5·10⁶ N/C D) 500 N/C To'g'ri javob: B) 5000 N/C ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 530 13. Maydonning berilgan nuqtasidagi kuchlanganlik vektorining yo'nalishi qanday aniqlanadi? A) Manfiy sinov zaryadining tezligi yo'nalishi bo'yicha B) Doimo vertikal pastga C) Kuch chiziqlariga perpendikulyar yo'nalishda D) Musbat sinov zaryadiga ta'sir kuchi yo'nalishida To'g'ri javob: D) Musbat sinov zaryadiga ta'sir kuchi yo'nalishida✔ 14. Elektr maydon kuchlanganligining SI dagi birligi qaysi? A) C/N B) N/C C) V·m D) J·C To'g'ri javob: B) N/C ✔ Bo'lim (BSB): Elektr tokining ishi va quvvati. Joul–Lens qonuni 15. Elektr dvigatel 220 V kuchlanishda 5 A tok iste'mol qiladi. FIK 80 % bo'lsa, dvigatelning foydali quvvati qancha? A) 1100 W B) 35,2 W C) 220 W D) 880 W To'g'ri javob: D) 880 W ✔ 16. Elektr zanjirida saqlagich (predoxranitel) nima uchun qo'llaniladi? A) Zanjirdagi qarshilikni kamaytirish uchun B) Tok kuchini o'lchash uchun C) Kuchlanishni oshirish uchun D) Ortiqcha tokda zanjirni uzish uchun To'g'ri javob: D) Ortiqcha tokda zanjirni uzish uchun ✔ 17. Quvvati 2 kW bo'lgan isitgich 3 soat ishladi. U qancha elektr energiyasi sarfladi? A) 5 kW·soat B) 1,5 kW·soat C) 0,67 kW·soat D) 6 kW·soat To'g'ri javob: D) 6 kW·soat ✔ 18. 1 kW·soat necha joulga teng? A) 1000 J B) 3,6·10³ J C) 3,6·10⁶ J D) 6·10⁴ J To'g'ri javob: C) 3,6·10⁶ J ✔ 19. Turli qarshilikli ikki lampa parallel ulangan. Qaysi lampada ko'proq quvvat ajraladi? A) Manbadan uzoqroq turgan lampada B) Ikkalasida bir xil C) Qarshiligi kichik bo'lgan lampada D) Qarshiligi katta bo'lgan lampada To'g'ri javob: C) Qarshiligi kichik bo'lgan lampada ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 531 20. Qarshiligi 10 Om bo'lgan o'tkazgichdan 2 A tok 1 minut davomida o'tdi. Ajralgan issiqlik miqdorini toping. A) 2400 J B) 1,44·10⁵ J C) 1200 J D) 40 J To'g'ri javob: A) 2400 J✔ 21. Elektr tokining quvvati qaysi formula bilan hisoblanadi? A) P = I/U B) P = U·q C) P = U·I D) P = U·R To'g'ri javob: C) P = U·I ✔ Bo'lim (BSB): Elektr maydon potensiali. Potensiallar farqi 22. Proton 1000 V potensiallar farqida tezlatildi. Uning olgan kinetik energiyasini toping. (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 8·10⁻¹⁷ J B) 1,6·10⁻¹³ J C) 1,6·10⁻¹⁶ J D) 1,6·10⁻¹⁹ J To'g'ri javob: C) 1,6·10⁻¹⁶ J ✔ 23. Bir jinsli maydonda kuchlanganlik va kuchlanish orasidagi bog'lanish qaysi? (d – kuch chizig'i bo'ylab masofa) A) E = d/U B) E = U·q C) E = U/d D) E = U/d² To'g'ri javob: C) E = U/d ✔ 24. Maydonda 4 μC zaryadni ko'chirishda 8·10⁻⁴ J ish bajarildi. Nuqtalar orasidagi potensiallar farqini toping. A) 200 V B) 100 V C) 400 V D) 5 V To'g'ri javob: A) 200 V ✔ 25. Kvadrat uchlarida har biri 1 nC bo'lgan to'rtta bir xil zaryad joylashgan. Kvadrat markazidan uchigacha masofa 9 sm. Kvadrat markazidagi potensialni toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 100 V B) 0 V C) 400 V D) 4440 V To'g'ri javob: C) 400 V ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 532 Fizika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektr sig'imi. Kondensatorlar 1. Sig'imi 10 μF bo'lgan kondensator 200 V kuchlanishgacha zaryadlangan. Uning energiyasini toping. A) 0,2 J B) 0,001 J C) 0,4 J D) 0,1 J To'g'ri javob: A) 0,2 J✔ 2. Sig'imlari 2 μF va 3 μF bo'lgan kondensatorlar ketma-ket ulanib, 100 V kuchlanishga ulandi. 2 μF li kondensatordagi kuchlanishni toping. A) 50 V B) 100 V C) 60 V D) 40 V To'g'ri javob: C) 60 V ✔ Bo'lim (BSB): O'zgarmas elektr toki. Zanjir qismi uchun Om qonuni 3. Ikki bir xil rezistor avval ketma-ket, so'ng parallel ulandi. Ketma-ket ulangandagi umumiy qarshilik paralleldagidan necha marta katta? A) 2 B) 1 C) 4 D) 8 To'g'ri javob: C) 4 ✔ 4. Zanjir qismi uchun Om qonuni qaysi? A) I = R/U B) I = U/R² C) I = U/R D) I = U²/R To'g'ri javob: C) I = U/R ✔ 5. Temperatura ortganda metall o'tkazgich qarshiligi qanday o'zgaradi? A) Nolga teng bo'ladi B) O'zgarmaydi C) Ortadi D) Kamayadi To'g'ri javob: C) Ortadi ✔ 6. Ikki o'tkazgich uchun tok kuchining kuchlanishga bog'liqlik grafiklari (volt-amper xarakteristikalari) berilgan. Qaysi o'tkazgichning qarshiligi kichik? A) Ikkalasining qarshiligi har doim teng B) Grafigi koordinata boshidan o'tmaydigan o'tkazgichning C) Grafigi U o'qiga nisbatan tikroq ko'tarilgan o'tkazgichning D) Grafigi U o'qiga yaqinroq yotgan o'tkazgichning To'g'ri javob: C) Grafigi U o'qiga nisbatan tikroq ko'tarilgan o'tkazgichning ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 533 7. Qarshiliklari 10 Om va 15 Om bo'lgan rezistorlar parallel ulanib, 30 V kuchlanishga ulandi. Umumiy tok kuchini toping. A) 2 A B) 1,2 A C) 3 A D) 5 A To'g'ri javob: D) 5 A✔ 8. Uzunligi 100 m, ko'ndalang kesim yuzi 0,5 mm² bo'lgan mis simning qarshiligini toping. (ρ = 0,017 Om·mm²/m) A) 3,4 Om B) 1,7 Om C) 8,5·10⁻⁵ Om D) 0,85 Om To'g'ri javob: A) 3,4 Om ✔ 9. O'tkazgichning ko'ndalang kesimidan 2 minutda 60 C zaryad o'tdi. Tok kuchini toping. A) 0,5 A B) 30 A C) 120 A D) 2 A To'g'ri javob: A) 0,5 A ✔ 10. Voltmetr zanjirning o'lchanayotgan qismiga qanday ulanadi? A) Ixtiyoriy ravishda B) Parallel C) Ketma-ket D) Faqat manbaning ichiga To'g'ri javob: B) Parallel ✔ Bo'lim (BSB): Elektr maydon. Maydon kuchlanganligi 11. Nuqtaviy zaryadgacha masofa 2 marta oshirilsa, maydon kuchlanganligi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) 4 marta kamayadi C) 2 marta kamayadi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: B) 4 marta kamayadi ✔ 12. Elektr maydon kuch chiziqlari qanday yo'nalgan bo'ladi? A) Musbat zaryaddan chiqib, manfiy zaryadga kiradi B) Manfiy zaryaddan chiqib, musbat zaryadga kiradi C) Zaryad atrofida berk aylanalar hosil qiladi D) Doimo zaryadga parallel yo'nalgan To'g'ri javob: A) Musbat zaryaddan chiqib, manfiy zaryadga kiradi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 534 13. Nuqtaviy zaryaddan 10 sm masofada maydon kuchlanganligi 900 N/C. Zaryad miqdorini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 1·10⁻⁷ C B) 1·10⁻⁸ C C) 1·10⁻⁹ C D) 1·10⁻¹¹ C To'g'ri javob: C) 1·10⁻⁹ C✔ 14. Maydonlar superpozitsiyasi prinsipiga ko'ra bir necha zaryad hosil qilgan natijaviy maydon kuchlanganligi qanday topiladi? A) Kuchlanganliklarning vektor yig'indisi sifatida B) Eng katta zaryad maydon kuchlanganligiga teng deb C) Kuchlanganliklarning o'rta arifmetigi sifatida D) Kuchlanganliklar modullarining ko'paytmasi sifatida To'g'ri javob: A) Kuchlanganliklarning vektor yig'indisi sifatida ✔ Bo'lim (BSB): Elektr tokining ishi va quvvati. Joul–Lens qonuni 15. Elektr energiyasini uzoq masofalarga uzatishda yuqori kuchlanish ishlatilishining sababi nima? A) Tok kuchi kamayib, simlarda issiqlik yo'qotishlari kamayadi B) Iste'molchilarga yuqori kuchlanish kerak bo'ladi C) Simlar qarshiligi ortadi D) Tok kuchi ortib, energiya tezroq yetib boradi To'g'ri javob: A) Tok kuchi kamayib, simlarda issiqlik yo'qotishlari kamayadi ✔ 16. Tok o'tganda o'tkazgichda ajraladigan issiqlik miqdori qonunini kimlar bir-biridan mustaqil aniqlagan? A) Joul va Lens B) Amper va Ersted C) Kulon va Faradey D) Om va Kirxgof To'g'ri javob: A) Joul va Lens ✔ 17. Quvvatning SI dagi birligi qaysi? A) Vatt B) Kilovatt-soat C) Joul D) Amper To'g'ri javob: A) Vatt ✔ 18. Turli qarshilikli ikki lampa ketma-ket ulangan. Qaysi lampada ko'proq quvvat ajraladi? A) Manbaga yaqin turgan lampada B) Qarshiligi katta bo'lgan lampada C) Ikkalasida bir xil D) Qarshiligi kichik bo'lgan lampada To'g'ri javob: B) Qarshiligi katta bo'lgan lampada ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 535 19. 220 V kuchlanishda lampadan 0,5 A tok o'tmoqda. Lampaning quvvatini toping. A) 440 W B) 220 W C) 110 W D) 55 W To'g'ri javob: C) 110 W✔ 20. Quvvati 60 W bo'lgan lampa 10 minut ichida qancha elektr energiyasi sarflaydi? A) 3600 J B) 36000 J C) 6 J D) 600 J To'g'ri javob: B) 36000 J ✔ 21. 220 V kuchlanishda ishlaydigan 1,5 kW quvvatli isitgichdan qanday tok o'tadi? A) 0,00682 A B) 6,82 A C) 3,3 A D) 0,147 A To'g'ri javob: B) 6,82 A ✔ Bo'lim (BSB): Elektr maydon potensiali. Potensiallar farqi 22. 4 nC zaryaddan 20 sm masofadagi nuqtaning potensialini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 1,8 V B) 900 V C) 180 V D) 360 V To'g'ri javob: C) 180 V ✔ 23. Elektron 100 V potensiallar farqini o'tganda qanday kinetik energiya oladi? (e = 1,6·10⁻¹⁹ C, boshlang'ich tezlik nolga teng) A) 8·10⁻¹⁸ J B) 1,6·10⁻¹⁷ J C) 1,6·10⁻¹⁵ J D) 1,6·10⁻²⁰ J To'g'ri javob: B) 1,6·10⁻¹⁷ J ✔ 24. +2 nC va −1 nC zaryadlar orasidagi masofa 20 sm. Ularni tutashtiruvchi kesma o'rtasidagi nuqtaning potensialini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 45 V B) 270 V C) 90 V D) 900 V To'g'ri javob: C) 90 V ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 536 25. Yassi kondensator qoplamalari orasidagi kuchlanish 12 V, masofa 4 mm. Qoplamalar orasidagi maydon kuchlanganligini toping. A) 3 V/m B) 300 V/m C) 3000 V/m D) 0,048 V/m To'g'ri javob: C) 3000 V/m✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 537 Fizika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektr sig'imi. Kondensatorlar 1. 1 pikofarad (pF) necha faradga teng? A) 10⁻⁹ F B) 10⁻³ F C) 10⁻¹² F D) 10⁻⁶ F To'g'ri javob: C) 10⁻¹² F✔ 2. Havo kondensatori qoplamalari orasi dielektrik singdiruvchanligi ε bo'lgan dielektrik bilan to'ldirilsa, sig'im qanday o'zgaradi? A) ε² marta ortadi B) O'zgarmaydi C) ε marta ortadi D) ε marta kamayadi To'g'ri javob: C) ε marta ortadi ✔ 3. Sig'imlari 2 μF va 3 μF bo'lgan kondensatorlar ketma-ket ulanib, 100 V kuchlanishga ulandi. Har bir kondensatordagi zaryadni toping. A) 2·10⁻⁴ C B) 1,2·10⁻⁴ C C) 5·10⁻⁴ C D) 3·10⁻⁴ C To'g'ri javob: B) 1,2·10⁻⁴ C ✔ 4. Zaryadlangan havo kondensatori manbadan uzildi va qoplamalari orasi ε = 2 bo'lgan dielektrik bilan to'ldirildi. Kuchlanish va energiya qanday o'zgaradi? A) Ikkalasi ham 2 marta ortadi B) Kuchlanish 2 marta kamayadi, energiya o'zgarmaydi C) Kuchlanish o'zgarmaydi, energiya 4 marta ortadi D) Ikkalasi ham 2 marta kamayadi To'g'ri javob: D) Ikkalasi ham 2 marta kamayadi ✔ Bo'lim (BSB): O'zgarmas elektr toki. Zanjir qismi uchun Om qonuni 5. 0 °C da o'tkazgich qarshiligi 10 Om. Qarshilikning temperatura koeffitsiyenti 0,004 K⁻¹ bo'lsa, 100 °C dagi qarshiligini toping. A) 14 Om B) 7,14 Om C) 4 Om D) 10,4 Om To'g'ri javob: A) 14 Om ✔ 6. 2 Om li rezistor parallel ulangan 6 Om va 3 Om li rezistorlarga ketma-ket ulangan. Zanjirning umumiy qarshiligini toping. A) 4 Om B) 11 Om C) 1,5 Om D) 2,67 Om To'g'ri javob: A) 4 Om ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 538 7. Ichki qarshiligi 0,9 Om bo'lgan ampermetrning o'lchash chegarasini 10 marta oshirish uchun qanday qarshilikli shunt ulash kerak? A) 8,1 Om B) 0,09 Om C) 9 Om D) 0,1 Om To'g'ri javob: D) 0,1 Om✔ Bo'lim (BSB): Elektr maydon. Maydon kuchlanganligi 8. Kuchlanganligi 5000 N/C bo'lgan maydonda 2 μC zaryadga qanday kuch ta'sir qiladi? A) 2,5 N B) 0,0025 N C) 1 N D) 0,01 N To'g'ri javob: D) 0,01 N ✔ 9. Bir jinsli elektr maydonning kuch chiziqlari qanday bo'ladi? A) Kesishuvchi egri chiziqlar B) Konsentrik aylanalar C) Bir nuqtadan tarqaluvchi nurlar D) Parallel va bir xil zichlikda To'g'ri javob: D) Parallel va bir xil zichlikda ✔ 10. 9 nC zaryaddan 30 sm masofada, dielektrik singdiruvchanligi 2 bo'lgan muhitda maydon kuchlanganligini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 135 N/C B) 900 N/C C) 1800 N/C D) 450 N/C To'g'ri javob: D) 450 N/C ✔ 11. Bir jinsli dielektrik (dielektrik singdiruvchanligi ε) ichida nuqtaviy zaryad maydon kuchlanganligi vakuumdagiga nisbatan qanday bo'ladi? A) O'zgarmaydi B) ε marta katta C) ε marta kichik D) ε² marta kichik To'g'ri javob: C) ε marta kichik ✔ 12. +2 nC va −2 nC zaryadlar orasidagi masofa 20 sm. Ular orasidagi kesma o'rtasida maydon kuchlanganligini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 900 N/C B) 3600 N/C C) 0 N/C D) 1800 N/C To'g'ri javob: B) 3600 N/C ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 539 13. Nuqtaviy zaryad maydonining kuchlanganligi qaysi formula bilan topiladi? A) E = k·|q|/r² B) E = k·q²/r C) E = k·|q|/r D) E = k·r/|q| To'g'ri javob: A) E = k·|q|/r²✔ 14. Zaryadlangan o'tkazgich sharning tashqarisidagi maydoni qanday hisoblanadi? A) Har doim nolga teng deb B) Bir jinsli maydon kabi C) Shar markazida joylashgan shunday nuqtaviy zaryad maydoni kabi D) Shar sirtidagi bitta nuqtadagi zaryad maydoni kabi To'g'ri javob: C) Shar markazida joylashgan shunday nuqtaviy zaryad maydoni kabi ✔ 15. Elektr maydon kuch chiziqlari haqida to'g'ri fikrni toping. A) Ular faqat manfiy zaryaddan chiqadi B) Ular hech qachon kesishmaydi C) Ular o'tkazgich ichidan o'tadi D) Ular doimo berk bo'ladi To'g'ri javob: B) Ular hech qachon kesishmaydi ✔ 16. Kuchlanganligi 1000 N/C bo'lgan bir jinsli maydonda elektron qanday tezlanish oladi? (e = 1,6·10⁻¹⁹ C, m = 9,1·10⁻³¹ kg) A) 1,76·10¹⁴ m/s² B) 9,58·10¹⁰ m/s² C) 5,69·10⁻⁹ m/s² D) 1,76·10¹¹ m/s² To'g'ri javob: A) 1,76·10¹⁴ m/s² ✔ Bo'lim (BSB): Elektr tokining ishi va quvvati. Joul–Lens qonuni 17. Qarshiligi 20 Om bo'lgan rezistor 10 V kuchlanishga ulandi. Rezistorda ajralayotgan quvvatni toping. A) 5 W B) 2 W C) 200 W D) 0,5 W To'g'ri javob: A) 5 W ✔ 18. 220 V kuchlanishga mo'ljallangan lampaning quvvati 100 W. Ish rejimida lampa qarshiligini toping. A) 2,2 Om B) 0,455 Om C) 45,5 Om D) 484 Om To'g'ri javob: D) 484 Om ✔ 19. Zanjir qismida elektr tokining ishi qaysi formula bilan hisoblanadi? A) A = U·t/I B) A = U·I/R C) A = I·R·t D) A = U·I·t To'g'ri javob: D) A = U·I·t ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 540 20. Quvvati 2000 W bo'lgan choynak 7 minutda 2 kg suvni 20 °C dan 70 °C gacha isitdi. Choynakning FIK ni toping. (c = 4200 J/(kg·K)) A) 25 % B) 50 % C) 70 % D) 100 % To'g'ri javob: B) 50 %✔ 21. Quvvati 1000 W bo'lgan elektr choynakda 1 kg suv 20 °C dan 100 °C gacha qancha vaqtda isiydi? (c = 4200 J/(kg·K), yo'qotishlar yo'q) A) 84 s B) 5,6 s C) 336 s D) 420 s To'g'ri javob: C) 336 s ✔ Bo'lim (BSB): Elektr maydon potensiali. Potensiallar farqi 22. Elektr maydon kuch chiziqlari ekvipotensial sirtlarga nisbatan qanday yo'nalgan? A) Perpendikulyar B) Parallel C) Ixtiyoriy burchak ostida D) 45° burchak ostida To'g'ri javob: A) Perpendikulyar ✔ 23. Elektr maydon potensialining ta'rifi qaysi? A) φ = W·t B) φ = F/q C) φ = W/q D) φ = q/W To'g'ri javob: C) φ = W/q ✔ 24. Kuchlanganligi 200 V/m bo'lgan bir jinsli maydonda kuch chizig'i bo'ylab 5 sm masofadagi nuqtalar orasidagi kuchlanishni toping. A) 1000 V B) 4000 V C) 10 V D) 40 V To'g'ri javob: C) 10 V ✔ 25. Tezligi 2·10⁶ m/s bo'lgan elektronni to'xtatish uchun u qanday tormozlovchi potensiallar farqidan o'tishi kerak? (e = 1,6·10⁻¹⁹ C, m = 9,1·10⁻³¹ kg) A) 22,8 V B) 5,69·10⁻⁶ V C) 45,5 V D) 11,4 V To'g'ri javob: D) 11,4 V ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 541 Fizika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektr sig'imi. Kondensatorlar 1. Kondensator manbaga ulangan holda qoplamalari orasidagi masofa kamaytirildi. Uning kuchlanishi va zaryadi qanday o'zgaradi? A) Kuchlanish o'zgarmaydi, zaryad ortadi B) Kuchlanish o'zgarmaydi, zaryad kamayadi C) Kuchlanish kamayadi, zaryad kamayadi D) Kuchlanish ortadi, zaryad o'zgarmaydi To'g'ri javob: A) Kuchlanish o'zgarmaydi, zaryad ortadi✔ 2. Yassi kondensatorning sig'imi quyidagilardan qaysi biriga bog'liq emas? A) Qoplamalar orasidagi masofaga B) Qoplamalar orasidagi dielektrikka C) Qoplamalar yuziga D) Qoplamalardagi zaryad miqdoriga To'g'ri javob: D) Qoplamalardagi zaryad miqdoriga ✔ 3. Yassi kondensator qoplamalari orasidagi masofa 2 marta oshirilsa, uning sig'imi qanday o'zgaradi? A) 4 marta kamayadi B) 2 marta kamayadi C) 2 marta ortadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: B) 2 marta kamayadi ✔ 4. Sig'imi 5 μF bo'lgan kondensator energiyasi 0,1 J. Kondensatordagi kuchlanishni toping. A) 141 V B) 40000 V C) 200 V D) 20000 V To'g'ri javob: C) 200 V ✔ 5. Yassi havo kondensatori qoplamalarining yuzi 0,01 m², ular orasidagi masofa 1 mm. Kondensator sig'imini toping. (ε₀ = 8,85·10⁻¹² F/m) A) 8,85·10⁻¹⁴ F B) 8,85·10⁻⁹ F C) 8,85·10⁻¹¹ F D) 8,85·10⁻¹³ F To'g'ri javob: C) 8,85·10⁻¹¹ F ✔ 6. Kondensatorlar texnikada asosan nima maqsadda qo'llaniladi? A) Elektr energiyasini mexanik energiyaga aylantirish uchun B) Magnit maydon hosil qilish uchun C) Tok kuchini o'lchash uchun D) Elektr zaryadi va energiyasini to'plash uchun To'g'ri javob: D) Elektr zaryadi va energiyasini to'plash uchun ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 542 7. Zaryadlangan kondensator manbadan uzilib, qoplamalari orasidagi masofa oshirildi. Uning zaryadi va kuchlanishi qanday o'zgaradi? A) Zaryad kamayadi, kuchlanish o'zgarmaydi B) Zaryad o'zgarmaydi, kuchlanish ortadi C) Zaryad ortadi, kuchlanish kamayadi D) Ikkalasi ham o'zgarmaydi To'g'ri javob: B) Zaryad o'zgarmaydi, kuchlanish ortadi✔ Bo'lim (BSB): O'zgarmas elektr toki. Zanjir qismi uchun Om qonuni 8. Ketma-ket ulangan o'tkazgichlarda qaysi kattalik barcha o'tkazgichlar uchun bir xil bo'ladi? A) Qarshilik B) Kuchlanish C) Tok kuchi D) Quvvat To'g'ri javob: C) Tok kuchi ✔ 9. Qarshiliklari 2 Om va 3 Om bo'lgan rezistorlar ketma-ket ulanib, 10 V kuchlanishga ulandi. 3 Om li rezistordagi kuchlanishni toping. A) 10 V B) 5 V C) 4 V D) 6 V To'g'ri javob: D) 6 V ✔ 10. O'tkazgichdan 1,6 A tok o'tmoqda. Ko'ndalang kesimdan 1 s da nechta elektron o'tadi? (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 2,56·10⁻¹⁹ B) 6,25·10¹⁸ C) 1,6·10¹⁹ D) 1·10¹⁹ To'g'ri javob: D) 1·10¹⁹ ✔ 11. Ichki qarshiligi 1000 Om bo'lgan voltmetrning o'lchash chegarasini 5 marta oshirish uchun unga qanday qo'shimcha qarshilik ketma-ket ulash kerak? A) 5000 Om B) 4000 Om C) 200 Om D) 250 Om To'g'ri javob: B) 4000 Om ✔ 12. Tok kuchining ta'rifi qaysi formula bilan ifodalanadi? A) I = t/q B) I = U·R C) I = q·U D) I = q/t To'g'ri javob: D) I = q/t ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 543 13. Qarshiligi 440 Om bo'lgan lampadan 0,5 A tok o'tmoqda. Lampadagi kuchlanishni toping. A) 110 V B) 880 V C) 220 V D) 440 V To'g'ri javob: C) 220 V✔ Bo'lim (BSB): Elektr maydon. Maydon kuchlanganligi 14. Nuqtaviy zaryaddan 10 sm va 30 sm masofadagi nuqtalarda maydon kuchlanganliklari nisbati E₁/E₂ nechaga teng? A) 27 B) 9 C) 3 D) 1/3 To'g'ri javob: B) 9 ✔ 15. +q va +4q zaryadlar orasidagi masofa 30 sm. Ularni tutashtiruvchi kesmada +q zaryaddan qanday masofada maydon kuchlanganligi nolga teng? A) 10 sm B) 20 sm C) 7,5 sm D) 15 sm To'g'ri javob: A) 10 sm ✔ Bo'lim (BSB): Elektr tokining ishi va quvvati. Joul–Lens qonuni 16. Isitgich spirali ikkiga bo'linib, bir yarmi o'sha kuchlanishga ulandi. Isitgich quvvati qanday o'zgaradi? A) 2 marta ortadi B) 4 marta ortadi C) 2 marta kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: A) 2 marta ortadi ✔ 17. 220 V, 100 W ga mo'ljallangan lampa 110 V kuchlanishga ulandi. Lampa quvvati qancha bo'ladi? (qarshilik o'zgarmas) A) 100 W B) 12,5 W C) 50 W D) 25 W To'g'ri javob: D) 25 W ✔ 18. Qarshiliklari 10 Om va 20 Om bo'lgan rezistorlar parallel ulanib, 20 V kuchlanishga ulandi. Ularda ajraladigan quvvatlar nisbati P₁/P₂ nechaga teng? A) 1 B) 0,5 C) 2 D) 4 To'g'ri javob: C) 2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 544 Bo'lim (BSB): Elektr maydon potensiali. Potensiallar farqi 19. 1 elektronvolt (eV) necha joulga teng? A) 9,1·10⁻³¹ J B) 1 J C) 1,6·10⁻¹⁹ J D) 6,25·10¹⁸ J To'g'ri javob: C) 1,6·10⁻¹⁹ J✔ 20. Elektrostatik maydonda zaryadni berk trayektoriya bo'ylab ko'chirishda maydon kuchlari bajargan ish nimaga teng? A) Trayektoriya yuzasiga B) Nolga C) Trayektoriya uzunligiga proporsional qiymatga D) Zaryad va kuchlanganlik ko'paytmasiga To'g'ri javob: B) Nolga ✔ 21. Nuqtaviy zaryadgacha bo'lgan masofa 3 marta oshirilsa, maydon potensiali qanday o'zgaradi? A) 3 marta ortadi B) 9 marta kamayadi C) 3 marta kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: C) 3 marta kamayadi ✔ 22. Zaryadlangan o'tkazgich shar ichidagi nuqtalarning potensiali haqida to'g'ri fikr qaysi? A) Har bir nuqtada sirt potensialiga teng B) Nolga teng C) Markazga yaqinlashgan sari ortadi D) Markazga yaqinlashgan sari kamayadi To'g'ri javob: A) Har bir nuqtada sirt potensialiga teng ✔ 23. Ekvipotensial sirt bo'ylab zaryad ko'chirilganda maydon kuchlari bajargan ish nimaga teng? A) Maksimal qiymatga B) Zaryad kvadratiga C) Nolga D) q·φ ga To'g'ri javob: C) Nolga ✔ 24. 3 μC zaryad potensiali 300 V bo'lgan nuqtadan potensiali 100 V bo'lgan nuqtaga ko'chirildi. Maydon kuchlarining ishini toping. A) 9·10⁻⁴ J B) 0,0012 J C) 6·10⁻⁴ J D) 3·10⁻⁴ J To'g'ri javob: C) 6·10⁻⁴ J ✔ 25. Har biri 1 μC bo'lgan ikki nuqtaviy zaryad bir-biridan 10 sm masofada turibdi. Ularning o'zaro ta'sir potensial energiyasini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 0,045 J B) 0,9 J C) 180 J D) 0,09 J To'g'ri javob: D) 0,09 J ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 545 Fizika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektr sig'imi. Kondensatorlar 1. Elektr sig'imining SI dagi birligi qaysi? A) Tesla B) Veber C) Genri D) Farad To'g'ri javob: D) Farad✔ 2. Kondensatordagi kuchlanish 2 marta oshirilsa, uning energiyasi qanday o'zgaradi? A) 4 marta ortadi B) O'zgarmaydi C) 2 marta kamayadi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: A) 4 marta ortadi ✔ 3. Sig'imlari 2 μF va 3 μF bo'lgan kondensatorlar parallel ulandi. Batareya sig'imini toping. A) 5 μF B) 6 μF C) 1,2 μF D) 2,5 μF To'g'ri javob: A) 5 μF ✔ 4. Yassi kondensatorning sig'imi qaysi formula bilan hisoblanadi? A) C = S/(εε₀) B) C = εε₀·S·d² C) C = εε₀d/S D) C = εε₀S/d To'g'ri javob: D) C = εε₀S/d ✔ 5. Sig'imi 2 μF bo'lgan kondensatorning zaryadi 4·10⁻⁴ C. Uning energiyasini toping. A) 4·10⁻¹⁰ J B) 100 J C) 0,08 J D) 0,04 J To'g'ri javob: D) 0,04 J ✔ 6. Sig'imlari 3 μF va 6 μF bo'lgan kondensatorlar ketma-ket ulandi. Batareya sig'imini toping. A) 2 μF B) 4,5 μF C) 9 μF D) 18 μF To'g'ri javob: A) 2 μF ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 546 Bo'lim (BSB): O'zgarmas elektr toki. Zanjir qismi uchun Om qonuni 7. Sim hajmini o'zgartirmasdan cho'zilib, uzunligi 2 marta oshirildi. Uning qarshiligi qanday o'zgaradi? A) 2 marta ortadi B) 4 marta ortadi C) 2 marta kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: B) 4 marta ortadi✔ 8. O'tkazgichda elektr toki mavjud bo'lishi uchun qanday shartlar bajarilishi kerak? A) Faqat o'tkazgichning yuqori temperaturasi B) Faqat magnit maydon bo'lishi C) Erkin zaryad tashuvchilar va elektr maydon bo'lishi D) O'tkazgich ichida maydon bo'lmasligi To'g'ri javob: C) Erkin zaryad tashuvchilar va elektr maydon bo'lishi ✔ 9. Qarshiliklari 6 Om va 3 Om bo'lgan rezistorlar parallel ulandi. Umumiy qarshilikni toping. A) 18 Om B) 2 Om C) 9 Om D) 4,5 Om To'g'ri javob: B) 2 Om ✔ 10. Tok kuchining SI dagi birligi qaysi? A) Volt B) Om C) Kulon D) Amper To'g'ri javob: D) Amper ✔ Bo'lim (BSB): Elektr maydon. Maydon kuchlanganligi 11. Elektrostatik himoyaning (Faradey to'ri) ishlash asosi nima? A) Berk o'tkazgich ichida tashqi elektr maydon bo'lmaydi B) Metall to'r ichida maydon kuchayadi C) To'r magnit maydonni elektr maydonga aylantiradi D) Metall to'r elektr zaryadlarini yutib yuboradi To'g'ri javob: A) Berk o'tkazgich ichida tashqi elektr maydon bo'lmaydi ✔ 12. Bir xil ishorali teng ikki nuqtaviy zaryadni tutashtiruvchi kesma o'rtasida maydon kuchlanganligi qanday bo'ladi? A) Eng katta qiymatga ega B) Bitta zaryad maydonidan 4 marta katta C) Nolga teng D) Bitta zaryad maydonidan 2 marta katta To'g'ri javob: C) Nolga teng ✔ 13. Elektr maydon kuchlanganligi qanday kattalik? A) O'lchamsiz kattalik B) Faqat musbat skalyar C) Skalyar kattalik D) Vektor kattalik To'g'ri javob: D) Vektor kattalik ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 547 14. Elektr maydon kuchlanganligining ta'rifi qaysi formula bilan ifodalanadi? A) E = F/q B) E = q/F C) E = F/r² D) E = F·r To'g'ri javob: A) E = F/q✔ 15. 4 nC zaryaddan 30 sm masofadagi nuqtada maydon kuchlanganligini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 400 N/C B) 120 N/C C) 800 N/C D) 40 N/C To'g'ri javob: A) 400 N/C ✔ 16. Kuchlanganligi 2·10⁴ N/C bo'lgan maydonda protonga ta'sir etuvchi kuchni toping. (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 1,6·10⁻¹⁹ N B) 1,25·10²³ N C) 3,2·10⁻¹² N D) 3,2·10⁻¹⁵ N To'g'ri javob: D) 3,2·10⁻¹⁵ N ✔ Bo'lim (BSB): Elektr tokining ishi va quvvati. Joul–Lens qonuni 17. 220 V ga mo'ljallangan 60 W va 100 W li lampalar ketma-ket ulanib, 220 V tarmoqqa ulandi. Qaysi lampa yorqinroq yonadi? A) 60 W li lampa B) 100 W li lampa C) Ikkalasi ham yonmaydi D) Ikkalasi bir xil To'g'ri javob: A) 60 W li lampa ✔ 18. Joul–Lens qonuni qaysi formula bilan ifodalanadi? A) Q = I·R·t² B) Q = I²·R·t C) Q = I·R²·t D) Q = R·t/I² To'g'ri javob: B) Q = I²·R·t ✔ 19. Quvvati 100 W bo'lgan lampa har kuni 5 soatdan 30 kun yondi. U qancha energiya sarfladi? A) 150 kW·soat B) 0,5 kW·soat C) 3 kW·soat D) 15 kW·soat To'g'ri javob: D) 15 kW·soat ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 548 Bo'lim (BSB): Elektr maydon potensiali. Potensiallar farqi 20. Potensialning SI dagi birligi qaysi? A) Vatt B) Kulon C) Amper D) Volt To'g'ri javob: D) Volt✔ 21. Nuqtaviy zaryad maydonining potensiali qaysi formula bilan topiladi? A) φ = k·q/r² B) φ = k·q/r C) φ = k·q²/r D) φ = k·r/q To'g'ri javob: B) φ = k·q/r ✔ 22. Radiusi 10 sm bo'lgan o'tkazgich shar 10 nC zaryadga ega. Shar sirtining potensialini toping. (k = 9·10⁹ N·m²/C²) A) 900 V B) 0 V C) 450 V D) 9000 V To'g'ri javob: A) 900 V ✔ 23. Tinch holatdagi elektron 100 V potensiallar farqida tezlatildi. Uning oxirgi tezligini toping. (e = 1,6·10⁻¹⁹ C, m = 9,1·10⁻³¹ kg) A) 5,93·10⁶ m/s B) 4,19·10⁶ m/s C) 3,52·10¹³ m/s D) 1,38·10⁵ m/s To'g'ri javob: A) 5,93·10⁶ m/s ✔ 24. 2 μC zaryadni potensiallar farqi 500 V bo'lgan nuqtalar orasida ko'chirishda maydon qancha ish bajaradi? A) 5·10⁻⁴ J B) 0,001 J C) 0,002 J D) 0,01 J To'g'ri javob: B) 0,001 J ✔ 25. Kuch chiziqlari yo'nalishi bo'yicha harakatlanganda maydon potensiali qanday o'zgaradi? A) Avval ortib, so'ng kamayadi B) Ortadi C) Kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: C) Kamayadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 549 Fizika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Magnit maydon. Magnit induksiya. Amper kuchi 1. Elektr dvigatelining ishlash prinsipi nimaga asoslangan? A) Termoelektron emissiyaga B) Elektrolizga C) Elektr zaryadlarining Kulon bo'yicha tortishishiga D) Magnit maydonda tokli ramkaga Amper kuchlari ta'sir qilishiga To'g'ri javob: D) Magnit maydonda tokli ramkaga Amper kuchlari ta'sir qilishiga✔ 2. Magnit maydonni nima hosil qiladi? A) Faqat tinch turgan zaryadlar B) Faqat neytral jismlar C) Harakatdagi zaryadlar va magnitlar D) Faqat gravitatsion maydon To'g'ri javob: C) Harakatdagi zaryadlar va magnitlar ✔ 3. Uzunligi 10 sm bo'lgan o'tkazgichdan 3 A tok o'tganda unga induksiya chiziqlariga perpendikulyar holatda 0,15 N kuch ta'sir qildi. Maydon induksiyasini toping. A) 0,5 T B) 0,005 T C) 0,045 T D) 0,05 T To'g'ri javob: A) 0,5 T ✔ 4. Yuzi 0,01 m² bo'lgan ramkadan 2 A tok o'tmoqda. Ramka tekisligi induksiyasi 0,2 T bo'lgan maydon chiziqlariga parallel. Ramkaga ta'sir qiluvchi kuch momentini toping. A) 0 N·m B) 0,004 N·m C) 0,4 N·m D) 0,002 N·m To'g'ri javob: B) 0,004 N·m ✔ 5. O'tkazgichdagi tok kuchi 2 marta oshirilib, maydondagi uzunligi 2 marta kamaytirilsa, Amper kuchi qanday o'zgaradi? A) 4 marta kamayadi B) 4 marta ortadi C) O'zgarmaydi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: C) O'zgarmaydi ✔ 6. Quyidagi moddalardan qaysilari ferromagnetiklar hisoblanadi? A) Mis, alyuminiy, oltin B) Shisha, rezina, plastmassa C) Kumush, simob, qo'rg'oshin D) Temir, nikel, kobalt To'g'ri javob: D) Temir, nikel, kobalt ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 550 Bo'lim (BSB): Elektrolitlarda, gazlarda va vakuumda elektr toki 7. Termoelektron emissiya deb nimaga aytiladi? A) Qizigan metalldan elektronlar chiqishiga B) Gaz molekulalarining ionlashishiga C) Yorug'lik ta'sirida metallning qizishiga D) Elektrolitda ionlar hosil bo'lishiga To'g'ri javob: A) Qizigan metalldan elektronlar chiqishiga✔ 8. Vakuumda elektr toki qanday zarralar oqimidan iborat? A) Neytral molekulalar B) Kovaklar C) Katoddan chiqqan elektronlar D) Musbat va manfiy ionlar To'g'ri javob: C) Katoddan chiqqan elektronlar ✔ 9. Plazma deb nimaga aytiladi? A) Sof yarimo'tkazgichga B) O'ta o'tkazgich holatidagi metallga C) Juda past temperaturadagi suyuqlikka D) Kuchli ionlashgan gazga To'g'ri javob: D) Kuchli ionlashgan gazga ✔ 10. Kumushning elektrokimyoviy ekvivalentini toping. (M = 0,108 kg/mol, n = 1, F = 96500 C/mol) A) 5,6·10⁻⁷ kg/C B) 1,12·10⁻⁶ kg/C C) 8,94·10⁵ kg/C D) 1,04·10⁻⁶ kg/C To'g'ri javob: B) 1,12·10⁻⁶ kg/C ✔ 11. Zarb ionlanishi sodir bo'lishi uchun elektron erkin yugurish yo'lida qanday energiya olishi kerak? A) Ionlash energiyasidan kam bo'lmagan energiya B) Faqat yorug'lik kvanti energiyasi C) Nolga teng energiya D) Ionlash energiyasidan juda kam energiya To'g'ri javob: A) Ionlash energiyasidan kam bo'lmagan energiya ✔ 12. Chaqmoq gazdagi qanday razryad turiga misol bo'ladi? A) Yoy razryadi B) Toj razryadi C) Miltillovchi razryad D) Uchqun razryadi To'g'ri javob: D) Uchqun razryadi ✔ 13. Toj razryadi ko'pincha qayerda kuzatiladi? A) Quruq batareya ichida B) Yuqori kuchlanishli simlar atrofida C) Uy elektr rozetkasida D) Elektrolit eritmasida To'g'ri javob: B) Yuqori kuchlanishli simlar atrofida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 551 Bo'lim (BSB): Metallarda va yarimo'tkazgichlarda elektr toki 14. O'ta o'tkazuvchanlik hodisasini birinchi bo'lib simobda kim kashf etgan? A) Mayk Faradey B) Kamerling-Onnes C) Georg Om D) Emiliy Lens To'g'ri javob: B) Kamerling-Onnes✔ 15. p–n o'tishning asosiy xossasi qaysi? A) Tokni ikki yo'nalishda bir xil o'tkazadi B) Kuchlanishni oshiradi C) Tokni umuman o'tkazmaydi D) Tokni asosan bir yo'nalishda o'tkazadi To'g'ri javob: D) Tokni asosan bir yo'nalishda o'tkazadi ✔ Bo'lim (BSB): Lorens kuchi. Zaryadli zarralarning magnit maydonda harakati 16. Zaryadli zarra magnit maydonda harakatlanganda uning kinetik energiyasi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Maydon induksiyasiga proporsional ortadi C) Kamayadi D) Ortadi To'g'ri javob: A) O'zgarmaydi ✔ 17. Zaryadli zarra tezligi induksiya chiziqlari bilan o'tkir burchak tashkil etsa (0° < α < 90°), zarra trayektoriyasi qanday bo'ladi? A) Ellips B) To'g'ri chiziq C) Vint chiziq (spiral) D) Aylana To'g'ri javob: C) Vint chiziq (spiral) ✔ 18. Bir xil tezlikdagi proton va elektron bir xil magnit maydonga bir xil yo'nalishda uchib kirdi. Ular qanday og'adi? A) Qarama-qarshi tomonlarga B) Ikkalasi ham maydon bo'ylab tezlashadi C) Bir tomonga D) Og'ishmaydi To'g'ri javob: A) Qarama-qarshi tomonlarga ✔ 19. Induksiyasi 0,5 T bo'lgan maydonda protonning aylanish davrini toping. (m = 1,67·10⁻²⁷ kg, e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 2,09·10⁻⁸ s B) 1,31·10⁻⁷ s C) 2,62·10⁻⁷ s D) 6,56·10⁻⁸ s To'g'ri javob: B) 1,31·10⁻⁷ s ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 552 20. Elektron 10⁷ m/s tezlik bilan induksiyasi 0,1 T bo'lgan maydonga induksiya chiziqlariga perpendikulyar uchib kirdi. Lorens kuchini toping. (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 1,6·10⁻¹² N B) 1,6·10⁻²⁷ N C) 8·10⁻¹⁴ N D) 1,6·10⁻¹³ N To'g'ri javob: D) 1,6·10⁻¹³ N✔ Bo'lim (BSB): Elektr yurituvchi kuch. To'la zanjir uchun Om qonuni 21. U = − I·r bog'lanish grafigining og'ma qiyaligi (moduli) nimani ifodalaydi? ℰ A) EYuK ni B) Tashqi qarshilikni C) Manbaning ichki qarshiligini D) Qisqa tutashuv tokini To'g'ri javob: C) Manbaning ichki qarshiligini ✔ 22. To'la zanjir uchun Om qonuni qaysi? A) I = ·R/r² ℰ B) I = /(R + r) ℰ C) I = (R + r)/ ℰ D) I = /R ℰ To'g'ri javob: B) I = ∈/(R + r) ✔ 23. EYuK si 9 V, ichki qarshiligi 1 Om bo'lgan manbaga 8 Om li rezistor ulangan. Manba ichidagi kuchlanish tushuvini toping. A) 1 V B) 8 V C) 1,12 V D) 9 V To'g'ri javob: A) 1 V ✔ 24. Manba qutblaridagi kuchlanishning tok kuchiga bog'liqlik grafigi U(I) to'g'ri chiziqdan iborat. Bu grafik U o'qini qaysi nuqtada kesadi? A) U = I·R nuqtada B) U = 0 nuqtada C) U = r nuqtada D) U = nuqtada ℰ To'g'ri javob: D) U = ∈ nuqtada ✔ 25. EYuK si 1,5 V, ichki qarshiligi 0,5 Om bo'lgan uchta bir xil element ketma-ket ulanib, 3 Om li rezistorga ulandi. Zanjirdagi tok kuchini toping. A) 1,5 A B) 1 A C) 1,29 A D) 0,429 A To'g'ri javob: B) 1 A ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 553 Fizika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Magnit maydon. Magnit induksiya. Amper kuchi 1. Elektromagnit magnit maydonini kuchaytirish uchun nima qilish mumkin? A) Tok kuchini oshirish, temir o'zak kiritish B) Tok kuchini kamaytirish C) O'ramlar sonini kamaytirish D) Temir o'zakni olib, mis o'zak qo'yish To'g'ri javob: A) Tok kuchini oshirish, temir o'zak kiritish✔ 2. Tokli o'tkazgich magnit induksiya chiziqlariga parallel joylashgan. Unga ta'sir qiluvchi Amper kuchi nimaga teng? A) Eng katta qiymatga B) B·I·l ga C) B·I·l/2 ga D) Nolga To'g'ri javob: D) Nolga ✔ 3. Uzunligi 0,5 m bo'lgan g'altakda 500 ta o'ram bor, undan 2 A tok o'tmoqda. G'altak ichidagi magnit induksiyani toping. (μ₀ = 4π·10⁻⁷ T·m/A) A) 0,00126 T B) 6,28·10⁻⁴ T C) 0,00251 T D) 0,00503 T To'g'ri javob: C) 0,00251 T ✔ 4. To'g'ri tokli o'tkazgich atrofidagi magnit induksiya chiziqlarining yo'nalishi qaysi qoida bilan aniqlanadi? A) Kirxgof qoidasi B) Chap qo'l qoidasi C) Parma (o'ng vint) qoidasi D) Lens qoidasi To'g'ri javob: C) Parma (o'ng vint) qoidasi ✔ 5. Bir xil yo'nalishdagi toklar o'tayotgan ikki parallel o'tkazgich o'zaro qanday ta'sirlashadi? A) Tortishadi B) Itarishadi C) Bir-biriga perpendikulyar buriladi D) Ta'sirlashmaydi To'g'ri javob: A) Tortishadi ✔ 6. Kyuri temperaturasidan yuqori temperaturada ferromagnetik qanday o'zgaradi? A) O'ta o'tkazgich holatiga o'tadi B) Magnit xossalari yanada kuchayadi C) Yarimo'tkazgichga aylanadi D) Ferromagnetik xossalarini yo'qotadi To'g'ri javob: D) Ferromagnetik xossalarini yo'qotadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 554 Bo'lim (BSB): Elektrolitlarda, gazlarda va vakuumda elektr toki 7. Elektrolizda 1 A tok bilan katodda 0,66 g mis ajratish uchun qancha vaqt kerak? (k = 3,3·10⁻⁷ kg/C) A) 2000 s B) 5·10⁻⁴ s C) 33,3 s D) 2·10⁶ s To'g'ri javob: A) 2000 s✔ 8. Mis (M = 0,064 kg/mol, n = 2) elektrolizida 1930 s davomida katodda 3,2 g mis ajraldi. Tok kuchini toping. (F = 96500 C/mol) A) 1 A B) 2,5 A C) 5 A D) 10 A To'g'ri javob: C) 5 A ✔ 9. Elektrolitik dissotsiatsiya deb nimaga aytiladi? A) Elektrodda modda ajralishiga B) Gazning ionlashishiga C) Erituvchi ta'sirida molekulalarning ionlarga ajralishiga D) Ionlarning birikib neytral molekula hosil qilishiga To'g'ri javob: C) Erituvchi ta'sirida molekulalarning ionlarga ajralishiga ✔ 10. Gazlarda elektr tokini qanday zarralar hosil qiladi? A) Faqat neytral atomlar B) Ionlar va elektronlar C) Faqat protonlar D) Faqat kovaklar To'g'ri javob: B) Ionlar va elektronlar ✔ Bo'lim (BSB): Metallarda va yarimo'tkazgichlarda elektr toki 11. Metall o'tkazgichda elektronlarning tartibli harakat tezligi qanday? A) Bir necha km/s B) Tovush tezligiga teng C) Juda kichik (mm/s tartibida) D) Yorug'lik tezligiga teng To'g'ri javob: C) Juda kichik (mm/s tartibida) ✔ 12. 0 °C da qarshiligi 20 Om bo'lgan mis o'tkazgichning 50 °C dagi qarshiligini toping. (α = 0,004 K⁻¹) A) 24 Om B) 4 Om C) 16,7 Om D) 60 Om To'g'ri javob: A) 24 Om ✔ 13. Metallarda elektr tokini qanday zarralar hosil qiladi? A) Protonlar B) Manfiy ionlar C) Musbat ionlar D) Erkin elektronlar To'g'ri javob: D) Erkin elektronlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 555 Bo'lim (BSB): Lorens kuchi. Zaryadli zarralarning magnit maydonda harakati 14. Magnit maydonda aylana bo'ylab harakatlanayotgan zaryadli zarraning aylanish davri uning tezligiga qanday bog'liq? A) Tezlik kvadratiga proporsional B) Bog'liq emas C) Tezlikka teskari proporsional D) Tezlikka to'g'ri proporsional To'g'ri javob: B) Bog'liq emas✔ 15. Proton induksiyasi 0,5 T bo'lgan maydonda radiusi 20 sm bo'lgan aylana bo'ylab harakatlanmoqda. Proton tezligini toping. (m = 1,67·10⁻²⁷ kg, e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 9,58·10⁸ m/s B) 4,79·10⁶ m/s C) 9,58·10⁶ m/s D) 2,4·10⁸ m/s To'g'ri javob: C) 9,58·10⁶ m/s ✔ 16. Zaryadli zarra magnit induksiya chiziqlariga parallel uchib kirsa, qanday harakatlanadi? A) To'g'ri chiziqli tekis B) Vint chiziq bo'ylab C) Aylana bo'ylab D) Parabola bo'ylab To'g'ri javob: A) To'g'ri chiziqli tekis ✔ 17. Mass-spektrograf qanday maqsadda ishlatiladi? A) Elektr tokini o'lchash uchun B) Zarralarni massasiga ko'ra ajratish uchun C) Yorug'likni qutblash uchun D) Kuchlanishni oshirish uchun To'g'ri javob: B) Zarralarni massasiga ko'ra ajratish uchun ✔ 18. Zaryadli zarra bir jinsli magnit maydonga induksiya chiziqlariga perpendikulyar uchib kirsa, qanday trayektoriya bo'ylab harakatlanadi? A) Aylana B) Parabola C) To'g'ri chiziq D) Giperbola To'g'ri javob: A) Aylana ✔ 19. Qutb yog'dusi (qutb shafag'i) asosan qutb hududlarida kuzatilishiga sabab nima? A) Yer magnit maydoni zaryadli zarralarni qutblarga yo'naltiradi B) Qutblarda atmosfera bosimi yuqori C) Qutblarda havo temperaturasi juda past D) Qutblarda Quyosh nuri ko'proq tushadi To'g'ri javob: A) Yer magnit maydoni zaryadli zarralarni qutblarga yo'naltiradi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 556 Bo'lim (BSB): Elektr yurituvchi kuch. To'la zanjir uchun Om qonuni 20. EYuK si 24 V, ichki qarshiligi 2 Om bo'lgan manbaga 10 Om li rezistor ulangan. Manbaning to'liq quvvatini toping. A) 57,6 W B) 288 W C) 48 W D) 40 W To'g'ri javob: C) 48 W✔ 21. Tok manbaining elektr yurituvchi kuchi (EYuK) deb nimaga aytiladi? A) Elektr maydonning zaryadga ta'sir kuchiga B) Manbaning ichki qarshiligi kvadratiga C) Chet kuchlar ishining ko'chirilgan zaryadga nisbatiga D) Manba qutblari orasidagi tok kuchiga To'g'ri javob: C) Chet kuchlar ishining ko'chirilgan zaryadga nisbatiga ✔ 22. EYuK si 12 V, ichki qarshiligi 1 Om bo'lgan manbaga 5 Om li rezistor ulandi. Zanjirdagi tok kuchini toping. A) 2,4 A B) 2 A C) 3 A D) 12 A To'g'ri javob: B) 2 A ✔ 23. EYuK si 12 V, ichki qarshiligi 0,5 Om bo'lgan manbadan 2 A tok olinmoqda. Manba qutblaridagi kuchlanishni toping. A) 13 V B) 1 V C) 12 V D) 11 V To'g'ri javob: D) 11 V ✔ 24. EYuK si 1,5 V bo'lgan manbada chet kuchlar 3 J ish bajardi. Manba orqali qancha zaryad ko'chirilgan? A) 1,5 C B) 4,5 C C) 0,5 C D) 2 C To'g'ri javob: D) 2 C ✔ 25. EYuK si 2 V, ichki qarshiligi 1 Om bo'lgan ikkita bir xil element parallel ulanib, 3,5 Om li rezistorga ulandi. Zanjirdagi tok kuchini toping. A) 0,5 A B) 1 A C) 0,571 A D) 0,727 A To'g'ri javob: A) 0,5 A ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 557 Fizika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Magnit maydon. Magnit induksiya. Amper kuchi 1. Tokli o'tkazgichga magnit maydonda ta'sir qiluvchi Amper kuchi qaysi formula bilan topiladi? A) F = B·I·l·sinα B) F = B·I·l·cosα C) F = B·q·v·sinα D) F = B/(I·l) To'g'ri javob: A) F = B·I·l·sinα✔ 2. Massasi 10 g, uzunligi 20 sm bo'lgan o'tkazgich gorizontal holatda induksiyasi 0,25 T bo'lgan gorizontal magnit maydonda (chiziqlarga perpendikulyar) muallaq turibdi. O'tkazgichdagi tok kuchini toping. (g = 10 m/s²) A) 2 A B) 0,2 A C) 0,005 A D) 2000 A To'g'ri javob: A) 2 A ✔ 3. Magnitoelektrik tizimli o'lchov asboblari (ampermetr, voltmetr) ning ishlash prinsipi nimaga asoslangan? A) Tokli ramkaga Amper kuchlari ta'siriga B) Zaryadlangan jismlarning itarishishiga C) Tok o'tganda o'tkazgich qizishiga D) Elektrolizda modda ajralishiga To'g'ri javob: A) Tokli ramkaga Amper kuchlari ta'siriga ✔ 4. Magnit maydonning berilgan nuqtasidagi magnit induksiya vektorining yo'nalishi qanday aniqlanadi? A) Tok yo'nalishiga parallel B) Doimo vertikal yuqoriga C) Magnit strelka shimoliy qutbi ko'rsatgan yo'nalishda D) Magnit strelkaning janubiy qutbi ko'rsatgan yo'nalish bo'yicha To'g'ri javob: C) Magnit strelka shimoliy qutbi ko'rsatgan yo'nalishda ✔ 5. Induksiyasi 0,5 T bo'lgan bir jinsli magnit maydonda induksiya chiziqlariga perpendikulyar joylashgan 20 sm uzunlikdagi o'tkazgichdan 4 A tok o'tmoqda. Amper kuchini toping. A) 0,4 N B) 0,2 N C) 40 N D) 2 N To'g'ri javob: A) 0,4 N ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 558 Bo'lim (BSB): Elektrolitlarda, gazlarda va vakuumda elektr toki 6. Mis kuporosi eritmasidan 2 A tok 1 soat davomida o'tdi. Katodda qancha mis ajraladi? (k = 3,3·10⁻⁷ kg/C) A) 3,96·10⁻⁵ kg B) 0,00238 kg C) 6,6·10⁻⁷ kg D) 0,00119 kg To'g'ri javob: B) 0,00238 kg✔ 7. Elektrolitdan tok o'tganda metallardagidan farqli ravishda nima sodir bo'ladi? A) Qarshilik nolga teng bo'ladi B) Tok bilan birga modda ham ko'chadi C) Hech qanday kimyoviy o'zgarish bo'lmaydi D) Tok faqat elektronlar bilan tashiladi To'g'ri javob: B) Tok bilan birga modda ham ko'chadi ✔ 8. Faradeyning ikkinchi qonuniga ko'ra elektrokimyoviy ekvivalent k qaysi formula bilan topiladi? (M – molyar massa, n – valentlik, F – Faradey doimiysi) A) k = F/(M·n) B) k = M/(F·n) C) k = M·n/F D) k = F·n/M To'g'ri javob: B) k = M/(F·n) ✔ 9. Elektrolitlarda elektr tokini qanday zarralar hosil qiladi? A) Faqat erkin elektronlar B) Elektronlar va kovaklar C) Musbat va manfiy ionlar D) Faqat neytral molekulalar To'g'ri javob: C) Musbat va manfiy ionlar ✔ Bo'lim (BSB): Metallarda va yarimo'tkazgichlarda elektr toki 10. Ko'ndalang kesimi 1 mm² bo'lgan mis simdan 1,36 A tok o'tmoqda. Erkin elektronlar konsentratsiyasi 8,5·10²⁸ m⁻³ bo'lsa, ularning tartibli harakat tezligini toping. (e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 1·10⁻⁷ m/s B) 1·10⁻⁴ m/s C) 0,1 m/s D) 1·10⁻¹⁰ m/s To'g'ri javob: B) 1·10⁻⁴ m/s ✔ 11. Metallarda elektr qarshilik vujudga kelishining asosiy sababi nima? A) Elektronlar sonining juda ko'pligi B) Elektronlarning bir-birini tortishi C) Elektronlarning panjara ionlari bilan to'qnashishi D) Metall ichida elektr maydon yo'qligi To'g'ri javob: C) Elektronlarning panjara ionlari bilan to'qnashishi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 559 12. Tranzistor nechta p–n o'tishga ega? A) Ikkita B) Uchta C) Bitta D) To'rtta To'g'ri javob: A) Ikkita✔ 13. O'ta o'tkazuvchanlik hodisasining mohiyati nimada? A) Yuqori temperaturada qarshilikning keskin ortishi B) Past temperaturada qarshilikning nolga tushishi C) Magnit maydonda qarshilikning ortishi D) Yorug'lik ta'sirida qarshilikning kamayishi To'g'ri javob: B) Past temperaturada qarshilikning nolga tushishi ✔ 14. Kremniyga uch valentli indiy qo'shilsa, qanday yarimo'tkazgich hosil bo'ladi? A) n-tur (elektron) yarimo'tkazgich B) Dielektrik C) Metall D) p-tur (kovak) yarimo'tkazgich To'g'ri javob: D) p-tur (kovak) yarimo'tkazgich ✔ 15. Sof yarimo'tkazgich qarshiligi temperatura ortganda qanday o'zgaradi? A) Ortadi B) Avval kamayib, so'ng keskin ortadi C) Kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: C) Kamayadi ✔ 16. Metall o'tkazgich qarshiligining temperaturaga bog'liqligi qanday? A) Temperatura ortishi bilan eksponensial kamayadi B) Temperatura ortishi bilan kamayadi C) Temperatura ortishi bilan taxminan chiziqli ortadi D) Temperaturaga bog'liq emas To'g'ri javob: C) Temperatura ortishi bilan taxminan chiziqli ortadi ✔ Bo'lim (BSB): Lorens kuchi. Zaryadli zarralarning magnit maydonda harakati 17. Lorens kuchi zaryadli zarra ustida qancha ish bajaradi? A) q·v·B ga teng ish bajaradi B) Ish bajarmaydi, chunki u tezlikka perpendikulyar C) Zarra kinetik energiyasiga teng ish bajaradi D) Har doim manfiy ish bajaradi To'g'ri javob: B) Ish bajarmaydi, chunki u tezlikka perpendikulyar ✔ 18. Kuchlanganligi 2·10⁴ V/m bo'lgan elektr maydon va unga perpendikulyar induksiyasi 0,1 T bo'lgan magnit maydonda zaryadli zarra og'ishmasdan to'g'ri chiziqli harakatlanmoqda. Zarra tezligini toping. A) 2·10⁵ m/s B) 2000 m/s C) 1·10⁵ m/s D) 5·10⁻⁶ m/s To'g'ri javob: A) 2·10⁵ m/s ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 560 19. Elektron va proton bir xil tezlik bilan bir jinsli magnit maydonga chiziqlarga perpendikulyar uchib kirdi. Ular chizgan aylana radiuslari haqida to'g'ri fikrni toping. A) Proton radiusi taxminan 43 marta katta B) Proton radiusi taxminan 1836 marta katta C) Radiuslar teng D) Elektron radiusi taxminan 1836 marta katta To'g'ri javob: B) Proton radiusi taxminan 1836 marta katta✔ 20. Amper kuchi va Lorens kuchi orasidagi bog'lanish haqida to'g'ri fikrni toping. A) Amper kuchi bitta elektronga ta'sir etuvchi Lorens kuchiga teng B) Ular bir-biriga bog'liq bo'lmagan turli tabiatli kuchlar C) Amper kuchi tok tashuvchilarga ta'sir etuvchi Lorens kuchlari yig'indisi D) Lorens kuchi faqat neytral zarralarga ta'sir qiladi To'g'ri javob: C) Amper kuchi tok tashuvchilarga ta'sir etuvchi Lorens kuchlari yig'indisi ✔ 21. Faqat magnit maydon ta'siridagi zaryadli zarra tezligining moduli qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Avval ortib, so'ng kamayadi C) Ortadi D) Kamayadi To'g'ri javob: A) O'zgarmaydi ✔ Bo'lim (BSB): Elektr yurituvchi kuch. To'la zanjir uchun Om qonuni 22. EYuK ning SI dagi birligi qaysi? A) Nyuton B) Om C) Amper D) Volt To'g'ri javob: D) Volt ✔ 23. EYuK si 6 V bo'lgan manbaga 10 Om li rezistor ulanganda zanjirdan 0,5 A tok o'tdi. Manbaning ichki qarshiligini toping. A) 10 Om B) 2 Om C) 12 Om D) 0,5 Om To'g'ri javob: B) 2 Om ✔ 24. EYuK si 4,5 V, ichki qarshiligi 0,5 Om bo'lgan batareyaning qisqa tutashuv tokini toping. A) 4,5 A B) 9 A C) 0,111 A D) 2,25 A To'g'ri javob: B) 9 A ✔ 25. Tashqi zanjir uzilganda (I = 0) manba qutblariga ulangan ideal voltmetr nimani ko'rsatadi? A) Qisqa tutashuv tokini B) Nolni C) Manba EYuK sini D) Ichki qarshilikdagi kuchlanish tushuvini To'g'ri javob: C) Manba EYuK sini ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 561 Fizika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Magnit maydon. Magnit induksiya. Amper kuchi 1. Diamagnetik moddalarning magnit singdiruvchanligi μ qanday bo'ladi? A) Birdan juda ko'p marta katta B) Birdan biroz kichik C) Birdan biroz katta D) Nolga teng To'g'ri javob: B) Birdan biroz kichik✔ 2. Magnit induksiya chiziqlari qanday xususiyatga ega? A) Ular berk chiziqlar B) Ular manfiy zaryadda tugaydi C) Ular musbat zaryaddan boshlanadi D) Ular faqat magnit ichida mavjud To'g'ri javob: A) Ular berk chiziqlar ✔ 3. Tokli o'tkazgich magnit strelkasiga ta'sir qilishini qaysi olim tajribada aniqlagan? A) Ersted B) Joul C) Om D) Kulon To'g'ri javob: A) Ersted ✔ Bo'lim (BSB): Elektrolitlarda, gazlarda va vakuumda elektr toki 4. Nomustaqil gaz razryadi qachon kuzatiladi? A) Faqat vakuumda B) Faqat tashqi ionizator ta'sir qilib turganda C) Ionizator olib tashlangandan keyin ham D) Faqat juda past kuchlanishda va ionizatorsiz To'g'ri javob: B) Faqat tashqi ionizator ta'sir qilib turganda ✔ 5. Vakuum diodda katod temperaturasi oshirilsa, to'yinish toki qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Nolga teng bo'ladi C) Ortadi D) Kamayadi To'g'ri javob: C) Ortadi ✔ 6. Vakuum diodning asosiy xossasi qaysi? A) Elektr zaryadini to'playdi B) Tokni ikki yo'nalishda bir xil o'tkazadi C) Tokni faqat bir yo'nalishda o'tkazadi D) Kuchlanishni oshiradi To'g'ri javob: C) Tokni faqat bir yo'nalishda o'tkazadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 562 7. Temperatura ortganda elektrolit qarshiligi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Kamayadi C) Ortadi D) Nolga teng bo'ladi To'g'ri javob: B) Kamayadi✔ Bo'lim (BSB): Metallarda va yarimo'tkazgichlarda elektr toki 8. Sof (xususiy) yarimo'tkazgichda erkin elektronlar va kovaklar soni haqida nima deyish mumkin? A) Kovaklar umuman bo'lmaydi B) Kovaklar har doim ko'p C) Ular teng D) Elektronlar har doim ko'p To'g'ri javob: C) Ular teng ✔ 9. Yarimo'tkazgichlarda tokni qanday zaryad tashuvchilar hosil qiladi? A) Elektronlar va kovaklar B) Faqat protonlar C) Musbat va manfiy ionlar D) Faqat musbat ionlar To'g'ri javob: A) Elektronlar va kovaklar ✔ 10. Yarimo'tkazgichdagi «kovak» nima? A) Kristall ichidagi havo pufakchasi B) Kristalldagi ortiqcha elektron C) Kristall panjaradagi manfiy ion D) Elektron yetishmaydigan bo'sh o'rin To'g'ri javob: D) Elektron yetishmaydigan bo'sh o'rin ✔ 11. Metall o'tkazgich qarshiligi 0 °C da 40 Om, 50 °C da 48 Om. Qarshilikning temperatura koeffitsiyentini toping. A) 0,00333 K⁻¹ B) 0,004 K⁻¹ C) 0,16 K⁻¹ D) 0,024 K⁻¹ To'g'ri javob: B) 0,004 K⁻¹ ✔ 12. O'ta o'tkazgichlarning amaliy qo'llanilishiga misol qaysi? A) Cho'g'lanma lampa tolasi B) Kuchli elektromagnitlar yasash C) Isitgich spirallari D) Saqlagich (predoxranitel) simlari To'g'ri javob: B) Kuchli elektromagnitlar yasash ✔ 13. Yarimo'tkazgichli diod asosan nima maqsadda ishlatiladi? A) Magnit maydon hosil qilish uchun B) O'zgaruvchan tokni to'g'rilash uchun C) Zaryadni to'plash uchun D) Kuchlanishni oshirish uchun To'g'ri javob: B) O'zgaruvchan tokni to'g'rilash uchun ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 563 14. Fotorezistorning qarshiligi nimaga bog'liq ravishda o'zgaradi? A) Namlikka B) Magnit maydonga C) Bosimga D) Yoritilganlikka To'g'ri javob: D) Yoritilganlikka✔ Bo'lim (BSB): Lorens kuchi. Zaryadli zarralarning magnit maydonda harakati 15. Magnit maydonda harakatlanayotgan zaryadli zarraga ta'sir qiluvchi Lorens kuchi qaysi formula bilan topiladi? A) F = |q|·v·B·sinα B) F = |q|·v·B·cosα C) F = |q|·B/v D) F = B·I·l·sinα To'g'ri javob: A) F = |q|·v·B·sinα ✔ 16. Tinch holatdagi elektron 100 V potensiallar farqida tezlatilib, induksiyasi 1 mT bo'lgan magnit maydonga chiziqlarga perpendikulyar uchib kirdi. Aylana radiusini toping. (m = 9,1·10⁻³¹ kg, e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 3,37·10⁻⁵ m B) 0,0169 m C) 0,0675 m D) 0,0337 m To'g'ri javob: D) 0,0337 m ✔ 17. Elektron 2·10⁶ m/s tezlik bilan induksiyasi 1 mT bo'lgan maydonda chiziqlarga perpendikulyar harakatlanmoqda. Aylana radiusini toping. (m = 9,1·10⁻³¹ kg, e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 0,0114 m B) 1,14·10⁻⁵ m C) 11,4 m D) 20,9 m To'g'ri javob: A) 0,0114 m ✔ 18. Zaryadi 3,2·10⁻¹⁹ C bo'lgan alfa-zarra 10⁶ m/s tezlik bilan induksiyasi 0,5 T bo'lgan maydonga chiziqlarga 30° burchak ostida uchib kirdi. Lorens kuchini toping. A) 1,39·10⁻¹³ N B) 4·10⁻¹⁴ N C) 8·10⁻¹⁴ N D) 1,6·10⁻¹³ N To'g'ri javob: C) 8·10⁻¹⁴ N ✔ 19. Bir jinsli magnit maydonda zarra tezligi 2 marta oshirilsa, u chizadigan aylana radiusi qanday o'zgaradi? A) 2 marta ortadi B) 2 marta kamayadi C) O'zgarmaydi D) 4 marta ortadi To'g'ri javob: A) 2 marta ortadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 564 20. Proton 10⁶ m/s tezlik bilan induksiyasi 0,1 T bo'lgan maydonga chiziqlarga perpendikulyar uchib kirdi. U chizadigan aylana radiusini toping. (m = 1,67·10⁻²⁷ kg, e = 1,6·10⁻¹⁹ C) A) 0,209 m B) 9,58·10⁻⁶ m C) 0,104 m D) 0,0104 m To'g'ri javob: C) 0,104 m✔ Bo'lim (BSB): Elektr yurituvchi kuch. To'la zanjir uchun Om qonuni 21. Tashqi qarshilik ortganda zanjirdagi tok kuchi va manba qutblaridagi kuchlanish qanday o'zgaradi? A) Tok ortadi, kuchlanish ortadi B) Tok kamayadi, kuchlanish kamayadi C) Tok kamayadi, kuchlanish ortadi D) Tok ortadi, kuchlanish kamayadi To'g'ri javob: C) Tok kamayadi, kuchlanish ortadi ✔ 22. Tok manbaida zaryadlarni ajratuvchi chet kuchlar qanday tabiatga ega? A) Faqat gravitatsion kuchlar B) Elektrostatik bo'lmagan kuchlar C) Faqat Kulon kuchlari D) Faqat ishqalanish kuchlari To'g'ri javob: B) Elektrostatik bo'lmagan kuchlar ✔ 23. Qisqa tutashuv nima uchun xavfli? A) Zanjirdagi tok nolga teng bo'lib qoladi B) Simlar qarshiligi keskin ortadi C) Manba EYuK si cheksiz ortib ketadi D) Juda katta tok o'tib, simlar qiziydi To'g'ri javob: D) Juda katta tok o'tib, simlar qiziydi ✔ 24. Manbaga 1 Om li rezistor ulanganda tok 2 A, 4 Om li rezistor ulanganda 1 A bo'ldi. Manbaning EYuK sini toping. A) 3 V B) 4 V C) 2 V D) 6 V To'g'ri javob: D) 6 V ✔ 25. Birinchi kimyoviy tok manbai — «Volta ustuni» ni kim yaratgan? A) Alessandro Volta B) Mayk Faradey C) Georg Om D) Luiji Galvani To'g'ri javob: A) Alessandro Volta ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 565 Fizika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Magnit maydon. Magnit induksiya. Amper kuchi 1. Induksiyasi 0,4 T bo'lgan maydonda 50 sm li o'tkazgichdan 5 A tok o'tmoqda (o'tkazgich chiziqlarga perpendikulyar). Amper kuchi o'tkazgichni kuch yo'nalishida 20 sm ga ko'chirganda bajargan ishini toping. A) 20 J B) 0,4 J C) 1 J D) 0,2 J To'g'ri javob: D) 0,2 J✔ 2. Induksiyasi 0,2 T bo'lgan maydonda induksiya chiziqlariga 30° burchak ostida joylashgan 40 sm li o'tkazgichdan 5 A tok o'tmoqda. Amper kuchini toping. A) 0,2 N B) 0,346 N C) 0,4 N D) 0,8 N To'g'ri javob: A) 0,2 N ✔ 3. Kompas strelkasining shimoliy qutbi Yerning geografik shimoliy qutbi tomonga qaraydi. Demak, geografik shimol yaqinida qanday magnit qutb joylashgan? A) Ikkala magnit qutb ham B) Janubiy magnit qutb C) Shimoliy magnit qutb D) Hech qanday magnit qutb yo'q To'g'ri javob: B) Janubiy magnit qutb ✔ 4. Magnit induksiyaning SI dagi birligi qaysi? A) Tesla B) Genri C) Farad D) Veber To'g'ri javob: A) Tesla ✔ 5. Amper kuchining yo'nalishi qaysi qoida bilan aniqlanadi? A) Parma (o'ng vint) qoidasi B) Kirxgof qoidasi C) Lens qoidasi D) Chap qo'l qoidasi To'g'ri javob: D) Chap qo'l qoidasi ✔ Bo'lim (BSB): Elektrolitlarda, gazlarda va vakuumda elektr toki 6. Elektron-nur trubkasida ekranda tasvir qanday hosil bo'ladi? A) Ekran ortidagi lampalar navbatma-navbat yonadi B) Ekranga suyuq kristall orqali tok beriladi C) Ionlar oqimi ekranni isitadi D) Og'dirilgan elektron dastasi ekranni yoritadi To'g'ri javob: D) Og'dirilgan elektron dastasi ekranni yoritadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 566 7. Elektr yoyi razryadi texnikada qayerda qo'llaniladi? A) Elektrolizda B) Akkumulyator ishlab chiqarishda C) Kondensator zaryadlashda D) Metallarni elektr payvandlashda To'g'ri javob: D) Metallarni elektr payvandlashda✔ 8. Faradeyning elektroliz uchun birinchi qonuni qaysi? A) m = I·t/k B) m = k·I²·t C) m = k·U·t D) m = k·I·t To'g'ri javob: D) m = k·I·t ✔ 9. Elektrolizning texnikadagi qo'llanilishiga misol qaysi? A) Buyumlarni nikel bilan qoplash B) Kuchlanishni transformatsiyalash C) Metallarni payvandlash D) Lampani cho'g'lantirish To'g'ri javob: A) Buyumlarni nikel bilan qoplash ✔ 10. Elektrolizda katodda 1,08 g kumush ajralishi uchun elektrolitdan qancha zaryad o'tishi kerak? (M = 0,108 kg/mol, n = 1, F = 96500 C/mol) A) 9,65·10⁵ C B) 482 C C) 965 C D) 1930 C To'g'ri javob: C) 965 C ✔ 11. Faradey doimiysining qiymati taxminan qancha? A) 6,02·10²³ C/mol B) 1,6·10⁻¹⁹ C/mol C) 9,65·10⁴ C/mol D) 8,31 C/mol To'g'ri javob: C) 9,65·10⁴ C/mol ✔ Bo'lim (BSB): Metallarda va yarimo'tkazgichlarda elektr toki 12. Metallarda tok tashuvchilar elektronlar ekanligini qaysi tajriba isbotlagan? A) Shtern tajribasi B) Broun tajribasi C) Tolmen–Styuart tajribasi D) Ersted tajribasi To'g'ri javob: C) Tolmen–Styuart tajribasi ✔ 13. Cho'g'lanma lampa yoqilgan paytda tok kuchi ish rejimidagidan kattaroq bo'ladi. Buning sababi nima? A) Tolada o'ta o'tkazuvchanlik vujudga keladi B) Sovuq tolaning qarshiligi kichikroq C) Sovuq tolaning qarshiligi kattaroq D) Yoqilganda tarmoq kuchlanishi ortadi To'g'ri javob: B) Sovuq tolaning qarshiligi kichikroq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 567 14. Termorezistor qanday asbob? A) Tokni bir tomonga o'tkazadigan asbob B) Qarshiligi yoritilganlikka bog'liq bo'lgan asbob C) Qarshiligi temperaturaga bog'liq asbob D) Kuchlanishni o'lchaydigan asbob To'g'ri javob: C) Qarshiligi temperaturaga bog'liq asbob✔ 15. Kremniyga besh valentli mishyak qo'shilsa, qanday o'tkazuvchanlikka ega yarimo'tkazgich hosil bo'ladi? A) n-tur (elektron) o'tkazuvchanlik B) Ionli o'tkazuvchanlik C) p-tur (kovak) o'tkazuvchanlik D) O'ta o'tkazuvchanlik To'g'ri javob: A) n-tur (elektron) o'tkazuvchanlik ✔ 16. Quyidagi moddalardan qaysi biri yarimo'tkazgich hisoblanadi? A) Mis B) Germaniy C) Shisha D) Kumush To'g'ri javob: B) Germaniy ✔ 17. p–n o'tish to'g'ri yo'nalishda ulanishi uchun manba qutblari qanday ulanadi? A) Ikkala qutb n-sohaga B) Musbat qutb p-sohaga, manfiy qutb n-sohaga C) Musbat qutb n-sohaga, manfiy qutb p-sohaga D) Ikkala qutb p-sohaga To'g'ri javob: B) Musbat qutb p-sohaga, manfiy qutb n-sohaga ✔ Bo'lim (BSB): Lorens kuchi. Zaryadli zarralarning magnit maydonda harakati 18. Zarra tezligi o'zgarmay, maydon induksiyasi 2 marta oshirilsa, aylana radiusi qanday o'zgaradi? A) 2 marta kamayadi B) 4 marta kamayadi C) O'zgarmaydi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: A) 2 marta kamayadi ✔ 19. Siklotron qanday qurilma? A) Zaryadli zarralar detektori B) Yarimo'tkazgichli diod C) Zaryadli zarralarni tezlatgich D) Elektr generatori To'g'ri javob: C) Zaryadli zarralarni tezlatgich ✔ 20. Musbat zaryadli zarraga ta'sir etuvchi Lorens kuchining yo'nalishi qaysi qoida bilan aniqlanadi? A) Chap qo'l qoidasi B) Lens qoidasi C) Parma qoidasi D) Kirxgofning birinchi qoidasi To'g'ri javob: A) Chap qo'l qoidasi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 568 Bo'lim (BSB): Elektr yurituvchi kuch. To'la zanjir uchun Om qonuni 21. EYuK si 12 V, ichki qarshiligi 2 Om bo'lgan manbadan tashqi zanjirda olish mumkin bo'lgan eng katta quvvatni toping. A) 72 W B) 18 W C) 36 W D) 6 W To'g'ri javob: B) 18 W✔ 22. Galvanik elementda qanday energiya elektr energiyasiga aylanadi? A) Yadro energiyasi B) Mexanik energiya C) Yorug'lik energiyasi D) Kimyoviy energiya To'g'ri javob: D) Kimyoviy energiya ✔ 23. Tashqi zanjirda eng katta quvvat ajralishi uchun tashqi qarshilik R qanday bo'lishi kerak? A) R = 0 B) R cheksiz katta C) R = 2r D) R = r To'g'ri javob: D) R = r ✔ 24. EYuK si ma'lum, ichki qarshiligi 1 Om bo'lgan manbaga 9 Om li rezistor ulangan. Manbaning FIK ni toping. A) 10 % B) 90 % C) 100 % D) 89 % To'g'ri javob: B) 90 % ✔ 25. EYuK si 10 V, ichki qarshiligi 1 Om bo'lgan manbaga 4 Om li rezistor ulangan. Tashqi zanjirda ajralayotgan quvvatni toping. A) 25 W B) 4 W C) 16 W D) 20 W To'g'ri javob: C) 16 W ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 569 Kimyo • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Metallar korroziyasi 1. Temir zangining asosiy tarkibi qanday ifodalanadi? A) FeO B) FeCl3 C) Fe3O4 D) Fe2O3·nH2O To'g'ri javob: D) Fe2O3·nH2O✔ 2. Katodli (elektr) himoyada himoyalanadigan metall konstruksiya qanday ulanadi? A) tok manbaining manfiy qutbiga B) kislota eritmasiga botiriladi C) kamroq faol metall bilan tutashtiriladi D) tok manbaining musbat qutbiga To'g'ri javob: A) tok manbaining manfiy qutbiga ✔ 3. Elektrokimyoviy korroziya qanday muhitda sodir bo'ladi? A) quruq gazlar ta'sirida yuqori haroratda B) suvsiz neft mahsulotlari ichida C) vakuumda qizdirilganda D) elektrolit eritmasi muhitida To'g'ri javob: D) elektrolit eritmasi muhitida ✔ 4. Qaysi omil atmosfera korroziyasini kuchaytiradi? A) havoning quruqligi B) metall sirtining moylanganligi C) havoda SO2 va namlikning ko'pligi D) havo haroratining pasayishi To'g'ri javob: C) havoda SO2 va namlikning ko'pligi ✔ 5. Korroziya jarayonining mexanizmiga ko'ra asosiy turlari qaysilar? A) kimyoviy va elektrokimyoviy B) ionli va molekulyar C) termik va fotokimyoviy D) fizik va mexanik To'g'ri javob: A) kimyoviy va elektrokimyoviy ✔ 6. Kimyoviy korroziyaga misol keltiring. A) yuqori haroratda temirning quruq kislorod ta'sirida oksidlanishi B) dengiz suvida kema korpusining yemirilishi C) nam tuproqdagi metall quvurning yemirilishi D) nam havoda temir buyumning zanglashi To'g'ri javob: A) yuqori haroratda temirning quruq kislorod ta'sirida oksidlanishi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 570 Bo'lim (BSB): Metallarning umumiy xossalari 7. Eng yengil (zichligi eng kichik) metall qaysi? A) natriy B) kaliy C) litiy D) alyuminiy To'g'ri javob: C) litiy✔ 8. Eng qiyin suyuqlanadigan metall qaysi? A) platina B) temir C) volfram D) xrom To'g'ri javob: C) volfram ✔ 9. Bronza qotishmasining asosiy tarkibiy qismlari qaysilar? A) mis va rux B) temir va uglerod C) mis va qalay D) alyuminiy va magniy To'g'ri javob: C) mis va qalay ✔ 10. Eng plastik (bolg'alanuvchan) metall qaysi — undan juda yupqa varaqlar olish mumkin? A) volfram B) xrom C) oltin D) temir To'g'ri javob: C) oltin ✔ 11. 5,4 g alyuminiy mo'l suyultirilgan sulfat kislota bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) vodorod ajraladi? A) 6,72 l B) 13,44 l C) 3,36 l D) 4,48 l To'g'ri javob: A) 6,72 l ✔ 12. Metallarning yuqori elektr o'tkazuvchanligi nimaga bog'liq? A) molekulalar orasida vodorod bog'lar mavjudligiga B) atomlarning qutbsiz kovalent bog' bilan bog'langanligiga C) panjarada musbat va manfiy ionlar navbatlashishiga D) kristall panjarada erkin (umumlashgan) elektronlar borligiga To'g'ri javob: D) kristall panjarada erkin (umumlashgan) elektronlar borligiga ✔ 13. Qaysi reaksiya amalga oshadi? A) Fe + CuSO4 → B) Cu + ZnSO4 → C) Cu + FeSO4 → D) Ag + ZnCl2 → To'g'ri javob: A) Fe + CuSO4 → ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 571 Bo'lim (BSB): Elektroliz 14. Qaysi tuz eritmasi inert elektrodlar bilan elektroliz qilinganda katodda faqat metall ajraladi? A) AgNO3 B) CaCl2 C) KNO3 D) Na2SO4 To'g'ri javob: A) AgNO3✔ 15. Natriy sulfat eritmasi inert elektrodlar bilan elektroliz qilinganda katod va anodda mos ravishda qaysi moddalar ajraladi? A) Na va O2 B) Na va SO3 C) H2 va O2 D) H2 va SO2 To'g'ri javob: C) H2 va O2 ✔ 16. Natriy xlorid suyuqlanmasi elektrolizida katodda qaysi modda ajraladi? A) natriy B) kislorod C) vodorod D) xlor To'g'ri javob: A) natriy ✔ 17. Mis(II) sulfat eritmasidan 2 A tok 9650 s davomida o'tkazildi. Katodda necha gramm mis ajraladi? A) 0,64 g B) 6,4 g C) 3,2 g D) 12,8 g To'g'ri javob: B) 6,4 g ✔ Bo'lim (BSB): Ishqoriy metallar 18. Litiy kislorodda yonganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) LiO2 B) Li2O2 C) LiOH D) Li2O To'g'ri javob: D) Li2O ✔ 19. Ishqoriy metallar davriy sistemaning qaysi guruhida joylashgan? A) I B guruhda B) I A guruhda C) II A guruhda D) III A guruhda To'g'ri javob: B) I A guruhda ✔ 20. Natriy atomining elektron konfiguratsiyasi qaysi? A) 1s²2s²2p⁵3s² B) 1s²2s²2p⁶3s¹ C) 1s²2s²2p⁶ D) 1s²2s²2p⁶3s² To'g'ri javob: B) 1s²2s²2p⁶3s¹ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 572 Bo'lim (BSB): Ishqoriy-yer metallar va magniy 21. 4 g kalsiy suv bilan to'liq reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) vodorod ajraladi? A) 3,36 l B) 1,12 l C) 2,24 l D) 4,48 l To'g'ri javob: C) 2,24 l✔ 22. Eritmada bariy ionlarini aniqlash uchun qaysi ionlar qo'llaniladi (oq cho'kma hosil bo'ladi)? A) nitrat ionlari B) natriy ionlari C) sulfat ionlari D) xlorid ionlari To'g'ri javob: C) sulfat ionlari ✔ 23. Suvning vaqtinchalik (karbonatli) qattiqligiga qaysi tuzlar sabab bo'ladi? A) NaCl va KCl B) Ca(HCO3)2 va Mg(HCO3)2 C) CaSO4 va MgCl2 D) Na2CO3 va K2CO3 To'g'ri javob: B) Ca(HCO3)2 va Mg(HCO3)2 ✔ 24. Ohakli suvdan CO2 o'tkazilganda eritma loyqalanadi. Bunga qaysi modda sabab bo'ladi? A) CaCO3 cho'kmasi B) CaC2 C) CaO D) Ca(HCO3)2 To'g'ri javob: A) CaCO3 cho'kmasi ✔ 25. Suvning vaqtinchalik qattiqligini yo'qotishning eng oddiy usuli qaysi? A) suvni sovitish B) suvni qaynatish C) suvga osh tuzi qo'shish D) suvga sulfat kislota qo'shish To'g'ri javob: B) suvni qaynatish ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 573 Kimyo • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Metallar korroziyasi 1. Neytral nam muhitda temir korroziyasida katodda (kislorodli depolyarizatsiya) qanday jarayon boradi? A) 2H2O – 4e⁻ → O2 + 4H⁺ B) O2 + 2H2O + 4e⁻ → 4OH⁻ C) Fe – 2e⁻ → Fe²⁺ D) Fe³⁺ + e⁻ → Fe²⁺ To'g'ri javob: B) O2 + 2H2O + 4e⁻ → 4OH⁻✔ 2. Kislotali muhitdagi elektrokimyoviy korroziyada katodda qanday jarayon boradi? A) 2H⁺ + 2e⁻ → H2↑ B) 2Cl⁻ – 2e⁻ → Cl2↑ C) Fe – 2e⁻ → Fe²⁺ D) Fe²⁺ – e⁻ → Fe³⁺ To'g'ri javob: A) 2H⁺ + 2e⁻ → H2↑ ✔ 3. Temir elektrolit eritmasida qaysi metall bilan tutashganda eng tez yemiriladi? A) mis B) magniy C) alyuminiy D) rux To'g'ri javob: A) mis ✔ 4. 5,6 g temir to'liq zanglab Fe(OH)3 ga aylandi. Hosil bo'lgan Fe(OH)3 massasini toping. A) 10,7 g B) 9,0 g C) 8,0 g D) 16,0 g To'g'ri javob: A) 10,7 g ✔ 5. Temirning zanglash reaksiyasi: 4Fe + xO2 + 6H2O → 4Fe(OH)3. x ning qiymatini toping. A) 6 B) 4 C) 2 D) 3 To'g'ri javob: D) 3 ✔ Bo'lim (BSB): Metallarning umumiy xossalari 6. Metallarning yaltiroqligi (metall jilosi) nimaga bog'liq? A) metall atomlarining kichik radiusiga B) erkin elektronlarning yorug'likni qaytarishiga C) metall sirtidagi oksid pardasiga D) metall ionlarining suvda erishiga To'g'ri javob: B) erkin elektronlarning yorug'likni qaytarishiga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 574 7. 13 g rux mo'l miqdordagi xlorid kislota bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) vodorod ajraladi? A) 4,48 l B) 2,24 l C) 6,72 l D) 8,96 l To'g'ri javob: A) 4,48 l✔ 8. 16 g temir(III) oksid vodorod bilan to'liq qaytarilganda necha gramm temir olinadi? A) 8,4 g B) 22,4 g C) 11,2 g D) 5,6 g To'g'ri javob: C) 11,2 g ✔ 9. Erkin holdagi metallar kimyoviy reaksiyalarda qanday xossa namoyon qiladi? A) ham oksidlovchi, ham qaytaruvchi B) oksidlanish darajasini o'zgartirmaydi C) faqat qaytaruvchi D) faqat oksidlovchi To'g'ri javob: C) faqat qaytaruvchi ✔ 10. Bosh guruhchalarda yuqoridan pastga tomon elementlarning metallik xossalari qanday o'zgaradi? A) avval susayib, keyin kuchayadi B) o'zgarmaydi C) susayadi D) kuchayadi To'g'ri javob: D) kuchayadi ✔ Bo'lim (BSB): Elektroliz 11. Natriy sulfat eritmasi elektrolizida anodda 5,6 l (n.sh.) kislorod ajraldi. Katodda necha litr vodorod ajralgan? A) 2,8 l B) 11,2 l C) 22,4 l D) 5,6 l To'g'ri javob: B) 11,2 l ✔ 12. Mis(II) sulfat eritmasi inert elektrodlar bilan elektroliz qilingandan so'ng eritma muhiti qanday bo'ladi? A) neytral B) kuchli ishqoriy C) ishqoriy D) kislotali To'g'ri javob: D) kislotali ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 575 13. Mis(II) sulfat eritmasi inert elektrodlar bilan elektroliz qilinganda anodda qaysi modda ajraladi? A) oltingugurt(IV) oksid B) mis C) vodorod D) kislorod To'g'ri javob: D) kislorod✔ 14. Natriy xlorid suyuqlanmasi elektrolizida katodda 4,6 g natriy ajraldi. Anodda necha litr (n.sh.) xlor ajralgan? A) 2,24 l B) 3,36 l C) 1,12 l D) 4,48 l To'g'ri javob: A) 2,24 l ✔ Bo'lim (BSB): Ishqoriy metallar 15. Li → Na → K → Rb → Cs qatorida ishqoriy metallarning suyuqlanish harorati qanday o'zgaradi? A) ortadi B) o'zgarmaydi C) avval kamayib, keyin ortadi D) kamayadi To'g'ri javob: D) kamayadi ✔ 16. Glauber tuzining formulasi qaysi? A) MgSO4·7H2O B) CaSO4·2H2O C) Na2SO4·10H2O D) Na2CO3·10H2O To'g'ri javob: C) Na2SO4·10H2O ✔ 17. Potash qaysi moddaning texnik nomi? A) KNO3 B) KOH C) KCl D) K2CO3 To'g'ri javob: D) K2CO3 ✔ 18. Radioaktiv bo'lmagan ishqoriy metallar ichida eng faoli qaysi? A) litiy B) natriy C) seziy D) kaliy To'g'ri javob: C) seziy ✔ 19. Natriy metali sanoatda qanday olinadi? A) Na2O ni ko'mir bilan qaytarib B) NaCl suyuqlanmasini elektroliz qilib C) NaCl eritmasini elektroliz qilib D) NaCl ni temir bilan qaytarib To'g'ri javob: B) NaCl suyuqlanmasini elektroliz qilib ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 576 20. Ishqoriy metallar nima uchun kerosin ostida saqlanadi? A) havodagi kislorod va suv bilan oson reaksiyaga kirishgani uchun B) yorug'likda parchalanib ketmasligi uchun C) kerosin ularni qattiqroq qilgani uchun D) xona haroratida suyuqlanib ketmasligi uchun To'g'ri javob: A) havodagi kislorod va suv bilan oson reaksiyaga kirishgani uchun✔ 21. 3,9 g kaliy suv bilan to'liq reaksiyaga kirishdi. Necha gramm KOH hosil bo'lgan? A) 5,6 g B) 2,8 g C) 3,9 g D) 11,2 g To'g'ri javob: A) 5,6 g ✔ Bo'lim (BSB): Ishqoriy-yer metallar va magniy 22. 16,2 g kalsiy gidrokarbonat eritmasi qaynatilganda necha gramm CaCO3 cho'kmaga tushadi? A) 10 g B) 5 g C) 16,2 g D) 20 g To'g'ri javob: A) 10 g ✔ 23. So'ndirilmagan ohakning formulasi qaysi? A) CaC2 B) CaCO3 C) Ca(OH)2 D) CaO To'g'ri javob: D) CaO ✔ 24. Magniy kislorodda yonganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) MgO2 B) MgO C) Mg(OH)2 D) MgCO3 To'g'ri javob: B) MgO ✔ 25. Berilliy gidroksidi Be(OH)2 qanday xossaga ega? A) amfoter B) tuz hosil qilmaydi C) kuchli asos (ishqor) D) kuchli kislota To'g'ri javob: A) amfoter ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 577 Kimyo • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Metallar korroziyasi 1. Korroziya — bu ... A) metallarni rudalardan ajratib olish jarayoni B) metallarning atrof-muhit ta'sirida o'z-o'zidan yemirilishi C) metallarning bir-biri bilan qotishma hosil qilishi D) metallarning yuqori haroratda suyuqlanishi To'g'ri javob: B) metallarning atrof-muhit ta'sirida o'z-o'zidan yemirilishi✔ 2. 2,8 g temir to'liq zanglab Fe(OH)3 ga aylanganda (4Fe + 3O2 + 6H2O → 4Fe(OH)3) necha litr (n.sh.) kislorod sarflanadi? A) 0,56 l B) 0,84 l C) 1,68 l D) 1,12 l To'g'ri javob: B) 0,84 l ✔ 3. Qaysi tadbir metallni korroziyadan himoya QILMAYDI, aksincha korroziyani kuchaytiradi? A) temir sirtini bo'yoq bilan qoplash B) temir quvurni nam tuproqda mis quvur bilan tutashtirish C) eritmaga korroziya ingibitori qo'shish D) temirni rux bilan qoplash To'g'ri javob: B) temir quvurni nam tuproqda mis quvur bilan tutashtirish ✔ 4. Temir buyumlarni xrom yoki nikel bilan qoplash qaysi himoya usuliga kiradi? A) ingibitorlar qo'llash B) metall qoplamalar bilan himoyalash C) protektor himoya D) katodli (elektr) himoya To'g'ri javob: B) metall qoplamalar bilan himoyalash ✔ Bo'lim (BSB): Metallarning umumiy xossalari 5. Elektr tokini eng yaxshi o'tkazadigan metall qaysi? A) temir B) kumush C) alyuminiy D) mis To'g'ri javob: B) kumush ✔ 6. Alyuminotermiya — bu metallarni oksidlaridan ... qaytarib olish usuli. A) vodorod yordamida B) alyuminiy yordamida C) uglerod yordamida D) elektr toki yordamida To'g'ri javob: B) alyuminiy yordamida ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 578 7. Bitta davrda chapdan o'ngga tomon elementlarning metallik xossalari qanday o'zgaradi? A) kuchayadi B) o'zgarmaydi C) susayadi D) avval kuchayib, keyin susayadi To'g'ri javob: C) susayadi✔ 8. Metallarga qaysi turdagi kristall panjara xos? A) metall kristall panjara B) atom kristall panjara C) ion kristall panjara D) molekulyar kristall panjara To'g'ri javob: A) metall kristall panjara ✔ 9. Ko'pchilik metall atomlarining tashqi energetik qavatida odatda nechta elektron bo'ladi? A) 5–7 ta B) 1–3 ta C) 4–5 ta D) 8 ta To'g'ri javob: B) 1–3 ta ✔ Bo'lim (BSB): Elektroliz 10. Kumush nitrat eritmasidan 96 500 Kl elektr miqdori o'tkazilganda katodda necha gramm kumush ajraladi? A) 108 g B) 54 g C) 216 g D) 32,4 g To'g'ri javob: A) 108 g ✔ 11. Kuchlanishlar qatorida Li dan Al gacha bo'lgan metallar tuzlarining suvli eritmalari elektrolizida katodda nima sodir bo'ladi? A) faqat metall ajraladi B) metall va vodorod teng miqdorda ajraladi C) suv qaytarilib, vodorod ajraladi D) kislorod ajraladi To'g'ri javob: C) suv qaytarilib, vodorod ajraladi ✔ 12. Eruvchan (faol) anodli elektroliz qaysi jarayonda qo'llaniladi? A) xom misni tozalashda (rafinatsiyada) B) suvdan vodorod olishda C) natriy olishda D) alyuminiy olishda To'g'ri javob: A) xom misni tozalashda (rafinatsiyada) ✔ 13. Elektrolizda anod (musbat elektrod) tomon qaysi zarrachalar harakatlanadi? A) kationlar B) anionlar C) faqat vodorod ionlari D) neytral molekulalar To'g'ri javob: B) anionlar ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 579 14. Natriy xlorid eritmasi elektrolizidan so'ng elektrolizyorda qaysi modda to'planadi? A) HCl B) NaH C) NaOH D) Na2O To'g'ri javob: C) NaOH✔ 15. Mis(II) sulfat eritmasi elektrolizida 0,5 mol elektron o'tganda katodda necha gramm mis ajraladi? A) 32 g B) 64 g C) 16 g D) 8 g To'g'ri javob: C) 16 g ✔ 16. Faradey doimiysining (sonining) qiymati qancha? A) 6,02·10²³ Kl/mol B) 8,31 Kl/mol C) 22,4 Kl/mol D) 96 500 Kl/mol To'g'ri javob: D) 96 500 Kl/mol ✔ Bo'lim (BSB): Ishqoriy metallar 17. Ishqoriy metallar birikmalarida qanday oksidlanish darajasini namoyon qiladi? A) +1 B) +2 C) +4 D) +3 To'g'ri javob: A) +1 ✔ 18. Natriy kislorodda yonganda asosan qaysi modda hosil bo'ladi? A) Na2O2 (natriy peroksid) B) NaH (natriy gidrid) C) Na2O (natriy oksid) D) NaOH (natriy gidroksid) To'g'ri javob: A) Na2O2 (natriy peroksid) ✔ 19. Kaustik soda (o'yuvchi natr) qaysi moddaning texnik nomi? A) KOH B) NaHCO3 C) NaOH D) Na2CO3 To'g'ri javob: C) NaOH ✔ 20. Natriy gidroksid sanoatda asosan qanday olinadi? A) NaHCO3 ni qizdirib parchalab B) NaCl suyuqlanmasini elektroliz qilib C) Na2SO4 ni qizdirib parchalab D) NaCl ning suvli eritmasini elektroliz qilib To'g'ri javob: D) NaCl ning suvli eritmasini elektroliz qilib ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 580 21. Natriyning suv bilan reaksiyasidan qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) Na2O2 va H2 B) Na2O va H2 C) NaOH va O2 D) NaOH va H2 To'g'ri javob: D) NaOH va H2✔ Bo'lim (BSB): Ishqoriy-yer metallar va magniy 22. 5,6 g kalsiy oksid suv bilan to'liq reaksiyaga kirishganda necha gramm Ca(OH)2 hosil bo'ladi? A) 5,6 g B) 7,4 g C) 14,8 g D) 3,7 g To'g'ri javob: B) 7,4 g ✔ 23. Magniy sanoatda asosan qanday usulda olinadi? A) MgCl2 eritmasini elektroliz qilib B) MgSO4 eritmasini elektroliz qilib C) MgO ni vodorod bilan qaytarib D) MgCl2 suyuqlanmasini elektroliz qilib To'g'ri javob: D) MgCl2 suyuqlanmasini elektroliz qilib ✔ 24. Kalsiy suv bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) CaH2 va O2 B) CaO va H2 C) Ca(OH)2 va H2 D) Ca(OH)2 va O2 To'g'ri javob: C) Ca(OH)2 va H2 ✔ 25. Gipsning formulasi qaysi? A) CaCO3 B) MgSO4·7H2O C) CaSO4·2H2O D) Na2SO4·10H2O To'g'ri javob: C) CaSO4·2H2O ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 581 Kimyo • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Metallar korroziyasi 1. Korroziya ingibitorlari qanday moddalar? A) korroziyani tezlashtiruvchi moddalar B) metallni eritib yuboruvchi kislotalar C) metallga qo'shiladigan legirlovchi metallar D) korroziya tezligini kamaytiruvchi moddalar To'g'ri javob: D) korroziya tezligini kamaytiruvchi moddalar✔ 2. Protektor himoyaning mohiyati nimadan iborat? A) himoyalanadigan metallga kamroq faol metall ulanadi B) himoyalanadigan metallga undan faolroq metall ulanadi C) metall yuqori haroratgacha qizdiriladi D) metall sirti moy bilan qoplanadi To'g'ri javob: B) himoyalanadigan metallga undan faolroq metall ulanadi ✔ 3. Qalaylangan temir (oq tunuka) qoplamasi shikastlansa, nam muhitda qaysi metall yemiriladi? A) ikkalasi bir xil tezlikda B) qalay C) avval qalay, keyin temir D) temir To'g'ri javob: D) temir ✔ 4. Temir qaysi sharoitda eng tez zanglaydi? A) germetik idishda, vakuumda B) dengiz (sho'r) suvida C) quruq havoda D) suvsiz moy ichida To'g'ri javob: B) dengiz (sho'r) suvida ✔ 5. Po'lat konstruksiyani korroziyadan protektor usulida himoyalash uchun unga qaysi metall ulanadi? A) magniy B) mis C) qalay D) kumush To'g'ri javob: A) magniy ✔ 6. Alyuminiy faol metall bo'lsa-da, havoda korroziyaga chidamli. Buning sababi nima? A) sirtida gidroksid kristallari o'sadi B) kuchlanishlar qatorida vodoroddan keyin turadi C) sirtida zich oksid pardasi hosil bo'ladi D) kislorod bilan umuman reaksiyaga kirishmaydi To'g'ri javob: C) sirtida zich oksid pardasi hosil bo'ladi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 582 7. Ruxlangan temir buyum qoplamasi shikastlansa, nam havoda qaysi metall yemiriladi? A) temir B) rux C) avval temir, keyin rux D) ikkalasi bir xil tezlikda To'g'ri javob: B) rux✔ 8. Elektrokimyoviy korroziyada anodda qanday jarayon boradi? A) vodorod ionlari qaytariladi: 2H⁺ + 2e⁻ → H2 B) metall ionlari qaytariladi: Meⁿ⁺ + ne⁻ → Me C) kislorod qaytariladi: O2 + 4e⁻ → 2O²⁻ D) metall oksidlanadi: Me – ne⁻ → Meⁿ⁺ To'g'ri javob: D) metall oksidlanadi: Me – ne⁻ → Meⁿ⁺ ✔ Bo'lim (BSB): Metallarning umumiy xossalari 9. 2,4 g ikki valentli metall xlorid kislota bilan reaksiyaga kirishib, 2,24 l (n.sh.) vodorod ajratdi. Bu qaysi metall? A) magniy B) temir C) kalsiy D) rux To'g'ri javob: A) magniy ✔ 10. Metallarning elektrokimyoviy kuchlanishlar qatorida vodoroddan keyin joylashgan metall qaysi? A) rux B) mis C) temir D) alyuminiy To'g'ri javob: B) mis ✔ 11. Odatdagi sharoitda suyuq holatda bo'ladigan metall qaysi? A) simob B) qalay C) galliy D) seziy To'g'ri javob: A) simob ✔ 12. Qaysi metall suyultirilgan xlorid kislotadan vodorodni siqib chiqarmaydi? A) rux B) magniy C) temir D) kumush To'g'ri javob: D) kumush ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 583 Bo'lim (BSB): Elektroliz 13. Faradey qonuni bo'yicha elektrodda ajralgan modda massasi qaysi formula bilan hisoblanadi? A) m = M·n / (I·t·F) B) m = n·F / (M·I·t) C) m = I·t·F / (M·n) D) m = M·I·t / (n·F) To'g'ri javob: D) m = M·I·t / (n·F)✔ 14. Elektroliz jarayonida katodda qanday jarayon boradi? A) gidroliz B) oksidlanish C) dissotsilanish D) qaytarilish To'g'ri javob: D) qaytarilish ✔ 15. Alyuminiy sanoatda qanday usulda olinadi? A) Al2O3 ni vodorod bilan qaytarib B) Al2O3 ni ko'mir bilan qaytarib C) AlCl3 ning suvli eritmasini elektroliz qilib D) Al2O3 ning kriolitdagi suyuqlanmasini elektroliz qilib To'g'ri javob: D) Al2O3 ning kriolitdagi suyuqlanmasini elektroliz qilib ✔ 16. Qaysi tuz eritmasi inert elektrodlar bilan elektroliz qilinganda katodda ham, anodda ham gaz ajraladi? A) NaCl B) CuSO4 C) AgNO3 D) CuCl2 To'g'ri javob: A) NaCl ✔ Bo'lim (BSB): Ishqoriy metallar 17. Ichimlik sodasi qizdirilganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) Na2O, CO2 va H2O B) NaOH va CO2 C) Na2CO3, CO2 va H2O D) Na2CO3 va H2 To'g'ri javob: C) Na2CO3, CO2 va H2O ✔ 18. 4,6 g natriy suvda eritildi. Necha litr (n.sh.) vodorod ajralgan? A) 3,36 l B) 4,48 l C) 2,24 l D) 1,12 l To'g'ri javob: C) 2,24 l ✔ 19. Ishqoriy metallar atomlarining tashqi elektron qavati konfiguratsiyasi qanday? A) ns¹ B) (n–1)d¹ns² C) ns² D) ns²np¹ To'g'ri javob: A) ns¹ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 584 Bo'lim (BSB): Ishqoriy-yer metallar va magniy 20. Suvning doimiy qattiqligini yo'qotish uchun unga qaysi modda qo'shiladi? A) Na2CO3 (soda) B) NaCl C) CaCl2 D) HCl To'g'ri javob: A) Na2CO3 (soda)✔ 21. 4,8 g magniy kislorodda yonganda necha gramm magniy oksid hosil bo'ladi? A) 4 g B) 8 g C) 6,4 g D) 16 g To'g'ri javob: B) 8 g ✔ 22. II A guruh metallari gidroksidlari ichida eng kuchli asos qaysi? A) Ba(OH)2 B) Be(OH)2 C) Ca(OH)2 D) Mg(OH)2 To'g'ri javob: A) Ba(OH)2 ✔ 23. 25 g kalsiy karbonat to'liq parchalanganda necha litr (n.sh.) CO2 ajraladi? A) 5,6 l B) 11,2 l C) 2,8 l D) 4,48 l To'g'ri javob: A) 5,6 l ✔ 24. So'ndirilgan ohakning formulasi qaysi? A) CaSO4 B) Ca(OH)2 C) CaCO3 D) CaO To'g'ri javob: B) Ca(OH)2 ✔ 25. Suvning doimiy qattiqligiga qaysi tuzlar sabab bo'ladi? A) kalsiy va magniy sulfatlari hamda xloridlari B) kalsiy va magniy gidrokarbonatlari C) natriy va kaliy xloridlari D) natriy karbonat va natriy sulfat To'g'ri javob: A) kalsiy va magniy sulfatlari hamda xloridlari ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 585 Kimyo • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Metallar korroziyasi 1. Zanglamaydigan po'lat olish uchun temirga asosan qaysi metallar qo'shiladi? A) qo'rg'oshin va qalay B) mis va rux C) xrom va nikel D) natriy va kaliy To'g'ri javob: C) xrom va nikel✔ 2. Rux va misdan iborat galvanik juftlikda (elektrolitda) anod vazifasini qaysi metall bajaradi? A) mis B) ikkalasi navbatma-navbat C) eritmadagi vodorod ionlari D) rux To'g'ri javob: D) rux ✔ Bo'lim (BSB): Metallarning umumiy xossalari 3. 11,2 g temir mo'l mis(II) sulfat eritmasiga tushirildi. Necha gramm mis ajralib chiqadi? A) 6,4 g B) 11,2 g C) 25,6 g D) 12,8 g To'g'ri javob: D) 12,8 g ✔ 4. Latun qotishmasining asosiy tarkibiy qismlari qaysilar? A) mis va qalay B) mis va rux C) temir va nikel D) alyuminiy va mis To'g'ri javob: B) mis va rux ✔ 5. Qaysi metall odatdagi sharoitda suv bilan shiddatli reaksiyaga kirishadi? A) natriy B) mis C) temir D) kumush To'g'ri javob: A) natriy ✔ 6. Metallarni oksidlaridan yuqori haroratda ko'mir (koks) yoki CO bilan qaytarib olish usuli qanday ataladi? A) gidrometallurgiya B) flotatsiya C) elektrometallurgiya D) pirometallurgiya To'g'ri javob: D) pirometallurgiya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 586 Bo'lim (BSB): Elektroliz 7. Mis(II) xlorid eritmasi elektrolizida katodda 12,8 g mis ajraldi. Anodda necha litr (n.sh.) xlor ajralgan? A) 8,96 l B) 2,24 l C) 6,72 l D) 4,48 l To'g'ri javob: D) 4,48 l✔ 8. Kislorodli kislota qoldiqlari (SO4²⁻, NO3⁻) bo'lgan eritmalar elektrolizida inert anodda nima sodir bo'ladi? A) anion oksidlanib, SO3 yoki NO2 ajraladi B) vodorod ajraladi C) anion qaytarilib, SO2 ajraladi D) suv oksidlanib, kislorod ajraladi To'g'ri javob: D) suv oksidlanib, kislorod ajraladi ✔ 9. Natriy xloridning suvdagi eritmasi inert elektrodlar bilan elektroliz qilinganda katodda qaysi modda ajraladi? A) natriy B) xlor C) vodorod D) kislorod To'g'ri javob: C) vodorod ✔ 10. Natriy xlorid eritmasi elektrolizida anodda 4,48 l (n.sh.) xlor ajraldi. Eritmada necha gramm NaOH hosil bo'lgan? A) 4 g B) 8 g C) 32 g D) 16 g To'g'ri javob: D) 16 g ✔ 11. Elektroliz — bu ... A) tok ta'sirida elektrodlarda boradigan oksidlanish-qaytarilish jarayoni B) moddaning suvda eriganda ionlarga ajralishi C) kimyoviy reaksiya hisobiga elektr toki hosil bo'lishi D) metallning atrof-muhit ta'sirida yemirilishi To'g'ri javob: A) tok ta'sirida elektrodlarda boradigan oksidlanish-qaytarilish jarayoni ✔ 12. Mis(II) sulfat eritmasi inert elektrodlar bilan elektroliz qilinganda katodda qaysi modda ajraladi? A) oltingugurt B) mis C) kislorod D) vodorod To'g'ri javob: B) mis ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 587 Bo'lim (BSB): Ishqoriy metallar 13. 1,4 g ishqoriy metall suv bilan reaksiyaga kirishib, 2,24 l (n.sh.) vodorod ajratdi. Bu qaysi metall? A) litiy B) natriy C) rubidiy D) kaliy To'g'ri javob: A) litiy✔ 14. 2,3 g natriy 97,8 g suvda eritildi. Hosil bo'lgan eritmadagi NaOH ning massa ulushini toping. A) 2,3 % B) 4 % C) 4,6 % D) 8 % To'g'ri javob: B) 4 % ✔ 15. Kalsinatsiyalangan soda qaysi modda? A) Na2CO3 B) NaHCO3 C) NaOH D) Na2SO4·10H2O To'g'ri javob: A) Na2CO3 ✔ 16. Kaliy birikmalari alangani qanday rangga bo'yaydi? A) sariq B) binafsha C) yashil D) ko'k To'g'ri javob: B) binafsha ✔ 17. Ichimlik sodasining formulasi qaysi? A) NaOH B) NaHCO3 C) Na2CO3 D) Na2SO4 To'g'ri javob: B) NaHCO3 ✔ 18. 16,8 g natriy gidrokarbonat to'liq parchalanganda necha litr (n.sh.) CO2 ajraladi? (2NaHCO3 → Na2CO3 + CO2 + H2O) A) 2,24 l B) 3,36 l C) 1,12 l D) 4,48 l To'g'ri javob: A) 2,24 l ✔ 19. Natriy birikmalari alangani qanday rangga bo'yaydi? A) yashil B) binafsha C) sariq D) g'isht-qizil To'g'ri javob: C) sariq ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 588 Bo'lim (BSB): Ishqoriy-yer metallar va magniy 20. Dolomit mineralining tarkibi qanday ifodalanadi? A) CaCO3·MgCO3 B) CaSO4·2H2O C) MgCO3 D) CaCO3 To'g'ri javob: A) CaCO3·MgCO3✔ 21. Ohaktosh, bo'r va marmarning asosiy tarkibi qaysi modda? A) CaF2 B) CaSO4 C) CaCO3 D) Ca3(PO4)2 To'g'ri javob: C) CaCO3 ✔ 22. II A guruh metallari birikmalarida qanday oksidlanish darajasini namoyon qiladi? A) +1 B) +2 C) +3 D) +4 To'g'ri javob: B) +2 ✔ 23. 11,2 g kalsiy oksid olish uchun necha gramm kalsiy karbonat parchalanishi kerak? A) 20 g B) 40 g C) 10 g D) 11,2 g To'g'ri javob: A) 20 g ✔ 24. II A guruh elementlari atomlarining tashqi elektron qavati konfiguratsiyasi qanday? A) (n–1)d²ns² B) ns² C) ns¹ D) ns²np² To'g'ri javob: B) ns² ✔ 25. Kalsiy birikmalari alangani qanday rangga bo'yaydi? A) ko'k B) binafsha C) g'isht-qizil D) sariq To'g'ri javob: C) g'isht-qizil ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 589 Kimyo • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Temir va uning birikmalari 1. Temir sovuq konsentrlangan sulfat kislotada qanday holatga keladi? A) FeSO4 hosil qilib tez eriydi B) o'z-o'zidan alangalanadi C) passivlanadi D) vodorod ajratib eriydi To'g'ri javob: C) passivlanadi✔ 2. Temir xlor bilan qizdirilganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) FeCl4 B) Fe2Cl C) FeCl3 D) FeCl2 To'g'ri javob: C) FeCl3 ✔ 3. Po'lat tarkibidagi uglerod miqdori qanday bo'ladi? A) 2–4 % B) 5–10 % C) 2 % dan kam D) 10 % dan ko'p To'g'ri javob: C) 2 % dan kam ✔ 4. Temir(II) gidroksid cho'kmasi qanday rangda bo'ladi? A) qizil-qo'ng'ir B) oq-yashilroq C) ko'k D) sariq To'g'ri javob: B) oq-yashilroq ✔ 5. Qizil temirtosh (gematit) formulasi qaysi? A) FeCO3 B) Fe2O3 C) FeO D) Fe3O4 To'g'ri javob: B) Fe2O3 ✔ Bo'lim (BSB): Alyuminiy va uning birikmalari 6. Alyuminiy simlar elektr uzatish liniyalarida qaysi xossalari tufayli ishlatiladi? A) katta zichligi va og'irligi B) yuqori qattiqligi va mo'rtligi C) yaxshi elektr o'tkazuvchanligi va yengilligi D) kuchli magnit xossalari To'g'ri javob: C) yaxshi elektr o'tkazuvchanligi va yengilligi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 590 7. Qaysi reaksiya alyuminotermiyaga misol bo'ladi? A) 4Al + 3O2 → 2Al2O3 B) 2Al + Fe2O3 → Al2O3 + 2Fe C) 2Al + 3S → Al2S3 D) 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2 To'g'ri javob: B) 2Al + Fe2O3 → Al2O3 + 2Fe✔ Bo'lim (BSB): Xrom va uning birikmalari 8. Xrom(III) gidroksid Cr(OH)3 qanday xossaga ega? A) faqat asosli B) amfoter C) tuz hosil qilmaydigan D) faqat kislotali To'g'ri javob: B) amfoter ✔ 9. Kaliy dixromatning formulasi qaysi? A) K2CrO4 B) K2Cr2O7 C) Cr2(SO4)3 D) KCrO2 To'g'ri javob: B) K2Cr2O7 ✔ 10. Cr2O3 tarkibidagi xromning massa ulushini toping. A) 31,6 % B) 68,4 % C) 52,0 % D) 34,2 % To'g'ri javob: B) 68,4 % ✔ Bo'lim (BSB): Mis va uning birikmalari 11. Suvsiz mis(II) sulfat qanday rangda bo'ladi? A) yashil B) oq C) qora D) ko'k To'g'ri javob: B) oq ✔ 12. 3,2 g mis mo'l konsentrlangan sulfat kislota bilan qizdirilganda necha litr (n.sh.) SO2 ajraladi? A) 1,12 l B) 3,36 l C) 2,24 l D) 0,56 l To'g'ri javob: A) 1,12 l ✔ 13. 25 g mis kuporosi to'liq suvsizlantirilganda necha gramm suvsiz CuSO4 olinadi? A) 16 g B) 25 g C) 9 g D) 14,4 g To'g'ri javob: A) 16 g ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 591 14. Mis(I) oksidning formulasi va rangi qaysi javobda to'g'ri berilgan? A) Cu2O, qora B) CuO, oq C) CuO, qizil D) Cu2O, qizil To'g'ri javob: D) Cu2O, qizil✔ 15. Mis kuporosining formulasi qaysi? A) CuCl2·2H2O B) CuSO4·5H2O C) CuSO4 D) FeSO4·7H2O To'g'ri javob: B) CuSO4·5H2O ✔ 16. Mis suyultirilgan nitrat kislota bilan reaksiyaga kirishganda asosan qaysi gaz ajraladi? A) H2 B) NH3 C) NO D) NO2 To'g'ri javob: C) NO ✔ 17. Mis plastinka kumush nitrat eritmasiga tushirilganda nima sodir bo'ladi? A) mis sirti passivlanadi B) Cu(NO3)2 hosil bo'lib, kumush ajraladi C) reaksiya sodir bo'lmaydi D) NO2 gazi ajralib chiqadi To'g'ri javob: B) Cu(NO3)2 hosil bo'lib, kumush ajraladi ✔ 18. Mis konsentrlangan nitrat kislota bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) Cu(NO3)2, NO2 va H2O B) CuO, N2 va H2O C) Cu(NO3)2, NO va H2O D) Cu(NO3)2 va H2 To'g'ri javob: A) Cu(NO3)2, NO2 va H2O ✔ Bo'lim (BSB): Marganes, rux, kumush (boshqa d-elementlar) 19. Marganes atomining elektron konfiguratsiyasi qaysi? A) [Ar]3d⁵4s² B) [Ar]3d⁷ C) [Ar]3d⁶4s² D) [Ar]3d⁵4s¹ To'g'ri javob: A) [Ar]3d⁵4s² ✔ 20. 8,1 g ZnO ni to'liq eritish uchun necha gramm HCl kerak? A) 8,1 g B) 14,6 g C) 3,65 g D) 7,3 g To'g'ri javob: D) 7,3 g ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 592 21. Rux natriy gidroksid eritmasi bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) Na2[Zn(OH)4] va H2 B) Na2ZnO2 va O2 C) Zn(OH)2 va Na D) ZnO va H2O To'g'ri javob: A) Na2[Zn(OH)4] va H2✔ 22. Kaliy permanganat qizdirilganda qaysi gaz ajralib chiqadi? A) kislorod B) vodorod C) azot D) xlor To'g'ri javob: A) kislorod ✔ 23. KMnO4 tarkibidagi marganesning massa ulushini toping. A) 34,8 % B) 24,7 % C) 63,2 % D) 40,5 % To'g'ri javob: A) 34,8 % ✔ 24. Rux atomining elektron konfiguratsiyasi qaysi? A) [Ar]3d¹⁰4s²4p¹ B) [Ar]3d⁸4s² C) [Ar]3d¹⁰4s¹ D) [Ar]3d¹⁰4s² To'g'ri javob: D) [Ar]3d¹⁰4s² ✔ 25. Rux birikmalarida qanday oksidlanish darajasini namoyon qiladi? A) +2 va +3 B) +2 va +4 C) faqat +2 D) +1 va +2 To'g'ri javob: C) faqat +2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 593 Kimyo • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Temir va uning birikmalari 1. Temir kuporosining formulasi qaysi? A) ZnSO4·7H2O B) Fe2(SO4)3 C) FeSO4·7H2O D) CuSO4·5H2O To'g'ri javob: C) FeSO4·7H2O✔ 2. Temir birikmalarida qaysi oksidlanish darajalari eng xarakterli? A) +3 va +4 B) +1 va +2 C) +2 va +4 D) +2 va +3 To'g'ri javob: D) +2 va +3 ✔ 3. Temir(III) gidroksid cho'kmasi qanday rangda bo'ladi? A) qizil-qo'ng'ir B) oq C) yashil D) ko'k To'g'ri javob: A) qizil-qo'ng'ir ✔ 4. Eritmada Fe³⁺ ionlarini aniqlash uchun qaysi reaktiv ishlatiladi (qon-qizil rang hosil bo'ladi)? A) kaliy rodanid KSCN B) qizil qon tuzi K3[Fe(CN)6] C) bariy xlorid BaCl2 D) natriy xlorid NaCl To'g'ri javob: A) kaliy rodanid KSCN ✔ 5. Temir atomining elektron konfiguratsiyasi qaysi? A) [Ar]3d⁸ B) [Ar]3d⁵4s² C) [Ar]3d⁶4s² D) [Ar]3d⁷4s¹ To'g'ri javob: C) [Ar]3d⁶4s² ✔ Bo'lim (BSB): Alyuminiy va uning birikmalari 6. Yer qobig'ida eng ko'p tarqalgan metall qaysi? A) temir B) alyuminiy C) natriy D) kalsiy To'g'ri javob: B) alyuminiy ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 594 7. Korund mineralining tarkibi qaysi modda? A) KAl(SO4)2·12H2O B) Al2O3 C) AlCl3 D) Al(OH)3 To'g'ri javob: B) Al2O3✔ 8. Alyuminiy sulfat eritmasining muhiti (gidroliz natijasida) qanday? A) ishqoriy B) kuchli ishqoriy C) neytral D) kislotali To'g'ri javob: D) kislotali ✔ 9. Alyuminiy atomining elektron konfiguratsiyasi qaysi? A) 1s²2s²2p⁶3s²3p² B) 1s²2s²2p⁶3s¹ C) 1s²2s²2p⁶3s²3p¹ D) 1s²2s²2p⁶3s²3p³ To'g'ri javob: C) 1s²2s²2p⁶3s²3p¹ ✔ 10. 7,8 g Al(OH)3 ni Na[Al(OH)4] ga aylantirib eritish uchun necha gramm NaOH kerak? A) 8 g B) 2 g C) 12 g D) 4 g To'g'ri javob: D) 4 g ✔ 11. Alyumokaliyli achchiqtosh formulasi qaysi? A) K2SO4 B) Na3AlF6 C) Al2(SO4)3 D) KAl(SO4)2·12H2O To'g'ri javob: D) KAl(SO4)2·12H2O ✔ Bo'lim (BSB): Xrom va uning birikmalari 12. Xromning asosiy rudasi — xromli temirtosh formulasi qaysi? A) Cr2O3·H2O B) Fe3O4 C) PbCrO4 D) FeO·Cr2O3 To'g'ri javob: D) FeO·Cr2O3 ✔ 13. Kaliy xromatning sariq eritmasiga kislota qo'shilganda eritma rangi qanday o'zgaradi? A) yashil rangga B) rangsizlanadi C) to'q sariq (zarg'aldoq) rangga D) ko'k rangga To'g'ri javob: C) to'q sariq (zarg'aldoq) rangga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 595 14. Xrom(VI) oksid CrO3 qanday xossaga ega? A) kislotali B) asosli C) tuz hosil qilmaydigan D) amfoter To'g'ri javob: A) kislotali✔ 15. Kaliy dixromat kislotali muhitda oksidlovchi sifatida ta'sir etganda xrom qaysi holatga qaytariladi? A) CrO4²⁻ B) Cr³⁺ C) Cr²⁺ D) Cr⁰ To'g'ri javob: B) Cr³⁺ ✔ Bo'lim (BSB): Mis va uning birikmalari 16. Mis(II) gidroksid cho'kmasi qanday rangda bo'ladi? A) havorang-ko'k B) qizil-qo'ng'ir C) oq D) qora To'g'ri javob: A) havorang-ko'k ✔ 17. Mis suyultirilgan xlorid kislota bilan qanday ta'sirlashadi? A) reaksiyaga kirishmaydi B) CuCl2 va H2 hosil qiladi C) CuCl2 va Cl2 hosil qiladi D) CuCl va H2 hosil qiladi To'g'ri javob: A) reaksiyaga kirishmaydi ✔ 18. Mis buyumlar nam havoda uzoq turganda sirtida yashil qatlam (patina) hosil bo'ladi. Uning asosiy tarkibi qaysi? A) Cu2O B) (CuOH)2CO3 C) CuSO4 D) CuO To'g'ri javob: B) (CuOH)2CO3 ✔ 19. Mis(II) gidroksid qizdirilganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) Cu va H2O B) CuO va H2O C) Cu2O va H2O D) CuO va H2 To'g'ri javob: B) CuO va H2O ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 596 Bo'lim (BSB): Marganes, rux, kumush (boshqa d-elementlar) 20. 31,6 g KMnO4 qizdirilganda (2KMnO4 → K2MnO4 + MnO2 + O2) necha litr (n.sh.) kislorod ajraladi? A) 6,72 l B) 4,48 l C) 1,12 l D) 2,24 l To'g'ri javob: D) 2,24 l✔ 21. 19,5 g rux mo'l natriy gidroksid eritmasi bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) vodorod ajraladi? A) 6,72 l B) 4,48 l C) 13,44 l D) 3,36 l To'g'ri javob: A) 6,72 l ✔ 22. Marganes(VII) oksid Mn2O7 qanday xossaga ega? A) asosli B) tuz hosil qilmaydigan C) amfoter D) kislotali To'g'ri javob: D) kislotali ✔ 23. Tibbiyotda «lyapis» nomi bilan ishlatiladigan modda qaysi? A) Ag2SO4 B) AgCl C) Ag2O D) AgNO3 To'g'ri javob: D) AgNO3 ✔ 24. 9,7 g rux sulfid havoda to'liq kuydirilganda (2ZnS + 3O2 → 2ZnO + 2SO2) necha gramm ZnO hosil bo'ladi? A) 8,1 g B) 9,7 g C) 6,5 g D) 16,2 g To'g'ri javob: A) 8,1 g ✔ 25. KMnO4 neytral muhitda qaytarilganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) K2MnO4 B) Mn²⁺ tuzi C) MnO2 D) Mn2O7 To'g'ri javob: C) MnO2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 597 Kimyo • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Temir va uning birikmalari 1. 3,2 g Fe2O3 ni temirgacha to'liq qaytarish uchun necha litr (n.sh.) CO kerak? A) 0,448 l B) 2,24 l C) 0,896 l D) 1,344 l To'g'ri javob: D) 1,344 l✔ 2. Shpatli temirtosh (siderit) formulasi qaysi? A) Fe2O3·nH2O B) Fe3O4 C) FeS2 D) FeCO3 To'g'ri javob: D) FeCO3 ✔ 3. Temir suyultirilgan xlorid kislota bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) FeCl2 va H2 B) FeCl2 va Cl2 C) FeCl3 va H2O D) FeCl3 va H2 To'g'ri javob: A) FeCl2 va H2 ✔ 4. 5,6 g temir xlorda to'liq yonganda necha gramm FeCl3 hosil bo'ladi? A) 12,7 g B) 16,25 g C) 8,125 g D) 32,5 g To'g'ri javob: B) 16,25 g ✔ 5. Temir kolchedani (pirit) formulasi qaysi? A) FeS B) FeCO3 C) FeS2 D) CuFeS2 To'g'ri javob: C) FeS2 ✔ 6. Magnit temirtosh (magnetit) formulasi qaysi? A) Fe3O4 B) FeCO3 C) FeS2 D) Fe2O3 To'g'ri javob: A) Fe3O4 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 598 7. 8,4 g temir mo'l suyultirilgan sulfat kislotada eritildi. Necha gramm FeSO4 hosil bo'lgan? A) 11,4 g B) 30,4 g C) 15,2 g D) 22,8 g To'g'ri javob: D) 22,8 g✔ Bo'lim (BSB): Alyuminiy va uning birikmalari 8. Duralyumin qotishmasining asosini qaysi metall tashkil etadi? A) alyuminiy B) mis C) temir D) rux To'g'ri javob: A) alyuminiy ✔ 9. Alyuminiy olinadigan asosiy ruda qaysi? A) boksit B) gematit C) magnetit D) dolomit To'g'ri javob: A) boksit ✔ 10. Alyuminiy olishda Al2O3 nima uchun suyuq kriolitda eritiladi? A) kislorod ajralishini to'xtatish uchun B) metallni korroziyadan saqlash uchun C) suyuqlanish haroratini pasaytirish uchun D) alyuminiy oksidini qaytarish uchun To'g'ri javob: C) suyuqlanish haroratini pasaytirish uchun ✔ Bo'lim (BSB): Xrom va uning birikmalari 11. Xrom po'latga qo'shilganda unga qanday xossa beradi? A) yumshoqlik va mo'rtlik B) magnitsizlik va yengillik C) yuqori elektr o'tkazuvchanlik D) qattiqlik va zanglamaslik To'g'ri javob: D) qattiqlik va zanglamaslik ✔ 12. 15,2 g Cr2O3 alyuminotermiya usulida to'liq qaytarilganda necha gramm xrom olinadi? A) 20,8 g B) 5,2 g C) 10,4 g D) 15,2 g To'g'ri javob: C) 10,4 g ✔ 13. Xrom(III) oksid qanday rangda bo'ladi? A) yashil B) sariq C) to'q qizil D) ko'k To'g'ri javob: A) yashil ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 599 14. Xrom(II) oksid CrO qanday xossaga ega? A) asosli B) amfoter C) tuz hosil qilmaydigan D) kislotali To'g'ri javob: A) asosli✔ 15. Xrom davriy sistemada qayerda joylashgan? A) 5-davr, VI B guruh B) 4-davr, VI B guruh C) 4-davr, V B guruh D) 4-davr, VI A guruh To'g'ri javob: B) 4-davr, VI B guruh ✔ 16. K2Cr2O7 + HCl → KCl + CrCl3 + Cl2 + H2O reaksiyasi tenglashtirilganda HCl oldidagi koeffitsient nechaga teng? A) 14 B) 8 C) 6 D) 12 To'g'ri javob: A) 14 ✔ 17. Xromning oksidlanish darajasi ortishi bilan uning oksid va gidroksidlari xossalari qanday o'zgaradi? A) faqat asosli xossasi kuchayadi B) o'zgarmaydi C) asosli xossadan kislotali xossaga o'tadi D) kislotali xossadan asosli xossaga o'tadi To'g'ri javob: C) asosli xossadan kislotali xossaga o'tadi ✔ 18. CrO3 tarkibidagi xromning oksidlanish darajasi qancha? A) +4 B) +3 C) +6 D) +5 To'g'ri javob: C) +6 ✔ Bo'lim (BSB): Mis va uning birikmalari 19. 16 g CuSO4 tutgan eritmaga mo'l NaOH qo'shildi. Necha gramm Cu(OH)2 cho'kmaga tushadi? A) 4,9 g B) 19,6 g C) 9,8 g D) 8,0 g To'g'ri javob: C) 9,8 g ✔ 20. 8 g CuO vodorod bilan to'liq qaytarilganda necha gramm mis olinadi? A) 6,4 g B) 12,8 g C) 8,0 g D) 3,2 g To'g'ri javob: A) 6,4 g ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 600 21. Mis(II) oksid qanday rangda bo'ladi? A) qizil B) ko'k C) oq D) qora To'g'ri javob: D) qora✔ Bo'lim (BSB): Marganes, rux, kumush (boshqa d-elementlar) 22. 17 g AgNO3 tutgan eritmaga mo'l NaCl eritmasi qo'shildi. Necha gramm AgCl cho'kmaga tushadi? A) 17,0 g B) 10,8 g C) 28,7 g D) 14,35 g To'g'ri javob: D) 14,35 g ✔ 23. Kaliy manganat K2MnO4 tarkibidagi marganesning oksidlanish darajasi qancha? A) +2 B) +6 C) +4 D) +7 To'g'ri javob: B) +6 ✔ 24. Kumush buyumlar havodagi vodorod sulfid ta'sirida qorayadi. Bunda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Ag2O B) Ag2S C) AgCl D) AgNO3 To'g'ri javob: B) Ag2S ✔ 25. KMnO4 kislotali muhitda qaytarilganda marganes qaysi holatga o'tadi? A) MnO2 B) MnO4²⁻ C) Mn²⁺ D) Mn To'g'ri javob: C) Mn²⁺ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 601 Kimyo • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Temir va uning birikmalari 1. Cho'yan tarkibidagi uglerod miqdori qanday bo'ladi? A) 0,5 % dan kam B) 2 % dan ko'p C) roppa-rosa 1 % D) 15 % dan ko'p To'g'ri javob: B) 2 % dan ko'p✔ 2. Cho'g'langan temir suv bug'i bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) Fe2O3 va O2 B) Fe(OH)3 va H2 C) Fe3O4 va H2 D) Fe(OH)2 va H2 To'g'ri javob: C) Fe3O4 va H2 ✔ 3. Temir(II) gidroksid havoda turganda qanday o'zgaradi? A) oksidlanib, Fe(OH)3 ga aylanadi B) qaytarilib, Fe ga aylanadi C) parchalanib, FeO ga aylanadi D) o'zgarmaydi To'g'ri javob: A) oksidlanib, Fe(OH)3 ga aylanadi ✔ 4. Fe3O4 tarkibidagi temirning massa ulushini toping. A) 72,4 % B) 70,0 % C) 77,8 % D) 27,6 % To'g'ri javob: A) 72,4 % ✔ 5. Eritmada Fe²⁺ ionlarini aniqlash uchun qaysi reaktiv ishlatiladi (ko'k cho'kma hosil bo'ladi)? A) qizil qon tuzi K3[Fe(CN)6] B) kaliy rodanid KSCN C) bariy xlorid BaCl2 D) kumush nitrat AgNO3 To'g'ri javob: A) qizil qon tuzi K3[Fe(CN)6] ✔ 6. Temir kuporosi FeSO4·7H2O ning molyar massasini toping. A) 152 g/mol B) 260 g/mol C) 296 g/mol D) 278 g/mol To'g'ri javob: D) 278 g/mol ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 602 Bo'lim (BSB): Alyuminiy va uning birikmalari 7. Al(OH)3 ning amfoterligini isbotlash uchun qaysi reaktivlar juftligi kerak? A) HCl va NaOH B) NaOH va KOH C) H2O va NaCl D) HCl va H2SO4 To'g'ri javob: A) HCl va NaOH✔ 8. Al(OH)3 natriy gidroksid eritmasi bilan reaksiyaga kirishganda qaysi tuz hosil bo'ladi? A) Al2O3 B) Al2(SO4)3 C) AlCl3 D) Na[Al(OH)4] To'g'ri javob: D) Na[Al(OH)4] ✔ 9. 13,35 g AlCl3 eritmasidan alyuminiyni Al(OH)3 holida to'liq cho'ktirish uchun necha gramm NaOH kerak? A) 16 g B) 12 g C) 4 g D) 8 g To'g'ri javob: B) 12 g ✔ 10. 16 g Fe2O3 ni alyuminotermiya usulida to'liq qaytarish uchun necha gramm alyuminiy kerak? A) 2,7 g B) 10,8 g C) 5,4 g D) 8,1 g To'g'ri javob: C) 5,4 g ✔ 11. 2,7 g alyuminiy mo'l natriy gidroksid eritmasi bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) vodorod ajraladi? A) 2,24 l B) 3,36 l C) 6,72 l D) 1,12 l To'g'ri javob: B) 3,36 l ✔ 12. Kriolitning formulasi qaysi? A) Na3AlF6 B) KAl(SO4)2 C) CaF2 D) Al2O3·2H2O To'g'ri javob: A) Na3AlF6 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 603 Bo'lim (BSB): Xrom va uning birikmalari 13. Xrom havosiz sharoitda suyultirilgan xlorid kislota bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) CrCl2 va H2 B) CrO3 va HCl C) CrCl6 va H2 D) CrCl3 va H2 To'g'ri javob: A) CrCl2 va H2✔ 14. Xrom(VI) oksid suvda eriganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Cr(OH)3 B) H2CrO4 C) Cr(OH)2 D) CrO To'g'ri javob: B) H2CrO4 ✔ 15. Kaliy dixromat K2Cr2O7 ning molyar massasini toping. A) 310 g/mol B) 294 g/mol C) 258 g/mol D) 194 g/mol To'g'ri javob: B) 294 g/mol ✔ 16. Xrom(III) oksid Cr2O3 qanday xossaga ega? A) amfoter B) kislotali C) asosli D) tuz hosil qilmaydigan To'g'ri javob: A) amfoter ✔ 17. 29,4 g K2Cr2O7 mo'l konsentrlangan xlorid kislota bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) xlor ajraladi? A) 3,36 l B) 4,48 l C) 2,24 l D) 6,72 l To'g'ri javob: D) 6,72 l ✔ 18. Kaliy xromit KCrO2 tarkibidagi xromning oksidlanish darajasi qancha? A) +2 B) +6 C) +4 D) +3 To'g'ri javob: D) +3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 604 Bo'lim (BSB): Mis va uning birikmalari 19. Mis konsentrlangan sulfat kislota bilan qizdirilganda qaysi gaz ajraladi? A) SO2 B) H2S C) SO3 D) H2 To'g'ri javob: A) SO2✔ 20. Malaxit mineralining formulasi qaysi? A) CuFeS2 B) (CuOH)2CO3 C) Cu2S D) CuO To'g'ri javob: B) (CuOH)2CO3 ✔ 21. Mis atomining elektron konfiguratsiyasi qaysi (elektron «sakrashi» hisobga olingan)? A) [Ar]3d¹⁰4s¹ B) [Ar]3d⁹4s² C) [Ar]3d¹⁰4s² D) [Ar]3d⁸4s² To'g'ri javob: A) [Ar]3d¹⁰4s¹ ✔ 22. Mis kuporosi CuSO4·5H2O tarkibidagi kristallizatsiya suvining massa ulushini toping. A) 64 % B) 18 % C) 36 % D) 25,6 % To'g'ri javob: C) 36 % ✔ 23. Mis davriy sistemada qayerda joylashgan? A) 4-davr, II B guruh B) 4-davr, I A guruh C) 4-davr, I B guruh D) 3-davr, I B guruh To'g'ri javob: C) 4-davr, I B guruh ✔ Bo'lim (BSB): Marganes, rux, kumush (boshqa d-elementlar) 24. Kumush konsentrlangan nitrat kislota bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) AgNO3, NO2 va H2O B) Ag2O va NO C) AgNO3 va H2 D) reaksiya bormaydi To'g'ri javob: A) AgNO3, NO2 va H2O ✔ 25. Rux oksidi ZnO qanday xossaga ega? A) tuz hosil qilmaydigan B) faqat asosli C) amfoter D) faqat kislotali To'g'ri javob: C) amfoter ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 605 Kimyo • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Temir va uning birikmalari 1. 1 t Fe2O3 dan nazariy jihatdan necha kg temir olish mumkin? A) 700 kg B) 350 kg C) 560 kg D) 724 kg To'g'ri javob: A) 700 kg✔ 2. Domna pechida temir oksidlarini qaytaruvchi asosiy modda qaysi? A) vodorod H2 B) alyuminiy Al C) uglerod(II) oksid CO D) uglerod(IV) oksid CO2 To'g'ri javob: C) uglerod(II) oksid CO ✔ Bo'lim (BSB): Alyuminiy va uning birikmalari 3. Alyuminiy oksidi Al2O3 qanday xossaga ega? A) faqat asosli B) tuz hosil qilmaydigan C) faqat kislotali D) amfoter To'g'ri javob: D) amfoter ✔ 4. AlCl3 eritmasiga NaOH eritmasi oz-ozdan qo'shib borilganda nima kuzatiladi? A) qizil-qo'ng'ir cho'kma hosil bo'ladi B) ko'k cho'kma hosil bo'lib, erimay qoladi C) oq cho'kma hosil bo'lib, ortiqcha ishqorda eriydi D) gaz ajralib, eritma ko'karadi To'g'ri javob: C) oq cho'kma hosil bo'lib, ortiqcha ishqorda eriydi ✔ 5. Alyuminiy sovuq konsentrlangan nitrat va sulfat kislotalarda qanday holatga keladi? A) shiddat bilan eriydi B) vodorod ajratib eriydi C) o'z-o'zidan alangalanadi D) passivlanadi To'g'ri javob: D) passivlanadi ✔ 6. Alyuminiy davriy sistemada qayerda joylashgan? A) 3-davr, II A guruh B) 2-davr, III A guruh C) 4-davr, III B guruh D) 3-davr, III A guruh To'g'ri javob: D) 3-davr, III A guruh ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 606 7. Alyuminiy natriy gidroksid eritmasi bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) Al(OH)3 va Na B) NaAlO2 va O2 C) Al2O3 va H2 D) Na[Al(OH)4] va H2 To'g'ri javob: D) Na[Al(OH)4] va H2✔ 8. Al2O3 tarkibidagi alyuminiyning massa ulushini toping. A) 47,1 % B) 64,3 % C) 26,5 % D) 52,9 % To'g'ri javob: D) 52,9 % ✔ 9. 10,8 g alyuminiy kislorodda to'liq yonganda necha gramm Al2O3 hosil bo'ladi? A) 10,2 g B) 40,8 g C) 20,4 g D) 21,6 g To'g'ri javob: C) 20,4 g ✔ 10. Alyuminiy birikmalarida qanday oksidlanish darajasini namoyon qiladi? A) +4 B) +2 C) +1 D) +3 To'g'ri javob: D) +3 ✔ Bo'lim (BSB): Xrom va uning birikmalari 11. Xrom birikmalarida qaysi oksidlanish darajalari eng xarakterli? A) +1, +3, +5 B) +2, +4, +7 C) +3, +4, +5 D) +2, +3, +6 To'g'ri javob: D) +2, +3, +6 ✔ 12. Kaliy dixromat eritmasiga ishqor qo'shilganda qaysi ion hosil bo'ladi? A) CrO4²⁻ B) Cr2O7²⁻ C) Cr³⁺ D) Cr²⁺ To'g'ri javob: A) CrO4²⁻ ✔ 13. Xrom atomining elektron konfiguratsiyasi qaysi (elektron «sakrashi» hisobga olingan)? A) [Ar]3d⁶ B) [Ar]3d⁵4s¹ C) [Ar]3d³4s² D) [Ar]3d⁴4s² To'g'ri javob: B) [Ar]3d⁵4s¹ ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 607 14. 5,2 g xrom kislorodda to'liq yonib, Cr2O3 hosil qildi. Necha gramm oksid hosil bo'lgan? A) 15,2 g B) 7,6 g C) 3,8 g D) 10,4 g To'g'ri javob: B) 7,6 g✔ Bo'lim (BSB): Mis va uning birikmalari 15. Mis kolchedani (xalkopirit) formulasi qaysi? A) FeS2 B) Cu2S C) CuFeS2 D) (CuOH)2CO3 To'g'ri javob: C) CuFeS2 ✔ 16. 6,4 g mis mo'l konsentrlangan nitrat kislota bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) NO2 ajraladi? A) 8,96 l B) 4,48 l C) 1,49 l D) 2,24 l To'g'ri javob: B) 4,48 l ✔ 17. Mis(II) tuzi eritmasiga mo'l ammiak eritmasi qo'shilganda eritma qanday rangga kiradi? A) rangsiz B) to'q ko'k C) sariq D) qizil To'g'ri javob: B) to'q ko'k ✔ 18. Mis xalq xo'jaligida asosan qayerda keng ishlatiladi? A) domna pechida qaytaruvchi sifatida B) azotli o'g'it sifatida C) yoqilg'i sifatida D) elektr simlari va kabellar tayyorlashda To'g'ri javob: D) elektr simlari va kabellar tayyorlashda ✔ 19. Mis birikmalarida qaysi oksidlanish darajalari xarakterli? A) +2 va +4 B) +2 va +3 C) +1 va +2 D) +1 va +3 To'g'ri javob: C) +1 va +2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 608 Bo'lim (BSB): Marganes, rux, kumush (boshqa d-elementlar) 20. Kaliy permanganat KMnO4 tarkibidagi marganesning oksidlanish darajasi qancha? A) +6 B) +2 C) +4 D) +7 To'g'ri javob: D) +7✔ 21. d-elementlar davriy sistemaning qaysi guruhchalarida joylashgan? A) A (bosh) guruhchalarda B) faqat VIII A guruhchada C) B (qo'shimcha) guruhchalarda D) faqat lantanoidlar qatorida To'g'ri javob: C) B (qo'shimcha) guruhchalarda ✔ 22. Eritmada kumush ionlarini aniqlash uchun qaysi ionlar ishlatiladi (oq suzmasimon cho'kma hosil bo'ladi)? A) xlorid ionlari Cl⁻ B) sulfat ionlari SO4²⁻ C) natriy ionlari Na⁺ D) nitrat ionlari NO3⁻ To'g'ri javob: A) xlorid ionlari Cl⁻ ✔ 23. KMnO4 kuchli ishqoriy muhitda qaytarilganda qaysi ion hosil bo'ladi? A) MnO4²⁻ B) Mn²⁺ C) MnO2 D) Mn2O7 To'g'ri javob: A) MnO4²⁻ ✔ 24. Kumush davriy sistemada qayerda joylashgan? A) 6-davr, I B guruh B) 5-davr, I A guruh C) 5-davr, I B guruh D) 4-davr, I B guruh To'g'ri javob: C) 5-davr, I B guruh ✔ 25. Kaliy permanganat eritmasi qanday rangda bo'ladi? A) ko'k B) yashil C) binafsha (pushti-binafsha) D) sariq To'g'ri javob: C) binafsha (pushti-binafsha) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 609 Kimyo • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Organik birikmalar nomenklaturasi 1. –CH(CH3)2 radikali qanday ataladi? A) izopropil B) propil C) etil D) butil To'g'ri javob: A) izopropil✔ 2. –C2H5 radikali qanday ataladi? A) propil B) etil C) metil D) vinil To'g'ri javob: B) etil ✔ 3. CH3–CH(CH3)–CH3 moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) butan B) 2-metilbutan C) 1-metilpropan D) 2-metilpropan To'g'ri javob: D) 2-metilpropan ✔ 4. CH3–CH2–CH2–CH(CH3)–CH2–CH3 moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) 3-metilgeksan B) 2-etilpentan C) 3-metilpentan D) 4-metilgeksan To'g'ri javob: A) 3-metilgeksan ✔ 5. 2,2-dimetilbutan qaysi tuzilish formulasiga mos keladi? A) CH3–C(CH3)2–CH2–CH3 B) CH3–CH2–C(CH3)2–CH2–CH3 C) CH3–CH(CH3)–CH(CH3)–CH3 D) CH3–C(CH3)2–CH3 To'g'ri javob: A) CH3–C(CH3)2–CH2–CH3 ✔ 6. IUPAC qoidasiga ko'ra asosiy zanjirdagi uglerod atomlari qaysi uchidan raqamlanadi? A) har doim chap uchidan B) o'rinbosar (tarmoq) yaqinroq turgan uchidan C) har doim o'ng uchidan D) eng uzun tarmoq turgan uchidan uzoqroqdan To'g'ri javob: B) o'rinbosar (tarmoq) yaqinroq turgan uchidan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 610 Bo'lim (BSB): Alkanlar 7. Metan 1500 °C da qisqa vaqt qizdirilib, tez sovitilganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) uglerod(IV) oksid va suv B) etan va vodorod C) atsetilen va vodorod D) etilen va vodorod To'g'ri javob: C) atsetilen va vodorod✔ 8. Alkanlarning yorug'likda galogenlanishi qanday mexanizm bo'yicha boradi? A) ion mexanizm B) nukleofil birikish C) elektrofil birikish D) erkin radikal mexanizm To'g'ri javob: D) erkin radikal mexanizm ✔ 9. 2 l propanni to'liq yondirish uchun necha litr havo kerak? (havoda kislorodning hajmiy ulushi 20 %) A) 25 l B) 100 l C) 10 l D) 50 l To'g'ri javob: D) 50 l ✔ 10. Alkanning molyar massasi 72 g/mol. Uning molekulyar formulasi qaysi? A) C5H10 B) C4H10 C) C6H14 D) C5H12 To'g'ri javob: D) C5H12 ✔ Bo'lim (BSB): Organik kimyoga kirish. Butlerov nazariyasi 11. Etilen molekulasidagi uglerod atomlari qanday gibridlanish holatida bo'ladi? A) sp³ B) sp³d C) sp D) sp² To'g'ri javob: D) sp² ✔ 12. –OH funksional guruhi qanday ataladi? A) karboksil guruh B) gidroksil guruh C) amino guruh D) karbonil guruh To'g'ri javob: B) gidroksil guruh ✔ 13. Gomologik farq qaysi atomlar guruhi? A) CH3 B) CH2 C) CH4 D) C2H2 To'g'ri javob: B) CH2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 611 14. Organik birikmalarning kimyoviy tuzilish nazariyasini kim yaratgan? A) A. M. Butlerov B) D. I. Mendeleyev C) M. V. Lomonosov D) F. Vyoler To'g'ri javob: A) A. M. Butlerov✔ Bo'lim (BSB): Sikloalkanlar 15. 0,1 mol sikloalkan to'liq yonganda 7,2 g suv hosil bo'ldi. Sikloalkan formulasi qaysi? A) C6H12 B) C5H10 C) C3H6 D) C4H8 To'g'ri javob: D) C4H8 ✔ 16. Siklopropanni propendan farqlash uchun qaysi reaktivdan foydalanish mumkin? A) KMnO4 eritmasi B) NaOH eritmasi C) osh tuzi eritmasi D) distillangan suv To'g'ri javob: A) KMnO4 eritmasi ✔ 17. Siklopropan va siklobutan halqalarining beqarorligiga sabab nima? A) molekulada ion bog'larning mavjudligi B) uglerod atomlarining sp-gibridlanishi C) valent burchaklarning 109°28 dan kuchli farq qilishi ′ D) molekulada π-bog'larning mavjudligi To'g'ri javob: C) valent burchaklarning 109°28 dan kuchli farq qilishi ✔ ′ 18. Siklogeksan molekulasining eng barqaror konformatsiyasi qaysi? A) «kreslo» shakli B) «vanna» shakli C) yassi oltiburchak shakli D) tetraedr shakli To'g'ri javob: A) «kreslo» shakli ✔ 19. 8,4 g siklogeksan to'liq yonganda necha litr (n.sh.) CO2 hosil bo'ladi? A) 2,24 l B) 13,44 l C) 26,88 l D) 6,72 l To'g'ri javob: B) 13,44 l ✔ 20. Siklogeksan platina katalizatori ishtirokida qizdirilganda (degidrogenlanish) qaysi modda hosil bo'ladi? A) benzol B) toluol C) geksan D) siklopentan To'g'ri javob: A) benzol ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 612 21. Eng kichik (uch a'zoli halqali) sikloalkan qaysi? A) siklopentan B) siklopropan C) siklogeksan D) siklobutan To'g'ri javob: B) siklopropan✔ Bo'lim (BSB): Izomeriya 22. Butlerov nazariyasi asosida izomeriya hodisasi nima bilan tushuntiriladi? A) molekuladagi atomlar soni har xilligi bilan B) molekulyar massalarning farqi bilan C) molekulada atomlarning birikish tartibi har xilligi bilan D) elementlarning izotoplari mavjudligi bilan To'g'ri javob: C) molekulada atomlarning birikish tartibi har xilligi bilan ✔ 23. 2,2-dimetilpropan qaysi moddaning izomeri? A) pentan B) geksan C) butan D) propan To'g'ri javob: A) pentan ✔ 24. C3H6Cl2 tarkibli moddaning nechta tuzilish izomeri bor? A) 2 B) 5 C) 4 D) 3 To'g'ri javob: C) 4 ✔ 25. C2H6O tarkibiga nechta modda (izomer) mos keladi? A) 1 B) 4 C) 3 D) 2 To'g'ri javob: D) 2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 613 Kimyo • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Organik birikmalar nomenklaturasi 1. CH2=CH–CH2–CH3 moddaning nomi qaysi? A) buten-2 B) buten-1 C) butan D) butin-1 To'g'ri javob: B) buten-1✔ 2. C6H5– radikali qanday ataladi? A) siklogeksil B) benzil C) fenil D) geksil To'g'ri javob: C) fenil ✔ Bo'lim (BSB): Alkanlar 3. 0,5 mol metan va etan aralashmasi to'liq yonganda 0,7 mol CO2 hosil bo'ldi. Aralashmadagi metanning hajmiy ulushini toping. A) 60 % B) 40 % C) 70 % D) 30 % To'g'ri javob: A) 60 % ✔ 4. Metan yorug'likda xlor bilan reaksiyaga kirishganda birinchi bosqichda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) CCl4 va H2 B) CH3Cl va HCl C) CH3Cl va H2 D) CH2Cl2 va H2 To'g'ri javob: B) CH3Cl va HCl ✔ 5. Alkan bug'ining vodorodga nisbatan zichligi 43 ga teng. Uning molekulyar formulasi qaysi? A) C6H12 B) C6H14 C) C7H16 D) C5H12 To'g'ri javob: B) C6H14 ✔ 6. 2,24 l (n.sh.) metan to'liq xlorlanib CCl4 ga aylandi. Necha gramm CCl4 hosil bo'lgan? A) 15,4 g B) 8,45 g C) 30,8 g D) 5,05 g To'g'ri javob: A) 15,4 g ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 614 7. 5,8 g butan to'liq yonganda necha litr (n.sh.) CO2 hosil bo'ladi? A) 8,96 l B) 4,48 l C) 11,2 l D) 2,24 l To'g'ri javob: A) 8,96 l✔ 8. Brommetan CH3Br natriy metali bilan reaksiyaga kirishganda (Vyurs reaksiyasi) qaysi uglevodorod hosil bo'ladi? A) metan B) etan C) propan D) eten To'g'ri javob: B) etan ✔ 9. Metan molekulasi qanday fazoviy shaklga ega? A) yassi uchburchak B) tetraedr C) yassi kvadrat D) chiziqli To'g'ri javob: B) tetraedr ✔ 10. Oktan krekingida: C8H18 → C4H10 + X. X moddaning formulasi qaysi? A) C4H8 B) C4H10 C) C4H6 D) C3H6 To'g'ri javob: A) C4H8 ✔ Bo'lim (BSB): Organik kimyoga kirish. Butlerov nazariyasi 11. Organik birikmalarda uglerod atomi qanday valentlikni namoyon qiladi? A) VI B) III C) IV D) II To'g'ri javob: C) IV ✔ 12. Uglerod atomining qo'zg'algan holatdagi elektron konfiguratsiyasi qaysi? A) 1s²2s²2p² B) 1s²2s⁰2p⁴ C) 1s²2s²2p⁴ D) 1s²2s¹2p³ To'g'ri javob: D) 1s²2s¹2p³ ✔ 13. Qaysi modda karbotsiklik (halqali) birikma hisoblanadi? A) siklogeksan B) butin-1 C) etilen D) propan To'g'ri javob: A) siklogeksan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 615 14. Kimyoviy tuzilish deganda nima tushuniladi? A) molekulaning fazodagi o'lchamlari B) molekulada atomlarning ma'lum tartibda birikish ketma-ketligi C) moddaning sifat va miqdoriy tarkibi D) kristall panjaraning turi To'g'ri javob: B) molekulada atomlarning ma'lum tartibda birikish ketma-ketligi✔ Bo'lim (BSB): Sikloalkanlar 15. 7,8 g benzolni siklogeksanga aylantirish uchun necha litr (n.sh.) vodorod kerak? A) 2,24 l B) 13,44 l C) 4,48 l D) 6,72 l To'g'ri javob: D) 6,72 l ✔ 16. Odatdagi sharoitda siklopropan va siklobutan qanday agregat holatda bo'ladi? A) smolasimon massa B) suyuqlik C) qattiq kristall D) gaz To'g'ri javob: D) gaz ✔ 17. Qaysi sikloalkan birikish reaksiyalariga eng oson kirishadi? A) siklogeksan B) siklobutan C) siklopentan D) siklopropan To'g'ri javob: D) siklopropan ✔ 18. Sikloalkanlar tarkibidagi uglerodning massa ulushi haqida qaysi fikr to'g'ri? A) har qanday n da 85,7 % ga teng B) n ortishi bilan kamayadi C) har qanday n da 75 % ga teng D) n ortishi bilan 100 % ga yaqinlashadi To'g'ri javob: A) har qanday n da 85,7 % ga teng ✔ 19. Siklopropan brom bilan reaksiyaga kirishganda (halqa uzilib) qaysi modda hosil bo'ladi? A) 1,3-dibrompropan B) bromsiklopropan C) 1,2-dibrompropan D) 2,2-dibrompropan To'g'ri javob: A) 1,3-dibrompropan ✔ 20. Metilsiklopropanning molekulyar formulasi qaysi? A) C4H10 B) C3H6 C) C4H8 D) C5H10 To'g'ri javob: C) C4H8 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 616 21. C4H8 tarkibli nechta sikloalkan mavjud? A) 4 B) 3 C) 2 D) 1 To'g'ri javob: C) 2✔ Bo'lim (BSB): Izomeriya 22. Geksan C6H14 nechta tuzilish izomeriga ega? A) 6 B) 5 C) 3 D) 4 To'g'ri javob: B) 5 ✔ 23. Buten-1 va buten-2 izomeriyaning qaysi turiga misol bo'ladi? A) uglerod skeleti izomeriyasi B) sis-trans izomeriya C) sinflararo izomeriya D) qo'sh bog' holati izomeriyasi To'g'ri javob: D) qo'sh bog' holati izomeriyasi ✔ 24. Qaysi modda geksanning izomeri hisoblanadi? A) siklogeksan B) 2-metilbutan C) 2,3-dimetilbutan D) 2,2-dimetilpentan To'g'ri javob: C) 2,3-dimetilbutan ✔ 25. Qaysi izomeriya turi fazoviy (stereo) izomeriyaga kiradi? A) uglerod skeleti izomeriyasi B) sis-trans (geometrik) izomeriya C) qo'sh bog' holati izomeriyasi D) sinflararo izomeriya To'g'ri javob: B) sis-trans (geometrik) izomeriya ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 617 Kimyo • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Organik birikmalar nomenklaturasi 1. CH3–CH(C2H5)–CH2–CH3 moddani o'quvchi «2-etilbutan» deb nomladi. IUPAC bo'yicha to'g'ri nomi qaysi? A) 3-etilbutan B) 3-metilpentan C) 2-metilpentan D) geksan To'g'ri javob: B) 3-metilpentan✔ 2. CH3–CH2–CH(C2H5)–CH2–CH3 moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) 2-etilpentan B) 3-etilpentan C) 3-metilgeksan D) 3-etilbutan To'g'ri javob: B) 3-etilpentan ✔ 3. CH2=CH– radikali qanday ataladi? A) vinil B) etil C) allil D) metilen To'g'ri javob: A) vinil ✔ 4. Uch uglerod atomli halqadan iborat to'yingan uglevodorod qanday ataladi? A) siklopropan B) propan C) siklobutan D) propen To'g'ri javob: A) siklopropan ✔ Bo'lim (BSB): Alkanlar 5. Normal sharoitda qaysi alkanlar gaz holatida bo'ladi? A) C3–C8 B) C1–C4 C) C1–C10 D) C5–C15 To'g'ri javob: B) C1–C4 ✔ 6. Normal tuzilishli alkanlarda uglerod zanjiri uzayishi bilan qaynash harorati qanday o'zgaradi? A) kamayadi B) ortadi C) avval ortib, keyin kamayadi D) o'zgarmaydi To'g'ri javob: B) ortadi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 618 7. Konovalov reaksiyasi qaysi jarayon? A) alkinlarning simob tuzlari ishtirokida gidratlanishi B) alkanlarning sulfat kislota bilan sulfolanishi C) alkenlarning KMnO4 bilan oksidlanishi D) alkanlarning suyultirilgan nitrat kislota bilan nitrolanishi To'g'ri javob: D) alkanlarning suyultirilgan nitrat kislota bilan nitrolanishi✔ Bo'lim (BSB): Organik kimyoga kirish. Butlerov nazariyasi 8. «Organik kimyo» atamasini fanga kim kiritgan? A) A. Lavuazye B) F. Vyoler C) A. M. Butlerov D) Y. Berselius To'g'ri javob: D) Y. Berselius ✔ 9. Butlerov nazariyasining asosiy qoidasiga ko'ra moddalarning xossalari nimaga bog'liq? A) faqat molekulyar massasiga B) tarkibi va kimyoviy tuzilishiga C) faqat rangi va hidiga D) faqat agregat holatiga To'g'ri javob: B) tarkibi va kimyoviy tuzilishiga ✔ 10. 4,4 g uglevodorod yonganda 13,2 g CO2 va 7,2 g H2O hosil bo'ldi. Uning havoga nisbatan zichligi 1,52. Uglevodorod formulasi qaysi? A) C3H6 B) C4H10 C) C3H8 D) C2H6 To'g'ri javob: C) C3H8 ✔ 11. Qo'sh bog' qanday bog'lardan tashkil topgan? A) ikkita σ bog'dan B) ikkita π bog'dan C) bitta σ va bitta π bog'dan D) bitta σ va ikkita π bog'dan To'g'ri javob: C) bitta σ va bitta π bog'dan ✔ 12. sp³-gibrid orbitallar orasidagi burchak qancha? A) 109°28 ′ B) 180° C) 90° D) 120° To'g'ri javob: A) 109°28 ✔ ′ 13. A. M. Butlerov kimyoviy tuzilish nazariyasini qaysi yili e'lon qilgan? A) 1869-yil B) 1861-yil C) 1828-yil D) 1807-yil To'g'ri javob: B) 1861-yil ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 619 14. Uch bog' qanday bog'lardan tashkil topgan? A) bitta σ va ikkita π bog'dan B) ikkita σ va bitta π bog'dan C) uchta σ bog'dan D) uchta π bog'dan To'g'ri javob: A) bitta σ va ikkita π bog'dan✔ 15. Uglevodorod tarkibida 85,7 % uglerod va 14,3 % vodorod bor, vodorodga nisbatan zichligi 14 ga teng. Uning formulasi qaysi? A) C2H6 B) C2H4 C) C3H6 D) CH4 To'g'ri javob: B) C2H4 ✔ 16. sp-gibrid orbitallar orasidagi burchak qancha? A) 180° B) 120° C) 90° D) 109°28 ′ To'g'ri javob: A) 180° ✔ Bo'lim (BSB): Sikloalkanlar 17. Sikloalkanning molyar massasi 70 g/mol. Uning molekulyar formulasi qaysi? A) C5H10 B) C6H12 C) C4H8 D) C5H12 To'g'ri javob: A) C5H10 ✔ 18. Siklogeksan yorug'likda brom bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) 1,2-dibromsiklogeksan va H2 B) 1,6-dibromgeksan C) geksabrombenzol D) bromsiklogeksan va HBr To'g'ri javob: D) bromsiklogeksan va HBr ✔ 19. Sikloalkanlarning umumiy formulasi qaysi? A) CnH2n+2 B) CnH2n–6 C) CnH2n D) CnH2n+1 To'g'ri javob: C) CnH2n ✔ 20. Neft tarkibida ko'p uchraydigan sikloalkanlar (naftenlar) asosan qaysilar? A) faqat siklopropan B) faqat siklooktan C) siklopropan va siklobutan D) siklopentan va siklogeksan hosilalari To'g'ri javob: D) siklopentan va siklogeksan hosilalari ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 620 21. Benzol katalizator ishtirokida vodorod bilan to'liq gidrogenlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) siklogeksen B) toluol C) geksan D) siklogeksan To'g'ri javob: D) siklogeksan✔ Bo'lim (BSB): Izomeriya 22. Qaysi juftlik sinflararo izomerlarga misol bo'ladi? A) propen va siklopropan B) propan va propen C) butan va 2-metilpropan D) buten-1 va buten-2 To'g'ri javob: A) propen va siklopropan ✔ 23. Izomerlar deb qanday moddalarga aytiladi? A) massa soni har xil bo'lgan atomlarga B) bir elementning turli oddiy moddalariga C) molekulyar formulasi bir xil, tuzilishi har xil moddalarga D) tuzilishi o'xshash, tarkibi CH2 ga farq qiladigan moddalarga To'g'ri javob: C) molekulyar formulasi bir xil, tuzilishi har xil moddalarga ✔ 24. Butanning izomeri qaysi? A) siklobutan B) 2,2-dimetilpropan C) 2-metilpropan D) 2-metilbutan To'g'ri javob: C) 2-metilpropan ✔ 25. Oktan C8H18 nechta tuzilish izomeriga ega? A) 18 B) 35 C) 15 D) 9 To'g'ri javob: A) 18 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 621 Kimyo • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Organik birikmalar nomenklaturasi 1. CH2=C(CH3)–CH=CH2 moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) 2-metilbuten-1 B) 3-metilbutadiyen-1,3 C) penta-1,3-diyen D) 2-metilbutadiyen-1,3 To'g'ri javob: D) 2-metilbutadiyen-1,3✔ 2. IUPAC nomenklaturasida asosiy zanjir sifatida qaysi zanjir tanlanadi? A) eng ko'p tarmoqqa ega qisqa zanjir B) eng kam vodorodga ega zanjir C) formulada birinchi yozilgan zanjir D) eng uzun uglerod zanjiri To'g'ri javob: D) eng uzun uglerod zanjiri ✔ 3. CH3–CH(CH3)–CH(CH3)–CH3 moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) 2-izopropilpropan B) 3,4-dimetilbutan C) 2,3-dimetilbutan D) 2,2-dimetilbutan To'g'ri javob: C) 2,3-dimetilbutan ✔ 4. Alkanlarning nomlari qaysi qo'shimcha bilan tugaydi? A) -an B) -en C) -diyen D) -in To'g'ri javob: A) -an ✔ 5. CH≡C–CH2–CH3 moddaning nomi qaysi? A) buten-1 B) butin-2 C) propin D) butin-1 To'g'ri javob: D) butin-1 ✔ 6. 2-metilbutan qaysi tuzilish formulasiga mos keladi? A) CH3–CH(CH3)–CH3 B) CH3–CH(CH3)–CH2–CH3 C) CH3–C(CH3)2–CH3 D) CH3–CH2–CH2–CH2–CH3 To'g'ri javob: B) CH3–CH(CH3)–CH2–CH3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 622 7. CH2=CH–CH=CH2 moddaning nomi qaysi? A) buten-1 B) butadiyen-1,3 C) butadiyen-1,2 D) butin-2 To'g'ri javob: B) butadiyen-1,3✔ Bo'lim (BSB): Alkanlar 8. 14,4 g alyuminiy karbid Al4C3 suv bilan to'liq reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) metan ajraladi? A) 8,96 l B) 2,24 l C) 6,72 l D) 4,48 l To'g'ri javob: C) 6,72 l ✔ 9. Butanning havoga nisbatan zichligini toping. A) 2 B) 2,5 C) 1,52 D) 1,5 To'g'ri javob: A) 2 ✔ 10. Alkanlar uchun qaysi reaksiya turi eng xarakterli? A) gidratlanish B) o'rin olish (radikal almashinish) C) birikish D) polimerlanish To'g'ri javob: B) o'rin olish (radikal almashinish) ✔ 11. Alkanlar odatdagi sharoitda kaliy permanganat eritmasiga qanday ta'sir ko'rsatadi? A) yashil rangga bo'yaydi B) rangsizlantiradi C) qizil cho'kma hosil qiladi D) rangsizlantirmaydi To'g'ri javob: D) rangsizlantirmaydi ✔ 12. Alkanlarning umumiy formulasi qaysi? A) CnH2n–6 B) CnH2n+1 C) CnH2n D) CnH2n+2 To'g'ri javob: D) CnH2n+2 ✔ 13. Butan AlCl3 ishtirokida qizdirilganda qaysi modda hosil bo'ladi (izomerlanish)? A) buten-1 B) etan C) siklobutan D) 2-metilpropan To'g'ri javob: D) 2-metilpropan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 623 Bo'lim (BSB): Organik kimyoga kirish. Butlerov nazariyasi 14. Gaz holatdagi uglevodorodning normal sharoitdagi zichligi 1,339 g/l. Uning formulasi qaysi? A) C2H6 B) CH4 C) C2H4 D) C3H8 To'g'ri javob: A) C2H6✔ 15. Organik modda tarkibida uglerod borligi qanday aniqlanadi? A) yondirilganda hosil bo'lgan CO2 ohakli suvni loyqalatishidan B) suvsiz mis(II) sulfatning ko'karishidan C) lakmus qog'ozining qizarishidan D) kumush xlorid cho'kmasi hosil bo'lishidan To'g'ri javob: A) yondirilganda hosil bo'lgan CO2 ohakli suvni loyqalatishidan ✔ Bo'lim (BSB): Sikloalkanlar 16. 1,3-dibrompropanga rux kukuni ta'sir ettirilganda qaysi uglevodorod hosil bo'ladi? A) propan B) siklopropan C) 1-brompropan D) propen To'g'ri javob: B) siklopropan ✔ 17. Sikloalkan bug'ining havoga nisbatan zichligi 2,9 ga teng. Uning molekulyar formulasi qaysi? A) C5H10 B) C6H12 C) C7H14 D) C6H14 To'g'ri javob: B) C6H12 ✔ 18. Siklopropan tibbiyotda nima sifatida ishlatilgan? A) dezinfeksiyalovchi vosita B) antibiotik C) vitamin D) narkoz (og'riqsizlantirish) vositasi To'g'ri javob: D) narkoz (og'riqsizlantirish) vositasi ✔ Bo'lim (BSB): Izomeriya 19. Pentan va 2-metilbutan izomeriyaning qaysi turiga misol bo'ladi? A) qo'sh bog' holati izomeriyasi B) sis-trans izomeriya C) uglerod skeleti (zanjiri) izomeriyasi D) sinflararo izomeriya To'g'ri javob: C) uglerod skeleti (zanjiri) izomeriyasi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 624 20. Qaysi modda siklopentanning sinflararo izomeri hisoblanadi? A) penten-1 B) pentin-1 C) pentan D) penta-1,3-diyen To'g'ri javob: A) penten-1✔ 21. Qaysi molekulyar formula faqat bitta moddaga mos keladi (izomerlari yo'q)? A) C5H12 B) C4H10 C) C4H8 D) C3H8 To'g'ri javob: D) C3H8 ✔ 22. Qaysi juftlikdagi moddalar o'zaro izomer EMAS? A) butan va 2-metilpropan B) propan va siklopropan C) propen va siklopropan D) butin-2 va butadiyen-1,3 To'g'ri javob: B) propan va siklopropan ✔ 23. Qaysi moddada sis-trans izomeriya mavjud? A) propen B) buten-1 C) 2-metilpropen D) buten-2 To'g'ri javob: D) buten-2 ✔ 24. C3H7Cl tarkibli moddaning nechta tuzilish izomeri bor? A) 4 B) 3 C) 1 D) 2 To'g'ri javob: D) 2 ✔ 25. Izomerlarda qaysi kattalik albatta bir xil bo'ladi? A) zichligi B) molyar massasi C) qaynash harorati D) tuzilish formulasi To'g'ri javob: B) molyar massasi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 625 Kimyo • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Organik birikmalar nomenklaturasi 1. CH3–CH2–CH(CH3)–CH3 moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) 2-etilpropan B) pentan C) 2-metilbutan D) 3-metilbutan To'g'ri javob: C) 2-metilbutan✔ 2. Qaysi nom IUPAC qoidalariga zid (noto'g'ri tuzilgan)? A) 2,2-dimetilpropan B) 1-metilbutan C) 3-etilpentan D) 2-metilbutan To'g'ri javob: B) 1-metilbutan ✔ 3. CH3–CH=CH–CH3 moddaning nomi qaysi? A) butin-2 B) buten-2 C) buten-1 D) butan To'g'ri javob: B) buten-2 ✔ 4. C(CH3)4, ya'ni CH3–C(CH3)2–CH3 moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) 2-metilbutan B) 2,2-dimetilpropan C) 2,2-dimetiletan D) 1,1,1-trimetiletan To'g'ri javob: B) 2,2-dimetilpropan ✔ 5. CH3–CH(CH3)–C≡CH moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) 2-metilbutin-3 B) 3-metilbutin-1 C) 2-metilbutin-1 D) 3-metilpentin-1 To'g'ri javob: B) 3-metilbutin-1 ✔ 6. CH2=C(CH3)–CH3 moddaning IUPAC bo'yicha nomi qaysi? A) 1-metilpropen B) 2-metilbuten-1 C) 2-metilpropen D) buten-2 To'g'ri javob: C) 2-metilpropen ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 626 Bo'lim (BSB): Alkanlar 7. Laboratoriyada metan qanday olinadi? A) etilenni gidratlab B) etanolni degidratlab C) kalsiy karbidga suv ta'sir ettirib D) natriy atsetatni ishqor bilan qizdirib To'g'ri javob: D) natriy atsetatni ishqor bilan qizdirib✔ 8. Propan C3H8 tarkibidagi uglerodning massa ulushini toping. A) 83,3 % B) 81,8 % C) 75,0 % D) 85,7 % To'g'ri javob: B) 81,8 % ✔ 9. 11,2 l (n.sh.) metanni to'liq yondirish uchun necha litr kislorod kerak? A) 22,4 l B) 33,6 l C) 11,2 l D) 44,8 l To'g'ri javob: A) 22,4 l ✔ 10. Alkanlarda uglerod atomlari qanday gibridlanish holatida bo'ladi? A) sp B) sp² C) sp³ D) sp³ va sp² To'g'ri javob: C) sp³ ✔ Bo'lim (BSB): Organik kimyoga kirish. Butlerov nazariyasi 11. Qaysi juftlik bir gomologik qatorga mansub moddalar (gomologlar)? A) C2H4 va C2H6 B) C2H2 va C2H4 C) C3H6 va C3H8 D) CH4 va C3H8 To'g'ri javob: D) CH4 va C3H8 ✔ 12. Butlerov nazariyasiga ko'ra molekuladagi atomlar va atomlar guruhlari bir-biriga qanday ta'sir ko'rsatadi? A) bir-biriga ta'sir ko'rsatmaydi B) faqat qo'shni atomlar ta'sir ko'rsatadi, uzoqdagilari esa yo'q C) faqat ion bog' orqali ta'sir ko'rsatadi D) o'zaro ta'sir ko'rsatadi To'g'ri javob: D) o'zaro ta'sir ko'rsatadi ✔ 13. Organik birikmalar molekulalarida atomlar asosan qanday kimyoviy bog' bilan bog'langan? A) metall bog' B) kovalent bog' C) vodorod bog' D) ion bog' To'g'ri javob: B) kovalent bog' ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 627 14. Organik kimyo asosan qaysi element birikmalarini o'rganadi? A) uglerodning B) kremniyning C) azotning D) metallarning To'g'ri javob: A) uglerodning✔ 15. Anorganik moddadan birinchi bo'lib organik modda — mochevinani (1828-yil) sintez qilgan olim kim? A) Y. Berselius B) A. M. Butlerov C) A. Kolbe D) F. Vyoler To'g'ri javob: D) F. Vyoler ✔ 16. Metan CH4 tarkibidagi uglerodning massa ulushini toping. A) 75 % B) 80 % C) 25 % D) 85,7 % To'g'ri javob: A) 75 % ✔ Bo'lim (BSB): Sikloalkanlar 17. Sikloalkanlarda uglerod atomlari qanday gibridlanish holatida bo'ladi? A) sp³d B) sp² C) sp³ D) sp To'g'ri javob: C) sp³ ✔ 18. Siklopropan nikel katalizatori ishtirokida vodorod bilan qizdirilganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) siklopropen B) propan C) propin D) propen To'g'ri javob: B) propan ✔ 19. 8,4 g siklopropan to'liq gidrogenlanib propanga aylanishi uchun necha litr (n.sh.) vodorod kerak? A) 6,72 l B) 2,24 l C) 4,48 l D) 8,96 l To'g'ri javob: C) 4,48 l ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 628 Bo'lim (BSB): Izomeriya 20. Butan C4H10 nechta tuzilish izomeriga ega? A) 3 B) 1 C) 4 D) 2 To'g'ri javob: D) 2✔ 21. Pentan C5H12 nechta tuzilish izomeriga ega? A) 4 B) 5 C) 2 D) 3 To'g'ri javob: D) 3 ✔ 22. sis-Buten-2 va trans-buten-2 molekulalari nimasi bilan farq qiladi? A) uglerod atomlari soni bilan B) metil guruhlarining qo'sh bog'ga nisbatan fazoda joylashuvi bilan C) qo'sh bog'ning zanjirdagi o'rni bilan D) molekulyar formulasi bilan To'g'ri javob: B) metil guruhlarining qo'sh bog'ga nisbatan fazoda joylashuvi bilan ✔ 23. Butin-1 va butadiyen-1,3 izomeriyaning qaysi turiga misol bo'ladi? A) sis-trans izomeriya B) uglerod skeleti izomeriyasi C) uch bog' holati izomeriyasi D) sinflararo izomeriya To'g'ri javob: D) sinflararo izomeriya ✔ 24. Geptan C7H16 nechta tuzilish izomeriga ega? A) 8 B) 7 C) 11 D) 9 To'g'ri javob: D) 9 ✔ 25. C4H8 tarkibli alkenlar nechta tuzilish izomeriga ega (sis-trans izomerlarni hisobga olmaganda)? A) 5 B) 3 C) 4 D) 2 To'g'ri javob: B) 3 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 629 Kimyo • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Aromatik uglevodorodlar 1. 15,6 g benzolni nitrolab 22,14 g nitrobenzol olindi. Mahsulot unumini toping. A) 80 % B) 90 % C) 85 % D) 95 % To'g'ri javob: B) 90 %✔ 2. Benzolning molekulyar formulasi qaysi? A) C6H12 B) C6H14 C) C6H6 D) C7H8 To'g'ri javob: C) C6H6 ✔ 3. Toluol KMnO4 eritmasi bilan qizdirib oksidlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) benzol B) fenol C) sirka kislota D) benzoy kislota To'g'ri javob: D) benzoy kislota ✔ 4. 0,1 mol benzolni to'liq yondirish uchun necha litr (n.sh.) kislorod kerak? A) 8,4 l B) 33,6 l C) 16,8 l D) 13,44 l To'g'ri javob: C) 16,8 l ✔ 5. C8H10 tarkibli nechta aromatik uglevodorod mavjud? A) 4 B) 5 C) 3 D) 2 To'g'ri javob: A) 4 ✔ 6. 7,8 g benzol FeBr3 ishtirokida brom bilan to'liq reaksiyaga kirishganda necha gramm brombenzol hosil bo'ladi? A) 31,4 g B) 15,7 g C) 16,0 g D) 7,8 g To'g'ri javob: B) 15,7 g ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 630 Bo'lim (BSB): Alkinlar 7. 80 g texnik kalsiy karbid (CaC2 ning massa ulushi 80 %) suv bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) atsetilen ajraladi? A) 17,92 l B) 11,2 l C) 28 l D) 22,4 l To'g'ri javob: D) 22,4 l✔ 8. Alkinning vodorodga nisbatan zichligi 20 ga teng. Bu qaysi modda? A) atsetilen B) butin-1 C) propen D) propin To'g'ri javob: D) propin ✔ 9. 4,48 l (n.sh.) atsetilenni to'liq yondirish uchun necha litr kislorod kerak? A) 8,96 l B) 11,2 l C) 4,48 l D) 6,72 l To'g'ri javob: B) 11,2 l ✔ 10. Atsetilen molekulasi qanday fazoviy shaklga ega? A) piramidal B) burchakli C) chiziqli D) tetraedrik To'g'ri javob: C) chiziqli ✔ 11. 44,8 l (n.sh.) metandan termik parchalash (2CH4 → C2H2 + 3H2) yo'li bilan atsetilen olinganda necha litr vodorod ajraladi? A) 89,6 l B) 22,4 l C) 44,8 l D) 67,2 l To'g'ri javob: D) 67,2 l ✔ 12. 5,2 g atsetilenni etangacha to'liq gidrogenlash uchun necha litr (n.sh.) vodorod kerak? A) 4,48 l B) 2,24 l C) 8,96 l D) 13,44 l To'g'ri javob: C) 8,96 l ✔ 13. Propin Kucherov reaksiyasi bo'yicha gidratlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) aseton (propanon) B) propanol-1 C) propanol-2 D) propanal To'g'ri javob: A) aseton (propanon) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 631 Bo'lim (BSB): Diyen uglevodorodlar. Kauchuk 14. Tabiiy kauchukning monomeri qaysi modda? A) xloropren B) izopren C) butadiyen-1,3 D) etilen To'g'ri javob: B) izopren✔ 15. Xloropren kauchugining monomeri qaysi modda? A) 2-xlorbutadiyen-1,3 B) xloreten C) 1-xlorbuten-1 D) xlorbenzol To'g'ri javob: A) 2-xlorbutadiyen-1,3 ✔ Bo'lim (BSB): Neft, tabiiy va yo'ldosh gazlar 16. Tabiiy gazning yoqilg'i sifatidagi muhim afzalligi qaysi? A) issiqlik berish qobiliyati juda past B) yonganda ko'p miqdorda kul qoldiradi C) havodan og'ir bo'lib, pastda to'planadi D) yonganda kul va qurum deyarli hosil qilmaydi To'g'ri javob: D) yonganda kul va qurum deyarli hosil qilmaydi ✔ 17. Toshko'mirni havosiz yuqori haroratda qizdirish jarayoni qanday ataladi? A) kokslash B) rektifikatsiya C) kreking D) riforming To'g'ri javob: A) kokslash ✔ 18. Metanning yonish termokimyoviy tenglamasi: CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O + 890 kJ. 8 g metan yonganda qancha issiqlik ajraladi? A) 445 kJ B) 222,5 kJ C) 890 kJ D) 1780 kJ To'g'ri javob: A) 445 kJ ✔ 19. Neft mahsulotlarini riforming qilish jarayonining mohiyati nima? A) alkan va sikloalkanlarni aromatik uglevodorodlarga aylantirish B) mazutni bitumga aylantirish C) neftni suv va tuzlardan tozalash D) tabiiy gazni quritish To'g'ri javob: A) alkan va sikloalkanlarni aromatik uglevodorodlarga aylantirish ✔ 20. Neftni fraksiyalarga haydash (rektifikatsiya) nimaga asoslangan? A) komponentlarning qaynash haroratlari farqiga B) komponentlarning rangi farqiga C) komponentlarning zichliklari farqiga D) komponentlarning suvda eruvchanligi farqiga To'g'ri javob: A) komponentlarning qaynash haroratlari farqiga ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 632 Bo'lim (BSB): Alkenlar 21. Etandan katalizator ishtirokida etilen olish reaksiyasi qanday ataladi? A) galogenlanish B) gidratlanish C) degidrogenlanish D) gidrogenlanish To'g'ri javob: C) degidrogenlanish✔ 22. Etilen molekulasida nechta σ va nechta π bog' bor? A) 4 σ va 1 π B) 4 σ va 2 π C) 5 σ va 1 π D) 6 σ va 0 π To'g'ri javob: C) 5 σ va 1 π ✔ 23. Qaysi modda etilenning gomologi? A) propen B) propan C) siklopropan D) propin To'g'ri javob: A) propen ✔ 24. Etilen nikel katalizatori ishtirokida gidrogenlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) metan B) etan C) etin D) etanol To'g'ri javob: B) etan ✔ 25. Polietilen qaysi monomerdan olinadi? A) propilen B) vinilxlorid C) etilen D) stirol To'g'ri javob: C) etilen ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 633 Kimyo • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Aromatik uglevodorodlar 1. Toluol to'liq nitrolanganda hosil bo'ladigan portlovchi modda (trotil) qaysi? A) nitrobenzol B) 2-nitrotoluol C) 1,3,5-trinitrobenzol D) 2,4,6-trinitrotoluol To'g'ri javob: D) 2,4,6-trinitrotoluol✔ 2. Benzol FeBr3 katalizatori ishtirokida brom bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) geksabromsiklogeksan B) 1,2-dibrombenzol va H2 C) brombenzol va H2 D) brombenzol va HBr To'g'ri javob: D) brombenzol va HBr ✔ 3. Toluol yorug'likda (katalizatorsiz) xlor bilan reaksiyaga kirishganda xlor qayerga birikadi? A) halqaning meta-holatiga B) halqaning para-holatiga C) halqaning orto-holatiga D) metil guruhiga: C6H5CH2Cl hosil bo'ladi To'g'ri javob: D) metil guruhiga: C6H5CH2Cl hosil bo'ladi ✔ 4. Benzol konsentrlangan nitrat va sulfat kislotalar aralashmasi bilan reaksiyaga kirishganda qanday mahsulotlar hosil bo'ladi? A) nitrobenzol va suv B) benzol sulfokislota va NO2 C) anilin va suv D) nitrobenzol va vodorod To'g'ri javob: A) nitrobenzol va suv ✔ 5. Stirolning tuzilish formulasi qaysi? A) C6H5–CH3 B) C6H5–C≡CH C) C6H5–CH=CH2 D) C6H5–CH2–CH3 To'g'ri javob: C) C6H5–CH=CH2 ✔ 6. 39 g benzol to'liq nitrolanganda necha gramm nitrobenzol hosil bo'ladi? A) 39 g B) 123 g C) 61,5 g D) 30,75 g To'g'ri javob: C) 61,5 g ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 634 Bo'lim (BSB): Alkinlar 7. Qaysi modda kumush oksidning ammiakli eritmasi bilan cho'kma hosil qiladi? A) butin-1 B) butan C) buten-1 D) butin-2 To'g'ri javob: A) butin-1✔ 8. Qaysi modda propinning gomologi? A) butin-1 B) propen C) siklopropen D) propadiyen To'g'ri javob: A) butin-1 ✔ 9. Atsetilenning molekulyar formulasi qaysi? A) C6H6 B) C2H4 C) C2H2 D) C2H6 To'g'ri javob: C) C2H2 ✔ 10. Atsetilen metallarni kesish va payvandlashda qaysi xossasi tufayli ishlatiladi? A) yonganda ko'p miqdorda suv hosil qiladi B) metallarni oksidlaridan qaytaradi C) kislorodda yonganda juda yuqori harorat hosil qiladi D) metall sirtini oksid pardasidan tozalaydi To'g'ri javob: C) kislorodda yonganda juda yuqori harorat hosil qiladi ✔ Bo'lim (BSB): Diyen uglevodorodlar. Kauchuk 11. Butadiyen-1,3 bromli suv va KMnO4 eritmasiga qanday ta'sir ko'rsatadi? A) faqat bromli suvni rangsizlantiradi B) ikkalasini ham rangsizlantirmaydi C) faqat KMnO4 ni rangsizlantiradi D) ikkalasini ham rangsizlantiradi To'g'ri javob: D) ikkalasini ham rangsizlantiradi ✔ 12. 5,4 g butadiyen-1,3 ni to'liq gidrogenlash uchun necha litr (n.sh.) vodorod kerak? A) 6,72 l B) 2,24 l C) 4,48 l D) 8,96 l To'g'ri javob: C) 4,48 l ✔ 13. Alkadiyenlarning umumiy formulasi qaysi? A) CnH2n–6 B) CnH2n C) CnH2n–2 D) CnH2n–4 To'g'ri javob: C) CnH2n–2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 635 Bo'lim (BSB): Neft, tabiiy va yo'ldosh gazlar 14. n-Geptanning oktan soni nechaga teng deb qabul qilingan? A) 0 B) 50 C) 100 D) 7 To'g'ri javob: A) 0✔ 15. Ballonlarga to'ldiriladigan suyultirilgan gaz asosan qaysi uglevodorodlar aralashmasidan iborat? A) vodorod va metan B) propan va butan C) metan va etan D) azot va metan To'g'ri javob: B) propan va butan ✔ 16. Neft kimyoviy tarkibiga ko'ra asosan nimadan iborat? A) asosan spirtlar va kislotalardan B) turli uglevodorodlar aralashmasidan C) faqat bitta uglevodoroddan D) asosan anorganik tuzlardan To'g'ri javob: B) turli uglevodorodlar aralashmasidan ✔ 17. Qashqadaryo viloyatidagi Sho'rtan gaz-kimyo majmuasida tabiiy gazdan ishlab chiqariladigan asosiy polimer qaysi? A) kapron B) polivinilxlorid C) polistirol D) polietilen To'g'ri javob: D) polietilen ✔ 18. Kreking deganda nima tushuniladi? A) yirik uglevodorod molekulalarining kichikroq molekulalarga parchalanishi B) neftni suv va tuzlardan tozalash C) uglevodorodlarni to'liq yondirish D) kichik molekulalarning yirik molekulalarga birikishi To'g'ri javob: A) yirik uglevodorod molekulalarining kichikroq molekulalarga parchalanishi ✔ 19. Tabiiy gaz tarkibida 96 % (hajm) metan bor. 100 l gazdagi faqat metanning yonishi uchun necha litr kislorod kerak? A) 200 l B) 96 l C) 384 l D) 192 l To'g'ri javob: D) 192 l ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 636 Bo'lim (BSB): Alkenlar 20. 11,2 l (n.sh.) etilen va etan aralashmasi bromli suvdan o'tkazilganda 16 g brom sarflandi. Aralashmadagi etilenning hajmiy ulushini toping. A) 10 % B) 80 % C) 20 % D) 40 % To'g'ri javob: C) 20 %✔ 21. Alkenlarning umumiy formulasi qaysi? A) CnH2n B) CnH2n–2 C) CnH2n–4 D) CnH2n–6 To'g'ri javob: A) CnH2n ✔ 22. Alkenlar uchun qaysi reaksiya turi eng xarakterli? A) o'rin olish B) almashinish C) neytrallanish D) birikish To'g'ri javob: D) birikish ✔ 23. Propenga HBr birikkanda (Markovnikov qoidasiga ko'ra) asosan qaysi modda hosil bo'ladi? A) 2-brompropen B) 1-brompropan C) 1,2-dibrompropan D) 2-brompropan To'g'ri javob: D) 2-brompropan ✔ 24. 1 mol propen to'liq yonganda necha gramm suv hosil bo'ladi? A) 54 g B) 36 g C) 72 g D) 27 g To'g'ri javob: A) 54 g ✔ 25. Polietilenning o'rtacha molyar massasi 28 000 g/mol. Uning polimerlanish darajasini toping. A) 2000 B) 28 000 C) 500 D) 1000 To'g'ri javob: D) 1000 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 637 Kimyo • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Aromatik uglevodorodlar 1. Benzolni birinchi bo'lib (1825-yil) kim kashf etgan? A) N. D. Zelinskiy B) M. Faradey C) A. M. Butlerov D) F. A. Kekule To'g'ri javob: B) M. Faradey✔ 2. Benzolni toluoldan farqlash uchun qaysi reaktivdan foydalanish mumkin (qizdirilganda)? A) NaCl eritmasi B) distillangan suv C) KMnO4 eritmasi D) ohakli suv To'g'ri javob: C) KMnO4 eritmasi ✔ 3. Aromatik uglevodorodning molyar massasi 106 g/mol. Uning molekulyar formulasi qaysi? A) C9H12 B) C8H10 C) C8H8 D) C7H8 To'g'ri javob: B) C8H10 ✔ 4. Toluol molekulasidagi metil guruhi benzol halqasiga yangi o'rinbosarni qaysi holatlarga yo'naltiradi? A) orto- va para-holatlarga B) faqat orto-holatga C) meta- va para-holatlarga D) faqat meta-holatga To'g'ri javob: A) orto- va para-holatlarga ✔ 5. Benzol molekulasidagi uglerod atomlari qanday gibridlanish holatida bo'ladi? A) sp³ va sp² B) sp³ C) sp D) sp² To'g'ri javob: D) sp² ✔ Bo'lim (BSB): Alkinlar 6. Atsetilen simob(II) tuzlari ishtirokida gidratlanganda (Kucherov reaksiyasi) qaysi modda hosil bo'ladi? A) sirka aldegid (etanal) B) etilenglikol C) etanol D) sirka kislota To'g'ri javob: A) sirka aldegid (etanal) ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 638 7. Atsetilen tarkibidagi uglerodning massa ulushini toping. A) 80,0 % B) 92,3 % C) 85,7 % D) 88,9 % To'g'ri javob: B) 92,3 %✔ 8. 1 mol atsetilen nikel katalizatori ishtirokida 2 mol vodorod bilan reaksiyaga kirishganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) metan B) butan C) etilen D) etan To'g'ri javob: D) etan ✔ 9. Alkinlarning umumiy formulasi qaysi? A) CnH2n+1 B) CnH2n–6 C) CnH2n D) CnH2n–2 To'g'ri javob: D) CnH2n–2 ✔ Bo'lim (BSB): Diyen uglevodorodlar. Kauchuk 10. Propadiyen (allen) molekulasidagi markaziy uglerod atomi qanday gibridlanish holatida? A) sp² B) sp³ C) sp D) sp³d To'g'ri javob: C) sp ✔ 11. Butadiyen-1,3 tarkibidagi uglerodning massa ulushini toping. A) 83,3 % B) 85,7 % C) 88,9 % D) 92,3 % To'g'ri javob: C) 88,9 % ✔ 12. Butadiyen-1,3 molekulasidagi uglerod atomlari qanday gibridlanish holatida? A) to'rtala atom sp² B) chetki atomlar sp², ichkilari sp C) chetki atomlar sp³, ichkilari sp² D) to'rtala atom sp To'g'ri javob: A) to'rtala atom sp² ✔ 13. Qaysi modda kumulyativ (yonma-yon) qo'sh bog'li diyen? A) propadiyen CH2=C=CH2 B) penta-1,3-diyen C) 2-metilbutadiyen-1,3 D) butadiyen-1,3 To'g'ri javob: A) propadiyen CH2=C=CH2 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 639 14. Kauchukni vulkanlash deganda nima tushuniladi? A) kauchukni oltingugurt bilan qizdirish B) kauchukni kislorod bilan oksidlash C) kauchukni xlor bilan ishlash D) kauchukni vodorod bilan to'yintirish To'g'ri javob: A) kauchukni oltingugurt bilan qizdirish✔ 15. S. V. Lebedev usulida butadiyen-1,3 qaysi moddadan olinadi? A) atsetilendan B) metandan C) etil spirtidan D) benzoldan To'g'ri javob: C) etil spirtidan ✔ 16. Qaysi modda tutash (konyugirlangan) qo'sh bog'li diyen? A) propadiyen B) penta-1,4-diyen C) butadiyen-1,3 D) butadiyen-1,2 To'g'ri javob: C) butadiyen-1,3 ✔ Bo'lim (BSB): Neft, tabiiy va yo'ldosh gazlar 17. Neftni haydashda eng past haroratda ajralib chiqadigan suyuq fraksiya qaysi? A) mazut B) gazoyl (dizel yoqilg'isi) C) kerosin D) benzin To'g'ri javob: D) benzin ✔ 18. Dizel yoqilg'isining sifati qaysi ko'rsatkich bilan baholanadi? A) yod soni B) kislota soni C) setan soni D) oktan soni To'g'ri javob: C) setan soni ✔ 19. 1 m³ metan to'liq yonganda (bir xil sharoitda) necha m³ CO2 hosil bo'ladi? A) 2 m³ B) 22,4 m³ C) 0,5 m³ D) 1 m³ To'g'ri javob: D) 1 m³ ✔ 20. Tabiiy gaz 90 % metan va 10 % etandan (hajm bo'yicha) iborat. 10 l shu gaz to'liq yonganda necha litr CO2 hosil bo'ladi? A) 11 l B) 10 l C) 12 l D) 20 l To'g'ri javob: A) 11 l ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 640 21. Neftni atmosfera bosimida haydashdan keyin qoladigan qoldiq qanday ataladi? A) mazut B) kerosin C) benzin D) ligroin To'g'ri javob: A) mazut✔ Bo'lim (BSB): Alkenlar 22. Alkenlar gomologik qatorining birinchi vakili qaysi? A) etin (atsetilen) B) metan C) propen D) eten (etilen) To'g'ri javob: D) eten (etilen) ✔ 23. Propen gidratlanganda (Markovnikov qoidasiga ko'ra) qaysi spirt hosil bo'ladi? A) propanol-1 B) propanol-2 C) etanol D) propandiol-1,2 To'g'ri javob: B) propanol-2 ✔ 24. Etilen bromli suv bilan reaksiyaga kirishganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) 1,1-dibrometan B) brometan C) brometen D) 1,2-dibrometan To'g'ri javob: D) 1,2-dibrometan ✔ 25. Laboratoriyada etilen qanday olinadi? A) natriy atsetatni ishqor bilan qizdirib B) metanni xlorlab C) etanolni konsentrlangan H2SO4 bilan qizdirib D) kalsiy karbidga suv ta'sir ettirib To'g'ri javob: C) etanolni konsentrlangan H2SO4 bilan qizdirib ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 641 Kimyo • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Aromatik uglevodorodlar 1. Dimetilbenzol (ksilol) nechta izomer shaklida bo'ladi? A) 3 B) 2 C) 4 D) 6 To'g'ri javob: A) 3✔ 2. Toluolning tuzilish formulasi qaysi? A) C6H5–CH=CH2 B) C6H4(CH3)2 C) C6H5–CH3 D) C6H5–C2H5 To'g'ri javob: C) C6H5–CH3 ✔ 3. Benzolning gomologik qatori (arenlar) umumiy formulasi qaysi? A) CnH2n B) CnH2n–2 C) CnH2n–4 D) CnH2n–6 To'g'ri javob: D) CnH2n–6 ✔ Bo'lim (BSB): Alkinlar 4. 32 g kalsiy karbid suv bilan to'liq reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) atsetilen ajraladi? A) 11,2 l B) 22,4 l C) 7,47 l D) 5,6 l To'g'ri javob: A) 11,2 l ✔ 5. 0,2 mol alkin to'liq yonganda 17,92 l (n.sh.) CO2 hosil bo'ldi. Alkinning formulasi qaysi? A) C4H6 B) C5H8 C) C2H2 D) C3H4 To'g'ri javob: A) C4H6 ✔ 6. Atsetilenni etilendan farqlash uchun qaysi reaktivdan foydalaniladi? A) bromli suv B) KMnO4 eritmasi C) kumush oksidning ammiakli eritmasi D) ohakli suv To'g'ri javob: C) kumush oksidning ammiakli eritmasi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 642 7. Polivinilxlorid (PVX) qaysi monomerdan olinadi? A) vinilxlorid B) stirol C) propilen D) etilen To'g'ri javob: A) vinilxlorid✔ Bo'lim (BSB): Diyen uglevodorodlar. Kauchuk 8. Diyen uglevodorodning molyar massasi 54 g/mol. Uning molekulyar formulasi qaysi? A) C3H4 B) C5H8 C) C4H6 D) C4H8 To'g'ri javob: C) C4H6 ✔ 9. Lebedev usulida 92 g etanoldan nazariy jihatdan necha gramm butadiyen-1,3 olinadi? (2C2H5OH → C4H6 + 2H2O + H2) A) 27 g B) 108 g C) 46 g D) 54 g To'g'ri javob: D) 54 g ✔ 10. Butadiyen-1,3 ga 1 mol brom 1,4-holatda birikkanda qaysi modda hosil bo'ladi? A) 1,4-dibrombutan B) 1,2-dibrombutan C) 1,4-dibrombuten-2 D) 2,3-dibrombuten-1 To'g'ri javob: C) 1,4-dibrombuten-2 ✔ 11. 6,8 g izopren bilan to'liq reaksiyaga kirishishi (ikkala qo'sh bog' bo'yicha) uchun necha gramm brom kerak? A) 8 g B) 64 g C) 16 g D) 32 g To'g'ri javob: D) 32 g ✔ 12. Kauchuk va rezinaning eng muhim xossasi qaysi? A) elektr o'tkazuvchanlik B) elastiklik C) suvda eruvchanlik D) mo'rtlik To'g'ri javob: B) elastiklik ✔ 13. Sintetik kauchukni sanoat miqyosida birinchi bo'lib ishlab chiqarish usulini yaratgan olim kim? A) V. V. Markovnikov B) S. V. Lebedev C) A. M. Butlerov D) N. D. Zelinskiy To'g'ri javob: B) S. V. Lebedev ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 643 14. Tabiiy kauchukning o'rtacha molyar massasi 136 000 g/mol. Uning polimerlanish darajasini toping. A) 1000 B) 4000 C) 136 D) 2000 To'g'ri javob: D) 2000✔ Bo'lim (BSB): Neft, tabiiy va yo'ldosh gazlar 15. Tabiiy gazning asosiy tarkibiy qismi qaysi modda? A) metan B) etan C) propan D) butan To'g'ri javob: A) metan ✔ 16. Mazutni vakuumda haydashdan so'ng qoladigan qoldiq qanday ataladi? A) kerosin B) gudron C) benzin D) ligroin To'g'ri javob: B) gudron ✔ 17. Oktan soni 100 deb qabul qilingan uglevodorod qaysi? A) benzol B) izooktan (2,2,4-trimetilpentan) C) n-geptan D) n-oktan To'g'ri javob: B) izooktan (2,2,4-trimetilpentan) ✔ 18. Reaktiv samolyotlarda yoqilg'i sifatida asosan qaysi neft mahsuloti ishlatiladi? A) mazut B) kerosin C) vazelin D) gudron To'g'ri javob: B) kerosin ✔ 19. Koks gazining asosiy tarkibiy qismlari qaysilar? A) etan va propan B) azot va kislorod C) vodorod va metan D) CO2 va suv bug'i To'g'ri javob: C) vodorod va metan ✔ 20. Katalitik kreking benzinining termik kreking benzinidan asosiy afzalligi nimada? A) tarkibida to'yinmaganlar ko'p, beqaror B) qaynash harorati juda yuqori C) detonatsiyaga chidamliligi yuqori D) faqat normal alkanlardan iborat To'g'ri javob: C) detonatsiyaga chidamliligi yuqori ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 644 Bo'lim (BSB): Alkenlar 21. 4,2 g propenga mo'l HCl birikkanda necha gramm 2-xlorpropan hosil bo'ladi? A) 15,7 g B) 11,3 g C) 4,2 g D) 7,85 g To'g'ri javob: D) 7,85 g✔ 22. Alkenlarni alkanlardan qaysi belgi bo'yicha farqlash mumkin? A) bromli suvni rangsizlantirishidan B) ohakli suvni loyqalatishidan C) lakmusni ko'kartirishidan D) alangani sariqqa bo'yashidan To'g'ri javob: A) bromli suvni rangsizlantirishidan ✔ 23. Etilendan polietilen hosil bo'lishi qaysi reaksiya turiga kiradi? A) polikondensatsiya B) polimerlanish C) izomerlanish D) gidratlanish To'g'ri javob: B) polimerlanish ✔ 24. 2-brombutanga KOH ning spirtli eritmasi ta'sir ettirilganda (Zaysev qoidasiga ko'ra) asosan qaysi alken hosil bo'ladi? A) buten-2 B) butanol-2 C) butan D) buten-1 To'g'ri javob: A) buten-2 ✔ 25. Etilenning havoga nisbatan zichligini toping (0,01 gacha aniqlikda). A) 0,97 B) 1,52 C) 1,03 D) 0,55 To'g'ri javob: A) 0,97 ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 645 Kimyo • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Aromatik uglevodorodlar 1. Benzolning fizik xossalari qaysi javobda to'g'ri berilgan? A) rangsiz, hidsiz, havodan yengil gaz B) oq kristall, suvda yaxshi eriydigan modda C) rangsiz, o'ziga xos hidli, suvda erimaydigan suyuqlik D) sariq rangli, suvda yaxshi eriydigan suyuqlik To'g'ri javob: C) rangsiz, o'ziga xos hidli, suvda erimaydigan suyuqlik✔ 2. Benzol molekulasida nechta p-elektron yagona π-elektron bulut (aromatik sistema) hosil qiladi? A) 2 B) 6 C) 12 D) 3 To'g'ri javob: B) 6 ✔ 3. Qaysi modda benzolning gomologi? A) stirol B) siklogeksan C) toluol D) fenol To'g'ri javob: C) toluol ✔ 4. Benzolning halqasimon tuzilish formulasini (1865-yil) kim taklif etgan? A) N. N. Zinin B) A. M. Butlerov C) M. Faradey D) F. A. Kekule To'g'ri javob: D) F. A. Kekule ✔ 5. Benzol ultrabinafsha nur ta'sirida xlor bilan reaksiyaga kirishganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) geksaxlorsiklogeksan B) geksaxlorbenzol C) xlorbenzol D) 1,4-dixlorbenzol To'g'ri javob: A) geksaxlorsiklogeksan ✔ Bo'lim (BSB): Alkinlar 6. Butin-2 ga 2 mol brom birikkanda qaysi modda hosil bo'ladi? A) 2,3-dibrombutan B) 2,2,3,3-tetrabrombutan C) 1,1,2,2-tetrabrombutan D) 1,4-dibrombutan To'g'ri javob: B) 2,2,3,3-tetrabrombutan ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 646 7. 13 g atsetilen Kucherov reaksiyasi bo'yicha to'liq gidratlanganda necha gramm sirka aldegid hosil bo'ladi? A) 11 g B) 44 g C) 23 g D) 22 g To'g'ri javob: D) 22 g✔ 8. Laboratoriyada atsetilen qanday olinadi? A) kalsiy karbidga suv ta'sir ettirib B) etanni xlorlab C) etanolni sulfat kislota bilan qizdirib D) natriy atsetatni ishqor bilan qizdirib To'g'ri javob: A) kalsiy karbidga suv ta'sir ettirib ✔ 9. Atsetilenga 1 mol HCl birikkanda qaysi modda hosil bo'ladi? A) xloretan B) vinilxlorid (xloreten) C) 1,2-dixloreten D) 1,1-dixloretan To'g'ri javob: B) vinilxlorid (xloreten) ✔ 10. Atsetilen molekulasida nechta σ va nechta π bog' bor? A) 3 σ va 1 π B) 5 σ va 0 π C) 3 σ va 2 π D) 2 σ va 3 π To'g'ri javob: C) 3 σ va 2 π ✔ 11. Atsetilen aktivlangan ko'mir ustidan 600 °C da o'tkazilganda (trimerlanish) qaysi modda hosil bo'ladi? A) benzol B) butadiyen-1,3 C) siklogeksan D) toluol To'g'ri javob: A) benzol ✔ Bo'lim (BSB): Diyen uglevodorodlar. Kauchuk 12. Alkadiyenlar qaysi sinf uglevodorodlari bilan sinflararo izomer bo'ladi? A) arenlar B) alkenlar C) alkinlar D) alkanlar To'g'ri javob: C) alkinlar ✔ 13. 2 mol butadiyen-1,3 to'liq yonishi uchun necha mol kislorod kerak? A) 11 mol B) 8 mol C) 5,5 mol D) 13 mol To'g'ri javob: A) 11 mol ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 647 14. Tabiiy kauchuk qanday tuzilishga ega polimer? A) polietilen B) sis-poliizopren C) trans-polibutadiyen D) polistirol To'g'ri javob: B) sis-poliizopren✔ 15. Butadiyen-1,3 ikki mol vodorod bilan to'liq gidrogenlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) siklobutan B) buten-2 C) butan D) buten-1 To'g'ri javob: C) butan ✔ 16. Penta-1,3-diyen qo'sh bog'larning joylashuviga ko'ra qaysi turdagi diyenga kiradi? A) kumulyativ B) tutash (konyugirlangan) C) izolirlangan D) siklik To'g'ri javob: B) tutash (konyugirlangan) ✔ 17. Butadiyen-1,3 polimerlanganda qaysi polimer hosil bo'ladi? A) polistirol B) polivinilxlorid C) butadiyen kauchugi D) izopren kauchugi To'g'ri javob: C) butadiyen kauchugi ✔ Bo'lim (BSB): Neft, tabiiy va yo'ldosh gazlar 18. Quyidagilardan qaysi biri O'zbekistondagi yirik tabiiy gaz koni? A) Olmaliq B) Angren C) Gazli D) Muruntov To'g'ri javob: C) Gazli ✔ 19. Benzinni oktan C8H18 deb hisoblab, 11,4 g benzin to'liq yonganda necha litr (n.sh.) CO2 hosil bo'lishini toping. A) 35,84 l B) 8,96 l C) 2,24 l D) 17,92 l To'g'ri javob: D) 17,92 l ✔ 20. Yo'ldosh neft gazlarining tarkibi tabiiy gazdan nimasi bilan farq qiladi? A) faqat toza metandan iborat bo'ladi B) asosan vodorod va azotdan iborat bo'ladi C) metan bilan birga etan, propan, butan ko'proq bo'ladi D) asosan CO va CO2 dan iborat bo'ladi To'g'ri javob: C) metan bilan birga etan, propan, butan ko'proq bo'ladi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 648 Bo'lim (BSB): Alkenlar 21. 2,8 g etilen bilan to'liq reaksiyaga kirishishi uchun necha gramm brom kerak? A) 32 g B) 18,8 g C) 16 g D) 8 g To'g'ri javob: C) 16 g✔ 22. Etilen suvli KMnO4 eritmasi bilan oksidlanganda (Vagner reaksiyasi) qaysi modda hosil bo'ladi? A) etan B) sirka kislota C) etanol D) etilenglikol (etandiol-1,2) To'g'ri javob: D) etilenglikol (etandiol-1,2) ✔ 23. 5,6 l (n.sh.) etilenni to'liq yondirish uchun necha litr kislorod kerak? A) 22,4 l B) 11,2 l C) 16,8 l D) 5,6 l To'g'ri javob: C) 16,8 l ✔ 24. 7 g alken 16 g brom bilan to'liq reaksiyaga kirishdi. Alkenning molekulyar formulasi qaysi? A) C6H12 B) C4H8 C) C5H10 D) C3H6 To'g'ri javob: C) C5H10 ✔ 25. Etilen tabiatda o'simliklar uchun qanday ahamiyatga ega? A) zararkunandalarni yo'qotadi B) mevalarning pishishini tezlashtiradi C) o'simliklarni azot bilan ta'minlaydi D) barglarni yashil rangga bo'yaydi To'g'ri javob: B) mevalarning pishishini tezlashtiradi ✔ 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 649 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. Matematika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- C 5- A 6- A 7- C 8- C 9- C 10- C 11- A 12- D 13- A 14- A 15- C 16- A 17- B 18- D 19- B 20- B 21- C 22- C 23- B 24- A 25- B Matematika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- A 4- A 5- D 6- B 7- A 8- C 9- C 10- D 11- B 12- D 13- D 14- A 15- D 16- C 17- D 18- C 19- B 20- A 21- A 22- A 23- D 24- B 25- A Matematika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- B 4- B 5- B 6- B 7- C 8- A 9- B 10- A 11- C 12- A 13- B 14- C 15- C 16- D 17- A 18- A 19- C 20- D 21- D 22- B 23- D 24- C 25- C Matematika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- D 4- B 5- A 6- C 7- B 8- D 9- A 10- B 11- A 12- D 13- D 14- D 15- D 16- A 17- C 18- C 19- A 20- A 21- B 22- A 23- A 24- B 25- A Matematika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- B 5- A 6- D 7- D 8- D 9- C 10- D 11- A 12- B 13- A 14- B 15- A 16- B 17- B 18- A 19- C 20- A 21- C 22- B 23- A 24- B 25- C Matematika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- C 4- B 5- B 6- C 7- B 8- B 9- B 10- B 11- B 12- A 13- A 14- D 15- B 16- C 17- B 18- A 19- A 20- D 21- A 22- A 23- A 24- D 25- C Matematika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- A 4- A 5- C 6- B 7- B 8- D 9- C 10- D 11- D 12- D 13- C 14- A 15- B 16- A 17- A 18- B 19- B 20- D 21- A 22- D 23- D 24- A 25- C Matematika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- B 5- C 6- A 7- D 8- A 9- A 10- C 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 650 11- D 12- C 13- A 14- A 15- B 16- A 17- C 18- C 19- C 20- A 21- D 22- D 23- B 24- B 25- C Matematika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- A 5- A 6- D 7- A 8- D 9- B 10- C 11- B 12- A 13- A 14- B 15- B 16- A 17- D 18- D 19- A 20- B 21- A 22- C 23- C 24- A 25- C Matematika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- C 5- D 6- D 7- D 8- D 9- C 10- D 11- D 12- A 13- B 14- B 15- C 16- B 17- B 18- D 19- C 20- D 21- C 22- A 23- A 24- C 25- C Matematika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- D 4- A 5- A 6- B 7- C 8- D 9- D 10- D 11- D 12- B 13- B 14- A 15- D 16- A 17- C 18- A 19- B 20- A 21- B 22- C 23- A 24- C 25- D Matematika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- B 5- B 6- A 7- A 8- B 9- B 10- A 11- C 12- D 13- A 14- B 15- D 16- D 17- D 18- A 19- A 20- C 21- C 22- B 23- D 24- C 25- B Matematika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- A 4- A 5- B 6- B 7- D 8- D 9- B 10- C 11- C 12- A 13- B 14- A 15- B 16- A 17- A 18- D 19- C 20- D 21- D 22- A 23- C 24- C 25- A Matematika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- C 4- A 5- D 6- B 7- B 8- C 9- A 10- B 11- D 12- D 13- D 14- A 15- A 16- B 17- B 18- D 19- C 20- A 21- D 22- B 23- D 24- D 25- B Matematika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- B 4- B 5- B 6- C 7- D 8- B 9- A 10- C 11- D 12- D 13- B 14- A 15- D 16- A 17- C 18- B 19- C 20- D 21- D 22- B 23- D 24- D 25- B Matematika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- D 4- C 5- A 6- B 7- D 8- D 9- B 10- C 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 651 11- D 12- C 13- A 14- B 15- A 16- D 17- A 18- A 19- A 20- A 21- C 22- C 23- A 24- B 25- C Matematika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- D 4- A 5- C 6- C 7- A 8- A 9- C 10- C 11- D 12- C 13- C 14- A 15- B 16- B 17- D 18- A 19- D 20- C 21- A 22- D 23- D 24- A 25- D Matematika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- B 4- A 5- D 6- A 7- B 8- D 9- D 10- C 11- C 12- A 13- A 14- A 15- C 16- C 17- D 18- C 19- D 20- A 21- A 22- D 23- B 24- D 25- C Matematika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- A 5- A 6- C 7- A 8- C 9- D 10- C 11- D 12- B 13- B 14- D 15- A 16- B 17- B 18- B 19- C 20- C 21- D 22- A 23- B 24- A 25- A Matematika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- C 4- D 5- A 6- B 7- D 8- A 9- B 10- C 11- A 12- C 13- A 14- B 15- C 16- B 17- C 18- C 19- D 20- C 21- C 22- D 23- C 24- C 25- B Ona tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- A 4- B 5- C 6- C 7- A 8- A 9- C 10- D 11- B 12- D 13- D 14- C 15- D 16- A 17- B 18- D 19- A 20- A 21- B 22- D 23- A 24- B 25- C Ona tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- A 4- A 5- B 6- B 7- B 8- C 9- D 10- D 11- A 12- D 13- B 14- B 15- C 16- B 17- A 18- B 19- D 20- B 21- D 22- A 23- B 24- D 25- C Ona tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- C 4- D 5- D 6- B 7- D 8- B 9- C 10- C 11- D 12- D 13- B 14- B 15- D 16- B 17- B 18- B 19- C 20- D 21- D 22- B 23- A 24- A 25- D Ona tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- B 4- D 5- D 6- B 7- B 8- A 9- D 10- D 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 652 11- D 12- B 13- B 14- D 15- D 16- B 17- C 18- D 19- D 20- B 21- B 22- A 23- B 24- B 25- B Ona tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- D 4- C 5- C 6- A 7- B 8- C 9- A 10- C 11- C 12- B 13- B 14- A 15- C 16- D 17- C 18- C 19- D 20- B 21- D 22- D 23- A 24- A 25- D Ona tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- C 4- D 5- C 6- B 7- D 8- B 9- C 10- A 11- C 12- D 13- A 14- B 15- C 16- B 17- D 18- A 19- A 20- A 21- B 22- B 23- C 24- D 25- C Ona tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- A 4- C 5- C 6- D 7- C 8- C 9- B 10- D 11- B 12- A 13- D 14- A 15- C 16- D 17- B 18- A 19- D 20- A 21- D 22- D 23- D 24- D 25- A Ona tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- A 4- D 5- C 6- C 7- D 8- D 9- A 10- B 11- C 12- A 13- B 14- D 15- C 16- D 17- D 18- C 19- C 20- D 21- B 22- D 23- C 24- C 25- C Ona tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- A 4- B 5- C 6- A 7- C 8- A 9- D 10- D 11- C 12- C 13- A 14- B 15- D 16- D 17- B 18- B 19- D 20- B 21- C 22- C 23- B 24- C 25- B Ona tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- D 4- D 5- B 6- D 7- C 8- D 9- D 10- D 11- C 12- B 13- A 14- B 15- A 16- D 17- B 18- D 19- C 20- C 21- B 22- B 23- B 24- B 25- B Ona tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- C 4- B 5- C 6- B 7- D 8- A 9- A 10- B 11- B 12- C 13- A 14- D 15- C 16- D 17- B 18- D 19- A 20- A 21- B 22- B 23- C 24- C 25- B Ona tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- A 4- B 5- A 6- A 7- C 8- B 9- B 10- C 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 653 11- C 12- A 13- A 14- A 15- B 16- C 17- D 18- B 19- B 20- C 21- C 22- B 23- C 24- A 25- C Ona tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- D 5- D 6- D 7- D 8- A 9- B 10- C 11- B 12- C 13- A 14- B 15- C 16- C 17- D 18- B 19- B 20- B 21- C 22- D 23- A 24- C 25- D Ona tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- B 4- D 5- C 6- A 7- B 8- A 9- D 10- B 11- C 12- B 13- D 14- C 15- A 16- A 17- D 18- D 19- C 20- C 21- B 22- D 23- B 24- C 25- A Ona tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- B 4- D 5- A 6- D 7- B 8- C 9- A 10- C 11- A 12- D 13- A 14- A 15- C 16- A 17- A 18- B 19- C 20- A 21- A 22- D 23- C 24- B 25- C Ona tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- B 4- A 5- B 6- B 7- A 8- D 9- C 10- B 11- B 12- C 13- B 14- D 15- C 16- B 17- B 18- D 19- C 20- C 21- D 22- C 23- C 24- A 25- B Ona tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- D 4- B 5- D 6- C 7- C 8- C 9- D 10- D 11- C 12- B 13- A 14- C 15- C 16- A 17- C 18- D 19- A 20- B 21- D 22- C 23- C 24- C 25- B Ona tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- A 4- B 5- B 6- A 7- D 8- D 9- A 10- D 11- C 12- D 13- A 14- C 15- D 16- A 17- A 18- D 19- C 20- C 21- C 22- B 23- D 24- C 25- C Ona tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- D 5- C 6- A 7- D 8- A 9- B 10- A 11- D 12- B 13- D 14- C 15- C 16- C 17- A 18- D 19- B 20- A 21- D 22- D 23- C 24- A 25- B Ona tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- B 4- C 5- C 6- A 7- A 8- C 9- B 10- A 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 654 11- D 12- C 13- D 14- D 15- D 16- B 17- C 18- B 19- C 20- A 21- A 22- D 23- A 24- B 25- D Adabiyot • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- A 5- D 6- D 7- A 8- A 9- D 10- B 11- B 12- B 13- D 14- A 15- D 16- B 17- C 18- D 19- C 20- B 21- C 22- B 23- D 24- B 25- D Adabiyot • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- C 4- D 5- D 6- C 7- A 8- A 9- B 10- B 11- D 12- C 13- B 14- C 15- A 16- B 17- D 18- B 19- C 20- D 21- B 22- D 23- D 24- B 25- A Adabiyot • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- D 4- B 5- A 6- C 7- A 8- C 9- D 10- B 11- A 12- C 13- A 14- D 15- A 16- D 17- C 18- D 19- D 20- A 21- A 22- D 23- B 24- B 25- A Adabiyot • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- A 4- A 5- B 6- C 7- C 8- B 9- A 10- A 11- C 12- A 13- A 14- D 15- A 16- D 17- B 18- C 19- A 20- A 21- C 22- B 23- C 24- C 25- C Adabiyot • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- A 4- B 5- D 6- B 7- D 8- B 9- D 10- B 11- A 12- A 13- B 14- D 15- D 16- A 17- A 18- D 19- C 20- A 21- D 22- A 23- D 24- B 25- B Adabiyot • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- D 4- D 5- A 6- B 7- B 8- C 9- C 10- B 11- B 12- C 13- D 14- C 15- A 16- C 17- C 18- B 19- C 20- C 21- D 22- C 23- D 24- B 25- D Adabiyot • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- C 4- B 5- A 6- B 7- D 8- C 9- A 10- D 11- B 12- B 13- D 14- D 15- C 16- A 17- D 18- A 19- D 20- D 21- D 22- A 23- B 24- D 25- A Adabiyot • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- D 4- B 5- D 6- B 7- B 8- D 9- B 10- B 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 655 11- B 12- C 13- C 14- B 15- B 16- B 17- A 18- C 19- A 20- D 21- D 22- A 23- C 24- A 25- A Adabiyot • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- B 4- B 5- A 6- D 7- C 8- C 9- A 10- C 11- B 12- B 13- D 14- C 15- C 16- C 17- A 18- C 19- A 20- A 21- D 22- A 23- D 24- B 25- D Adabiyot • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- C 4- C 5- A 6- A 7- B 8- A 9- D 10- A 11- B 12- D 13- D 14- D 15- A 16- B 17- A 18- C 19- B 20- A 21- A 22- A 23- D 24- A 25- A Adabiyot • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- A 5- A 6- A 7- D 8- A 9- D 10- A 11- D 12- C 13- C 14- C 15- A 16- C 17- D 18- A 19- B 20- B 21- B 22- B 23- D 24- C 25- D Adabiyot • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- B 5- C 6- C 7- C 8- D 9- B 10- C 11- C 12- D 13- D 14- D 15- A 16- C 17- A 18- C 19- B 20- D 21- A 22- A 23- A 24- A 25- A Adabiyot • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- D 4- A 5- B 6- A 7- C 8- B 9- A 10- B 11- A 12- C 13- C 14- B 15- B 16- A 17- A 18- A 19- A 20- D 21- B 22- C 23- A 24- C 25- C Adabiyot • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- C 5- D 6- C 7- D 8- D 9- B 10- C 11- C 12- A 13- D 14- C 15- B 16- B 17- B 18- D 19- D 20- D 21- A 22- A 23- D 24- A 25- A Adabiyot • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- D 5- D 6- A 7- B 8- B 9- A 10- D 11- B 12- D 13- D 14- D 15- C 16- A 17- C 18- D 19- B 20- B 21- D 22- A 23- A 24- A 25- B Adabiyot • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- C 4- B 5- D 6- B 7- B 8- A 9- C 10- A 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 656 11- B 12- D 13- C 14- B 15- B 16- A 17- C 18- A 19- D 20- B 21- C 22- C 23- D 24- C 25- D Adabiyot • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- B 5- B 6- B 7- D 8- C 9- A 10- A 11- B 12- B 13- C 14- A 15- A 16- A 17- B 18- C 19- B 20- D 21- D 22- C 23- D 24- A 25- B Adabiyot • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- C 4- D 5- B 6- B 7- C 8- C 9- C 10- B 11- B 12- C 13- B 14- D 15- C 16- D 17- D 18- B 19- A 20- C 21- B 22- A 23- B 24- D 25- C Adabiyot • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- D 5- D 6- A 7- B 8- C 9- A 10- A 11- D 12- C 13- B 14- B 15- B 16- B 17- D 18- C 19- C 20- B 21- D 22- B 23- A 24- B 25- D Adabiyot • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- A 5- A 6- A 7- C 8- A 9- D 10- B 11- D 12- C 13- A 14- A 15- D 16- B 17- D 18- C 19- C 20- D 21- C 22- B 23- C 24- C 25- A Ingliz tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- B 4- D 5- B 6- C 7- C 8- B 9- A 10- A 11- C 12- A 13- D 14- D 15- D 16- A 17- D 18- A 19- D 20- A 21- D 22- B 23- A 24- A 25- C Ingliz tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- A 4- A 5- C 6- C 7- B 8- D 9- C 10- C 11- A 12- B 13- B 14- C 15- B 16- A 17- C 18- D 19- A 20- B 21- C 22- A 23- D 24- A 25- B Ingliz tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- B 4- A 5- A 6- A 7- D 8- C 9- C 10- D 11- A 12- A 13- C 14- D 15- A 16- B 17- B 18- B 19- B 20- B 21- C 22- B 23- D 24- C 25- B Ingliz tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- C 4- A 5- A 6- B 7- C 8- C 9- C 10- C 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 657 11- D 12- B 13- D 14- B 15- A 16- C 17- C 18- C 19- C 20- B 21- B 22- C 23- C 24- C 25- A Ingliz tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- A 4- B 5- B 6- A 7- A 8- B 9- C 10- C 11- B 12- D 13- D 14- B 15- B 16- C 17- D 18- B 19- C 20- C 21- B 22- C 23- B 24- C 25- C Ingliz tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- C 4- B 5- C 6- C 7- D 8- A 9- C 10- B 11- D 12- A 13- C 14- D 15- D 16- C 17- D 18- B 19- B 20- B 21- C 22- D 23- B 24- C 25- D Ingliz tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- B 4- B 5- D 6- C 7- B 8- B 9- C 10- D 11- C 12- D 13- A 14- A 15- C 16- B 17- B 18- B 19- D 20- B 21- B 22- C 23- A 24- B 25- B Ingliz tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- D 4- C 5- B 6- A 7- A 8- A 9- C 10- B 11- C 12- A 13- D 14- B 15- C 16- A 17- A 18- C 19- B 20- A 21- B 22- B 23- C 24- C 25- C Ingliz tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- D 4- C 5- A 6- C 7- B 8- D 9- B 10- A 11- B 12- B 13- B 14- C 15- A 16- D 17- C 18- C 19- C 20- C 21- C 22- D 23- B 24- C 25- C Ingliz tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- B 5- D 6- A 7- A 8- B 9- C 10- C 11- A 12- D 13- C 14- C 15- B 16- C 17- A 18- B 19- A 20- A 21- D 22- C 23- C 24- B 25- B Ingliz tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- D 4- A 5- B 6- D 7- B 8- B 9- C 10- B 11- C 12- D 13- C 14- A 15- C 16- C 17- D 18- A 19- C 20- C 21- A 22- A 23- C 24- D 25- D Ingliz tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- B 4- A 5- D 6- D 7- D 8- B 9- A 10- B 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 658 11- A 12- A 13- C 14- C 15- A 16- D 17- D 18- B 19- C 20- B 21- D 22- B 23- A 24- D 25- B Ingliz tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- A 5- A 6- C 7- C 8- A 9- D 10- D 11- B 12- C 13- B 14- D 15- B 16- C 17- C 18- D 19- D 20- D 21- D 22- A 23- D 24- B 25- A Ingliz tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- D 4- D 5- C 6- D 7- C 8- C 9- A 10- C 11- D 12- B 13- C 14- D 15- C 16- D 17- D 18- A 19- C 20- D 21- A 22- D 23- A 24- B 25- B Ingliz tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- C 4- D 5- D 6- A 7- B 8- C 9- D 10- C 11- D 12- C 13- B 14- D 15- D 16- A 17- C 18- B 19- B 20- B 21- C 22- A 23- A 24- C 25- B Ingliz tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- D 4- C 5- D 6- A 7- A 8- C 9- A 10- C 11- D 12- A 13- D 14- B 15- B 16- C 17- C 18- D 19- B 20- C 21- D 22- D 23- D 24- C 25- B Ingliz tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- C 4- D 5- A 6- C 7- A 8- A 9- B 10- A 11- B 12- A 13- D 14- A 15- B 16- C 17- C 18- A 19- A 20- D 21- D 22- C 23- D 24- B 25- C Ingliz tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- D 4- B 5- B 6- B 7- C 8- B 9- D 10- A 11- A 12- B 13- D 14- A 15- A 16- D 17- B 18- B 19- A 20- A 21- C 22- C 23- C 24- B 25- C Ingliz tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- D 5- A 6- B 7- C 8- D 9- D 10- A 11- A 12- D 13- B 14- C 15- B 16- B 17- A 18- D 19- B 20- B 21- D 22- D 23- B 24- A 25- C Ingliz tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- D 4- C 5- A 6- A 7- B 8- B 9- A 10- D 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 659 11- D 12- D 13- C 14- A 15- D 16- B 17- B 18- B 19- B 20- A 21- D 22- B 23- D 24- D 25- D Tarix • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- C 5- A 6- A 7- C 8- C 9- C 10- C 11- A 12- D 13- A 14- A 15- D 16- B 17- C 18- B 19- A 20- A 21- D 22- D 23- B 24- D 25- C Tarix • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- A 4- A 5- D 6- B 7- A 8- C 9- C 10- D 11- B 12- D 13- D 14- C 15- A 16- C 17- C 18- A 19- D 20- B 21- C 22- A 23- A 24- B 25- D Tarix • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- B 4- B 5- B 6- B 7- C 8- A 9- B 10- A 11- C 12- B 13- D 14- C 15- D 16- B 17- D 18- C 19- C 20- A 21- B 22- C 23- C 24- C 25- D Tarix • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- D 4- B 5- A 6- C 7- B 8- D 9- A 10- B 11- A 12- D 13- D 14- D 15- D 16- B 17- B 18- D 19- A 20- A 21- A 22- D 23- C 24- D 25- B Tarix • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- B 5- A 6- D 7- D 8- D 9- C 10- D 11- A 12- B 13- A 14- D 15- B 16- A 17- C 18- A 19- D 20- B 21- A 22- D 23- A 24- B 25- A Tarix • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- C 4- B 5- D 6- B 7- B 8- B 9- B 10- B 11- C 12- B 13- C 14- D 15- D 16- D 17- B 18- A 19- A 20- D 21- A 22- A 23- A 24- D 25- C Tarix • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- A 4- A 5- C 6- D 7- D 8- B 9- A 10- B 11- D 12- D 13- C 14- A 15- B 16- A 17- A 18- B 19- B 20- D 21- A 22- D 23- D 24- A 25- C Tarix • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- B 5- A 6- C 7- A 8- C 9- C 10- C 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 660 11- D 12- C 13- A 14- A 15- C 16- B 17- C 18- A 19- B 20- A 21- D 22- D 23- B 24- B 25- C Tarix • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- A 5- A 6- D 7- A 8- D 9- B 10- C 11- B 12- A 13- A 14- B 15- B 16- A 17- D 18- D 19- D 20- C 21- A 22- A 23- D 24- A 25- C Tarix • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- C 5- D 6- D 7- D 8- D 9- C 10- D 11- D 12- A 13- A 14- D 15- A 16- D 17- A 18- A 19- C 20- D 21- C 22- A 23- A 24- C 25- C Tarix • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- A 4- D 5- D 6- C 7- C 8- B 9- B 10- A 11- D 12- D 13- B 14- B 15- D 16- B 17- D 18- A 19- D 20- C 21- C 22- D 23- A 24- C 25- D Tarix • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- B 5- B 6- A 7- A 8- B 9- B 10- A 11- C 12- D 13- C 14- D 15- C 16- C 17- D 18- C 19- A 20- C 21- A 22- C 23- D 24- C 25- B Tarix • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- B 4- B 5- D 6- B 7- B 8- B 9- C 10- B 11- C 12- A 13- B 14- A 15- B 16- A 17- A 18- D 19- C 20- D 21- D 22- C 23- A 24- C 25- A Tarix • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- D 4- D 5- C 6- D 7- C 8- D 9- D 10- A 11- A 12- D 13- D 14- D 15- A 16- C 17- A 18- B 19- B 20- A 21- D 22- B 23- D 24- D 25- B Tarix • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- C 4- B 5- B 6- D 7- A 8- C 9- A 10- A 11- B 12- C 13- B 14- D 15- D 16- D 17- A 18- A 19- D 20- C 21- B 22- B 23- D 24- A 25- D Tarix • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- D 4- A 5- A 6- B 7- B 8- A 9- D 10- B 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 661 11- A 12- C 13- D 14- B 15- A 16- A 17- B 18- D 19- D 20- B 21- A 22- D 23- C 24- D 25- C Tarix • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- D 4- D 5- A 6- A 7- D 8- C 9- B 10- C 11- A 12- C 13- D 14- B 15- D 16- B 17- C 18- A 19- A 20- C 21- A 22- B 23- D 24- C 25- B Tarix • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- C 4- D 5- A 6- B 7- B 8- A 9- C 10- B 11- D 12- B 13- B 14- D 15- B 16- B 17- D 18- A 19- A 20- D 21- D 22- B 23- D 24- C 25- A Tarix • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- D 5- D 6- C 7- B 8- C 9- D 10- C 11- A 12- D 13- D 14- B 15- D 16- D 17- A 18- B 19- A 20- A 21- C 22- A 23- B 24- D 25- A Tarix • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- A 4- B 5- C 6- A 7- A 8- A 9- B 10- B 11- D 12- B 13- C 14- B 15- B 16- C 17- A 18- C 19- C 20- D 21- D 22- C 23- D 24- C 25- A Biologiya • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- A 4- B 5- C 6- D 7- A 8- D 9- B 10- B 11- B 12- C 13- B 14- C 15- B 16- C 17- A 18- C 19- C 20- B 21- A 22- B 23- B 24- B 25- A Biologiya • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- D 4- C 5- A 6- C 7- C 8- D 9- A 10- C 11- A 12- C 13- D 14- C 15- A 16- C 17- B 18- D 19- C 20- A 21- C 22- C 23- B 24- C 25- C Biologiya • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- B 4- D 5- D 6- D 7- C 8- C 9- A 10- B 11- A 12- D 13- D 14- A 15- C 16- D 17- B 18- A 19- D 20- C 21- A 22- B 23- D 24- C 25- C Biologiya • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- D 4- B 5- C 6- D 7- B 8- A 9- D 10- D 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 662 11- A 12- A 13- D 14- C 15- C 16- C 17- C 18- C 19- B 20- C 21- B 22- B 23- A 24- C 25- B Biologiya • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- A 4- A 5- A 6- C 7- D 8- A 9- B 10- A 11- C 12- D 13- C 14- B 15- B 16- C 17- B 18- B 19- B 20- B 21- C 22- A 23- B 24- A 25- D Biologiya • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- B 4- B 5- B 6- D 7- D 8- B 9- C 10- B 11- D 12- B 13- C 14- C 15- A 16- D 17- A 18- A 19- C 20- A 21- C 22- D 23- C 24- B 25- C Biologiya • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- D 4- B 5- C 6- C 7- C 8- B 9- A 10- D 11- B 12- D 13- D 14- A 15- D 16- C 17- B 18- C 19- B 20- A 21- B 22- B 23- C 24- B 25- C Biologiya • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- D 5- D 6- B 7- B 8- A 9- C 10- C 11- D 12- A 13- A 14- A 15- C 16- C 17- C 18- D 19- B 20- A 21- B 22- C 23- D 24- B 25- B Biologiya • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- A 5- C 6- D 7- A 8- A 9- A 10- B 11- C 12- C 13- A 14- C 15- C 16- B 17- C 18- A 19- A 20- B 21- B 22- A 23- B 24- B 25- B Biologiya • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- A 4- D 5- D 6- C 7- D 8- D 9- A 10- B 11- C 12- A 13- B 14- A 15- B 16- B 17- A 18- C 19- C 20- C 21- B 22- A 23- C 24- D 25- B Biologiya • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- C 4- D 5- D 6- C 7- A 8- B 9- B 10- B 11- C 12- C 13- D 14- B 15- D 16- B 17- A 18- B 19- A 20- D 21- C 22- A 23- C 24- A 25- A Biologiya • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- C 4- C 5- D 6- C 7- A 8- D 9- C 10- D 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 663 11- A 12- D 13- C 14- D 15- C 16- D 17- B 18- A 19- A 20- B 21- D 22- A 23- C 24- C 25- B Biologiya • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- B 4- D 5- A 6- C 7- B 8- D 9- A 10- C 11- D 12- B 13- C 14- A 15- D 16- B 17- B 18- C 19- A 20- A 21- C 22- B 23- A 24- C 25- C Biologiya • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- B 4- C 5- C 6- D 7- A 8- B 9- D 10- B 11- A 12- C 13- C 14- B 15- C 16- C 17- A 18- D 19- A 20- C 21- C 22- A 23- A 24- C 25- A Biologiya • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- D 5- D 6- A 7- B 8- B 9- B 10- A 11- D 12- B 13- D 14- D 15- D 16- D 17- D 18- B 19- A 20- C 21- D 22- A 23- C 24- B 25- B Biologiya • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- C 4- B 5- B 6- B 7- C 8- C 9- C 10- C 11- C 12- B 13- A 14- C 15- B 16- C 17- A 18- D 19- A 20- C 21- B 22- A 23- C 24- A 25- A Biologiya • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- A 4- B 5- B 6- D 7- A 8- A 9- A 10- D 11- D 12- C 13- D 14- C 15- D 16- A 17- C 18- A 19- C 20- C 21- B 22- B 23- B 24- A 25- A Biologiya • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- A 4- C 5- A 6- B 7- A 8- B 9- A 10- D 11- B 12- D 13- C 14- A 15- C 16- D 17- C 18- C 19- A 20- C 21- A 22- A 23- A 24- A 25- A Biologiya • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- B 4- D 5- D 6- D 7- D 8- B 9- B 10- B 11- B 12- B 13- A 14- D 15- C 16- D 17- C 18- B 19- C 20- B 21- D 22- A 23- D 24- A 25- D Biologiya • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- B 4- D 5- C 6- B 7- B 8- B 9- C 10- A 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 664 11- D 12- A 13- D 14- C 15- A 16- B 17- A 18- D 19- B 20- A 21- D 22- B 23- B 24- D 25- B Fizika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- A 4- B 5- A 6- B 7- D 8- A 9- B 10- C 11- C 12- D 13- D 14- D 15- A 16- D 17- B 18- D 19- C 20- B 21- B 22- A 23- A 24- A 25- B Fizika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- D 4- B 5- D 6- D 7- B 8- D 9- A 10- C 11- B 12- B 13- A 14- C 15- A 16- C 17- D 18- A 19- D 20- A 21- D 22- C 23- B 24- C 25- C Fizika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- C 4- B 5- C 6- D 7- D 8- C 9- B 10- C 11- B 12- C 13- C 14- B 15- D 16- D 17- D 18- D 19- B 20- B 21- B 22- A 23- D 24- D 25- B Fizika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- A 4- B 5- A 6- C 7- D 8- D 9- A 10- C 11- A 12- B 13- C 14- C 15- D 16- B 17- D 18- C 19- C 20- C 21- B 22- B 23- A 24- C 25- B Fizika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- B 5- A 6- C 7- D 8- C 9- C 10- C 11- B 12- C 13- D 14- B 15- B 16- A 17- A 18- A 19- D 20- B 21- C 22- C 23- C 24- A 25- D Fizika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- B 4- B 5- C 6- B 7- D 8- B 9- C 10- B 11- D 12- B 13- C 14- C 15- A 16- D 17- A 18- A 19- C 20- A 21- C 22- D 23- C 24- B 25- C Fizika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- D 4- D 5- A 6- A 7- B 8- C 9- C 10- D 11- B 12- D 13- D 14- A 15- D 16- C 17- B 18- C 19- B 20- A 21- B 22- B 23- C 24- B 25- C Fizika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- D 5- A 6- A 7- B 8- D 9- D 10- C 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 665 11- D 12- A 13- A 14- C 15- C 16- C 17- A 18- B 19- D 20- C 21- B 22- C 23- D 24- B 25- B Fizika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- A 5- C 6- D 7- A 8- A 9- A 10- B 11- C 12- C 13- A 14- C 15- C 16- C 17- A 18- D 19- D 20- C 21- A 22- D 23- B 24- B 25- B Fizika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- A 4- D 5- D 6- C 7- D 8- D 9- A 10- B 11- C 12- C 13- A 14- D 15- B 16- C 17- D 18- D 19- C 20- C 21- B 22- A 23- C 24- D 25- B Fizika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- C 4- D 5- D 6- C 7- B 8- C 9- A 10- B 11- C 12- B 13- D 14- B 15- D 16- D 17- D 18- C 19- C 20- A 21- C 22- C 23- C 24- A 25- C Fizika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- C 4- C 5- C 6- C 7- D 8- A 9- A 10- B 11- B 12- A 13- C 14- A 15- A 16- A 17- A 18- B 19- C 20- B 21- B 22- C 23- B 24- C 25- C Fizika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- B 4- D 5- A 6- A 7- D 8- D 9- D 10- D 11- C 12- B 13- A 14- C 15- B 16- A 17- A 18- D 19- D 20- B 21- C 22- A 23- C 24- C 25- D Fizika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- B 4- C 5- C 6- D 7- B 8- C 9- D 10- D 11- B 12- D 13- C 14- B 15- A 16- A 17- D 18- C 19- C 20- B 21- C 22- A 23- C 24- C 25- D Fizika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- D 5- D 6- A 7- B 8- C 9- B 10- D 11- A 12- C 13- D 14- A 15- A 16- D 17- A 18- B 19- D 20- D 21- B 22- A 23- A 24- B 25- C Fizika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- A 4- B 5- C 6- D 7- A 8- C 9- D 10- B 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 666 11- A 12- D 13- B 14- B 15- D 16- A 17- C 18- A 19- B 20- D 21- C 22- B 23- A 24- D 25- B Fizika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- C 4- C 5- A 6- D 7- A 8- C 9- C 10- B 11- C 12- A 13- D 14- B 15- C 16- A 17- B 18- A 19- A 20- C 21- C 22- B 23- D 24- D 25- A Fizika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- A 4- C 5- A 6- B 7- B 8- B 9- C 10- B 11- C 12- A 13- B 14- D 15- C 16- C 17- B 18- A 19- B 20- C 21- A 22- D 23- B 24- B 25- C Fizika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- A 4- B 5- C 6- C 7- B 8- C 9- A 10- D 11- B 12- B 13- B 14- D 15- A 16- D 17- A 18- C 19- A 20- C 21- C 22- B 23- D 24- D 25- A Fizika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- B 4- A 5- D 6- D 7- D 8- D 9- A 10- C 11- C 12- C 13- B 14- C 15- A 16- B 17- B 18- A 19- C 20- A 21- B 22- D 23- D 24- B 25- C Kimyo • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- C 5- A 6- A 7- C 8- C 9- C 10- C 11- A 12- D 13- A 14- A 15- C 16- A 17- B 18- D 19- B 20- B 21- C 22- C 23- B 24- A 25- B Kimyo • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- A 4- A 5- D 6- B 7- A 8- C 9- C 10- D 11- B 12- D 13- D 14- A 15- D 16- C 17- D 18- C 19- B 20- A 21- A 22- A 23- D 24- B 25- A Kimyo • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- B 4- B 5- B 6- B 7- C 8- A 9- B 10- A 11- C 12- A 13- B 14- C 15- C 16- D 17- A 18- A 19- C 20- D 21- D 22- B 23- D 24- C 25- C Kimyo • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- D 4- B 5- A 6- C 7- B 8- D 9- A 10- B 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 667 11- A 12- D 13- D 14- D 15- D 16- A 17- C 18- C 19- A 20- A 21- B 22- A 23- A 24- B 25- A Kimyo • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- B 5- A 6- D 7- D 8- D 9- C 10- D 11- A 12- B 13- A 14- B 15- A 16- B 17- B 18- A 19- C 20- A 21- C 22- B 23- A 24- B 25- C Kimyo • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- C 4- B 5- B 6- C 7- B 8- B 9- B 10- B 11- B 12- A 13- A 14- D 15- B 16- C 17- B 18- A 19- A 20- D 21- A 22- A 23- A 24- D 25- C Kimyo • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- A 4- A 5- C 6- B 7- B 8- D 9- C 10- D 11- D 12- D 13- C 14- A 15- B 16- A 17- A 18- B 19- B 20- D 21- A 22- D 23- D 24- A 25- C Kimyo • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- B 5- C 6- A 7- D 8- A 9- A 10- C 11- D 12- C 13- A 14- A 15- B 16- A 17- C 18- C 19- C 20- A 21- D 22- D 23- B 24- B 25- C Kimyo • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- A 5- A 6- D 7- A 8- D 9- B 10- C 11- B 12- A 13- A 14- B 15- B 16- A 17- D 18- D 19- A 20- B 21- A 22- C 23- C 24- A 25- C Kimyo • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- C 5- D 6- D 7- D 8- D 9- C 10- D 11- D 12- A 13- B 14- B 15- C 16- B 17- B 18- D 19- C 20- D 21- C 22- A 23- A 24- C 25- C Kimyo • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- D 4- A 5- A 6- B 7- C 8- D 9- D 10- D 11- D 12- B 13- B 14- A 15- D 16- A 17- C 18- A 19- B 20- A 21- B 22- C 23- A 24- C 25- D Kimyo • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- B 5- B 6- A 7- A 8- B 9- B 10- A 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 668 11- C 12- D 13- A 14- B 15- D 16- D 17- D 18- A 19- A 20- C 21- C 22- B 23- D 24- C 25- B Kimyo • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- A 4- A 5- B 6- B 7- D 8- D 9- B 10- C 11- C 12- A 13- B 14- A 15- B 16- A 17- A 18- D 19- C 20- D 21- D 22- A 23- C 24- C 25- A Kimyo • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- C 4- A 5- D 6- B 7- B 8- C 9- A 10- B 11- D 12- D 13- D 14- A 15- A 16- B 17- B 18- D 19- C 20- A 21- D 22- B 23- D 24- D 25- B Kimyo • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- B 4- B 5- B 6- C 7- D 8- B 9- A 10- C 11- D 12- D 13- B 14- A 15- D 16- A 17- C 18- B 19- C 20- D 21- D 22- B 23- D 24- D 25- B Kimyo • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- D 4- C 5- A 6- B 7- D 8- D 9- B 10- C 11- D 12- C 13- A 14- B 15- A 16- D 17- A 18- A 19- A 20- A 21- C 22- C 23- A 24- B 25- C Kimyo • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- D 4- A 5- C 6- C 7- A 8- A 9- C 10- C 11- D 12- C 13- C 14- A 15- B 16- B 17- D 18- A 19- D 20- C 21- A 22- D 23- D 24- A 25- D Kimyo • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- B 4- A 5- D 6- A 7- B 8- D 9- D 10- C 11- C 12- A 13- A 14- A 15- C 16- C 17- D 18- C 19- D 20- A 21- A 22- D 23- B 24- D 25- C Kimyo • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- A 5- A 6- C 7- A 8- C 9- D 10- C 11- D 12- B 13- B 14- D 15- A 16- B 17- B 18- B 19- C 20- C 21- D 22- A 23- B 24- A 25- A Kimyo • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- C 4- D 5- A 6- B 7- D 8- A 9- B 10- C 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 669 11- A 12- C 13- A 14- B 15- C 16- B 17- C 18- C 19- D 20- C 21- C 22- D 23- C 24- C 25- B 10-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 670

10-SINF: BARCHA ASOSIY FANLAR

BSB va CHSB ga tayyorgarlik to'plami: matematika, ona tili, adabiyot, ingliz tili, tarix, biologiya, fizika, kimyo — 1–4-choraklar bo'yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o'quv yili)

160 ta variant • 4000 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• Ushbu tayyorgarlik to'plami 10-sinf o'quvchilari, ota-onalar, fan o'qituvchilari, repetitorlar va xususiy maktablar uchun: 10-sinf asosiy fanlari bo'yicha BSB (bo'lim bo'yicha summativ baholash) va CHSB (choraklik summativ baholash) ga tayyorlanish uchun mashq testlari bitta faylda jamlangan.

• Fanlar: Matematika, Ona tili, Adabiyot, Ingliz tili, Tarix, Biologiya, Fizika, Kimyo. Har bir fan 4 ta chorakka bo'lingan, har bir chorakda 5 tadan mashq varianti bor. Variant ichida savollar bo'limlar (mavzular) bo'yicha ajratilgan: BSB ga tayyorlanishda kerakli bo'limni, CHSB ga tayyorlanishda esa to'liq variantni ishlang.

• To'plam: 160 ta variant, jami 4000 ta mashq testi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa barcha variantlar bo'yicha javoblar kaliti berilgan. Kerakli fanni «Mundarija» orqali toping.

• Tavsiya: avval javoblarni yopib, variantni vaqt belgilab ishlang (odatda 40–45 daqiqa), so'ng kalit bilan tekshirib, xato qilgan mavzularni darslikdan qayta o'qing.

• Mavzular amaldagi o'quv dasturi va darsliklar asosida tuzilgan; choraklar bo'yicha taqsimot maktabingizdagi taqvim-mavzu rejasidan biroz farq qilishi mumkin.

• Muhim: bu mashq testlari — rasmiy BSB/CHSB topshiriqlari yoki ularning javoblari emas. Rasmiy nazorat ishlari maktabda o'tkaziladi; ushbu to'plam faqat mustaqil tayyorgarlik uchun.

Sotib olish