Dokument ma'lumotlari

Narxi 30000UZS
Hajmi 427.9KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 01 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Testlar
Fan Biologiya

Sotuvchi

DocX Seller

Ro'yxatga olish sanasi 31 Oktyabr 2026

1 Sotish

11-sinf: barcha asosiy fanlar. BSB va CHSB ga tayyorgarlik to‘plami: matematika, ona tili, adabiyot, ingliz tili, tarix, biologiya, fizika, kimyo — 1–4-choraklar bo‘yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o‘quv yili)

Sotib olish
11-SINF: BARCHA ASOSIY FANLAR BSB va CHSB ga tayyorgarlik to'plami: matematika, ona tili, adabiyot, ingliz tili, tarix, biologiya, fizika, kimyo — 1–4-choraklar bo'yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o'quv yili) 160 ta variant • 4000 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Ushbu tayyorgarlik to'plami 11-sinf o'quvchilari, ota-onalar, fan o'qituvchilari, repetitorlar va xususiy maktablar uchun: 11-sinf asosiy fanlari bo'yicha BSB (bo'lim bo'yicha summativ baholash) va CHSB (choraklik summativ baholash) ga tayyorlanish uchun mashq testlari bitta faylda jamlangan. • Fanlar: Matematika, Ona tili, Adabiyot, Ingliz tili, Tarix, Biologiya, Fizika, Kimyo. Har bir fan 4 ta chorakka bo'lingan, har bir chorakda 5 tadan mashq varianti bor. Variant ichida savollar bo'limlar (mavzular) bo'yicha ajratilgan: BSB ga tayyorlanishda kerakli bo'limni, CHSB ga tayyorlanishda esa to'liq variantni ishlang. • To'plam: 160 ta variant, jami 4000 ta mashq testi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa barcha variantlar bo'yicha javoblar kaliti berilgan. Kerakli fanni «Mundarija» orqali toping. • Tavsiya: avval javoblarni yopib, variantni vaqt belgilab ishlang (odatda 40–45 daqiqa), so'ng kalit bilan tekshirib, xato qilgan mavzularni darslikdan qayta o'qing. • Mavzular amaldagi o'quv dasturi va darsliklar asosida tuzilgan; choraklar bo'yicha taqsimot maktabingizdagi taqvim-mavzu rejasidan biroz farq qilishi mumkin. • Muhim: bu mashq testlari — rasmiy BSB/CHSB topshiriqlari yoki ularning javoblari emas. Rasmiy nazorat ishlari maktabda o'tkaziladi; ushbu to'plam faqat mustaqil tayyorgarlik uchun. Fanlar va variantlar Fan Variantlar Tarkibi Matematika 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Ona tili 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Adabiyot 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Ingliz tili 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Tarix 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Biologiya 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Fizika 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan Kimyo 20 ta variant × 25 ta savol 1–4-choraklar; bo'limlar har variant ichida ko'rsatilgan 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 2 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 Matematika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1–25 2 Matematika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 26–50 3 Matematika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 51–75 4 Matematika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 76–100 5 Matematika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 101–125 6 Matematika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 126–150 7 Matematika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 151–175 8 Matematika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 176–200 9 Matematika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 201–225 10 Matematika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 226–250 11 Matematika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 251–275 12 Matematika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 276–300 13 Matematika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 301–325 14 Matematika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 326–350 15 Matematika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 351–375 16 Matematika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 376–400 17 Matematika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 401–425 18 Matematika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 426–450 19 Matematika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 451–475 20 Matematika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 476–500 21 Ona tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 501–525 22 Ona tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 526–550 23 Ona tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 551–575 24 Ona tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 576–600 25 Ona tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 601–625 26 Ona tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 626–650 27 Ona tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 651–675 28 Ona tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 676–700 29 Ona tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 701–725 30 Ona tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 726–750 31 Ona tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 751–775 32 Ona tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 776–800 33 Ona tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 801–825 34 Ona tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 826–850 35 Ona tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 851–875 36 Ona tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 876–900 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 3 № Variant Topshiriqlar 37 Ona tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 901–925 38 Ona tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 926–950 39 Ona tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 951–975 40 Ona tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 976–1000 41 Adabiyot • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1001–1025 42 Adabiyot • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1026–1050 43 Adabiyot • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1051–1075 44 Adabiyot • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1076–1100 45 Adabiyot • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1101–1125 46 Adabiyot • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1126–1150 47 Adabiyot • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1151–1175 48 Adabiyot • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1176–1200 49 Adabiyot • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1201–1225 50 Adabiyot • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1226–1250 51 Adabiyot • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1251–1275 52 Adabiyot • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1276–1300 53 Adabiyot • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1301–1325 54 Adabiyot • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1326–1350 55 Adabiyot • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1351–1375 56 Adabiyot • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1376–1400 57 Adabiyot • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1401–1425 58 Adabiyot • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1426–1450 59 Adabiyot • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1451–1475 60 Adabiyot • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1476–1500 61 Ingliz tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1501–1525 62 Ingliz tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1526–1550 63 Ingliz tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1551–1575 64 Ingliz tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1576–1600 65 Ingliz tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1601–1625 66 Ingliz tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1626–1650 67 Ingliz tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1651–1675 68 Ingliz tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1676–1700 69 Ingliz tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1701–1725 70 Ingliz tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1726–1750 71 Ingliz tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1751–1775 72 Ingliz tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1776–1800 73 Ingliz tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1801–1825 74 Ingliz tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1826–1850 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 4 № Variant Topshiriqlar 75 Ingliz tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1851–1875 76 Ingliz tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1876–1900 77 Ingliz tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1901–1925 78 Ingliz tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1926–1950 79 Ingliz tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1951–1975 80 Ingliz tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1976–2000 81 Tarix • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2001–2025 82 Tarix • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2026–2050 83 Tarix • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2051–2075 84 Tarix • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2076–2100 85 Tarix • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2101–2125 86 Tarix • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2126–2150 87 Tarix • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2151–2175 88 Tarix • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2176–2200 89 Tarix • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2201–2225 90 Tarix • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2226–2250 91 Tarix • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2251–2275 92 Tarix • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2276–2300 93 Tarix • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2301–2325 94 Tarix • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2326–2350 95 Tarix • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2351–2375 96 Tarix • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2376–2400 97 Tarix • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2401–2425 98 Tarix • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2426–2450 99 Tarix • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2451–2475 100 Tarix • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2476–2500 101 Biologiya • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2501–2525 102 Biologiya • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2526–2550 103 Biologiya • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2551–2575 104 Biologiya • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2576–2600 105 Biologiya • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2601–2625 106 Biologiya • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2626–2650 107 Biologiya • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2651–2675 108 Biologiya • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2676–2700 109 Biologiya • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2701–2725 110 Biologiya • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2726–2750 111 Biologiya • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2751–2775 112 Biologiya • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2776–2800 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 5 № Variant Topshiriqlar 113 Biologiya • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2801–2825 114 Biologiya • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2826–2850 115 Biologiya • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2851–2875 116 Biologiya • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 2876–2900 117 Biologiya • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 2901–2925 118 Biologiya • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 2926–2950 119 Biologiya • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 2951–2975 120 Biologiya • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 2976–3000 121 Fizika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3001–3025 122 Fizika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3026–3050 123 Fizika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3051–3075 124 Fizika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3076–3100 125 Fizika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3101–3125 126 Fizika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3126–3150 127 Fizika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3151–3175 128 Fizika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3176–3200 129 Fizika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3201–3225 130 Fizika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3226–3250 131 Fizika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3251–3275 132 Fizika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3276–3300 133 Fizika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3301–3325 134 Fizika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3326–3350 135 Fizika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3351–3375 136 Fizika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3376–3400 137 Fizika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3401–3425 138 Fizika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3426–3450 139 Fizika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3451–3475 140 Fizika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3476–3500 141 Kimyo • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3501–3525 142 Kimyo • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3526–3550 143 Kimyo • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3551–3575 144 Kimyo • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3576–3600 145 Kimyo • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3601–3625 146 Kimyo • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3626–3650 147 Kimyo • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3651–3675 148 Kimyo • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3676–3700 149 Kimyo • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3701–3725 150 Kimyo • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3726–3750 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 6 № Variant Topshiriqlar 151 Kimyo • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3751–3775 152 Kimyo • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3776–3800 153 Kimyo • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3801–3825 154 Kimyo • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3826–3850 155 Kimyo • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3851–3875 156 Kimyo • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 3876–3900 157 Kimyo • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 3901–3925 158 Kimyo • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 3926–3950 159 Kimyo • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 3951–3975 160 Kimyo • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 3976–4000 Jami topshiriqlar 4000 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 7 Matematika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Murakkab va elementar funksiyalar hosilasi 1. (eˣ)' ni toping. A) e B) eˣ C) x·eˣ⁻¹ D) eˣ/x To'g'ri javob: B) eˣ✔ 2. Murakkab funksiyaning hosilasi qaysi formula bilan topiladi? A) (f(g(x)))' = f'(x)·g'(x) B) (f(g(x)))' = f'(g(x))·g'(x) C) (f(g(x)))' = f'(g'(x)) D) (f(g(x)))' = g'(f(x)) To'g'ri javob: B) (f(g(x)))' = f'(g(x))·g'(x) ✔ 3. (tg x)' ni toping. A) ctg x B) 1/sin²x C) −1/cos x D) 1/cos²x To'g'ri javob: D) 1/cos²x ✔ 4. f(x) = 1/(2x + 1) funksiyaning hosilasini toping. A) −2/(2x + 1)² B) ln(2x + 1) C) −1/(2x + 1)² D) −2/(2x + 1) To'g'ri javob: A) −2/(2x + 1)² ✔ 5. (cos x)' ni toping. A) −sin x B) 1/sin x C) ctg x D) cos x To'g'ri javob: A) −sin x ✔ 6. (ctg x)' ni toping. A) −1/sin²x B) −tg x C) −1/cos²x D) 1/sin x To'g'ri javob: A) −1/sin²x ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 8 Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va uni hisoblash qoidalari 7. (√x)' ni toping (x > 0). A) 1/√x B) 1/(2√x) C) 2√x D) √x/2 To'g'ri javob: B) 1/(2√x)✔ 8. f(x) = 2x⁴ − 3x + 1 bo'lsa, f'(1) ni hisoblang. A) 0 B) 8 C) 5 D) 2 To'g'ri javob: C) 5 ✔ 9. f(x) = 1/x³ funksiyaning hosilasini toping. A) −1/x⁴ B) −3/x⁴ C) −1/(3x⁴) D) −3/x² To'g'ri javob: B) −3/x⁴ ✔ 10. (1/x)' ni toping (x ≠ 0). A) −1/x² B) ln x C) 1/(2x²) D) −1/x To'g'ri javob: A) −1/x² ✔ 11. f(x) = x² funksiyaning x0 = 1 nuqtadagi orttirmasini Δx = 0,1 bo'lganda toping. A) 0,01 B) 0,21 C) 1,21 D) 0,2 To'g'ri javob: B) 0,21 ✔ 12. C o'zgarmas son bo'lsa, (C)' nimaga teng? A) 1 B) Cx C) 0 D) C To'g'ri javob: C) 0 ✔ 13. f(x) = (2x + 1)/(x − 1) funksiyaning hosilasini toping. A) −3/(x − 1)² B) −1/(x − 1)² C) −3/(x − 1) D) (4x − 1)/(x − 1)² To'g'ri javob: A) −3/(x − 1)² ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 9 Bo'lim (BSB): Algebra — Urinma tenglamasi va hosilaning ma'nosi 14. y = 1/x funksiya grafigiga x0 = 1 nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = x B) y = −x + 2 C) y = −2x + 2 D) y = −x + 1 To'g'ri javob: B) y = −x + 2✔ 15. y = eˣ funksiya grafigiga x0 = 0 nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = 2x + 1 B) y = x + 1 C) y = x D) y = ex To'g'ri javob: B) y = x + 1 ✔ 16. y = x² funksiya grafigiga x0 = 1 nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = 2x − 1 B) y = 2x − 2 C) y = x + 1 D) y = 2x To'g'ri javob: A) y = 2x − 1 ✔ 17. Urinma Ox o'qining musbat yo'nalishi bilan α burchak hosil qilsa, qaysi tenglik to'g'ri? A) cos α = f'(x0) B) tg α = f'(x0) C) α = f'(x0) D) sin α = f'(x0) To'g'ri javob: B) tg α = f'(x0) ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Prizma 18. To'g'ri prizmaning yon sirti qaysi formula bilan topiladi (P — asos perimetri, h — balandlik)? A) S = P·h B) S = P·h/2 C) S = 2P·h D) S = P²·h To'g'ri javob: A) S = P·h ✔ 19. Prizmaning yon yoqlari qanday shakllardan iborat? A) ixtiyoriy ko'pburchaklar B) parallelogrammlar C) uchburchaklar D) trapetsiyalar To'g'ri javob: B) parallelogrammlar ✔ 20. Prizmaning yon qirralari haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) ular bir nuqtada kesishadi B) ular o'zaro perpendikulyar C) ular o'zaro parallel va teng D) ular asos tomonlariga teng To'g'ri javob: C) ular o'zaro parallel va teng ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 10 Bo'lim (BSB): Geometriya — Piramida 21. Muntazam oltiburchakli piramidaning asos tomoni 4 ga, yon qirrasi 5 ga teng. Uning balandligini toping. A) √41 B) √13 C) 3 D) 1 To'g'ri javob: C) 3✔ 22. Piramida balandligining o'rtasidan asosga parallel tekislik o'tkazildi. Kesim yuzi asos yuzining qanday qismini tashkil etadi? A) 1/8 B) 1/3 C) 1/4 D) 1/2 To'g'ri javob: C) 1/4 ✔ 23. Qirrasi a ga teng muntazam tetraedrning to'la sirti nimaga teng? A) a²√3 B) 2a²√3 C) 3a²√3/4 D) a²√3/4 To'g'ri javob: A) a²√3 ✔ 24. Muntazam to'rtburchakli piramidaning asos tomoni 8 ga, yon qirrasi 9 ga teng. Piramidaning balandligini toping. A) √17 B) 5 C) 7 D) √65 To'g'ri javob: C) 7 ✔ 25. Kesik piramidaning yon yoqlari qanday shakllardan iborat? A) parallelogrammlar B) uchburchaklar C) rombsimon to'rtburchaklar D) trapetsiyalar To'g'ri javob: D) trapetsiyalar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 11 Matematika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Murakkab va elementar funksiyalar hosilasi 1. f(x) = sin x bo'lsa, f'(π/3) ni toping. A) 1 B) √3/2 C) √2/2 D) 1/2 To'g'ri javob: D) 1/2✔ 2. f(x) = ln(x² + 1) bo'lsa, f'(1) ni toping. A) 2 B) 1/2 C) 1 D) ln 2 To'g'ri javob: C) 1 ✔ 3. f(x) = cos²x funksiyaning hosilasini toping. A) −sin 2x B) 2cos x C) −cos 2x D) −2sin x To'g'ri javob: A) −sin 2x ✔ 4. f(x) = 3ˣ bo'lsa, f'(0) ni toping. A) 1 B) 3 C) ln 3 D) 1/ln 3 To'g'ri javob: C) ln 3 ✔ 5. f(x) = (x² − 1)³ funksiyaning hosilasini toping. A) 3(x² − 1)² B) 6x(x² − 1)² C) 6x(x² − 1)³ D) 3x(x² − 1)² To'g'ri javob: B) 6x(x² − 1)² ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va uni hisoblash qoidalari 6. f(x) = x⁴ bo'lsa, ikkinchi tartibli hosila f''(x) ni toping. A) 24x B) 12x² C) 12x D) 4x³ To'g'ri javob: B) 12x² ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 12 7. f(x) = x² + 3x funksiya uchun f'(x) > 0 tengsizlikni yeching. A) x > 0 B) x > −1,5 C) x > 2/3 D) x > −3 To'g'ri javob: B) x > −1,5✔ 8. f(x) = (x² + 1)(x − 2) bo'lsa, f'(0) ni toping. A) 3 B) 0 C) 1 D) −2 To'g'ri javob: C) 1 ✔ 9. Ikki funksiya ko'paytmasining hosilasi qaysi formula bilan hisoblanadi? A) (uv)' = u'v + v' B) (uv)' = u'v' C) (uv)' = 2u'v' D) (uv)' = u'v + uv' To'g'ri javob: D) (uv)' = u'v + uv' ✔ 10. f(x) = x³ bo'lsa, f'(−2) ni toping. A) −8 B) 12 C) 6 D) 4 To'g'ri javob: B) 12 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Urinma tenglamasi va hosilaning ma'nosi 11. y = 4x + b to'g'ri chiziq y = x² + 1 parabolaga urinsa, b ni toping. A) 9 B) −3 C) 5 D) 1 To'g'ri javob: B) −3 ✔ 12. y = √x funksiya grafigiga x0 = 4 nuqtada o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsiyentini toping. A) 4 B) 1/4 C) 1/2 D) 2 To'g'ri javob: B) 1/4 ✔ 13. y = x² parabolaga qaysi abssissali nuqtada o'tkazilgan urinma Ox o'qining musbat yo'nalishi bilan 45° burchak hosil qiladi? A) 1 B) 0,25 C) 2 D) 0,5 To'g'ri javob: D) 0,5 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 13 14. O'tkazgichdan o'tgan zaryad miqdori q(t) = 3t² + t (Kl) qonun bo'yicha o'zgaradi. t = 2 s paytdagi tok kuchini (amperda) toping. A) 7 B) 12 C) 14 D) 13 To'g'ri javob: D) 13✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Prizma 15. Kubning qirrasi 4 sm. Uning diagonalini toping. A) 12 sm B) 8 sm C) 4√2 sm D) 4√3 sm To'g'ri javob: D) 4√3 sm ✔ 16. Muntazam oltiburchakli prizmaning asos tomoni 2 ga, balandligi 3 ga teng. Uning eng katta diagonalini toping. A) √21 B) 5 C) √13 D) 7 To'g'ri javob: B) 5 ✔ 17. Og'ma prizmaning yon sirti qanday topiladi (P — perpendikulyar kesim perimetri, l — yon qirra)? ⊥ A) S = P ·l ⊥ B) S = 2P ·l ⊥ C) S = P ·l/2 ⊥ D) S = P ·h (h — balandlik) ⊥ To'g'ri javob: A) S = P⊥·l ✔ 18. To'g'ri burchakli parallelepipedning o'lchamlari 2, 3 va 6 ga teng. Uning diagonalini toping. A) √40 B) 5 C) 11 D) 7 To'g'ri javob: D) 7 ✔ 19. Parallelepiped deb qanday prizmaga aytiladi? A) asoslari parallelogramm bo'lgan prizmaga B) asoslari trapetsiya bo'lgan prizmaga C) yoqlari faqat kvadratlardan iborat prizmaga D) asoslari uchburchak bo'lgan prizmaga To'g'ri javob: A) asoslari parallelogramm bo'lgan prizmaga ✔ 20. n burchakli prizmaning nechta yog'i bor? A) n + 2 B) 3n C) 2n D) n + 1 To'g'ri javob: A) n + 2 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 14 21. To'g'ri prizmaning asosi katetlari 6 va 8 bo'lgan to'g'ri burchakli uchburchak, balandligi 10 ga teng. Prizmaning yon sirtini toping. A) 480 B) 240 C) 140 D) 288 To'g'ri javob: B) 240✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Piramida 22. Muntazam to'rtburchakli piramidaning barcha qirralari 2 ga teng. Uning to'la sirtini toping. A) 4√3 B) 4 + 4√3 C) 4 + 2√3 D) 16 + 4√3 To'g'ri javob: B) 4 + 4√3 ✔ 23. Muntazam piramidaning apofemasi deb nimaga aytiladi? A) yon yog'ining uchidan tushirilgan balandligiga B) piramidaning balandligiga C) piramidaning yon qirrasiga D) asos ko'pburchakning diagonaliga To'g'ri javob: A) yon yog'ining uchidan tushirilgan balandligiga ✔ 24. Muntazam to'rtburchakli kesik piramida asoslarining tomonlari 2 va 8 ga, apofemasi 5 ga teng. Uning yon sirtini toping. A) 50 B) 168 C) 100 D) 200 To'g'ri javob: C) 100 ✔ 25. Muntazam uchburchakli piramidaning asos tomoni 6 ga, apofemasi 4 ga teng. Uning yon sirtini toping. A) 24 B) 72 C) 36 D) 36 + 9√3 To'g'ri javob: C) 36 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 15 Matematika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Murakkab va elementar funksiyalar hosilasi 1. (sin x)' ni toping. A) 1/cos x B) −sin x C) tg x D) cos x To'g'ri javob: D) cos x✔ 2. f(x) = sin x·cos x funksiyaning hosilasini toping. A) sin 2x B) 2cos 2x C) cos 2x D) cos²x To'g'ri javob: C) cos 2x ✔ 3. f(x) = e^(x²) funksiyaning hosilasini toping. A) e^(x²) B) 2x·e^(x²) C) 2e^(x²) D) x²·e^(x² − 1) To'g'ri javob: B) 2x·e^(x²) ✔ 4. f(x) = tg 2x bo'lsa, f'(0) ni toping. A) 2 B) 1/2 C) 0 D) 1 To'g'ri javob: A) 2 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va uni hisoblash qoidalari 5. (x⁵)' ni toping. A) 5x⁵ B) x⁶/6 C) x⁴ D) 5x⁴ To'g'ri javob: D) 5x⁴ ✔ 6. f(x) = x³ − 12x funksiya uchun f'(x) = 0 tenglamaning ildizlarini toping. A) x = ±2√3 B) x = ±2 C) x = 0 va x = 12 D) x = ±4 To'g'ri javob: B) x = ±2 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 16 7. f(x) = 6/x bo'lsa, f'(2) ni toping. A) −6 B) −0,75 C) −1,5 D) 3 To'g'ri javob: C) −1,5✔ 8. f(x) funksiyaning x0 nuqtadagi hosilasi qaysi nisbatning Δx → 0 dagi limitiga teng? A) (f(x0 + Δx) − f(x0))/Δx B) f(x0 + Δx)/Δx C) Δx/(f(x0 + Δx) − f(x0)) D) f(x0 + Δx) − f(x0) To'g'ri javob: A) (f(x0 + Δx) − f(x0))/Δx ✔ 9. f(x) = 4√x bo'lsa, f'(4) ni hisoblang. A) 0,5 B) 2 C) 1 D) 8 To'g'ri javob: C) 1 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Urinma tenglamasi va hosilaning ma'nosi 10. y = x³ − 3x funksiya grafigiga o'tkazilgan urinma qaysi nuqtalarda Ox o'qiga parallel bo'ladi? A) x = ±2 B) x = ±1 C) x = 0 D) x = ±√3 To'g'ri javob: B) x = ±1 ✔ 11. y = ln x funksiya grafigiga x0 = 1 nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = 1 B) y = 2x − 1 C) y = x − 1 D) y = x To'g'ri javob: C) y = x − 1 ✔ 12. Agar s(t) — yo'l bo'lsa, ikkinchi tartibli hosila s''(t) qanday fizik kattalikni ifodalaydi? A) tezlanishni B) yo'lni C) tezlikni D) harakat vaqtini To'g'ri javob: A) tezlanishni ✔ 13. y = f(x) funksiya grafigiga x0 nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini ko'rsating. A) y = f'(x0) + f(x0)·x B) y = f'(x0)·x + x0 C) y = f(x0) + f'(x0)(x − x0) D) y = f(x0) + f'(x)(x − x0) To'g'ri javob: C) y = f(x0) + f'(x0)(x − x0) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 17 14. f(x) = x² − 4x + 5 funksiya grafigiga x0 = 3 nuqtada o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsiyentini toping. A) 5 B) 6 C) 2 D) 10 To'g'ri javob: C) 2✔ 15. f(x) = x² + 2x + 3 funksiya grafigiga u Oy o'qi bilan kesishgan nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = 2x + 3 B) y = x + 3 C) y = 3x + 2 D) y = 2x To'g'ri javob: A) y = 2x + 3 ✔ 16. Nuqta s(t) = t³ − 6t² + 5 (m) qonun bo'yicha harakatlanmoqda. t > 0 bo'lganda qaysi paytda uning tezligi nolga teng bo'ladi? A) 3 s B) 6 s C) 2 s D) 4 s To'g'ri javob: D) 4 s ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Prizma 17. n burchakli prizmaning nechta qirrasi bor? A) 3n B) 4n C) n + 2 D) 2n To'g'ri javob: A) 3n ✔ 18. Qanday prizma muntazam prizma deyiladi? A) asosi ixtiyoriy kvadrat bo'lgan og'ma prizma B) yon qirralari o'zaro teng bo'lgan og'ma prizma C) asosi muntazam ko'pburchak bo'lgan to'g'ri prizma D) yon yoqlari kvadrat bo'lgan ixtiyoriy prizma To'g'ri javob: C) asosi muntazam ko'pburchak bo'lgan to'g'ri prizma ✔ 19. Kubning to'la sirti 54 sm². Uning qirrasini toping. A) 3 sm B) 9 sm C) √54 sm D) 6 sm To'g'ri javob: A) 3 sm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 18 20. Beshburchakli prizmaning nechta diagonali bor? A) 5 B) 20 C) 15 D) 10 To'g'ri javob: D) 10✔ 21. Oltiburchakli prizmaning nechta uchi bor? A) 6 B) 8 C) 12 D) 18 To'g'ri javob: C) 12 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Piramida 22. Piramidaning barcha yon yoqlari asos tekisligi bilan teng burchaklar hosil qiladi. Uchi asosga qayerga proyeksiyalanadi? A) asos diagonallaridan birining o'rtasiga B) asosga ichki chizilgan aylana markaziga C) asosning biror uchiga D) asosga tashqi chizilgan aylana markaziga To'g'ri javob: B) asosga ichki chizilgan aylana markaziga ✔ 23. Piramidaning balandligi deb nimaga aytiladi? A) uchini asosning biror uchi bilan tutashtiruvchi kesmaga B) uchidan asos tomoniga tushirilgan perpendikulyarga C) asosning eng katta diagonaliga D) uchidan asos tekisligiga tushirilgan perpendikulyarga To'g'ri javob: D) uchidan asos tekisligiga tushirilgan perpendikulyarga ✔ 24. Beshburchakli piramidaning nechta uchi bor? A) 5 B) 6 C) 10 D) 7 To'g'ri javob: B) 6 ✔ 25. Muntazam to'rtburchakli piramidaning asos tomoni 6 sm, apofemasi 5 sm. Uning yon sirtini toping. A) 30 sm² B) 120 sm² C) 96 sm² D) 60 sm² To'g'ri javob: D) 60 sm² ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 19 Matematika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Murakkab va elementar funksiyalar hosilasi 1. f(x) = sin 3x funksiyaning hosilasini toping. A) 3cos 3x B) cos 3x C) 3sin 3x D) (1/3)cos 3x To'g'ri javob: A) 3cos 3x✔ 2. f(x) = (3x − 1)⁵ funksiyaning hosilasini toping. A) 15(3x − 1)⁵ B) 3(3x − 1)⁴ C) 15(3x − 1)⁴ D) 5(3x − 1)⁴ To'g'ri javob: C) 15(3x − 1)⁴ ✔ 3. (ln x)' ni toping (x > 0). A) x·ln x B) 1/x C) 1/(x·ln 10) D) −1/x² To'g'ri javob: B) 1/x ✔ 4. f(x) = √(x² + 9) bo'lsa, f'(4) ni toping. A) 0,8 B) 0,1 C) 0,4 D) 1,6 To'g'ri javob: A) 0,8 ✔ 5. (log₂x)' ni toping (x > 0). A) 1/(x·ln 2) B) x·ln 2 C) ln 2/x D) 1/x To'g'ri javob: A) 1/(x·ln 2) ✔ 6. f(x) = ln(5x) funksiyaning hosilasini toping (x > 0). A) 5/x B) 1/x C) 1/(5x) D) 5·ln x To'g'ri javob: B) 1/x ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 20 7. (aˣ)' ni toping (a > 0, a ≠ 1). A) aˣ⁺¹/(x + 1) B) x·aˣ⁻¹ C) aˣ·ln a D) aˣ To'g'ri javob: C) aˣ·ln a✔ 8. f(x) = x²·eˣ funksiyaning hosilasini toping. A) (x² + 2)eˣ B) (2x + 1)eˣ C) (x² + 2x)eˣ D) 2x·eˣ To'g'ri javob: C) (x² + 2x)eˣ ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va uni hisoblash qoidalari 9. f(x) = x/(x + 1) bo'lsa, f'(1) ni toping. A) 1 B) 1/4 C) 3/4 D) 1/2 To'g'ri javob: B) 1/4 ✔ 10. Bo'linmaning hosilasi (u/v)' qaysi formula bilan topiladi (v ≠ 0)? A) (u'v − uv')/v² B) (u'v − uv')/u² C) (u'v − uv')/v D) u'/v' To'g'ri javob: A) (u'v − uv')/v² ✔ 11. f(x) = x³ − 4x² + 7x − 2 funksiyaning hosilasini toping. A) 3x² − 8x + 5 B) 3x² − 4x + 7 C) x² − 8x + 7 D) 3x² − 8x + 7 To'g'ri javob: D) 3x² − 8x + 7 ✔ 12. f(x) = (x + 1)(x − 3) funksiyaning hosilasini toping. A) 2x − 4 B) 2x − 2 C) x − 2 D) 2x − 3 To'g'ri javob: B) 2x − 2 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Urinma tenglamasi va hosilaning ma'nosi 13. Jism s(t) = 2t³ − t (m) qonun bo'yicha harakatlanmoqda. t = 1 s paytdagi tezlanishini toping. A) 12 m/s² B) 1 m/s² C) 6 m/s² D) 5 m/s² To'g'ri javob: A) 12 m/s² ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 21 14. Agar s(t) — jismning bosib o'tgan yo'li bo'lsa, s'(t) nimani ifodalaydi? A) bosib o'tilgan yo'lni B) oniy tezlikni C) o'rtacha tezlikni D) tezlanishni To'g'ri javob: B) oniy tezlikni✔ 15. Moddiy nuqta s(t) = t² + 3t (m) qonun bo'yicha harakatlanmoqda. t = 2 s paytdagi tezligini toping. A) 10 m/s B) 5 m/s C) 4 m/s D) 7 m/s To'g'ri javob: D) 7 m/s ✔ 16. y = x² − 3x funksiya grafigining qaysi nuqtasida o'tkazilgan urinma y = x + 5 to'g'ri chiziqqa parallel bo'ladi? A) (2; −2) B) (−2; 10) C) (2; 7) D) (1; −2) To'g'ri javob: A) (2; −2) ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Prizma 17. To'rtburchakli prizmaning nechta diagonali bor? A) 2 B) 4 C) 6 D) 8 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 18. Parallelepiped diagonallari haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) har doim asos tomonlariga teng bo'ladi B) har doim o'zaro perpendikulyar bo'ladi C) o'zaro parallel bo'ladi va kesishmaydi D) bir nuqtada kesishadi va shu nuqtada teng ikkiga bo'linadi To'g'ri javob: D) bir nuqtada kesishadi va shu nuqtada teng ikkiga bo'linadi ✔ 19. To'g'ri prizmaning yon yoqlari qanday shakllardan iborat? A) teng tomonli uchburchaklar B) to'g'ri to'rtburchaklar C) ixtiyoriy trapetsiyalar D) muntazam oltiburchaklar To'g'ri javob: B) to'g'ri to'rtburchaklar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 22 Bo'lim (BSB): Geometriya — Piramida 20. Muntazam kesik piramidaning yon sirti qaysi formula bilan topiladi (P1, P2 — asoslar perimetrlari, l — apofema)? A) S = (P1 + P2)·l B) S = (1/3)(P1 + P2)·l C) S = (1/2)P1·l D) S = (1/2)(P1 + P2)·l To'g'ri javob: D) S = (1/2)(P1 + P2)·l✔ 21. Muntazam to'rtburchakli piramidaning asos tomoni 6 ga teng, yon yoqlari asos bilan 60° li burchak hosil qiladi. Piramidaning balandligini toping. A) 2√3 B) 3√3 C) 6 D) 3 To'g'ri javob: B) 3√3 ✔ 22. Muntazam to'rtburchakli piramidaning barcha qirralari 4 ga teng. Uning balandligini toping. A) 2√2 B) 2 C) 2√3 D) 4 To'g'ri javob: A) 2√2 ✔ 23. Piramidaning barcha yon qirralari o'zaro teng. Piramidaning uchi asos tekisligiga qayerga proyeksiyalanadi? A) asosga ichki chizilgan aylana markaziga B) asosning biror uchiga C) asos tomonlaridan birining o'rtasiga D) asosga tashqi chizilgan aylana markaziga To'g'ri javob: D) asosga tashqi chizilgan aylana markaziga ✔ 24. Qanday piramida muntazam piramida deyiladi? A) asosi ixtiyoriy kvadrat bo'lib, uchi asos uchiga proyeksiyalanadigan piramida B) bitta yon qirrasi asosga perpendikulyar bo'lgan piramida C) yon yoqlari to'g'ri burchakli uchburchaklar bo'lgan piramida D) asosi muntazam ko'pburchak bo'lib, uchi asos markaziga proyeksiyalanadigan piramida To'g'ri javob: D) asosi muntazam ko'pburchak bo'lib, uchi asos markaziga proyeksiyalanadigan ✔ piramida 25. Muntazam tetraedrning qirrasi 6 sm. Uning to'la sirtini toping. A) 27√3 sm² B) 36√3 sm² C) 18√3 sm² D) 9√3 sm² To'g'ri javob: B) 36√3 sm² ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 23 Matematika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Murakkab va elementar funksiyalar hosilasi 1. f(x) = e^(2x) funksiyaning hosilasini toping. A) e^(2x) B) 2e^(2x) C) e^(2x)/2 D) 2x·e^(2x − 1) To'g'ri javob: B) 2e^(2x)✔ 2. f(x) = x·sin x funksiyaning hosilasini toping. A) x·cos x B) sin x + x·cos x C) sin x + cos x D) cos x To'g'ri javob: B) sin x + x·cos x ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Hosila va uni hisoblash qoidalari 3. f(x) = 3x + 2 funksiya uchun Δf/Δx nisbat nimaga teng (Δx ≠ 0)? A) 3 B) 5 C) 3x D) 2 To'g'ri javob: A) 3 ✔ 4. f(x) = 2x³ va g(x) = 2x³ + 7 funksiyalarning hosilalari haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) g'(x) = 7·f'(x) B) f'(x) = g'(x) C) g'(x) = f'(x) + 7 D) f'(x) = g'(x) + 7 To'g'ri javob: B) f'(x) = g'(x) ✔ 5. Hosilasi 2x ga teng bo'lgan funksiyani ko'rsating. A) f(x) = x² + 5 B) f(x) = 2 C) f(x) = x²/2 D) f(x) = 2x² To'g'ri javob: A) f(x) = x² + 5 ✔ 6. f(x) = x² − 6x funksiya uchun f'(x) = 0 tenglamani yeching. A) 6 B) 3 C) 2 D) 0 To'g'ri javob: B) 3 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 24 Bo'lim (BSB): Algebra — Urinma tenglamasi va hosilaning ma'nosi 7. Jism x(t) = 4t − t² (m) qonun bo'yicha harakatlanmoqda. t = 3 s paytdagi tezligini toping. A) 4 m/s B) 3 m/s C) −6 m/s D) −2 m/s To'g'ri javob: D) −2 m/s✔ 8. y = sin x funksiya grafigiga koordinatalar boshida o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = 1 B) y = x + 1 C) y = x D) y = 0 To'g'ri javob: C) y = x ✔ 9. y = x³ funksiya grafigiga x0 = 1 nuqtada o'tkazilgan urinma tenglamasini toping. A) y = 3x − 1 B) y = 3x − 2 C) y = 3x − 3 D) y = x + 2 To'g'ri javob: B) y = 3x − 2 ✔ 10. y = x³/3 funksiya grafigiga x0 = 1 nuqtada o'tkazilgan urinma Ox o'qining musbat yo'nalishi bilan qanday burchak hosil qiladi? A) 60° B) 90° C) 30° D) 45° To'g'ri javob: D) 45° ✔ 11. Hosilaning geometrik ma'nosi: f'(x0) qiymat nimaga teng? A) funksiyaning x0 nuqtadagi qiymatiga B) grafikning Oy o'qi bilan kesishish ordinatasiga C) urinmaning Ox o'qi bilan kesishish abssissasiga D) x0 nuqtadagi urinmaning burchak koeffitsiyentiga To'g'ri javob: D) x0 nuqtadagi urinmaning burchak koeffitsiyentiga ✔ 12. f(x) = x² − 6x + 1 funksiya grafigiga o'tkazilgan urinma qaysi abssissali nuqtada Ox o'qiga parallel bo'ladi? A) 1 B) −8 C) 3 D) 6 To'g'ri javob: C) 3 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 25 Bo'lim (BSB): Geometriya — Prizma 13. Muntazam to'rtburchakli prizmaning asos tomoni 4 ga, balandligi 3 ga teng. Uning diagonal kesimi yuzini toping. A) 12√2 B) 16√2 C) 12 D) 24 To'g'ri javob: A) 12√2✔ 14. Kubning diagonali 6√3 sm. Kubning to'la sirtini toping. A) 108 sm² B) 72 sm² C) 36 sm² D) 216 sm² To'g'ri javob: D) 216 sm² ✔ 15. To'g'ri burchakli parallelepipedning o'lchamlari 3, 4 va 5 sm. Uning to'la sirtini toping. A) 120 sm² B) 60 sm² C) 94 sm² D) 47 sm² To'g'ri javob: C) 94 sm² ✔ 16. Muntazam uchburchakli prizmaning asos tomoni 4 ga, balandligi 6 ga teng. Uning to'la sirtini toping. A) 48 + 8√3 B) 72 + 8√3 C) 72 + 16√3 D) 72 + 4√3 To'g'ri javob: B) 72 + 8√3 ✔ 17. Qirrasi a ga teng kub yog'ining diagonali nimaga teng? A) a√2/2 B) 2a C) a√3 D) a√2 To'g'ri javob: D) a√2 ✔ 18. Kubning qirrasi 2 marta orttirilsa, uning to'la sirti necha marta ortadi? A) 4 B) 6 C) 8 D) 2 To'g'ri javob: A) 4 ✔ 19. Muntazam to'rtburchakli prizmaning asos tomoni 3 sm, balandligi 5 sm. Uning yon sirtini toping. A) 15 sm² B) 60 sm² C) 45 sm² D) 78 sm² To'g'ri javob: B) 60 sm² ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 26 Bo'lim (BSB): Geometriya — Piramida 20. Muntazam to'rtburchakli piramidaning asos tomoni 6 sm, balandligi 4 sm. Uning apofemasini toping. A) 5 sm B) √34 sm C) √20 sm D) 7 sm To'g'ri javob: A) 5 sm✔ 21. Muntazam piramidaning yon sirti qaysi formula bilan topiladi (P — asos perimetri, l — apofema)? A) S = 2P·l B) S = (1/2)P·l C) S = P·l D) S = (1/3)P·l To'g'ri javob: B) S = (1/2)P·l ✔ 22. n burchakli piramidaning nechta yog'i bor? A) 2n B) n + 2 C) n D) n + 1 To'g'ri javob: D) n + 1 ✔ 23. Tetraedrning nechta qirrasi bor? A) 4 B) 3 C) 8 D) 6 To'g'ri javob: D) 6 ✔ 24. n burchakli piramidaning nechta qirrasi bor? A) 2n B) n C) 3n D) n + 1 To'g'ri javob: A) 2n ✔ 25. Piramida asosiga parallel tekislik bilan kesilsa, kesimda qanday shakl hosil bo'ladi? A) har doim uchburchak B) har doim kvadrat C) asosga teng ko'pburchak D) asosga o'xshash ko'pburchak To'g'ri javob: D) asosga o'xshash ko'pburchak ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 27 Matematika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning eng katta va eng kichik qiymatlari 1. Quyidagi funksiyalardan qaysi biri sonlar o'qida eng kichik qiymatga ega emas? A) f(x) = x² − 4x B) f(x) = |x| + 2 C) f(x) = x² D) f(x) = x³ To'g'ri javob: D) f(x) = x³✔ 2. f(x) = sin x funksiyaning [0; π] kesmadagi eng katta qiymatini toping. A) 1 B) 0 C) √2/2 D) π/2 To'g'ri javob: A) 1 ✔ 3. Ko'paytmasi 36 ga teng bo'lgan ikki musbat sonning yig'indisi eng kami bilan nechaga teng bo'lishi mumkin? A) 37 B) 12 C) 13 D) 15 To'g'ri javob: B) 12 ✔ 4. Perimetri 24 sm bo'lgan to'g'ri to'rtburchaklar ichida eng katta yuzga egasining yuzini toping. A) 144 sm² B) 36 sm² C) 32 sm² D) 35 sm² To'g'ri javob: B) 36 sm² ✔ 5. f(x) = x³ − 3x funksiyaning [−2; 3] kesmadagi eng katta qiymatini toping. A) 9 B) 2 C) 18 D) 0 To'g'ri javob: C) 18 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning monotonligi va ekstremumlari 6. f(x) = x³ − 6x² + 9x funksiyaning maksimumini (maksimum qiymatini) toping. A) 1 B) 0 C) 4 D) 3 To'g'ri javob: C) 4 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 28 7. f(x) = x³ − 3x² funksiyaning maksimum nuqtasini toping. A) 2 B) −4 C) 3 D) 0 To'g'ri javob: D) 0✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Silindr va konus 8. Konusning yasovchisi 10 ga teng, o'q kesimining uchidagi burchagi 60°. Konus asosining radiusini toping. A) 5 B) 5√2 C) 10 D) 5√3 To'g'ri javob: A) 5 ✔ 9. Silindrning o'q kesimi tomoni 4 sm bo'lgan kvadrat. Silindrning yon sirtini toping. A) 8π sm² B) 32π sm² C) 24π sm² D) 16π sm² To'g'ri javob: D) 16π sm² ✔ 10. Kesik konus asoslarining radiuslari 5 va 2 ga, yasovchisi 4 ga teng. Uning yon sirtini toping. A) 28π B) 12π C) 56π D) 57π To'g'ri javob: A) 28π ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Boshlang'ich funksiya va aniqmas integral 11. f(x) = cos x funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) x·sin x + C B) sin x + C C) cos x + C D) tg x + C To'g'ri javob: B) sin x + C ✔ 12. f(x) = 2ˣ funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) 2ˣ + C B) 2ˣ⁺¹/(x + 1) + C C) x·2ˣ⁻¹ + C D) 2ˣ/ln 2 + C To'g'ri javob: D) 2ˣ/ln 2 + C ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 29 13. f(x) = cos 3x funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) (1/3)cos 3x + C B) (1/3)sin 3x + C C) 3sin 3x + C D) sin 3x + C To'g'ri javob: B) (1/3)sin 3x + C✔ 14. f(x) = 1/x (x > 0) funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) −1/x² + C B) 1/x + C C) ln x + C D) x·ln x + C To'g'ri javob: C) ln x + C ✔ 15. f(x) = 1 funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) x²/2 + C B) x + C C) C D) 1 + C To'g'ri javob: B) x + C ✔ 16. f(x) = √x funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) (3/2)x√x + C B) 1/(2√x) + C C) (2/3)x√x + C D) x√x + C To'g'ri javob: C) (2/3)x√x + C ✔ 17. f(x) = 1/(x + 2) (x > −2) funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) −1/(x + 2)² + C B) ln(x + 2) + C C) ln x + C D) 2ln(x + 2) + C To'g'ri javob: B) ln(x + 2) + C ✔ 18. f(x) = 4x³ − 6x + 2 funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) 12x² − 6 + C B) x⁴ − 3x² + 2x + C C) x⁴ − 6x² + 2x + C D) 4x⁴ − 3x² + 2x + C To'g'ri javob: B) x⁴ − 3x² + 2x + C ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Shar va sfera 19. Sfera deb nimaga aytiladi? A) fazoda berilgan ikki nuqtadan teng uzoqlikda yotuvchi nuqtalar to'plamiga B) tekislikda berilgan nuqtadan bir xil masofada yotuvchi nuqtalar to'plamiga C) fazoda berilgan nuqtadan bir xil masofada yotuvchi hamma nuqtalar to'plamiga D) fazoda berilgan nuqtadan R dan kichik masofada yotuvchi nuqtalar to'plamiga To'g'ri javob: C) fazoda berilgan nuqtadan bir xil masofada yotuvchi hamma nuqtalar to'plamiga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 30 20. Qirrasi 2 ga teng kubga tashqi chizilgan sferaning radiusini toping. A) √3 B) 2√3 C) 1 D) √2 To'g'ri javob: A) √3✔ 21. Markazi (2; 0; −1) nuqtada, radiusi 4 ga teng sferaning tenglamasini toping. A) (x − 2)² + y² + (z + 1)² = 8 B) (x − 2)² + y² + (z + 1)² = 4 C) (x − 2)² + y² + (z + 1)² = 16 D) (x − 2)² + (z + 1)² = 16 To'g'ri javob: C) (x − 2)² + y² + (z + 1)² = 16 ✔ 22. Sharning katta doirasi deb nimaga aytiladi? A) markazdan R/2 masofadagi kesimga B) sharning eng kichik yuzli kesimiga C) sharning markazidan o'tuvchi tekislik bilan kesimiga D) sharning urinma tekislik bilan umumiy qismiga To'g'ri javob: C) sharning markazidan o'tuvchi tekislik bilan kesimiga ✔ 23. Sfera markazidan tekislikkacha bo'lgan masofa d radius R dan katta (d > R). Tekislik va sfera qanday joylashgan? A) aylana bo'yicha kesishadi B) katta aylana bo'yicha kesishadi C) umumiy nuqtaga ega emas D) bitta umumiy nuqtaga ega To'g'ri javob: C) umumiy nuqtaga ega emas ✔ 24. Sfera markazidan tekislikkacha bo'lgan masofa radiusga teng (d = R). Bunday tekislik sfera uchun qanday tekislik bo'ladi? A) urinma tekislik B) kesuvchi tekislik C) simmetriya tekisligi D) diametral tekislik To'g'ri javob: A) urinma tekislik ✔ 25. x² + y² + z² − 4x + 6z = 12 sferaning radiusini toping. A) √12 B) 25 C) √13 D) 5 To'g'ri javob: D) 5 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 31 Matematika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning eng katta va eng kichik qiymatlari 1. Uzunligi 40 m bo'lgan to'r bilan bir tomoni devorga tutashgan to'g'ri to'rtburchakli maydon o'ralmoqda. Maydonning eng katta yuzini toping. A) 100 m² B) 200 m² C) 160 m² D) 400 m² To'g'ri javob: B) 200 m²✔ 2. f(x) = x² − 2x funksiyaning [0; 3] kesmadagi eng katta qiymatini toping. A) 0 B) −1 C) 2 D) 3 To'g'ri javob: D) 3 ✔ 3. Yuzi 64 sm² bo'lgan to'g'ri to'rtburchaklar ichida eng kichik perimetrlisining perimetrini toping. A) 32 sm B) 40 sm C) 34 sm D) 64 sm To'g'ri javob: A) 32 sm ✔ 4. Yig'indisi 20 ga teng bo'lgan ikki musbat sonning ko'paytmasi eng ko'pi bilan nechaga teng bo'lishi mumkin? A) 400 B) 100 C) 96 D) 99 To'g'ri javob: B) 100 ✔ 5. [a; b] kesmada uzluksiz funksiya o'zining eng katta qiymatiga qayerda erishadi? A) faqat kesmaning o'rtasida B) kritik nuqtalarda yoki kesmaning uchlarida C) faqat kesmaning uchlarida D) faqat kritik nuqtalarda To'g'ri javob: B) kritik nuqtalarda yoki kesmaning uchlarida ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning monotonligi va ekstremumlari 6. f(x) = x² − 4x funksiyaning o'sish oralig'ini toping. A) [0; 4] B) [2; +∞) C) [4; +∞) D) (−∞; 0] To'g'ri javob: B) [2; +∞) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 32 7. f(x) = x³ − 3x² funksiyaning minimumini (minimum qiymatini) toping. A) −3 B) 0 C) 2 D) −4 To'g'ri javob: D) −4✔ 8. f(x) = x·eˣ funksiyaning minimum nuqtasini toping. A) −2 B) −1/e C) 0 D) −1 To'g'ri javob: D) −1 ✔ 9. f(x) = −2x + 7 funksiya sonlar o'qida qanday funksiya? A) kamayuvchi B) o'suvchi C) avval o'suvchi, so'ng kamayuvchi D) o'zgarmas To'g'ri javob: A) kamayuvchi ✔ 10. f(x) = 2x³ − 6x + 1 funksiyaning nechta ekstremum nuqtasi bor? A) 1 B) 0 C) 3 D) 2 To'g'ri javob: D) 2 ✔ 11. f(x) = x⁴ − 2x² funksiyaning kritik nuqtalarini toping. A) −√2; √2 B) −1; 1 C) 0; 2 D) −1; 0; 1 To'g'ri javob: D) −1; 0; 1 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Silindr va konus 12. Konusning asos radiusi 3 ga, balandligi 4 ga teng. Uning o'q kesimi yuzini toping. A) 24 B) 6 C) 15 D) 12 To'g'ri javob: D) 12 ✔ 13. Konusning yon sirti qaysi formula bilan topiladi (R — asos radiusi, l — yasovchi)? A) S = 2πRl B) S = πR(R + l) C) S = πR²l D) S = πRl To'g'ri javob: D) S = πRl ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 33 14. Silindrning asos radiusi 3 sm, balandligi 5 sm. Uning yon sirtini toping. A) 45π sm² B) 15π sm² C) 30π sm² D) 48π sm² To'g'ri javob: C) 30π sm²✔ 15. Konusning asos radiusi 3 sm, yasovchisi 5 sm. Uning yon sirtini toping. A) 12π sm² B) 30π sm² C) 24π sm² D) 15π sm² To'g'ri javob: D) 15π sm² ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Boshlang'ich funksiya va aniqmas integral 16. f(x) = sin x funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) x·cos x + C B) −cos x + C C) ctg x + C D) sin x + C To'g'ri javob: B) −cos x + C ✔ 17. f(x) = 1/cos²x funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) 1/cos x + C B) ctg x + C C) tg x + C D) tg²x + C To'g'ri javob: C) tg x + C ✔ 18. f(x) = 3x² funksiyaning F(0) = −4 shartni qanoatlantiruvchi boshlang'ich funksiyasini toping. A) F(x) = x³ − 4 B) F(x) = x³ C) F(x) = 3x³ − 4 D) F(x) = 6x − 4 To'g'ri javob: A) F(x) = x³ − 4 ✔ 19. f(x) = 2x funksiyaning grafigi M(1; 3) nuqtadan o'tuvchi boshlang'ich funksiyasini toping. A) F(x) = x² + 2 B) F(x) = 2x² + 1 C) F(x) = x² + 1 D) F(x) = x² + 3 To'g'ri javob: A) F(x) = x² + 2 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Shar va sfera 20. Sferaga urinma tekislik urinish nuqtasiga o'tkazilgan radiusga nisbatan qanday joylashadi? A) radius bilan 60° li burchak hosil qiladi B) radiusga perpendikulyar C) radiusga parallel D) radius bilan 45° li burchak hosil qiladi To'g'ri javob: B) radiusga perpendikulyar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 34 21. Qirrasi 6 sm bo'lgan kubga ichki chizilgan sharning radiusini toping. A) 3√2 sm B) 6 sm C) 3 sm D) 3√3 sm To'g'ri javob: C) 3 sm✔ 22. Sharning radiusi 5 ga teng. Markazdan 3 ga teng masofada o'tkazilgan kesimning yuzini toping. A) 25π B) 16π C) 4π D) 9π To'g'ri javob: B) 16π ✔ 23. Konusning o'q kesimi tomoni 6 ga teng bo'lgan teng tomonli uchburchak. Konusga ichki chizilgan sharning radiusini toping. A) 2√3 B) 3√3 C) √3/2 D) √3 To'g'ri javob: D) √3 ✔ 24. Sferaning diametri 10 sm. Uning katta aylanasining uzunligini toping. A) 10π sm B) 5π sm C) 25π sm D) 100π sm To'g'ri javob: A) 10π sm ✔ 25. Sferaning yuzi 100π ga teng. Uning radiusini toping. A) 10 B) 5 C) 5√2 D) 25 To'g'ri javob: B) 5 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 35 Matematika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning eng katta va eng kichik qiymatlari 1. f(x) = x³ − 3x² + 1 funksiyaning [−1; 1] kesmadagi eng kichik qiymatini toping. A) −2 B) −3 C) −1 D) 0 To'g'ri javob: B) −3✔ 2. f(x) = x + 1/x funksiyaning [1/2; 3] kesmadagi eng kichik qiymatini toping. A) 1 B) 10/3 C) 2 D) 2,5 To'g'ri javob: C) 2 ✔ 3. f(x) = x⁴ − 8x² funksiyaning [−1; 3] kesmadagi eng kichik qiymatini toping. A) −16 B) −7 C) 9 D) 0 To'g'ri javob: A) −16 ✔ 4. Agar f(x) funksiya [a; b] kesmada o'suvchi bo'lsa, uning shu kesmadagi eng kichik qiymati nimaga teng? A) f((a + b)/2) B) f(a) C) f(b) − f(a) D) f(b) To'g'ri javob: B) f(a) ✔ 5. f(x) = 2x + 1 funksiyaning [−1; 4] kesmadagi eng kichik qiymatini toping. A) −1 B) −3 C) 9 D) 0 To'g'ri javob: A) −1 ✔ 6. f(x) = x³ − 3x funksiyaning [0; 2] kesmadagi eng kichik qiymatini toping. A) 1 B) −2 C) −3 D) 0 To'g'ri javob: B) −2 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 36 7. Jismning tezligi v(t) = 6t − t² (m/s) qonun bo'yicha o'zgaradi. 0 ≤ t ≤ 5 oraliqda uning eng katta tezligini toping. A) 9 m/s B) 6 m/s C) 5 m/s D) 8 m/s To'g'ri javob: A) 9 m/s✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning monotonligi va ekstremumlari 8. f(x) = −x² + 4x + 1 funksiyaning maksimumini (maksimum qiymatini) toping. A) 1 B) 2 C) 5 D) 4 To'g'ri javob: C) 5 ✔ 9. f(x) = x³ − 3x funksiyaning kamayish oralig'ini toping. A) (−∞; −1] B) [−1; 1] C) [0; 1] D) [−√3; √3] To'g'ri javob: B) [−1; 1] ✔ 10. f(x) = sin x − x funksiya haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) faqat (0; π) oraliqda o'sadi B) butun sonlar o'qida kamayadi C) butun sonlar o'qida o'sadi D) (−∞; 0) da kamayadi, (0; +∞) da o'sadi To'g'ri javob: B) butun sonlar o'qida kamayadi ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Silindr va konus 11. Konusning asos radiusi 3 ga, yasovchisi 6 ga teng. Yon sirt yoyilmasi bo'lgan sektorning markaziy burchagini toping. A) 60° B) 90° C) 180° D) 120° To'g'ri javob: C) 180° ✔ 12. Kesik konusning yon sirti qaysi formula bilan topiladi (R, r — asoslar radiuslari, l — yasovchi)? A) S = πRl B) S = π(R² + r²)l C) S = π(R + r)l D) S = 2π(R + r)l To'g'ri javob: C) S = π(R + r)l ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 37 13. Silindrning asos radiusi 2 ga, balandligi 3 ga teng. Uning to'la sirtini toping. A) 24π B) 20π C) 16π D) 12π To'g'ri javob: B) 20π✔ 14. Konusning o'q kesimi qanday shakl? A) to'g'ri to'rtburchak B) teng yonli uchburchak C) trapetsiya D) doira To'g'ri javob: B) teng yonli uchburchak ✔ 15. Konus qanday shaklni aylantirishdan hosil bo'ladi? A) to'g'ri to'rtburchakni uning tomoni atrofida B) yarim doirani uning diametri atrofida C) to'g'ri burchakli uchburchakni uning kateti atrofida D) teng tomonli uchburchakni uning tomoni atrofida To'g'ri javob: C) to'g'ri burchakli uchburchakni uning kateti atrofida ✔ 16. Konus yon sirtining yoyilmasi qanday shakl? A) trapetsiya B) uchburchak C) to'g'ri to'rtburchak D) doiraviy sektor To'g'ri javob: D) doiraviy sektor ✔ 17. Konusning balandligi 4 sm, asos radiusi 3 sm. Konus uchidan 2 sm masofada asosga parallel kesim o'tkazildi. Kesim radiusini toping. A) 1,5 sm B) 1 sm C) 3 sm D) 2 sm To'g'ri javob: A) 1,5 sm ✔ 18. Konusning yasovchisi 13 sm, balandligi 12 sm. Asos radiusini toping. A) √313 sm B) 1 sm C) 25 sm D) 5 sm To'g'ri javob: D) 5 sm ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Boshlang'ich funksiya va aniqmas integral 19. Quyidagilardan qaysi biri f(x) = 6x² funksiyaning boshlang'ich funksiyasi? A) F(x) = 3x³ + 1 B) F(x) = 6x³ C) F(x) = 2x³ − 5 D) F(x) = 12x To'g'ri javob: C) F(x) = 2x³ − 5 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 38 20. Bitta funksiyaning ikkita boshlang'ich funksiyasi bir-biridan qanday farq qiladi? A) o'zgarmas qo'shiluvchiga B) x ga proporsional qo'shiluvchiga C) o'zgarmas ko'paytuvchiga D) argumentning ishorasiga To'g'ri javob: A) o'zgarmas qo'shiluvchiga✔ 21. f(x) = eˣ funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) eˣ/x + C B) x·eˣ + C C) e·x + C D) eˣ + C To'g'ri javob: D) eˣ + C ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Shar va sfera 22. Sferaning radiusi 13 ga teng. Kesuvchi tekislik hosil qilgan aylananing radiusi 5 ga teng. Sfera markazidan tekislikkacha masofani toping. A) √194 B) 8 C) 18 D) 12 To'g'ri javob: D) 12 ✔ 23. Sfera yuzi qaysi formula bilan topiladi? A) S = 4πR² B) S = 2πR² C) S = (4/3)πR³ D) S = πR² To'g'ri javob: A) S = 4πR² ✔ 24. Ikki sfera yuzlarining nisbati 9 : 4 ga teng. Ularning radiuslari nisbatini toping. A) 81 : 16 B) 27 : 8 C) 3 : 2 D) 9 : 4 To'g'ri javob: C) 3 : 2 ✔ 25. Radiusi 3 sm bo'lgan sferaning yuzini toping. A) 108π sm² B) 12π sm² C) 9π sm² D) 36π sm² To'g'ri javob: D) 36π sm² ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 39 Matematika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning eng katta va eng kichik qiymatlari 1. Tomoni 12 sm bo'lgan kvadrat shaklidagi kartonning burchaklaridan tomoni x bo'lgan kvadratlar qirqib olinib, ochiq quti yasaldi. Qutining hajmi eng katta bo'lishi uchun x qanday bo'lishi kerak? A) 3 sm B) 4 sm C) 1 sm D) 2 sm To'g'ri javob: D) 2 sm✔ 2. f(x) = 2x³ − 3x² − 12x funksiyaning [0; 3] kesmadagi eng kichik qiymatini toping. A) −20 B) 0 C) −7 D) −9 To'g'ri javob: A) −20 ✔ 3. f(x) = x² + 4x + 7 funksiyaning eng kichik qiymatini toping. A) 3 B) 7 C) 4 D) −2 To'g'ri javob: A) 3 ✔ 4. f(x) = x·e^(−x) funksiyaning [0; 2] kesmadagi eng katta qiymatini toping. A) e B) 1/e C) 2/e² D) 0 To'g'ri javob: B) 1/e ✔ 5. f(x) = sin x + cos x funksiyaning [0; π/2] kesmadagi eng katta qiymatini toping. A) 0 B) √3 C) 1 D) √2 To'g'ri javob: D) √2 ✔ 6. To'g'ri burchakli uchburchak katetlarining yig'indisi 10 ga teng. Bunday uchburchaklar ichida eng katta yuzni toping. A) 25 B) 10 C) 12,5 D) 20 To'g'ri javob: C) 12,5 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 40 Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning monotonligi va ekstremumlari 7. a ning qanday qiymatlarida f(x) = x³ + ax funksiya butun sonlar o'qida o'suvchi bo'ladi? A) a ≤ −3 B) a ≥ 0 C) a ≥ 1 D) −3 < a < 3 To'g'ri javob: B) a ≥ 0✔ 8. Ekstremumning zaruriy sharti (Ferma teoremasi) qanday? (x0 — ekstremum nuqtasi va unda hosila mavjud.) A) x0 nuqtada hosila nolga teng B) x0 nuqtada funksiya qiymati nolga teng C) x0 nuqtada hosila musbat D) x0 nuqtada hosila manfiy To'g'ri javob: A) x0 nuqtada hosila nolga teng ✔ 9. f(x) = x³ + 3x funksiyaning o'sish oralig'ini toping. A) [1; +∞) B) (−∞; +∞) C) (0; +∞) D) [−1; 1] To'g'ri javob: B) (−∞; +∞) ✔ 10. f'(x) = (x − 2)²(x + 1) bo'lsa, f(x) funksiyaning ekstremum nuqtalari haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) faqat x = −1 maksimum nuqtasi B) faqat x = −1 minimum nuqtasi C) faqat x = 2 maksimum nuqtasi D) x = 2 minimum, x = −1 maksimum nuqtasi To'g'ri javob: B) faqat x = −1 minimum nuqtasi ✔ 11. f'(x) = (x − 1)(x + 3) bo'lsa, f(x) funksiyaning maksimum nuqtasini toping. A) 0 B) 1 C) −2 D) −3 To'g'ri javob: D) −3 ✔ 12. f(x) = x + 4/x (x > 0) funksiyaning minimum nuqtasini toping. A) 4 B) 5 C) 2 D) 1 To'g'ri javob: C) 2 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Silindr va konus 13. Silindrning yon sirti 24π ga, asos radiusi 3 ga teng. Silindrning balandligini toping. A) 2 B) 12 C) 8 D) 4 To'g'ri javob: D) 4 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 41 14. Konusning asos radiusi 6 ga, balandligi 8 ga teng. Uning to'la sirtini toping. A) 136π B) 48π C) 96π D) 60π To'g'ri javob: C) 96π✔ 15. Silindr asosiga parallel tekislik bilan kesilsa, kesimda qanday shakl hosil bo'ladi? A) to'g'ri to'rtburchak B) asosdan kichik doira C) asosga teng doira D) ellips To'g'ri javob: C) asosga teng doira ✔ 16. Silindrning yon sirti qaysi formula bilan topiladi (R — asos radiusi, h — balandlik)? A) S = πRh B) S = 2πRh C) S = πR²h D) S = 2πR(R + h) To'g'ri javob: B) S = 2πRh ✔ 17. Silindr yon sirtining yoyilmasi qanday shakl? A) doira B) trapetsiya C) to'g'ri to'rtburchak D) doiraviy sektor To'g'ri javob: C) to'g'ri to'rtburchak ✔ 18. Silindr o'q kesimining diagonali 10 ga, silindrning balandligi 6 ga teng. Asos radiusini toping. A) 5 B) 3 C) 8 D) 4 To'g'ri javob: D) 4 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Boshlang'ich funksiya va aniqmas integral 19. f(x) = (2x + 1)³ funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) 6(2x + 1)² + C B) (2x + 1)⁴/2 + C C) (2x + 1)⁴/8 + C D) (2x + 1)⁴/4 + C To'g'ri javob: C) (2x + 1)⁴/8 + C ✔ 20. f(x) = sin 2x funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) −2cos 2x + C B) −cos 2x + C C) −(1/2)sin 2x + C D) −(1/2)cos 2x + C To'g'ri javob: D) −(1/2)cos 2x + C ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 42 21. Qaysi shart bajarilsa, F(x) funksiya f(x) funksiyaning boshlang'ich funksiyasi deyiladi? A) F(x) = f(x)·x B) F'(x) = f(x) C) F(x) = f(x) + C D) F'(x) = 0 To'g'ri javob: B) F'(x) = f(x)✔ 22. f(x) = 1/√x funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) √x + C B) −1/(2x√x) + C C) 2√x + C D) √x/2 + C To'g'ri javob: C) 2√x + C ✔ 23. f(x) = sin x + cos x funksiyaning F(0) = 0 shartni qanoatlantiruvchi boshlang'ich funksiyasini toping. A) F(x) = sin x − cos x + 2 B) F(x) = sin x − cos x + 1 C) F(x) = cos x − sin x + 1 D) F(x) = sin x − cos x To'g'ri javob: B) F(x) = sin x − cos x + 1 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Shar va sfera 24. Sharning markazidan 4 sm masofada o'tkazilgan kesim yuzi 9π sm². Shar sirtining yuzini toping. A) 25π sm² B) 100π sm² C) 64π sm² D) 50π sm² To'g'ri javob: B) 100π sm² ✔ 25. (x − 1)² + (y + 2)² + z² = 9 sferaning markazi va radiusini toping. A) (1; −2; 0), R = 4,5 B) (1; −2; 0), R = 9 C) (1; −2; 1), R = 3 D) (1; −2; 0), R = 3 To'g'ri javob: D) (1; −2; 0), R = 3 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 43 Matematika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning eng katta va eng kichik qiymatlari 1. f(x) = ln x − x funksiyaning [1/2; 2] kesmadagi eng katta qiymatini toping. A) −2 B) ln 2 − 2 C) −1 D) 0 To'g'ri javob: C) −1✔ 2. f(x) = −x² + 6x − 5 funksiyaning eng katta qiymatini toping. A) 5 B) 3 C) 4 D) 9 To'g'ri javob: C) 4 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Funksiyaning monotonligi va ekstremumlari 3. Funksiyaning kritik nuqtasi deb qanday nuqtaga aytiladi? A) funksiyaning qiymati nolga teng bo'lgan nuqtaga B) aniqlanish sohasining chegaraviy nuqtasiga C) hosila nolga teng yoki mavjud bo'lmagan ichki nuqtaga D) grafik Oy o'qini kesib o'tgan nuqtaga To'g'ri javob: C) hosila nolga teng yoki mavjud bo'lmagan ichki nuqtaga ✔ 4. f(x) = eˣ − x funksiyaning minimumini (minimum qiymatini) toping. A) 1 B) 0 C) e − 1 D) e To'g'ri javob: A) 1 ✔ 5. f(x) = x² − 6x + 5 funksiyaning minimum nuqtasini toping. A) 5 B) 3 C) 1 D) −4 To'g'ri javob: B) 3 ✔ 6. Agar biror intervalda f'(x) > 0 bo'lsa, f(x) funksiya shu intervalda qanday bo'ladi? A) o'sadi B) kamayadi C) nolga teng bo'ladi D) o'zgarmas bo'ladi To'g'ri javob: A) o'sadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 44 7. x0 nuqtadan o'tishda f'(x) ishorasini qanday o'zgartirsa, x0 maksimum nuqtasi bo'ladi? A) ishorasini o'zgartirmasa B) manfiydan musbatga C) musbatdan manfiyga D) noldan musbatga To'g'ri javob: C) musbatdan manfiyga✔ 8. f(x) = ln x − x funksiyaning maksimum nuqtasini toping. A) e B) 1/e C) 0 D) 1 To'g'ri javob: D) 1 ✔ 9. f(x) = x³ funksiyaning ekstremumlari haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) x = 0 da maksimumga ega B) ekstremum nuqtalarga ega emas C) x = 0 da minimumga ega D) x = 1 da minimumga ega To'g'ri javob: B) ekstremum nuqtalarga ega emas ✔ 10. f(x) = (x − 1)/(x + 1) funksiyaning monotonligi haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) (−∞; −1) va (−1; +∞) oraliqlarning har birida o'sadi B) (−∞; −1) da o'sadi, (−1; +∞) da kamayadi C) (−∞; −1) da kamayadi, (−1; +∞) da o'sadi D) (−∞; −1) va (−1; +∞) oraliqlarning har birida kamayadi To'g'ri javob: A) (−∞; −1) va (−1; +∞) oraliqlarning har birida o'sadi ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Silindr va konus 11. Silindrning o'q kesimi qanday shakl? A) to'g'ri to'rtburchak B) doira C) teng yonli uchburchak D) trapetsiya To'g'ri javob: A) to'g'ri to'rtburchak ✔ 12. Silindrning asos radiusi 5 sm, balandligi 10 sm. O'qdan 3 sm masofada o'qqa parallel kesim o'tkazildi. Kesim yuzini toping. A) 80 sm² B) 60 sm² C) 100 sm² D) 40 sm² To'g'ri javob: A) 80 sm² ✔ 13. Silindr qanday shaklni aylantirishdan hosil bo'ladi? A) trapetsiyani uning katta asosi atrofida B) yarim doirani uning diametri atrofida C) to'g'ri to'rtburchakni uning tomoni atrofida D) to'g'ri burchakli uchburchakni uning kateti atrofida To'g'ri javob: C) to'g'ri to'rtburchakni uning tomoni atrofida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 45 14. Konusning yon sirti asos yuzidan 2 marta katta. Yasovchi asos tekisligi bilan qanday burchak hosil qiladi? A) 30° B) 90° C) 45° D) 60° To'g'ri javob: D) 60°✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Boshlang'ich funksiya va aniqmas integral 15. f(x) = e^(3x) funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) (1/3)e^(3x) + C B) 3e^(3x) + C C) e^(3x) + C D) e^(3x + 1)/(3x + 1) + C To'g'ri javob: A) (1/3)e^(3x) + C ✔ 16. f(x) = 1/x² funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) −1/(3x³) + C B) −2/x³ + C C) −1/x + C D) ln x² + C To'g'ri javob: C) −1/x + C ✔ 17. f(x) = x(x − 1) funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) x³ − x² + C B) 2x − 1 + C C) x³/3 − x²/2 + C D) x³/3 − x + C To'g'ri javob: C) x³/3 − x²/2 + C ✔ 18. Jismning tezligi v(t) = 2t + 1 (m/s), s(0) = 0. Jism t = 3 s gacha qancha yo'l bosib o'tadi? A) 9 m B) 12 m C) 6 m D) 7 m To'g'ri javob: B) 12 m ✔ 19. f(x) = x³ funksiyaning boshlang'ich funksiyalarining umumiy ko'rinishini toping. A) 4x⁴ + C B) x⁴ + C C) 3x² + C D) x⁴/4 + C To'g'ri javob: D) x⁴/4 + C ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 46 Bo'lim (BSB): Geometriya — Shar va sfera 20. Shar qanday shaklni aylantirishdan hosil bo'ladi? A) yarim doirani uning diametri atrofida B) to'g'ri to'rtburchakni uning tomoni atrofida C) uchburchakni uning medianasi atrofida D) doirani uning urinmasi atrofida To'g'ri javob: A) yarim doirani uning diametri atrofida✔ 21. Radiusi 2 ga teng yarim sharning to'la sirtini (sferik qism va asos doirasi birga) toping. A) 16π B) 8π C) 12π D) 4π To'g'ri javob: C) 12π ✔ 22. Sfera radiusi 2 marta orttirilsa, uning yuzi necha marta ortadi? A) 2 B) 4 C) 8 D) 16 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 23. Sharni tekislik bilan kesganda kesimda qanday shakl hosil bo'ladi? A) ellips B) halqa C) aylana D) doira To'g'ri javob: D) doira ✔ 24. Balandligi 8 sm bo'lgan silindrga shar ichki chizilgan. Sharning radiusini toping. A) 8 sm B) 16 sm C) 4 sm D) 2 sm To'g'ri javob: C) 4 sm ✔ 25. Sharning radiusi 10 sm. Markazdan 6 sm masofada o'tkazilgan kesimning radiusini toping. A) 6 sm B) 8 sm C) 4 sm D) 2√34 sm To'g'ri javob: B) 8 sm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 47 Matematika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifm va logarifmik funksiya 1. y = log_a x funksiyaning grafigi a ning har qanday qiymatida qaysi nuqtadan o'tadi? A) (0; 1) B) (1; 1) C) (1; 0) D) (0; 0) To'g'ri javob: C) (1; 0)✔ 2. 0 < a < 1 bo'lsa, y = log_a x funksiya qanday funksiya bo'ladi? A) o'zgarmas B) juft C) o'suvchi D) kamayuvchi To'g'ri javob: D) kamayuvchi ✔ 3. log_a b = c (a > 0, a ≠ 1, b > 0) tenglik qaysi tenglikka teng kuchli? A) a^c = b B) c^a = b C) b^c = a D) b^a = c To'g'ri javob: A) a^c = b ✔ 4. 2^(log₂ 7) ni hisoblang. A) 2 B) 49 C) 7 D) 14 To'g'ri javob: C) 7 ✔ 5. y = log_a x (a > 0, a ≠ 1) funksiyaning qiymatlar sohasini toping. A) (−∞; +∞) B) (0; +∞) C) (0; 1) D) [1; +∞) To'g'ri javob: A) (−∞; +∞) ✔ 6. log₂ 5 = a bo'lsa, log₂ 40 ni a orqali ifodalang. A) 8a B) a + 3 C) a + 8 D) 3a To'g'ri javob: B) a + 3 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 48 Bo'lim (BSB): Geometriya — Ko'pyoqlarning hajmi 7. Prizma va piramidaning asoslari teng va balandliklari teng. Prizma hajmining piramida hajmiga nisbatini toping. A) 1 : 3 B) 3 : 1 C) 1 : 1 D) 2 : 1 To'g'ri javob: B) 3 : 1✔ 8. Kubning diagonali 3√3 ga teng. Kubning hajmini toping. A) 27√3 B) 81 C) 9 D) 27 To'g'ri javob: D) 27 ✔ 9. Qirrasi a ga teng muntazam tetraedrning hajmi qaysi formula bilan topiladi? A) V = a³√2/6 B) V = a³√3/12 C) V = a³/3 D) V = a³√2/12 To'g'ri javob: D) V = a³√2/12 ✔ 10. To'g'ri parallelepipedning asosi diagonallari 6 va 8 bo'lgan romb, balandligi 5 ga teng. Uning hajmini toping. A) 120 B) 70 C) 140 D) 240 To'g'ri javob: A) 120 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Aniq integral va uning tatbiqlari 11. y = x² va y = x chiziqlar bilan chegaralangan figuraning yuzini toping. A) 1/3 B) 1/6 C) 5/6 D) 1/2 To'g'ri javob: B) 1/6 ✔ 12. Jismning tezligi v(t) = t² + 2 (m/s). Harakat boshlangandan t = 3 s gacha jism qancha yo'l bosib o'tadi? A) 11 m B) 15 m C) 9 m D) 27 m To'g'ri javob: B) 15 m ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 49 13. ∫[0; 1] f(x) dx = 3 va ∫[0; 1] g(x) dx = −1 bo'lsa, ∫[0; 1] (2f(x) − g(x)) dx ni toping. A) 7 B) 6 C) 4 D) 5 To'g'ri javob: A) 7✔ 14. ∫[0; 2] 3x² dx ni hisoblang. A) 4 B) 12 C) 8 D) 6 To'g'ri javob: C) 8 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Aylanish jismlarining hajmlari 15. Silindr shaklidagi bakning asos radiusi 0,5 m, balandligi 2 m. Bakning hajmini toping. A) 2π m³ B) π m³ C) 0,25π m³ D) 0,5π m³ To'g'ri javob: D) 0,5π m³ ✔ 16. Sharning sirti 36π ga teng. Sharning hajmini toping. A) 12π B) 36π C) 288π D) 108π To'g'ri javob: B) 36π ✔ 17. Radiusi 3 ga teng sharning hajmini toping. A) 27π B) 36π C) 12π D) 108π To'g'ri javob: B) 36π ✔ 18. Sharning hajmi 288π ga teng. Uning radiusini toping. A) 6 B) √72 C) 12 D) 8 To'g'ri javob: A) 6 ✔ 19. Ikki shar radiuslarining nisbati 1 : 3 ga teng. Ularning hajmlari nisbatini toping. A) 1 : 9 B) 1 : 27 C) 1 : 81 D) 1 : 3 To'g'ri javob: B) 1 : 27 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 50 20. Konusning yasovchisi 10 ga, asos radiusi 6 ga teng. Konusning hajmini toping. A) 32π B) 120π C) 96π D) 288π To'g'ri javob: C) 96π✔ 21. Konusning hajmi qaysi formula bilan topiladi? A) V = (1/2)πR²h B) V = (1/3)πRh C) V = (1/3)πR²h D) V = πR²h To'g'ri javob: C) V = (1/3)πR²h ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Ko'rsatkichli funksiya, tenglama va tengsizliklar 22. 3^(2x − 1) ≤ 3 tengsizlikni yeching. A) x ≤ 2 B) x ≤ 0 C) x ≤ 1/2 D) x ≤ 1 To'g'ri javob: D) x ≤ 1 ✔ 23. 2ˣ·3ˣ = 36 tenglamani yeching. A) 1 B) 2 C) 6 D) 3 To'g'ri javob: B) 2 ✔ 24. (0,3)⁻² va (0,3)⁻³ sonlarini taqqoslang. A) taqqoslab bo'lmaydi B) birinchi son katta C) sonlar teng D) birinchi son kichik To'g'ri javob: D) birinchi son kichik ✔ 25. 4ˣ − 2ˣ − 2 = 0 tenglamani yeching. A) 1 B) −1 va 1 C) 2 D) 0 To'g'ri javob: A) 1 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 51 Matematika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifm va logarifmik funksiya 1. log₆ 4 + log₆ 9 ni hisoblang. A) 1 B) 13 C) 2 D) 3 To'g'ri javob: C) 2✔ 2. y = lg(4 − x²) funksiyaning aniqlanish sohasini toping. A) (−2; 2) B) (−4; 4) C) (−∞; 2) D) (0; 2) To'g'ri javob: A) (−2; 2) ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Ko'pyoqlarning hajmi 3. Muntazam to'rtburchakli piramidaning barcha qirralari 6 ga teng. Uning hajmini toping. A) 36√2 B) 72√2 C) 12√2 D) 36 To'g'ri javob: A) 36√2 ✔ 4. Kubning hajmi 64 sm³. Uning to'la sirtini toping. A) 16 sm² B) 64 sm² C) 96 sm² D) 128 sm² To'g'ri javob: C) 96 sm² ✔ 5. Muntazam oltiburchakli prizmaning asos tomoni 2 ga, balandligi 3 ga teng. Uning hajmini toping. A) 18 B) 36√3 C) 6√3 D) 18√3 To'g'ri javob: D) 18√3 ✔ 6. Hovuzning o'lchamlari 25 m × 10 m × 2 m. To'la hovuzda necha litr suv bor (1 m³ = 1000 l)? A) 5 000 000 l B) 500 000 l C) 50 000 l D) 5 000 l To'g'ri javob: B) 500 000 l ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 52 7. Kesik piramidaning balandligi 3 ga, asoslarining yuzlari 4 va 16 ga teng. Uning hajmini toping. A) 20 B) 60 C) 84 D) 28 To'g'ri javob: D) 28✔ 8. Muntazam uchburchakli prizmaning asos tomoni 4 ga, balandligi 5 ga teng. Uning hajmini toping. A) 80 B) 20√3 C) 20 D) 40√3 To'g'ri javob: B) 20√3 ✔ 9. Qirrasi 5 sm bo'lgan kubning hajmini toping. A) 75 sm³ B) 150 sm³ C) 25 sm³ D) 125 sm³ To'g'ri javob: D) 125 sm³ ✔ 10. Kubning qirrasi 3 marta orttirilsa, uning hajmi necha marta ortadi? A) 81 B) 9 C) 3 D) 27 To'g'ri javob: D) 27 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Aniq integral va uning tatbiqlari 11. ∫[1; e] (1/x) dx ni hisoblang. A) 1 B) 0 C) e D) e − 1 To'g'ri javob: A) 1 ✔ 12. ∫[0; 1] eˣ dx ni hisoblang. A) 1/e B) e C) e − 1 D) 1 To'g'ri javob: C) e − 1 ✔ 13. ∫[a; b] f(x) dx = 5 bo'lsa, ∫[b; a] f(x) dx nimaga teng? A) 1/5 B) −5 C) 0 D) 10 To'g'ri javob: B) −5 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 53 14. ∫[0; 4] √x dx ni hisoblang. A) 8 B) 16/3 C) 2/3 D) 4 To'g'ri javob: B) 16/3✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Aylanish jismlarining hajmlari 15. Shar silindrga ichki chizilgan. Shar hajmining silindr hajmiga nisbatini toping. A) 1 : 2 B) 2 : 3 C) 3 : 4 D) 1 : 3 To'g'ri javob: B) 2 : 3 ✔ 16. Konusning o'q kesimi tomoni 6 ga teng bo'lgan teng tomonli uchburchak. Konusning hajmini toping. A) 9√3π B) 3√3π C) 9π D) 27√3π To'g'ri javob: A) 9√3π ✔ 17. Tomonlari 2 va 5 bo'lgan to'g'ri to'rtburchak uzunroq tomoni atrofida aylantirildi. Hosil bo'lgan silindrning hajmini toping. A) 50π B) 10π C) 40π D) 20π To'g'ri javob: D) 20π ✔ 18. Silindr va konusning asoslari teng va balandliklari teng. Silindr hajmi konus hajmidan necha marta katta? A) 9 B) 3 C) 2 D) 1,5 To'g'ri javob: B) 3 ✔ 19. Silindrning asos radiusi 3 ga, balandligi 4 ga teng. Uning hajmini toping. A) 48π B) 36π C) 12π D) 24π To'g'ri javob: B) 36π ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 54 20. y = √x (0 ≤ x ≤ 4) egri chiziq Ox o'qi atrofida aylantirilganda hosil bo'lgan jismning hajmini toping. A) 16π B) 4π C) 8π D) 8π/3 To'g'ri javob: C) 8π✔ 21. y = x (0 ≤ x ≤ 3) kesma Ox o'qi atrofida aylantirilganda hosil bo'lgan jismning hajmini toping. A) 18π B) 27π C) 3π D) 9π To'g'ri javob: D) 9π ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Ko'rsatkichli funksiya, tenglama va tengsizliklar 22. Quyidagi funksiyalardan qaysi biri kamayuvchi? A) y = 2ˣ B) y = (0,7)ˣ C) y = (√3)ˣ D) y = (1,5)ˣ To'g'ri javob: B) y = (0,7)ˣ ✔ 23. (1/2)ˣ = 16 tenglamani yeching. A) −4 B) 8 C) 1/4 D) −2 To'g'ri javob: A) −4 ✔ 24. (1/3)ˣ ≥ 9 tengsizlikni yeching. A) x ≥ 9 B) x ≤ 0 C) x ≥ 3 D) x ≤ −2 To'g'ri javob: D) x ≤ −2 ✔ 25. 3^(x − 1) = 27 tenglamani yeching. A) 3 B) 2 C) 4 D) 9 To'g'ri javob: C) 4 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 55 Matematika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifm va logarifmik funksiya 1. log₃ 0,5 sonining ishorasi qanday? A) manfiy B) musbat C) nolga teng D) ishorani aniqlab bo'lmaydi To'g'ri javob: A) manfiy✔ 2. log₅ 1 ni hisoblang. A) 0 B) 1/5 C) 1 D) 5 To'g'ri javob: A) 0 ✔ 3. y = log₂(x − 3) funksiyaning aniqlanish sohasini toping. A) (0; 3) B) (0; +∞) C) (3; +∞) D) (4; +∞) To'g'ri javob: C) (3; +∞) ✔ 4. lg 2 = a bo'lsa, lg 5 ni a orqali ifodalang. A) 10 − a B) 5 − a C) 5a/2 D) 1 − a To'g'ri javob: D) 1 − a ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Ko'pyoqlarning hajmi 5. Kubning hajmi 8 ga teng. Kubning bir uchidan chiqqan uchta qirraning boshqa uchlari orqali tekislik o'tkazildi. Kesib olingan uchburchakli piramidaning hajmini toping. A) 4/3 B) 4 C) 2 D) 8/3 To'g'ri javob: A) 4/3 ✔ 6. Piramidaning hajmi 40 ga, asos yuzi 12 ga teng. Uning balandligini toping. A) 3 B) 10/3 C) 10 D) 20 To'g'ri javob: C) 10 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 56 7. Uchburchakli piramidaning uchidagi uchta yassi burchagi to'g'ri burchak, shu uchdan chiqqan qirralari 3, 4 va 5 ga teng. Piramidaning hajmini toping. A) 30 B) 20 C) 10 D) 60 To'g'ri javob: C) 10✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Aniq integral va uning tatbiqlari 8. ∫[0; π/2] cos x dx ni hisoblang. A) 1 B) 2 C) 0 D) π/2 To'g'ri javob: A) 1 ✔ 9. ∫[−1; 1] x³ dx ni hisoblang. A) 0 B) 1/4 C) 1/2 D) 2 To'g'ri javob: A) 0 ✔ 10. ∫[0; ln 2] eˣ dx ni hisoblang. A) 1 B) e C) 2 D) ln 2 To'g'ri javob: A) 1 ✔ 11. y = 1/x giperbola, x = 1, x = e² to'g'ri chiziqlar va Ox o'qi bilan chegaralangan figuraning yuzini toping. A) e² − 1 B) 2 C) e² D) 1 To'g'ri javob: B) 2 ✔ 12. y = 4 − x² parabola va Ox o'qi bilan chegaralangan figuraning yuzini toping. A) 16/3 B) 32/3 C) 64/3 D) 8 To'g'ri javob: B) 32/3 ✔ 13. ∫[1; 4] (2x − 1) dx ni hisoblang. A) 15 B) 6 C) 9 D) 12 To'g'ri javob: D) 12 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 57 14. a > 0 bo'lsa, ∫[0; a] 2x dx = 9 tenglikdan a ni toping. A) 9 B) 81 C) 3 D) 4,5 To'g'ri javob: C) 3✔ 15. ∫[0; 1] (x + 1)² dx ni hisoblang. A) 8/3 B) 4 C) 7/3 D) 1/3 To'g'ri javob: C) 7/3 ✔ 16. y = x³ egri chiziq, x = 2 to'g'ri chiziq va Ox o'qi bilan chegaralangan figuraning yuzini toping. A) 8 B) 2 C) 16 D) 4 To'g'ri javob: D) 4 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Aylanish jismlarining hajmlari 17. Kesik konusning hajmi qaysi formula bilan topiladi (R, r — asoslar radiuslari, h — balandlik)? A) V = (1/3)πh(R² + r²) B) V = (1/3)πh(R² + Rr + r²) C) V = πh(R² + Rr + r²) D) V = (1/3)πh(R + r)² To'g'ri javob: B) V = (1/3)πh(R² + Rr + r²) ✔ 18. Konusning asos radiusi 3 ga, balandligi 4 ga teng. Uning hajmini toping. A) 36π B) 12π C) 15π D) 4π To'g'ri javob: B) 12π ✔ 19. Silindrning hajmi qaysi formula bilan topiladi? A) V = 2πRh B) V = πRh² C) V = πR²h D) V = (1/3)πR²h To'g'ri javob: C) V = πR²h ✔ 20. Katetlari 3 va 4 bo'lgan to'g'ri burchakli uchburchak uzunligi 3 ga teng kateti atrofida aylantirildi. Hosil bo'lgan jismning hajmini toping. A) 48π B) 16π C) 12π D) 9π To'g'ri javob: B) 16π ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 58 21. Silindrning o'q kesimi tomoni 6 ga teng kvadrat. Silindrning hajmini toping. A) 108π B) 216π C) 18π D) 54π To'g'ri javob: D) 54π✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Ko'rsatkichli funksiya, tenglama va tengsizliklar 22. 4ˣ = 8 tenglamani yeching. A) 0,75 B) 2 C) 2/3 D) 1,5 To'g'ri javob: D) 1,5 ✔ 23. y = aˣ (a > 0, a ≠ 1) ko'rsatkichli funksiyaning aniqlanish sohasini toping. A) (0; +∞) B) (−∞; +∞) C) x ≠ 0 D) (1; +∞) To'g'ri javob: B) (−∞; +∞) ✔ 24. 2ˣ = 32 tenglamani yeching. A) 5 B) 4 C) 6 D) 16 To'g'ri javob: A) 5 ✔ 25. Bankka 1 000 000 so'm yillik 10 % li murakkab foiz bilan qo'yildi. 2 yildan keyin hisobda qancha pul bo'ladi? A) 1 100 000 so'm B) 1 210 000 so'm C) 1 200 000 so'm D) 1 221 000 so'm To'g'ri javob: B) 1 210 000 so'm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 59 Matematika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifm va logarifmik funksiya 1. log₂ 3 · log₃ 8 ni hisoblang. A) 1 B) 24 C) 8 D) 3 To'g'ri javob: D) 3✔ 2. 9^(log₃ 2) ni hisoblang. A) 6 B) 2 C) 8 D) 4 To'g'ri javob: D) 4 ✔ 3. lg 1000 ni hisoblang. A) 3 B) 2 C) 10 D) 4 To'g'ri javob: A) 3 ✔ 4. y = aˣ va y = log_a x funksiyalarning grafiklari o'zaro qanday joylashgan? A) Oy o'qiga nisbatan simmetrik B) koordinatalar boshiga nisbatan simmetrik C) y = x to'g'ri chiziqqa nisbatan simmetrik D) Ox o'qiga nisbatan simmetrik To'g'ri javob: C) y = x to'g'ri chiziqqa nisbatan simmetrik ✔ 5. ln e² ni hisoblang. A) 2 B) 2e C) 1 D) e To'g'ri javob: A) 2 ✔ 6. y = log_a x (a > 0, a ≠ 1) funksiyaning aniqlanish sohasini toping. A) (0; +∞) B) x ≠ 0 C) (1; +∞) D) (−∞; +∞) To'g'ri javob: A) (0; +∞) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 60 7. Logarifmning yangi asosga o'tish formulasini ko'rsating (a, b, c > 0; a ≠ 1, c ≠ 1). A) log_a b = log_c(b/a) B) log_a b = log_c b / log_c a C) log_a b = log_c a / log_c b D) log_a b = log_b c / log_a c To'g'ri javob: B) log_a b = log_c b / log_c a✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Ko'pyoqlarning hajmi 8. Muntazam to'rtburchakli piramidaning asos tomoni 6 ga, balandligi 5 ga teng. Uning hajmini toping. A) 60 B) 180 C) 90 D) 30 To'g'ri javob: A) 60 ✔ 9. Kesik piramidaning hajmi qaysi formula bilan topiladi (S1, S2 — asoslar yuzlari, h — balandlik)? A) V = (1/3)h(S1 + √(S1·S2) + S2) B) V = (1/2)h(S1 + S2) C) V = h(S1 + √(S1·S2) + S2) D) V = (1/3)h(S1 + S2) To'g'ri javob: A) V = (1/3)h(S1 + √(S1·S2) + S2) ✔ 10. To'g'ri burchakli parallelepipedning o'lchamlari 2 sm, 3 sm va 7 sm. Uning hajmini toping. A) 12 sm³ B) 42 sm³ C) 24 sm³ D) 82 sm³ To'g'ri javob: B) 42 sm³ ✔ 11. To'g'ri burchakli parallelepiped uchta yog'ining yuzlari 6, 10 va 15 ga teng. Uning hajmini toping. A) 31 B) 60 C) 30 D) 900 To'g'ri javob: C) 30 ✔ 12. Prizmaning hajmi qaysi formula bilan topiladi (S — asos yuzi, h — balandlik)? A) V = (1/2)S·h B) V = 2S·h C) V = (1/3)S·h D) V = S·h To'g'ri javob: D) V = S·h ✔ 13. Qirrasi 6 ga teng muntazam tetraedrning hajmini toping. A) 18√3 B) 72 C) 18√2 D) 36√2 To'g'ri javob: C) 18√2 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 61 Bo'lim (BSB): Algebra — Aniq integral va uning tatbiqlari 14. y = x² − 2x parabola va Ox o'qi bilan chegaralangan figuraning yuzini toping. A) 1 B) 4/3 C) 8/3 D) 2/3 To'g'ri javob: B) 4/3✔ 15. ∫[0; π/4] (1/cos²x) dx ni hisoblang. A) 1 B) 0 C) √2/2 D) π/4 To'g'ri javob: A) 1 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Aylanish jismlarining hajmlari 16. Silindrga konus ichki chizilgan: ularning asoslari va balandligi umumiy. Silindrning hajmi 30 ga teng. Konusning hajmini toping. A) 15 B) 10 C) 20 D) 90 To'g'ri javob: B) 10 ✔ 17. y = f(x) ≥ 0 (a ≤ x ≤ b) egri chiziqli trapetsiyani Ox o'qi atrofida aylantirishdan hosil bo'lgan jismning hajmi qanday topiladi? A) V = ∫[a; b] f²(x) dx B) V = 2π∫[a; b] f(x) dx C) V = π∫[a; b] f²(x) dx D) V = π∫[a; b] f(x) dx To'g'ri javob: C) V = π∫[a; b] f²(x) dx ✔ 18. Radiusi 3 ga teng yarim sharning hajmini toping. A) 18π B) 36π C) 9π D) 27π To'g'ri javob: A) 18π ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Ko'rsatkichli funksiya, tenglama va tengsizliklar 19. 9ˣ − 4·3ˣ + 3 = 0 tenglamaning ildizlarini toping. A) 0; 3 B) 0; 1 C) 1; 3 D) 1 To'g'ri javob: B) 0; 1 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 62 20. 8^(2/3) ni hisoblang. A) 2 B) 6 C) 16/3 D) 4 To'g'ri javob: D) 4✔ 21. 7^(x² − 4) = 1 tenglamani yeching. A) x = ±2 B) x = 0 C) x = ±√5 D) x = 4 To'g'ri javob: A) x = ±2 ✔ 22. 27^(−1/3) ni hisoblang. A) 1/3 B) 1/9 C) −3 D) 9 To'g'ri javob: A) 1/3 ✔ 23. 5^(2x) = 1/25 tenglamani yeching. A) −2 B) 0 C) −1/2 D) −1 To'g'ri javob: D) −1 ✔ 24. y = 2ˣ + 3 funksiyaning qiymatlar sohasini toping. A) (−∞; +∞) B) (3; +∞) C) (0; +∞) D) (0; 3) To'g'ri javob: B) (3; +∞) ✔ 25. 5^(x − 2) < 1 tengsizlikni yeching. A) x < 2 B) x > 1 C) x < 0 D) x < 3 To'g'ri javob: A) x < 2 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 63 Matematika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifm va logarifmik funksiya 1. log₂ 8 ni hisoblang. A) 1/3 B) 4 C) 3 D) 2 To'g'ri javob: C) 3✔ 2. log₀,₅ 3 va log₀,₅ 5 sonlarini taqqoslang. A) birinchi son kichik B) sonlar teng C) birinchi son katta D) taqqoslab bo'lmaydi To'g'ri javob: C) birinchi son katta ✔ 3. log₂ 48 − log₂ 3 ni hisoblang. A) 4 B) 3 C) 16 D) 5 To'g'ri javob: A) 4 ✔ 4. log₃(1/9) ni hisoblang. A) 1/2 B) −2 C) −9 D) −3 To'g'ri javob: B) −2 ✔ 5. log₄ 2 ni hisoblang. A) 4 B) 1/4 C) 1/2 D) 2 To'g'ri javob: C) 1/2 ✔ 6. log₅ 25³ ni hisoblang. A) 9 B) 5 C) 6 D) 3 To'g'ri javob: C) 6 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 64 Bo'lim (BSB): Geometriya — Ko'pyoqlarning hajmi 7. To'g'ri prizmaning asosi katetlari 3 va 4 bo'lgan to'g'ri burchakli uchburchak, balandligi 10 ga teng. Prizmaning hajmini toping. A) 70 B) 120 C) 40 D) 60 To'g'ri javob: D) 60✔ 8. Piramidaning barcha chiziqli o'lchamlari 2 marta kichraytirilsa, uning hajmi necha marta kamayadi? A) 8 B) 6 C) 4 D) 2 To'g'ri javob: A) 8 ✔ 9. Muntazam to'rtburchakli piramidaning asos tomoni 8 ga, apofemasi 5 ga teng. Uning hajmini toping. A) 80 B) 320/3 C) 192 D) 64 To'g'ri javob: D) 64 ✔ 10. Piramidaning hajmi qaysi formula bilan topiladi (S — asos yuzi, h — balandlik)? A) V = (2/3)S·h B) V = (1/2)S·h C) V = S·h D) V = (1/3)S·h To'g'ri javob: D) V = (1/3)S·h ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Aniq integral va uning tatbiqlari 11. ∫[1; 3] f(x) dx = 4 va ∫[3; 5] f(x) dx = 2 bo'lsa, ∫[1; 5] f(x) dx ni toping. A) 2 B) 6 C) 8 D) 4 To'g'ri javob: B) 6 ✔ 12. y = x² parabola, x = 3 to'g'ri chiziq va Ox o'qi bilan chegaralangan figuraning yuzini toping. A) 9 B) 6 C) 27 D) 3 To'g'ri javob: A) 9 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 65 13. y = f(x) ≥ 0 uzluksiz funksiya grafigi, x = a, x = b (a < b) to'g'ri chiziqlar va Ox o'qi bilan chegaralangan egri chiziqli trapetsiyaning yuzi qanday topiladi (F — f ning boshlang'ich funksiyasi)? A) S = F(b) − F(a) B) S = F(a) − F(b) C) S = F(b − a) D) S = (F(b) − F(a))·(b − a) To'g'ri javob: A) S = F(b) − F(a)✔ 14. ∫[a; a] f(x) dx nimaga teng? ([a; b] — integrallash chegaralari) A) 2f(a) B) 0 C) f(a) D) 1 To'g'ri javob: B) 0 ✔ 15. ∫[0; π] sin x dx ni hisoblang. A) 2 B) 1 C) 0 D) π To'g'ri javob: A) 2 ✔ 16. y = sin x (0 ≤ x ≤ 2π) grafigi va Ox o'qi bilan chegaralangan figuralar yuzlarining yig'indisini toping. A) 2π B) 0 C) 4 D) 2 To'g'ri javob: C) 4 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Aylanish jismlarining hajmlari 17. Qirrasi 2 ga teng kubga ichki chizilgan sharning hajmini toping. A) 32π/3 B) 4π/3 C) π/3 D) 4π To'g'ri javob: B) 4π/3 ✔ 18. Sharning hajmi qaysi formula bilan topiladi? A) V = (4/3)πR³ B) V = (2/3)πR³ C) V = (4/3)πR² D) V = 4πR² To'g'ri javob: A) V = (4/3)πR³ ✔ 19. Kesik konusning balandligi 3 ga, asoslarining radiuslari 4 va 2 ga teng. Uning hajmini toping. A) 84π B) 20π C) 28π D) 36π To'g'ri javob: C) 28π ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 66 Bo'lim (BSB): Algebra — Ko'rsatkichli funksiya, tenglama va tengsizliklar 20. y = aˣ (a > 0, a ≠ 1) ko'rsatkichli funksiyaning qiymatlar sohasini toping. A) [1; +∞) B) (0; 1) C) (−∞; +∞) D) (0; +∞) To'g'ri javob: D) (0; +∞)✔ 21. a > 1 bo'lsa, y = aˣ funksiya qanday funksiya bo'ladi? A) juft B) o'suvchi C) o'zgarmas D) kamayuvchi To'g'ri javob: B) o'suvchi ✔ 22. (2³)²·2⁻⁴ ifodaning qiymatini toping. A) 8 B) 4 C) 1/4 D) 2 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 23. 2^(x + 1) + 2ˣ = 24 tenglamani yeching. A) 8 B) 4 C) 3 D) 2 To'g'ri javob: C) 3 ✔ 24. y = aˣ (a > 0, a ≠ 1) funksiyaning grafigi a ning har qanday qiymatida qaysi nuqtadan o'tadi? A) (0; 1) B) (1; 0) C) (0; 0) D) (1; 1) To'g'ri javob: A) (0; 1) ✔ 25. 2ˣ > 8 tengsizlikni yeching. A) x > 8 B) x > 4 C) x > 3 D) x > 2 To'g'ri javob: C) x > 3 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 67 Matematika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda Dekart koordinatalari 1. Uchta koordinata tekisligi fazoni nechta qismga (oktantga) ajratadi? A) 6 B) 4 C) 3 D) 8 To'g'ri javob: D) 8✔ 2. A(2; −3; 5) nuqtaning Oxy tekisligidagi proyeksiyasini toping. A) (2; 0; 5) B) (0; −3; 5) C) (2; −3; 0) D) (0; 0; 5) To'g'ri javob: C) (2; −3; 0) ✔ 3. M(4; −1; 2) nuqtaga Ox o'qiga nisbatan simmetrik nuqtani toping. A) (0; −1; 2) B) (2; −1; 4) C) (4; 0; 0) D) (4; 1; −2) To'g'ri javob: D) (4; 1; −2) ✔ 4. Kubning bir uchi O(0; 0; 0) nuqtada, O dan chiquvchi qirralari koordinata o'qlarining musbat yo'nalishlari bo'ylab yo'nalgan va uzunligi 2 ga teng. Kubning O ga qarama-qarshi uchini toping. A) (2; 2; 2) B) (2; 2; 0) C) (1; 1; 1) D) (0; 2; 2) To'g'ri javob: A) (2; 2; 2) ✔ 5. Ox o'qida A(1; 2; 3) va B(3; 4; 5) nuqtalardan teng uzoqlikda joylashgan nuqtani toping. A) (6; 0; 0) B) (9; 0; 0) C) (2; 0; 0) D) (4; 0; 0) To'g'ri javob: B) (9; 0; 0) ✔ 6. A(1; 2; 0) va B(x; 2; 4) nuqtalar orasidagi masofa 5 ga teng. x ni toping. A) −4 yoki 2 B) −2 yoki 4 C) faqat 4 D) 2 yoki −2 To'g'ri javob: B) −2 yoki 4 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 68 Bo'lim (BSB): Algebra — Ehtimollik nazariyasi elementlari 7. Lotereyada 1000 ta bilet bor, ulardan 10 tasi yutuqli. Sotib olingan bitta biletning yutuqli bo'lish ehtimolini toping. A) 0,99 B) 0,01 C) 0,001 D) 0,1 To'g'ri javob: B) 0,01✔ 8. 1 dan 30 gacha bo'lgan natural sonlardan biri tasodifan tanlandi. Uning tub son bo'lish ehtimolini toping. A) 1/3 B) 1/2 C) 3/10 D) 11/30 To'g'ri javob: A) 1/3 ✔ 9. 1 dan 20 gacha bo'lgan natural sonlardan biri tasodifan tanlandi. Uning 5 ga karrali bo'lish ehtimolini toping. A) 1/4 B) 1/5 C) 1/20 D) 1/2 To'g'ri javob: B) 1/5 ✔ 10. Tanga ikki marta tashlandi. Ikkala marta ham gerb tushish ehtimolini toping. A) 1/3 B) 1/4 C) 3/4 D) 1/2 To'g'ri javob: B) 1/4 ✔ 11. [0; 10] kesmadan tasodifan nuqta tanlandi. Uning [2; 5] kesmaga tushish ehtimolini toping. A) 0,3 B) 0,2 C) 0,5 D) 0,7 To'g'ri javob: A) 0,3 ✔ 12. Ikki mergan nishonga bittadan o'q uzdi. Ularning nishonga tekkizish ehtimollari mos ravishda 0,8 va 0,7. Ikkalasi ham nishonga tekkizish ehtimolini toping. A) 0,75 B) 0,56 C) 0,94 D) 1,5 To'g'ri javob: B) 0,56 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 69 13. Tanga 200 marta tashlanganda 50 marta raqam tushdi. «Raqam tushish» hodisasining nisbiy chastotasini toping. A) 0,2 B) 0,25 C) 0,5 D) 4 To'g'ri javob: B) 0,25✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Kombinatorika elementlari 14. n ta elementdan k tadan guruhlashlar soni C_n^k qaysi formula bilan topiladi? A) (n − k)!/k! B) n!/(k!(n − k)!) C) n!/(n − k)! D) n!/k! To'g'ri javob: B) n!/(k!(n − k)!) ✔ 15. 8 nafar o'quvchidan sinf sardori va uning o'rinbosarini necha xil usulda saylash mumkin? A) 64 B) 56 C) 28 D) 16 To'g'ri javob: B) 56 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda vektorlar 16. a(x; 2; 3) va b(4; y; 3) vektorlar teng. x + y ni toping. A) 5 B) 7 C) 8 D) 6 To'g'ri javob: D) 6 ✔ 17. |a| = 2, |b| = 3 va a, b vektorlar orasidagi burchak 60° bo'lsa, a·b ni toping. A) 3√3 B) 3 C) 1,5 D) 6 To'g'ri javob: B) 3 ✔ 18. Noldan farqli a va b vektorlar uchun a·b < 0 bo'lsa, ular orasidagi burchak qanday bo'ladi? A) to'g'ri B) o'tmas C) o'tkir D) nolga teng To'g'ri javob: B) o'tmas ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 70 19. a(1; 0; 0) va b(1; 1; 0) vektorlar orasidagi burchakni toping. A) 90° B) 60° C) 30° D) 45° To'g'ri javob: D) 45°✔ 20. a(1; −2; 3) va b(2; 0; −1) vektorlar yig'indisini toping. A) (−1; −2; 4) B) (2; 0; −3) C) (3; −2; 2) D) (3; −2; 4) To'g'ri javob: C) (3; −2; 2) ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifmik tenglama va tengsizliklar 21. lg x + lg 4 = lg 20 tenglamani yeching. A) 80 B) 24 C) 5 D) 16 To'g'ri javob: C) 5 ✔ 22. lg x = −2 tenglamani yeching. A) −100 B) 0,01 C) −20 D) 0,1 To'g'ri javob: B) 0,01 ✔ 23. log₂(x² − 3x) ≥ 2 tengsizlikni yeching. A) (−∞; 0) (3; +∞) ∪ B) (−∞; −1] [4; +∞) ∪ C) [4; +∞) D) [−1; 0) (3; 4] ∪ To'g'ri javob: B) (−∞; −1] ⊥ [4; +∞) ✔ 24. log₃(x − 2) + log₃(x − 6) = log₃ 5 tenglamani yeching. A) 1; 7 B) 1 C) 7 D) 5 To'g'ri javob: C) 7 ✔ 25. log₀,₅ x > 1 tengsizlikni yeching. A) 0 < x < 2 B) x > 0,5 C) x > 2 D) 0 < x < 0,5 To'g'ri javob: D) 0 < x < 0,5 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 71 Matematika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda Dekart koordinatalari 1. Quyidagi nuqtalardan qaysi biri Oy o'qida yotadi? A) (0; −7; 1) B) (0; 0; −7) C) (−7; 0; 0) D) (0; −7; 0) To'g'ri javob: D) (0; −7; 0)✔ 2. A(x1; y1; z1) va B(x2; y2; z2) nuqtalar orasidagi masofa qaysi formula bilan topiladi? A) √((x2 − x1)² + (y2 − y1)²) B) √(x2² + y2² + z2²) − √(x1² + y1² + z1²) C) |x2 − x1| + |y2 − y1| + |z2 − z1| D) √((x2 − x1)² + (y2 − y1)² + (z2 − z1)²) To'g'ri javob: D) √((x2 − x1)² + (y2 − y1)² + (z2 − z1)²) ✔ 3. A(0; 0; 0) va B(3; 6; 9) nuqtalar berilgan. AB kesmada AM : MB = 1 : 2 bo'ladigan M nuqtani toping. A) (1,5; 3; 4,5) B) (1; 2; 3) C) (1; 2; 6) D) (2; 4; 6) To'g'ri javob: B) (1; 2; 3) ✔ 4. M(2; 3; −4) nuqtadan Oxy tekisligigacha bo'lgan masofani toping. A) 4 B) 3 C) √29 D) 2 To'g'ri javob: A) 4 ✔ 5. M(1; 2; 3) nuqtaga Oxy tekisligiga nisbatan simmetrik nuqtani toping. A) (1; 2; −3) B) (3; 2; 1) C) (0; 0; 3) D) (1; 2; 0) To'g'ri javob: A) (1; 2; −3) ✔ 6. Uchlari A(0; 0; 0), B(3; 0; 0), C(0; 4; 0) nuqtalarda bo'lgan uchburchakning perimetrini toping. A) 14 B) 7 C) 12 D) 10 To'g'ri javob: C) 12 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 72 Bo'lim (BSB): Algebra — Ehtimollik nazariyasi elementlari 7. Ikkita o'yin kubigi tashlandi. Tushgan ochkolar yig'indisi 7 ga teng bo'lish ehtimolini toping. A) 1/3 B) 1/6 C) 7/36 D) 1/12 To'g'ri javob: B) 1/6✔ 8. O'yin kubigi ikki marta tashlandi. Ikkala marta ham 6 ochko tushish ehtimolini toping. A) 1/6 B) 1/36 C) 1/12 D) 1/3 To'g'ri javob: B) 1/36 ✔ 9. Muqarrar hodisaning ehtimoli nimaga teng? A) 0 B) 2 C) 0,5 D) 1 To'g'ri javob: D) 1 ✔ 10. P(A) = 0,3 bo'lsa, qarama-qarshi Ā hodisaning ehtimolini toping. A) 0,7 B) 0,03 C) 1,3 D) 0,3 To'g'ri javob: A) 0,7 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Kombinatorika elementlari 11. Qavariq sakkizburchakning nechta diagonali bor? A) 20 B) 28 C) 40 D) 16 To'g'ri javob: A) 20 ✔ 12. 1, 2, 3, 4, 5 raqamlaridan raqamlari takrorlanishi mumkin bo'lgan nechta uch xonali son tuzish mumkin? A) 60 B) 15 C) 125 D) 243 To'g'ri javob: C) 125 ✔ 13. 5! ni hisoblang. A) 25 B) 60 C) 720 D) 120 To'g'ri javob: D) 120 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 73 Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda vektorlar 14. m ning qanday qiymatida a(2; −4; 6) va b(1; m; 3) vektorlar kollinear bo'ladi? A) −8 B) −2 C) −1/2 D) −4 To'g'ri javob: B) −2✔ 15. a(2; 3; 6) bo'lsa, |2a| ni toping. A) 14 B) 7 C) 22 D) 98 To'g'ri javob: A) 14 ✔ 16. a(1; 1; 0) va b(0; 1; 1) vektorlar orasidagi burchakni toping. A) 60° B) 45° C) 30° D) 120° To'g'ri javob: A) 60° ✔ 17. a = 2i − 3j + k bo'lsa (i, j, k — koordinata vektorlari), a vektorning koordinatalarini toping. A) (2; 1; −3) B) (2; −3; 0) C) (1; −3; 2) D) (2; −3; 1) To'g'ri javob: D) (2; −3; 1) ✔ 18. Noldan farqli a va b vektorlarning perpendikulyarlik sharti qanday? A) |a| = |b| B) a·b = 0 C) a·b = 1 D) a·b = |a|·|b| To'g'ri javob: B) a·b = 0 ✔ 19. a(3; 4; 0) vektor bilan bir xil yo'nalishdagi birlik vektorni toping. A) (0,8; 0,6; 0) B) (3; 4; 0) C) (0,3; 0,4; 0) D) (0,6; 0,8; 0) To'g'ri javob: D) (0,6; 0,8; 0) ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifmik tenglama va tengsizliklar 20. log₁/₃(x + 2) < −1 tengsizlikni yeching. A) x > 1 B) −2 < x < 3 C) −2 < x < 1 D) x > 3 To'g'ri javob: A) x > 1 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 74 21. log₂ x = 5 tenglamani yeching. A) 10 B) 7 C) 32 D) 25 To'g'ri javob: C) 32✔ 22. log₅(2x + 3) = log₅ 11 tenglamani yeching. A) 4 B) 8 C) 5,5 D) 7 To'g'ri javob: A) 4 ✔ 23. lg(x² − 15) = lg(2x) tenglamani yeching. A) −3; 5 B) −3 C) 15 D) 5 To'g'ri javob: D) 5 ✔ 24. log₂ x = log₄ 9 tenglamani yeching. A) 4,5 B) 9 C) 3 D) 81 To'g'ri javob: C) 3 ✔ 25. log₂(x − 1) ≤ 3 tengsizlikni yeching. A) x ≤ 7 B) 1 < x ≤ 9 C) x ≤ 9 D) 1 < x ≤ 7 To'g'ri javob: B) 1 < x ≤ 9 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 75 Matematika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda Dekart koordinatalari 1. A(1; 2; 3) va B(4; 6; 3) nuqtalar orasidagi masofani toping. A) 25 B) √41 C) 5 D) 7 To'g'ri javob: C) 5✔ 2. AB kesmaning o'rtasi C(1; 2; 3), A(−1; 0; 5). B nuqtaning koordinatalarini toping. A) (2; 2; −2) B) (0; 1; 4) C) (3; 4; 1) D) (3; 4; 8) To'g'ri javob: C) (3; 4; 1) ✔ 3. ABCD parallelogrammning uchta uchi A(1; 0; 2), B(3; 1; 0), C(4; 3; 1). D uchining koordinatalarini toping. A) (2,5; 1,5; 1,5) B) (2; 2; 3) C) (0; −2; 1) D) (6; 4; −1) To'g'ri javob: B) (2; 2; 3) ✔ 4. M(3; 4; 12) nuqtadan koordinatalar boshigacha bo'lgan masofani toping. A) 19 B) 13 C) 11 D) 17 To'g'ri javob: B) 13 ✔ 5. M(2; −1; 2) nuqtadan koordinatalar boshigacha bo'lgan masofani toping. A) 9 B) 3 C) 4 D) 5 To'g'ri javob: B) 3 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Ehtimollik nazariyasi elementlari 6. Ixtiyoriy A hodisaning ehtimoli qaysi oraliqda bo'ladi? A) 0 ≤ P(A) ≤ 1 B) −1 ≤ P(A) ≤ 1 C) 1 ≤ P(A) ≤ 100 D) 0 ≤ P(A) ≤ 100 To'g'ri javob: A) 0 ≤ P(A) ≤ 1 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 76 7. Sinfda 12 nafar o'g'il bola va 18 nafar qiz bola bor. Navbatchi tasodifan tanlanganda uning qiz bola bo'lish ehtimolini toping. A) 2/5 B) 2/3 C) 1/18 D) 3/5 To'g'ri javob: D) 3/5✔ 8. O'yin kubigi bir marta tashlandi. Juft ochko tushish ehtimolini toping. A) 1/2 B) 1/3 C) 1/6 D) 2/3 To'g'ri javob: A) 1/2 ✔ 9. Klassik ta'rifga ko'ra A hodisaning ehtimoli qanday topiladi (m — A ga qulaylik tug'diruvchi hollar soni, n — barcha teng imkoniyatli hollar soni)? A) P(A) = m/(n + m) B) P(A) = n/m C) P(A) = (n − m)/n D) P(A) = m/n To'g'ri javob: D) P(A) = m/n ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Kombinatorika elementlari 10. (a + b)⁵ yoyilmasida nechta had bor? A) 10 B) 6 C) 5 D) 32 To'g'ri javob: B) 6 ✔ 11. C_n^2 = 28 tenglamani yeching. A) 14 B) 56 C) 8 D) 7 To'g'ri javob: C) 8 ✔ 12. Guruhlashlar sonining qaysi xossasi to'g'ri? A) C_n^k = C_n^(n − k) B) C_n^k = A_n^k C) C_n^k = n·C_n^(k − 1) D) C_n^k = C_n^(k − 1) To'g'ri javob: A) C_n^k = C_n^(n − k) ✔ 13. n ta elementdan k tadan o'rinlashtirishlar soni A_n^k qaysi formula bilan topiladi? A) n!/(k!(n − k)!) B) k!/(n − k)! C) n!/(n − k)! D) n!/k! To'g'ri javob: C) n!/(n − k)! ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 77 14. 5 ta turli kitobni javonga necha xil usulda bir qatorga terib qo'yish mumkin? A) 5 B) 60 C) 25 D) 120 To'g'ri javob: D) 120✔ 15. 6!/4! ni hisoblang. A) 24 B) 120 C) 30 D) 2 To'g'ri javob: C) 30 ✔ 16. n ta elementdan tuzilgan o'rin almashtirishlar soni P_n nimaga teng? A) n! B) n(n − 1) C) n² D) 2ⁿ To'g'ri javob: A) n! ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda vektorlar 17. a(1; 2; 0) va b(3; −1; 4) bo'lsa, 2a − b vektorni toping. A) (−1; 5; −4) B) (5; 3; 4) C) (−1; 3; −4) D) (−2; 3; −4) To'g'ri javob: A) (−1; 5; −4) ✔ 18. a(2; −1; 2) vektor uchun a·a skalyar kvadratni toping. A) 1 B) 9 C) 5 D) 3 To'g'ri javob: B) 9 ✔ 19. a(1; 0; 2) va b(1; 2; −1) bo'lsa, |a + b| ni toping. A) √5 + √6 B) 5 C) 3 D) 9 To'g'ri javob: C) 3 ✔ 20. ABCD parallelogramm bo'lsa, parallelogramm qoidasiga ko'ra AB + AD vektor qaysi vektorga teng? A) BD B) CA C) DB D) AC To'g'ri javob: D) AC ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 78 21. a(1; 2; 3) va b(4; −5; 6) vektorlarning skalyar ko'paytmasini toping. A) −24 B) 12 C) 32 D) 28 To'g'ri javob: B) 12✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifmik tenglama va tengsizliklar 22. log₃(x − 1) = 2 tenglamani yeching. A) 7 B) 8 C) 9 D) 10 To'g'ri javob: D) 10 ✔ 23. log₂²x − 3log₂x + 2 = 0 tenglamaning ildizlarini toping. A) 4 B) 2; 8 C) 2; 4 D) 1; 2 To'g'ri javob: C) 2; 4 ✔ 24. log₂ x + log₂(x − 2) = 3 tenglamani yeching. A) −2 B) 4 C) −2; 4 D) 8 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 25. log_x 16 = 2 tenglamani yeching. A) 8 B) 4 C) 256 D) −4; 4 To'g'ri javob: B) 4 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 79 Matematika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda Dekart koordinatalari 1. A(2; −1; 3) nuqtadan Oyz tekisligigacha bo'lgan masofani toping. A) 3 B) 2 C) √14 D) 1 To'g'ri javob: B) 2✔ 2. M(1; 2; 3) nuqtaga koordinatalar boshiga nisbatan simmetrik nuqtani toping. A) (−1; −2; −3) B) (0,5; 1; 1,5) C) (−2; −4; −6) D) (3; 2; 1) To'g'ri javob: A) (−1; −2; −3) ✔ 3. A(3; 0; 0) nuqta qayerda yotadi? A) Oyz tekisligida B) Oz o'qida C) Oy o'qida D) Ox o'qida To'g'ri javob: D) Ox o'qida ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Ehtimollik nazariyasi elementlari 4. A va B — birgalikda bo'lmagan hodisalar, P(A) = 0,2, P(B) = 0,5. A yoki B hodisaning ro'y berish ehtimolini toping. A) 0,6 B) 0,3 C) 0,1 D) 0,7 To'g'ri javob: D) 0,7 ✔ 5. Qutida 4 ta qizil va 6 ta ko'k qalam bor. Tasodifan 2 ta qalam olindi. Ikkalasi ham qizil bo'lish ehtimolini toping. A) 1/5 B) 4/25 C) 2/5 D) 2/15 To'g'ri javob: D) 2/15 ✔ 6. 10 ta detaldan 3 tasi yaroqsiz. Tasodifan 2 ta detal olindi. Ikkalasi ham yaroqli bo'lish ehtimolini toping. A) 7/10 B) 7/15 C) 49/100 D) 1/2 To'g'ri javob: B) 7/15 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 80 7. Qutida 5 ta oq va 3 ta qora shar bor. Tasodifan olingan shar oq bo'lish ehtimolini toping. A) 5/3 B) 1/2 C) 3/8 D) 5/8 To'g'ri javob: D) 5/8✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Kombinatorika elementlari 8. «MAKTAB» so'zidagi harflarning o'rinlarini almashtirib, nechta turli harflar ketma-ketligini hosil qilish mumkin? A) 180 B) 360 C) 120 D) 720 To'g'ri javob: B) 360 ✔ 9. A_7^2 ni hisoblang. A) 42 B) 14 C) 21 D) 49 To'g'ri javob: A) 42 ✔ 10. C_7^2 ni hisoblang. A) 14 B) 21 C) 49 D) 42 To'g'ri javob: B) 21 ✔ 11. 0, 1, 2, 3 raqamlaridan raqamlari takrorlanmaydigan nechta to'rt xonali son tuzish mumkin? A) 24 B) 12 C) 18 D) 27 To'g'ri javob: C) 18 ✔ 12. (x + 1)⁶ yoyilmasida x³ oldidagi koeffitsiyentni toping. A) 6 B) 15 C) 20 D) 120 To'g'ri javob: C) 20 ✔ 13. 10 kishidan 3 kishilik guruhni necha xil usulda tanlash mumkin? A) 30 B) 1000 C) 720 D) 120 To'g'ri javob: D) 120 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 81 14. 1, 2, 3, 4, 5 raqamlaridan raqamlari takrorlanmaydigan nechta uch xonali son tuzish mumkin? A) 10 B) 60 C) 125 D) 15 To'g'ri javob: B) 60✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda vektorlar 15. a(1; 2; −2) vektorning uzunligini toping. A) 9 B) 3 C) 5 D) 1 To'g'ri javob: B) 3 ✔ 16. AB vektor (2; −1; 3) ga, A nuqta (1; 1; 1) ga teng. B nuqtaning koordinatalarini toping. A) (1; −1; 3) B) (3; 0; 3) C) (−1; 2; −2) D) (3; 0; 4) To'g'ri javob: D) (3; 0; 4) ✔ 17. m ning qanday qiymatida a(2; m; 1) va b(1; 3; −4) vektorlar perpendikulyar bo'ladi? A) 2/3 B) 2 C) 6 D) 3/2 To'g'ri javob: A) 2/3 ✔ 18. A(1; 1; 1), B(2; 1; 1), C(1; 2; 1) nuqtalar berilgan. BAC ni toping. ∠ A) 90° B) 45° C) 30° D) 60° To'g'ri javob: A) 90° ✔ 19. a(1; −2; 0) bo'lsa, −3a vektorni toping. A) (−3; 6; 0) B) (−1/3; 2/3; 0) C) (−3; −2; 0) D) (−3; 6; −3) To'g'ri javob: A) (−3; 6; 0) ✔ 20. Noldan farqli a va b vektorlarning kollinearlik sharti qanday? A) a·b = 0 B) a = k·b (k — biror son) C) a·b = 1 D) |a| = |b| To'g'ri javob: B) a = k·b (k — biror son) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 82 Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifmik tenglama va tengsizliklar 21. 2ˣ = 5 tenglamani yeching. A) x = log₂ 5 B) x = 5/2 C) x = √5 D) x = log₅ 2 To'g'ri javob: A) x = log₂ 5✔ 22. ln x = 0 tenglamani yeching. A) e B) 0 C) 1 D) 1/e To'g'ri javob: C) 1 ✔ 23. log₀,₂(x − 1) ≥ log₀,₂ 4 tengsizlikni yeching. A) x > 1 B) x ≥ 5 C) 1 < x ≤ 5 D) 1 < x < 4 To'g'ri javob: C) 1 < x ≤ 5 ✔ 24. log₂(log₃ x) = 1 tenglamani yeching. A) 3 B) 6 C) 9 D) 8 To'g'ri javob: C) 9 ✔ 25. log₇(3x + 1) = 1 tenglamani yeching. A) 2 B) 0 C) 7/3 D) 6 To'g'ri javob: A) 2 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 83 Matematika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda Dekart koordinatalari 1. Uchlari A(1; 0; 0), B(0; 1; 0), C(0; 0; 1) nuqtalarda bo'lgan uchburchak qanday uchburchak? A) to'g'ri burchakli B) teng tomonli C) o'tmas burchakli D) teng yonli, lekin teng tomonli emas To'g'ri javob: B) teng tomonli✔ 2. A(2; 4; −6) va B(4; 0; 2) nuqtalarni tutashtiruvchi kesma o'rtasining koordinatalarini toping. A) (3; 2; −2) B) (1; −2; 4) C) (6; 4; −4) D) (3; 2; −4) To'g'ri javob: A) (3; 2; −2) ✔ 3. Uchlari A(1; 2; 3), B(3; 0; 1), C(2; 4; −1) bo'lgan uchburchak medianalarining kesishish nuqtasini toping. A) (2; 2; 3) B) (3; 3; 1,5) C) (6; 6; 3) D) (2; 2; 1) To'g'ri javob: D) (2; 2; 1) ✔ 4. Quyidagi nuqtalardan qaysi biri Oxz tekisligida yotadi? A) (4; −1; 0) B) (4; 0; −1) C) (1; 1; 1) D) (0; 4; −1) To'g'ri javob: B) (4; 0; −1) ✔ 5. M(1; −2; 3) nuqtadan Oz o'qigacha bo'lgan masofani toping. A) 3 B) √13 C) √5 D) √10 To'g'ri javob: C) √5 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Ehtimollik nazariyasi elementlari 6. «O», «N», «A» harflari yozilgan uchta kartochka tasodifan bir qatorga terildi. «ONA» so'zi hosil bo'lish ehtimolini toping. A) 1/9 B) 1/6 C) 1/3 D) 1/27 To'g'ri javob: B) 1/6 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 84 7. Ikki mergan nishonga bittadan o'q uzdi. Ularning nishonga tekkizish ehtimollari 0,8 va 0,7. Hech bo'lmaganda bittasi nishonga tekkizish ehtimolini toping. A) 0,94 B) 0,56 C) 0,06 D) 1,5 To'g'ri javob: A) 0,94✔ 8. Mumkin bo'lmagan hodisaning ehtimoli nimaga teng? A) 0,5 B) 0 C) 1/n D) 1 To'g'ri javob: B) 0 ✔ 9. Ikkita o'yin kubigi tashlandi. Tushgan ochkolar yig'indisi 10 dan katta bo'lish ehtimolini toping. A) 1/6 B) 1/18 C) 1/36 D) 1/12 To'g'ri javob: D) 1/12 ✔ 10. Tanga 3 marta tashlandi. Kamida bir marta gerb tushish ehtimolini toping. A) 1/2 B) 7/8 C) 1/8 D) 3/8 To'g'ri javob: B) 7/8 ✔ 11. O'yin kubigi bir marta tashlandi. 5 dan katta ochko tushish ehtimolini toping. A) 1/3 B) 5/6 C) 1/2 D) 1/6 To'g'ri javob: D) 1/6 ✔ Bo'lim (BSB): Algebra — Kombinatorika elementlari 12. 0! nimaga teng? A) aniqlanmagan B) 0 C) 2 D) 1 To'g'ri javob: D) 1 ✔ 13. Turnirda 6 ta jamoa qatnashdi va har bir jamoa qolganlari bilan bir martadan o'ynadi. Jami nechta o'yin o'tkazildi? A) 15 B) 36 C) 30 D) 12 To'g'ri javob: A) 15 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 85 14. Aziz 4 ta ko'ylak va 3 ta shimdan bittadan tanlab kiyinmoqchi. Necha xil kiyinish varianti bor? A) 12 B) 7 C) 81 D) 64 To'g'ri javob: A) 12✔ 15. C_10^8 ni hisoblang. A) 80 B) 10 C) 45 D) 90 To'g'ri javob: C) 45 ✔ 16. (a + b)⁷ yoyilmasidagi barcha binomial koeffitsiyentlar yig'indisini toping. A) 49 B) 128 C) 256 D) 14 To'g'ri javob: B) 128 ✔ 17. Tekislikda istalgan uchtasi bir to'g'ri chiziqda yotmaydigan 6 ta nuqta berilgan. Uchlari shu nuqtalarda bo'lgan nechta uchburchak mavjud? A) 20 B) 18 C) 120 D) 15 To'g'ri javob: A) 20 ✔ Bo'lim (BSB): Geometriya — Fazoda vektorlar 18. Quyidagi vektorlardan qaysi biri birlik vektor? A) (0; −1; 0) B) (1; 1; 1) C) (1; 1; 0) D) (0,5; 0,5; 0) To'g'ri javob: A) (0; −1; 0) ✔ 19. a(1; −2; 3) vektorga qarama-qarshi vektorni toping. A) (3; −2; 1) B) (1; −1/2; 1/3) C) (−1; 2; −3) D) (2; −4; 6) To'g'ri javob: C) (−1; 2; −3) ✔ 20. A(1; 2; 3) va B(4; 0; 5) nuqtalar berilgan. AB vektorning koordinatalarini toping. A) (2,5; 1; 4) B) (3; −2; 2) C) (4; 0; 15) D) (5; 2; 8) To'g'ri javob: B) (3; −2; 2) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 86 Bo'lim (BSB): Algebra — Logarifmik tenglama va tengsizliklar 21. log₃(2x − 1) = log₃(x + 4) tenglamani yeching. A) 4 B) 1 C) 5 D) 3 To'g'ri javob: C) 5✔ 22. log₃ x > 2 tengsizlikni yeching. A) 0 < x < 9 B) x > 3 C) x > 9 D) x > 6 To'g'ri javob: C) x > 9 ✔ 23. lg x < 1 tengsizlikni yeching. A) x < 10 B) 0 < x < 1 C) 0 < x < 10 D) x > 0 To'g'ri javob: C) 0 < x < 10 ✔ 24. log₄(x + 3) = 0,5 tenglamani yeching. A) −1/2 B) −2,5 C) 13 D) −1 To'g'ri javob: D) −1 ✔ 25. lg(x + 1) + lg(x − 1) = lg 3 tenglamani yeching. A) 4 B) 3 C) 1 D) 2 To'g'ri javob: D) 2 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 87 Ona tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi 1. Shakl, rang yoki belgidagi o'xshashlik asosida nom ko'chishi qanday ataladi? A) metafora B) metonimiya C) sinekdoxa D) vazifadoshlik To'g'ri javob: A) metafora✔ 2. Ko'p ma'noli so'z deb qanday so'zga aytiladi? A) Ma'nolari o'zaro bog'liq bo'lgan bir necha ma'noli so'zga B) Ma'nosi qarama-qarshi bo'lgan so'zga C) Faqat bitta ma'noga ega so'zga D) Talaffuzi bir xil, ma'nolari bog'lanmagan so'zga To'g'ri javob: A) Ma'nolari o'zaro bog'liq bo'lgan bir necha ma'noli so'zga ✔ 3. Qaysi so'z odatda bir ma'noli hisoblanadi? A) oyoq B) fotosintez C) til D) ko'z To'g'ri javob: B) fotosintez ✔ 4. Qaysi gapda «yurak» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan? A) Yugurganda yuragi tez urdi. B) Toshkent — yurtimizning yuragi. C) Yurak qon aylanishini ta'minlaydi. D) Shifokor bemorning yuragini tekshirdi. To'g'ri javob: B) Toshkent — yurtimizning yuragi. ✔ 5. So'zning leksik ma'nosi deganda nima tushuniladi? A) So'zning bo'g'inlarga bo'linishi B) So'zning kelishik bilan o'zgarishi C) So'zning narsa, belgi yoki harakat haqidagi tushunchani ifodalashi D) So'zning gapda bajaradigan vazifasi To'g'ri javob: C) So'zning narsa, belgi yoki harakat haqidagi tushunchani ifodalashi ✔ 6. Qaysi birikmada «ko'z» so'zi o'z (bosh) ma'nosida qo'llangan? A) buloqning ko'zi B) derazaning ko'zi C) uzukning ko'zi D) qizning ko'zi To'g'ri javob: D) qizning ko'zi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 88 Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat 7. Gazeta, jurnal, radio va televideniye materiallariga xos uslub qaysi? A) Rasmiy-idoraviy uslub B) Ilmiy uslub C) Publitsistik uslub D) So'zlashuv uslubi To'g'ri javob: C) Publitsistik uslub✔ 8. Ilmiy uslubga xos asosiy belgi qaysi? A) Terminlar va aniq ta'riflarning ko'p qo'llanishi B) Sheva so'zlarining ko'p uchrashi C) His-hayajon undovlarining ko'pligi D) Obrazli ifoda va ko'chma ma'nolarning ustunligi To'g'ri javob: A) Terminlar va aniq ta'riflarning ko'p qo'llanishi ✔ 9. Qaysi parcha badiiy uslubga mansub? A) Sizdan uch kunlik ta'til berishingizni so'rayman. B) Oftob tog' ortidan mo'ralab, qishloqqa oltin nurlarini sochdi. C) Suv dengiz sathida 100 °C da qaynaydi. D) Majlis kun tartibidagi masalalar ko'rib chiqildi. To'g'ri javob: B) Oftob tog' ortidan mo'ralab, qishloqqa oltin nurlarini sochdi. ✔ 10. Badiiy uslubning asosiy xususiyati nima? A) Faqat to'liqsiz gaplardan iboratligi B) Terminlarning bir ma'noliligi C) Obrazlilik va emotsional ta'sirchanlik D) Qolip iboralar va rekvizitlar To'g'ri javob: C) Obrazlilik va emotsional ta'sirchanlik ✔ 11. Gap qurilishi va gap bo'laklari tartibining uslubiy imkoniyatlarini qaysi bo'lim o'rganadi? A) Sintaktik uslubiyat B) Leksik uslubiyat C) Fonetik uslubiyat D) Frazeologik uslubiyat To'g'ri javob: A) Sintaktik uslubiyat ✔ 12. Maktab darsligida o'zbek adabiy tilining nechta asosiy nutq uslubi ajratiladi? A) 3 ta B) 5 ta C) 7 ta D) 4 ta To'g'ri javob: B) 5 ta ✔ 13. Publitsistik uslubning asosiy vazifasi nima? A) Ijtimoiy voqealarni yoritib, kitobxonga ta'sir ko'rsatish B) Idoralar orasidagi rasmiy yozishmani yuritish C) Ilmiy tushunchalarga aniq ta'rif berish D) Faqat do'stlar orasidagi suhbatni ifodalash To'g'ri javob: A) Ijtimoiy voqealarni yoritib, kitobxonga ta'sir ko'rsatish ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 89 Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim 14. Betaraf so'z o'rnida qo'pol, dag'al so'z qo'llanishi qanday ataladi? A) paronimiya B) evfemizm C) disfemizm D) sinonimiya To'g'ri javob: C) disfemizm✔ 15. «Daraxtning ... sindi» gapidagi bo'sh joyga mos so'zni toping. A) shoxi B) shoyi C) sho'ri D) shohi To'g'ri javob: A) shoxi ✔ 16. Paronimlar qanday so'zlar? A) Shakli va ma'nosi bir xil so'zlar B) Talaffuzi yaqin, ma'nosi har xil so'zlar C) Ma'nosi yaqin, uslubi har xil so'zlar D) Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar To'g'ri javob: B) Talaffuzi yaqin, ma'nosi har xil so'zlar ✔ 17. Qaysi juftlikda antonim -siz qo'shimchasi yordamida hosil bo'lgan? A) aqlli – dono B) aqlli – zehnli C) aqlli – aqlsiz D) aql – fikr To'g'ri javob: C) aqlli – aqlsiz ✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 18. O'zi ham, nomi ham iste'moldan chiqqan narsa-tushunchani bildiruvchi so'zlar qanday ataladi? A) arxaizmlar B) dialektizmlar C) neologizmlar D) istorizmlar To'g'ri javob: D) istorizmlar ✔ 19. O'zbek tili leksikasi kelib chiqishiga ko'ra qanday qatlamlarga bo'linadi? A) O'z qatlam va o'zlashgan qatlam B) Adabiy va sheva qatlami C) Faol va nofaol qatlam D) Ilmiy va badiiy qatlam To'g'ri javob: A) O'z qatlam va o'zlashgan qatlam ✔ 20. Nofaol (passiv) qatlamga qaysi so'zlar kiradi? A) Faqat fe'llar B) Kundalik hayotda ko'p ishlatiladigan so'zlar C) Eskirgan so'zlar va hali ommalashmagan yangi so'zlar D) Faqat turkiy so'zlar To'g'ri javob: C) Eskirgan so'zlar va hali ommalashmagan yangi so'zlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 90 Bo'lim (BSB): Frazeologiya 21. «Ter to'kmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) astoydil mehnat qilmoq B) issiqdan qiynalmoq C) cho'milmoq D) kasal bo'lib qolmoq To'g'ri javob: A) astoydil mehnat qilmoq✔ 22. «Ilonning yog'ini yalagan» iborasi qanday kishiga nisbatan qo'llanadi? A) juda qo'rqoq kishiga B) juda kasal kishiga C) juda kuchli kishiga D) juda ayyor kishiga To'g'ri javob: D) juda ayyor kishiga ✔ 23. «Bosh qotirmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) chuqur o'ylamoq B) tez yugurmoq C) uxlab qolmoq D) boshi og'rimoq To'g'ri javob: A) chuqur o'ylamoq ✔ 24. «Ko'ngli bo'sh» iborasining ma'nosi qaysi? A) yumshoq ko'ngilli, ta'sirchan B) ochko'z C) mag'rur D) qo'rqoq To'g'ri javob: A) yumshoq ko'ngilli, ta'sirchan ✔ 25. «Uning ko'zi to'rt bo'ldi» gapida ibora qaysi gap bo'lagi vazifasida kelgan? A) ega B) kesim C) to'ldiruvchi D) hol To'g'ri javob: B) kesim ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 91 Ona tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi 1. So'zlarning to'g'ri talaffuzini ko'rsatuvchi lug'at qaysi? A) orfoepik lug'at B) izohli lug'at C) frazeologik lug'at D) etimologik lug'at To'g'ri javob: A) orfoepik lug'at✔ 2. So'zlarning kelib chiqishini izohlovchi lug'at qanday ataladi? A) sinonimlar lug'ati B) orfografik lug'at C) etimologik lug'at D) terminologik lug'at To'g'ri javob: C) etimologik lug'at ✔ 3. Qaysi birikmada «shirin» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan? A) shirin qovun B) shirin so'z C) shirin murabbo D) shirin choy To'g'ri javob: B) shirin so'z ✔ 4. Qaysi gapda «qanot» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan? A) Kaptar qanotini yoydi. B) Ota-ona — farzandning qanoti. C) Qushning qanoti singan edi. D) Burgutning qanotlari keng. To'g'ri javob: B) Ota-ona — farzandning qanoti. ✔ 5. «Choynak qaynadi» birikmasida qanday ko'chim bor? A) metonimiya B) sinekdoxa C) metafora D) vazifadoshlik To'g'ri javob: A) metonimiya ✔ Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat 6. Ilmiy uslubda terminlar qanday xususiyatga ega bo'lishi lozim? A) Emotsional bo'yoqqa ega bo'lishi B) Ko'chma ma'noli bo'lishi C) Bir ma'noli va aniq bo'lishi D) Shevaga xos bo'lishi To'g'ri javob: C) Bir ma'noli va aniq bo'lishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 92 7. So'z tanlash va so'zlarning uslubiy qo'llanishini uslubiyatning qaysi bo'limi o'rganadi? A) Sintaktik uslubiyat B) Fonetik uslubiyat C) Morfologik uslubiyat D) Leksik uslubiyat To'g'ri javob: D) Leksik uslubiyat✔ 8. Qaysi asar turi ilmiy uslubda yoziladi? A) dissertatsiya B) hikoya C) felyeton D) ariza To'g'ri javob: A) dissertatsiya ✔ 9. Qaysi uslub boshqa barcha uslublarning unsurlaridan badiiy maqsadda foydalana oladi? A) Ilmiy uslub B) Badiiy uslub C) Rasmiy-idoraviy uslub D) Publitsistik uslub To'g'ri javob: B) Badiiy uslub ✔ 10. Rasmiy-idoraviy uslub uchun qaysi xususiyat xos EMAS? A) Obrazli, ko'chma ma'noli ifodalar B) Fikrning aniq va lo'nda bayon qilinishi C) Qolip ibora va andozalarning qo'llanishi D) Muayyan shakl va rekvizitlarga rioya qilish To'g'ri javob: A) Obrazli, ko'chma ma'noli ifodalar ✔ Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim 11. «Amr» (buyruq) va «amir» (hukmdor) so'zlari qanday munosabatda? A) antonim B) paronim C) omonim D) sinonim To'g'ri javob: B) paronim ✔ 12. Qaysi qatorda sinonimlar berilgan? A) katta, kichik, o'rta, ulkan B) ot, eshak, tuya, sigir C) botir, qo'rqmas, jasur, dovyurak D) yaxshi, yomon, past, baland To'g'ri javob: C) botir, qo'rqmas, jasur, dovyurak ✔ 13. Qaysi juftlik omonimlarni tashkil etadi? A) yozuvchi – adib B) yozmoq – bitmoq C) yoz – qish D) yoz (fasl) – yoz (buyruq fe'li) To'g'ri javob: D) yoz (fasl) – yoz (buyruq fe'li) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 93 14. «Ko'zi ojiz» birikmasi qaysi so'zning evfemizmi? A) kar B) cho'loq C) ko'r D) soqov To'g'ri javob: C) ko'r✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 15. Qaysi so'z «xalq» ma'nosidagi arxaizm hisoblanadi? A) ulus B) aholi C) millat D) jamoa To'g'ri javob: A) ulus ✔ 16. Qaysi so'z tilshunoslik termini? A) gen B) integral C) fonema D) atom To'g'ri javob: C) fonema ✔ 17. Muayyan kasb egalari nutqida qo'llanadigan maxsus so'zlar qanday ataladi? A) professionalizmlar (kasb-hunar so'zlari) B) vulgarizmlar C) arxaizmlar D) dialektizmlar To'g'ri javob: A) professionalizmlar (kasb-hunar so'zlari) ✔ 18. Tilda yangi paydo bo'lgan so'zlar qanday ataladi? A) istorizmlar B) neologizmlar C) arxaizmlar D) dialektizmlar To'g'ri javob: B) neologizmlar ✔ 19. Ma'lum ijtimoiy guruh tor doirada qo'llaydigan, boshqalarga tushunarsiz so'zlar qanday ataladi? A) sinonimlar B) jargonlar C) terminlar D) neologizmlar To'g'ri javob: B) jargonlar ✔ 20. Qaysi so'z fors-tojik tilidan o'zlashgan? A) yurak B) dasturxon C) telefon D) ilm To'g'ri javob: B) dasturxon ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 94 21. Kundalik nutqda keng qo'llanadigan so'zlar qaysi qatlamni tashkil etadi? A) faol (aktiv) qatlam B) sheva qatlami C) nofaol (passiv) qatlam D) eskirgan qatlam To'g'ri javob: A) faol (aktiv) qatlam✔ Bo'lim (BSB): Frazeologiya 22. «Bir yoqadan bosh chiqarmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) kiyim tikmoq B) yashirinib olmoq C) janjallashib qolmoq D) hamjihat bo'lib ish ko'rmoq To'g'ri javob: D) hamjihat bo'lib ish ko'rmoq ✔ 23. «Qo'li ochiq» iborasi qanday kishiga nisbatan aytiladi? A) saxiy kishiga B) baxil kishiga C) qo'rqoq kishiga D) dangasa kishiga To'g'ri javob: A) saxiy kishiga ✔ 24. Muallifi ma'lum bo'lgan qisqa hikmatli so'z qanday ataladi? A) topishmoq B) aforizm C) matal D) maqol To'g'ri javob: B) aforizm ✔ 25. «Og'zidan bol tomadi» iborasi qanday ma'noni bildiradi? A) kam gapiradi B) ko'p ovqat yeydi C) shirin so'zli, yoqimli gapiradi D) yolg'on gapiradi To'g'ri javob: C) shirin so'zli, yoqimli gapiradi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 95 Ona tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi 1. Leksikologiya tilshunoslikning qaysi qismi? A) Tilning lug'at tarkibini o'rganuvchi bo'lim B) To'g'ri yozish qoidalarini o'rganuvchi bo'lim C) Nutq tovushlarini o'rganuvchi bo'lim D) Gap qurilishini o'rganuvchi bo'lim To'g'ri javob: A) Tilning lug'at tarkibini o'rganuvchi bo'lim✔ 2. So'zning grammatik ma'nosi nimani ifodalaydi? A) So'zning necha bo'g'indan iboratligini B) So'zning boshqa so'zlarga munosabatini (kelishik, son, shaxs) C) So'zning qaysi tildan o'zlashganini D) So'zning narsa haqidagi tushunchasini To'g'ri javob: B) So'zning boshqa so'zlarga munosabatini (kelishik, son, shaxs) ✔ 3. Qaysi gapda «til» so'zi «lison, nutq vositasi» ma'nosida qo'llangan? A) O'zbek tili — davlat tilimiz. B) Etikning tili yirtilibdi. C) Qo'ng'iroqning tili tebrandi. D) Issiq choydan tilim kuydi. To'g'ri javob: A) O'zbek tili — davlat tilimiz. ✔ 4. «Ishning boshida qiyin bo'ldi» gapida «bosh» so'zi qanday ma'noda? A) tana a'zosi B) rahbar, boshliq C) boshlanish, ibtido D) aql-idrok To'g'ri javob: C) boshlanish, ibtido ✔ Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat 5. Kundalik muloqotda, asosan og'zaki shaklda qo'llanadigan uslub qaysi? A) So'zlashuv uslubi B) Rasmiy-idoraviy uslub C) Ilmiy uslub D) Publitsistik uslub To'g'ri javob: A) So'zlashuv uslubi ✔ 6. «Vafot etdi, o'ldi, jon berdi, olamdan o'tdi» qatoridan qaysi biri rasmiy uslubga ko'proq mos? A) vafot etdi B) o'ldi C) olamdan o'tdi D) jon berdi To'g'ri javob: A) vafot etdi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 96 7. So'zlashuv uslubida qaysi gap turi ayniqsa ko'p uchraydi? A) Ko'p tarkibli ergashgan gaplar B) Murakkab qo'shma gaplar C) To'liqsiz gaplar D) Ajratilgan bo'lakli uzun gaplar To'g'ri javob: C) To'liqsiz gaplar✔ 8. Uslubiyat (stilistika) nimani o'rganadi? A) Nutq tovushlarining hosil bo'lishini B) So'zlarning kelib chiqish tarixini C) Til vositalaridan nutq maqsadi va vaziyatiga mos foydalanishni D) Gap bo'laklarining so'roqlarini To'g'ri javob: C) Til vositalaridan nutq maqsadi va vaziyatiga mos foydalanishni ✔ 9. Ilmiy bilimni keng kitobxonlarga sodda va tushunarli tilda yetkazuvchi uslub ko'rinishi qanday ataladi? A) Oddiy so'zlashuv uslubi B) Ilmiy-ommabop uslub C) Rasmiy-diplomatik uslub D) She'riy nutq To'g'ri javob: B) Ilmiy-ommabop uslub ✔ Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim 10. Qaysi so'z salbiy emotsional bo'yoqqa ega? A) chehra B) jamol C) yuz D) bashara To'g'ri javob: D) bashara ✔ 11. «Abadiy – boqiy» so'zlari qanday munosabatda? A) omonim B) antonim C) paronim D) sinonim To'g'ri javob: D) sinonim ✔ 12. Omonimlar asosida qurilgan, so'z o'yiniga asoslangan to'rt misrali she'riy janr qaysi? A) g'azal B) qasida C) tuyuq D) masnaviy To'g'ri javob: C) tuyuq ✔ 13. Omonimlar qanday so'zlar? A) Shakli har xil, ma'nosi yaqin so'zlar B) Shakli bir xil, ma'nolari o'zaro bog'lanmagan so'zlar C) Bir o'zakdan yasalgan so'zlar D) Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar To'g'ri javob: B) Shakli bir xil, ma'nolari o'zaro bog'lanmagan so'zlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 97 14. Qaysi juftlik paronimlarni tashkil etadi? A) tez – shoshqin B) yaxshi – yomon C) katta – ulkan D) asr – asir To'g'ri javob: D) asr – asir✔ 15. Qo'pol yoki noxush so'z o'rnida yumshoqroq ifoda qo'llash qanday ataladi? A) neologizm B) evfemizm C) arxaizm D) disfemizm To'g'ri javob: B) evfemizm ✔ 16. Qaysi so'z «ko'z» so'zining kitobiy-badiiy sinonimi? A) qosh B) yonoq C) kiprik D) chashm To'g'ri javob: D) chashm ✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 17. Qaysi so'z arab tilidan o'zlashgan? A) maktab B) kompyuter C) osmon D) qo'l To'g'ri javob: A) maktab ✔ 18. Eskirgan so'zlar qanday turlarga bo'linadi? A) dialektizm va jargon B) sinonim va antonim C) arxaizm va istorizm D) neologizm va termin To'g'ri javob: C) arxaizm va istorizm ✔ 19. Faqat ma'lum hudud aholisi nutqida qo'llanadigan so'zlar qanday ataladi? A) baynalmilal so'zlar B) dialektizmlar C) terminlar D) neologizmlar To'g'ri javob: B) dialektizmlar ✔ 20. Tutuq belgisi bilan yoziladigan «ta'lim», «ma'no», «sa'y» kabi so'zlarning ko'pchiligi qaysi tildan o'zlashgan? A) ingliz tilidan B) arab tilidan C) rus tilidan D) xitoy tilidan To'g'ri javob: B) arab tilidan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 98 21. Qaysi so'z rus tili orqali o'zlashgan? A) gul B) kitob C) bola D) teatr To'g'ri javob: D) teatr✔ Bo'lim (BSB): Frazeologiya 22. «Burnini osmonga ko'tarmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) xafa bo'lmoq B) yig'lamoq C) aksirmoq D) kibrlanmoq, gerdaymoq To'g'ri javob: D) kibrlanmoq, gerdaymoq ✔ 23. «Qovun tushirmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) hosil yig'ib olmoq B) mehmon kutmoq C) xursand bo'lmoq D) nojo'ya ish qilib, xatoga yo'l qo'ymoq To'g'ri javob: D) nojo'ya ish qilib, xatoga yo'l qo'ymoq ✔ 24. «Ko'zi to'rt bo'lmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) intizor bo'lib kutmoq B) qattiq qo'rqmoq C) uyalib qolmoq D) juda sevinmoq To'g'ri javob: A) intizor bo'lib kutmoq ✔ 25. «Juda qisqa vaqtda» ma'nosini beruvchi iborani toping. A) ko'z ochib yumguncha B) tuyaning dumi yerga tekkanda C) qulog'i ding bo'ldi D) og'zidan bol tomadi To'g'ri javob: A) ko'z ochib yumguncha ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 99 Ona tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi 1. «Navoiyni sevib o'qiyman» gapida qanday ko'chim bor? A) sinekdoxa (qism butun o'rnida) B) vazifadoshlik (vazifa asosida) C) metafora (o'xshatish asosida) D) metonimiya (muallif nomi asar o'rnida) To'g'ri javob: D) metonimiya (muallif nomi asar o'rnida)✔ 2. Narsa va hodisalar orasidagi aloqadorlik asosida nom ko'chishi qanday ataladi? A) antonimiya B) metonimiya C) metafora D) vazifadoshlik To'g'ri javob: B) metonimiya ✔ 3. «Podada yuz bosh qoramol bor» gapida «bosh» so'zi qanday ko'chim asosida qo'llangan? A) metafora B) omonimiya C) metonimiya D) sinekdoxa To'g'ri javob: D) sinekdoxa ✔ 4. Qaysi birikmada «oltin» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan? A) oltin uzuk B) oltin tanga C) oltin koni D) oltin qo'llar To'g'ri javob: D) oltin qo'llar ✔ 5. Vazifa (funksiya) o'xshashligi asosida nom ko'chishi qanday ataladi? A) metafora B) metonimiya C) vazifadoshlik D) sinekdoxa To'g'ri javob: C) vazifadoshlik ✔ 6. Ko'p ma'noli so'zning boshqa ma'nolariga asos bo'lgan dastlabki ma'nosi qanday ataladi? A) grammatik ma'no B) bosh (o'z) ma'no C) ko'chma ma'no D) hosila ma'no To'g'ri javob: B) bosh (o'z) ma'no ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 100 7. «Butun qishloq to'yga keldi» gapida qaysi ko'chim turi qo'llangan? A) vazifadoshlik B) metonimiya C) metafora D) sinekdoxa To'g'ri javob: B) metonimiya✔ 8. So'zlarning ma'nosini izohlab beruvchi lug'at qanday ataladi? A) orfoepik lug'at B) tarjima lug'ati C) izohli lug'at D) imlo lug'ati To'g'ri javob: C) izohli lug'at ✔ Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat 9. So'zlashuv uslubiga xos BO'LMAGAN belgini aniqlang. A) Terminlar va murakkab qo'shma gaplarning ko'pligi B) Erkalash qo'shimchalarining qo'llanishi C) Imo-ishora va ohangning faol ishtiroki D) To'liqsiz gaplarning ko'p qo'llanishi To'g'ri javob: A) Terminlar va murakkab qo'shma gaplarning ko'pligi ✔ 10. «Fotosintez — yashil o'simliklarda yorug'lik energiyasi hisobiga organik moddalar hosil bo'lish jarayoni.» Bu gap qaysi uslubga mansub? A) Badiiy uslubga B) So'zlashuv uslubiga C) Ilmiy uslubga D) Rasmiy-idoraviy uslubga To'g'ri javob: C) Ilmiy uslubga ✔ 11. Qonun, buyruq, ariza va ma'lumotnomalar qaysi uslubda yoziladi? A) So'zlashuv uslubida B) Rasmiy-idoraviy uslubda C) Badiiy uslubda D) Publitsistik uslubda To'g'ri javob: B) Rasmiy-idoraviy uslubda ✔ 12. «Ha, oshna, qalaysan? Kecha qayoqlarda yurding?» Bu parcha qaysi uslubga xos? A) Rasmiy-idoraviy uslubga B) Ilmiy uslubga C) So'zlashuv uslubiga D) Publitsistik uslubga To'g'ri javob: C) So'zlashuv uslubiga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 101 Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim 13. Yozilishi bir xil, urg'usi va ma'nosi har xil bo'lgan so'zlar («atlas» — xarita, «atlas» — mato) qanday ataladi? A) paronimlar B) sinonimlar C) omofonlar D) omograflar To'g'ri javob: D) omograflar✔ 14. Antonimlar qanday so'zlar? A) Shakli bir xil so'zlar B) Ma'nosi yaqin so'zlar C) Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar D) Talaffuzi yaqin so'zlar To'g'ri javob: C) Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar ✔ 15. Qaysi maqolda antonimlar qo'llangan? A) Yaxshidan ot qoladi, yomondan — dog'. B) Bilim — bitmas xazina. C) Odobning boshi — til. D) Til — dil kaliti. To'g'ri javob: A) Yaxshidan ot qoladi, yomondan — dog'. ✔ 16. Badiiy adabiyotda antonimlarni zidlash asosida qo'llash san'ati qanday ataladi? A) mubolag'a B) tashbeh C) tajnis D) tazod To'g'ri javob: D) tazod ✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 17. «-xona, -kor, -dor, -zor» qo'shimchalari qaysi tildan o'zlashgan? A) fors-tojik tilidan B) arab tilidan C) mo'g'ul tilidan D) rus tilidan To'g'ri javob: A) fors-tojik tilidan ✔ 18. Qo'pol, haqoratli so'zlar qanday ataladi? A) evfemizmlar B) professionalizmlar C) vulgarizmlar D) istorizmlar To'g'ri javob: C) vulgarizmlar ✔ 19. Qaysi so'z o'z qatlamga (turkiy so'zlarga) mansub? A) avtobus B) kitob C) daraxt D) tog' To'g'ri javob: D) tog' ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 102 Bo'lim (BSB): Frazeologiya 20. Maqolning frazeologizmdan asosiy farqi nimada? A) Maqol ko'chma ma'noga ega bo'lmaydi B) Maqolning muallifi doim ma'lum bo'ladi C) Maqol faqat ikki so'zdan iborat bo'ladi D) Maqol tugal fikr bildiruvchi gap shaklida bo'ladi To'g'ri javob: D) Maqol tugal fikr bildiruvchi gap shaklida bo'ladi✔ 21. «Tepa sochi tikka bo'lmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) uyqusi kelmoq B) sochini oldirmoq C) qattiq sevinmoq D) qattiq g'azablanmoq To'g'ri javob: D) qattiq g'azablanmoq ✔ 22. Frazeologizm tarkibidagi so'zlarni boshqa so'zlar bilan erkin almashtirish mumkinmi? A) Odatda mumkin emas, tarkibi turg'un bo'ladi B) Ixtiyoriy almashtirish mumkin C) Faqat fe'l qismini almashtirish mumkin D) Faqat ot qismini almashtirish mumkin To'g'ri javob: A) Odatda mumkin emas, tarkibi turg'un bo'ladi ✔ 23. «Chumchuq so'ysa qoni chiqmaydigan» iborasi qanday kishini tavsiflaydi? A) juda ochko'z kishini B) juda yuvosh, beozor kishini C) juda epchil kishini D) juda baxil kishini To'g'ri javob: B) juda yuvosh, beozor kishini ✔ 24. «Tarvuzi qo'ltig'idan tushmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) umidi puchga chiqib, hafsalasi pir bo'lmoq B) bozordan tarvuz olmoq C) juda xursand bo'lmoq D) qattiq charchamoq To'g'ri javob: A) umidi puchga chiqib, hafsalasi pir bo'lmoq ✔ 25. «Qulog'i ding bo'lmoq» iborasining ma'nosi qaysi? A) qo'rqib ketmoq B) diqqat bilan tinglamoq C) uxlab qolmoq D) kar bo'lib qolmoq To'g'ri javob: B) diqqat bilan tinglamoq ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 103 Ona tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi 1. Qaysi birikmada metafora asosida ko'chma ma'no hosil bo'lgan? A) tog'ning etagi B) baland tog' C) oq kitob D) toza havo To'g'ri javob: A) tog'ning etagi✔ 2. «Kitoblarimizni» so'zining leksik ma'no ifodalovchi qismi qaysi? A) kitob B) -ni C) kitoblar D) -imiz To'g'ri javob: A) kitob ✔ Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat 3. Qaysi janr publitsistik uslubga mansub? A) bayonnoma B) ishonchnoma C) tilxat D) ocherk To'g'ri javob: D) ocherk ✔ 4. Nutq uslublari asosan qaysi mezonga ko'ra farqlanadi? A) So'zlarning bo'g'in soniga ko'ra B) Gapdagi so'zlar soniga ko'ra C) Tovushlarning jarangliligiga ko'ra D) Qo'llanish doirasi va nutq maqsadiga ko'ra To'g'ri javob: D) Qo'llanish doirasi va nutq maqsadiga ko'ra ✔ 5. Rasmiy hujjatda qaysi so'zning qo'llanishi uslubiy jihatdan noo'rin? A) iltimos B) oshna C) ma'lum qilaman D) ruxsat To'g'ri javob: B) oshna ✔ 6. «Yuz, bet, chehra, ruxsor, bashara» qatoridagi uslubiy betaraf so'z qaysi? A) ruxsor B) chehra C) bashara D) yuz To'g'ri javob: D) yuz ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 104 Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim 7. Omonimni ko'p ma'noli so'zdan qanday farqlash mumkin? A) Omonim ma'nolari o'zaro bog'lanmagan bo'ladi B) Omonimlar qarama-qarshi ma'noli bo'ladi C) Omonimlar faqat fe'l bo'ladi D) Omonimlarning yozilishi har xil bo'ladi To'g'ri javob: A) Omonim ma'nolari o'zaro bog'lanmagan bo'ladi✔ 8. «Kirmoq – chiqmoq» so'zlari qanday munosabatda? A) sinonim B) omonim C) antonim D) paronim To'g'ri javob: C) antonim ✔ 9. «Chiroyli, go'zal, ko'hlik, suluv» sinonimik qatoridagi bosh (dominanta) so'z qaysi? A) ko'hlik B) go'zal C) suluv D) chiroyli To'g'ri javob: D) chiroyli ✔ 10. «Bog'da tok o'sdi. Simdan tok o'tdi.» gaplaridagi «tok» so'zlari qanday munosabatda? A) paronim B) antonim C) omonim D) sinonim To'g'ri javob: C) omonim ✔ 11. Sinonimlar qanday so'zlar? A) Shakli bir xil, ma'nosi har xil so'zlar B) Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar C) Talaffuzi o'xshash, ma'nosi har xil so'zlar D) Shakli har xil, ma'nosi yaqin so'zlar To'g'ri javob: D) Shakli har xil, ma'nosi yaqin so'zlar ✔ 12. Qaysi juftlik antonimlarni tashkil etadi? A) issiq – qaynoq B) issiq – sovuq C) issiq – iliq D) sovuq – salqin To'g'ri javob: B) issiq – sovuq ✔ Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari 13. Boshqa til so'zining qismlarini so'zma-so'z tarjima qilish yo'li bilan hosil qilingan so'z qanday ataladi? A) vulgarizm B) kalka C) dialektizm D) arxaizm To'g'ri javob: B) kalka ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 105 14. Ko'p tillarda shakli va ma'nosi bir xil qo'llanadigan so'zlar («demokratiya», «telefon») qanday ataladi? A) dialektal so'zlar B) baynalmilal so'zlar C) arxaik so'zlar D) jargon so'zlar To'g'ri javob: B) baynalmilal so'zlar✔ 15. Muayyan fan yoki soha tushunchasini aniq ifodalovchi so'z qanday ataladi? A) dialektizm B) jargon C) arxaizm D) termin To'g'ri javob: D) termin ✔ 16. Qaysi so'z istorizm (tarixiy so'z) hisoblanadi? A) shifokor B) haydovchi C) mingboshi D) muhandis To'g'ri javob: C) mingboshi ✔ 17. Badiiy asarda sheva so'zlari qanday maqsadda qo'llanadi? A) Imlo qoidalarini o'rgatish uchun B) Ilmiy aniqlikni oshirish uchun C) Matnni rasmiylashtirish uchun D) Personaj nutqini individuallashtirish va mahalliy koloritni berish uchun To'g'ri javob: D) Personaj nutqini individuallashtirish va mahalliy koloritni berish uchun ✔ 18. Qaysi qatordagi so'zlar o'z qatlamga mansub? A) ota, ona, bola, qo'l B) avtobus, teatr, stol, gazeta C) kitob, qalam, maktab, ilm D) daraxt, gul, bog', dasturxon To'g'ri javob: A) ota, ona, bola, qo'l ✔ 19. Narsa-tushuncha hozir ham mavjud bo'lib, uning eski nomi boshqa so'z bilan almashgan bo'lsa, eski nom qanday ataladi? A) neologizm B) istorizm C) arxaizm D) termin To'g'ri javob: C) arxaizm ✔ Bo'lim (BSB): Frazeologiya 20. «Yuragi tosh» iborasi qanday kishini tavsiflaydi? A) jasur kishini B) sabrli kishini C) kasalmand kishini D) berahm kishini To'g'ri javob: D) berahm kishini ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 106 21. «Qo'li egri» iborasi qanday ma'noni bildiradi? A) chapaqay B) saxiy C) mohir usta D) o'g'ri To'g'ri javob: D) o'g'ri✔ 22. Qaysi birikma frazeologizm hisoblanadi? A) og'zi qulog'ida B) baland uy C) yangi kitob D) katta xona To'g'ri javob: A) og'zi qulog'ida ✔ 23. «Yuragi orqasiga tortib ketdi» iborasining ma'nosi qaysi? A) qattiq qo'rqdi B) och qoldi C) juda sevindi D) qattiq charchadi To'g'ri javob: A) qattiq qo'rqdi ✔ 24. Frazeologizm (ibora) deb nimaga aytiladi? A) Erkin tuzilgan har qanday so'z birikmasiga B) Ikki sodda gapdan iborat qo'shma gapga C) Ma'no jihatdan bir butun, ko'chma ma'noli turg'un birikmaga D) Bir o'zakdan yasalgan so'zlar qatoriga To'g'ri javob: C) Ma'no jihatdan bir butun, ko'chma ma'noli turg'un birikmaga ✔ 25. Iboralar va ularning ma'nolari jamlangan lug'at qanday ataladi? A) orfografik lug'at B) orfoepik lug'at C) terminologik lug'at D) frazeologik lug'at To'g'ri javob: D) frazeologik lug'at ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 107 Ona tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh 1. Qaysi gapda sifat otlashgan? A) Yaxshi kitob o'qidim. B) Bugun havo yaxshi. C) U yaxshi o'qiydi. D) Yaxshilar ko'paysin. To'g'ri javob: D) Yaxshilar ko'paysin.✔ 2. O'rin-payt kelishigining qo'shimchasi qaysi? A) -dan B) -da C) -ga D) -ning To'g'ri javob: B) -da ✔ 3. «Beshinchi» so'zi sonning qaysi turiga kiradi? A) miqdor son B) jamlovchi son C) chamalama son D) tartib son To'g'ri javob: D) tartib son ✔ 4. Qaysi so'z orttirma darajadagi sifat? A) qip-qizil B) qizilroq C) qizil D) qizg'ish To'g'ri javob: A) qip-qizil ✔ 5. O'zbek tilida nechta kelishik bor? A) 4 ta B) 7 ta C) 6 ta D) 5 ta To'g'ri javob: C) 6 ta ✔ Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 6. Qaysi so'z yasama sifat? A) mehnatda B) mehnatni C) mehnatkash D) mehnat To'g'ri javob: C) mehnatkash ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 108 7. Qaysi so'z takroriy so'z? A) katta-katta B) katta-kichik C) kattalik D) kattakon To'g'ri javob: A) katta-katta✔ Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar 8. Qaysi so'z yuklama? A) faqat B) bilan C) lekin D) ofarin To'g'ri javob: A) faqat ✔ 9. Qaysi so'z biriktiruv bog'lovchisi? A) lekin B) va C) yoki D) chunki To'g'ri javob: B) va ✔ 10. «Yalt-yult» so'zi taqlid so'zlarning qaysi turiga kiradi? A) juft ot B) obrazga taqlid C) tovushga taqlid D) undov so'z To'g'ri javob: B) obrazga taqlid ✔ Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari 11. «Kulishdi» fe'li qaysi nisbatda? A) majhul nisbat B) orttirma nisbat C) birgalik nisbat D) aniq nisbat To'g'ri javob: C) birgalik nisbat ✔ 12. Qaysi so'z to'liqsiz fe'l? A) kelsa B) yozdi C) borgan D) ekan To'g'ri javob: D) ekan ✔ 13. Qaysi fe'l bo'lishsiz shaklda? A) kelib B) keldi C) kelsa D) kelmadi To'g'ri javob: D) kelmadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 109 14. «Boraylik» fe'li qaysi maylda? A) o'tgan zamon B) shart mayli C) xabar mayli D) buyruq-istak mayli To'g'ri javob: D) buyruq-istak mayli✔ 15. «Yuvindi» fe'li qaysi nisbatda? A) orttirma nisbat B) o'zlik nisbat C) birgalik nisbat D) majhul nisbat To'g'ri javob: B) o'zlik nisbat ✔ 16. «Boradi» fe'li qaysi zamon shaklida? A) o'tgan zamon B) uzoq o'tgan zamon C) hozirgi zamon davom fe'li D) hozirgi-kelasi zamon To'g'ri javob: D) hozirgi-kelasi zamon ✔ 17. Qaysi fe'l o'timsiz fe'l? A) uxlamoq B) yozmoq C) olmoq D) ko'rmoq To'g'ri javob: A) uxlamoq ✔ 18. «O'qiyapti» fe'li qaysi zamonni bildiradi? A) o'tgan zamon B) uzoq o'tgan zamon C) kelasi zamon D) hozirgi zamon (davom) To'g'ri javob: D) hozirgi zamon (davom) ✔ Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat 19. Qaysi so'zda erkalash ma'nosi ifodalangan? A) bolajon B) bolalik C) bolalar D) bolaga To'g'ri javob: A) bolajon ✔ 20. Ilmiy matnda bajaruvchini ko'rsatmay ifodalash uchun («Tajriba o'tkazildi») fe'lning qaysi nisbati qo'llanadi? A) orttirma nisbat B) majhul nisbat C) o'zlik nisbat D) birgalik nisbat To'g'ri javob: B) majhul nisbat ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 110 21. Qaysi birikmada ortiqcha shakl (pleonazm) qo'llangan? A) eng katta B) eng kattaroq C) juda katta D) kattaroq To'g'ri javob: B) eng kattaroq✔ 22. Ilmiy matnda muallifning o'zi haqida «biz» olmoshini qo'llashi qanday ma'no beradi? A) kesatiq B) hurmatsizlik C) ko'plik D) kamtarlik (muallif «biz»i) To'g'ri javob: D) kamtarlik (muallif «biz»i) ✔ 23. «Birgina» so'zida «-gina» qo'shimchasi qanday ma'no beradi? A) ko'plik B) chegaralash (faqat) C) inkor D) so'roq To'g'ri javob: B) chegaralash (faqat) ✔ 24. Qaysi so'zda kichraytirish qo'shimchasi qo'llangan? A) ruscha B) qopcha C) o'zbekcha D) mardona To'g'ri javob: B) qopcha ✔ 25. «Kitob o'qidim» va «Kitobni o'qidim» gaplarining farqi nimada? A) «-ni» qo'shimchasi ko'plikni bildiradi B) Birinchi gap grammatik jihatdan xato C) «-ni» qo'shimchasi narsaning aniq, ma'lumligini bildiradi D) «-ni» qo'shimchasi o'tgan zamonni bildiradi To'g'ri javob: C) «-ni» qo'shimchasi narsaning aniq, ma'lumligini bildiradi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 111 Ona tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh 1. Qaysi so'z gumon olmoshi? A) allakim B) hech kim C) kim D) har kim To'g'ri javob: A) allakim✔ 2. Qaysi so'z atoqli ot? A) shahar B) daryo C) Amudaryo D) tog' To'g'ri javob: C) Amudaryo ✔ 3. «Achchiq» sifati qanday belgini bildiradi? A) shakl-ko'rinish belgisini B) rang-tus belgisini C) hajm-o'lchov belgisini D) maza-ta'm belgisini To'g'ri javob: D) maza-ta'm belgisini ✔ 4. «Kattaroq» so'zi sifatning qaysi darajasida? A) orttirma daraja B) qiyosiy daraja C) ozaytirma daraja D) oddiy daraja To'g'ri javob: B) qiyosiy daraja ✔ 5. Ot so'z turkumi qanday so'roqlarga javob beradi? A) kim? nima? qayer? B) qanday? qanaqa? C) nima qildi? nima qilyapti? D) qancha? nechanchi? To'g'ri javob: A) kim? nima? qayer? ✔ Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 6. Yangi leksik ma'noli so'z hosil qiluvchi qo'shimcha qanday ataladi? A) egalik qo'shimchasi B) kelishik qo'shimchasi C) shakl yasovchi qo'shimcha D) so'z yasovchi qo'shimcha To'g'ri javob: D) so'z yasovchi qo'shimcha ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 112 7. Qaysi so'z qisqartma so'z? A) ota-ona B) toshbaqa C) BMT D) ko'ylak To'g'ri javob: C) BMT✔ 8. Qaysi qo'shimcha fe'ldan ot (qurol nomi) yasaydi? A) -gich B) -siz C) -li D) -lar To'g'ri javob: A) -gich ✔ 9. So'zning leksik ma'no anglatuvchi, boshqa qismlarga bo'linmaydigan qismi qanday ataladi? A) o'zak B) negiz C) bo'g'in D) qo'shimcha To'g'ri javob: A) o'zak ✔ 10. «Ishchanlik» so'zida nechta so'z yasovchi qo'shimcha bor? A) 2 ta B) 3 ta C) 4 ta D) 1 ta To'g'ri javob: A) 2 ta ✔ 11. «Gulzor» so'zi qaysi usulda yasalgan? A) takrorlash usulida B) affiksatsiya (qo'shimcha qo'shish) usulida C) kompozitsiya (so'z qo'shish) usulida D) qisqartirish usulida To'g'ri javob: B) affiksatsiya (qo'shimcha qo'shish) usulida ✔ Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar 12. Qaysi gapda «keyin» so'zi ko'makchi vazifasida kelgan? A) Avval o'yla, keyin so'yla. B) Darsdan keyin kutubxonaga bordik. C) Keyin gaplashamiz. D) U keyin keldi. To'g'ri javob: B) Darsdan keyin kutubxonaga bordik. ✔ 13. Qaysi so'z zidlov bog'lovchisi? A) va B) agar C) ammo D) yoki To'g'ri javob: C) ammo ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 113 14. Qaysi so'z maqsad ravishi? A) tez B) ertalab C) ataylab D) oz To'g'ri javob: C) ataylab✔ 15. Qaysi bog'lovchi ayiruv bog'lovchisi? A) chunki B) goh... goh C) lekin D) ham... ham To'g'ri javob: B) goh... goh ✔ Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari 16. «Yozdirdi» fe'li qaysi nisbatda? A) orttirma nisbat B) o'zlik nisbat C) birgalik nisbat D) majhul nisbat To'g'ri javob: A) orttirma nisbat ✔ 17. «Kelgan edi» fe'li qaysi zamonni bildiradi? A) kelasi zamon B) hozirgi-kelasi zamon C) o'tgan zamon D) hozirgi zamon To'g'ri javob: C) o'tgan zamon ✔ 18. «Ko'rgach» so'zi fe'lning qaysi shakli? A) harakat nomi B) sifatdosh C) shart mayli D) ravishdosh To'g'ri javob: D) ravishdosh ✔ 19. «Kelayotgan mehmon» birikmasidagi «kelayotgan» so'zi qaysi fe'l shakli? A) buyruq mayli B) sifatdosh C) ravishdosh D) harakat nomi To'g'ri javob: B) sifatdosh ✔ Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat 20. Hikoyada o'tgan voqea hozirgi zamon fe'li bilan berilsa, qanday uslubiy samara beradi? A) Voqea kelajakda bo'lishi bildiriladi B) Gumon ma'nosi kuchayadi C) Voqea ko'z oldida bo'layotgandek jonli tasvirlanadi D) Matn rasmiy tus oladi To'g'ri javob: C) Voqea ko'z oldida bo'layotgandek jonli tasvirlanadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 114 21. Qaysi gapda ega va kesim shaxs-sonda moslashmagan? A) Biz kinoga bordik. B) Ular kinoga bordilar. C) Sen kinoga bording. D) Men va ukam kinoga bordim. To'g'ri javob: D) Men va ukam kinoga bordim.✔ 22. «-dir» kesimlik qo'shimchasi («Suv — suyuqlikdir») ko'proq qaysi uslubda qo'llanadi? A) so'zlashuv uslubida B) oddiy og'zaki nutqda C) sheva nutqida D) ilmiy uslubda To'g'ri javob: D) ilmiy uslubda ✔ 23. «Onajonim» so'zida qanday qo'shimchalar bor? A) ko'plik va kelishik qo'shimchalari B) kichraytirish va ko'plik qo'shimchalari C) egalik va kelishik qo'shimchalari D) erkalash va egalik qo'shimchalari To'g'ri javob: D) erkalash va egalik qo'shimchalari ✔ 24. «Ukajonim», «qizaloq», «qo'zichoq» kabi so'zlar ko'proq qaysi uslubda uchraydi? A) rasmiy-idoraviy uslubda B) so'zlashuv va badiiy uslubda C) ilmiy uslubda D) qonun matnlarida To'g'ri javob: B) so'zlashuv va badiiy uslubda ✔ 25. Qaysi gapda «-lar» qo'shimchasi taxmin (chamalash) ma'nosida qo'llangan? A) Mehmonlar dasturxon atrofiga o'tirishdi. B) Bolalar mehmonlarni kutib olishdi. C) Gullar vazaga solindi. D) Mehmonlar soat beshlarda keldi. To'g'ri javob: D) Mehmonlar soat beshlarda keldi. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 115 Ona tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh 1. Qaysi so'z belgilash olmoshi? A) nima B) hech nima C) allanima D) har kim To'g'ri javob: D) har kim✔ 2. Tushum kelishigi qaysi so'roqlarga javob beradi? A) kimga? nimaga? B) kimda? nimada? C) kimning? nimaning? D) kimni? nimani? To'g'ri javob: D) kimni? nimani? ✔ 3. Chiqish kelishigining qo'shimchasi qaysi? A) -dan B) -ga C) -da D) -ni To'g'ri javob: A) -dan ✔ 4. Arab raqami bilan yozilgan tartib son qaysi qatorda to'g'ri berilgan? A) 5-sinf B) 5-chi sinf C) 5-inchi sinf D) V-inchi sinf To'g'ri javob: A) 5-sinf ✔ 5. Qaratqich kelishigining qo'shimchasi qaysi? A) -ga B) -ning C) -ni D) -dan To'g'ri javob: B) -ning ✔ 6. Qaysi so'z mavhum ot? A) baxt B) kitob C) stol D) daraxt To'g'ri javob: A) baxt ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 116 7. «Hech kim» so'zi olmoshning qaysi turiga kiradi? A) bo'lishsizlik olmoshi B) so'roq olmoshi C) belgilash olmoshi D) gumon olmoshi To'g'ri javob: A) bo'lishsizlik olmoshi✔ Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 8. Qaysi qo'shimcha otdan fe'l yasaydi? A) -li B) -la C) -chi D) -dosh To'g'ri javob: B) -la ✔ 9. Qaysi so'zda so'z yasovchi qo'shimcha bor? A) kitoblar B) maktabga C) paxtakor D) o'qidi To'g'ri javob: C) paxtakor ✔ 10. Qaysi so'z tub so'z? A) qalam B) qalamkash C) qalamdon D) qalamtarosh To'g'ri javob: A) qalam ✔ Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar 11. «Hatto» yuklamasi qanday ma'noni ifodalaydi? A) kuchaytirish, ta'kid B) inkor C) so'roq D) gumon To'g'ri javob: A) kuchaytirish, ta'kid ✔ 12. Qaysi so'z taqlid so'z? A) taq-tuq B) ota-ona C) tez-tez D) katta-katta To'g'ri javob: A) taq-tuq ✔ 13. Qaysi so'z ko'makchi? A) uchun B) voy C) ham D) va To'g'ri javob: A) uchun ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 117 14. Qaysi so'z daraja-miqdor ravishi? A) ichkari B) ko'p C) yayov D) kech To'g'ri javob: B) ko'p✔ 15. Qaysi so'z payt ravishi? A) ko'p B) atayin C) tez D) kecha To'g'ri javob: D) kecha ✔ 16. «Keyin» ko'makchisi o'zidan oldingi otning qaysi kelishikda bo'lishini talab qiladi? A) chiqish kelishigi B) tushum kelishigi C) jo'nalish kelishigi D) qaratqich kelishigi To'g'ri javob: A) chiqish kelishigi ✔ 17. Undov so'zlar odatda gapda qanday vazifa bajaradi? A) aniqlovchi vazifasida keladi B) ega vazifasida keladi C) his-hayajonni ifodalaydi, gap bo'lagi bo'lmaydi D) vositasiz to'ldiruvchi bo'ladi To'g'ri javob: C) his-hayajonni ifodalaydi, gap bo'lagi bo'lmaydi ✔ 18. Qaysi so'z undov? A) sari B) ammo C) kabi D) voy To'g'ri javob: D) voy ✔ Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari 19. Qaysi fe'l o'timli fe'l? A) kulmoq B) uxlamoq C) yugurmoq D) o'qimoq To'g'ri javob: D) o'qimoq ✔ 20. Fe'lning bo'lishsizlik qo'shimchasi qaysi? A) -gan B) -sin C) -ma D) -mi To'g'ri javob: C) -ma ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 118 21. «O'qisang» fe'li qaysi maylda? A) xabar mayli B) buyruq-istak mayli C) maqsad mayli D) shart mayli To'g'ri javob: D) shart mayli✔ Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat 22. «Vatanni sevmaslik mumkinmi?» gapi qanday gap? A) ritorik so'roq gap B) buyruq gap C) javob kutiladigan oddiy so'roq gap D) his-hayajonsiz darak gap To'g'ri javob: A) ritorik so'roq gap ✔ 23. Kattalarga murojaat qilishda qaysi shakl odob me'yoriga mos? A) Siz kelasizmi? B) Sen kelasanmi? C) Siz kelasanmi? D) Sen kelasizmi? To'g'ri javob: A) Siz kelasizmi? ✔ 24. «Katta-katta olmalar» birikmasida sifatning takrorlanishi qanday ma'no beradi? A) belgining ozligi B) belgining kuchayishi va ko'plik C) so'roq ma'nosi D) inkor ma'nosi To'g'ri javob: B) belgining kuchayishi va ko'plik ✔ 25. Qaysi gapda «-lar» qo'shimchasi hurmat ma'nosini ifodalaydi? A) Daraxtlar gulladi. B) Dadamlar ishdan qaytdilar. C) Bolalar hovlida o'ynayapti. D) Kitoblar javonda turibdi. To'g'ri javob: B) Dadamlar ishdan qaytdilar. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 119 Ona tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh 1. Qaysi so'z nisbiy sifat? A) kuzgi B) katta C) qizil D) shirin To'g'ri javob: A) kuzgi✔ 2. Qaysi so'z ko'rsatish olmoshi? A) o'z B) shu C) kim D) siz To'g'ri javob: B) shu ✔ 3. Qaysi so'z chamalama son? A) o'nala B) o'nlab C) o'ninchi D) o'ntadan To'g'ri javob: B) o'nlab ✔ 4. Qaysi so'z taqsim son? A) ikkitadan B) ikkovlon C) ikki D) ikkinchi To'g'ri javob: A) ikkitadan ✔ 5. «Kitobimiz» so'zidagi egalik qo'shimchasi qaysi shaxs va sonni bildiradi? A) I shaxs ko'plik B) I shaxs birlik C) II shaxs ko'plik D) III shaxs birlik To'g'ri javob: A) I shaxs ko'plik ✔ 6. Qaysi so'z o'zlik olmoshi? A) o'z B) bu C) men D) kim To'g'ri javob: A) o'z ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 120 Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 7. Qaysi so'zda «-ma» qo'shimchasi fe'ldan ot yasagan? A) qovurma B) kelma C) qovurmasin D) o'qima To'g'ri javob: A) qovurma✔ 8. «Kitoblarimizdan» so'zida nechta qo'shimcha bor? A) 3 ta B) 5 ta C) 2 ta D) 4 ta To'g'ri javob: A) 3 ta ✔ 9. «O'quvchilarga» so'zining o'zagi qaysi? A) o'quvchilar B) o'qi C) o'quvchi D) o'quv To'g'ri javob: B) o'qi ✔ 10. Qaysi qo'shimcha shakl yasovchi hisoblanadi? A) -chi B) -zor C) -kor D) -roq To'g'ri javob: D) -roq ✔ 11. «-zor» qo'shimchasi (gulzor, olmazor) qanday ma'no hosil qiladi? A) harakat quroli B) kasb-hunar egasi C) biror narsa ko'p bo'lgan joy D) belgining ozligi To'g'ri javob: C) biror narsa ko'p bo'lgan joy ✔ 12. «Belbog'» so'zi qaysi usulda yasalgan? A) qisqartirish usulida B) kompozitsiya (so'z qo'shish) usulida C) juftlash usulida D) affiksatsiya usulida To'g'ri javob: B) kompozitsiya (so'z qo'shish) usulida ✔ Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar 13. Modal so'zlar gapda ko'pincha qanday vazifada keladi? A) to'ldiruvchi B) ega C) aniqlovchi D) kirish so'z To'g'ri javob: D) kirish so'z ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 121 14. Qaysi so'z ergashtiruvchi bog'lovchi? A) yoki B) ammo C) chunki D) va To'g'ri javob: C) chunki✔ 15. Ko'makchi, bog'lovchi va yuklamalar qanday so'zlar guruhiga kiradi? A) mustaqil so'zlar B) yordamchi so'zlar C) undov so'zlar D) modal so'zlar To'g'ri javob: B) yordamchi so'zlar ✔ 16. Qaysi so'z o'rin ravishi? A) juda B) sekin C) ichkari D) endi To'g'ri javob: C) ichkari ✔ 17. «-mi» yuklamasi gapga qanday ma'no qo'shadi? A) inkor B) ayiruv C) kichraytirish D) so'roq To'g'ri javob: D) so'roq ✔ 18. Qaysi so'z modal so'z? A) qarab B) u C) tez D) albatta To'g'ri javob: D) albatta ✔ Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari 19. «O'qigan bola» birikmasidagi «o'qigan» so'zi fe'lning qaysi vazifa shakli? A) ravishdosh B) shart mayli C) harakat nomi D) sifatdosh To'g'ri javob: D) sifatdosh ✔ 20. Qaysi qo'shimcha ravishdosh hosil qiladi? A) -ib B) -ish C) -moq D) -gan To'g'ri javob: A) -ib ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 122 21. Fe'l so'z turkumi nimani bildiradi? A) narsa va predmetni B) harakat va holatni C) miqdor va tartibni D) belgi va xususiyatni To'g'ri javob: B) harakat va holatni✔ 22. «Yozdik» fe'li qaysi shaxs va sonda? A) III shaxs ko'plik B) I shaxs birlik C) II shaxs ko'plik D) I shaxs ko'plik To'g'ri javob: D) I shaxs ko'plik ✔ 23. Qaysi so'z buyruq-istak maylida? A) o'qisa B) o'qigan C) o'qiydi D) o'qigin To'g'ri javob: D) o'qigin ✔ Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat 24. «-dek (-day)» qo'shimchasi («tog'dek», «oydek») qanday ma'no beradi? A) ko'plik B) kichraytirish C) inkor D) o'xshatish To'g'ri javob: D) o'xshatish ✔ 25. Qaysi shakl kitobiy, ilmiy va rasmiy uslubga xos? A) yozopti B) yozvotti C) yozyapti D) yozmoqda To'g'ri javob: D) yozmoqda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 123 Ona tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh 1. Qaysi birikma kasr sonni ifodalaydi? A) uchtadan B) uchinchi C) uchdan bir D) uchala To'g'ri javob: C) uchdan bir✔ 2. Qaysi so'z jamlovchi son? A) uchinchi B) uch C) uchtacha D) uchala To'g'ri javob: D) uchala ✔ Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi 3. Qaysi so'zda «-chi» so'z yasovchi qo'shimcha hisoblanadi? A) bor-chi B) o'qi-chi C) sen-chi D) ishchi To'g'ri javob: D) ishchi ✔ 4. Qaysi qo'shimcha otdan sifat yasaydi? A) -lar B) -li C) -di D) -ning To'g'ri javob: B) -li ✔ 5. Qaysi so'z juft so'z? A) otaxon B) otam C) ota-ona D) otalik To'g'ri javob: C) ota-ona ✔ 6. Morfologiya nimani o'rganadi? A) So'z turkumlari va ularning grammatik shakllarini B) So'zlarning kelib chiqishini C) Gap va so'z birikmalarini D) Nutq tovushlarini To'g'ri javob: A) So'z turkumlari va ularning grammatik shakllarini ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 124 7. Qaysi so'z qo'shma so'z? A) toshbaqa B) toshli C) toshloq D) toshlar To'g'ri javob: A) toshbaqa✔ 8. So'zlarni gapda o'zaro bog'lash uchun xizmat qiluvchi (sintaktik shakl yasovchi) qo'shimchalar qaysilar? A) kelishik qo'shimchalari B) daraja qo'shimchalari C) kichraytirish qo'shimchalari D) so'z yasovchi qo'shimchalar To'g'ri javob: A) kelishik qo'shimchalari ✔ 9. «-dosh» qo'shimchasi (sinfdosh, vatandosh) qanday ma'no hosil qiladi? A) sheriklik, birgalik B) belgining yo'qligi C) kichraytirish D) joy, o'rin To'g'ri javob: A) sheriklik, birgalik ✔ 10. «Ishchilar» so'zidagi yasama negizni aniqlang. A) ishchi B) -chi C) ishchilar D) ish To'g'ri javob: A) ishchi ✔ Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar 11. Qaysi so'z holat ravishi? A) ertaga B) oz C) ataylab D) piyoda To'g'ri javob: D) piyoda ✔ 12. Qaysi qo'shimcha ravish yasaydi? A) -gan B) -larcha C) -lar D) -ning To'g'ri javob: B) -larcha ✔ 13. Ravish so'z turkumi nimani bildiradi? A) narsaning miqdorini B) harakatning belgisini C) narsaning nomini D) his-hayajonni To'g'ri javob: B) harakatning belgisini ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 125 14. Qaysi so'z tasdiq-inkor so'zlariga kiradi? A) juda B) kabi C) ammo D) yo'q To'g'ri javob: D) yo'q✔ Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari 15. Qaysi so'z harakat nomi? A) yozgan B) yozib C) yozsa D) yozish To'g'ri javob: D) yozish ✔ 16. «Yozib qo'ydi» birikmasida «qo'ydi» qanday fe'l? A) ko'makchi fe'l B) yetakchi fe'l C) to'liqsiz fe'l D) majhul fe'l To'g'ri javob: A) ko'makchi fe'l ✔ 17. Qaysi qatorda sifatdosh qo'shimchalari berilgan? A) -gan, -digan, -ayotgan B) -sa, -sin, -ay C) -ib, -gach, -guncha D) -sh, -uv, -moq To'g'ri javob: A) -gan, -digan, -ayotgan ✔ 18. Qaysi qatorda harakat nomi qo'shimchalari berilgan? A) -sa, -ay, -gin B) -ib, -a, -gach C) -ish, -uv, -moq D) -gan, -yotgan, -r To'g'ri javob: C) -ish, -uv, -moq ✔ 19. «Yozildi» fe'li qaysi nisbatda? A) majhul nisbat B) orttirma nisbat C) o'zlik nisbat D) birgalik nisbat To'g'ri javob: A) majhul nisbat ✔ Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat 20. «Siz» olmoshining bir kishiga nisbatan qo'llanishi qanday ma'no ifodalaydi? A) ko'plik B) kesatiq C) hurmat D) buyruq To'g'ri javob: C) hurmat ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 126 21. «Sen-chi?» gapida «-chi» yuklamasi qanday ma'no beradi? A) kasb egasi B) inkor C) so'roq D) kichraytirish To'g'ri javob: C) so'roq✔ 22. Badiiy matnda «shildir-shildir», «g'iyq-g'iyq» kabi so'zlar nima maqsadda qo'llanadi? A) Matnni rasmiylashtirish uchun B) Tasvirni jonli va ta'sirchan qilish uchun C) Gapni qisqartirish uchun D) Terminlarni izohlash uchun To'g'ri javob: B) Tasvirni jonli va ta'sirchan qilish uchun ✔ 23. Qaysi so'zda belgining me'yordan kuchsizligi (ozaytirma ma'no) ifodalangan? A) ko'm-ko'k B) ko'kroq C) ko'k D) ko'kimtir To'g'ri javob: D) ko'kimtir ✔ 24. Undov so'zlar qaysi uslubda deyarli qo'llanmaydi? A) she'riy nutqda B) badiiy uslubda C) rasmiy-idoraviy uslubda D) so'zlashuv uslubida To'g'ri javob: C) rasmiy-idoraviy uslubda ✔ 25. «Qaror ijro uchun qabul qilinsin» kabi qoliplar qaysi uslubga xos? A) rasmiy-idoraviy uslubga B) ilmiy-ommabop uslubga C) badiiy uslubga D) so'zlashuv uslubiga To'g'ri javob: A) rasmiy-idoraviy uslubga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 127 Ona tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar 1. «Darsni tayyorlab bo'lib, ukam sayrga chiqdi» gapidagi ajratilgan bo'lak qanday bo'lak? A) ajratilgan izohlovchi B) ajratilgan hol C) kirish so'z D) undalma To'g'ri javob: B) ajratilgan hol✔ 2. Qaysi gapda ajratilgan izohlovchi bor? A) Toshkent, O'zbekistonning poytaxti, go'zal shahar. B) Toshkent va Samarqand qadimiy shaharlar. C) Men Toshkentda yashayman. D) Toshkent go'zal shahar. To'g'ri javob: A) Toshkent, O'zbekistonning poytaxti, go'zal shahar. ✔ 3. Uyushiq bo'laklar deb qanday bo'laklarga aytiladi? A) Bosh gap va ergash gapga B) Gapda ikki marta takrorlangan har qanday so'zga C) Gapdan vergul bilan ajratilgan kirish so'zlarga D) Bir xil so'roqqa javob berib, bir bo'lakka tobelanuvchi bir xil bo'laklarga To'g'ri javob: D) Bir xil so'roqqa javob berib, bir bo'lakka tobelanuvchi bir xil bo'laklarga ✔ 4. Undalma nimani bildiradi? A) So'zlovchining fikrga munosabatini B) Nutq qaratilgan shaxs yoki narsani C) Uyushiq bo'laklarni umumlashtirishni D) Harakatning bajarilish o'rnini To'g'ri javob: B) Nutq qaratilgan shaxs yoki narsani ✔ 5. Ajratilgan bo'lak deb nimaga aytiladi? A) Ohang va mazmun jihatdan ajratilib, izohlab keladigan bo'lakka B) Bog'lovchi bilan kelgan kesimga C) Gapdan tushib qolgan bo'lakka D) Takrorlangan bosh bo'lakka To'g'ri javob: A) Ohang va mazmun jihatdan ajratilib, izohlab keladigan bo'lakka ✔ 6. «Olma kichik lekin shirin» gapidagi uyushiq kesimlar orasida vergul qayerga qo'yiladi? A) «lekin» dan oldin B) «shirin» so'zidan oldin va keyin C) «Olma» so'zidan keyin D) «lekin» dan keyin To'g'ri javob: A) «lekin» dan oldin ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 128 Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar 7. Qaysi vosita ergash gapni bosh gapga bog'lamaydi? A) «-ki» yuklamasi B) «chunki» bog'lovchisi C) «va» bog'lovchisi D) «agar» bog'lovchisi To'g'ri javob: C) «va» bog'lovchisi✔ 8. «Agar vaqt bo'lsa, kelaman» gapidagi ergash gap turini aniqlang. A) sabab ergash gap B) maqsad ergash gap C) shart ergash gap D) payt ergash gap To'g'ri javob: C) shart ergash gap ✔ 9. «Kim mehnat qilsa, u rohat ko'radi» gapidagi ergash gap turi qaysi? A) kesim ergash gap B) aniqlovchi ergash gap C) to'ldiruvchi ergash gap D) ega ergash gap To'g'ri javob: D) ega ergash gap ✔ 10. Bog'lovchisiz qo'shma gapda ikkinchi qism birinchi qismdan kelib chiqadigan natijani bildirsa, qanday belgi qo'yiladi? A) tire B) nuqtali vergul C) ikki nuqta D) qavs To'g'ri javob: A) tire ✔ Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap 11. «Kitobni o'qib chiq!» gapi maqsadiga ko'ra qanday gap? A) atov gap B) so'roq gap C) buyruq gap D) darak gap To'g'ri javob: C) buyruq gap ✔ 12. «Kitobni o'qish kerak» gapi qanday gap? A) shaxsi noaniq gap B) shaxssiz gap C) shaxsi aniq gap D) atov gap To'g'ri javob: B) shaxssiz gap ✔ 13. «Ertaga ekskursiyaga boramiz» gapi qanday gap? A) atov gap B) shaxsi noaniq gap C) shaxsi aniq gap D) shaxsi umumlashgan gap To'g'ri javob: C) shaxsi aniq gap ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 129 14. So'z birikmasi qanday tuziladi? A) Kamida ikki mustaqil so'zdan (hokim va tobe) B) Ikki yordamchi so'zdan C) Mustaqil va yordamchi so'zdan D) Ega va kesimdan To'g'ri javob: A) Kamida ikki mustaqil so'zdan (hokim va tobe)✔ Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar 15. «Darsni takrorla!» — dedi ustoz. Shu gapning o'zlashtirma shaklini toping. A) Ustoz darsni takrorladim dedi. B) Ustoz darsni takrorlaganini so'radi. C) Ustoz darsni takrorlashimni aytdi. D) Ustoz darsni takrorla, aytdi. To'g'ri javob: C) Ustoz darsni takrorlashimni aytdi. ✔ 16. Qaysi so'z ko'chirma gapni muallif gapiga bog'lashda qo'llanadi («Kelaman» deb aytdi)? A) va B) deb C) lekin D) ammo To'g'ri javob: B) deb ✔ 17. «Men ertaga kelaman», — dedi Anvar. Shu gapning o'zlashtirma shakli qaysi? A) Anvar ertaga kelasan, dedi. B) Anvar ertaga keldi dedi. C) Anvar ertaga kelishini aytdi. D) Anvar men ertaga kelaman dedi. To'g'ri javob: C) Anvar ertaga kelishini aytdi. ✔ 18. Ko'chirma gap o'zlashtirma gapga aylantirilganda I shaxs olmoshi qanday o'zgaradi? A) II shaxsga o'tadi B) ko'plik shakliga o'tadi C) III shaxsga o'tadi D) o'zgarmay qoladi To'g'ri javob: C) III shaxsga o'tadi ✔ 19. Qaysi gap o'zlashtirma gap? A) Ustoz dedi: «Ertaga imtihon bo'ladi». B) Ustoz ertaga imtihon bo'lishini aytdi. C) «Ertaga imtihon bo'ladi», — dedi ustoz. D) «Ertaga, — dedi ustoz, — imtihon bo'ladi». To'g'ri javob: B) Ustoz ertaga imtihon bo'lishini aytdi. ✔ 20. O'zlashtirma gapda o'zga nutq qo'shtirnoqqa olinadimi? A) Ha, doim qo'shtirnoqqa olinadi B) Yo'q, qo'shtirnoq qo'yilmaydi C) Faqat so'roq gap bo'lsa olinadi D) Faqat undov gap bo'lsa olinadi To'g'ri javob: B) Yo'q, qo'shtirnoq qo'yilmaydi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 130 21. O'zlashtirma gap deb nimaga aytiladi? A) O'zgalar nutqining muallif tomonidan mazmunan berilishiga B) Dialogdagi replikaga C) Qo'shtirnoqqa olingan iqtibosga D) O'zgalar nutqining aynan berilishiga To'g'ri javob: A) O'zgalar nutqining muallif tomonidan mazmunan berilishiga✔ Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari 22. Qaysi so'roq payt holiga beriladi? A) qayerda? B) qachon? C) nima uchun? D) qanday? To'g'ri javob: B) qachon? ✔ 23. Qaysi gapda vositasiz to'ldiruvchi belgisiz tushum kelishigida kelgan? A) Men xatni yozdim. B) Men xatga javob yozdim. C) Men xat haqida o'yladim. D) Men xat yozdim. To'g'ri javob: D) Men xat yozdim. ✔ 24. «Kitobni diqqat bilan o'qidim» gapida «diqqat bilan» qanday bo'lak? A) aniqlovchi B) holat holi C) vositali to'ldiruvchi D) o'rin holi To'g'ri javob: B) holat holi ✔ 25. «Ustoz shogirdiga maslahat berdi» gapida «shogirdiga» qanday bo'lak? A) vositasiz to'ldiruvchi B) qaratuvchi aniqlovchi C) o'rin holi D) vositali to'ldiruvchi To'g'ri javob: D) vositali to'ldiruvchi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 131 Ona tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar 1. Undalma gap bo'lagi hisoblanadimi? A) Yo'q, u gap bo'lagi hisoblanmaydi B) Ha, u doim ega bo'ladi C) Ha, u doim to'ldiruvchi bo'ladi D) Ha, u doim kesim bo'ladi To'g'ri javob: A) Yo'q, u gap bo'lagi hisoblanmaydi✔ 2. Yakka «va» bog'lovchisi bilan bog'langan uyushiq bo'laklar orasiga vergul qo'yiladimi? A) «va» dan keyin qo'yiladi B) «va» ning ikki tomoniga qo'yiladi C) «va» dan oldin qo'yiladi D) Qo'yilmaydi To'g'ri javob: D) Qo'yilmaydi ✔ Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar 3. Qaysi bog'lovchi bog'langan qo'shma gap qismlarini ayiruv munosabatida bog'laydi? A) lekin B) yo... yo C) chunki D) va To'g'ri javob: B) yo... yo ✔ 4. «Qor yog'di, yer oqardi» qanday qo'shma gap? A) ergashgan qo'shma gap B) uyushiq kesimli sodda gap C) bog'lovchisiz qo'shma gap D) bog'langan qo'shma gap To'g'ri javob: C) bog'lovchisiz qo'shma gap ✔ 5. Ergash gap bosh gapdan oldin kelsa, ular orasiga odatda qanday belgi qo'yiladi? A) ikki nuqta B) qo'shtirnoq C) vergul D) nuqtali vergul To'g'ri javob: C) vergul ✔ 6. Qaysi bog'lovchi sabab ergash gapli qo'shma gapda qo'llanadi? A) agar B) garchi C) lekin D) chunki To'g'ri javob: D) chunki ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 132 7. Bog'lovchisiz qo'shma gapda ikkinchi qism birinchi qismdagi voqeaning sababini bildirsa, qismlar orasiga qanday belgi qo'yiladi? A) nuqtali vergul B) ko'p nuqta C) ikki nuqta D) vergul To'g'ri javob: C) ikki nuqta✔ 8. «Havo sovuq bo'lgani uchun, biz issiq kiyindik» gapidagi ergash gap turi qaysi? A) sabab ergash gap B) to'siqsiz ergash gap C) maqsad ergash gap D) shart ergash gap To'g'ri javob: A) sabab ergash gap ✔ 9. «Qor yog'di va yer oqardi» qanday qo'shma gap? A) bog'langan qo'shma gap B) ergashgan qo'shma gap C) bog'lovchisiz qo'shma gap D) sodda yoyiq gap To'g'ri javob: A) bog'langan qo'shma gap ✔ 10. «Mening orzum shuki, shifokor bo'laman» gapidagi ergash gap turi qaysi? A) kesim ergash gap B) payt ergash gap C) to'ldiruvchi ergash gap D) ega ergash gap To'g'ri javob: A) kesim ergash gap ✔ Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap 11. Qaysi birikma otli birikma? A) kitob o'qimoq B) tez yugurmoq C) maktabga bormoq D) chiroyli gul To'g'ri javob: D) chiroyli gul ✔ 12. Qaysi birikma fe'lli birikma? A) uzun xat B) oq xat C) xat yozmoq D) xatning mazmuni To'g'ri javob: C) xat yozmoq ✔ 13. Qaysi gap atov gap? A) Tongda turdim. B) Tong yorishdi. C) Tong otdi. D) Tong. To'g'ri javob: D) Tong. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 133 14. Qaysi birikmada moslashuv aloqasi bor? A) maktabga bormoq B) katta maktab C) bizning maktabimiz D) maktabda o'qimoq To'g'ri javob: C) bizning maktabimiz✔ Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar 15. Ko'chirma gapli qurilma qanday qismlardan iborat? A) ko'chirma gap va muallif gapi B) bosh gap va ergash gap C) ega va kesim D) undalma va kirish so'z To'g'ri javob: A) ko'chirma gap va muallif gapi ✔ 16. Badiiy asarda ko'chirma gap qanday vazifani bajaradi? A) Matnni rasmiy hujjatga aylantiradi B) Asar sarlavhasini bildiradi C) Muallifning ilmiy xulosasini beradi D) Personaj nutqini aynan, jonli ifodalaydi To'g'ri javob: D) Personaj nutqini aynan, jonli ifodalaydi ✔ 17. Ko'chirma gapning birinchi so'zi qanday harf bilan yoziladi? A) kursiv bilan B) chiziqcha bilan C) kichik harf bilan D) bosh harf bilan To'g'ri javob: D) bosh harf bilan ✔ 18. Ko'chirma so'roq gap bo'lib, muallif gapidan oldin kelsa, so'roq belgisi qo'shtirnoq ichida qoladi. Qo'shtirnoqdan keyin qanday belgi qo'yiladi? A) nuqtali vergul B) faqat tire C) ikki nuqta D) vergul va tire To'g'ri javob: B) faqat tire ✔ 19. Muallif gapi ko'chirma gapdan oldin kelsa, muallif gapidan keyin qanday belgi qo'yiladi? A) nuqtali vergul B) tire C) ikki nuqta D) vergul To'g'ri javob: C) ikki nuqta ✔ 20. Ko'chirma gap muallif gapidan oldin kelsa, muallif gapi qanday harf bilan boshlanadi? A) bosh harf bilan B) qavs ichida C) raqam bilan D) kichik harf bilan To'g'ri javob: D) kichik harf bilan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 134 21. Ko'chirma gap undov gap bo'lsa, undov belgisi qayerga qo'yiladi? A) muallif gapining oxiriga B) qo'shtirnoq ichiga C) tiredan keyin D) qo'shtirnoqdan keyin To'g'ri javob: B) qo'shtirnoq ichiga✔ Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari 22. Qaysi gapda kesim ot bilan ifodalangan? A) Ukam keldi. B) Ukam kitob o'qidi. C) Ukam tez yuguradi. D) Ukam — talaba. To'g'ri javob: D) Ukam — talaba. ✔ 23. «Yashil maysalar o'sdi» gapida «yashil» qanday bo'lak? A) holat holi B) qaratuvchi aniqlovchi C) sifatlovchi aniqlovchi D) kesim To'g'ri javob: C) sifatlovchi aniqlovchi ✔ 24. «U sekin gapirdi» gapida «sekin» qanday bo'lak? A) payt holi B) holat holi C) sifatlovchi aniqlovchi D) to'ldiruvchi To'g'ri javob: B) holat holi ✔ 25. «Ukam xatni yozdi» gapidagi vositasiz to'ldiruvchini toping. A) xatni B) ukam C) ukam yozdi D) yozdi To'g'ri javob: A) xatni ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 135 Ona tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar 1. «Hey, bolalar, bu yoqqa keling!» gapidagi undalmani toping. A) hey B) bu yoqqa C) keling D) bolalar To'g'ri javob: D) bolalar✔ 2. Umumlashtiruvchi so'z uyushiq bo'laklardan keyin kelsa, undan oldin qanday belgi qo'yiladi? A) tire B) ikki nuqta C) vergul D) nuqtali vergul To'g'ri javob: A) tire ✔ 3. Uyushiq bo'laklar takrorlanuvchi «ham... ham» bog'lovchisi bilan bog'lansa, vergul qayerga qo'yiladi? A) vergul qo'yilmaydi B) ikkinchi «ham»dan oldin C) birinchi «ham»dan oldin D) ikkinchi «ham»dan keyin To'g'ri javob: B) ikkinchi «ham»dan oldin ✔ 4. Qaysi so'z kirish so'z bo'lib kela oladi? A) katta B) yugurdi C) kitob D) darhaqiqat To'g'ri javob: D) darhaqiqat ✔ Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar 5. Qaysi gap ergashgan qo'shma gap? A) U yugurdi, men ham yugurdim. B) U yugurdi va yiqildi. C) Tez yugurgan bola yiqildi. D) U shunday tez yugurdiki, hamma hayron qoldi. To'g'ri javob: D) U shunday tez yugurdiki, hamma hayron qoldi. ✔ 6. «Qayerda ilm bo'lsa, o'sha yerda taraqqiyot bo'ladi» gapidagi ergash gap turi qaysi? A) o'rin ergash gap B) sabab ergash gap C) payt ergash gap D) shart ergash gap To'g'ri javob: A) o'rin ergash gap ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 136 7. «Qor yog'di, yer oqardi, bolalar chana uchishdi» qo'shma gapi nechta sodda gapdan tuzilgan? A) 3 ta B) 2 ta C) 4 ta D) 1 ta To'g'ri javob: A) 3 ta✔ Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap 8. «Qiziqarli kitob» birikmasida hokim so'z qaysi? A) qiziqarli B) kitob C) qiziq D) ikkalasi teng To'g'ri javob: B) kitob ✔ 9. Qaysi birikmada tobe so'z hokim so'zga bitishuv yo'li bilan bog'langan? A) olmani yemoq B) olmaning rangi C) olmadan sharbat D) qizil olma To'g'ri javob: D) qizil olma ✔ 10. Qaysi gap so'roq olmoshi yordamida tuzilgan? A) Kelasan-a? B) Sen-chi? C) Qachon kelasan? D) Kelasanmi? To'g'ri javob: C) Qachon kelasan? ✔ 11. Tuzilishiga ko'ra gaplar qanday turlarga bo'linadi? A) yig'iq va yoyiq B) to'liq va to'liqsiz C) sodda va qo'shma D) darak va so'roq To'g'ri javob: C) sodda va qo'shma ✔ 12. Gapning asosiy belgilari qaysilar? A) Faqat fe'ldan iborat bo'lish B) Kamida uch so'zdan iborat bo'lish C) Nisbatan tugal fikr va kesimlik (predikativlik) D) Albatta egaga ega bo'lish To'g'ri javob: C) Nisbatan tugal fikr va kesimlik (predikativlik) ✔ 13. Qaysi qo'shilma so'z birikmasi hisoblanadi? A) daftar uchun B) kitob va daftar C) men keldim D) yangi kitob To'g'ri javob: D) yangi kitob ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 137 14. Qaysi gap yig'iq gap? A) Oppoq qor yerni qopladi. B) Qor yog'di. C) Momiq qor sekin yog'di. D) Kecha kechqurun qor yog'di. To'g'ri javob: B) Qor yog'di.✔ 15. «— Qayerga ketyapsan? — Maktabga.» Dialogdagi «Maktabga» javobi qanday gap? A) atov gap B) qo'shma gap C) to'liqsiz gap D) shaxssiz gap To'g'ri javob: C) to'liqsiz gap ✔ 16. «Qanday ajoyib kun!» gapi qanday gap? A) his-hayajonsiz so'roq gap B) ritorik so'roq gap C) buyruq gap D) his-hayajonli darak gap To'g'ri javob: D) his-hayajonli darak gap ✔ Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar 17. O'zlashtirma gapda ko'chirma gapning kesimi odatda qanday shaklga o'tadi? A) Shart mayli shakliga B) Hech qanday o'zgarishga uchramaydi C) Buyruq mayli shakliga D) Harakat nomi yoki sifatdosh shakliga (kelishini, kelganini) To'g'ri javob: D) Harakat nomi yoki sifatdosh shakliga (kelishini, kelganini) ✔ 18. Muallif gapi ko'chirma gap ichida kelsa, u ikki tomondan qanday belgilar bilan ajratiladi? A) vergul va tire bilan B) ikki nuqta bilan C) nuqtali vergul bilan D) qavs bilan To'g'ri javob: A) vergul va tire bilan ✔ 19. Ko'chirma gap deb nimaga aytiladi? A) Bir kishining ichki o'ylariga B) O'zgalar nutqining muallif tilidan mazmunan berilishiga C) Matndan olingan sarlavhaga D) O'zgalar nutqining aynan, o'zgarishsiz berilishiga To'g'ri javob: D) O'zgalar nutqining aynan, o'zgarishsiz berilishiga ✔ 20. Iqtibosning bir qismi tushirib qoldirilsa, o'sha o'rinda qanday belgi qo'yiladi? A) tire B) ko'p nuqta C) nuqtali vergul D) vergul To'g'ri javob: B) ko'p nuqta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 138 21. Dialogda har bir replika qanday yoziladi? A) Qo'shtirnoq ichida, bir qatorda B) Qavs ichida C) Yangi qatordan, tire bilan D) Ikki nuqta bilan bir qatorda To'g'ri javob: C) Yangi qatordan, tire bilan✔ Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari 22. «Maktabimizning bog'i» birikmasida «maktabimizning» qanday bo'lak? A) sifatlovchi aniqlovchi B) vositali to'ldiruvchi C) qaratuvchi aniqlovchi D) o'rin holi To'g'ri javob: C) qaratuvchi aniqlovchi ✔ 23. Gapning bosh bo'laklari qaysilar? A) ega va kesim B) ega va to'ldiruvchi C) aniqlovchi va hol D) to'ldiruvchi va hol To'g'ri javob: A) ega va kesim ✔ 24. Vositasiz to'ldiruvchi qaysi kelishikdagi so'z bilan ifodalanadi? A) tushum kelishigi B) chiqish kelishigi C) jo'nalish kelishigi D) o'rin-payt kelishigi To'g'ri javob: A) tushum kelishigi ✔ 25. Qaysi so'roq sabab holiga beriladi? A) kimga? B) qancha? C) qayerga? D) nega? To'g'ri javob: D) nega? ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 139 Ona tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar 1. «Mening fikrimcha» kirish birikmasi qanday ma'noni bildiradi? A) gumon B) his-hayajon C) fikr tartibi D) fikrning kimga tegishliligi (manbai) To'g'ri javob: D) fikrning kimga tegishliligi (manbai)✔ 2. «Bog'da qizil, oq, pushti atirgullar ochildi» gapidagi uyushiq bo'laklar qaysi bo'lak vazifasida? A) aniqlovchi B) hol C) kesim D) ega To'g'ri javob: A) aniqlovchi ✔ 3. Umumlashtiruvchi so'z uyushiq bo'laklardan oldin kelsa, undan keyin qanday belgi qo'yiladi? A) ko'p nuqta B) nuqtali vergul C) ikki nuqta D) tire To'g'ri javob: C) ikki nuqta ✔ 4. Kirish so'zlarning gapdagi o'rni haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Faqat hol vazifasida keladi B) Gap bo'lagi bo'lmaydi, so'zlovchining munosabatini bildiradi C) Doim ega vazifasida keladi D) Doim kesim vazifasida keladi To'g'ri javob: B) Gap bo'lagi bo'lmaydi, so'zlovchining munosabatini bildiradi ✔ 5. Qaysi gapda kirish so'z bor? A) U kelmaganidan afsuslandi. B) Afsuslandim, deb yozdi. C) U afsus chekdi. D) Afsuski, u kelmadi. To'g'ri javob: D) Afsuski, u kelmadi. ✔ 6. Kirish gaplar yozuvda qanday ajratiladi? A) faqat nuqtali vergul bilan B) hech qanday belgi qo'yilmaydi C) faqat ikki nuqta bilan D) vergul, qavs yoki tire bilan To'g'ri javob: D) vergul, qavs yoki tire bilan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 140 7. «Birinchidan» kirish so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) afsuslanish B) gumon C) fikr tartibi D) fikr manbai To'g'ri javob: C) fikr tartibi✔ Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar 8. «Qo'ng'iroq chalinganda, o'quvchilar sinfga kirishdi» gapidagi ergash gap turi qaysi? A) sabab ergash gap B) o'rin ergash gap C) shart ergash gap D) payt ergash gap To'g'ri javob: D) payt ergash gap ✔ 9. «Quyosh chiqdi, lekin havo sovuq edi» qanday qo'shma gap? A) sodda gap B) ergashgan qo'shma gap C) bog'lovchisiz qo'shma gap D) bog'langan qo'shma gap To'g'ri javob: D) bog'langan qo'shma gap ✔ 10. «Agar kelsang, birga boramiz» qanday qo'shma gap? A) bog'lovchisiz qo'shma gap B) sodda gap C) ergashgan qo'shma gap D) bog'langan qo'shma gap To'g'ri javob: C) ergashgan qo'shma gap ✔ 11. «Garchi» bog'lovchisi qaysi ergash gapni bosh gapga bog'laydi? A) shart ergash gapni B) maqsad ergash gapni C) to'siqsiz ergash gapni D) sabab ergash gapni To'g'ri javob: C) to'siqsiz ergash gapni ✔ 12. Qo'shma gap deb qanday gapga aytiladi? A) Ikki va undan ortiq sodda gapdan tuzilgan gapga B) Uyushiq bo'lakli sodda gapga C) Undalmali sodda gapga D) Kirish so'zli sodda gapga To'g'ri javob: A) Ikki va undan ortiq sodda gapdan tuzilgan gapga ✔ 13. «Men shuni bildimki, u rost gapirgan ekan» gapidagi ergash gap turi qaysi? A) sabab ergash gap B) kesim ergash gap C) to'ldiruvchi ergash gap D) ega ergash gap To'g'ri javob: C) to'ldiruvchi ergash gap ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 141 Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap 14. Qaysi so'z birikmasi murakkab birikma? A) bog'ni sug'ormoq B) katta bog' C) qishloq maktabining bog'i D) bog'da o'ynamoq To'g'ri javob: C) qishloq maktabining bog'i✔ 15. Qaysi gap shaxsi noaniq gap? A) Do'stim yangilikni aytdi. B) Yangilik! C) Men yangilikni eshitdim. D) Radiodan yangilikni e'lon qilishdi. To'g'ri javob: D) Radiodan yangilikni e'lon qilishdi. ✔ Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar 16. Iqtibos yozuvda qanday rasmiylashtiriladi? A) Hech qanday belgisiz beriladi B) Faqat bosh harflar bilan yoziladi C) Qavsga olinadi va kichik harf bilan boshlanadi D) Qo'shtirnoqqa olinadi va manbasi ko'rsatiladi To'g'ri javob: D) Qo'shtirnoqqa olinadi va manbasi ko'rsatiladi ✔ 17. «Men kitob o'qiyapman», — dedi Lola. Shu gapning o'zlashtirma shaklini toping. A) Lola men kitob o'qiyapman dedi. B) Lola kitob o'qishni buyurdi. C) Lola kitob o'qiyotganini aytdi. D) Lola kitob o'qiganini so'radi. To'g'ri javob: C) Lola kitob o'qiyotganini aytdi. ✔ 18. Qaysi gapda ko'chirma gap bor? A) Onam dedi: «Ehtiyot bo'l». B) Onam ehtiyot bo'lishimni aytdi. C) Onam juda ehtiyotkor. D) Onamning gapiga quloq soldim. To'g'ri javob: A) Onam dedi: «Ehtiyot bo'l». ✔ Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari 19. «Kasalligi sababli darsga kelmadi» gapida «kasalligi sababli» qanday bo'lak? A) vositali to'ldiruvchi B) maqsad holi C) payt holi D) sabab holi To'g'ri javob: D) sabab holi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 142 20. «U ko'p o'qidi» gapida «ko'p» qanday bo'lak? A) sifatlovchi aniqlovchi B) miqdor-daraja holi C) vositasiz to'ldiruvchi D) holat holi To'g'ri javob: B) miqdor-daraja holi✔ 21. «Yaxshilar hamisha hurmat qozonadi» gapida ega qaysi? A) qozonadi B) yaxshilar C) hurmat D) hamisha To'g'ri javob: B) yaxshilar ✔ 22. Qaysi gapda to'ldiruvchi chiqish kelishigidagi so'z bilan ifodalangan? A) Do'stimning xati keldi. B) Do'stimga xat yozdim. C) Do'stimni kutdim. D) Do'stimdan xat oldim. To'g'ri javob: D) Do'stimdan xat oldim. ✔ 23. «Shoir Abdulla Oripov» birikmasida «shoir» so'zi qanday aniqlovchi? A) kesim B) izohlovchi C) sifatlovchi D) qaratuvchi To'g'ri javob: B) izohlovchi ✔ 24. Hozirgi o'zbek tilshunosligida gapning markazi (tayanch bo'lagi) deb qaysi bo'lak hisoblanadi? A) ega B) kesim C) hol D) to'ldiruvchi To'g'ri javob: B) kesim ✔ 25. «Bolalar hovlida o'ynashdi» gapida «hovlida» qanday bo'lak? A) ega B) payt holi C) vositali to'ldiruvchi D) o'rin holi To'g'ri javob: D) o'rin holi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 143 Ona tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar 1. Qaysi gapda uyushiq kesimlar bor? A) Men olma va nok oldim. B) Olma va nok pishdi. C) U keldi, salomlashdi va o'tirdi. D) Qizil va sariq olmalar bor. To'g'ri javob: C) U keldi, salomlashdi va o'tirdi.✔ 2. Undalma ko'pincha qanday so'z bilan ifodalanadi? A) fe'l bilan B) bosh kelishikdagi ot bilan C) ko'makchi bilan D) jo'nalish kelishigidagi ot bilan To'g'ri javob: B) bosh kelishikdagi ot bilan ✔ 3. Qaysi gapda undalma bor? A) Do'stimga xat yozdim. B) Do'stimning kitobi shu. C) Do'stim ertaga keladi. D) Do'stim, ertaga kel. To'g'ri javob: D) Do'stim, ertaga kel. ✔ 4. Uyushiq bo'laklar bog'lovchisiz, sanash ohangi bilan bog'langanda orasiga qanday belgi qo'yiladi? A) vergul B) nuqtali vergul C) tire D) ikki nuqta To'g'ri javob: A) vergul ✔ 5. «Ehtimol, u ertaga keladi» gapidagi kirish so'z qanday ma'no ifodalaydi? A) gumon, taxmin B) fikr tartibi C) qat'iy ishonch D) xursandlik To'g'ri javob: A) gumon, taxmin ✔ 6. Undalma gap o'rtasida kelsa, qanday ajratiladi? A) qavs ichida B) faqat oldidan tire bilan C) ikki nuqta bilan D) ikki tomonidan vergul bilan To'g'ri javob: D) ikki tomonidan vergul bilan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 144 Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar 7. «Yomg'ir yog'sa ham, biz sayrga chiqdik» gapidagi ergash gap turi qaysi? A) payt ergash gap B) shart ergash gap C) to'siqsiz ergash gap D) sabab ergash gap To'g'ri javob: C) to'siqsiz ergash gap✔ 8. Uch va undan ortiq sodda gapdan tuzilib, qismlari turli aloqada bo'lgan qo'shma gap qanday ataladi? A) to'liqsiz gap B) murakkab (ko'p tarkibli) qo'shma gap C) ko'chirma gap D) yoyiq sodda gap To'g'ri javob: B) murakkab (ko'p tarkibli) qo'shma gap ✔ 9. «Bolalar shamollamasin deb, onasi derazani yopdi» gapidagi ergash gap turi qaysi? A) shart ergash gap B) payt ergash gap C) sabab ergash gap D) maqsad ergash gap To'g'ri javob: D) maqsad ergash gap ✔ 10. Qo'shma gaplar qismlarini bog'lovchi vositalarga ko'ra nechta turga bo'linadi? A) 5 ta B) 4 ta C) 2 ta D) 3 ta To'g'ri javob: D) 3 ta ✔ Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap 11. «Bugungi ishni ertaga qo'yma» gapi qanday gap? A) atov gap B) shaxsi aniq gap C) shaxssiz gap D) shaxsi umumlashgan gap To'g'ri javob: D) shaxsi umumlashgan gap ✔ 12. Qaysi birikmada boshqaruv aloqasi bor? A) ko'p o'qimoq B) kitobni o'qimoq C) yaxshi o'qimoq D) tez o'qimoq To'g'ri javob: B) kitobni o'qimoq ✔ 13. Yozuvda gapning ohangi (maqsadi) asosan qanday ifodalanadi? A) bo'g'in ko'chirish orqali B) abzats orqali C) tinish belgilari orqali D) bosh harf orqali To'g'ri javob: C) tinish belgilari orqali ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 145 14. Sintaksis nimani o'rganadi? A) so'zlarning kelib chiqishini B) nutq tovushlarini C) so'z yasalishini D) so'z birikmasi va gapni To'g'ri javob: D) so'z birikmasi va gapni✔ 15. Qaysi qo'shilma so'z birikmasi emas, gap hisoblanadi? A) iliq bahor B) bahor kunlari C) Bahor keldi. D) bahorda kelmoq To'g'ri javob: C) Bahor keldi. ✔ 16. Qaysi gap bo'lishsiz gap? A) U albatta keladi. B) U hali kelmadi. C) U kecha keldi. D) U ertaga keladi. To'g'ri javob: B) U hali kelmadi. ✔ Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar 17. Asar yoki hujjatdan aynan keltirilgan parcha qanday ataladi? A) tezis B) annotatsiya C) xulosa D) iqtibos To'g'ri javob: D) iqtibos ✔ 18. Ko'chirma gap (darak gap) muallif gapidan oldin kelsa, qo'shtirnoqdan keyin qanday belgilar qo'yiladi? A) nuqta va qavs B) nuqtali vergul C) vergul va tire D) ikki nuqta To'g'ri javob: C) vergul va tire ✔ 19. «Qachon kelasan?» — dedi onam. Shu gapning o'zlashtirma shaklini toping. A) Onam qachon kelishimni so'radi. B) Onam qachon kelasan dedi. C) Onam qachon keldim so'radi. D) Onam qachon kelaman deb so'radi. To'g'ri javob: A) Onam qachon kelishimni so'radi. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 146 Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari 20. Gapning ikkinchi darajali bo'laklari qaysilar? A) ega, kesim, hol B) to'ldiruvchi, aniqlovchi, hol C) ega, aniqlovchi, kesim D) undalma, kirish so'z, hol To'g'ri javob: B) to'ldiruvchi, aniqlovchi, hol✔ 21. Ega qaysi so'roqlarga javob beradi? A) qanday? qanaqa? B) kim? nima? C) qachon? qayerda? D) kimni? nimani? To'g'ri javob: B) kim? nima? ✔ 22. Kesim qaysi bo'lak bilan shaxs-sonda moslashadi? A) ega bilan B) aniqlovchi bilan C) hol bilan D) to'ldiruvchi bilan To'g'ri javob: A) ega bilan ✔ 23. «Ertalab yomg'ir yog'di» gapida «ertalab» qanday bo'lak? A) ega B) payt holi C) holat holi D) o'rin holi To'g'ri javob: B) payt holi ✔ 24. «O'qish — bilim kaliti» gapida ega qanday ifodalangan? A) sifat bilan B) ravish bilan C) harakat nomi bilan D) son bilan To'g'ri javob: C) harakat nomi bilan ✔ 25. «U bilim olish uchun shaharga ketdi» gapida «bilim olish uchun» qanday bo'lak? A) o'rin holi B) sabab holi C) maqsad holi D) payt holi To'g'ri javob: C) maqsad holi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 147 Ona tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari 1. Arizada sana va imzo qayerga qo'yiladi? A) matndan keyin, pastda B) hujjatning eng boshida C) «Ariza» so'zidan oldin D) manzil yonida, yuqorida To'g'ri javob: A) matndan keyin, pastda✔ 2. Biror iltimos bilan tashkilot yoki mansabdor shaxsga yoziladigan rasmiy hujjat qaysi? A) bayonnoma B) ariza C) dalolatnoma D) tilxat To'g'ri javob: B) ariza ✔ 3. Biror tadbir yoki yangilik haqida keng ommaga xabar beruvchi matn qaysi? A) tilxat B) ishonchnoma C) tushuntirish xati D) e'lon To'g'ri javob: D) e'lon ✔ 4. Tarjimai hol qaysi shaxsda yoziladi? A) III shaxs birlikda B) I shaxs birlikda C) II shaxs birlikda D) III shaxs ko'plikda To'g'ri javob: B) I shaxs birlikda ✔ 5. Qaysi ibora arizada qo'llash uchun uslubiy jihatdan to'g'ri? A) Ruxsat bersangiz zo'r bo'lardi. B) Iltimos, ruxsat ber, ustoz. C) Sizdan ruxsat berishingizni so'rayman. D) Menga ruxsat kerak-da. To'g'ri javob: C) Sizdan ruxsat berishingizni so'rayman. ✔ 6. Hujjatning majburiy tarkibiy qismlari (sana, imzo, manzil va h.k.) nima deb ataladi? A) rekvizitlar B) iqtiboslar C) abzatslar D) tezislar To'g'ri javob: A) rekvizitlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 148 Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili 7. Kitob yoki maqola haqida juda qisqa ma'lumot beruvchi matn qanday ataladi? A) annotatsiya B) bayon C) taqriz D) referat To'g'ri javob: A) annotatsiya✔ 8. Kitob yoki ma'ruza mazmunining asosiy qismlarini qisqacha, izchil yozib olish qanday ataladi? A) tezis B) esse C) konspekt D) insho To'g'ri javob: C) konspekt ✔ 9. Ma'ruza yoki maqoladagi asosiy fikrlarning qisqa, lo'nda bayoni qanday ataladi? A) annotatsiya B) konspekt C) tezis D) taqriz To'g'ri javob: C) tezis ✔ 10. Voqealar izchil, vaqt tartibida bayon qilinadigan matn turi qaysi? A) mulohaza matn B) tasviriy matn C) ma'lumotnoma D) hikoya matn To'g'ri javob: D) hikoya matn ✔ 11. Insho odatda qanday qismlardan iborat bo'ladi? A) savol, javob, izoh B) reja, jadval, ilova C) sarlavha, imzo, sana D) kirish, asosiy qism, xulosa To'g'ri javob: D) kirish, asosiy qism, xulosa ✔ 12. Gaplar bir xil tuzilishda bo'lib, bir mavzuni turli tomondan ochib beradigan bog'lanish qanday ataladi? A) zanjirsimon bog'lanish B) boshqaruv bog'lanish C) moslashuv bog'lanish D) parallel bog'lanish To'g'ri javob: D) parallel bog'lanish ✔ 13. Berilgan mavzu bo'yicha o'z fikrini erkin yozma bayon etish qanday ataladi? A) konspekt B) bayon C) diktant D) insho To'g'ri javob: D) insho ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 149 Bo'lim (BSB): Tinish belgilari 14. Kesim «emas» so'zi bilan kelsa («Bu ish oson emas»), ega va kesim orasiga tire qo'yiladimi? A) Ikki nuqta qo'yiladi B) Albatta qo'yiladi C) Nuqtali vergul qo'yiladi D) Qo'yilmaydi To'g'ri javob: D) Qo'yilmaydi✔ 15. Qaysi gap oxiriga undov belgisi qo'yiladi? A) Qanday go'zal manzara B) U qayerga ketdi C) Men maktabga boraman D) Kitobni o'qib bo'ldim To'g'ri javob: A) Qanday go'zal manzara ✔ Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati 16. Adabiy talaffuzda «kitob» so'zining oxirgi undoshi qanday talaffuz qilinadi? A) [b] B) [f] C) [p] D) [v] To'g'ri javob: C) [p] ✔ 17. So'zlarning to'g'ri talaffuzini belgilovchi me'yor qaysi? A) leksik me'yor B) sintaktik me'yor C) orfoepik me'yor D) orfografik me'yor To'g'ri javob: C) orfoepik me'yor ✔ 18. Notiq nutqida tinglovchi diqqatini jalb qilishga nima ko'proq xizmat qiladi? A) Doimo qog'ozdan o'qib berish B) Bir xil, monoton ohang C) Parazit so'zlarni ko'p ishlatish D) Hayotiy misollar va ritorik savollar To'g'ri javob: D) Hayotiy misollar va ritorik savollar ✔ 19. Nutqning o'rinliligi deganda nima tushuniladi? A) Nutqning vaziyat va tinglovchiga mos bo'lishi B) Nutqda chet so'zlarning bo'lishi C) Nutqning juda uzun bo'lishi D) Nutqning faqat sinfda aytilishi To'g'ri javob: A) Nutqning vaziyat va tinglovchiga mos bo'lishi ✔ 20. Nutqning aniqligi deganda nima tushuniladi? A) Nutqda chet so'zlarning ko'pligi B) So'zlarning ma'nosiga mos qo'llanib, fikrning aniq ifodalanishi C) Nutqning uzun bo'lishi D) Nutqning baland ovozda aytilishi To'g'ri javob: B) So'zlarning ma'nosiga mos qo'llanib, fikrning aniq ifodalanishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 150 Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya) 21. Murakkab sonlar (o'n besh, yigirma uch) qanday yoziladi? A) chiziqcha bilan B) ajratib C) qo'shtirnoqda D) qo'shib To'g'ri javob: B) ajratib✔ 22. Qaysi so'z imlo qoidasiga mos yozilgan? A) kitopp B) kitob C) kitop D) ketob To'g'ri javob: B) kitob ✔ 23. Qaysi so'z xato yozilgan? A) ma'lum B) san'at C) sur'at D) tasir To'g'ri javob: D) tasir ✔ 24. Bo'g'in ko'chirishda qaysi harf birikmasi ajratilmaydi? A) st B) rt C) kt D) sh To'g'ri javob: D) sh ✔ 25. «O'zbekiston Respublikasi» birikmasidagi so'zlar qanday yoziladi? A) faqat birinchi so'z bosh harf bilan B) ikkala so'z kichik harf bilan C) faqat ikkinchi so'z bosh harf bilan D) ikkala so'z bosh harf bilan To'g'ri javob: D) ikkala so'z bosh harf bilan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 151 Ona tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari 1. Tashkilotlar o'rtasida xizmat yuzasidan yoziladigan rasmiy xat qanday ataladi? A) tilxat B) xizmat xati C) e'lon D) tarjimai hol To'g'ri javob: B) xizmat xati✔ 2. Ish izlovchining ma'lumoti, malakasi va tajribasi haqidagi qisqa hujjat qanday ataladi? A) bayonnoma B) tilxat C) rezyume D) buyruq To'g'ri javob: C) rezyume ✔ 3. Qaysi hujjat fuqaro tomonidan shaxsan yoziladigan hujjat hisoblanadi? A) buyruq B) ariza C) bayonnoma D) dalolatnoma To'g'ri javob: B) ariza ✔ 4. Biror fakt yoki hodisani bir necha kishi tasdiqlab tuzadigan hujjat qaysi? A) ariza B) rezyume C) taklifnoma D) dalolatnoma To'g'ri javob: D) dalolatnoma ✔ 5. Shaxsning o'qish yoki ishdagi faoliyati va fazilatlari bayon qilinadigan hujjat qaysi? A) bayonnoma B) ishonchnoma C) tilxat D) tavsifnoma To'g'ri javob: D) tavsifnoma ✔ 6. Arizada kimga va kimdan yozilayotgani qayerda ko'rsatiladi? A) pastki chap burchakda B) yuqori o'ng burchakda C) matnning o'rtasida D) imzodan keyin To'g'ri javob: B) yuqori o'ng burchakda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 152 Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili 7. Sabab-oqibat, isbot-dalil asosida qurilgan matn turi qaysi? A) mulohaza matn B) e'lon matni C) tasviriy matn D) hikoya matn To'g'ri javob: A) mulohaza matn✔ 8. Muallifning shaxsiy qarashi ifodalangan, erkin shakldagi qisqa nasriy asar qanday ataladi? A) esse B) tilxat C) ma'lumotnoma D) bayon To'g'ri javob: A) esse ✔ 9. Matnning asosiy belgilari qaysilar? A) butunlik va bog'liqlik B) qisqalik va bir gaplilik C) faqat bitta abzats D) faqat she'riy shakl To'g'ri javob: A) butunlik va bog'liqlik ✔ 10. Qaysi vosita matndagi gaplar orasidagi bog'lanishni ta'minlaydi? A) so'z urg'usi B) bosh harf bilan yozish C) bo'g'in ko'chirish D) ko'rsatish olmoshlari (bu, shu) To'g'ri javob: D) ko'rsatish olmoshlari (bu, shu) ✔ Bo'lim (BSB): Tinish belgilari 11. Maktab darsliklarida o'zbek tilida nechta asosiy tinish belgisi ko'rsatiladi? A) 8 ta B) 12 ta C) 10 ta D) 6 ta To'g'ri javob: C) 10 ta ✔ 12. «Daftar, ruchka, kitob o'quv qurollari sumkada edi» gapida umumlashtiruvchi so'zdan oldin tire qayerga qo'yiladi? A) «Daftar» so'zidan keyin B) «kitob» so'zidan keyin C) «ruchka» so'zidan keyin D) «o'quv» so'zidan keyin To'g'ri javob: B) «kitob» so'zidan keyin ✔ 13. Darak gap oxiriga qanday tinish belgisi qo'yiladi? A) nuqta B) so'roq belgisi C) ikki nuqta D) vergul To'g'ri javob: A) nuqta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 153 Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati 14. Nutqning ifodaliligi deganda nima tushuniladi? A) Nutqning ta'sirchan bo'lib, tinglovchi diqqatini tortishi B) Nutqning juda past ovozda aytilishi C) Nutqning faqat rasmiy bo'lishi D) Nutqda raqamlarning ko'pligi To'g'ri javob: A) Nutqning ta'sirchan bo'lib, tinglovchi diqqatini tortishi✔ 15. Lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosini joriy etish to'g'risidagi qonun qaysi yili qabul qilingan? A) 1993-yilda B) 1989-yilda C) 1999-yilda D) 2005-yilda To'g'ri javob: A) 1993-yilda ✔ 16. Orfoepiya nimani o'rganadi? A) gap qurilishini B) adabiy talaffuz me'yorlarini C) so'zlarning kelib chiqishini D) to'g'ri yozish qoidalarini To'g'ri javob: B) adabiy talaffuz me'yorlarini ✔ 17. Qaysi birikmada ortiqcha so'z (pleonazm) bor? A) mening tarjimai holim B) yangi kitobim C) o'z avtobiografiyam D) o'z kitobim To'g'ri javob: C) o'z avtobiografiyam ✔ 18. Qaysi gapda varvarizm (o'rinsiz qo'llangan chet so'z) bor? A) Men sizga qo'ng'iroq qilaman. B) Men sizga zvonit qilaman. C) Men sizga xat yozaman. D) Men sizni kutaman. To'g'ri javob: B) Men sizga zvonit qilaman. ✔ 19. Qaysi gapda bir o'zakli so'zlarning g'aliz takrori (tavtologiya) bor? A) Ishchi korxonada mehnat qildi. B) Usta sexda ishladi. C) Ishchi zavodda mehnat qildi. D) Ishchi ishxonada ishladi. To'g'ri javob: D) Ishchi ishxonada ishladi. ✔ Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya) 20. «Maktab» so'zini satrdan satrga ko'chirishda qaysi qism keyingi satrga o'tadi? A) aktab B) ab C) ktab D) tab To'g'ri javob: D) tab ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 154 21. Qaysi so'z to'g'ri yozilgan? A) mexmon B) mehmon C) mexmun D) mehmun To'g'ri javob: B) mehmon✔ 22. Qaysi so'zning oxirida talaffuzda [t] eshitilsa ham, «d» yoziladi? A) yurt B) obod C) o't D) bet To'g'ri javob: B) obod ✔ 23. Juft so'zlar (katta-kichik, ota-ona) qanday yoziladi? A) qo'shib B) chiziqcha bilan C) vergul bilan D) ajratib To'g'ri javob: B) chiziqcha bilan ✔ 24. Qaysi so'z adabiy imlo me'yoriga mos yozilgan? A) do'zt B) do'st C) do's D) do'sd To'g'ri javob: B) do'st ✔ 25. Sana raqam bilan yozilganda (2-sentabr) qaysi qoida to'g'ri? A) Oy nomi qo'shtirnoq ichida yoziladi B) Chiziqcha qo'yilmaydi, oy nomi bosh harf bilan yoziladi C) Raqamdan keyin chiziqcha qo'yiladi, oy nomi kichik harf bilan yoziladi D) Raqamdan keyin «-chi» qo'shimchasi yoziladi To'g'ri javob: C) Raqamdan keyin chiziqcha qo'yiladi, oy nomi kichik harf bilan yoziladi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 155 Ona tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari 1. O'z nomidan biror ishni bajarish huquqini boshqa shaxsga beruvchi hujjat qaysi? A) ishonchnoma B) tilxat C) bayonnoma D) ma'lumotnoma To'g'ri javob: A) ishonchnoma✔ 2. Kishini biror tadbirga taklif qilish uchun yoziladigan hujjat qaysi? A) dalolatnoma B) ma'lumotnoma C) taklifnoma D) tilxat To'g'ri javob: C) taklifnoma ✔ 3. Bajarilgan ishlar va ularning natijalari haqida yoziladigan hujjat qaysi? A) hisobot B) ariza C) taklifnoma D) tilxat To'g'ri javob: A) hisobot ✔ 4. Arizada «Ariza» so'zi qanday joylashtiriladi? A) Imzodan keyin B) Matn ichida, qo'shtirnoqda C) Yuqori chap burchakda, kichik harf bilan D) Varaq o'rtasida, bosh harf bilan To'g'ri javob: D) Varaq o'rtasida, bosh harf bilan ✔ 5. Biror faktni (o'qishi, ishlashi) tasdiqlab, tashkilot tomonidan beriladigan hujjat qaysi? A) ariza B) taklifnoma C) tushuntirish xati D) ma'lumotnoma To'g'ri javob: D) ma'lumotnoma ✔ Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili 6. Matn g'oyasi deganda nima tushuniladi? A) Matnning sarlavhasi B) Matndagi so'zlar soni C) Matndagi birinchi gap D) Matnning asosiy fikri, muallif maqsadi To'g'ri javob: D) Matnning asosiy fikri, muallif maqsadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 156 7. «Ona tabiat — bebaho boylik. Uni asrash har birimizning burchimiz. Chunki tabiatsiz hayot yo'q.» Bu matn qaysi turga mansub? A) rasmiy hujjat B) mulohaza matn C) tasviriy matn D) hikoya matn To'g'ri javob: B) mulohaza matn✔ 8. Matn sarlavhasi odatda nimani aks ettiradi? A) matn mavzusi yoki g'oyasini B) matnning hajmini C) muallifning yoshini D) matndagi tinish belgilarini To'g'ri javob: A) matn mavzusi yoki g'oyasini ✔ 9. Matn deb nimaga aytiladi? A) Har qanday so'zlar ro'yxatiga B) Bitta so'z birikmasiga C) Tasodifiy terilgan gaplarga D) Mavzu va g'oya jihatidan bog'langan gaplar birligiga To'g'ri javob: D) Mavzu va g'oya jihatidan bog'langan gaplar birligiga ✔ Bo'lim (BSB): Tinish belgilari 10. Qaysi qisqartmadan keyin nuqta qo'yiladi? A) va h.k. B) MDH C) BMT D) AQSh To'g'ri javob: A) va h.k. ✔ 11. Undalma gap boshida kelsa, undan keyin qanday belgi qo'yiladi? A) ikki nuqta B) tire C) vergul D) nuqtali vergul To'g'ri javob: C) vergul ✔ 12. Ma'rifat gazetasi birikmasi yozuvda qanday rasmiylashtiriladi? A) Faqat «Ma'rifat» so'zi qo'shtirnoqqa olinadi B) Faqat «gazetasi» so'zi qo'shtirnoqqa olinadi C) Ikkala so'z alohida qo'shtirnoqqa olinadi D) Ikkala so'z birga qo'shtirnoqqa olinadi To'g'ri javob: A) Faqat «Ma'rifat» so'zi qo'shtirnoqqa olinadi ✔ 13. Qaysi gapda ega va kesim orasidagi tire o'rinli qo'yilgan? A) Men — talabaman. B) Toshkent — O'zbekiston poytaxti. C) Ukam — o'qiydi. D) Bahor — keldi. To'g'ri javob: B) Toshkent — O'zbekiston poytaxti. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 157 14. «Shubhasiz u g'olib bo'ladi» gapida vergul qayerga qo'yilishi kerak? A) «Shubhasiz» so'zidan keyin B) «u» so'zidan keyin C) «g'olib» so'zidan keyin D) vergul qo'yilmaydi To'g'ri javob: A) «Shubhasiz» so'zidan keyin✔ 15. Qismlari ichida vergul bo'lgan bog'lovchisiz qo'shma gap qismlari orasiga odatda qanday belgi qo'yiladi? A) ko'p nuqta B) ikki nuqta C) qavs D) nuqtali vergul To'g'ri javob: D) nuqtali vergul ✔ 16. Ega va kesim bosh kelishikdagi ot bilan ifodalanib, bog'lama bo'lmasa, ular orasiga qanday belgi qo'yiladi? A) ikki nuqta B) vergul C) nuqtali vergul D) tire To'g'ri javob: D) tire ✔ Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati 17. Nutqning sofligi deganda nima tushuniladi? A) Nutqda terminlarning ko'pligi B) Nutqda ritorik savollarning bo'lishi C) Nutqning faqat yozma bo'lishi D) Nutqda adabiy tilga yot unsurlar (jargon, parazit so'zlar) bo'lmasligi To'g'ri javob: D) Nutqda adabiy tilga yot unsurlar (jargon, parazit so'zlar) bo'lmasligi ✔ 18. Bir kishining uzoq davom etgan nutqi qanday ataladi? A) polilog B) dialog C) monolog D) replika To'g'ri javob: C) monolog ✔ 19. Qaysi gapda paronim noto'g'ri qo'llangan? A) Bizning asirimizda texnika rivojlandi. B) Dushman askari asirga tushdi. C) Bizning asrimizda texnika rivojlandi. D) XXI asr — axborot asri. To'g'ri javob: A) Bizning asirimizda texnika rivojlandi. ✔ 20. O'zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan sana qaysi? A) 1992-yil 8-dekabr B) 1989-yil 21-oktabr C) 1995-yil 21-dekabr D) 1991-yil 1-sentabr To'g'ri javob: B) 1989-yil 21-oktabr ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 158 21. Qaysi so'z nutqni bulg'ovchi «parazit so'z» sifatida qo'llanadi? A) rahmat B) haligi C) ustoz D) kitob To'g'ri javob: B) haligi✔ Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya) 22. Qaysi so'zda «h» harfi to'g'ri yozilgan? A) hamma B) halq C) hursand D) habar To'g'ri javob: A) hamma ✔ 23. «Yurak» so'ziga jo'nalish kelishigi qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) yurakgha B) yurakqa C) yurakka D) yurakga To'g'ri javob: C) yurakka ✔ 24. Qaysi qo'shma so'z qo'shib yoziladi? A) kungaboqar B) ish haqi C) bosh vazir D) temir yo'l To'g'ri javob: A) kungaboqar ✔ 25. «Qishloq» so'ziga jo'nalish kelishigi qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) qishloqga B) qishloqka C) qishlokqa D) qishloqqa To'g'ri javob: D) qishloqqa ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 159 Ona tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari 1. Bayonnomani odatda kimlar imzolaydi? A) faqat tashkilot hisobchisi B) faqat taklif etilgan mehmon C) faqat so'zga chiqqan kishi D) majlis raisi va kotibi To'g'ri javob: D) majlis raisi va kotibi✔ 2. Tashkilot rahbarining farmoyish xarakteridagi hujjati qaysi? A) tilxat B) buyruq C) tarjimai hol D) ariza To'g'ri javob: B) buyruq ✔ 3. Biror holat (masalan, darsga kechikish) sababini izohlab yoziladigan hujjat qaysi? A) e'lon B) ishonchnoma C) tavsifnoma D) tushuntirish xati To'g'ri javob: D) tushuntirish xati ✔ Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili 4. Har bir keyingi gap oldingi gapning biror bo'lagiga tayanib davom etadigan bog'lanish qanday ataladi? A) bog'lovchisiz bog'lanish B) zanjirsimon bog'lanish C) ergashgan bog'lanish D) parallel bog'lanish To'g'ri javob: B) zanjirsimon bog'lanish ✔ 5. Abzatsdagi asosiy fikr jamlangan gap qanday ataladi? A) kirish gap B) ergash gap C) tayanch (kalit) gap D) undalmali gap To'g'ri javob: C) tayanch (kalit) gap ✔ 6. Asarni tahlil qilib, unga baho beruvchi yozma ish qanday ataladi? A) taqriz B) reja C) tezis D) annotatsiya To'g'ri javob: A) taqriz ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 160 7. Abzats (xatboshi) deb nimaga aytiladi? A) Matndagi oxirgi so'zga B) Matnning yangi qatordan boshlanadigan, nisbatan tugal mazmunli qismiga C) Matnning sarlavhasiga D) Gap ichidagi kirish so'zga To'g'ri javob: B) Matnning yangi qatordan boshlanadigan, nisbatan tugal mazmunli qismiga✔ Bo'lim (BSB): Tinish belgilari 8. «Abu Rayhon Beruniy ... buyuk qomusiy olim edi» gapida olimning tug'ilgan va vafot etgan yillari qanday beriladi? A) ko'p nuqta bilan B) qo'shtirnoq ichida C) qavs ichida D) ikki nuqtadan keyin To'g'ri javob: C) qavs ichida ✔ 9. Ko'p nuqta qachon qo'yiladi? A) Undalmadan keyin B) Fikr tugallanmay qolganda C) Har qanday darak gap oxirida D) Uyushiq bo'laklar orasida To'g'ri javob: B) Fikr tugallanmay qolganda ✔ 10. Gapdagi qo'shimcha izoh yoki tarjima qanday belgi ichiga olinadi? A) qo'shtirnoq B) qavs C) tire D) ikki nuqta To'g'ri javob: B) qavs ✔ 11. «Agar vaqt bo'lsa kelaman» ergashgan qo'shma gapida vergul qayerga qo'yiladi? A) «Agar» so'zidan keyin B) «vaqt» so'zidan keyin C) vergul qo'yilmaydi D) «bo'lsa» so'zidan keyin To'g'ri javob: D) «bo'lsa» so'zidan keyin ✔ 12. «Ha men tayyorman» gapida vergul qayerga qo'yiladi? A) «Ha» so'zidan keyin B) vergul qo'yilmaydi C) «tayyorman» so'zidan oldin va keyin D) «men» so'zidan keyin To'g'ri javob: A) «Ha» so'zidan keyin ✔ 13. «Nahotki u shunday qilgan bo'lsa» gapi kuchli hayajonli so'roqni ifodalasa, oxiriga qanday belgi qo'yiladi? A) nuqta B) so'roq va undov belgisi C) ikki nuqta D) nuqtali vergul To'g'ri javob: B) so'roq va undov belgisi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 161 14. «Bozordan mevalar oldik olma, nok, uzum» gapida ikki nuqta qayerga qo'yiladi? A) «oldik» so'zidan keyin B) «Bozordan» so'zidan keyin C) «mevalar» so'zidan keyin D) «olma» so'zidan keyin To'g'ri javob: A) «oldik» so'zidan keyin✔ Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati 15. Nutq madaniyati deganda nima tushuniladi? A) Faqat baland ovozda gapirish B) Faqat ko'p so'z bilish C) Faqat chiroyli yozish ko'nikmasi D) Adabiy til me'yorlariga amal qilib, maqsadga muvofiq va ta'sirchan so'zlash To'g'ri javob: D) Adabiy til me'yorlariga amal qilib, maqsadga muvofiq va ta'sirchan so'zlash ✔ 16. Ohang, mimika va imo-ishora nutqning qaysi turida faol ishtirok etadi? A) og'zaki nutqda B) ilmiy maqolada C) yozma nutqda D) rasmiy hujjatda To'g'ri javob: A) og'zaki nutqda ✔ 17. Nutqning boyligi deganda nima tushuniladi? A) Bir xil so'zlarni takrorlash B) Sinonim, ibora kabi turli til vositalaridan foydalanish C) Faqat qisqa gaplar tuzish D) Faqat terminlardan foydalanish To'g'ri javob: B) Sinonim, ibora kabi turli til vositalaridan foydalanish ✔ 18. Uch va undan ortiq kishi ishtirokidagi suhbat qanday ataladi? A) iqtibos B) monolog C) dialog D) polilog To'g'ri javob: D) polilog ✔ 19. Notiqlik san'ati nima? A) Omma oldida ta'sirli va chiroyli so'zlash mahorati B) Faqat xat yozish C) Faqat she'r yodlash D) Faqat kitob o'qish To'g'ri javob: A) Omma oldida ta'sirli va chiroyli so'zlash mahorati ✔ 20. Nutqning mantiqiyligi deganda nima tushuniladi? A) Nutqda undovlarning ko'pligi B) Nutqda bir so'zning ko'p takrorlanishi C) Fikrlarning izchil, bir-biriga bog'liq holda bayon qilinishi D) Nutqning she'riy shaklda bo'lishi To'g'ri javob: C) Fikrlarning izchil, bir-biriga bog'liq holda bayon qilinishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 162 Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya) 21. «Yurak» so'ziga «-im» qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) yuragkim B) yuragim C) yurakkim D) yurakim To'g'ri javob: B) yuragim✔ 22. «Chiq» fe'liga «-gan» qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) chiqan B) chiqgan C) chiqkan D) chiqqan To'g'ri javob: D) chiqqan ✔ 23. Qaysi tartib son to'g'ri yozilgan? A) ikkinchi B) ikkinci C) ikkiinchi D) ikinchi To'g'ri javob: A) ikkinchi ✔ 24. Bir bo'g'inli «o'q» so'ziga «-i» qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) o'g'i B) o'ki C) o'qi D) o'qqi To'g'ri javob: C) o'qi ✔ 25. Talaffuzdan farq qilsa ham, qaysi so'z imlo qoidasiga mos yozilgan? A) tusiz B) tussiz C) tuzsiz D) tuzziz To'g'ri javob: C) tuzsiz ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 163 Ona tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari 1. Tilxatda pul miqdori qanday yoziladi? A) Faqat rim raqamida B) Raqam bilan va qavs ichida so'z bilan C) Pul miqdori ko'rsatilmaydi D) Faqat taxminiy miqdorda To'g'ri javob: B) Raqam bilan va qavs ichida so'z bilan✔ 2. Shaxsning o'z hayot yo'li haqida qisqacha yozgan hujjati qanday ataladi? A) tarjimai hol B) tavsifnoma C) dalolatnoma D) bayonnoma To'g'ri javob: A) tarjimai hol ✔ 3. Ishonchnomada albatta nima ko'rsatiladi? A) Faqat ishonch bildiruvchining sevimli kasbi B) Faqat ishonchli shaxsning yoshi C) Ishonch bildiruvchi va ishonchli shaxs ma'lumotlari hamda topshiriq mazmuni D) Faqat tashkilotning telefon raqami To'g'ri javob: C) Ishonch bildiruvchi va ishonchli shaxs ma'lumotlari hamda topshiriq mazmuni ✔ 4. Pul yoki narsa olinganligini tasdiqlovchi hujjat qaysi? A) buyruq B) tilxat C) taklifnoma D) ariza To'g'ri javob: B) tilxat ✔ 5. Majlisda ko'rilgan masalalar, so'zga chiqqanlar fikri va qarorlar qayd etiladigan hujjat qaysi? A) tavsifnoma B) ariza C) bayonnoma D) tilxat To'g'ri javob: C) bayonnoma ✔ Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili 6. O'qilgan yoki eshitilgan matn mazmunini yozma qayta hikoya qilish qanday ataladi? A) insho B) referat C) diktant D) bayon To'g'ri javob: D) bayon ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 164 7. Faqat asosiy bandlardan iborat reja qanday ataladi? A) murakkab reja B) sodda reja C) savolli konspekt D) tezisli reja To'g'ri javob: B) sodda reja✔ 8. Matn mavzusi deganda nima tushuniladi? A) Matndagi gaplar soni B) Matnda nima haqida gap borishi C) Matnning yozilgan sanasi D) Matndagi tinish belgilari To'g'ri javob: B) Matnda nima haqida gap borishi ✔ 9. Mulohaza matn odatda qanday qismlardan tuziladi? A) savol, javob, savol B) tezis, dalillar, xulosa C) kirish, dialog, tasvir D) sarlavha, sana, imzo To'g'ri javob: B) tezis, dalillar, xulosa ✔ 10. Bir yoki bir necha manba asosida biror mavzuni yorituvchi yozma ish qanday ataladi? A) tilxat B) e'lon C) taklifnoma D) referat To'g'ri javob: D) referat ✔ 11. Narsa yoki hodisaning belgilarini tasvirlab beruvchi matn turi qaysi? A) tasviriy matn B) mulohaza matn C) hikoya matn D) rasmiy matn To'g'ri javob: A) tasviriy matn ✔ Bo'lim (BSB): Tinish belgilari 12. So'roq gap oxiriga qanday tinish belgisi qo'yiladi? A) nuqta B) tire C) nuqtali vergul D) so'roq belgisi To'g'ri javob: D) so'roq belgisi ✔ 13. Qaysi belgi gap oxirida qo'yilmaydi? A) nuqta B) vergul C) undov belgisi D) ko'p nuqta To'g'ri javob: B) vergul ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 165 14. «Voy qo'lim kuydi!» gapida vergul qayerga qo'yiladi? A) «qo'lim» so'zidan keyin B) «kuydi» so'zidan oldin va keyin C) «Voy» so'zidan keyin D) «Voy» so'zidan oldin To'g'ri javob: C) «Voy» so'zidan keyin✔ 15. Gazeta, jurnal va asar nomlari qanday belgi ichida yoziladi? A) qavs B) qo'shtirnoq C) tire D) vergul To'g'ri javob: B) qo'shtirnoq ✔ 16. «Bahor keldi, daraxtlar gulladi (?) dalalarda ish qizidi, dehqonlar ekin ekdi.» Bog'lovchisiz qo'shma gapda (?) o'rniga qaysi belgi qo'yiladi? A) ko'p nuqta B) ikki nuqta C) qavs D) nuqtali vergul To'g'ri javob: D) nuqtali vergul ✔ 17. Qaysi gapda tire bog'lovchisiz qo'shma gap qismlari orasida natija ma'nosida qo'yilgan? A) Yomg'ir yog'di — ko'chalar ivib ketdi. B) Yomg'ir — tabiat ne'mati. C) Ona — muqaddas zot. D) Yomg'ir, qor, do'l — yog'in turlari. To'g'ri javob: A) Yomg'ir yog'di — ko'chalar ivib ketdi. ✔ Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati 18. Qaysi ibora nutq odobiga mos minnatdorchilik ifodasi? A) Sizga katta rahmat! B) Xo'p-xo'p, bas! C) Bo'ldi, ket! D) Menga nima? To'g'ri javob: A) Sizga katta rahmat! ✔ 19. O'zbek tilida so'z urg'usi odatda qaysi bo'g'inga tushadi? A) birinchi bo'g'inga B) oxiridan oldingi bo'g'inga C) ikkinchi bo'g'inga D) oxirgi bo'g'inga To'g'ri javob: D) oxirgi bo'g'inga ✔ 20. Nutqning to'g'riligi deganda nima tushuniladi? A) Nutqning tez aytilishi B) Nutqning qisqa bo'lishi C) Nutqning adabiy til me'yorlariga mos kelishi D) Nutqda sheva so'zlarining ko'pligi To'g'ri javob: C) Nutqning adabiy til me'yorlariga mos kelishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 166 Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya) 21. Qaysi so'zga egalik qo'shimchasi qo'shilganda o'zakdagi unli tushib qoladi? A) o'g'il B) kitob C) qalam D) daftar To'g'ri javob: A) o'g'il✔ 22. «O'qi» fe'lidan «-(u)vchi» qo'shimchasi bilan yasalgan so'z qaysi qatorda to'g'ri yozilgan? A) o'quvchii B) o'qivchi C) o'quvchi D) o'qiuvchi To'g'ri javob: C) o'quvchi ✔ 23. «Og'iz» so'ziga III shaxs egalik qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) og'zisi B) og'izzi C) og'zi D) og'izi To'g'ri javob: C) og'zi ✔ 24. «Qishloq» so'ziga «-i» egalik qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) qishlog'i B) qishlog'gi C) qishloqqi D) qishloqi To'g'ri javob: A) qishlog'i ✔ 25. Jamlovchi son qaysi qatorda to'g'ri yozilgan? A) ikkiovi B) ikkovi C) ikovi D) ikkivi To'g'ri javob: B) ikkovi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 167 Adabiyot • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qodiriy hayoti va ijodi 1. «O'tkan kunlar» romani qaysi shahardagi karvonsaroy tasviri bilan boshlanadi? A) Samarqand B) Qo'qon C) Marg'ilon D) Toshkent To'g'ri javob: C) Marg'ilon✔ 2. «Kalvak Mahzumning xotira daftaridan» asari qanday yo'nalishdagi asar? A) fantastik B) hajviy (satirik) C) tarixiy-qahramonlik D) lirik-falsafiy To'g'ri javob: B) hajviy (satirik) ✔ 3. O'zbek adabiyotidagi birinchi roman qaysi asar hisoblanadi? A) «O'tkan kunlar» B) «Kecha va kunduz» C) «Qutlug' qon» D) «Mehrobdan chayon» To'g'ri javob: A) «O'tkan kunlar» ✔ 4. Abdulla Qodiriyning ilk asarlaridan biri «Uloqda» qaysi janrga mansub? A) roman B) hikoya C) komediya D) doston To'g'ri javob: B) hikoya ✔ 5. Abdulla Qodiriy hajviy asarlarini qaysi taxallus bilan e'lon qilgan? A) Fitrat B) Julqunboy C) Oybek D) Cho'lpon To'g'ri javob: B) Julqunboy ✔ 6. «O'tkan kunlar» romanidagi voqealar qaysi davrni qamrab oladi? A) XX asrning boshlarini B) XVII asrning boshini C) XIX asrning o'rtalarini D) XV asrning oxirini To'g'ri javob: C) XIX asrning o'rtalarini ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 168 Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va XX asr boshidagi adabiy jarayon 7. Jadidchilik harakatining asosiy maqsadi nima edi? A) Xonliklarning eski boshqaruv tartibini tiklash B) Faqat savdo-sotiqni rivojlantirib boylik orttirish C) Diniy bilimlarni o'qitishni butunlay taqiqlash D) Ma'rifat va yangi usul maktablari orqali millatni uyg'otish To'g'ri javob: D) Ma'rifat va yangi usul maktablari orqali millatni uyg'otish✔ 8. «Jadid» so'zi qanday ma'noni anglatadi? A) millat B) yangi C) ustoz D) eski To'g'ri javob: B) yangi ✔ 9. Hamzaning «Boy ila xizmatchi» dramasida G'ofirning sevgilisi kim? A) Zebi B) Kumush C) Ra'no D) Jamila To'g'ri javob: D) Jamila ✔ 10. Jadidlar ochgan yangi maktablarda savod o'rgatishning qaysi usuli qo'llangan? A) usuli hijo (harflab yodlatish) B) usuli savtiya (tovush usuli) C) faqat yod oldirish usuli D) faqat ko'chirib yozdirish usuli To'g'ri javob: B) usuli savtiya (tovush usuli) ✔ 11. Usmon Nosirning hayoti qanday yakun topgan? A) uzoq umr ko'rib, keksalikda vafot etgan B) frontda jangda halok bo'lgan C) chet elga ko'chib ketib, o'sha yerda vafot etgan D) qatag'on qilinib, surgunda vafot etgan To'g'ri javob: D) qatag'on qilinib, surgunda vafot etgan ✔ 12. «Turkiy guliston yoxud axloq» asarining muallifi kim? A) Munavvar qori Abdurashidxonov B) Mahmudxo'ja Behbudiy C) Abdulla Avloniy D) Ishoqxon Ibrat To'g'ri javob: C) Abdulla Avloniy ✔ 13. Mahmudxo'ja Behbudiyning ma'rifiy faoliyati asosan qaysi shahar bilan bog'liq? A) Xiva B) Namangan C) Termiz D) Samarqand To'g'ri javob: D) Samarqand ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 169 Bo'lim (BSB): Cho'lpon hayoti va ijodi 14. Cho'lponning hayotdaligida nashr etilgan so'nggi she'riy to'plami qaysi? A) «Tong sirlari» B) «Soz» C) «Buloqlar» D) «Uyg'onish» To'g'ri javob: B) «Soz»✔ 15. «Kecha va kunduz» romani qaysi yilda nashr etilgan? A) 1926-yilda B) 1936-yilda C) 1922-yilda D) 1944-yilda To'g'ri javob: B) 1936-yilda ✔ 16. Cho'lponning birinchi she'riy to'plami qanday nomlangan? A) «Soz» B) «Buloqlar» C) «Uyg'onish» D) «Tong sirlari» To'g'ri javob: C) «Uyg'onish» ✔ 17. «Binafsha» she'ri kimning qalamiga mansub? A) Cho'lpon B) Hamid Olimjon C) Oybek D) G'afur G'ulom To'g'ri javob: A) Cho'lpon ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat hayoti va ijodi 18. Fitratning «Abulfayzxon» asari qaysi janrga mansub? A) roman B) tragediya C) masal D) komediya To'g'ri javob: B) tragediya ✔ 19. Abdurauf Fitrat qaysi shaharda tug'ilgan? A) Xiva B) Andijon C) Toshkent D) Buxoro To'g'ri javob: D) Buxoro ✔ 20. Fitratning «Bayonoti sayyohi hindi» asari nomini qanday tushunish mumkin? A) «Buxoro tarixi» B) «Aruz qoidalari» C) «Turk adabiyoti namunalari» D) «Hind sayyohining bayoni» To'g'ri javob: D) «Hind sayyohining bayoni» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 170 Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 21. Badiiy obraz yaratishda yozuvchiga asos bo'lgan real shaxs nima deb ataladi? A) antiqahramon B) prototip C) lirik qahramon D) personaj-tip To'g'ri javob: B) prototip✔ 22. Syujetda ziddiyat eng yuqori nuqtaga yetgan, keskinlik cho'qqisiga chiqqan o'rin qanday ataladi? A) prolog B) kulminatsiya C) tugun D) ekspozitsiya To'g'ri javob: B) kulminatsiya ✔ 23. Muallifning biror masala yuzasidan erkin, shaxsiy mulohazalarini ifodalovchi nasriy janr qaysi? A) ballada B) tragediya C) esse D) muxammas To'g'ri javob: C) esse ✔ 24. Hayvonlar yoki narsalar timsolida kishilar xulqini tanqid qiluvchi, odatda pand-nasihat bilan tugaydigan janr qaysi? A) esse B) doston C) roman D) masal To'g'ri javob: D) masal ✔ 25. Lirik asarda his-tuyg'ulari ifodalanayotgan obraz qanday nomlanadi? A) epizodik obraz B) antiqahramon C) prototip D) lirik qahramon To'g'ri javob: D) lirik qahramon ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 171 Adabiyot • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qodiriy hayoti va ijodi 1. «Mehrobdan chayon» romanining bosh qahramonlari kimlar? A) Anvar va Ra'no B) Arslonqul va Dildor C) Yo'lchi va Gulnor D) Otabek va Kumush To'g'ri javob: A) Anvar va Ra'no✔ 2. «Mehrobdan chayon» romanidagi voqealar qaysi xon davrida kechadi? A) Xudoyorxon davrida B) Abulfayzxon davrida C) Amir Muzaffar davrida D) Husayn Boyqaro davrida To'g'ri javob: A) Xudoyorxon davrida ✔ 3. «O'tkan kunlar» romanining epilogiga ko'ra, Otabek qayerda halok bo'ladi? A) Toshkent zindonida kasallikdan B) Marg'ilonda Homid bilan olishuvda C) Avliyootada bosqinchilarga qarshi jangda D) Makkaga ketayotib yo'lda To'g'ri javob: C) Avliyootada bosqinchilarga qarshi jangda ✔ 4. Abdulla Qodiriyning «Obid ketmon» asari qaysi janrda yozilgan? A) tragediya B) doston C) qissa D) g'azal To'g'ri javob: C) qissa ✔ 5. «Mehrobdan chayon» sarlavhasidagi «chayon» timsoli nimani anglatadi? A) muqaddas maqomni niqob qilgan makkor kimsalarni B) xon saroyidagi zaharli hasharotlarni C) bosh qahramonning jasorati va kuchini D) cho'l-biyobonning qahraton tabiatini To'g'ri javob: A) muqaddas maqomni niqob qilgan makkor kimsalarni ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va XX asr boshidagi adabiy jarayon 6. Abdulla Avloniy tashkil etgan teatr truppasi qanday nomlangan? A) «Turon» B) «Mushtum» C) «Inqilob» D) «Oyina» To'g'ri javob: A) «Turon» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 172 7. Usmon Nosir A. S. Pushkinning qaysi asarini o'zbek tiliga tarjima qilgan? A) «Pikovaya dama» B) «Kapitan qizi» C) «Dubrovskiy» D) «Boqchasaroy fontani» To'g'ri javob: D) «Boqchasaroy fontani»✔ 8. Mahmudxo'ja Behbudiy 1919-yilda qayerda qatl etilgan? A) Toshkentda B) Xivada C) Qo'qonda D) Qarshida To'g'ri javob: D) Qarshida ✔ 9. «Adibi avval» alifbo darsligining muallifi kim? A) Munavvar qori Abdurashidxonov B) Mahmudxo'ja Behbudiy C) Abdulla Avloniy D) Hamza Hakimzoda Niyoziy To'g'ri javob: A) Munavvar qori Abdurashidxonov ✔ 10. «Padarkush» dramasida qanday asosiy g'oya ilgari suriladi? A) Ikki yoshning baxtsiz muhabbat fojiasi B) Urush dahshatlari va front hayoti C) Ilmsizlik va johillikning ayanchli oqibatlari D) Xon zulmiga qarshi xalq qo'zg'oloni To'g'ri javob: C) Ilmsizlik va johillikning ayanchli oqibatlari ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lpon hayoti va ijodi 11. «Kecha va kunduz» romanidagi Akbarali mingboshi qaysi ijtimoiy qatlam vakili? A) hunarmand kosiblar B) kambag'al dehqonlar C) madrasa talabalari D) mahalliy amaldorlar To'g'ri javob: D) mahalliy amaldorlar ✔ 12. «Kecha va kunduz» romanining qaysi qismi bizgacha yetib kelgan? A) faqat so'ngso'zi B) «Kecha» qismi C) «Kunduz» qismi D) ikkala qismi to'liq To'g'ri javob: B) «Kecha» qismi ✔ 13. «Kecha va kunduz» romanida Zebi kimga turmushga beriladi? A) qo'shni qishloq boyiga B) Miryoqubning ukasiga C) Razzoq so'fining jiyaniga D) Akbarali mingboshiga To'g'ri javob: D) Akbarali mingboshiga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 173 14. «Kecha va kunduz» romanida Razzoq so'fi qanday xarakterga ega? A) ochiqko'ngil, xushchaqchaq va saxiy B) ilm-ma'rifatga intiluvchi ziyoli C) qattiqqo'l, oilasiga zulm qiluvchi mutaassib D) qo'rqoq, gap-so'zdan qochuvchi To'g'ri javob: C) qattiqqo'l, oilasiga zulm qiluvchi mutaassib✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat hayoti va ijodi 15. «Abulfayzxon» tragediyasida tilga olinadigan Eron hukmdori kim? A) Shoh Abbos B) Nodirshoh C) Husayn Boyqaro D) Ismoil Somoniy To'g'ri javob: B) Nodirshoh ✔ 16. Quyidagi asarlardan qaysi biri Fitratning adabiyotshunoslikka oid ilmiy asari? A) «Padarkush» B) «Turkiy guliston yoxud axloq» C) «Mitti yulduz» D) «Adabiyot qoidalari» To'g'ri javob: D) «Adabiyot qoidalari» ✔ 17. Fitrat qadimgi va mumtoz adabiyot namunalarini to'plab nashr ettirgan asari qaysi? A) «Adibi avval» B) «Tarixi Farg'ona» C) «Lug'ati sitta alsina» D) «O'zbek adabiyoti namunalari» To'g'ri javob: D) «O'zbek adabiyoti namunalari» ✔ 18. Fitratning «Hind ixtilolchilari» dramasida qanday mavzu yoritilgan? A) Turkistonda paxta yetishtirish mashaqqatlari B) Buxoro amirligidagi saroy fitnalari va xiyonat C) Hind xalqining mustamlakachilikka qarshi kurashi D) Ikki do'stning arzimas sabab bilan janjali To'g'ri javob: C) Hind xalqining mustamlakachilikka qarshi kurashi ✔ 19. Fitrat Buxoro Xalq Sovet Respublikasi davrida qanday lavozimda ishlagan? A) savdo boshlig'i B) maorif noziri C) harbiy qo'mondon D) bosh qozi To'g'ri javob: B) maorif noziri ✔ 20. Fitratning «Munozara» asarida kimlar bahslashadi? A) ikki buxorolik savdogar va ularning shogirdi B) hindistonlik farangi bilan buxorolik mudarris C) samarqandlik shoir bilan hirotlik musavvir D) Buxoro amiri bilan uning bosh vaziri To'g'ri javob: B) hindistonlik farangi bilan buxorolik mudarris ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 174 21. «Fitrat» so'zining lug'aviy ma'nosi qaysi? A) yangilik, yangi usul B) tabiat, tug'ma xislat C) kurash, olishuv D) tong yulduzi, sahar To'g'ri javob: B) tabiat, tug'ma xislat✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 22. Asar qismlarining joylashuvi, tuzilishi va o'zaro bog'lanishi nima deb ataladi? A) kompozitsiya B) konflikt C) remarka D) prototip To'g'ri javob: A) kompozitsiya ✔ 23. Kuchli konflikt asosiga qurilib, ko'pincha bosh qahramon halokati bilan tugaydigan dramatik janr qaysi? A) komediya B) vodevil C) intermediya D) tragediya To'g'ri javob: D) tragediya ✔ 24. Asarda bir qahramonning o'zi bilan yoki tinglovchiga qarata uzun nutqi nima deb ataladi? A) ekspozitsiya B) remarka C) dialog D) monolog To'g'ri javob: D) monolog ✔ 25. Bir-biri bilan bog'langan uch mustaqil qismdan iborat yirik asar qanday nomlanadi? A) dilogiya B) antologiya C) tetralogiya D) trilogiya To'g'ri javob: D) trilogiya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 175 Adabiyot • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qodiriy hayoti va ijodi 1. Abdulla Qodiriy qaysi yilda va qaysi shaharda tug'ilgan? A) 1897-yilda Andijonda B) 1886-yilda Buxoroda C) 1907-yilda Qo'qonda D) 1894-yilda Toshkentda To'g'ri javob: D) 1894-yilda Toshkentda✔ 2. Abdulla Qodiriy faoliyat yuritgan mashhur hajviy jurnal qaysi? A) «Guliston» B) «Mushtum» C) «Oyina» D) «Saodat» To'g'ri javob: B) «Mushtum» ✔ 3. «Mehrobdan chayon» romanida Ra'noning otasi kim? A) Razzoq so'fi B) Yusufbek hoji C) Solih maxdum D) Mirzakarim qutidor To'g'ri javob: C) Solih maxdum ✔ 4. «Mehrobdan chayon» romanida Anvar xon saroyida qanday vazifada xizmat qiladi? A) lashkarboshi (sarkarda) B) mehtar (xo'jalik boshlig'i) C) qozi (shariat hakami) D) mirzaboshi (bosh kotib) To'g'ri javob: D) mirzaboshi (bosh kotib) ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va XX asr boshidagi adabiy jarayon 5. «Yangi saodat» romani qaysi jadid adibi qalamiga mansub? A) Hamza Hakimzoda Niyoziy B) Cho'lpon C) Abdulla Avloniy D) Abdulla Qodiriy To'g'ri javob: A) Hamza Hakimzoda Niyoziy ✔ 6. Jadid adabiyotining yetakchi mavzulari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) ma'rifat, millat, ozodlik B) ishq-muhabbat, visol, hijron C) din, tavba, oxirat D) tabiat, fasllar, manzara To'g'ri javob: A) ma'rifat, millat, ozodlik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 176 7. «Turkiy guliston yoxud axloq» asarida qaysi masala markaziy o'rinda turadi? A) tabiat tasviri B) tarixiy janglar C) savdo qoidalari D) tarbiya va axloq To'g'ri javob: D) tarbiya va axloq✔ 8. O'zbek adabiyotidagi birinchi drama hisoblangan «Padarkush» asarining muallifi kim? A) Abdulla Avloniy B) Abdurauf Fitrat C) Hamza Hakimzoda Niyoziy D) Mahmudxo'ja Behbudiy To'g'ri javob: D) Mahmudxo'ja Behbudiy ✔ 9. «Tarbiya bizlar uchun yo hayot — yo mamot, yo najot — yo halokat...» degan mashhur fikr kimga tegishli? A) Cho'lpon B) Abdulla Avloniy C) Abdurauf Fitrat D) Abdulla Qodiriy To'g'ri javob: B) Abdulla Avloniy ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lpon hayoti va ijodi 10. Cho'lponning «Buzilgan o'lkaga» she'rida asosan qanday mavzu yoritilgan? A) bolalik xotiralari B) Vatan taqdiri va millat qayg'usi C) bahor tabiatining go'zalligi D) ilm-fan yutuqlari To'g'ri javob: B) Vatan taqdiri va millat qayg'usi ✔ 11. «Kecha va kunduz» romanida mingboshining ishlarini yurituvchi, uddaburon va ayyor obraz kim? A) Razzoq so'fi B) Solih maxdum C) Miryoqub D) Hasanali To'g'ri javob: C) Miryoqub ✔ 12. Qaysi qatorda Cho'lpon ijod qilgan janrlar to'g'ri ko'rsatilgan? A) faqat ocherk va publitsistika B) she'r, roman, drama, hikoya C) faqat g'azal va ruboiy D) faqat masal va ertak To'g'ri javob: B) she'r, roman, drama, hikoya ✔ 13. «Cho'lpon» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) tog' chashmasi B) qora bulut C) kuz shamoli D) tong yulduzi To'g'ri javob: D) tong yulduzi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 177 14. «Kecha va kunduz» romanining bosh qahramoni kim? A) Zebi B) Kumush C) Gulnor D) Ra'no To'g'ri javob: A) Zebi✔ 15. «Kecha va kunduz» sarlavhasi ramziy jihatdan nimani anglatadi? A) ikki aka-ukaning bir-biriga qarama-qarshi taqdirini B) zulmat va yorug'lik, eski va yangi hayot ziddiyatini C) qish va yoz fasllari orasidagi tabiat o'zgarishini D) sutkaning ikki qismi – tun va kun almashinuvini To'g'ri javob: B) zulmat va yorug'lik, eski va yangi hayot ziddiyatini ✔ 16. Cho'lponning ilk nasriy asari hisoblangan hikoya qaysi? A) «Kalvak Mahzum» B) «Mehrobdan chayon» C) «Doktor Muhammadyor» D) «Mayiz yemagan xotin» To'g'ri javob: C) «Doktor Muhammadyor» ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat hayoti va ijodi 17. Fitratning «Munozara» asari dastlab qaysi tilda yozilgan? A) turk tilida B) rus tilida C) fors tilida D) arab tilida To'g'ri javob: C) fors tilida ✔ 18. «Sayha» to'plami kimga tegishli? A) Hamza Hakimzoda Niyoziy B) Abdulla Avloniy C) Abdurauf Fitrat D) Cho'lpon To'g'ri javob: C) Abdurauf Fitrat ✔ 19. Fitratning «Shaytonning tangriga isyoni» asarida bosh obraz kim? A) Shayton (Azozil) B) Hindistonlik farangi C) Abulfayzxon D) Pochamir To'g'ri javob: A) Shayton (Azozil) ✔ 20. Fitratning «Aruz haqida» asari nimaga bag'ishlangan? A) Buxoro tarixiga B) dehqonchilik usullariga C) teatr san'ati tarixiga D) mumtoz she'r vazni nazariyasiga To'g'ri javob: D) mumtoz she'r vazni nazariyasiga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 178 21. Fitratning «Munozara» asarida qaysi masala asosiy bahs mavzusi hisoblanadi? A) qishloq xo'jaligi texnikasini yangilash B) maktab-maorifni isloh qilish zarurati C) harbiy yurish rejalari va qo'shin tuzilishi D) she'r vaznlarini tasniflash qoidalari To'g'ri javob: B) maktab-maorifni isloh qilish zarurati✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 22. Badiiy asardagi qahramonlar yoki kuchlar o'rtasidagi qarama-qarshilik qanday ataladi? A) peyzaj B) detal C) konflikt D) kompozitsiya To'g'ri javob: C) konflikt ✔ 23. Kulgili va fojiaviy unsurlarni o'zida uyg'unlashtirgan dramatik janr qaysi? A) vodevil B) tragikomediya C) melodrama D) monodrama To'g'ri javob: B) tragikomediya ✔ 24. Hajmi va qamrovi jihatidan roman bilan hikoya oralig'ida turadigan epik janr qaysi? A) doston B) ocherk C) g'azal D) qissa To'g'ri javob: D) qissa ✔ 25. Doston (poema) qaysi adabiy turga mansub? A) sof dramatik B) sof epik C) lirik-epik D) publitsistik To'g'ri javob: C) lirik-epik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 179 Adabiyot • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qodiriy hayoti va ijodi 1. «O'tkan kunlar» romanida Otabek va Kumushning baxtiga fitna uyushtirgan asosiy salbiy obraz kim? A) Hasanali B) Miryoqub C) Homid D) Anvar To'g'ri javob: C) Homid✔ 2. «O'tkan kunlar» romanida Kumushni zaharlab o'ldirgan kim? A) Xushro'y B) Zaynab C) Oftob oyim D) Jannat To'g'ri javob: B) Zaynab ✔ 3. «O'tkan kunlar» romanida Kumushning otasi kim? A) Yusufbek hoji B) Mirzakarim qutidor C) Akbarali mingboshi D) Solih maxdum To'g'ri javob: B) Mirzakarim qutidor ✔ 4. Otabek va Kumushning o'g'li romanda qanday ismda tilga olinadi? A) Yodgorbek B) Azizbek C) Sultonbek D) Anvarbek To'g'ri javob: A) Yodgorbek ✔ 5. «O'tkan kunlar» romanida Otabekning onasi kim? A) Poshshaxon B) Qurvonbibi C) Oftob oyim D) O'zbek oyim To'g'ri javob: D) O'zbek oyim ✔ 6. «O'tkan kunlar» romanida Kumushning onasi kim? A) Zaynab B) O'zbek oyim C) Oftob oyim D) Qurvonbibi To'g'ri javob: C) Oftob oyim ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 180 7. «O'tkan kunlar» romanida Otabekning otasi kim? A) Razzoq so'fi B) Solih maxdum C) Yusufbek hoji D) Mirzakarim qutidor To'g'ri javob: C) Yusufbek hoji✔ 8. «O'tkan kunlar» romanida tarixiy fon sifatida qaysi voqealar tasvirlangan? A) Ikkinchi jahon urushi voqealari B) Bobur va Shayboniyxon kurashi C) Qo'qon xonligidagi ichki nizolar D) Amir Temurning harbiy yurishlari To'g'ri javob: C) Qo'qon xonligidagi ichki nizolar ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va XX asr boshidagi adabiy jarayon 9. «Oq gul», «Qizil gul», «Yashil gul» kabi she'riy to'plamlar kimga tegishli? A) Abdurauf Fitrat B) Hamza Hakimzoda Niyoziy C) Mahmudxo'ja Behbudiy D) Abdulla Avloniy To'g'ri javob: B) Hamza Hakimzoda Niyoziy ✔ 10. Hamza Hakimzoda Niyoziyning «Maysaraning ishi» asari qaysi janrga mansub? A) komediya B) roman C) doston D) tragediya To'g'ri javob: A) komediya ✔ 11. Mahmudxo'ja Behbudiy 1913-yilda Samarqandda nashr ettira boshlagan jurnal qaysi? A) «Oyina» B) «Turon» C) «Sharq yulduzi» D) «Mushtum» To'g'ri javob: A) «Oyina» ✔ 12. Hamza Hakimzoda Niyoziy qaysi shaharda tug'ilgan? A) Andijon B) Qo'qon C) Samarqand D) Buxoro To'g'ri javob: B) Qo'qon ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lpon hayoti va ijodi 13. Cho'lpon Shekspirning qaysi asarini o'zbek tiliga tarjima qilgan? A) «Qirol Lir» B) «Otello» C) «Makbet» D) «Hamlet» To'g'ri javob: D) «Hamlet» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 181 14. Cho'lpon qaysi shaharda tug'ilgan? A) Andijon B) Toshkent C) Buxoro D) Samarqand To'g'ri javob: A) Andijon✔ 15. Cho'lponning «Yorqinoy» asari qaysi adabiy turga mansub? A) lirik B) dramatik C) epik D) lirik-epik To'g'ri javob: B) dramatik ✔ 16. Cho'lpon she'rlarida tez-tez uchraydigan bahor, tong, uyg'onish obrazlari asosan nimani ifodalaydi? A) dehqonchilik ishlarini B) xalqning erk va ozodlik orzusini C) shahar qurilishlarini D) shoirning sayohatga ishtiyoqini To'g'ri javob: B) xalqning erk va ozodlik orzusini ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat hayoti va ijodi 17. Abulfayzxon tarixda qaysi sulolaning hukmdori bo'lgan? A) Temuriylar B) Mang'itlar C) Ashtarxoniylar D) Shayboniylar To'g'ri javob: C) Ashtarxoniylar ✔ 18. Fitratning qaysi asari Amir Temur siymosi bilan bog'liq? A) «Qiyomat» B) «Hind ixtilolchilari» C) «Temur sag'anasi» D) «Chin sevish» To'g'ri javob: C) «Temur sag'anasi» ✔ 19. Fitrat yoshligida qaysi shaharda tahsil olgan? A) Qohirada B) Moskvada C) Istanbulda D) Parijda To'g'ri javob: C) Istanbulda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 182 Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 20. Dramatik asarda sahna, qahramon holati yoki harakatiga oid muallif izohi nima deb ataladi? A) epilog B) monolog C) remarka D) kulminatsiya To'g'ri javob: C) remarka✔ 21. Badiiy asarda tabiat manzarasining tasviri qanday ataladi? A) dialog B) portret C) peyzaj D) interyer To'g'ri javob: C) peyzaj ✔ 22. Real voqea va shaxslar haqida hujjatlilikka asoslanib yozilgan publitsistik-badiiy janr qaysi? A) ballada B) ocherk C) ertak D) tuyuq To'g'ri javob: B) ocherk ✔ 23. Asosiy voqealar tugaganidan keyin qahramonlarning keyingi taqdiri haqida xabar beruvchi qism nima? A) epilog B) prolog C) tugun D) ekspozitsiya To'g'ri javob: A) epilog ✔ 24. Hayotdan bir lavha yoki voqeani ixcham tasvirlovchi kichik epik janr qaysi? A) epopeya B) hikoya C) roman D) trilogiya To'g'ri javob: B) hikoya ✔ 25. Muallif o'z boshidan kechirgan voqealar va ko'rgan kishilari haqida hikoya qiluvchi asar qanday ataladi? A) masal B) memuar (xotira) C) komediya D) fantastika To'g'ri javob: B) memuar (xotira) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 183 Adabiyot • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qodiriy hayoti va ijodi 1. «O'tkan kunlar» romanida Otabekning sadoqatli xizmatkori kim? A) Hasanali B) Yo'lchi C) Sultonali D) Homid To'g'ri javob: A) Hasanali✔ 2. «Moziyga qaytib ish ko'rish xayrlik, deydilar» jumlasi qaysi asarning muqaddimasida keladi? A) «O'tkan kunlar» B) «Obid ketmon» C) «Mehrobdan chayon» D) «Kecha va kunduz» To'g'ri javob: A) «O'tkan kunlar» ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va XX asr boshidagi adabiy jarayon 3. Abdulla Qodiriy, Cho'lpon va Fitrat qaysi yilda qatag'on qurboni bo'lib otib o'ldirilgan? A) 1941-yilda B) 1929-yilda C) 1938-yilda D) 1956-yilda To'g'ri javob: C) 1938-yilda ✔ 4. «Advokatlik osonmi?» sahna asarining muallifi kim? A) G'afur G'ulom B) Abdulla Qodiriy C) Abdulla Avloniy D) Mahmudxo'ja Behbudiy To'g'ri javob: C) Abdulla Avloniy ✔ 5. Ishoqxon Ibrat qayerda tug'ilgan va faoliyat yuritgan? A) Qarshida B) Xivada C) To'raqo'rg'onda D) Urganchda To'g'ri javob: C) To'raqo'rg'onda ✔ 6. Ishoqxon Ibratning «Lug'ati sitta alsina» asari necha tilli lug'at? A) o'n tilli B) ikki tilli C) to'rt tilli D) olti tilli To'g'ri javob: D) olti tilli ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 184 Bo'lim (BSB): Cho'lpon hayoti va ijodi 7. «Xalq dengizdir, xalq to'lqindir, xalq kuchdir...» misrasi qaysi shoirga tegishli? A) Hamid Olimjon B) Abdulla Oripov C) Erkin Vohidov D) Cho'lpon To'g'ri javob: D) Cho'lpon✔ 8. «Kecha va kunduz» romani oxirida Zebining taqdiri qanday hal bo'ladi? A) Makkaga ziyoratga jo'naydi B) otasining uyiga qaytib keladi C) Sibirga surgun qilinadi D) Akbarali bilan baxtli yashaydi To'g'ri javob: C) Sibirga surgun qilinadi ✔ 9. Quyidagi to'plamlardan qaysi biri Cho'lponga tegishli emas? A) «Soz» B) «Buloqlar» C) «Tong sirlari» D) «Mitti yulduz» To'g'ri javob: D) «Mitti yulduz» ✔ 10. Cho'lpon o'zbek she'riyatida qaysi she'r tizimini yangi bosqichga ko'targan? A) sonet shaklini B) aruz tizimini C) barmoq tizimini D) erkin she'r (verlibr)ni To'g'ri javob: C) barmoq tizimini ✔ 11. Cho'lponning asl ismi-sharifi qanday? A) Abdusalom Sulaymon o'g'li Rahimov B) Abdurahmon Sulaymon o'g'li Yusupov C) Abdulhamid Qodir o'g'li Yo'ldoshev D) Abdulhamid Sulaymon o'g'li Yunusov To'g'ri javob: D) Abdulhamid Sulaymon o'g'li Yunusov ✔ 12. «Kecha va kunduz» romanida Zebining otasi kim? A) Mirzakarim qutidor B) Mirzakarimboy C) Solih maxdum D) Razzoq so'fi To'g'ri javob: D) Razzoq so'fi ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat hayoti va ijodi 13. Fitratning «Chin sevish» asari qaysi adabiy turga mansub? A) lirik B) dramatik C) epik D) lirik-epik To'g'ri javob: B) dramatik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 185 14. «Sayha» so'zining ma'nosi qaysi qatorda to'g'ri berilgan? A) bahor, ko'klam B) sukunat, jimlik C) sayohat, safar D) chaqiriq, hayqiriq To'g'ri javob: D) chaqiriq, hayqiriq✔ 15. 1918-yilda Toshkentda Fitrat tashabbusi bilan tuzilgan ma'rifiy-adabiy jamiyat qanday nomlangan? A) «Turon» jamiyati B) «Oyina» to'garagi C) «Chig'atoy gurungi» D) «Mushtum» uyushmasi To'g'ri javob: C) «Chig'atoy gurungi» ✔ 16. «Abulfayzxon» tragediyasida xonni o'ldirgan kim? A) Majididdin B) Akbarali C) Rahimbiy D) Nodirshoh To'g'ri javob: C) Rahimbiy ✔ 17. Fitratning «Qiyomat» hajviy hikoyasi qahramoni kim? A) Pochamir B) Hasan Kayfiy C) Toshpo'lat tajang D) Kalvak Mahzum To'g'ri javob: A) Pochamir ✔ 18. «Abulfayzxon» tragediyasida qanday g'oya yetakchilik qiladi? A) Oddiy dehqonning boyib ketish orzusi va uning ushalishi B) Ilm-fanning g'alabasi va ulamolarning shon-shuhrati ortishi C) Hokimiyat uchun kurash va xiyonat davlatni inqirozga olib kelishi D) Ikki yoshning to'siqlarni yengib, baxtga erishishi To'g'ri javob: C) Hokimiyat uchun kurash va xiyonat davlatni inqirozga olib kelishi ✔ 19. «Abulfayzxon» tragediyasining bosh qahramoni kim edi? A) Buxoro xoni B) Qo'qon xoni C) Xiva xoni D) Hirot podshohi To'g'ri javob: A) Buxoro xoni ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 20. Syujetli, ko'pincha sirli-fojiaviy voqeani she'riy shaklda ixcham hikoya qiluvchi lirik-epik janr qaysi? A) tuyuq B) ruboiy C) ballada D) qit'a To'g'ri javob: C) ballada ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 186 21. Hayotdagi illat va nuqsonlarni kulgi orqali fosh etuvchi dramatik janr qaysi? A) komediya B) tragediya C) ballada D) elegiya To'g'ri javob: A) komediya✔ 22. Hayotni keng ko'lamda, ko'p voqea va qahramonlar orqali tasvirlovchi yirik epik janr qaysi? A) roman B) masal C) hikoya D) ruboiy To'g'ri javob: A) roman ✔ 23. Qahramonning tashqi qiyofasi (yuz, qomat, kiyim) tasviri nima deb ataladi? A) peyzaj B) syujet C) interyer D) portret To'g'ri javob: D) portret ✔ 24. Badiiy adabiyot an'anaviy ravishda qaysi uch turga bo'linadi? A) epik, lirik, dramatik B) roman, qissa, hikoya C) tragediya, komediya, drama D) g'azal, ruboiy, tuyuq To'g'ri javob: A) epik, lirik, dramatik ✔ 25. Syujet elementlarining to'g'ri ketma-ketligini ko'rsating. A) yechim – kulminatsiya – tugun – voqealar rivoji – ekspozitsiya B) ekspozitsiya – tugun – voqealar rivoji – kulminatsiya – yechim C) tugun – yechim – ekspozitsiya – kulminatsiya – voqealar rivoji D) kulminatsiya – ekspozitsiya – tugun – yechim – voqealar rivoji To'g'ri javob: B) ekspozitsiya – tugun – voqealar rivoji – kulminatsiya – yechim ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 187 Adabiyot • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qahhor ijodi 1. «O'tmishdan ertaklar» qanday asar? A) tarixiy tragediya B) falsafiy doston C) avtobiografik qissa D) she'riy to'plam To'g'ri javob: C) avtobiografik qissa✔ 2. «Tobutdan tovush» asarining muallifi kim? A) Hamza Hakimzoda Niyoziy B) Said Ahmad C) Abdulla Qahhor D) Erkin Vohidov To'g'ri javob: C) Abdulla Qahhor ✔ 3. Abdulla Qahhorning Ikkinchi jahon urushi yillari bilan bog'liq hikoyasi qaysi? A) «Asror bobo» B) «Dahshat» C) «O'g'ri» D) «Bemor» To'g'ri javob: A) «Asror bobo» ✔ 4. «Ming bir jon» hikoyasining muallifi kim? A) Odil Yoqubov B) Oybek C) G'afur G'ulom D) Abdulla Qahhor To'g'ri javob: D) Abdulla Qahhor ✔ 5. «Bemor» hikoyasida qanday ijtimoiy illat fosh etiladi? A) ilm-fanning haddan tashqari tez rivojlanishi B) shahar hayotining shovqini va tezkor sur'ati C) sport musobaqalarida uchraydigan adolatsizlik D) qashshoqlik va jaholat tufayli yordamsiz qolish To'g'ri javob: D) qashshoqlik va jaholat tufayli yordamsiz qolish ✔ 6. Quyidagi komediyalardan qaysi biri Abdulla Qahhorga tegishli? A) «Maysaraning ishi» B) «Og'riq tishlar» C) «Kelinlar qo'zg'oloni» D) «Oltin devor» To'g'ri javob: B) «Og'riq tishlar» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 188 7. «Anor» hikoyasining bosh qahramoni kim? A) Saidiy B) Turobjon C) Sotiboldi D) Qobil bobo To'g'ri javob: B) Turobjon✔ 8. Abdulla Qahhorning rafiqasi, taniqli yozuvchi va tarjimon kim? A) Zarifa Saidnosirova B) Zulfiya C) Saida Zunnunova D) Kibriyo Qahhorova To'g'ri javob: D) Kibriyo Qahhorova ✔ 9. «O'g'ri» hikoyasining asosiy g'oyasi nima? A) qishloqdagi to'y-hasham marosimlarining isrofi B) dehqonning dangasaligi va kambag'alligi sabablari C) amaldorlarning poraxo'rligi va dehqonning ahvoli D) bolalarning sho'xliklari va ota-ona tarbiyasi To'g'ri javob: C) amaldorlarning poraxo'rligi va dehqonning ahvoli ✔ Bo'lim (BSB): G'afur G'ulom ijodi 10. G'afur G'ulomning «Netay» asari qaysi janrga mansub? A) doston B) g'azal C) komediya D) qissa To'g'ri javob: D) qissa ✔ Bo'lim (BSB): Hamid Olimjon va Zulfiya ijodi 11. Shoira Zulfiyaning turmush o'rtog'i kim bo'lgan? A) G'afur G'ulom B) Hamid Olimjon C) Maqsud Shayxzoda D) Oybek To'g'ri javob: B) Hamid Olimjon ✔ 12. Muqanna tarixda qanday shaxs sifatida ma'lum? A) XV asrda Hirotda yashagan saroy shoiri B) Buxoro amirligining eng so'nggi amiri C) VIII asrda arab xalifaligiga qarshi qo'zg'olon rahbari D) XIX asrda hukmronlik qilgan Qo'qon xoni To'g'ri javob: C) VIII asrda arab xalifaligiga qarshi qo'zg'olon rahbari ✔ 13. «Bahor keldi seni so'roqlab» she'ridagi lirik qahramon kim? A) maktabga birinchi bor borayotgan bola B) uzoq safardan qaytgan keksa savdogar C) umr yo'ldoshini yo'qotgan vafodor ayol D) frontdan yarador bo'lib qaytgan askar To'g'ri javob: C) umr yo'ldoshini yo'qotgan vafodor ayol ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 189 Bo'lim (BSB): Oybek ijodi 14. «Navoiy» romanidagi sevgi chizig'ini tashkil etuvchi yoshlar kimlar? A) Arslonqul va Dildor B) Anvar va Ra'no C) Yo'lchi va Gulnor D) Otabek va Kumush To'g'ri javob: A) Arslonqul va Dildor✔ 15. Oybekning «Bolalik» asari qanday asar? A) avtobiografik qissa B) lirik doston C) hajviy komediya D) tarixiy tragediya To'g'ri javob: A) avtobiografik qissa ✔ 16. «Qutlug' qon» romanining bosh qahramoni kim? A) Saidiy B) Yo'lchi C) Otabek D) Anvar To'g'ri javob: B) Yo'lchi ✔ 17. Oybekning «Navoiy» romani qaysi turdagi roman hisoblanadi? A) ilmiy-fantastik roman B) detektiv roman C) tarixiy-biografik roman D) maishiy-hajviy roman To'g'ri javob: C) tarixiy-biografik roman ✔ 18. Oybekning «Navoiy» romani qaysi yilda yozib tugatilgan? A) 1944-yilda B) 1950-yilda C) 1936-yilda D) 1926-yilda To'g'ri javob: A) 1944-yilda ✔ Bo'lim (BSB): Urush va urushdan keyingi yillar adabiyoti 19. Maqsud Shayxzodaning «Mirzo Ulug'bek» asari qaysi janrga mansub? A) komediya B) masal C) tragediya D) qissa To'g'ri javob: C) tragediya ✔ 20. Sharof Rashidov qalamiga mansub roman qaysi? A) «Chinor» B) «Bo'rondan kuchli» C) «Qutlug' qon» D) «Sarob» To'g'ri javob: B) «Bo'rondan kuchli» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 190 21. Said Ahmadning rafiqasi, taniqli shoira kim? A) Saida Zunnunova B) Zulfiya C) Halima Xudoyberdiyeva D) Kibriyo Qahhorova To'g'ri javob: A) Saida Zunnunova✔ 22. Said Ahmadning «Qirq besh kun» asari nomi qaysi voqeaga ishora qiladi? A) Katta Farg'ona kanalining qirq besh kunda qurilishiga B) qirq besh kunlik hajga C) qirq besh kun davom etgan qurg'oqchilikka D) qirq besh kunlik dengiz sayohatiga To'g'ri javob: A) Katta Farg'ona kanalining qirq besh kunda qurilishiga ✔ 23. «Kelinlar qo'zg'oloni» asarida kelinlariga qattiqqo'llik qiluvchi qaynona kim? A) Farmonbibi B) O'zbek oyim C) Qurvonbibi D) Oftob oyim To'g'ri javob: A) Farmonbibi ✔ 24. Said Ahmadning «Jimjitlik» asari qaysi janrda yozilgan? A) doston B) tuyuq C) komediya D) roman To'g'ri javob: D) roman ✔ 25. Asqad Muxtorning «Chinor» asari qaysi janrda yozilgan? A) ruboiy B) doston C) komediya D) roman To'g'ri javob: D) roman ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 191 Adabiyot • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qahhor ijodi 1. «Bemor» hikoyasining bosh qahramoni kim? A) Sotiboldi B) Olimxon C) Turobjon D) Qobil bobo To'g'ri javob: A) Sotiboldi✔ 2. Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida qaysi davr voqealari aks etgan? A) mustaqillik yillari B) 1920-yillar C) XIX asr o'rtalari D) Ikkinchi jahon urushi yillari To'g'ri javob: B) 1920-yillar ✔ 3. «O'g'ri» hikoyasida Qobil boboning nimasi o'g'irlanadi? A) sigiri B) ho'kizi C) oti D) eshagi To'g'ri javob: B) ho'kizi ✔ 4. «Dahshat» hikoyasida Unsin tunda qayerga borishga majbur bo'ladi? A) masjidga B) tegirmonga C) qabristonga D) bozorga To'g'ri javob: C) qabristonga ✔ 5. «Dahshat» hikoyasida Unsin kimning xotini? A) Mirzakarimboyning B) Olimxon dodxoning C) Yusufbek hojining D) Akbarali mingboshining To'g'ri javob: B) Olimxon dodxoning ✔ Bo'lim (BSB): G'afur G'ulom ijodi 6. «Shum bola» qissasidagi voqealar kimning tilidan hikoya qilinadi? A) bosh qahramonning o'zi tilidan (birinchi shaxsda) B) qishloq oqsoqoli tilidan C) uchinchi shaxs – xolis kuzatuvchi tilidan D) bosh qahramonning onasi tilidan To'g'ri javob: A) bosh qahramonning o'zi tilidan (birinchi shaxsda) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 192 7. Quyidagi asarlardan qaysi biri G'afur G'ulom qalamiga mansub? A) «Sinchalak» B) «Yodgor» C) «Sarob» D) «Qutlug' qon» To'g'ri javob: B) «Yodgor»✔ 8. G'afur G'ulomning «Vaqt» she'ri qanday xarakterdagi she'r? A) ishqiy-maishiy B) hajviy C) bolalar o'yini haqidagi D) falsafiy To'g'ri javob: D) falsafiy ✔ 9. G'afur G'ulomning «Shum bola» asari qaysi janrda yozilgan? A) doston B) ruboiy C) qissa D) tragediya To'g'ri javob: C) qissa ✔ 10. «Sen yetim emassan» she'rida shoir kimga murojaat qiladi? A) ona yurtidagi tog'larga B) o'z ustoziga C) frontdagi qo'mondonga D) urush yetim qoldirgan bolaga To'g'ri javob: D) urush yetim qoldirgan bolaga ✔ 11. «Tirilgan murda» qissasining muallifi kim? A) Abdulla Qahhor B) Hamid Olimjon C) Oybek D) G'afur G'ulom To'g'ri javob: D) G'afur G'ulom ✔ Bo'lim (BSB): Hamid Olimjon va Zulfiya ijodi 12. Hamid Olimjon hayoti qanday fojia bilan yakunlangan? A) frontda jangda halok bo'lgan B) qatag'onda otib o'ldirilgan C) dengizda cho'kib ketgan D) avtomobil halokatida vafot etgan To'g'ri javob: D) avtomobil halokatida vafot etgan ✔ 13. Hamid Olimjonning «Roksananing ko'z yoshlari» asarida qaysi tarixiy voqealarga murojaat qilingan? A) Amir Temurning Hindistonga qilgan yurishi B) Iskandar Zulqarnaynning O'rta Osiyoga yurishi C) Boburning Kobulni egallashi voqealari D) Chingizxonning Xorazmga qilgan bosqini To'g'ri javob: B) Iskandar Zulqarnaynning O'rta Osiyoga yurishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 193 14. Hamid Olimjonning «Semurg'» asari qanday asar? A) ertak-doston B) hajviy hikoya C) tarixiy roman D) lirik g'azal To'g'ri javob: A) ertak-doston✔ 15. Hamid Olimjonning «O'zbekiston» she'rida qanday tuyg'u yetakchi? A) ona yurtga muhabbat va faxr B) sayohatga ishtiyoq C) yolg'izlik va tushkunlik D) hajviy tanqid To'g'ri javob: A) ona yurtga muhabbat va faxr ✔ Bo'lim (BSB): Oybek ijodi 16. «Qutlug' qon» romanida Yo'lchining sevgan qizi kim? A) Zebi B) Dildor C) Gulnor D) Kumush To'g'ri javob: C) Gulnor ✔ 17. Oybek Navoiy siymosini romandan oldin qaysi janrda yaratgan? A) ocherk B) doston C) komediya D) masal To'g'ri javob: B) doston ✔ 18. «Navoiy» romanida Navoiyning ustozi va do'sti sifatida tasvirlangan mutafakkir kim? A) Abdurahmon Jomiy B) Mirzo Bobur C) Lutfiy D) Ulug'bek To'g'ri javob: A) Abdurahmon Jomiy ✔ 19. «Qutlug' qon» romanida Yo'lchi kimning xonadonida mehnat qiladi? A) Yusufbek hojining B) Akbarali mingboshining C) Mirzakarimboyning D) Solih maxdumning To'g'ri javob: C) Mirzakarimboyning ✔ Bo'lim (BSB): Urush va urushdan keyingi yillar adabiyoti 20. Said Ahmadning «Kelinlar qo'zg'oloni» asari qaysi janrga mansub? A) komediya B) tragediya C) roman D) ballada To'g'ri javob: A) komediya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 194 21. Mirmuhsinning «Me'mor» romani qaysi davr haqida? A) Ikkinchi jahon urushi B) Amir Temur davri C) mustaqillik yillari D) XX asr boshlari To'g'ri javob: B) Amir Temur davri✔ 22. Said Ahmadning «Ufq» asari qanday tuzilishga ega? A) she'riy to'plam B) ikki qismli doston C) bir pardali komediya D) uch qismli roman – trilogiya To'g'ri javob: D) uch qismli roman – trilogiya ✔ 23. Urush yillarida qaysi janrlar ayniqsa tezkor rivojlandi? A) faqat masallar B) faqat mumtoz qasidalar C) faqat ko'p jildli romanlar D) she'r, ocherk va publitsistika To'g'ri javob: D) she'r, ocherk va publitsistika ✔ 24. Maqsud Shayxzodaning «Mirzo Ulug'bek» tragediyasida qanday asosiy ziddiyat aks etgan? A) ikki qishloq o'rtasidagi suv talashish nizosi B) ilm-ma'rifat bilan jaholat o'rtasidagi kurash C) ikki do'stning sport musobaqasidagi raqobati D) savdogarlar o'rtasidagi bozor janjallari To'g'ri javob: B) ilm-ma'rifat bilan jaholat o'rtasidagi kurash ✔ 25. Maqsud Shayxzodaning «Toshkentnoma» asari qaysi janrda yozilgan? A) tarixiy roman B) komediya C) hikoya D) lirik doston To'g'ri javob: D) lirik doston ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 195 Adabiyot • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qahhor ijodi 1. «Sarob» romanining bosh qahramoni kim? A) Saidiy B) Sotiboldi C) Yo'lchi D) Anvar To'g'ri javob: A) Saidiy✔ 2. «Kampirlar sim qoqdi» hikoyasining muallifi kim? A) Hamid Olimjon B) Tog'ay Murod C) Abdulla Qahhor D) Said Ahmad To'g'ri javob: C) Abdulla Qahhor ✔ 3. Quyidagi hikoyalardan qaysi biri Abdulla Qahhorga tegishli? A) «Uloqda» B) «Mayiz yemagan xotin» C) «Doktor Muhammadyor» D) «Shum bola» To'g'ri javob: B) «Mayiz yemagan xotin» ✔ 4. «Bemor» hikoyasi qanday yakun topadi? A) Sotiboldi shaharga ko'chib ketadi B) bemor tuzalib, oila boyib ketadi C) bemorni chet elga olib ketishadi D) Sotiboldining xotini vafot etadi To'g'ri javob: D) Sotiboldining xotini vafot etadi ✔ Bo'lim (BSB): G'afur G'ulom ijodi 5. G'afur G'ulom qanday faxriy unvonga sazovor bo'lgan? A) xizmat ko'rsatgan sportchi B) O'zbekiston xalq rassomi C) xalq artisti D) O'zbekiston xalq shoiri To'g'ri javob: D) O'zbekiston xalq shoiri ✔ 6. «Shum bola» qissasiga xos asosiy xususiyat qaysi? A) faqat tarixiy hujjatlarga tayanish B) yumor va sarguzashtlarga boylik C) ilmiy-fantastik voqealar D) fojiaviy yakun va qayg'uli ohang To'g'ri javob: B) yumor va sarguzashtlarga boylik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 196 Bo'lim (BSB): Hamid Olimjon va Zulfiya ijodi 7. Zulfiya she'riyatining yetakchi mavzulari qaysilar? A) harbiy texnika, sanoat B) fantastika, kosmos C) vafo-sadoqat, onalik, tinchlik D) hajviy tanqid, satira To'g'ri javob: C) vafo-sadoqat, onalik, tinchlik✔ 8. Zulfiyaning «Bahor keldi seni so'roqlab» she'ri kimning xotirasiga bag'ishlangan? A) Abdulla Qodiriyning B) Hamid Olimjonning C) Cho'lponning D) Oybekning To'g'ri javob: B) Hamid Olimjonning ✔ 9. Hamid Olimjonning «Muqanna» asari qaysi adabiy turga mansub? A) epik B) lirik C) publitsistik D) dramatik To'g'ri javob: D) dramatik ✔ 10. Hamid Olimjonning «Oygul bilan Baxtiyor» dostoni nimaga asoslanib yaratilgan? A) rus romaniga B) gazeta xabariga C) tarixiy yilnomaga D) xalq ertagi syujetiga To'g'ri javob: D) xalq ertagi syujetiga ✔ 11. Hamid Olimjon qaysi yilda vafot etgan? A) 1938-yilda B) 1966-yilda C) 1956-yilda D) 1944-yilda To'g'ri javob: D) 1944-yilda ✔ 12. 1999-yilda ta'sis etilgan Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti kimlarga beriladi? A) iqtidorli qizlarga B) faqat keksa shoirlarga C) chet ellik olimlarga D) sportchi yigitlarga To'g'ri javob: A) iqtidorli qizlarga ✔ 13. Hamid Olimjon va Zulfiya ijodidagi umumiy jihat qaysi? A) faqat hajviy asarlar yaratganlari B) faqat roman yozganlari C) faqat dramaturgiya bilan shug'ullanganlari D) lirika va doston janrlarida ijod qilganlari To'g'ri javob: D) lirika va doston janrlarida ijod qilganlari ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 197 14. Zulfiya qaysi yilda va qaysi shaharda tug'ilgan? A) 1920-yilda Samarqandda B) 1915-yilda Toshkentda C) 1936-yilda Farg'onada D) 1909-yilda Jizzaxda To'g'ri javob: B) 1915-yilda Toshkentda✔ Bo'lim (BSB): Oybek ijodi 15. «Navoiy» romanida tasvirlangan hukmdor kim? A) Mirzo Ulug'bek B) Abulfayzxon C) Xudoyorxon D) Husayn Boyqaro To'g'ri javob: D) Husayn Boyqaro ✔ 16. «Navoiy» romanida Navoiyga qarshi fitnalar uyushtirgan saroy amaldori kim? A) Arslonqul B) Sultonmurod C) Hasanali D) Majididdin To'g'ri javob: D) Majididdin ✔ 17. «Qutlug' qon» sarlavhasi qanday ramziy ma'noga ega? A) xalq ozodligi yo'lida to'kilgan muqaddas qon B) qahramonning bolalik o'yinlari C) boylar xonadonidagi to'y marosimi D) qishloqdagi bahorgi ekin To'g'ri javob: A) xalq ozodligi yo'lida to'kilgan muqaddas qon ✔ 18. «Navoiy» romanidagi asosiy voqealar qaysi shaharda kechadi? A) Buxoroda B) Hirotda C) Qo'qonda D) Samarqandda To'g'ri javob: B) Hirotda ✔ 19. «Qutlug' qon» romanida tarixiy fon sifatida qaysi voqea aks etgan? A) 1966-yilgi Toshkent zilzilasi va qurilish B) 1865-yilgi Toshkent mudofaasi voqealari C) XV asrdagi Hirot saroyidagi fitnalar D) 1916-yilgi mardikorlik va xalq qo'zg'oloni To'g'ri javob: D) 1916-yilgi mardikorlik va xalq qo'zg'oloni ✔ 20. Oybekning birinchi she'riy to'plami qanday nomlangan? A) «Uyg'onish» B) «Mitti yulduz» C) «Tuyg'ular» D) «Tong nafasi» To'g'ri javob: C) «Tuyg'ular» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 198 21. Oybek ijodida qaysi buyuk mumtoz shoir siymosi alohida o'rin tutadi? A) Mashrab B) Bobur C) Alisher Navoiy D) Ogahiy To'g'ri javob: C) Alisher Navoiy✔ Bo'lim (BSB): Urush va urushdan keyingi yillar adabiyoti 22. Shukrullo qatag'on yillari haqida yozgan xotira-asari qanday nomlangan? A) «Kafansiz ko'milganlar» B) «Diyonat» C) «Jimjitlik» D) «Tushda kechgan umrlar» To'g'ri javob: A) «Kafansiz ko'milganlar» ✔ 23. Maqsud Shayxzoda urush yillarida yozgan qaysi tarixiy drama Xorazmshoh sarkardasiga bag'ishlangan? A) «Muqanna» dramasi B) «Abulfayzxon» tragediyasi C) «Jaloliddin Manguberdi» D) «Sohibqiron» dramasi To'g'ri javob: C) «Jaloliddin Manguberdi» ✔ 24. «Oltin zanglamas» romanining muallifi kim? A) Asqad Muxtor B) Said Ahmad C) Odil Yoqubov D) Shuhrat To'g'ri javob: D) Shuhrat ✔ 25. Jaloliddin Manguberdi tarixda kimga qarshi kurashgan? A) Shayboniyxonga B) arab xalifaligiga C) mo'g'ul bosqinchilariga D) Iskandar qo'shinlariga To'g'ri javob: C) mo'g'ul bosqinchilariga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 199 Adabiyot • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qahhor ijodi 1. «Anor» hikoyasida xotinning anor so'rashi qanday holat bilan bog'liq? A) homiladorlik (bo'yida bo'lganligi) B) hayit bayrami yaqinlashib qolgani C) to'yga tayyorgarlik ko'rilayotgani D) uyga aziz mehmon kutilayotgani To'g'ri javob: A) homiladorlik (bo'yida bo'lganligi)✔ 2. «Anor» hikoyasida qanday ijtimoiy muammo aks etgan? A) qashshoqlik, oila ehtiyojini qondira olmaslik B) chet elga ketish va boyish orzusi C) ilm olish yo'lidagi turli to'siqlar D) boylikning kishini ma'naviy buzishi To'g'ri javob: A) qashshoqlik, oila ehtiyojini qondira olmaslik ✔ 3. Quyidagilardan qaysi biri Abdulla Qahhorning romani? A) «Kecha va kunduz» B) «Qo'shchinor chiroqlari» C) «Qutlug' qon» D) «Ulug'bek xazinasi» To'g'ri javob: B) «Qo'shchinor chiroqlari» ✔ 4. Abdulla Qahhor hikoyalariga xos uslubiy xususiyat qaysi? A) faqat fantastik voqealarga tayanish B) faqat she'riy shaklda yozilganlik C) ixchamlik, lo'ndalik, ma'noli detallardan foydalanish D) cho'zilgan ta'riflar va ko'p sonli chekinishlar To'g'ri javob: C) ixchamlik, lo'ndalik, ma'noli detallardan foydalanish ✔ 5. «Sinchalak» qissasining bosh qahramoni kim? A) Saida B) Zebi C) Unsin D) Gulnor To'g'ri javob: A) Saida ✔ 6. «O'g'ri» hikoyasida Qobil bobo o'g'irlik haqida xabar berganda amaldorlar qanday yo'l tutadi? A) boboga yangi ho'kiz sovg'a qiladi B) boboni shaharga mukofot olishga yuboradi C) darhol o'g'rini topib jazolaydi D) unga yordam o'rniga undan pora undiradi To'g'ri javob: D) unga yordam o'rniga undan pora undiradi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 200 7. Abdulla Qahhor qaysi yilda va qaysi shaharda tug'ilgan? A) 1920-yilda Toshkentda B) 1897-yilda Andijonda C) 1907-yilda Qo'qonda D) 1905-yilda Toshkentda To'g'ri javob: C) 1907-yilda Qo'qonda✔ Bo'lim (BSB): G'afur G'ulom ijodi 8. «Sen yetim emassan» she'ri qaysi yillarda yozilgan? A) Ikkinchi jahon urushi yillarida B) Birinchi jahon urushidan oldin C) mustaqillik yillarida D) jadidchilik davrida To'g'ri javob: A) Ikkinchi jahon urushi yillarida ✔ 9. G'afur G'ulomning bolaligi qanday kechgan? A) harbiy maktabda tarbiyalangan B) tog' qishlog'ida cho'ponlik qilgan C) saroyda tarbiyalanib, chet elda o'qigan D) erta yetim qolib, og'ir sharoitda o'sgan To'g'ri javob: D) erta yetim qolib, og'ir sharoitda o'sgan ✔ 10. G'afur G'ulom ijodining o'ziga xosligi qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) she'riyatda ham, nasrda ham samarali ijod qilgan B) faqat adabiy tanqid yozgan C) faqat tarjima qilgan D) faqat dramaturgiya bilan shug'ullangan To'g'ri javob: A) she'riyatda ham, nasrda ham samarali ijod qilgan ✔ 11. «Mening o'g'rigina bolam» hikoyasining muallifi kim? A) Cho'lpon B) Said Ahmad C) Abdulla Qodiriy D) G'afur G'ulom To'g'ri javob: D) G'afur G'ulom ✔ Bo'lim (BSB): Hamid Olimjon va Zulfiya ijodi 12. Zulfiyaga qanday faxriy unvon berilgan? A) O'zbekiston xalq artisti B) xizmat ko'rsatgan murabbiy C) O'zbekiston xalq shoirasi D) xalq o'qituvchisi To'g'ri javob: C) O'zbekiston xalq shoirasi ✔ 13. Hamid Olimjon dostonlarining umumiy xususiyati qaysi? A) xalq og'zaki ijodi an'analariga tayanish B) faqat ilmiy uslubda yozilganlik C) faqat aruz vaznida yozilganlik D) faqat chet el syujetlaridan foydalanish To'g'ri javob: A) xalq og'zaki ijodi an'analariga tayanish ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 201 14. Zulfiya uzoq yillar qaysi jurnalning bosh muharriri bo'lgan? A) «Mushtum» B) «Saodat» C) «Oyina» D) «Guliston» To'g'ri javob: B) «Saodat»✔ 15. «Zaynab va Omon» dostonining muallifi kim? A) Maqsud Shayxzoda B) Hamid Olimjon C) Zulfiya D) Oybek To'g'ri javob: B) Hamid Olimjon ✔ 16. Zulfiya qaysi xalqaro mukofotga sazovor bo'lgan? A) Javoharlal Neru nomidagi mukofotga B) adabiyot bo'yicha Nobel mukofotiga C) Fransiyaning Gonkur mukofotiga D) Amerikaning Pulitser mukofotiga To'g'ri javob: A) Javoharlal Neru nomidagi mukofotga ✔ 17. Zulfiyaning birinchi she'riy to'plami qanday nomlangan? A) «Tong nafasi» B) «Mitti yulduz» C) «Uyg'onish» D) «Hayot varaqlari» To'g'ri javob: D) «Hayot varaqlari» ✔ Bo'lim (BSB): Oybek ijodi 18. Oybekning «Qutlug' qon» romani qaysi yilda nashr etilgan? A) 1958-yilda B) 1940-yilda C) 1922-yilda D) 1967-yilda To'g'ri javob: B) 1940-yilda ✔ 19. Oybekning «Navoiy» romani qanday mukofotga sazovor bo'lgan? A) Pulitser mukofotiga B) Nobel mukofotiga C) Akutagava mukofotiga D) Davlat (Stalin) mukofotiga To'g'ri javob: D) Davlat (Stalin) mukofotiga ✔ 20. Oybekning asl ismi qanday? A) Abdurauf Abdurahim o'g'li B) Muso Toshmuhammad o'g'li C) Abdulhamid Sulaymon o'g'li D) Hamid Olimjon o'g'li To'g'ri javob: B) Muso Toshmuhammad o'g'li ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 202 21. Oybekning «Oltin vodiydan shabadalar» romanida qaysi hudud hayoti tasvirlangan? A) Surxon vohasi B) Xorazm vohasi C) Qoraqalpog'iston D) Farg'ona vodiysi To'g'ri javob: D) Farg'ona vodiysi✔ 22. Quyidagi asarlardan qaysi biri Oybekka tegishli? A) «Obid ketmon» B) «Diyonat» C) «Ulug' yo'l» D) «Sarob» To'g'ri javob: C) «Ulug' yo'l» ✔ 23. «Navoiy» romanida Navoiyning iste'dodli shogirdi sifatida tasvirlangan obraz kim? A) Homid B) Sultonmurod C) Majididdin D) Miryoqub To'g'ri javob: B) Sultonmurod ✔ Bo'lim (BSB): Urush va urushdan keyingi yillar adabiyoti 24. Ikkinchi jahon urushi yillaridagi o'zbek adabiyotining yetakchi mavzusi qaysi? A) vatanparvarlik va dushmanga nafrat B) faqat bolalar o'yinlari C) faqat ishqiy sarguzashtlar D) faqat sayohat taassurotlari To'g'ri javob: A) vatanparvarlik va dushmanga nafrat ✔ 25. Said Ahmadga 1999-yilda qanday yuksak unvon berilgan? A) xizmat ko'rsatgan murabbiy B) xalq rassomi C) O'zbekiston Qahramoni D) Nobel mukofoti laureati To'g'ri javob: C) O'zbekiston Qahramoni ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 203 Adabiyot • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Abdulla Qahhor ijodi 1. «Dahshat» hikoyasining bosh qahramoni kim? A) Saida B) Zaynab C) Ra'no D) Unsin To'g'ri javob: D) Unsin✔ 2. «Adabiyot muallimi» hikoyasining muallifi kim? A) Abdulla Qahhor B) O'tkir Hoshimov C) Abdulla Qodiriy D) Shukur Xolmirzayev To'g'ri javob: A) Abdulla Qahhor ✔ 3. «Sinchalak» asari qaysi janrga mansub? A) qissa B) komediya C) roman D) doston To'g'ri javob: A) qissa ✔ 4. «Sarob» romanining sarlavhasi qanday ma'noni anglatadi? A) qahramon ergashgan g'oyaning aldamchiligini B) cho'lda adashgan karvonning sarguzashtini C) qahramonning sportdagi katta yutug'ini D) bahor tongidagi tabiat go'zalligini To'g'ri javob: A) qahramon ergashgan g'oyaning aldamchiligini ✔ 5. Abdulla Qahhorning «Shohi so'zana» asari qaysi janrda yozilgan? A) tragediya B) komediya C) qissa D) doston To'g'ri javob: B) komediya ✔ Bo'lim (BSB): G'afur G'ulom ijodi 6. «Shum bola» qissasidagi voqealar taxminan qaysi davrda kechadi? A) Ikkinchi jahon urushidan keyin B) XV asrda C) mustaqillik yillarida D) XX asr boshlarida To'g'ri javob: D) XX asr boshlarida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 204 7. G'afur G'ulomning «Hasan Kayfiy» turkumidagi asarlari qanday xarakterga ega? A) ilmiy-ommabop B) tarixiy-qahramonlik C) hajviy-yumoristik D) falsafiy-diniy To'g'ri javob: C) hajviy-yumoristik✔ 8. «Sen yetim emassan» she'rining hayotiy asosi qanday voqealar bilan bog'liq? A) Toshkentda xalqaro adabiy anjuman o'tkazilgani B) urush yillarida o'zbek oilalari yetimlarni asrab olgani C) Farg'onada Katta kanal qurilishi va hasharchilar D) Toshkentdagi kuchli zilzila va uning oqibatlari To'g'ri javob: B) urush yillarida o'zbek oilalari yetimlarni asrab olgani ✔ 9. G'afur G'ulom qaysi yilda va qaysi shaharda tug'ilgan? A) 1909-yilda Jizzaxda B) 1915-yilda Andijonda C) 1905-yilda Samarqandda D) 1903-yilda Toshkentda To'g'ri javob: D) 1903-yilda Toshkentda ✔ 10. «Sen yetim emassan» she'rida qaysi g'oya yetakchilik qiladi? A) ilm olishning foydasi va zarurati B) savdogarlarning ayyorligi va ochko'zligi C) qishloq tabiatining bahorgi go'zalligi D) xalqning mehr-oqibati va bag'rikengligi To'g'ri javob: D) xalqning mehr-oqibati va bag'rikengligi ✔ 11. «Shum bola» qissasining bosh qahramoni qanday xarakterga ega? A) sho'x, ziyrak, topqir bola B) kasalmand, uydan chiqmaydigan bola C) kekkaygan, boy xonadon farzandi D) qo'rqoq, injiq, erka bola To'g'ri javob: A) sho'x, ziyrak, topqir bola ✔ 12. G'afur G'ulom ilmiy jamoatchilik tomonidan qanday e'tirof etilgan? A) tibbiyot fanlari doktori bo'lgan B) Fanlar akademiyasining akademigi bo'lgan C) akademiyaning faxriy prezidenti etib saylangan D) texnika fanlari nomzodi bo'lgan To'g'ri javob: B) Fanlar akademiyasining akademigi bo'lgan ✔ Bo'lim (BSB): Hamid Olimjon va Zulfiya ijodi 13. «Oygul bilan Baxtiyor» asari qaysi janrda yozilgan? A) hikoya B) doston C) roman D) komediya To'g'ri javob: B) doston ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 205 14. Hamid Olimjon «Muqanna» asarida qanday g'oyani ilgari suradi? A) boylikka hirsning foydasini B) xalqning erk va ozodlik uchun kurashini C) tabiatdan uzoqlashishni D) hukmdorga so'zsiz bo'ysunishni To'g'ri javob: B) xalqning erk va ozodlik uchun kurashini✔ 15. Hamid Olimjon qaysi shaharda tug'ilgan? A) Toshkentda B) Andijonda C) Jizzaxda D) Qo'qonda To'g'ri javob: C) Jizzaxda ✔ 16. Zulfiya qaysi yilda vafot etgan? A) 1944-yilda B) 1968-yilda C) 1996-yilda D) 2016-yilda To'g'ri javob: C) 1996-yilda ✔ Bo'lim (BSB): Oybek ijodi 17. «Dilbar — davr qizi» dostonining muallifi kim? A) Zulfiya B) Oybek C) G'afur G'ulom D) Hamid Olimjon To'g'ri javob: B) Oybek ✔ 18. Oybek qaysi yilda va qaysi shaharda tug'ilgan? A) 1909-yilda Jizzaxda B) 1903-yilda Samarqandda C) 1905-yilda Toshkentda D) 1894-yilda Toshkentda To'g'ri javob: C) 1905-yilda Toshkentda ✔ 19. Oybekning «Quyosh qoraymas» romani asosan qaysi mavzuga bag'ishlangan? A) XV asr Hirot hayotiga B) jadidlar maktabiga C) Ikkinchi jahon urushiga D) kosmik parvozlarga To'g'ri javob: C) Ikkinchi jahon urushiga ✔ Bo'lim (BSB): Urush va urushdan keyingi yillar adabiyoti 20. «Mirzo Ulug'bek» tragediyasida Ulug'bekning halokatiga sababchi bo'lgan o'g'li kim? A) Shohrux B) Boysunqur C) Abdulaziz D) Abdullatif To'g'ri javob: D) Abdullatif ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 206 21. Urush yillarida o'zbek dramaturgiyasida tarixiy qahramonlar siymosiga murojaat qilinishining asosiy sababi nima edi? A) faqat ko'ngilochar tomosha yaratish B) chet tillarini o'rgatish C) xalqda vatanparvarlik va jasorat ruhini kuchaytirish D) teatrlarda aktyorlar sonini kamaytirish To'g'ri javob: C) xalqda vatanparvarlik va jasorat ruhini kuchaytirish✔ 22. Parda Tursunning «O'qituvchi» asari qaysi janrda yozilgan? A) roman B) g'azal C) doston D) komediya To'g'ri javob: A) roman ✔ 23. Maqsud Shayxzoda qayerda tug'ilgan? A) Toshkentda B) Qozonda C) Ozarbayjonda D) Samarqandda To'g'ri javob: C) Ozarbayjonda ✔ 24. Komil Yashinning «Nurxon» asari qaysi adabiy turga mansub? A) lirik-epik B) lirik C) epik D) dramatik To'g'ri javob: D) dramatik ✔ 25. «Alisher Navoiy» dramasini hamkorlikda yozgan mualliflar kimlar? A) Hamid Olimjon va G'afur G'ulom B) Uyg'un va Izzat Sulton C) Oybek va Zulfiya D) Erkin Vohidov va Abdulla Oripov To'g'ri javob: B) Uyg'un va Izzat Sulton ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 207 Adabiyot • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'tkir Hoshimov ijodi 1. O'tkir Hoshimovning «To'ylar muborak» asari qaysi janrda yozilgan? A) ballada B) tragediya C) qissa D) komediya To'g'ri javob: D) komediya✔ 2. «Urushning so'nggi qurboni» asari qaysi janrga mansub? A) hikoya B) roman C) doston D) komediya To'g'ri javob: A) hikoya ✔ 3. O'tkir Hoshimov qaysi yilda va qaysi shaharda tug'ilgan? A) 1941-yilda Toshkentda B) 1948-yilda Termizda C) 1936-yilda Farg'onada D) 1928-yilda Samarqandda To'g'ri javob: A) 1941-yilda Toshkentda ✔ 4. «Dunyoning ishlari» qanday tuzilishga ega? A) she'riy doston va muqaddima B) uch jildli tarixiy roman C) bog'liq hikoyalar (novellalar) turkumi D) besh pardali drama va epilog To'g'ri javob: C) bog'liq hikoyalar (novellalar) turkumi ✔ 5. «Daftar hoshiyasidagi bitiklar» qanday asar? A) bolalar uchun yozilgan ertaklar B) uch qismdan iborat ijtimoiy roman C) tarixiy tragediya va unga izohlar D) hikmatli kuzatish va mulohazalar to'plami To'g'ri javob: D) hikmatli kuzatish va mulohazalar to'plami ✔ 6. O'tkir Hoshimov nasriga xos asosiy xususiyat qaysi? A) fantastik olamlar, robotlar va kosmos tasviri B) hujjatli statistik ma'lumotlarning quruq bayoni C) aruz vaznidagi she'riy shakl va qofiyalar D) samimiylik, hayotiylik va inson qalbining nozik tasviri To'g'ri javob: D) samimiylik, hayotiylik va inson qalbining nozik tasviri ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 208 Bo'lim (BSB): Shukur Xolmirzayev va Tog'ay Murod nasri 7. «Oydinda yurgan odamlar» asarining muallifi kim? A) Shukur Xolmirzayev B) Tog'ay Murod C) Erkin Vohidov D) Mirmuhsin To'g'ri javob: B) Tog'ay Murod✔ 8. «O'n sakkizga kirmagan kim bor» asarining muallifi kim? A) Oybek B) Hamid Olimjon C) Shukur Xolmirzayev D) Abdulla Oripov To'g'ri javob: C) Shukur Xolmirzayev ✔ 9. «Otamdan qolgan dalalar» romanining bosh qahramoni kim? A) Dehqonqul B) Yo'lchi C) Rustam D) Tanaboy To'g'ri javob: A) Dehqonqul ✔ 10. «Bu dunyoda o'lib bo'lmaydi» romanining muallifi kim? A) Shuhrat B) Asqad Muxtor C) Tog'ay Murod D) Odil Yoqubov To'g'ri javob: C) Tog'ay Murod ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Oripov ijodi 11. Abdulla Oripovning «Sohibqiron» asari mustaqillik yillarida yozilganining ahamiyati nimada? A) milliy tarix va buyuk ajdodlarni qayta anglashga xizmat qilgani B) faqat bolalar teatri uchun mo'ljallab yozilgani C) ilmiy-texnik ixtirolar tarixini tasvirlab bergani D) chet el modasi va turmush tarzini targ'ib qilgani To'g'ri javob: A) milliy tarix va buyuk ajdodlarni qayta anglashga xizmat qilgani ✔ 12. Abdulla Oripovning «Hakim va ajal» dostonida qanday falsafiy muammo ko'tarilgan? A) sport musobaqalari tarixi va g'oliblari B) savdo-sotiq qoidalari va boylik orttirish C) shahar qurilishi rejasi va me'morchilik D) inson umri, o'lim va ilm-hikmat qudrati To'g'ri javob: D) inson umri, o'lim va ilm-hikmat qudrati ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 209 Bo'lim (BSB): Tarixiy roman va mustaqillik davri adabiyoti 13. «Ulug'bek xazinasi» romanida voqealar qaysi tarixiy davrdan boshlanadi? A) Boburning Hindistonga yurishi va g'alabasi B) Ulug'bek o'limi arafasi va undan keyingi davr C) Amir Temurning yoshlik va navkarlik yillari D) XX asr boshidagi jadidchilik harakati davri To'g'ri javob: B) Ulug'bek o'limi arafasi va undan keyingi davr✔ 14. «Boqiy darbadar» romanining muallifi kim? A) Xurshid Do'stmuhammad B) Nazar Eshonqul C) Isajon Sulton D) Muhammad Ali To'g'ri javob: C) Isajon Sulton ✔ 15. Pirimqul Qodirovning «Yulduzli tunlar» romani kimning hayotiga bag'ishlangan? A) Zahiriddin Muhammad Boburning B) shoir Alisher Navoiyning C) Mirzo Ulug'bek Ko'ragonning D) Sohibqiron Amir Temurning To'g'ri javob: A) Zahiriddin Muhammad Boburning ✔ 16. Pirimqul Qodirovning «Avlodlar dovoni» romanida qaysi tarixiy shaxslar tasvirlangan? A) Ibn Sino va Beruniy B) Humoyun va Akbar C) Ulug'bek va Abdullatif D) Temur va To'xtamish To'g'ri javob: B) Humoyun va Akbar ✔ 17. Mustaqillik yillarida Qodiriy, Cho'lpon, Fitrat ijodi bilan bog'liq qanday o'zgarish yuz berdi? A) ular adabiyot tarixi darsliklaridan chiqarildi B) asarlari faqat chet tillarida nashr etildi C) asarlari to'liq nashr etilib, o'rganila boshlandi D) asarlarini maktabda o'qish butunlay taqiqlandi To'g'ri javob: C) asarlari to'liq nashr etilib, o'rganila boshlandi ✔ 18. «Yulduzli tunlar» qaysi turdagi roman? A) hajviy roman B) ilmiy-fantastik roman C) detektiv roman D) tarixiy roman To'g'ri javob: D) tarixiy roman ✔ 19. «Ulug'bek xazinasi» romani sarlavhasidagi «xazina» nimani anglatadi? A) saroy oshxonasidagi ziravorlarni B) Ulug'bekning kutubxonasi va ilmiy merosini C) oltin-kumush to'la sandiqni D) qurol-yarog' omborini To'g'ri javob: B) Ulug'bekning kutubxonasi va ilmiy merosini ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 210 Bo'lim (BSB): Erkin Vohidov ijodi 20. «Nido» dostonining muallifi kim? A) Oybek B) Abdulla Oripov C) Erkin Vohidov D) Hamid Olimjon To'g'ri javob: C) Erkin Vohidov✔ 21. Erkin Vohidov va Abdulla Oripov o'zbek she'riyatining qaysi avlodiga mansub? A) XIX asr mumtoz shoirlari avlodiga B) 1960-yillarda adabiyotga kirib kelgan avlodga C) 1920-yillar inqilobiy shoirlari avlodiga D) jadidlar avlodiga To'g'ri javob: B) 1960-yillarda adabiyotga kirib kelgan avlodga ✔ 22. Erkin Vohidov tarjima qilgan «Faust» asarining muallifi Gyote qaysi xalq adibi? A) fransuz B) nemis C) italyan D) ingliz To'g'ri javob: B) nemis ✔ 23. Erkin Vohidov she'riyatiga xos xususiyat qaysi? A) ravon til, hikmatli va yumorli ifoda B) murakkab ilmiy atamalarga boylik C) faqat bolalar uchun yozilganligi D) faqat nasriy sochma shakl ustunligi To'g'ri javob: A) ravon til, hikmatli va yumorli ifoda ✔ 24. Erkin Vohidov qaysi yilda vafot etgan? A) 1996-yilda B) 2016-yilda C) 2013-yilda D) 2005-yilda To'g'ri javob: B) 2016-yilda ✔ 25. Erkin Vohidov qaysi viloyatda tug'ilgan? A) Xorazm viloyatida B) Farg'ona viloyatida C) Surxondaryo viloyatida D) Qashqadaryo viloyatida To'g'ri javob: B) Farg'ona viloyatida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 211 Adabiyot • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'tkir Hoshimov ijodi 1. «Dunyoning ishlari» asaridagi markaziy obraz kim? A) rais B) ota C) o'qituvchi D) ona To'g'ri javob: D) ona✔ 2. «Nur borki, soya bor» asarining muallifi kim? A) O'tkir Hoshimov B) Odil Yoqubov C) Tog'ay Murod D) Said Ahmad To'g'ri javob: A) O'tkir Hoshimov ✔ Bo'lim (BSB): Shukur Xolmirzayev va Tog'ay Murod nasri 3. Tog'ay Murodga qanday faxriy unvon berilgan? A) xalq artisti B) O'zbekiston xalq yozuvchisi C) O'zbekiston xalq rassomi D) xalq o'qituvchisi To'g'ri javob: B) O'zbekiston xalq yozuvchisi ✔ 4. «Qil ko'prik» romanining muallifi kim? A) Shukur Xolmirzayev B) Odil Yoqubov C) Pirimqul Qodirov D) Asqad Muxtor To'g'ri javob: A) Shukur Xolmirzayev ✔ 5. Tog'ay Murod uslubiga xos asosiy xususiyat qaysi? A) quruq rasmiy-idoraviy uslub va qolip iboralar B) xalq og'zaki ijodi ohangi, takrorlarga boy lirik nasr C) aruz vaznidagi she'riy shakl va mumtoz qofiya D) ilmiy-ommabop bayon, atamalar va izohlar To'g'ri javob: B) xalq og'zaki ijodi ohangi, takrorlarga boy lirik nasr ✔ 6. Shukur Xolmirzayevga qanday faxriy unvon berilgan? A) xalq artisti B) xizmat ko'rsatgan murabbiy C) O'zbekiston xalq yozuvchisi D) O'zbekiston xalq shoiri To'g'ri javob: C) O'zbekiston xalq yozuvchisi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 212 7. «Momo yer qo'shig'i» qissasining muallifi kim? A) Chingiz Aytmatov B) Oybek C) Tog'ay Murod D) Hamid Olimjon To'g'ri javob: C) Tog'ay Murod✔ 8. Shukur Xolmirzayev asarlarida ko'pincha qaysi hudud tabiati va odamlari tasvirlanadi? A) Qoraqalpog'iston dengiz bo'yi B) Toshkentning sanoat zavodlari C) Surxon vohasining tog'li qishloqlari D) Farg'onaning shahar bozorlari To'g'ri javob: C) Surxon vohasining tog'li qishloqlari ✔ 9. «Yashil «Niva»» hikoyasining muallifi kim? A) Said Ahmad B) Shukur Xolmirzayev C) Abdulla Qahhor D) O'tkir Hoshimov To'g'ri javob: B) Shukur Xolmirzayev ✔ 10. Tog'ay Murodning «Yulduzlar mangu yonadi» qissasida qaysi milliy an'ana markaziy o'rinda turadi? A) zardo'zlik B) kurash (polvonlik) C) kulolchilik D) dutor chalish To'g'ri javob: B) kurash (polvonlik) ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Oripov ijodi 11. Abdulla Oripov Dantening qaysi asarini o'zbek tiliga tarjima qilgan? A) «Faust» B) «Hamlet» C) «Ilohiy komediya» D) «Don Kixot» To'g'ri javob: C) «Ilohiy komediya» ✔ 12. «O'zbekiston, Vatanim manim» satri takrorlanadigan she'r muallifi kim? A) Hamid Olimjon B) Abdulla Oripov C) Erkin Vohidov D) Cho'lpon To'g'ri javob: B) Abdulla Oripov ✔ 13. Abdulla Oripov she'riyatining yetakchi xususiyati qaysi? A) hajviy latifalar va kulgili voqealar bayoni B) bolalar uchun yozilgan o'yin she'rlari va topishmoqlar C) tabiat manzaralarining sof tasviri, falsafasiz D) falsafiy teranlik, Vatan va inson taqdiri haqida mushohada To'g'ri javob: D) falsafiy teranlik, Vatan va inson taqdiri haqida mushohada ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 213 14. Abdulla Oripovning «Hakim va ajal» dostoni qaysi allomaga bag'ishlangan? A) Al-Xorazmiyga B) Abu Ali ibn Sinoga C) Abu Rayhon Beruniyga D) Mirzo Ulug'bekka To'g'ri javob: B) Abu Ali ibn Sinoga✔ Bo'lim (BSB): Tarixiy roman va mustaqillik davri adabiyoti 15. «Yulduzli tunlar» romanining muallifi kim? A) Muhammad Ali B) Pirimqul Qodirov C) Oybek D) Odil Yoqubov To'g'ri javob: B) Pirimqul Qodirov ✔ 16. Muhammad Yusufga qanday faxriy unvon berilgan? A) O'zbekiston xalq yozuvchisi B) xalq artisti C) xalq rassomi D) O'zbekiston xalq shoiri To'g'ri javob: D) O'zbekiston xalq shoiri ✔ 17. Muhammad Yusuf qaysi yilda vafot etgan? A) 1944-yilda B) 2001-yilda C) 1968-yilda D) 2016-yilda To'g'ri javob: B) 2001-yilda ✔ 18. Mustaqillik davri o'zbek adabiyotiga xos asosiy xususiyat qaysi? A) badiiy shakl izlanishlaridan butunlay voz kechish B) faqat mafkuraviy shiorlarni takrorlash C) faqat chet el asarlarini ko'chirish D) milliy qadriyatlar, tarixiy haqiqat va ijod erkinligiga intilish To'g'ri javob: D) milliy qadriyatlar, tarixiy haqiqat va ijod erkinligiga intilish ✔ 19. Quyidagi romanlardan qaysi biri Odil Yoqubovga tegishli? A) «Diyonat» B) «Sarob» C) «Qutlug' qon» D) «Chinor» To'g'ri javob: A) «Diyonat» ✔ 20. Muhammad Yusuf she'riyatining o'ziga xosligi nimada? A) murakkab ilmiy atamalar va formulalarga boylik B) xalqona sodda til, qo'shiqbop ohang va Vatan mehri C) she'rlarining faqat chet tilida yozilganligi D) faqat nasriy sochma shaklda ijod qilganligi To'g'ri javob: B) xalqona sodda til, qo'shiqbop ohang va Vatan mehri ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 214 21. Halima Xudoyberdiyeva kim? A) bastakor B) teatr rejissyori C) tarixiy romanlar muallifi bo'lgan erkak yozuvchi D) taniqli o'zbek shoirasi To'g'ri javob: D) taniqli o'zbek shoirasi✔ Bo'lim (BSB): Erkin Vohidov ijodi 22. «O'zbegim» qasidasining muallifi kim? A) Muhammad Yusuf B) G'afur G'ulom C) Abdulla Oripov D) Erkin Vohidov To'g'ri javob: D) Erkin Vohidov ✔ 23. «O'zbegim» qasidasida qanday mavzu yetakchilik qiladi? A) xalqning boy tarixi, madaniyati va g'ururi B) shahar transporti va ko'chalar muammolari C) kuz faslining g'amgin va so'lg'in manzarasi D) sportchilarning xalqaro musobaqadagi yutug'i To'g'ri javob: A) xalqning boy tarixi, madaniyati va g'ururi ✔ 24. Erkin Vohidovga qanday yuksak unvon berilgan? A) Faxriy akademik (tibbiyot) B) O'zbekiston Qahramoni C) Nobel mukofoti laureati D) Mehnat Qahramoni (sport) To'g'ri javob: B) O'zbekiston Qahramoni ✔ 25. «Ruhlar isyoni» dostonida qanday g'oya yetakchi? A) bolalikka qaytish istagi B) erk va ijodkor ozodligi uchun kurash C) qishloq xo'jaligi texnikasi D) boylik orttirish orzusi To'g'ri javob: B) erk va ijodkor ozodligi uchun kurash ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 215 Adabiyot • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'tkir Hoshimov ijodi 1. O'tkir Hoshimovga qanday faxriy unvon berilgan? A) O'zbekiston xalq yozuvchisi B) xalq rassomi C) O'zbekiston xalq shoiri D) xalq artisti To'g'ri javob: A) O'zbekiston xalq yozuvchisi✔ 2. O'tkir Hoshimovning «Dunyoning ishlari» asari kimga bag'ishlangan? A) yozuvchining onasiga B) yozuvchining ustoziga C) tarixiy shaxsga D) frontdagi do'stiga To'g'ri javob: A) yozuvchining onasiga ✔ 3. «Inson sadoqati» asari qaysi adabiy turga mansub? A) lirik B) publitsistik C) dramatik D) lirik-epik To'g'ri javob: C) dramatik ✔ 4. «Tushda kechgan umrlar» asari qaysi janrda yozilgan? A) masal B) hikoya C) doston D) roman To'g'ri javob: D) roman ✔ Bo'lim (BSB): Shukur Xolmirzayev va Tog'ay Murod nasri 5. Tog'ay Murod qaysi yilda tug'ilgan? A) 1948-yilda B) 1960-yilda C) 1936-yilda D) 1920-yilda To'g'ri javob: A) 1948-yilda ✔ 6. Tog'ay Murod qaysi yilda vafot etgan? A) 1944-yilda B) 2003-yilda C) 2016-yilda D) 1968-yilda To'g'ri javob: B) 2003-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 216 7. Shukur Xolmirzayev va Tog'ay Murodni qaysi jihat birlashtiradi? A) ikkalasi ham faqat dramaturg bo'lib tanilgan B) ikkalasi ham Surxon vohasidan chiqqan nosir C) ikkalasi ham faqat tarjimonlik qilgan D) ikkalasi ham XIX asrda yashab ijod qilgan To'g'ri javob: B) ikkalasi ham Surxon vohasidan chiqqan nosir✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Oripov ijodi 8. Abdulla Oripovning «Sohibqiron» asari qaysi adabiy turga mansub? A) dramatik B) epik C) lirik D) publitsistik To'g'ri javob: A) dramatik ✔ 9. O'zbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi matnining muallifi kim? A) Zulfiya B) Abdulla Oripov C) Erkin Vohidov D) Muhammad Yusuf To'g'ri javob: B) Abdulla Oripov ✔ 10. Abdulla Oripovning «Jannatga yo'l» asari qanday asar? A) tarixiy roman B) hajviy hikoya C) ilmiy maqola D) dramatik doston To'g'ri javob: D) dramatik doston ✔ 11. Qaysi juftlikda Abdulla Oripov asari va uning janri to'g'ri moslashtirilgan? A) «Hakim va ajal» – komediya B) «Sohibqiron» – drama C) «Mitti yulduz» – roman D) «Onajon» – tragediya To'g'ri javob: B) «Sohibqiron» – drama ✔ Bo'lim (BSB): Tarixiy roman va mustaqillik davri adabiyoti 12. Xurshid Do'stmuhammadning qalamiga mansub roman qaysi? A) «Bozor» B) «Diyonat» C) «Sarob» D) «Chinor» To'g'ri javob: A) «Bozor» ✔ 13. «Adolat manzili» romanining muallifi kim? A) Said Ahmad B) Odil Yoqubov C) Shukur Xolmirzayev D) O'tkir Hoshimov To'g'ri javob: B) Odil Yoqubov ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 217 14. «Ulug'bek xazinasi» romanining muallifi kim? A) Mirmuhsin B) Odil Yoqubov C) Pirimqul Qodirov D) Maqsud Shayxzoda To'g'ri javob: B) Odil Yoqubov✔ 15. Shoir Muhammad Yusuf qaysi viloyatda tug'ilgan? A) Xorazm viloyatida B) Andijon viloyatida C) Navoiy viloyatida D) Surxondaryo viloyatida To'g'ri javob: B) Andijon viloyatida ✔ 16. Muhammad Alining «Ulug' saltanat» asari qaysi sulola tarixiga bag'ishlangan? A) Mang'itlar sulolasi B) Shayboniylar sulolasi C) Amir Temur va temuriylar D) Qo'ng'irotlar sulolasi To'g'ri javob: C) Amir Temur va temuriylar ✔ Bo'lim (BSB): Erkin Vohidov ijodi 17. «O'zbegim» she'ri qaysi janrda yozilgan? A) qasida B) ballada C) tuyuq D) ruboiy To'g'ri javob: A) qasida ✔ 18. Erkin Vohidovning «Ruhlar isyoni» dostoni qaysi shoir hayotiga bag'ishlangan? A) Bengal shoiri Nazrul Islomga B) hind shoiri Rabindranat Tagorga C) mutafakkir shoir Alisher Navoiyga D) italyan shoiri Dante Aligyeriga To'g'ri javob: A) Bengal shoiri Nazrul Islomga ✔ 19. Erkin Vohidovning «Istanbul fojiasi» asari qaysi adabiy turga mansub? A) epik B) lirik C) publitsistik D) dramatik To'g'ri javob: D) dramatik ✔ 20. Erkin Vohidovning «Donishqishloq latifalari» turkumi qanday xarakterga ega? A) falsafiy-diniy B) hajviy-yumoristik C) tarixiy-qahramonlik D) ilmiy-ommabop To'g'ri javob: B) hajviy-yumoristik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 218 21. Quyidagi asarlardan qaysi biri Erkin Vohidovga tegishli? A) «Istanbul fojiasi» B) «Sohibqiron» C) «Jannatga yo'l» D) «Mirzo Ulug'bek» To'g'ri javob: A) «Istanbul fojiasi»✔ 22. Erkin Vohidovning birinchi she'riy to'plami qanday nomlangan? A) «Hayot varaqlari» B) «Tong nafasi» C) «Tuyg'ular» D) «Mitti yulduz» To'g'ri javob: B) «Tong nafasi» ✔ 23. Erkin Vohidov ijodida mumtoz adabiyotning qaysi an'anasi davom ettirilgan? A) faqat sonet an'anasi B) faqat erkin she'r an'anasi C) aruz vaznida g'azal yozish an'anasi D) faqat xalq maqollari an'anasi To'g'ri javob: C) aruz vaznida g'azal yozish an'anasi ✔ 24. «Tong nafasi» to'plami qaysi o'n yillikda nashr etilgan? A) 1920-yillarda B) 1960-yillarda C) 1930-yillarda D) 1990-yillarda To'g'ri javob: B) 1960-yillarda ✔ 25. Erkin Vohidov Gyotening qaysi asarini o'zbek tiliga tarjima qilgan? A) «Ilohiy komediya» B) «Hamlet» C) «Yosh Verterning iztiroblari» D) «Faust» To'g'ri javob: D) «Faust» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 219 Adabiyot • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'tkir Hoshimov ijodi 1. «Tushda kechgan umrlar» romani qaysi voqealar bilan bog'liq? A) jadid maktablarining ochilishi B) Afg'oniston urushi va uning asoratlari C) 1916-yilgi qo'zg'olon D) Amir Temur yurishlari To'g'ri javob: B) Afg'oniston urushi va uning asoratlari✔ 2. O'tkir Hoshimov ijodiy faoliyatini dastlab qaysi sohada boshlagan? A) jurnalistikada (gazeta tahririyatida) B) harbiy xizmatda (ofitser bo'lib) C) sportda (kurash murabbiyi bo'lib) D) tibbiyotda (shifoxona felsheri) To'g'ri javob: A) jurnalistikada (gazeta tahririyatida) ✔ 3. «Bahor qaytmaydi» qissasida qanday g'oya ilgari suriladi? A) tarixiy shaxslarning jasorati B) sport musobaqasida g'alaba qozonish quvonchi C) qishloqda yangi maktab qurilishining zarurati D) shon-shuhrat ketidan quvib, insoniylikni yo'qotish fojiasi To'g'ri javob: D) shon-shuhrat ketidan quvib, insoniylikni yo'qotish fojiasi ✔ 4. O'tkir Hoshimov qaysi yilda vafot etgan? A) 2016-yilda B) 1998-yilda C) 2013-yilda D) 2003-yilda To'g'ri javob: C) 2013-yilda ✔ 5. «Ikki eshik orasi» romanida voqealar asosan qaysi davrni qamrab oladi? A) urush va undan keyingi yillarni B) XIX asr Qo'qon xonligini C) XV asr Hirot hayotini D) jadidlar davrini To'g'ri javob: A) urush va undan keyingi yillarni ✔ 6. «Tushda kechgan umrlar» romanining bosh qahramoni kim? A) Alimardon B) Saidiy C) Rustam D) Otabek To'g'ri javob: C) Rustam ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 220 7. «Ikki eshik orasi» sarlavhasi qanday ramziy ma'noga ega? A) ikki qo'shni hovli o'rtasidagi uzoq janjal B) qadimiy shahar darvozalarining tarixi C) maktabning ikki kirish eshigi voqeasi D) dunyoga kelish va ketish oralig'idagi inson umri To'g'ri javob: D) dunyoga kelish va ketish oralig'idagi inson umri✔ Bo'lim (BSB): Shukur Xolmirzayev va Tog'ay Murod nasri 8. Tog'ay Murod qaysi viloyatda tug'ilgan? A) Andijon viloyatida B) Sirdaryo viloyatida C) Buxoro viloyatida D) Surxondaryo viloyatida To'g'ri javob: D) Surxondaryo viloyatida ✔ 9. «Ot kishnagan oqshom» asarining muallifi kim? A) O'tkir Hoshimov B) Tog'ay Murod C) Abdulla Qahhor D) Said Ahmad To'g'ri javob: B) Tog'ay Murod ✔ 10. «Dinozavr» hikoyasining muallifi kim? A) G'afur G'ulom B) Tog'ay Murod C) Erkin A'zam D) Shukur Xolmirzayev To'g'ri javob: D) Shukur Xolmirzayev ✔ 11. Shukur Xolmirzayev qaysi yilda tug'ilgan? A) 1954-yilda B) 1940-yilda C) 1926-yilda D) 1907-yilda To'g'ri javob: B) 1940-yilda ✔ 12. Shukur Xolmirzayev qaysi viloyatda tug'ilgan? A) Xorazm viloyatida B) Toshkent viloyatida C) Surxondaryo viloyatida D) Namangan viloyatida To'g'ri javob: C) Surxondaryo viloyatida ✔ 13. «Otamdan qolgan dalalar» romanida qanday muammo yoritilgan? A) kosmosni zabt etish orzusi va olimlar B) paxta yakkahokimligi davrida dehqon qismati C) jadid maktablarining tashkil topish tarixi D) Hirot saroyidagi fitnalar va xiyonatlar To'g'ri javob: B) paxta yakkahokimligi davrida dehqon qismati ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 221 Bo'lim (BSB): Abdulla Oripov ijodi 14. Abdulla Oripov qaysi yilda tug'ilgan? A) 1926-yilda B) 1936-yilda C) 1948-yilda D) 1941-yilda To'g'ri javob: D) 1941-yilda✔ 15. «Ranjkom» dostonining muallifi kim? A) Oybek B) Usmon Nosir C) Erkin Vohidov D) Abdulla Oripov To'g'ri javob: D) Abdulla Oripov ✔ 16. Abdulla Oripovga berilgan yuksak unvon qaysi? A) O'zbekiston Qahramoni B) Nobel mukofoti laureati C) xalq artisti D) xalq rassomi To'g'ri javob: A) O'zbekiston Qahramoni ✔ 17. «Ilohiy komediya»ning Abdulla Oripov tarjima qilgan qismi qanday nomlanadi? A) «A'rof» B) «Muqaddima» C) «Do'zax» D) «Jannat» To'g'ri javob: C) «Do'zax» ✔ 18. Abdulla Oripovning «Sohibqiron» asari kimning siymosiga bag'ishlangan? A) Alisher Navoiyning B) Amir Temurning C) Zahiriddin Boburning D) Jaloliddin Manguberdining To'g'ri javob: B) Amir Temurning ✔ 19. Abdulla Oripov ijodida qaysi janrlar mavjud? A) faqat roman B) faqat masal C) she'r, doston, drama D) faqat komediya To'g'ri javob: C) she'r, doston, drama ✔ 20. Abdulla Oripov qaysi yilda vafot etgan? A) 2016-yilda B) 1996-yilda C) 2001-yilda D) 2008-yilda To'g'ri javob: A) 2016-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 222 Bo'lim (BSB): Tarixiy roman va mustaqillik davri adabiyoti 21. «Muvozanat» romanining muallifi kim? A) Odil Yoqubov B) Isajon Sulton C) Ulug'bek Hamdam D) Pirimqul Qodirov To'g'ri javob: C) Ulug'bek Hamdam✔ 22. Rauf Parfi o'zbek she'riyatida qanday izlanishlari bilan tanilgan? A) ko'p jildli tarixiy romanlari bilan B) modernistik, ramziy-falsafiy she'rlari bilan C) hajviy latifalari va kulgili hikoyalari bilan D) bolalar uchun yozgan ertak-dostonlari bilan To'g'ri javob: B) modernistik, ramziy-falsafiy she'rlari bilan ✔ 23. Tarixiy roman janriga xos asosiy belgi qaysi? A) voqealarni faqat she'riy shaklda, vazn bilan berish B) kelajakdagi texnika va ixtirolarni xayolan tasvirlash C) hayvonlar hayotini majoziy-ramziy tarzda tasvirlash D) o'tmishdagi real voqea va shaxslarni badiiy talqin qilish To'g'ri javob: D) o'tmishdagi real voqea va shaxslarni badiiy talqin qilish ✔ Bo'lim (BSB): Erkin Vohidov ijodi 24. Qaysi juftlikda Erkin Vohidov asari va uning janri to'g'ri moslashtirilgan? A) «Oltin devor» – komediya B) «Ruhlar isyoni» – g'azal C) «Tong nafasi» – tragediya D) «O'zbegim» – roman To'g'ri javob: A) «Oltin devor» – komediya ✔ 25. «Ruhlar isyoni» qaysi adabiy turga mansub? A) publitsistik B) lirik-epik C) dramatik D) sof epik (nasriy) To'g'ri javob: B) lirik-epik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 223 Adabiyot • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'tkir Hoshimov ijodi 1. O'tkir Hoshimovning «Bahor qaytmaydi» asari qaysi janrda yozilgan? A) doston B) roman C) qissa D) komediya To'g'ri javob: C) qissa✔ 2. «Nur borki, soya bor» sarlavhasi qanday fikrni ifodalaydi? A) chiroq yoqish qoidalarini B) faqat kun va tunning almashinuvini C) hayotda ezgulik va yovuzlik yonma-yon yashashini D) rassomlik san'atidagi yorug'lik qonunlarini To'g'ri javob: C) hayotda ezgulik va yovuzlik yonma-yon yashashini ✔ 3. «Ikki eshik orasi» asari qaysi janrga mansub? A) roman B) doston C) qissa D) komediya To'g'ri javob: A) roman ✔ 4. «Bahor qaytmaydi» qissasining bosh qahramoni kim? A) Rustam B) Alimardon C) Dehqonqul D) Kimsan To'g'ri javob: B) Alimardon ✔ 5. Quyidagi obrazlardan qaysi biri «Ikki eshik orasi» romaniga tegishli? A) Akbarali mingboshi B) Solih maxdum C) Umar zakunchi D) Mirzakarimboy To'g'ri javob: C) Umar zakunchi ✔ 6. «Ikki eshik orasi» romani kompozitsiyasining o'ziga xosligi nimada? A) asardagi voqealar faqat bitta kun ichida kechib bo'ladi B) asar boshidan oxirigacha faqat she'riy shaklda yozilgan C) voqealar turli qahramonlar tilidan navbatma-navbat hikoya qilinadi D) asar muallif izohlarisiz faqat dialoglardan iborat To'g'ri javob: C) voqealar turli qahramonlar tilidan navbatma-navbat hikoya qilinadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 224 Bo'lim (BSB): Shukur Xolmirzayev va Tog'ay Murod nasri 7. Shukur Xolmirzayev qaysi yilda vafot etgan? A) 2016-yilda B) 1968-yilda C) 2005-yilda D) 1990-yilda To'g'ri javob: C) 2005-yilda✔ 8. Tog'ay Murodning «Yulduzlar mangu yonadi» asari qaysi janrda yozilgan? A) ruboiy B) qissa C) doston D) komediya To'g'ri javob: B) qissa ✔ 9. «Otamdan qolgan dalalar» romanining muallifi kim? A) Shukur Xolmirzayev B) Said Ahmad C) O'tkir Hoshimov D) Tog'ay Murod To'g'ri javob: D) Tog'ay Murod ✔ 10. Shukur Xolmirzayev o'zbek nasrida qaysi janrning ustasi sifatida tanilgan? A) g'azal B) ruboiy C) qasida D) hikoya To'g'ri javob: D) hikoya ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Oripov ijodi 11. O'zbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi musiqasining muallifi kim? A) To'xtasin Jalilov B) Muxtor Ashrafiy C) Mutal Burhonov D) Yunus Rajabiy To'g'ri javob: C) Mutal Burhonov ✔ 12. O'zbekiston Davlat madhiyasi qaysi yilda qabul qilingan? A) 1991-yilda B) 1995-yilda C) 1992-yilda D) 2000-yilda To'g'ri javob: C) 1992-yilda ✔ 13. Abdulla Oripovning birinchi she'riy to'plami qanday nomlangan? A) «Uyg'onish» B) «Mitti yulduz» C) «Hayot varaqlari» D) «Tong nafasi» To'g'ri javob: B) «Mitti yulduz» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 225 14. Abdulla Oripovning «Mitti yulduz» to'plami qaysi o'n yillikda nashr etilgan? A) 1960-yillarda B) 1930-yillarda C) 1980-yillarda D) 1990-yillarda To'g'ri javob: A) 1960-yillarda✔ 15. Quyidagi to'plamlardan qaysi biri Abdulla Oripovga tegishli? A) «Soz» B) «Yoshlik devoni» C) «Tuyg'ular» D) «Yurtim shamoli» To'g'ri javob: D) «Yurtim shamoli» ✔ 16. Abdulla Oripov tarjima qilgan Dante Aligyeri qaysi mamlakat shoiri? A) Angliya B) Italiya C) Germaniya D) Fransiya To'g'ri javob: B) Italiya ✔ 17. «Onajon» she'riy to'plami kimga tegishli? A) Cho'lpon B) Hamid Olimjon C) Abdulla Oripov D) Maqsud Shayxzoda To'g'ri javob: C) Abdulla Oripov ✔ 18. Abdulla Oripov qaysi viloyatda tug'ilgan? A) Farg'ona viloyatida B) Qashqadaryo viloyatida C) Andijon viloyatida D) Toshkent viloyatida To'g'ri javob: B) Qashqadaryo viloyatida ✔ Bo'lim (BSB): Tarixiy roman va mustaqillik davri adabiyoti 19. «Pakananing oshiq ko'ngli» hikoyasining muallifi kim? A) Erkin A'zam B) Tog'ay Murod C) Said Ahmad D) Shukur Xolmirzayev To'g'ri javob: A) Erkin A'zam ✔ 20. Odil Yoqubovning «Ko'hna dunyo» romanida qaysi allomalar siymosi yaratilgan? A) Ulug'bek va Ali Qushchi B) Bobur va Humoyun C) Navoiy va Jomiy D) Ibn Sino va Beruniy To'g'ri javob: D) Ibn Sino va Beruniy ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 226 21. «Tun panjaralari» asarining muallifi kim? A) Erkin A'zam B) Isajon Sulton C) Ulug'bek Hamdam D) Nazar Eshonqul To'g'ri javob: D) Nazar Eshonqul✔ Bo'lim (BSB): Erkin Vohidov ijodi 22. Erkin Vohidov qaysi faxriy unvon sohibi? A) xalq rassomi B) xalq artisti C) O'zbekiston xalq shoiri D) O'zbekiston xalq yozuvchisi To'g'ri javob: C) O'zbekiston xalq shoiri ✔ 23. Erkin Vohidovning «Oltin devor» asari qaysi janrga mansub? A) ertak-doston B) tragediya C) roman D) komediya To'g'ri javob: D) komediya ✔ 24. Erkin Vohidov qaysi yilda tug'ilgan? A) 1941-yilda B) 1915-yilda C) 1936-yilda D) 1954-yilda To'g'ri javob: C) 1936-yilda ✔ 25. Erkin Vohidovning «Yoshlik devoni» kitobida asosan qaysi janrdagi she'rlar jamlangan? A) masal B) ballada C) sonet D) g'azal To'g'ri javob: D) g'azal ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 227 Adabiyot • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy oqim va yo'nalishlar 1. «Ong oqimi» usulining mashhur vakillaridan biri kim? A) Ivan Krilov B) Jyul Vern C) Jeyms Joys D) Ezop To'g'ri javob: C) Jeyms Joys✔ 2. Antik namunalarga taqlid, qat'iy qoidalar va «uch birlik» talabiga asoslangan adabiy oqim qaysi? A) romantizm B) syurrealizm C) realizm D) klassitsizm To'g'ri javob: D) klassitsizm ✔ 3. Ekzistensializm va absurd g'oyalari bilan bog'liq fransuz yozuvchisi kim? A) Onore de Balzak B) Viktor Gyugo C) Jyul Vern D) Albert Kamyu To'g'ri javob: D) Albert Kamyu ✔ 4. Intertekstuallik, iqtibos va o'yin, janrlarni qorishtirish qaysi yo'nalishga xos? A) sentimentalizm B) romantizm C) klassitsizm D) postmodernizm To'g'ri javob: D) postmodernizm ✔ 5. Jadid adabiyoti g'oyaviy jihatdan qaysi yo'nalishga eng yaqin? A) postmodernizm B) syurrealizm C) absurd adabiyoti D) ma'rifatparvarlik To'g'ri javob: D) ma'rifatparvarlik ✔ 6. Sehrli realizmning eng yorqin vakili kim? A) Onore de Balzak B) Anton Chexov C) Lev Tolstoy D) Gabriel Garsia Markes To'g'ri javob: D) Gabriel Garsia Markes ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 228 Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: Sharq adabiyoti 7. Arab dunyosidan birinchi bo'lib adabiyot bo'yicha Nobel mukofotini olgan misrlik yozuvchi kim? A) Jubron Xalil Jubron B) Toha Husayn C) Mahmud Darvish D) Najib Mahfuz To'g'ri javob: D) Najib Mahfuz✔ 8. «Mening ismim Qizil» romanining muallifi kim? A) Nozim Hikmat B) Najib Mahfuz C) Jubron Xalil Jubron D) Orhan Pamuk To'g'ri javob: D) Orhan Pamuk ✔ 9. Turk yozuvchisi Orhan Pamuk qaysi yilda Nobel mukofotini olgan? A) 2006-yilda B) 2012-yilda C) 1988-yilda D) 1957-yilda To'g'ri javob: A) 2006-yilda ✔ 10. Akutagava nomidagi mukofot qaysi mamlakatning nufuzli adabiy mukofoti? A) Turkiya B) Yaponiya C) Hindiston D) Xitoy To'g'ri javob: B) Yaponiya ✔ 11. Muhammad Iqbol qaysi mamlakatning milliy shoiri sifatida e'zozlanadi? A) Bangladesh B) Hindiston C) Afg'oniston D) Pokiston To'g'ri javob: D) Pokiston ✔ 12. Xitoylik yozuvchi Mo Yan qaysi yilda Nobel mukofotini olgan? A) 1982-yilda B) 1968-yilda C) 1913-yilda D) 2012-yilda To'g'ri javob: D) 2012-yilda ✔ 13. Rasul Hamzatovning «Turnalar» she'rida urushda halok bo'lgan askarlar qanday timsolda tasvirlangan? A) oqar daryolar B) yashil daraxtlar C) oq turnalar D) baland tog'lar To'g'ri javob: C) oq turnalar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 229 Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: G'arb nasri 14. «Chol va dengiz» qissasidagi asosiy g'oya qaysi? A) inson yengilish uchun yaratilmagan, irodasi bukilmas B) keksalar mehnatdan voz kechib, dam olishi lozim C) boylik va shon-shuhrat insonni baxtli qiladi D) dengiz sayohati hamisha xavfsiz va oson kechadi To'g'ri javob: A) inson yengilish uchun yaratilmagan, irodasi bukilmas✔ 15. Gabriel Garsia Markes qaysi yilda Nobel mukofotini olgan? A) 2006-yilda B) 1982-yilda C) 1954-yilda D) 1957-yilda To'g'ri javob: B) 1982-yilda ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy san'atlar va she'r tuzilishi 16. Har bir bandi besh misradan iborat she'r shakli qaysi? A) murabba' B) musaddas C) masnaviy D) muxammas To'g'ri javob: D) muxammas ✔ 17. Cho'ziq va qisqa hijolarning muayyan tartibda takrorlanishiga asoslangan she'r tizimi qaysi? A) erkin she'r B) barmoq C) aruz D) xayku To'g'ri javob: C) aruz ✔ 18. Har bir baytining misralari o'zaro qofiyalanadigan (aa, bb, vv) yirik she'riy shakl qaysi? A) ruboiy B) qit'a C) masnaviy D) g'azal To'g'ri javob: C) masnaviy ✔ 19. Ma'no jihatdan o'zaro aloqador so'zlarni bir baytda keltirish san'ati qanday ataladi? A) intoq B) tajnis C) tazod D) tanosub To'g'ri javob: D) tanosub ✔ 20. Qarama-qarshi ma'noli so'z va tushunchalarni zidlash san'ati qanday ataladi? A) tashbeh B) tazod C) tajnis D) istiora To'g'ri javob: B) tazod ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 230 Bo'lim (BSB): Chingiz Aytmatov ijodi 21. «Kassandra tamg'asi» asarining muallifi kim? A) Chingiz Aytmatov B) Ernest Xeminguey C) Gabriel Garsia Markes D) Tog'ay Murod To'g'ri javob: A) Chingiz Aytmatov✔ 22. «Jamila» qissasida voqealar kimning tilidan hikoya qilinadi? A) Seyitning B) Jamilaning C) Tanaboyning D) Daniyarning To'g'ri javob: A) Seyitning ✔ 23. Aytmatovning «Qiyomat» romanidagi bosh qahramonlardan biri kim? A) o'qituvchi Duyshen B) rassom Seyit C) Avdiy Kallistratov D) Bo'ronli Edigey To'g'ri javob: C) Avdiy Kallistratov ✔ 24. «Momo yer» qissasining bosh qahramoni kim? A) Nayman ona B) Tolg'onoy C) Jamila D) Oltinoy To'g'ri javob: B) Tolg'onoy ✔ 25. «Oq kema» qissasida bolaning bobosi kim? A) Kazangap B) Edigey C) Tanaboy D) Mo'min chol To'g'ri javob: D) Mo'min chol ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 231 Adabiyot • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy oqim va yo'nalishlar 1. Real hayot bilan sehrli, afsonaviy unsurlarni tabiiy tarzda qorishtiruvchi yo'nalish qaysi? A) sentimentalizm B) tanqidiy realizm C) sehrli (magik) realizm D) klassitsizm To'g'ri javob: C) sehrli (magik) realizm✔ 2. Sovet davrida adabiyotga majburan joriy etilgan rasmiy ijodiy metod qaysi? A) postmodernizm B) romantizm C) ekzistensializm D) sotsialistik realizm To'g'ri javob: D) sotsialistik realizm ✔ 3. Fikr va tuyg'ularni ramz-timsollar orqali ifodalashni asosiy tamoyil qilgan oqim qaysi? A) naturalizm B) simvolizm C) klassitsizm D) realizm To'g'ri javob: B) simvolizm ✔ 4. Inson mavjudligi, erkinligi va hayotning ma'nosi muammolarini o'rtaga qo'ygan falsafiy-adabiy yo'nalish qaysi? A) ekzistensializm B) klassitsizm C) sentimentalizm D) naturalizm To'g'ri javob: A) ekzistensializm ✔ 5. Qahramon ongidagi fikr, xotira va tuyg'ularni uzluksiz oqim tarzida berish usuli qanday ataladi? A) uch birlik B) ong oqimi C) aysberg nazariyasi D) ichki qofiya To'g'ri javob: B) ong oqimi ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: Sharq adabiyoti 6. Yasunari Kavabata qaysi yilda Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan? A) 1968-yilda B) 2012-yilda C) 1982-yilda D) 1913-yilda To'g'ri javob: A) 1968-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 232 7. Xayku janrining eng mashhur ustasi kim? A) Kobo Abe B) Ryunoske Akutagava C) Matsuo Basyo D) Lu Sin To'g'ri javob: C) Matsuo Basyo✔ 8. Rabindranat Tagor Nobel mukofotini qaysi yilda olgan? A) 1968-yilda B) 1988-yilda C) 1954-yilda D) 1913-yilda To'g'ri javob: D) 1913-yilda ✔ 9. Lu Sin qaysi mamlakat adabiyotining yirik vakili? A) Misr B) Hindiston C) Yaponiya D) Xitoy To'g'ri javob: D) Xitoy ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: G'arb nasri 10. «Kichkina shahzoda» asarida shahzodaga «qalb ko'zi bilan ko'rish» sirini o'rgatgan jonivor kim? A) Bo'ri B) Ilon C) Qo'zichoq D) Tulki To'g'ri javob: D) Tulki ✔ 11. Albert Kamyuning «Vabo» romanidagi voqealar qaysi shaharda kechadi? A) Oranda B) Makondoda C) Parijda D) Pragada To'g'ri javob: A) Oranda ✔ 12. «Chol va dengiz» qissasining muallifi kim? A) Erix Mariya Remark B) Jek London C) Albert Kamyu D) Ernest Xeminguey To'g'ri javob: D) Ernest Xeminguey ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy san'atlar va she'r tuzilishi 13. She'rda maqol yoki hikmatli so'zni keltirish san'ati qanday ataladi? A) tashxis B) husni ta'lil C) istiora D) irsoli masal To'g'ri javob: D) irsoli masal ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 233 14. Yengil, xayrixoh, kamchilikni do'stona kulgi bilan ko'rsatish qanday ataladi? A) grotesk B) satira C) yumor D) sarkazm To'g'ri javob: C) yumor✔ 15. Bir narsani boshqa narsaga o'xshatish asosida tasvirlash san'ati qanday ataladi? A) tazod B) tajnis C) tashbeh D) talmeh To'g'ri javob: C) tashbeh ✔ 16. Misralardagi bo'g'inlar soni tengligiga asoslangan she'r tizimi qanday ataladi? A) sillabo-tonik B) barmoq C) sarbast D) aruz To'g'ri javob: B) barmoq ✔ 17. She'rda qofiyadan keyin aynan takrorlanib keladigan so'z yoki so'zlar qanday ataladi? A) radif B) raviy C) matla' D) turoq To'g'ri javob: A) radif ✔ 18. So'zning ikki ma'noga ishora qilishiga asoslangan, o'quvchini ikki xil anglashga undovchi san'at qaysi? A) iyhom B) tashbeh C) mubolag'a D) tazod To'g'ri javob: A) iyhom ✔ 19. Ruboiyning qofiyalanish tartibi qaysi? A) a-b-b-a B) a-a-b-a C) a-b-a-b D) a-a-b-b To'g'ri javob: B) a-a-b-a ✔ Bo'lim (BSB): Chingiz Aytmatov ijodi 20. «Qiyomat» romanida tasvirlangan bo'rilar juftligi qanday nomlangan? A) Bo'ri va Oqbo'z B) Jo'lamon va Nayman C) Akbara va Toshchaynar D) Gulsari va Qorako'z To'g'ri javob: C) Akbara va Toshchaynar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 234 21. Chingiz Aytmatov qaysi xalqning yozuvchisi? A) tojik B) turkman C) qozoq D) qirg'iz To'g'ri javob: D) qirg'iz✔ 22. «Jamila» qissasida Jamila sevib qolgan yigit kim? A) Seyit B) Duyshen C) O'rozqul D) Daniyar To'g'ri javob: D) Daniyar ✔ 23. Fransuz yozuvchisi Lui Aragon qaysi asarni «dunyodagi eng go'zal muhabbat qissasi» deb atagan? A) «Momo yer» B) «Oq kema» C) «Qiyomat» D) «Jamila» To'g'ri javob: D) «Jamila» ✔ 24. Chingiz Aytmatov qaysi tillarda ijod qilgan? A) fransuz va nemis tillarida B) faqat ingliz tilida C) faqat fors tilida D) qirg'iz va rus tillarida To'g'ri javob: D) qirg'iz va rus tillarida ✔ 25. «Oq kema» qissasida bobo nevarasiga aytib bergan afsonadagi muqaddas jonivor kim? A) Oq bo'ri B) Semurg' qushi C) Shoxdor ona bug'u D) Qora ot To'g'ri javob: C) Shoxdor ona bug'u ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 235 Adabiyot • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy oqim va yo'nalishlar 1. G'ayrioddiy qahramon, kuchli ehtiros, orzu va ideal dunyoga intilish qaysi oqimga xos? A) romantizm B) naturalizm C) realizm D) klassitsizm To'g'ri javob: A) romantizm✔ 2. Samuel Bekketning «Godoni kutib» pyesasi qaysi teatr yo'nalishining namunasi? A) klassitsistik teatr B) absurd teatri C) qahramonlik tragediyasi D) sentimental drama To'g'ri javob: B) absurd teatri ✔ 3. Adabiy oqim deganda nima tushuniladi? A) g'oyaviy-estetik qarashlari yaqin ijodkorlar ijodiy tamoyillari majmui B) she'r vaznlari va qofiya turlarining maxsus tasnifi C) kitoblarning nashriyotda chop etilish tartibi va navbati D) bitta yozuvchining to'liq asarlari va ularning ro'yxati To'g'ri javob: A) g'oyaviy-estetik qarashlari yaqin ijodkorlar ijodiy tamoyillari majmui ✔ 4. Hayotni haqqoniy, tipik sharoitdagi tipik xarakterlar orqali tasvirlovchi adabiy oqim qaysi? A) realizm B) simvolizm C) romantizm D) syurrealizm To'g'ri javob: A) realizm ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: Sharq adabiyoti 5. Rabindranat Tagor qaysi davlatlar madhiyalari matnining muallifi? A) Turkiya va Misr B) Pokiston va Eron C) Hindiston va Bangladesh D) Yaponiya va Xitoy To'g'ri javob: C) Hindiston va Bangladesh ✔ 6. Yasunari Kavabata qaysi jihati bilan yapon adabiyoti tarixida alohida o'rin tutadi? A) xayku janrini birinchi bo'lib yaratgan shoir B) Nobel mukofotini olgan birinchi yaponiyalik adib C) yaponcha yozuvni ixtiro qilgan qadimgi olim D) Yaponiyadagi birinchi teatrni qurgan me'mor To'g'ri javob: B) Nobel mukofotini olgan birinchi yaponiyalik adib ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 236 7. Ryunoske Akutagava qaysi mamlakat yozuvchisi? A) Xitoy B) Yaponiya C) Koreya D) Hindiston To'g'ri javob: B) Yaponiya✔ 8. Rabindranat Tagor qaysi mamlakat adibi? A) Eron B) Yaponiya C) Hindiston D) Pokiston To'g'ri javob: C) Hindiston ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: G'arb nasri 9. O. Genrining qaysi hikoyasida keksa rassom kasal qizni qutqarish uchun devorga yaproq chizadi? A) «Sehrgarlar tuhfasi» B) «Yigirma yildan so'ng» C) «Qizil boshliq qabilasi» D) «So'nggi yaproq» To'g'ri javob: D) «So'nggi yaproq» ✔ 10. «Usta va Margarita» romanining muallifi kim? A) Maksim Gorkiy B) Lev Tolstoy C) Mixail Bulgakov D) Anton Chexov To'g'ri javob: C) Mixail Bulgakov ✔ 11. «Martin Iden» romanining muallifi kim? A) Jek London B) Ernest Xeminguey C) Mark Tven D) Teodor Drayzer To'g'ri javob: A) Jek London ✔ 12. «Chol va dengiz» qissasida chol tutgan ulkan baliqni qirg'oqqa yetguncha kimlar yeb qo'yadi? A) akulalar B) kitlar C) baliqchi qushlar D) delfinlar To'g'ri javob: A) akulalar ✔ 13. «Yolg'izlikning yuz yili» romanida qaysi oilaning bir necha avlodi tarixi tasvirlangan? A) Buendia oilasi B) Zamza oilasi C) Karamazovlar oilasi D) Forsaytlar oilasi To'g'ri javob: A) Buendia oilasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 237 14. Ernest Xeminguey qaysi yilda Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan? A) 1982-yilda B) 1968-yilda C) 1954-yilda D) 1913-yilda To'g'ri javob: C) 1954-yilda✔ 15. «Chol va dengiz» qissasida cholga mehr qo'ygan, unga yordam beradigan bola kim? A) Santyago B) Martin C) Manolin D) Xolden To'g'ri javob: C) Manolin ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy san'atlar va she'r tuzilishi 16. She'rda mashhur tarixiy voqea, afsona yoki asarga ishora qilish san'ati qanday ataladi? A) mubolag'a B) talmeh C) tazod D) tashxis To'g'ri javob: B) talmeh ✔ 17. O'xshatish asosida so'zni ko'chma ma'noda qo'llash, o'xshatilmish tilga olinmay faqat o'xshovchi qolishi qanday ataladi? A) intoq B) tazod C) istiora D) tashbeh To'g'ri javob: C) istiora ✔ 18. G'azalning birinchi bayti qanday ataladi? A) radif B) matla' C) maqta' D) raviy To'g'ri javob: B) matla' ✔ 19. Qofiyasi tajnisli so'zlardan tuzilgan to'rt misrali turkiy she'r shakli qaysi? A) qit'a B) tuyuq C) ruboiy D) fard To'g'ri javob: B) tuyuq ✔ 20. Illat va nuqsonlarni o'tkir, ayovsiz kulgi bilan fosh etish qanday ataladi? A) yumor B) idilliya C) satira D) elegiya To'g'ri javob: C) satira ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 238 21. Shakli bir xil, ma'nosi har xil so'zlarni qo'llash san'ati qanday ataladi? A) talmeh B) tashbeh C) tazod D) tajnis To'g'ri javob: D) tajnis✔ Bo'lim (BSB): Chingiz Aytmatov ijodi 22. Chingiz Aytmatov qaysi yilda tug'ilgan? A) 1905-yilda B) 1928-yilda C) 1899-yilda D) 1941-yilda To'g'ri javob: B) 1928-yilda ✔ 23. «Birinchi muallim» qissasidagi fidoyi o'qituvchi kim? A) Duyshen B) Edigey C) Avdiy D) Daniyar To'g'ri javob: A) Duyshen ✔ 24. «Jamila» qissasidagi hikoyachi Seyit qanday iste'dod egasi? A) rassom B) qo'shiqchi C) kurashchi D) shoir To'g'ri javob: A) rassom ✔ 25. «Birinchi muallim» qissasida Duyshen o'qitgan va keyinchalik olima bo'lgan qiz kim? A) Oltinoy B) Jamila C) Zebi D) Tolg'onoy To'g'ri javob: A) Oltinoy ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 239 Adabiyot • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy oqim va yo'nalishlar 1. XX asr oxiri o'zbek nasrida modernistik izlanishlar bilan tanilgan yozuvchi kim? A) Nazar Eshonqul B) Hamza Hakimzoda Niyoziy C) Abdulla Avloniy D) Komil Yashin To'g'ri javob: A) Nazar Eshonqul✔ 2. Tush, ong osti va mantiqsiz tasavvurlarni badiiy ifodaga aylantirgan oqim qaysi? A) klassitsizm B) syurrealizm C) tanqidiy realizm D) sentimentalizm To'g'ri javob: B) syurrealizm ✔ 3. Dramada «uch birlik» qoidasi qaysi birliklarni talab qiladi? A) qofiya, radif va vazn birligini B) kirish, asosiy qism va xulosa birligini C) vaqt, joy va harakat birligini D) muallif, qahramon va o'quvchi birligini To'g'ri javob: C) vaqt, joy va harakat birligini ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: Sharq adabiyoti 4. «A-Kyu haqida haqqoniy qissa» asarining muallifi kim? A) Kobo Abe B) Akutagava C) Mo Yan D) Lu Sin To'g'ri javob: D) Lu Sin ✔ 5. «Gitanjali» so'zining ma'nosi qaysi? A) tun panjarasi (zindon) B) qo'shiq-tuhfa (qo'shiqlar sovg'asi) C) qizil gul (bahor guli) D) qorli o'lka (qishki diyor) To'g'ri javob: B) qo'shiq-tuhfa (qo'shiqlar sovg'asi) ✔ 6. «Payg'ambar» falsafiy-badiiy asarining muallifi kim? A) Jubron Xalil Jubron B) Rabindranat Tagor C) Najib Mahfuz D) Muhammad Iqbol To'g'ri javob: A) Jubron Xalil Jubron ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 240 7. «Qumdagi ayol» romanining muallifi kim? A) Yasunari Kavabata B) Rabindranat Tagor C) Mo Yan D) Kobo Abe To'g'ri javob: D) Kobo Abe✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: G'arb nasri 8. «Kichkina shahzoda» asarining muallifi kim? A) Gi de Mopassan B) Albert Kamyu C) Onore de Balzak D) Antuan de Sent-Ekzyuperi To'g'ri javob: D) Antuan de Sent-Ekzyuperi ✔ 9. Ernest Xemingueyning matnda asosiy ma'noni yashirib, oz so'z bilan ko'p narsa aytish tamoyili qanday ataladi? A) «ong oqimi» usuli B) «aysberg» nazariyasi C) «sehrli realizm» usuli D) «uch birlik» qoidasi To'g'ri javob: B) «aysberg» nazariyasi ✔ 10. Gabriel Garsia Markes qaysi mamlakat yozuvchisi? A) Ispaniya B) Kolumbiya C) Argentina D) Meksika To'g'ri javob: B) Kolumbiya ✔ 11. Albert Kamyu qaysi yilda Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan? A) 1913-yilda B) 1965-yilda C) 1999-yilda D) 1957-yilda To'g'ri javob: D) 1957-yilda ✔ 12. Mixail Sholoxovning «Inson taqdiri» hikoyasining bosh qahramoni kim? A) Andrey Sokolov B) Grigoriy Melexov C) Rodion Raskolnikov D) Pavel Korchagin To'g'ri javob: A) Andrey Sokolov ✔ 13. Frans Kafkaning «Evrilish» hikoyasida Gregor Zamza bilan nima sodir bo'ladi? A) katta merosga ega bo'lib boyiydi B) bir kuni ertalab ulkan hasharotga aylanib qoladi C) urushda qahramonlik ko'rsatadi D) dengizda kemasi cho'kib, orolga tushib qoladi To'g'ri javob: B) bir kuni ertalab ulkan hasharotga aylanib qoladi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 241 14. Albert Kamyuning «Begona» qissasining bosh qahramoni kim? A) Santyago B) Merso C) Gregor Zamza D) Raskolnikov To'g'ri javob: B) Merso✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy san'atlar va she'r tuzilishi 15. Jonsiz narsa yoki hayvonlarga inson xususiyatlarini ko'chirish san'ati qanday ataladi? A) tashxis (jonlantirish) B) tazod (zidlash) C) iyhom (ikki ma'nolilik) D) tajnis (shakldoshlik) To'g'ri javob: A) tashxis (jonlantirish) ✔ 16. O'n to'rt misradan iborat qat'iy shaklli she'r qaysi? A) muxammas B) ruboiy C) sonet D) tuyuq To'g'ri javob: C) sonet ✔ 17. Biror hodisaning haqiqiy sababini emas, she'riy, chiroyli sababini ko'rsatish san'ati qanday ataladi? A) tazod B) husni ta'lil C) tajnis D) talmeh To'g'ri javob: B) husni ta'lil ✔ 18. G'azalning shoir taxallusi keladigan so'nggi bayti qanday ataladi? A) turoq B) matla' C) maqta' D) qofiya To'g'ri javob: C) maqta' ✔ 19. Qat'iy vazn va qofiya talablaridan ozod bo'lgan she'r qanday ataladi? A) erkin she'r (sarbast) B) ruboiy (to'rtlik) C) g'azal (aruzda) D) tuyuq (tajnisli) To'g'ri javob: A) erkin she'r (sarbast) ✔ 20. Jonsiz narsa yoki hayvonlarni gapirtirish san'ati qanday ataladi? A) tazod B) tajnis C) talmeh D) intoq To'g'ri javob: D) intoq ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 242 Bo'lim (BSB): Chingiz Aytmatov ijodi 21. Aytmatov asarlaridagi «manqurt» obrazi nimani anglatadi? A) jasur va mard, xalqni himoya qiluvchi botir B) dono va keksa, maslahat beruvchi oqsoqol C) uzoq yurtlarni kezgan sayohatchi savdogar D) xotirasidan mahrum qilingan, o'zligini unutgan qul To'g'ri javob: D) xotirasidan mahrum qilingan, o'zligini unutgan qul✔ 22. «Alvido, Gulsari!» qissasida Gulsari kim? A) qishloq nomi B) yo'rg'a ot C) qahramonning qizi D) ov iti To'g'ri javob: B) yo'rg'a ot ✔ 23. «Oq kema» qissasi qanday yakun topadi? A) bola otasini topib, u bilan shaharga ketadi B) bola maktabni tugatib, keyin olim bo'ladi C) bola daryoga kirib, suzib ketadi (halok bo'ladi) D) bola bobosi bilan birga tog'ga ovga chiqadi To'g'ri javob: C) bola daryoga kirib, suzib ketadi (halok bo'ladi) ✔ 24. Manqurt afsonasida o'g'lini izlab topgan, ammo uning qo'lida halok bo'lgan ona kim? A) Oltinoy B) Jamila C) Nayman ona D) Tolg'onoy To'g'ri javob: C) Nayman ona ✔ 25. Chingiz Aytmatov asarlarida yetakchi mavzulardan biri qaysi? A) shahar arxitekturasi va qurilish B) sport musobaqalari va g'oliblar C) inson va tabiat, xotira va ma'naviyat D) harbiy texnika va qurol-yarog' To'g'ri javob: C) inson va tabiat, xotira va ma'naviyat ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 243 Adabiyot • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy oqim va yo'nalishlar 1. Kelajakdagi zo'ravon, totalitar jamiyatni ogohlantiruvchi tarzda tasvirlovchi janr qanday ataladi? A) idilliya B) elegiya C) pastoral D) antiutopiya To'g'ri javob: D) antiutopiya✔ 2. Jamiyat illatlarini fosh etishga yo'naltirilgan XIX asr realizmi qanday ataladi? A) sehrli realizm B) tanqidiy realizm C) neorealizm D) sotsialistik realizm To'g'ri javob: B) tanqidiy realizm ✔ 3. Hayotiy shakllarni haddan ziyod bo'rttirib, fantastik va real unsurlarni keskin qo'shib tasvirlash qanday ataladi? A) idilliya B) pastoral C) grotesk D) elegiya To'g'ri javob: C) grotesk ✔ 4. Inson his-tuyg'ulari, ko'ngil kechinmalariga asosiy e'tibor qaratgan XVIII asr adabiy oqimi qaysi? A) naturalizm B) futurizm C) sentimentalizm D) klassitsizm To'g'ri javob: C) sentimentalizm ✔ 5. XX asrda an'anaviy shakllardan voz kechib, inson ichki olamini yangi badiiy vositalar bilan ifodalashga intilgan yo'nalish qaysi? A) klassitsizm B) sentimentalizm C) tanqidiy realizm D) modernizm To'g'ri javob: D) modernizm ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: Sharq adabiyoti 6. «Mening Dog'istonim» asarining muallifi kim? A) Chingiz Aytmatov B) Qaysin Quliyev C) Nozim Hikmat D) Rasul Hamzatov To'g'ri javob: D) Rasul Hamzatov ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 244 7. Nozim Hikmat qaysi mamlakat shoiri? A) Misr B) Eron C) Turkiya D) Ozarbayjon To'g'ri javob: C) Turkiya✔ 8. Rabindranat Tagor Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan she'riy to'plami qaysi? A) «Gitanjali» B) «Qorli o'lka» C) «Rashomon» D) «Payg'ambar» To'g'ri javob: A) «Gitanjali» ✔ 9. «Qorli o'lka» asarining muallifi kim? A) Najib Mahfuz B) Orhan Pamuk C) Ryunoske Akutagava D) Yasunari Kavabata To'g'ri javob: D) Yasunari Kavabata ✔ 10. Yapon she'riyatidagi uch misrali qisqa she'r shakli qanday ataladi? A) ruboiy B) ballada C) xayku (hokku) D) sonet To'g'ri javob: C) xayku (hokku) ✔ 11. «Rashomon» hikoyasining muallifi kim? A) Yasunari Kavabata B) Ryunoske Akutagava C) Lu Sin D) Kobo Abe To'g'ri javob: B) Ryunoske Akutagava ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyoti: G'arb nasri 12. «Chol va dengiz» qissasidagi keksa baliqchining ismi nima? A) Merso B) Santyago C) Gregor D) Manolin To'g'ri javob: B) Santyago ✔ 13. Erix Mariya Remarkning «G'arb frontida o'zgarish yo'q» romani qaysi urush haqida? A) Birinchi jahon urushi B) Yuz yillik urush C) Napoleon urushlari D) Ikkinchi jahon urushi To'g'ri javob: A) Birinchi jahon urushi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 245 14. Frans Kafka asarlarini qaysi tilda yozgan? A) fransuz tilida B) ingliz tilida C) nemis tilida D) chex tilida To'g'ri javob: C) nemis tilida✔ 15. «Yolg'izlikning yuz yili» romanidagi voqealar qaysi to'qima shaharchada kechadi? A) Makondo B) Kasterbrij C) Praga D) Oran To'g'ri javob: A) Makondo ✔ 16. Jorj Oruellning «1984» romani qaysi janr namunasi hisoblanadi? A) pastoral B) antiutopiya C) tarixiy xronika D) sarguzasht-dengiz romani To'g'ri javob: B) antiutopiya ✔ 17. Remark va Xeminguey asarlari bilan bog'liq «yo'qotilgan avlod» atamasi kimlarni anglatadi? A) chet elga ko'chib ketgan savdogarlarni B) yo'qolib qolgan qadimgi qabilalarni C) urush ma'naviy jarohat yetkazgan yosh avlodni D) kitob o'qimaydigan bolalarni To'g'ri javob: C) urush ma'naviy jarohat yetkazgan yosh avlodni ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy san'atlar va she'r tuzilishi 18. She'r misralari oxiridagi ohangdosh so'zlar qanday ataladi? A) band B) radif C) turoq D) qofiya To'g'ri javob: D) qofiya ✔ 19. Barmoq vaznida misraning ritmik bo'laklarga bo'linishi qanday ataladi? A) radif B) turoq C) matla' D) rukn To'g'ri javob: B) turoq ✔ 20. Narsa-hodisani haddan ortiq kuchaytirib tasvirlash san'ati qanday ataladi? A) talmeh B) tanosub C) tashbeh D) mubolag'a To'g'ri javob: D) mubolag'a ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 246 Bo'lim (BSB): Chingiz Aytmatov ijodi 21. «Oq kema» qissasida bola nimani orzu qiladi? A) mashhur kurashchi bo'lib, el og'ziga tushish B) ovchi bo'lib, tog'larda bug'u ovlash C) shaharga borib, katta boy odam bo'lish D) baliqqa aylanib, oq kemadagi otasiga suzish To'g'ri javob: D) baliqqa aylanib, oq kemadagi otasiga suzish✔ 22. «Alvido, Gulsari!» qissasining bosh qahramoni kim? A) Mo'min chol B) Edigey C) Tanaboy D) Duyshen To'g'ri javob: C) Tanaboy ✔ 23. «Oq kema» qissasida bolaga va bobosiga zulm qiluvchi qo'pol, shafqatsiz obraz kim? A) Seyit B) O'rozqul C) Duyshen D) Daniyar To'g'ri javob: B) O'rozqul ✔ 24. «Asrga tatigulik kun» («Bo'ronli bekat») romanining bosh qahramoni kim? A) Duyshen B) Avdiy Kallistratov C) Bo'ronli Edigey D) Tanaboy To'g'ri javob: C) Bo'ronli Edigey ✔ 25. Manqurt afsonasida manqurtga aylantirilgan o'g'il kim? A) Seyit B) Daniyar C) Jo'lamon D) O'rozqul To'g'ri javob: C) Jo'lamon ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 247 Ingliz tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Forms 1. Choose the correct option: This time tomorrow I ___ my English exam. A) have taken B) took C) will be taking D) take To'g'ri javob: C) will be taking✔ 2. Choose the correct option: They ___ married in June — the invitations have already been sent. A) have got B) are getting C) get D) got To'g'ri javob: B) are getting ✔ 3. Choose the correct option: I've already decided: I ___ medicine at university. A) am going to study B) studied C) have studied D) will be studied To'g'ri javob: A) am going to study ✔ 4. Choose the correct option: Next year my sister ___ 18, so she will be able to vote. A) is being B) will be C) has D) will have To'g'ri javob: B) will be ✔ 5. Choose the correct option: According to the timetable, the train to Bukhara ___ at 7:15 tomorrow morning. A) left B) leaves C) has left D) will be left To'g'ri javob: B) leaves ✔ 6. Choose the correct option: — The phone is ringing. — OK, I ___ it. A) answered B) have answered C) will answer D) am going to answer To'g'ri javob: C) will answer ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 248 Bo'lim (BSB): Grammar — Present and Past Tenses 7. Choose the correct option: Have you ever ___ a presentation in English? A) give B) giving C) gave D) given To'g'ri javob: D) given✔ 8. Choose the correct option: She ___ her university application yesterday evening. A) sends B) sent C) had sent D) has sent To'g'ri javob: B) sent ✔ 9. Choose the correct option: The price of books ___ a lot over the last two years. A) rose B) rises C) is rising up D) has risen To'g'ri javob: D) has risen ✔ 10. Choose the correct option: I ___ my homework yet, so I can't go out. A) didn't finish B) haven't finished C) don't finish D) hadn't finished To'g'ri javob: B) haven't finished ✔ 11. Choose the correct option: She ___ three novels so far this year. A) read B) had read C) reads D) has read To'g'ri javob: D) has read ✔ 12. Choose the correct option: Look! The students ___ the new lab equipment. A) tested B) test C) are testing D) had tested To'g'ri javob: C) are testing ✔ 13. Choose the correct option: By the time we got to the station, the train ___. A) has left B) leaves C) is leaving D) had left To'g'ri javob: D) had left ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 249 Bo'lim (BSB): Vocabulary — Education and Careers 14. Choose the correct option: Before the exam, I need to ___ all the topics we studied. A) refuse B) revise C) remind D) revive To'g'ri javob: B) revise✔ 15. Choose the correct option: Students must ___ their homework on time. A) give out B) hand in C) hand out D) take in To'g'ri javob: B) hand in ✔ 16. Choose the correct option: She ___ a degree in economics from a university in Tashkent. A) made B) passed C) received D) won To'g'ri javob: C) received ✔ 17. Someone who works for a company for a short time to gain experience, often while studying, is an ___. A) intern B) retiree C) owner D) employer To'g'ri javob: A) intern ✔ Bo'lim (BSB): Word Formation 18. Word formation: Many young people dream of financial ___. (DEPEND) A) independently B) independence C) dependable D) dependent To'g'ri javob: B) independence ✔ 19. Word formation: The ___ of the new school took two years. (CONSTRUCT) A) constructed B) constructive C) constructor D) construction To'g'ri javob: D) construction ✔ 20. Word formation: Her ___ to study abroad surprised her parents. (DECIDE) A) decisive B) decider C) decided D) decision To'g'ri javob: D) decision ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 250 Bo'lim (BSB): Reading — Education and Future 21. Read: «Jahongir is fluent in English and Russian and is currently learning Korean, which he hopes to master within two years.» Which language is Jahongir learning now? A) English B) Korean C) Russian D) Japanese To'g'ri javob: B) Korean✔ 22. Read: «Malika has been working as a software developer for three years. Before that, she taught maths at a school.» What was Malika's previous job? A) computer engineer B) maths teacher C) school director D) software developer To'g'ri javob: B) maths teacher ✔ 23. Read: «Although the course was difficult, Timur enjoyed every lesson and recommended it to his friends.» How did Timur feel about the course? A) bored B) negative C) positive D) disappointed To'g'ri javob: C) positive ✔ 24. Read: «Scholarship applicants must have an IELTS score of at least 6.5 and submit two recommendation letters.» Which applicant can apply? A) Jasur: IELTS 6.5, no letters B) Sardor: IELTS 6.0, two letters C) Malika: IELTS 7.5, one letter D) Dilnoza: IELTS 7.0, two letters To'g'ri javob: D) Dilnoza: IELTS 7.0, two letters ✔ 25. Read: «The school's robotics club meets twice a week. Last year its members won second place in a national competition.» What did the club achieve last year? A) It started meeting twice a week. B) It won first place. C) It built a new school. D) It came second in a national competition. To'g'ri javob: D) It came second in a national competition. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 251 Ingliz tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Forms 1. Choose the correct option: I think robots ___ many jobs in the future. A) will do B) did C) do D) are doing To'g'ri javob: A) will do✔ 2. Choose the correct option: I'm sure you ___ the exam. You've worked so hard. A) will pass B) are passing C) passed D) pass To'g'ri javob: A) will pass ✔ 3. Choose the correct option: By next September, she ___ English for ten years. A) studies B) will be studying C) will have been studying D) has been studying To'g'ri javob: C) will have been studying ✔ 4. Choose the correct option: Unless it ___, we will go on a trip to Chimgan. A) doesn't rain B) will rain C) rains D) rained To'g'ri javob: C) rains ✔ 5. Which sentence refers to a fixed timetable? A) The exam starts at 9 a.m. on Monday. B) I'm going to start a new course. C) I'm starting a new course soon. D) I think I'll start a new course. To'g'ri javob: A) The exam starts at 9 a.m. on Monday. ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Present and Past Tenses 6. Choose the correct option: When I was a child, I ___ play football every afternoon. A) used to B) am used to C) was used to D) use to To'g'ri javob: A) used to ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 252 7. Choose the correct option: What ___ at 8 p.m. yesterday? I called you, but you didn't answer. A) had you done B) have you done C) do you do D) were you doing To'g'ri javob: D) were you doing✔ 8. Choose the correct option: They ___ each other for years before they started working together. A) have known B) know C) were knowing D) had known To'g'ri javob: D) had known ✔ 9. Choose the correct option: While I ___ for the exam, my phone rang. A) was studying B) have studied C) studied D) am studying To'g'ri javob: A) was studying ✔ 10. Choose the correct option: How long ___ you known your best friend? A) did B) are C) have D) were To'g'ri javob: C) have ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Education and Careers 11. A year off between school and university is called a ___ year. A) holiday B) free C) break D) gap To'g'ri javob: D) gap ✔ 12. Which word means «a person who teaches one student or a small group, often privately»? A) lecturer B) tutor C) dean D) principal To'g'ri javob: B) tutor ✔ 13. Choose the correct option: He ___ out of college in his second year to start a business. A) took B) fell C) gave D) dropped To'g'ri javob: D) dropped ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 253 14. Which word means «to learn something so well that you can repeat it exactly»? A) revise B) analyse C) memorise D) skim To'g'ri javob: C) memorise✔ Bo'lim (BSB): Word Formation 15. Choose the correct negative prefix: ___legal A) un B) il C) dis D) in To'g'ri javob: B) il ✔ 16. Word formation: There has been a significant ___ in the number of students studying IT. (GROW) A) grower B) grown C) grows D) growth To'g'ri javob: D) growth ✔ 17. Word formation: He is a ___ scientist; everyone knows his name. (FAME) A) fame B) infamy C) famously D) famous To'g'ri javob: D) famous ✔ 18. Choose the correct negative prefix: ___patient A) in B) un C) im D) dis To'g'ri javob: C) im ✔ 19. Word formation: The ___ of the city has doubled in 30 years. (POPULATE) A) populate B) population C) popularity D) populous To'g'ri javob: B) population ✔ 20. Word formation: Good ___ skills are necessary in every job. (COMMUNICATE) A) communicative B) communication C) communicate D) communicator To'g'ri javob: B) communication ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 254 21. Word formation: Thank you for your ___ — I couldn't have done it without your help. (KIND) A) kinder B) kindness C) unkind D) kindly To'g'ri javob: B) kindness✔ Bo'lim (BSB): Reading — Education and Future 22. Read: «In Finland, children start school at the age of seven and get relatively little homework, yet the country's students perform well in international tests.» Which word shows a surprising contrast? A) yet B) and C) little D) at To'g'ri javob: A) yet ✔ 23. Read: «More and more companies value soft skills such as teamwork and communication as highly as technical knowledge.» What is the main idea? A) Technical knowledge is no longer needed. B) Companies do not like teamwork. C) Communication is a technical skill. D) Soft skills are becoming as important as technical knowledge. To'g'ri javob: D) Soft skills are becoming as important as technical knowledge. ✔ 24. Read: «Many teenagers feel pressure to choose a career early. Career counsellors suggest trying different activities first to discover what you really enjoy.» What do career counsellors advise? A) to avoid extra activities B) to follow only their parents' advice C) to choose a career as early as possible D) to try various activities before choosing To'g'ri javob: D) to try various activities before choosing ✔ 25. Read: «Despite her busy schedule, Laylo always finds time to read at least one book a month.» What does the word «despite» show? A) reason B) purpose C) result D) contrast To'g'ri javob: D) contrast ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 255 Ingliz tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Forms 1. Choose the correct option: Look at those dark clouds! It ___ rain. A) will to B) rains C) has D) is going to To'g'ri javob: D) is going to✔ 2. Choose the correct option: It's hot in here. Shall I ___ the window? A) opened B) open C) to open D) opening To'g'ri javob: B) open ✔ 3. Choose the correct option: Before she ___ university, she will take a gap year. A) entered B) would enter C) enters D) will enter To'g'ri javob: C) enters ✔ 4. Choose the correct option: In ten years' time, I ___ in a big international company. A) am probably working B) will probably working C) probably will working D) will probably be working To'g'ri javob: D) will probably be working ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Present and Past Tenses 5. Choose the correct option: I ___ English for six years, and I still enjoy it. A) have been learning B) was learning C) learned D) am learning To'g'ri javob: A) have been learning ✔ 6. Choose the correct option: I ___ him lately. Is he ill? A) haven't seen B) didn't see C) wasn't seeing D) don't see To'g'ri javob: A) haven't seen ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 256 7. Choose the correct option: My brother usually ___ to school by bus, but today he is walking. A) went B) is going C) has gone D) goes To'g'ri javob: D) goes✔ 8. Choose the correct option: Water ___ at 100 degrees Celsius. A) is boiling B) has boiled C) boiled D) boils To'g'ri javob: D) boils ✔ 9. Choose the correct option: This is the first time I ___ such a difficult essay. A) am writing B) have written C) wrote D) write To'g'ri javob: B) have written ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Education and Careers 10. Choose the odd one out. A) tutorial B) salary C) lecture D) seminar To'g'ri javob: B) salary ✔ 11. Choose the correct collocation: to ___ attention in class. A) do B) take C) pay D) make To'g'ri javob: C) pay ✔ 12. Choose the correct option: In the job interview, she was asked about her strengths and ___. A) weakly B) weaknesses C) weakens D) weakest To'g'ri javob: B) weaknesses ✔ 13. Choose the correct collocation: to ___ an exam successfully. A) win B) gain C) make D) pass To'g'ri javob: D) pass ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 257 14. A document listing your education, skills and work experience is a ___. A) CV B) certificate C) contract D) diploma To'g'ri javob: A) CV✔ 15. Choose the correct option: More than 200 students ___ the professor's lecture yesterday. A) assisted B) attended C) listened D) visited To'g'ri javob: B) attended ✔ 16. The ___ for applications is 15 July — after that, no applications will be accepted. A) headline B) timeline C) deadline D) guideline To'g'ri javob: C) deadline ✔ Bo'lim (BSB): Word Formation 17. Word formation: The teacher was ___ with our results. (SATISFY) A) satisfactory B) satisfying C) satisfied D) satisfaction To'g'ri javob: C) satisfied ✔ 18. Word formation: His explanation was completely ___ — nobody understood it. (CLEAR) A) clarity B) clearance C) unclear D) clearly To'g'ri javob: C) unclear ✔ 19. Choose the correct negative prefix: ___honest A) dis B) in C) un D) im To'g'ri javob: A) dis ✔ 20. Which of these words is an adjective? A) reliance B) rely C) reliably D) reliable To'g'ri javob: D) reliable ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 258 21. Word formation: It is ___ to cross the road here. (DANGER) A) endangered B) dangerous C) dangerously D) endanger To'g'ri javob: B) dangerous✔ Bo'lim (BSB): Reading — Education and Future 22. Read: «The university announced that, starting next year, all first-year students will live in the new dormitory on campus.» Who will live in the new dormitory? A) only foreign students B) the teachers C) all first-year students D) all students of the university To'g'ri javob: C) all first-year students ✔ 23. Read: «To succeed in an interview, arrive on time, dress appropriately and prepare answers to common questions.» Which piece of advice is NOT given in the text? A) Prepare answers to common questions. B) Bring a friend with you. C) Arrive on time. D) Dress appropriately. To'g'ri javob: B) Bring a friend with you. ✔ 24. Read: «Bekzod failed his first driving test, but he did not give up. He practised for another month and passed easily.» What does the text show about Bekzod? A) He is lazy. B) He is dishonest. C) He is careless. D) He is determined. To'g'ri javob: D) He is determined. ✔ 25. Read: «Kamola chose to study architecture because she has always loved drawing and designing buildings, although her parents wanted her to become a lawyer.» Which statement is TRUE? A) Kamola is studying law. B) Kamola does not like drawing. C) Kamola's parents wanted a different career for her. D) Kamola's parents are architects. To'g'ri javob: C) Kamola's parents wanted a different career for her. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 259 Ingliz tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Forms 1. Choose the correct option: By the time you arrive, I ___ dinner. A) will cook B) am cooking C) will have cooked D) cook To'g'ri javob: C) will have cooked✔ 2. Choose the correct option: If you don't hurry, you ___ the bus. A) are missing B) will miss C) miss D) missed To'g'ri javob: B) will miss ✔ 3. Choose the correct option: We ___ our grandparents this weekend — we bought the bus tickets yesterday. A) visit B) are visiting C) visited D) would visit To'g'ri javob: B) are visiting ✔ 4. Which sentence expresses a prediction based on present evidence? A) Be careful! You're going to fall off that broken chair. B) I think I'll probably go to the cinema. C) I'm meeting Ali at 6 tonight. D) The bus leaves at 5 o'clock. To'g'ri javob: A) Be careful! You're going to fall off that broken chair. ✔ 5. Choose the correct option: I promise I ___ you with your project. A) am going to helping B) helped C) am helping D) will help To'g'ri javob: D) will help ✔ 6. Choose the correct option: I'll call you as soon as I ___ home. A) am going to get B) will get C) get D) got To'g'ri javob: C) get ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 260 7. Choose the correct option: By the end of June, we ___ all our final exams. A) finish B) are finishing C) will have finished D) will finish To'g'ri javob: C) will have finished✔ 8. Choose the correct option: Hurry up! The lesson ___ start. A) will about to B) is going C) is about to D) is about To'g'ri javob: C) is about to ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Present and Past Tenses 9. Choose the correct option: ___ she pass the exam last week? A) Was B) Did C) Does D) Has To'g'ri javob: B) Did ✔ 10. Choose the correct option: He ___ in Tashkent since 2019. A) has lived B) lived C) is living D) lives To'g'ri javob: A) has lived ✔ 11. Choose the correct option: By the time the teacher arrived, we ___ for twenty minutes. A) had been waiting B) were waiting C) are waiting D) have been waiting To'g'ri javob: A) had been waiting ✔ 12. Which sentence contains a grammar mistake? A) I know the answer now. B) I am knowing the answer now. C) They have just left the room. D) She is preparing for her exams. To'g'ri javob: B) I am knowing the answer now. ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Education and Careers 13. Choose the correct collocation: to ___ a career in medicine. A) hunt B) catch C) reach D) pursue To'g'ri javob: D) pursue ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 261 14. Money given to a student to pay for studies, which does not have to be paid back, is a ___. A) scholarship B) salary C) fee D) loan To'g'ri javob: A) scholarship✔ 15. Choose the correct option: Online courses are popular because they offer ___ learning — you can study at any time. A) strict B) flexible C) rigid D) compulsory To'g'ri javob: B) flexible ✔ 16. A ___ is an official document showing that you have completed a course of study. A) licence B) diploma C) passport D) receipt To'g'ri javob: B) diploma ✔ Bo'lim (BSB): Word Formation 17. Word formation: The ___ between the two candidates was very close. (COMPETE) A) competitive B) competitor C) competition D) competent To'g'ri javob: C) competition ✔ 18. Word formation: We need to ___ our knowledge of computer science. (WIDE) A) wideness B) width C) widen D) widely To'g'ri javob: C) widen ✔ 19. Word formation: She is a very ___ student; she always has original ideas. (CREATE) A) creatively B) creation C) creative D) creator To'g'ri javob: C) creative ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 262 Bo'lim (BSB): Reading — Education and Future 20. Read: «Nodir wanted to study abroad, but the tuition fees were too high. Instead, he enrolled at a local university and took online courses from foreign professors.» Why didn't Nodir study abroad? A) His grades were too low. B) He didn't want to leave home. C) It was too expensive. D) He failed the entrance exam. To'g'ri javob: C) It was too expensive.✔ 21. Read: «Volunteering not only helps others but also teaches young people responsibility and teamwork.» According to the text, volunteering teaches ___. A) how to earn money B) foreign languages C) responsibility and teamwork D) computer skills To'g'ri javob: C) responsibility and teamwork ✔ 22. Read: «Remote work became common after 2020. Many employees now say they prefer working from home because they save time on travelling.» Why do many employees prefer working from home? A) They get longer holidays. B) They save travel time. C) They earn more money. D) They meet colleagues more often. To'g'ri javob: B) They save travel time. ✔ 23. Read: «Students who sleep at least eight hours a night usually remember new information better than those who stay up late studying.» What does the text suggest? A) Enough sleep helps memory. B) Studying late at night is the best method. C) Sleep has no effect on learning. D) Students should sleep less. To'g'ri javob: A) Enough sleep helps memory. ✔ 24. Read: «The library is open from 8 a.m. to 6 p.m. on weekdays and from 10 a.m. to 2 p.m. on Saturdays. It is closed on Sundays.» A student wants to go there at 3 p.m. on Saturday. Can she? A) Yes, it opens at 3 p.m. B) No, it closes at 2 p.m. on Saturdays. C) Yes, it is open until 6 p.m. D) No, it is closed all weekend. To'g'ri javob: B) No, it closes at 2 p.m. on Saturdays. ✔ 25. Read: «Lifelong learning means continuing to gain new knowledge and skills throughout your life, not only at school or university.» According to the text, when does learning happen? A) only at university B) throughout a person's life C) only in childhood D) only at school To'g'ri javob: B) throughout a person's life ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 263 Ingliz tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Future Forms 1. Choose the correct option: Don't call me at 9 — I ___ my favourite programme then. A) will be watching B) will have watched C) watched D) watch To'g'ri javob: A) will be watching✔ 2. Choose the correct option: When ___ the exam results be announced? A) will B) do C) are D) have To'g'ri javob: A) will ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Present and Past Tenses 3. Choose the correct option: I ___ to the radio when I heard the news about the exam results. A) have listened B) listen C) was listening D) am listening To'g'ri javob: C) was listening ✔ 4. Which time expression is normally used with the Present Perfect? A) in 2015 B) two days ago C) already D) yesterday To'g'ri javob: C) already ✔ 5. Choose the correct option: Last summer we ___ to Samarkand and ___ the Registan. A) have gone … have visited B) go … visit C) went … visited D) were going … were visiting To'g'ri javob: C) went … visited ✔ 6. Which sentence is in the Past Perfect Continuous? A) She had worked there before she moved. B) She has been working there for two years. C) She was working there when I met her. D) She had been working there for two years before she moved. To'g'ri javob: D) She had been working there for two years before she moved. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 264 Bo'lim (BSB): Vocabulary — Education and Careers 7. She is very ___ — she always sets high goals and works hard to achieve them. A) shy B) lazy C) careless D) ambitious To'g'ri javob: D) ambitious✔ 8. A ___ is a person in charge of a faculty at a university. A) coach B) cashier C) dean D) librarian To'g'ri javob: C) dean ✔ 9. Choose the correct option: I'm going to ___ for a job at an IT company. A) request B) ask C) demand D) apply To'g'ri javob: D) apply ✔ 10. Choose the correct option: My strongest ___ at school are maths and physics. A) items B) objects C) subjects D) lessons To'g'ri javob: C) subjects ✔ 11. A person who has completed a university degree is called a ___. A) tutor B) freshman C) applicant D) graduate To'g'ri javob: D) graduate ✔ 12. Compulsory subjects are subjects that ___. A) are taught only at university B) are taught only online C) students can choose freely D) all students must study To'g'ri javob: D) all students must study ✔ Bo'lim (BSB): Word Formation 13. Word formation: The professor gave a very ___ lecture; we learned a lot. (INFORM) A) information B) informative C) informed D) informer To'g'ri javob: B) informative ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 265 14. Which noun is formed with the suffix «-ment»? A) freedom B) happiness C) decision D) achievement To'g'ri javob: D) achievement✔ 15. Word formation: Our school library has a great ___ of books. (COLLECT) A) collector B) collective C) collection D) collectable To'g'ri javob: C) collection ✔ 16. Choose the correct negative prefix: ___responsible A) dis B) im C) ir D) un To'g'ri javob: C) ir ✔ 17. Word formation: She answered the question ___. (CORRECT) A) correctly B) corrective C) correctness D) correction To'g'ri javob: A) correctly ✔ 18. Word formation: It's ___ to finish the project in one day — it's too big. (POSSIBLE) A) possibly B) possibility C) impossible D) unpossible To'g'ri javob: C) impossible ✔ 19. Word formation: The ___ of the experiment were surprising. (FIND) A) findings B) finders C) findable D) founding To'g'ri javob: A) findings ✔ Bo'lim (BSB): Reading — Education and Future 20. Read: «Experts predict that by 2040 many routine office tasks will be done by artificial intelligence, while creative and social jobs will remain in demand.» Which jobs will remain in demand, according to the experts? A) jobs done by machines B) routine office jobs C) creative and social jobs D) all office jobs To'g'ri javob: C) creative and social jobs ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 266 21. Read: «Every student must wear a uniform, except on Fridays, when they may wear casual clothes.» What does «casual» mean here? A) informal B) expensive C) official D) old To'g'ri javob: A) informal✔ 22. Read: «Distance learning allows students to attend classes from home. However, some students find it hard to stay motivated without a teacher in the room.» What problem is mentioned? A) Some students lose motivation. B) Teachers refuse to teach online. C) Classes are too expensive. D) The internet is too slow. To'g'ri javob: A) Some students lose motivation. ✔ 23. Read: «The entrance exam consists of three parts: mathematics, a foreign language and a subject of the student's choice. Each part lasts 60 minutes.» How long does the whole exam last? A) 1 hour B) 90 minutes C) 2 hours D) 3 hours To'g'ri javob: D) 3 hours ✔ 24. Read: «Aziza wants to become a doctor. She studies biology and chemistry every evening and helps at a local clinic on Saturdays.» What does Aziza do on Saturdays? A) She helps at a local clinic. B) She studies chemistry. C) She teaches biology. D) She works as a doctor. To'g'ri javob: A) She helps at a local clinic. ✔ 25. Read: «When you skim a text, you read it quickly to understand the main idea; when you scan it, you look for specific information such as names or dates.» What should you do to find a date in a text quickly? A) summarise it B) scan it C) skim it D) translate it To'g'ri javob: B) scan it ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 267 Ingliz tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Reported Speech 1. Reported speech: «Do your homework!» Mum said to me. → Mum ___ me to do my homework. A) said B) suggested C) told D) spoke To'g'ri javob: C) told✔ 2. Reported speech: «I can swim,» Ali said. → Ali said he ___ swim. A) should B) could C) had to D) may To'g'ri javob: B) could ✔ 3. Reported speech: «You should study harder,» my teacher said. → My teacher ___ me to study harder. A) said B) advised C) explained D) suggested To'g'ri javob: B) advised ✔ 4. Reported speech: «Let's go to the cinema,» said Aziz. → Aziz ___ going to the cinema. A) asked B) suggested C) said D) told To'g'ri javob: B) suggested ✔ 5. Reported speech: «Where do you live?» she asked me. → She asked me where ___. A) had I lived B) I lived C) do I live D) did I live To'g'ri javob: B) I lived ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Passive Voice 6. Choose the correct option: The new school rules ___ to all students last week. A) have been explained B) explained C) are explained D) were explained To'g'ri javob: D) were explained ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 268 7. Choose the correct option: This book ___ into 20 languages so far. A) was translated B) is translated C) has been translated D) translated To'g'ri javob: C) has been translated✔ Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs 8. Choose the correct phrasal verb: The First World War ___ in 1914. A) broke in B) broke up C) broke down D) broke out To'g'ri javob: D) broke out ✔ 9. Choose the correct phrasal verb: She ___ her mother — they have the same eyes and smile. A) takes off B) takes up C) takes after D) takes over To'g'ri javob: C) takes after ✔ 10. Choose the correct phrasal verb: Never ___ your dreams! A) give away B) give up C) give out D) give back To'g'ri javob: B) give up ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Media and Technology 11. False information spread deliberately online is called ___ news. A) broken B) fake C) wrong D) dead To'g'ri javob: B) fake ✔ 12. Choose the correct option: The video went ___ — millions of people shared it in one day. A) virtual B) vital C) visual D) viral To'g'ri javob: D) viral ✔ 13. Choose the correct option: Before you install an app, you should read its terms and ___. A) positions B) conditions C) situations D) decisions To'g'ri javob: B) conditions ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 269 14. A person who subscribes to someone's social media account to see their posts is a ___. A) influencer B) blogger C) leader D) follower To'g'ri javob: D) follower✔ 15. A person who reads the news on TV is a ___. A) publisher B) columnist C) newsreader D) editor To'g'ri javob: C) newsreader ✔ 16. Choose the correct option: Advertisers often ___ teenagers with ads for new phones. A) shoot B) target C) point D) hit To'g'ri javob: B) target ✔ 17. Cyberbullying means ___. A) buying things online B) learning online C) bullying someone using digital technology D) protecting computers from viruses To'g'ri javob: C) bullying someone using digital technology ✔ 18. A ___ is a newspaper with small pages, short stories and many pictures, often about celebrities. A) journal B) manual C) tabloid D) broadsheet To'g'ri javob: C) tabloid ✔ Bo'lim (BSB): Reading — Science and Discoveries 19. Read: «Penicillin, the first widely used antibiotic, was discovered by Alexander Fleming in 1928 when he noticed that a mould had killed bacteria in a dish.» What killed the bacteria? A) Fleming B) light C) a mould D) heat To'g'ri javob: C) a mould ✔ 20. Read: «Bees are vital for agriculture because they pollinate many of the crops we eat.» What does «vital» mean? A) unusual B) extremely important C) dangerous D) small To'g'ri javob: B) extremely important ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 270 21. Read: «3D printers build objects layer by layer from materials such as plastic or metal. Doctors already use them to make custom implants.» How do 3D printers build objects? A) layer by layer B) by cutting a block of wood C) by painting a surface D) by joining paper sheets To'g'ri javob: A) layer by layer✔ 22. Read: «The Aral Sea was once the fourth-largest lake in the world, but it has shrunk dramatically because water from the rivers feeding it was used to irrigate cotton fields.» Why did the Aral Sea shrink? A) River water was used for irrigation. B) The climate became colder. C) An earthquake changed the land. D) Too many fish were caught. To'g'ri javob: A) River water was used for irrigation. ✔ 23. Read: «Earthquakes happen when large pieces of the Earth's crust, called tectonic plates, suddenly move.» What causes earthquakes, according to the text? A) sudden movement of tectonic plates B) strong winds C) the Moon D) heavy rain To'g'ri javob: A) sudden movement of tectonic plates ✔ 24. Read: «The human brain has billions of neurons, which send signals to each other through electrical and chemical messages.» How do neurons communicate? A) through the blood only B) through light C) through sound waves D) through electrical and chemical signals To'g'ri javob: D) through electrical and chemical signals ✔ 25. Read: «Although electric cars produce no exhaust gases, the electricity they use may come from power plants that burn coal.» What is the writer's point? A) Electric cars do not need electricity. B) Coal is a clean fuel. C) Electric cars produce exhaust gases. D) Electric cars are not always completely clean. To'g'ri javob: D) Electric cars are not always completely clean. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 271 Ingliz tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Reported Speech 1. Reported speech: «Don't touch the wire!» the electrician said to us. → The electrician ___ us not to touch the wire. A) denied B) suggested C) apologised D) warned To'g'ri javob: D) warned✔ 2. Reported speech: «I will call you tomorrow,» he said. → He said he ___ me the next day. A) called B) will call C) would call D) calls To'g'ri javob: C) would call ✔ 3. Reported speech: «I didn't break the window,» said Tom. → Tom ___ breaking the window. A) offered B) promised C) denied D) refused To'g'ri javob: C) denied ✔ 4. Reported speech: «I'm watching TV now,» he said. → He said he was watching TV ___. A) then B) before C) tomorrow D) ago To'g'ri javob: A) then ✔ 5. Reported speech: «I am tired,» she said. → She said that she ___ tired. A) were B) has been C) was D) will be To'g'ri javob: C) was ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Passive Voice 6. Choose the correct option: The new bridge ___ at the moment. A) is being built B) has built C) builds D) is built To'g'ri javob: A) is being built ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 272 7. Choose the correct option: Football ___ all over the world. A) is playing B) is played C) plays D) played To'g'ri javob: B) is played✔ 8. Choose the correct option: We are going to have our flat ___ next week. A) to paint B) paint C) painting D) painted To'g'ri javob: D) painted ✔ 9. Choose the correct option: The telephone ___ by Alexander Graham Bell. A) invented B) has invented C) was invented D) is invented To'g'ri javob: C) was invented ✔ 10. Change into the passive: «They will finish the project next month.» A) The project will have finish next month. B) The project is finished next month. C) The project will be finish next month. D) The project will be finished next month. To'g'ri javob: D) The project will be finished next month. ✔ 11. Choose the correct option: The Mona Lisa ___ by Leonardo da Vinci. A) painted B) has painted C) is painting D) was painted To'g'ri javob: D) was painted ✔ Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs 12. Choose the correct phrasal verb: The teacher ___ the test papers at the start of the lesson. A) handed in B) handed down C) handed on D) handed out To'g'ri javob: D) handed out ✔ 13. Choose the correct phrasal verb: The plane ___ at 6 a.m. A) took up B) took off C) took in D) took after To'g'ri javob: B) took off ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 273 14. Choose the correct phrasal verb: The police are ___ the robbery. A) looking into B) looking up C) looking after D) looking forward To'g'ri javob: A) looking into✔ 15. Choose the correct phrasal verb: I've ___ chess — now I play every weekend. A) taken up B) taken after C) taken off D) taken in To'g'ri javob: A) taken up ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Media and Technology 16. To copy a file from the internet to your computer is to ___ it. A) uninstall B) upload C) update D) download To'g'ri javob: D) download ✔ 17. Services that let you watch films online at any time instead of at a fixed time are ___ services. A) printing B) posting C) broadcast D) streaming To'g'ri javob: D) streaming ✔ 18. Technology that makes computers able to learn and make decisions like humans is called ___. A) cloud storage B) artificial intelligence C) social networking D) virtual reality To'g'ri javob: B) artificial intelligence ✔ 19. Choose the correct option: Being ___ to social media can harm your sleep. A) attracted B) addicted C) interested D) addictive To'g'ri javob: B) addicted ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 274 Bo'lim (BSB): Reading — Science and Discoveries 20. Read: «Marie Curie was the first woman to win a Nobel Prize and the only person to win Nobel Prizes in two different sciences.» Which statement is TRUE according to the text? A) She won Nobel Prizes in two sciences. B) She won only one Nobel Prize. C) She was the second woman to win it. D) She never worked in science. To'g'ri javob: A) She won Nobel Prizes in two sciences.✔ 21. Read: «Al-Khwarizmi, a scholar from Khorezm, wrote a book on solving equations; the word «algebra» comes from its title.» Where does the word «algebra» come from? A) a Greek word for numbers B) the title of Al-Khwarizmi's book C) the name of his teacher D) the name of a city To'g'ri javob: B) the title of Al-Khwarizmi's book ✔ 22. Read: «Vaccines train the immune system to recognise a virus, so the body can fight it quickly if it ever meets the real infection.» What do vaccines train? A) the muscles B) the virus C) the brain D) the immune system To'g'ri javob: D) the immune system ✔ 23. Read: «Some scientists believe that drinking coffee in moderation may be good for health, but more research is needed.» How certain are the scientists? A) they have no opinion B) they are sure it is harmful C) completely certain D) not completely certain To'g'ri javob: D) not completely certain ✔ 24. Read: «The invention of the printing press in the 15th century made books cheaper and helped spread knowledge across Europe.» What was one result of the printing press? A) Books became more expensive. B) Books became cheaper. C) People stopped reading. D) Knowledge was kept secret. To'g'ri javob: B) Books became cheaper. ✔ 25. Read: «Plants use sunlight, water and carbon dioxide to make their food. This process is called photosynthesis, and it releases oxygen.» Which gas is released? A) carbon dioxide B) nitrogen C) hydrogen D) oxygen To'g'ri javob: D) oxygen ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 275 Ingliz tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Reported Speech 1. Reported speech: «We are leaving here tomorrow,» they said. → They said they were leaving ___ the following day. A) there B) that C) here D) where To'g'ri javob: A) there✔ 2. Reported speech: «Are you ready?» he asked. → He asked ___ ready. A) if I was B) if was I C) that I was D) was I To'g'ri javob: A) if I was ✔ 3. Reported speech: «I saw him yesterday,» she said. → She said she had seen him ___. A) the next day B) the day before C) tomorrow D) yesterday To'g'ri javob: B) the day before ✔ 4. Reported speech: «I must leave now,» she said. → She said she ___ leave then. A) had to B) musted C) must have D) has to To'g'ri javob: A) had to ✔ 5. Reported speech: «Don't be late,» the teacher told us. → The teacher told us ___ late. A) not be B) not to be C) don't be D) to not being To'g'ri javob: B) not to be ✔ 6. Reported speech: «We have finished the project,» they said. → They said they ___ the project. A) have finished B) would finish C) were finishing D) had finished To'g'ri javob: D) had finished ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 276 7. Which sentence in reported speech is correct? A) He said me that he was busy. B) He told me that he was busy. C) He said to me he busy. D) He told that he was busy. To'g'ri javob: B) He told me that he was busy.✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Passive Voice 8. Choose the correct option: It ___ that the new law will help students. A) has believed B) believes C) is believing D) is believed To'g'ri javob: D) is believed ✔ 9. Choose the correct option: The exam results ___ yet. A) haven't announced B) aren't announcing C) didn't announce D) haven't been announced To'g'ri javob: D) haven't been announced ✔ 10. Choose the correct option: Students ___ to use phones during exams. A) do not allow B) are not allowed C) are not allowing D) have not allowed To'g'ri javob: B) are not allowed ✔ Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs 11. Choose the correct phrasal verb: Sardor and his boss don't ___ well; they argue all the time. A) get through B) get over C) get off D) get on To'g'ri javob: D) get on ✔ 12. Choose the correct phrasal verb: I ___ an old friend at the market yesterday — what a surprise! A) ran over B) ran away C) ran into D) ran out To'g'ri javob: C) ran into ✔ 13. Choose the correct phrasal verb: Who ___ your little brother when your parents are at work? A) looks after B) looks out C) looks into D) looks up To'g'ri javob: A) looks after ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 277 14. Choose the correct phrasal verb: If you don't know a word, ___ it ___ in the dictionary. A) look … after B) look … forward C) look … up D) look … out To'g'ri javob: C) look … up✔ 15. Choose the correct phrasal verb: I can't ___ the noise any longer! A) put on B) put away C) put up with D) put off To'g'ri javob: C) put up with ✔ 16. Choose the correct phrasal verb: Can you ___ the music? It's too quiet. A) turn down B) turn off C) turn over D) turn up To'g'ri javob: D) turn up ✔ 17. Choose the correct phrasal verb: Scientists ___ an experiment to test the theory. A) carried on B) carried off C) carried away D) carried out To'g'ri javob: D) carried out ✔ 18. Choose the correct phrasal verb: Thieves ___ the house last night and stole a TV. A) broke down B) broke up C) broke out D) broke into To'g'ri javob: D) broke into ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Media and Technology 19. A device that connects your home computers and phones to the internet is a ___. A) scanner B) speaker C) printer D) router To'g'ri javob: D) router ✔ 20. What does VR stand for? A) visual radio B) virtual reality C) voice recognition D) video recording To'g'ri javob: B) virtual reality ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 278 21. A ___ is a harmful program that can copy itself and damage your files. A) browser B) virus C) cursor D) router To'g'ri javob: B) virus✔ Bo'lim (BSB): Reading — Science and Discoveries 22. Read: «Water boils at a lower temperature high in the mountains because the air pressure there is lower.» Why does water boil at a lower temperature in the mountains? A) The air pressure is lower. B) The Sun is closer. C) It is colder there. D) The water is cleaner. To'g'ri javob: A) The air pressure is lower. ✔ 23. Read: «Ulugbek, the ruler of Samarkand in the 15th century, built an observatory and created a famous catalogue of more than 1,000 stars.» What did Ulugbek create? A) a map of the oceans B) a medical encyclopedia C) a catalogue of stars D) a printing machine To'g'ri javob: C) a catalogue of stars ✔ 24. Read: «At first, many people laughed at the Wright brothers' idea of a flying machine, but in 1903 they made the first powered flight.» How did many people react to the idea at first? A) They paid for it. B) They supported it. C) They copied it. D) They laughed at it. To'g'ri javob: D) They laughed at it. ✔ 25. Read: «Ibn Sina (Avicenna), born near Bukhara, wrote «The Canon of Medicine», which was used as a textbook in European universities for centuries.» How was the book used in Europe? A) as a map B) as a novel C) as a university textbook D) as a dictionary To'g'ri javob: C) as a university textbook ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 279 Ingliz tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Reported Speech 1. Reported speech: «I'll help you with your homework,» she said. → She ___ to help me with my homework. A) accused B) denied C) suggested D) offered To'g'ri javob: D) offered✔ 2. Reported speech: «Why did you choose this university?» the interviewer asked her. → The interviewer asked her why ___ that university. A) had she chosen B) did she choose C) she has chosen D) she had chosen To'g'ri javob: D) she had chosen ✔ 3. Reported speech: «I have been waiting for an hour,» he said. → He said he ___ for an hour. A) had been waiting B) waits C) is waiting D) has been waiting To'g'ri javob: A) had been waiting ✔ 4. Reported speech: «This is my book,» she said. → She said that ___ her book. A) these were B) that was C) this is D) this was being To'g'ri javob: B) that was ✔ 5. Reported speech: «Please open the window,» she said to me. → She asked me ___ the window. A) open B) that I open C) opening D) to open To'g'ri javob: D) to open ✔ 6. Reported speech: «I'm sorry I'm late,» he said. → He ___ for being late. A) refused B) apologised C) warned D) admitted To'g'ri javob: B) apologised ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 280 Bo'lim (BSB): Grammar — Passive Voice 7. Choose the correct option: When ___ the Eiffel Tower built? A) did B) has C) was D) were To'g'ri javob: C) was✔ 8. Choose the correct option: When we arrived, the room ___, so we waited outside. A) was being cleaned B) cleaned C) has been cleaned D) was cleaning To'g'ri javob: A) was being cleaned ✔ 9. Choose the correct option: The museum ___ every day by hundreds of tourists. A) visits B) visited C) is visiting D) is visited To'g'ri javob: D) is visited ✔ 10. Which sentence is in the passive voice? A) The film was watched by millions. B) Millions are watching the film. C) The film has attracted millions. D) Millions watched the film. To'g'ri javob: A) The film was watched by millions. ✔ 11. Choose the correct option: The thief is thought ___ the country last week. A) leaving B) to leave C) to have left D) to be leaving To'g'ri javob: C) to have left ✔ 12. Choose the correct option: I ___ to the party, so I didn't go. A) haven't invited B) didn't invite C) wasn't invited D) wasn't inviting To'g'ri javob: C) wasn't invited ✔ Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs 13. Choose the correct phrasal verb: It took her a month to ___ the flu. A) get off B) get up C) get over D) get on To'g'ri javob: C) get over ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 281 14. Choose the correct phrasal verb: Our car ___ on the way to the airport. A) broke out B) broke in C) broke down D) broke up To'g'ri javob: C) broke down✔ 15. Choose the correct phrasal verb: Please ___ the form and hand it to the secretary. A) fill up B) fill on C) fill with D) fill in To'g'ri javob: D) fill in ✔ 16. Choose the correct phrasal verb: I'm really ___ to the summer holidays. A) looking forward B) looking up C) looking out D) looking after To'g'ri javob: A) looking forward ✔ 17. Choose the correct particle: The rumour turned ___ to be false. A) up B) down C) off D) out To'g'ri javob: D) out ✔ 18. Choose the correct phrasal verb: We've ___ milk; can you buy some? A) run over B) run away C) run out of D) run into To'g'ri javob: C) run out of ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Media and Technology 19. Choose the correct option: to ___ a message on social media (to put it online) A) print B) mail C) post D) deliver To'g'ri javob: C) post ✔ 20. A ___ is someone whose job is to collect and write news stories. A) journalist B) novelist C) translator D) librarian To'g'ri javob: A) journalist ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 282 21. A short title at the top of a newspaper article is a ___. A) caption B) column C) headline D) deadline To'g'ri javob: C) headline✔ 22. An article that gives the newspaper's own opinion on a topic is an ___. A) interview B) advertisement C) obituary D) editorial To'g'ri javob: D) editorial ✔ 23. A film that presents facts about real events or people is a ___. A) sitcom B) documentary C) cartoon D) thriller To'g'ri javob: B) documentary ✔ Bo'lim (BSB): Reading — Science and Discoveries 24. Read: «Solar panels convert sunlight into electricity. Uzbekistan, with many sunny days a year, has great potential for solar energy.» Why does Uzbekistan have potential for solar energy? A) It has many sunny days. B) It has strong winds. C) It has many rivers. D) It has high mountains. To'g'ri javob: A) It has many sunny days. ✔ 25. Read: «Isaac Newton described three laws of motion and the law of universal gravitation.» Which law is mentioned in the text? A) supply and demand B) evolution C) universal gravitation D) relativity To'g'ri javob: C) universal gravitation ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 283 Ingliz tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Grammar — Reported Speech 1. Reported speech: «Have you ever been to London?» he asked. → He asked me ___ to London. A) whether have I ever been B) if I had ever been C) if had I ever been D) had I ever been To'g'ri javob: B) if I had ever been✔ 2. Reported speech: «What time does the lesson start?» → She wanted to know what time the lesson ___. A) did start B) started C) has it started D) does start To'g'ri javob: B) started ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Passive Voice 3. Choose the correct option: The letter ___ tomorrow. A) will be sent B) is sending C) will send D) will sent To'g'ri javob: A) will be sent ✔ 4. Choose the correct option: I ___ my hair cut at the hairdresser's yesterday. A) made B) had C) did D) let To'g'ri javob: B) had ✔ 5. Choose the correct option: The homework must ___ by Friday. A) do B) be doing C) been done D) be done To'g'ri javob: D) be done ✔ 6. Choose the correct option: English ___ in many countries. A) is spoken B) speaks C) spoke D) is speaking To'g'ri javob: A) is spoken ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 284 7. Change into the passive: «Someone has stolen my bike.» A) My bike is stealing. B) My bike had stolen by someone. C) My bike has been stolen. D) My bike has stolen. To'g'ri javob: C) My bike has been stolen.✔ 8. Choose the correct option: By the time the police arrived, the money ___. A) had stolen B) has been stolen C) was stealing D) had been stolen To'g'ri javob: D) had been stolen ✔ 9. Choose the correct option: He is said ___ very rich. A) being B) be C) to be D) to being To'g'ri javob: C) to be ✔ 10. Choose the correct option: My phone ___ right now, so I can't call you. A) has repaired B) is repairing C) is being repaired D) repairs To'g'ri javob: C) is being repaired ✔ Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs 11. Choose the correct phrasal verb: The meeting was ___ until next week. A) put on B) put out C) put off D) put up To'g'ri javob: C) put off ✔ 12. Choose the correct phrasal verb: ___ the good work! A) Keep out B) Keep off C) Keep away D) Keep up To'g'ri javob: D) Keep up ✔ 13. Choose the correct phrasal verb: We need to ___ a new idea for our project. A) get on with B) come down with C) put up with D) come up with To'g'ri javob: D) come up with ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 285 14. Choose the correct phrasal verb: Many old buildings were ___ to make space for the new road. A) pulled down B) pulled out C) pulled over D) pulled up To'g'ri javob: A) pulled down✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Media and Technology 15. Your ___ is the secret word you need to log in to an account. A) username B) password C) nickname D) profile To'g'ri javob: B) password ✔ 16. A ___ is a regular audio programme that you can download or stream and listen to. A) newsletter B) blog C) vlog D) podcast To'g'ri javob: D) podcast ✔ 17. TV channels earn a lot of money from ___ — short films that promote products. A) commercials B) series C) documentaries D) soap operas To'g'ri javob: A) commercials ✔ 18. Choose the correct option: The government decided to ___ the article because it contained secret information. A) consent B) sensor C) concern D) censor To'g'ri javob: D) censor ✔ 19. Words printed under a photo to explain it are a ___. A) editorial B) review C) caption D) headline To'g'ri javob: C) caption ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 286 Bo'lim (BSB): Reading — Science and Discoveries 20. Read: «Light travels at about 300,000 kilometres per second, so light from the Sun takes about eight minutes to reach the Earth.» How long does sunlight take to reach the Earth? A) about one minute B) about eight hours C) about eight seconds D) about eight minutes To'g'ri javob: D) about eight minutes✔ 21. Read: «Dinosaurs became extinct about 66 million years ago, probably after a huge asteroid hit the Earth.» What does «extinct» mean? A) hungry B) dangerous C) no longer existing D) very large To'g'ri javob: C) no longer existing ✔ 22. Read: «DNA carries genetic information that determines many of our features, such as eye colour.» What does DNA carry? A) genetic information B) food C) oxygen D) electricity To'g'ri javob: A) genetic information ✔ 23. Read: «In 1969 Neil Armstrong became the first person to walk on the Moon.» What was Armstrong the first to do? A) fly into space B) orbit the Earth C) walk on the Moon D) land on Mars To'g'ri javob: C) walk on the Moon ✔ 24. Read: «The Hubble Space Telescope, launched in 1990, orbits the Earth and takes very clear pictures because it is above the atmosphere.» Why are Hubble's pictures so clear? A) It is replaced every year. B) It is very close to the stars. C) It uses the Sun's light. D) It is above the atmosphere. To'g'ri javob: D) It is above the atmosphere. ✔ 25. Read: «Scientists use the scientific method: they ask a question, form a hypothesis, test it with experiments and then draw conclusions.» What comes right after forming a hypothesis? A) drawing conclusions B) testing it with experiments C) asking a question D) publishing the results To'g'ri javob: B) testing it with experiments ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 287 Ingliz tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — Global Issues and Environment 1. Choose the correct option: To ___ energy, turn off the lights when you leave the room. A) store B) keep C) spare D) save To'g'ri javob: D) save✔ 2. People who give their time to help others without being paid are ___. A) volunteers B) employees C) customers D) refugees To'g'ri javob: A) volunteers ✔ 3. The rise in the Earth's average temperature is called global ___. A) warming B) boiling C) burning D) melting To'g'ri javob: A) warming ✔ 4. A long period without rain is a ___. A) hurricane B) landslide C) drought D) flood To'g'ri javob: C) drought ✔ 5. The greenhouse ___ is the warming of the Earth caused by gases that trap heat. A) infect B) effort C) affect D) effect To'g'ri javob: D) effect ✔ 6. An organisation like WWF, which is independent of the government and works for social or environmental causes, is a ___. A) government ministry B) private bank C) political party D) non-governmental organisation To'g'ri javob: D) non-governmental organisation ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 288 Bo'lim (BSB): Vocabulary — Work and Collocations 7. Choose the correct preposition: I'm responsible ___ marketing in our company. A) of B) for C) about D) to To'g'ri javob: B) for✔ 8. Choose the correct option: She got a ___ — now she is the head of the department. A) demotion B) pension C) promotion D) vacancy To'g'ri javob: C) promotion ✔ 9. The person or company that employs workers is the ___. A) employer B) employee C) employment D) unemployed To'g'ri javob: A) employer ✔ 10. Choose the correct option: He has a lot of ___ in teaching — he has worked as a teacher for 15 years. A) expense B) expedition C) experience D) experiment To'g'ri javob: C) experience ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Conditionals 11. Choose the correct option: You can borrow my laptop ___ you return it by Friday. A) otherwise B) unless C) as long as D) in spite of To'g'ri javob: C) as long as ✔ 12. Zero conditional: If you mix red and yellow, you ___ orange. A) had got B) would got C) got D) get To'g'ri javob: D) get ✔ 13. Choose the correct option: Should you need any help, ___ me. A) calling B) you called C) to call D) call To'g'ri javob: D) call ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 289 14. First conditional: If it rains tomorrow, we ___ at home. A) would stay B) will stay C) stayed D) would have stayed To'g'ri javob: B) will stay✔ Bo'lim (BSB): Reading — Global Issues 15. Read: «The Paris Agreement, adopted in 2015, aims to limit global warming to well below 2°C.» What is the aim of the agreement? A) to build new cities B) to stop international trade C) to limit global warming D) to ban all cars To'g'ri javob: C) to limit global warming ✔ 16. Read: «Small actions, like carrying a reusable bag, may seem unimportant, but together they make a real difference.» What is the writer's attitude? A) pessimistic about the future B) angry with shoppers C) indifferent to the environment D) optimistic about small actions To'g'ri javob: D) optimistic about small actions ✔ 17. Read: «The United Nations was founded in 1945 to maintain international peace and security.» Why was the UN founded? A) to sell products B) to organise sports events C) to maintain peace and security D) to build schools To'g'ri javob: C) to maintain peace and security ✔ 18. Read: «In some developing countries, girls still have less access to education than boys.» Which statement is TRUE according to the text? A) Boys cannot go to school there. B) All countries have equal education. C) Girls in some countries have fewer chances to study. D) Girls have more access to education. To'g'ri javob: C) Girls in some countries have fewer chances to study. ✔ 19. Read: «Food waste is a global problem: around a third of all food produced is lost or wasted.» About how much food is lost or wasted? A) almost all of it B) about half C) about a tenth D) about one third To'g'ri javob: D) about one third ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 290 20. Read: «Urbanisation — the movement of people from villages to cities — creates both opportunities and problems, such as housing shortages.» Which problem is mentioned? A) empty cities B) housing shortages C) too many farms D) cheap houses To'g'ri javob: B) housing shortages✔ 21. Read: «Clean drinking water is still not available to millions of people around the world, which leads to the spread of diseases.» What is one consequence of the lack of clean water? A) cheaper food B) more tourism C) the spread of diseases D) better harvests To'g'ri javob: C) the spread of diseases ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Gerund and Infinitive 22. Which sentence with «suggest» is correct? A) She suggested us to go to the museum. B) She suggested to go to the museum. C) She suggested go to the museum. D) She suggested going to the museum. To'g'ri javob: D) She suggested going to the museum. ✔ 23. Choose the correct option: I can't afford ___ a new phone. A) buy B) bought C) buying D) to buy To'g'ri javob: D) to buy ✔ 24. Choose the correct option: They agreed ___ the meeting. A) to postpone B) postpone C) postponing D) postponed To'g'ri javob: A) to postpone ✔ 25. «Swimming is good for your health.» Here «swimming» is ___. A) a past participle B) an infinitive C) part of a continuous tense D) a gerund used as the subject To'g'ri javob: D) a gerund used as the subject ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 291 Ingliz tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — Global Issues and Environment 1. The ___ layer protects the Earth from harmful ultraviolet rays. A) cloud B) oxygen C) carbon D) ozone To'g'ri javob: D) ozone✔ 2. Single-use plastic is plastic that is ___. A) used only once and then thrown away B) made from plants C) impossible to produce D) used many times To'g'ri javob: A) used only once and then thrown away ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Work and Collocations 3. A small amount of extra money given to a waiter for good service is a ___. A) salary B) tip C) fee D) pension To'g'ri javob: B) tip ✔ 4. Choose the correct option: He was ___ for being late every day — now he has no job. A) fired B) promoted C) hired D) retired To'g'ri javob: A) fired ✔ 5. People who have no job but are looking for one are ___. A) employed B) unemployed C) retired D) self-employed To'g'ri javob: B) unemployed ✔ 6. Doctors, lawyers and engineers have ___ that require special training. A) habits B) holidays C) professions D) hobbies To'g'ri javob: C) professions ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 292 7. Choose the correct collocation: to meet a ___ (to finish work by the agreed time) A) headline B) guideline C) deadline D) borderline To'g'ri javob: C) deadline✔ 8. A job in a company that is available and needs to be filled is a ___. A) vocation B) vacation C) vacancy D) vaccine To'g'ri javob: C) vacancy ✔ 9. When a worker stops working because of his age, he ___. A) hires B) retires C) fires D) resigns To'g'ri javob: B) retires ✔ 10. Choose the correct preposition: She works ___ a nurse at the city hospital. A) by B) as C) like D) of To'g'ri javob: B) as ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Conditionals 11. Mixed conditional: If I had taken the job in London, I ___ there now. A) will live B) would be living C) lived D) would have lived To'g'ri javob: B) would be living ✔ 12. Mixed conditional: If he weren't so shy, he ___ to the party last night. A) went B) would have gone C) would go D) will go To'g'ri javob: B) would have gone ✔ 13. Choose the correct option: If only you ___ me earlier! Now it's too late. A) had told B) tell C) told D) would tell To'g'ri javob: A) had told ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 293 14. Choose the correct option: What would you do if you ___ a wallet in the street? A) had found B) found C) find D) will find To'g'ri javob: B) found✔ Bo'lim (BSB): Reading — Global Issues 15. Read: «Fair trade products guarantee that farmers in poorer countries receive a fair price for their goods.» Who benefits from fair trade, according to the text? A) tourists B) farmers in poorer countries C) banks D) only big supermarkets To'g'ri javob: B) farmers in poorer countries ✔ 16. Read: «Cities that plant more trees become cooler in summer, because trees provide shade and release water vapour.» Why are cities with more trees cooler? A) There are more cars. B) The buildings are taller. C) It rains less. D) Trees give shade and release water vapour. To'g'ri javob: D) Trees give shade and release water vapour. ✔ 17. Read: «Mobile phone use has grown rapidly even in the poorest countries, helping farmers check prices and weather forecasts.» How do mobile phones help farmers? A) They can grow more cotton. B) They can check prices and the weather. C) They can sell phones. D) They no longer need to work. To'g'ri javob: B) They can check prices and the weather. ✔ 18. Read: «Although tourism brings money to local communities, too many visitors can damage historical sites.» What negative side of tourism is mentioned? A) cultural exchange B) more money for communities C) new jobs D) damage to historical sites To'g'ri javob: D) damage to historical sites ✔ 19. Read: «Some people argue that space exploration is a waste of money while there is poverty on Earth; others believe it brings useful technologies.» What does the text present? A) two opposing opinions B) only one opinion C) a story about one person D) a scientific experiment To'g'ri javob: A) two opposing opinions ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 294 20. Read: «Critics say that recycling alone cannot solve the plastic problem; we must also produce less plastic in the first place.» What do the critics believe? A) Recycling solves everything. B) Producing less plastic is also necessary. C) Plastic is harmless. D) We should stop recycling. To'g'ri javob: B) Producing less plastic is also necessary.✔ 21. Read: «Many young climate activists organise peaceful protests to make governments take action.» What is the aim of the protests? A) to support pollution B) to damage property C) to stop studying D) to make governments act To'g'ri javob: D) to make governments act ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Gerund and Infinitive 22. Choose the correct option: We hope ___ you soon. A) seeing B) to see C) to seeing D) see To'g'ri javob: B) to see ✔ 23. Choose the correct option: On the way home, I stopped ___ some bread at the shop. A) to buy B) bought C) buying D) buy To'g'ri javob: A) to buy ✔ 24. Choose the correct option: My parents let me ___ to the party. A) go B) going C) gone D) to go To'g'ri javob: A) go ✔ 25. Choose the correct option: Would you mind ___ the door? A) closed B) closing C) to close D) close To'g'ri javob: B) closing ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 295 Ingliz tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — Global Issues and Environment 1. Human ___ include the right to education and freedom of speech. A) rights B) crimes C) duties D) rules To'g'ri javob: A) rights✔ 2. Animals that may soon disappear completely are called ___ species. A) endangered B) dangerous C) domestic D) extinct To'g'ri javob: A) endangered ✔ 3. A ___ lifestyle uses resources in a way that does not harm future generations. A) wasteful B) harmful C) sustainable D) luxurious To'g'ri javob: C) sustainable ✔ 4. Choose the correct collocation: to raise ___ of an environmental problem. A) notice B) knowing C) warning D) awareness To'g'ri javob: D) awareness ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Work and Collocations 5. Someone who works for themselves and not for an employer is ___. A) self-employed B) part-time C) retired D) unemployed To'g'ri javob: A) self-employed ✔ 6. Choose the correct option: During the interview, she made a good ___ on the manager. A) expression B) impression C) pressure D) depression To'g'ri javob: B) impression ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 296 7. The money you regularly receive from the state after you retire is a ___. A) bonus B) pension C) wage D) tip To'g'ri javob: B) pension✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Conditionals 8. Choose the correct option: If she ___ the bus, she wouldn't have been late. A) wouldn't miss B) didn't miss C) hadn't missed D) hasn't missed To'g'ri javob: C) hadn't missed ✔ 9. Choose the correct option: Unless you ___ now, you'll be late. A) leave B) left C) don't leave D) will leave To'g'ri javob: A) leave ✔ 10. Choose the correct option: I'll lend you the book provided that you ___ care of it. A) will take B) take C) would take D) took To'g'ri javob: B) take ✔ 11. Choose the correct option: I wish I ___ more free time now. A) would have had B) had C) have D) will have To'g'ri javob: B) had ✔ 12. Choose the correct option: If I were you, I ___ that offer. A) will accept B) accepted C) accept D) would accept To'g'ri javob: D) would accept ✔ 13. Second conditional: If I ___ rich, I would travel around the world. A) will be B) had been C) am D) were To'g'ri javob: D) were ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 297 14. Choose the correct option: I wish I ___ to the concert last night. It was great! A) would go B) have gone C) went D) had gone To'g'ri javob: D) had gone✔ 15. Choose the correct option: Suppose you ___ the president, what would you change? A) are B) were C) will be D) have been To'g'ri javob: B) were ✔ 16. Which sentence is a third conditional? A) If we leave early, we will catch the train. B) If we left early, we would catch the train. C) If we had left earlier, we would have caught the train. D) If you leave early, you catch the train. To'g'ri javob: C) If we had left earlier, we would have caught the train. ✔ Bo'lim (BSB): Reading — Global Issues 17. Read: «Melting glaciers raise sea levels, which threatens low-lying island nations such as the Maldives.» Why are the Maldives in danger? A) drought B) volcanoes C) rising sea levels D) earthquakes To'g'ri javob: C) rising sea levels ✔ 18. Read: «Fast fashion encourages people to buy cheap clothes and throw them away quickly, producing huge amounts of textile waste.» What is the main problem with fast fashion, according to the text? A) Clothes are too expensive. B) Clothes last too long. C) It is not popular. D) It creates a lot of waste. To'g'ri javob: D) It creates a lot of waste. ✔ 19. Read: «Millions of tonnes of plastic enter the oceans every year, harming fish, birds and other sea animals.» Who is harmed, according to the text? A) farmers B) sea animals C) tourists D) plants on land To'g'ri javob: B) sea animals ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 298 20. Read: «Desertification turns fertile land into desert, mainly because of overgrazing, deforestation and climate change.» What does «fertile» mean here? A) very dry B) able to produce good crops C) covered with water D) full of sand To'g'ri javob: B) able to produce good crops✔ 21. Read: «If every family replaced its old light bulbs with LED bulbs, a country could save a huge amount of electricity.» What is the writer suggesting? A) buying more lamps B) building new power plants C) using no electricity at all D) using energy-saving bulbs To'g'ri javob: D) using energy-saving bulbs ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Gerund and Infinitive 22. Choose the correct option: When the teacher entered, we stopped ___ and opened our books. A) to talk B) talking C) talk D) talked To'g'ri javob: B) talking ✔ 23. Choose the correct option: I enjoy ___ detective stories. A) to reading B) to read C) read D) reading To'g'ri javob: D) reading ✔ 24. Choose the correct option: She is interested in ___ abroad. A) to study B) study C) studying D) studied To'g'ri javob: C) studying ✔ 25. Choose the correct option: It's worth ___ this book. A) reading B) to read C) to reading D) read To'g'ri javob: A) reading ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 299 Ingliz tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — Global Issues and Environment 1. A serious lack of food in a region, which causes many people to suffer from hunger, is a ___. A) fortune B) famine C) feast D) harvest To'g'ri javob: B) famine✔ 2. Choose the correct option: Rising sea levels are a serious ___ to many coastal cities. A) threat B) treat C) thread D) threaten To'g'ri javob: A) threat ✔ 3. Coal, oil and gas are ___ fuels. A) green B) solar C) renewable D) fossil To'g'ri javob: D) fossil ✔ 4. The large difference between rich and poor people in a society is called ___. A) liberty B) unity C) inequality D) equality To'g'ri javob: C) inequality ✔ 5. Choose the correct collocation: to ___ the environment. A) protect B) prohibit C) prevent D) provide To'g'ri javob: A) protect ✔ 6. Factories that throw chemicals into rivers cause water ___. A) solution B) production C) pollution D) population To'g'ri javob: C) pollution ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 300 7. Separate bins for paper, glass and plastic help people ___ waste. A) remove B) return C) repeat D) recycle To'g'ri javob: D) recycle✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Work and Collocations 8. Choose the correct collocation: to ___ a mistake A) do B) have C) take D) make To'g'ri javob: D) make ✔ 9. Teamwork means ___. A) working without pay B) working together with others to achieve a goal C) working alone D) working at night To'g'ri javob: B) working together with others to achieve a goal ✔ 10. If a company ___ you, it gives you a job. A) retires B) fires C) resigns D) hires To'g'ri javob: D) hires ✔ 11. Extra money paid to an employee for good work is a ___. A) tax B) bonus C) debt D) fine To'g'ri javob: B) bonus ✔ 12. The money you earn every month at your job is your ___. A) fare B) fine C) salary D) fee To'g'ri javob: C) salary ✔ 13. A person who works for a company is an ___. A) employ B) employee C) employer D) employment To'g'ri javob: B) employee ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 301 Bo'lim (BSB): Grammar — Conditionals 14. Choose the correct option: Take an umbrella in case it ___. A) had rained B) will rain C) would rain D) rains To'g'ri javob: D) rains✔ 15. Mixed conditional: If she hadn't missed so many lessons, she ___ the topic now. A) will understand B) understood C) would understand D) would have understood To'g'ri javob: C) would understand ✔ Bo'lim (BSB): Reading — Global Issues 16. Read: «A charity in Tashkent collects used books and sends them to village schools.» What does the charity do? A) sells new books B) sends used books to village schools C) teaches adults to read D) builds new schools To'g'ri javob: B) sends used books to village schools ✔ 17. Read: «Obesity is increasing worldwide because people eat more processed food and do less physical activity.» Which two causes are given? A) genes and age B) stress and noise C) processed food and less activity D) smoking and alcohol To'g'ri javob: C) processed food and less activity ✔ 18. Read: «Not everyone agrees that nuclear power is the answer: it produces little CO₂, but it creates dangerous waste.» What disadvantage of nuclear power is mentioned? A) loud noise B) high CO₂ emissions C) low energy output D) dangerous waste To'g'ri javob: D) dangerous waste ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Gerund and Infinitive 19. Choose the correct option: Remember ___ the lights before you leave. A) turned off B) turn off C) turning off D) to turn off To'g'ri javob: D) to turn off ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 302 20. Choose the correct option: It's no use ___ about it now. A) worried B) worry C) worrying D) to worry To'g'ri javob: C) worrying✔ 21. Choose the correct option: He admitted ___ the window. A) break B) broke C) breaking D) to break To'g'ri javob: C) breaking ✔ 22. Choose the correct option: She's used to ___ up early. A) got B) getting C) get D) have got To'g'ri javob: B) getting ✔ 23. Choose the correct option: He refused ___ for his mistake. A) apologising B) to apologise C) apologised D) apologise To'g'ri javob: B) to apologise ✔ 24. Choose the correct option: I'd rather ___ at home tonight. A) stayed B) staying C) stay D) to stay To'g'ri javob: C) stay ✔ 25. Choose the correct option: The teacher made us ___ the essay again. A) rewriting B) to rewrite C) rewrite D) rewritten To'g'ri javob: C) rewrite ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 303 Ingliz tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Vocabulary — Global Issues and Environment 1. Cutting down forests on a large scale is called ___. A) desertification B) reforestation C) deforestation D) irrigation To'g'ri javob: C) deforestation✔ 2. Floods, earthquakes and hurricanes are natural ___. A) illnesses B) accidents C) disasters D) crimes To'g'ri javob: C) disasters ✔ 3. People who are forced to leave their country because of war are ___. A) refugees B) volunteers C) tourists D) citizens To'g'ri javob: A) refugees ✔ 4. Energy from the sun, wind and water is ___ energy. A) nuclear B) renewable C) fossil D) limited To'g'ri javob: B) renewable ✔ 5. Our ___ footprint shows how much carbon dioxide our activities produce. A) plastic B) global C) carbon D) green To'g'ri javob: C) carbon ✔ 6. The state of being extremely poor is ___. A) prosperity B) wealth C) poverty D) property To'g'ri javob: C) poverty ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 304 Bo'lim (BSB): Vocabulary — Work and Collocations 7. Choose the correct collocation: to ___ business with foreign partners A) have B) make C) do D) take To'g'ri javob: C) do✔ 8. Choose the correct collocation: to ___ responsibility for a mistake A) give B) take C) make D) do To'g'ri javob: B) take ✔ 9. A job in which you work about 40 hours a week is a ___ job. A) part-time B) half-time C) overtime D) full-time To'g'ri javob: D) full-time ✔ 10. Choose the correct collocation: to ___ a living A) win B) gain C) take D) earn To'g'ri javob: D) earn ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Conditionals 11. Choose the correct option: Had I known about the problem, I ___ you. A) will help B) would help C) helped D) would have helped To'g'ri javob: D) would have helped ✔ 12. Choose the correct option: I would have called you if I ___ your number. A) would know B) have known C) knew D) had known To'g'ri javob: D) had known ✔ 13. Mixed conditional: If I ___ born in the 19th century, I wouldn't be using a smartphone now. A) am B) had been C) have been D) were To'g'ri javob: B) had been ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 305 14. Zero conditional: If you heat ice, it ___. A) melts B) melted C) would melt D) had melted To'g'ri javob: A) melts✔ 15. Third conditional: If I had studied harder, I ___ the exam. A) will pass B) would pass C) would have passed D) passed To'g'ri javob: C) would have passed ✔ 16. Choose the correct option: If the weather ___ fine yesterday, we would have gone to the mountains. A) had been B) were C) was D) has been To'g'ri javob: A) had been ✔ Bo'lim (BSB): Reading — Global Issues 17. Read: «Air pollution in big cities is often caused by traffic, factories and the burning of fuel for heating.» Which source of pollution is NOT mentioned? A) traffic B) farming C) factories D) heating To'g'ri javob: B) farming ✔ 18. Read: «To reduce traffic and air pollution, the city introduced new electric buses and created bicycle lanes.» What is the purpose of these measures? A) to attract tourists B) to reduce traffic and air pollution C) to sell more cars D) to build more roads To'g'ri javob: B) to reduce traffic and air pollution ✔ 19. Read: «Online education can help children in remote areas, but only if they have access to the internet and devices.» Which condition is mentioned? A) many teachers B) free textbooks C) access to the internet and devices D) a large school building To'g'ri javob: C) access to the internet and devices ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 306 Bo'lim (BSB): Grammar — Gerund and Infinitive 20. Choose the correct option: She decided ___ medicine. A) to study B) to studying C) study D) studying To'g'ri javob: A) to study✔ 21. Choose the correct option: He avoided ___ the question. A) to answer B) answer C) answered D) answering To'g'ri javob: D) answering ✔ 22. Choose the correct option: He's too young ___ a car. A) to drive B) drive C) for driving D) driving To'g'ri javob: A) to drive ✔ 23. Choose the correct option: I remember ___ this film when I was a child. A) watching B) watch C) to watch D) watched To'g'ri javob: A) watching ✔ 24. Choose the correct option: I'm looking forward to ___ from you. A) be hearing B) hearing C) hear D) heard To'g'ri javob: B) hearing ✔ 25. Choose the correct option: I'll never forget ___ the Registan for the first time. A) to see B) seeing C) see D) saw To'g'ri javob: B) seeing ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 307 Ingliz tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs and Idioms 1. Choose the correct phrasal verb: Let's ___ the details of the plan once more tomorrow. A) go by B) go off C) go over D) go out To'g'ri javob: C) go over✔ 2. Idiom: «It's a piece of cake» means ___. A) it's delicious B) it's boring C) it's expensive D) it's very easy To'g'ri javob: D) it's very easy ✔ 3. Choose the correct phrasal verb: I couldn't ___ what he was saying — he spoke too fast. A) make for B) make off C) make up D) make out To'g'ri javob: D) make out ✔ 4. Choose the correct phrasal verb: The teacher ___ the difference between the two tenses. A) pointed off B) pointed in C) pointed up D) pointed out To'g'ri javob: D) pointed out ✔ 5. Idiom: «to get cold feet» means ___. A) to walk without shoes B) to feel cold C) to catch the flu D) to become nervous and change your mind To'g'ri javob: D) to become nervous and change your mind ✔ 6. Choose the correct phrasal verb: She ___ her job and moved to another city. A) gave off B) gave out C) gave in D) gave up To'g'ri javob: D) gave up ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 308 Bo'lim (BSB): Vocabulary — Culture and Traditions 7. Choose the correct option: Respect for elders is an important ___ in Uzbek families. A) price B) worth C) cost D) value To'g'ri javob: D) value✔ 8. Your ancestors are ___. A) your children and grandchildren B) your neighbours C) your classmates D) people in your family who lived long ago To'g'ri javob: D) people in your family who lived long ago ✔ 9. A ___ is a public celebration with music, dancing and food. A) festival B) fine C) forecast D) funeral To'g'ri javob: A) festival ✔ 10. Traditional Uzbek ___ includes the doppi and the chapan. A) music B) clothing C) dancing D) cuisine To'g'ri javob: B) clothing ✔ 11. Student ___ programmes let young people study in another country for a semester. A) charge B) change C) chance D) exchange To'g'ri javob: D) exchange ✔ 12. Rishtan in the Fergana Valley is famous for its blue ___. A) carpets B) knives C) paintings D) ceramics To'g'ri javob: D) ceramics ✔ 13. Choose the correct word: Many girls wear ___ dress at the Navruz festival. A) nationally B) nationality C) national D) nation To'g'ri javob: C) national ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 309 Bo'lim (BSB): Grammar — Inversion and Emphasis 14. Choose the correct word: No sooner had we arrived ___ the concert began. A) than B) that C) when D) then To'g'ri javob: A) than✔ 15. Inversion: So difficult ___ that nobody could answer it. A) was question B) was the question C) the question was D) did the question be To'g'ri javob: B) was the question ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Modal Verbs 16. Choose the correct option: You ___ to see a doctor about that cough. A) must B) should C) had D) ought To'g'ri javob: D) ought ✔ 17. Choose the correct modal: ___ I borrow your pen, please? A) Should B) Must C) May D) Need To'g'ri javob: C) May ✔ 18. Choose the correct option: The museum is free — you ___ pay for tickets. A) have to B) ought to C) don't have to D) mustn't To'g'ri javob: C) don't have to ✔ 19. Choose the correct modal: You ___ have told me about the test! Now I'm not ready. A) will B) can C) must D) should To'g'ri javob: D) should ✔ 20. Choose the correct modal: You ___ smoke in the hospital. It's forbidden. A) needn't B) mustn't C) don't have to D) might not To'g'ri javob: B) mustn't ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 310 Bo'lim (BSB): Grammar — Relative Clauses 21. Choose the correct relative word: This is the place ___ we visited last summer. A) which B) where C) when D) whose To'g'ri javob: A) which✔ 22. Choose the correct relative pronoun: That's the girl ___ father is a famous singer. A) whose B) which C) whom D) who To'g'ri javob: A) whose ✔ 23. Choose the correct option: All ___ I want is a quiet evening. A) which B) who C) that D) what To'g'ri javob: C) that ✔ 24. Choose the correct option: There were 30 students, most of ___ passed the exam. A) which B) whom C) who D) them To'g'ri javob: B) whom ✔ 25. Choose the correct relative pronoun: He passed the exam, ___ surprised everyone. A) who B) what C) that D) which To'g'ri javob: D) which ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 311 Ingliz tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs and Idioms 1. Choose the correct phrasal verb: The fire alarm ___ in the middle of the lesson. A) went over B) went on C) went off D) went out To'g'ri javob: C) went off✔ 2. Idiom: «to let the cat out of the bag» means ___. A) to make a mistake B) to free an animal C) to go shopping D) to reveal a secret To'g'ri javob: D) to reveal a secret ✔ 3. Choose the correct phrasal verb: We ___ our old clothes to people who need them. A) give up B) give off C) give away D) give in To'g'ri javob: C) give away ✔ 4. Proverb: «Actions speak louder than words» means ___. A) words are dangerous B) what you do matters more than what you say C) you should speak loudly D) actions are noisy To'g'ri javob: B) what you do matters more than what you say ✔ 5. Choose the correct phrasal verb: Can you ___ me ___ at the station at 7? A) pick … on B) pick … up C) pick … out D) pick … off To'g'ri javob: B) pick … up ✔ 6. Choose the correct phrasal verb: We have to ___ our energy use to protect the planet. A) cut down on B) cut up C) cut off D) cut in To'g'ri javob: A) cut down on ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 312 Bo'lim (BSB): Vocabulary — Culture and Traditions 7. Plov, samsa and lagman are part of Uzbek ___. A) cuisine B) custom C) cousin D) costume To'g'ri javob: A) cuisine✔ 8. Etiquette means ___. A) a kind of national food B) a label on a product C) rules of polite behaviour D) a traditional dance To'g'ri javob: C) rules of polite behaviour ✔ 9. A special Navruz dish made from sprouted wheat and cooked all night is ___. A) shashlik B) sumalak C) plov D) samsa To'g'ri javob: B) sumalak ✔ 10. The historic centre of Bukhara is included on UNESCO's ___ List. A) World Health B) World Heritage C) World Trade D) World Bank To'g'ri javob: B) World Heritage ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Inversion and Emphasis 11. Inversion: Not once ___ me during the whole week. A) he called B) did he call C) called he D) he did call To'g'ri javob: B) did he call ✔ 12. Cleft sentence: ___ was Ali who broke the window, not his brother. A) There B) It C) That D) He To'g'ri javob: B) It ✔ 13. Inversion: Never ___ such a beautiful sunset. A) did I saw B) I have seen C) have I seen D) I saw To'g'ri javob: C) have I seen ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 313 Bo'lim (BSB): Grammar — Modal Verbs 14. Deduction about the past: She ___ have seen us — she was asleep. A) must B) should C) would D) can't To'g'ri javob: D) can't✔ 15. Which sentence correctly expresses ability in the future? A) I am able drive next year. B) I will can drive next year. C) I will be able to drive next year. D) I can to drive next year. To'g'ri javob: C) I will be able to drive next year. ✔ 16. Choose the correct modal: We ___ have hurried — the train was late anyway. A) wouldn't B) needn't C) couldn't D) mustn't To'g'ri javob: B) needn't ✔ 17. Choose the correct modal: I'm not sure, but it ___ rain later. A) might B) must C) has to D) can't To'g'ri javob: A) might ✔ 18. Choose the correct modal: I ___ swim when I was five. A) could B) must C) might D) can To'g'ri javob: A) could ✔ 19. Deduction: You ___ be hungry after such a long walk! A) mustn't B) must C) can't D) needn't To'g'ri javob: B) must ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Relative Clauses 20. Choose the correct option: ___ you need is a good rest. A) Which B) Who C) What D) That To'g'ri javob: C) What ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 314 21. Choose the correct relative pronoun: The man ___ lives next door is a doctor. A) where B) whose C) which D) who To'g'ri javob: D) who✔ 22. Choose the correct relative word: Samarkand is the city ___ I was born. A) which B) when C) who D) where To'g'ri javob: D) where ✔ 23. Choose the correct relative pronoun: Our headteacher, ___ I respect very much, is retiring. A) whose B) which C) that D) whom To'g'ri javob: D) whom ✔ 24. Reduce the relative clause: «The man who is standing at the door is my uncle.» → The man ___ at the door is my uncle. A) stands B) stood C) to stand D) standing To'g'ri javob: D) standing ✔ 25. Choose the correct relative word: The reason ___ I'm late is the traffic. A) which B) where C) why D) whose To'g'ri javob: C) why ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 315 Ingliz tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs and Idioms 1. Idiom: «to hit the books» means ___. A) to study hard B) to buy books C) to throw books D) to read for fun To'g'ri javob: A) to study hard✔ 2. Choose the correct phrasal verb: Don't believe him — he ___ the whole story. A) made out B) made up C) made for D) made off To'g'ri javob: B) made up ✔ 3. Idiom: «to be in hot water» means ___. A) to be in trouble B) to be popular C) to be very busy D) to take a bath To'g'ri javob: A) to be in trouble ✔ 4. Choose the correct phrasal verb: Our school is going to ___ a concert for Teachers' Day. A) put out B) put up with C) put on D) put off To'g'ri javob: C) put on ✔ 5. Idiom: «to be under the weather» means ___. A) to feel ill B) to be outside in the rain C) to be cold D) to be very happy To'g'ri javob: A) to feel ill ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Culture and Traditions 6. A custom that has been passed down from generation to generation is a ___. A) fashion B) trend C) tradition D) invention To'g'ri javob: C) tradition ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 316 7. Stereotypes are ___. A) fixed, oversimplified ideas about a group of people B) official documents about culture C) types of national music D) scientific facts about nations To'g'ri javob: A) fixed, oversimplified ideas about a group of people✔ 8. A society in which people of many different cultures live together is a ___ society. A) multicultural B) uncultured C) single-minded D) monotonous To'g'ri javob: A) multicultural ✔ 9. Navruz is traditionally celebrated on ___. A) 1 January B) 9 May C) 21 March D) 1 September To'g'ri javob: C) 21 March ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Inversion and Emphasis 10. Inverted conditional: Were I in your place, I ___ apologise. A) did B) am C) will D) would To'g'ri javob: D) would ✔ 11. Cleft sentence: It was in 1991 ___ Uzbekistan became independent. A) who B) what C) which D) that To'g'ri javob: D) that ✔ 12. Choose the correct option: She can play the piano, and so ___ her brother. A) is B) can C) does D) has To'g'ri javob: B) can ✔ 13. Inversion: Hardly ___ home when it started to rain. A) I had got B) have I got C) I got D) had I got To'g'ri javob: D) had I got ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 317 14. Inversion: Not until I moved abroad ___ how much I loved my country. A) I did understand B) understood I C) did I understand D) I understood To'g'ri javob: C) did I understand✔ 15. Inversion: Seldom ___ such a talented student. A) meet we B) we do meet C) we meet D) do we meet To'g'ri javob: D) do we meet ✔ 16. Inversion: Not only ___ English, but she also speaks French. A) speaks she B) does she speak C) she does speak D) she speaks To'g'ri javob: B) does she speak ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Modal Verbs 17. Deduction: He ___ be at home — the lights are on and his car is outside. A) can't B) needn't C) mustn't D) must To'g'ri javob: D) must ✔ 18. Choose the correct modal: The film was so boring that I ___ stay awake. A) needn't B) couldn't C) mustn't D) shouldn't To'g'ri javob: B) couldn't ✔ 19. Polite request: ___ you help me with this bag, please? A) Should B) Could C) Must D) Need To'g'ri javob: B) Could ✔ 20. Choose the correct option: I ___ go to the dentist yesterday because I had toothache. A) must B) must have C) had to D) have to To'g'ri javob: C) had to ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 318 21. Deduction: She ___ be in Paris — I saw her in Tashkent an hour ago. A) may B) should C) must D) can't To'g'ri javob: D) can't✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Relative Clauses 22. Choose the correct relative pronoun: This is the book ___ I told you about. A) who B) which C) where D) whose To'g'ri javob: B) which ✔ 23. Choose the correct relative pronoun: Alisher Navoi, ___ was a great poet, also wrote in Persian. A) who B) that C) whom D) which To'g'ri javob: A) who ✔ 24. Choose the correct relative word: I remember the day ___ we first met. A) when B) where C) which D) who To'g'ri javob: A) when ✔ 25. Which sentence contains a non-defining relative clause? A) My sister, who lives in Bukhara, is a doctor. B) The woman who called you is my aunt. C) People who smoke risk their health. D) The book that I bought is boring. To'g'ri javob: A) My sister, who lives in Bukhara, is a doctor. ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 319 Ingliz tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs and Idioms 1. Idiom: «to be on cloud nine» means ___. A) to be extremely happy B) to be very tired C) to be confused D) to travel by plane To'g'ri javob: A) to be extremely happy✔ 2. Choose the correct phrasal verb: We need to ___ the problem before it gets worse. A) run out B) deal with C) give off D) take after To'g'ri javob: B) deal with ✔ 3. Idiom: «to break the ice» means ___. A) to stop talking B) to be very cold C) to make people feel relaxed when they first meet D) to destroy something To'g'ri javob: C) to make people feel relaxed when they first meet ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Culture and Traditions 4. A ___ is a person who makes things by hand, such as pottery or carpets. A) sportsman B) postman C) salesman D) craftsman To'g'ri javob: D) craftsman ✔ 5. When you move to a new country and feel confused by the unfamiliar way of life, you experience culture ___. A) crash B) shock C) block D) stroke To'g'ri javob: B) shock ✔ 6. The opposite of «ancient» is ___. A) modern B) historic C) old D) antique To'g'ri javob: A) modern ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 320 7. The traditions, buildings and objects that a nation has inherited from its past are its ___. A) harvest B) hesitation C) headline D) heritage To'g'ri javob: D) heritage✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Inversion and Emphasis 8. Emphasis: I ___ lock the door — I'm sure I did! A) do B) have C) was D) did To'g'ri javob: D) did ✔ 9. Inversion: Only after the exam ___ how easy it had been. A) I realised B) did I realise C) I did realise D) realised I To'g'ri javob: B) did I realise ✔ 10. Inversion: Under no circumstances ___ use your phone during the exam. A) you should B) should you C) should you not D) you shouldn't To'g'ri javob: B) should you ✔ 11. Choose the correct option: What I need now ___ a cup of tea. A) are B) it is C) be D) is To'g'ri javob: D) is ✔ 12. Inverted conditional: Had she studied, she ___ the test. A) would have passed B) will pass C) would pass D) passed To'g'ri javob: A) would have passed ✔ 13. Inversion: Only then ___ the truth. A) she learned B) did she learn C) learned she D) she did learn To'g'ri javob: B) did she learn ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 321 14. Which sentence uses inversion correctly? A) Seldom I felt so happy. B) Seldom have I felt so happy. C) Seldom I have felt so happy. D) Seldom felt I so happy. To'g'ri javob: B) Seldom have I felt so happy.✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Modal Verbs 15. Choose the correct modal: You ___ wear a seatbelt — it's the law. A) must B) may C) needn't D) might To'g'ri javob: A) must ✔ 16. Deduction: Ali isn't answering his phone. He ___ be in a lesson, but I'm not sure. A) can't B) must C) might D) mustn't To'g'ri javob: C) might ✔ 17. Deduction about the past: He ___ have taken my umbrella — nobody else was here. A) can't B) must C) needn't D) shouldn't To'g'ri javob: B) must ✔ 18. Choose the correct option: Although the exam was very hard, she ___ pass it. A) has to B) can C) was able to D) must To'g'ri javob: C) was able to ✔ 19. Choose the correct modal: When I was a child, I ___ climb trees for hours every summer. A) would B) shall C) will D) must To'g'ri javob: A) would ✔ 20. Choose the correct modal: You look tired. You ___ go to bed early. A) needn't B) couldn't C) mustn't D) should To'g'ri javob: D) should ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 322 Bo'lim (BSB): Grammar — Relative Clauses 21. Choose the correct relative pronoun: The person to ___ I spoke was very helpful. A) who B) which C) that D) whom To'g'ri javob: D) whom✔ 22. Choose the correct relative pronoun: The laptop ___ I bought last week has already broken. A) whose B) that C) who D) where To'g'ri javob: B) that ✔ 23. Choose the correct option: The documents ___ by the manager were lost. A) signing B) to sign C) signed D) sign To'g'ri javob: C) signed ✔ 24. Which sentence with a relative clause is correct? A) The students whose passed the test got certificates. B) The students who they passed the test got certificates. C) The students who passed the test got certificates. D) The students which passed the test got certificates. To'g'ri javob: C) The students who passed the test got certificates. ✔ 25. Choose the correct relative word: 2024 was the year ___ I finished school. A) where B) which C) when D) whose To'g'ri javob: C) when ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 323 Ingliz tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Phrasal Verbs and Idioms 1. Choose the correct phrasal verb: Could you quickly ___ this article and tell me what you think? A) look forward B) look up to C) look after D) look through To'g'ri javob: D) look through✔ 2. Idiom: «to cost an arm and a leg» means ___. A) to be cheap B) to be very expensive C) to be painful D) to be dangerous To'g'ri javob: B) to be very expensive ✔ 3. Choose the correct phrasal verb: I really ___ my grandfather — he is my role model. A) look out for B) look down on C) look up to D) look forward to To'g'ri javob: C) look up to ✔ 4. Idiom: «once in a blue moon» means ___. A) only at night B) very often C) very rarely D) every month To'g'ri javob: C) very rarely ✔ 5. Idiom: «to keep an eye on» something means ___. A) to ignore it B) to close your eyes C) to buy it D) to watch it carefully To'g'ri javob: D) to watch it carefully ✔ Bo'lim (BSB): Vocabulary — Culture and Traditions 6. A ___ is an old traditional story about heroes or famous events that may not be true. A) report B) recipe C) biography D) legend To'g'ri javob: D) legend ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 324 7. Margilan is famous for its ___ fabrics such as atlas. A) plastic B) leather C) silk D) wool To'g'ri javob: C) silk✔ 8. The music, food, clothes, beliefs and traditions of a people are its ___. A) culture B) constitution C) climate D) currency To'g'ri javob: A) culture ✔ 9. Choose the correct word: It is a ___ in our country to take off your shoes before entering a house. A) customs B) customer C) costume D) custom To'g'ri javob: D) custom ✔ 10. A ___ is a building where people go to see paintings and other works of art. A) stadium B) factory C) gallery D) library To'g'ri javob: C) gallery ✔ 11. Being friendly and generous to guests is called ___. A) hostility B) hospitality C) hostel D) hostage To'g'ri javob: B) hospitality ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Inversion and Emphasis 12. Inversion: Rarely ___ late for school. A) he does B) is he C) does he be D) he is To'g'ri javob: B) is he ✔ 13. Inversion: Scarcely ___ the room when the phone rang. A) had she entered B) has she entered C) she entered D) she had entered To'g'ri javob: A) had she entered ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 325 14. Inversion: In no way ___ responsible for the accident. A) I'm not B) do I C) am I D) I am To'g'ri javob: C) am I✔ 15. Inversion: Little ___ that his life was about to change. A) did he know B) he did know C) knew he D) he knew To'g'ri javob: A) did he know ✔ 16. Inversion: At no time ___ the students allowed to leave the building. A) did B) were C) they were D) had To'g'ri javob: B) were ✔ 17. Choose the correct reply: — I don't like horror films. — ___ A) Neither I do. B) So do I. C) Neither do I. D) So I don't. To'g'ri javob: C) Neither do I. ✔ Bo'lim (BSB): Grammar — Modal Verbs 18. Choose the correct option: Students ___ wear a uniform at our school; it's optional. A) must B) mustn't C) have to D) don't have to To'g'ri javob: D) don't have to ✔ 19. Choose the correct question tag: Let's go to the park, ___ we? A) will B) shall C) do D) should To'g'ri javob: B) shall ✔ 20. Choose the correct modal: You ___ bring food — there will be plenty at the party. A) can't B) couldn't C) mustn't D) needn't To'g'ri javob: D) needn't ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 326 Bo'lim (BSB): Grammar — Relative Clauses 21. Choose the correct relative pronoun: The house ___ roof was damaged is being repaired. A) that B) where C) which D) whose To'g'ri javob: D) whose✔ 22. Which word can be omitted? «The film that we watched yesterday was great.» A) we B) film C) that D) was To'g'ri javob: C) that ✔ 23. Choose the correct relative pronoun: Do you know anyone ___ speaks Chinese? A) whose B) who C) whom D) which To'g'ri javob: B) who ✔ 24. Choose the correct relative word: The hotel ___ we stayed was very comfortable. A) when B) who C) where D) which To'g'ri javob: C) where ✔ 25. Choose the correct relative pronoun: Tashkent, ___ is the capital of Uzbekistan, is the largest city in Central Asia. A) who B) that C) which D) where To'g'ri javob: C) which ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 327 Tarix • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1950–1960-yillarda O'zbekiston 1. Toshkentdagi kuchli zilzila qachon sodir bo'lgan? A) 1966-yil 26-aprelda B) 1956-yil 26-aprelda C) 1976-yil 8-aprelda D) 1984-yil 20-martda To'g'ri javob: A) 1966-yil 26-aprelda✔ 2. Navoiy shahriga qaysi yili asos solingan? A) 1958-yilda B) 1974-yilda C) 1924-yilda D) 1991-yilda To'g'ri javob: A) 1958-yilda ✔ 3. Sirdaryo va Jizzax viloyatlari hududidagi qaysi cho'l 1950-yillar o'rtasidan keng ko'lamda o'zlashtirila boshlandi? A) Orolqum B) Ustyurt platosi C) Qarshi cho'li D) Mirzacho'l To'g'ri javob: D) Mirzacho'l ✔ 4. 1950-yillarda Buxoro viloyatida ochilgan yirik tabiiy gaz koni qaysi? A) Muruntov B) Gazli C) Olmaliq D) Angren To'g'ri javob: B) Gazli ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urushdan keyingi yillarda O'zbekiston (1945–1955) 5. Toshkentdagi Alisher Navoiy nomidagi opera va balet teatri binosi qaysi yili qurib bitkazilgan? A) 1966-yilda B) 1947-yilda C) 1957-yilda D) 1937-yilda To'g'ri javob: B) 1947-yilda ✔ 6. O'zbekiston Fanlar akademiyasi qaysi yili tashkil etilgan? A) 1943-yilda B) 1956-yilda C) 1925-yilda D) 1966-yilda To'g'ri javob: A) 1943-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 328 7. Kolxozchilarning mehnati sovet davrida qanday birlik bilan hisoblangan? A) aksiya ulushi B) soatbay ish haqi C) mehnat kuni (trudoden) D) ijara to'lovi To'g'ri javob: C) mehnat kuni (trudoden)✔ 8. 1937–1950-yillarda O'zbekiston Kompartiyasi Markaziy Qo'mitasining birinchi kotibi bo'lgan shaxs kim? A) Nuriddin Muhitdinov B) Sharof Rashidov C) Usmon Yusupov D) Inomjon Usmonxo'jayev To'g'ri javob: C) Usmon Yusupov ✔ 9. Toshkent qaysi yildan boshlab O'zbekiston SSR poytaxti bo'lgan? A) 1924-yildan B) 1966-yildan C) 1930-yildan D) 1945-yildan To'g'ri javob: C) 1930-yildan ✔ 10. O'zbekistonda 9-may 1999-yildan buyon qanday kun sifatida nishonlanadi? A) Xotira va qadrlash kuni B) G'alaba va tinchlik bayrami C) Mustaqillik kuni D) Vatan himoyachilari kuni To'g'ri javob: A) Xotira va qadrlash kuni ✔ 11. 1940-yillar oxiri – 1950-yillar boshida O'zbekistonda qanday jarayon kuzatildi? A) ziyolilarga qarshi qatag'onlarning yangi to'lqini B) xususiy mulkning to'liq tiklanishi C) respublika mustaqilligining e'lon qilinishi D) ko'ppartiyaviylik tizimining joriy etilishi To'g'ri javob: A) ziyolilarga qarshi qatag'onlarning yangi to'lqini ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1970–1980-yillar boshida O'zbekiston 12. Orol dengizi qurishining asosiy sababi nima? A) dengiz tubidagi vulqon faolligi B) dengizga tushadigan yog'inning ko'payishi C) dengizda neft qazib olinishi D) Amudaryo va Sirdaryo suvining sug'orishga haddan tashqari olinishi To'g'ri javob: D) Amudaryo va Sirdaryo suvining sug'orishga haddan tashqari olinishi ✔ 13. L.I. Brejnevdan keyin KPSS MK Bosh kotibi bo'lgan rahbar kim? A) N.S. Xrushchev B) Yu.V. Andropov C) M.S. Gorbachev D) K.U. Chernenko To'g'ri javob: B) Yu.V. Andropov ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 329 14. Toshkent metropoliteni qaysi yili ishga tushirilgan? A) 1966-yilda B) 1985-yilda C) 1977-yilda D) 1991-yilda To'g'ri javob: C) 1977-yilda✔ 15. Toshkent viloyatida tug'ilgan, besh marta koinotga parvoz qilgan uchuvchi-kosmonavt kim? A) Aleksey Leonov B) Vladimir Janibekov C) Yuriy Gagarin D) German Titov To'g'ri javob: B) Vladimir Janibekov ✔ 16. Orol dengizining qurigan tubida vujudga kelgan yangi cho'l qanday nomlanadi? A) Orolqum B) Qizilqum C) Qoraqum D) Mirzacho'l To'g'ri javob: A) Orolqum ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sovuq urush avjida (1950–1980-yillar) 17. 1980-yilgi Moskva Olimpiadasini AQSh va qator davlatlar boykot qilishiga nima sabab bo'ldi? A) Karib inqirozi B) SSSRning Afg'onistonga qo'shin kiritishi C) Vengriya qo'zg'olonining bostirilishi D) Berlin devorining qurilishi To'g'ri javob: B) SSSRning Afg'onistonga qo'shin kiritishi ✔ 18. 1970-yillarda SSSR va AQSh munosabatlaridagi keskinlikning pasayishi qanday nom oldi? A) «ommaviy javob» doktrinasi B) «qayta qurish» siyosati C) «temir parda» siyosati D) «yumshash» (detant) siyosati To'g'ri javob: D) «yumshash» (detant) siyosati ✔ 19. 1968-yildagi «Praga bahori» islohotlariga Chexoslovakiyada kim rahbarlik qilgan? A) Lex Valensa B) Aleksandr Dubchek C) Vatslav Gavel D) Imre Nad To'g'ri javob: B) Aleksandr Dubchek ✔ 20. Yadro qurolini tarqatmaslik to'g'risidagi shartnoma qaysi yili imzolangan? A) 1991-yilda B) 1949-yilda C) 1957-yilda D) 1968-yilda To'g'ri javob: D) 1968-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 330 21. 1975-yil aprelida Saygonning egallanishi qaysi urushning yakuni bo'ldi? A) Arab–Isroil urushining B) Koreya urushining C) Eron–Iroq urushining D) Vyetnam urushining To'g'ri javob: D) Vyetnam urushining✔ 22. Koreya yarim orolini Shimoliy va Janubiy Koreyaga ajratib turgan chiziq qaysi parallel bo'ylab o'tadi? A) 45-parallel B) 49-parallel C) 17-parallel D) 38-parallel To'g'ri javob: D) 38-parallel ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Urushdan keyingi dunyo va sovuq urushning boshlanishi 23. 1949-yilda Germaniya hududida qaysi ikki davlat tuzildi? A) Germaniya va Avstriya B) GFR va GDR C) Bavariya va Saksoniya D) Avstriya va Prussiya To'g'ri javob: B) GFR va GDR ✔ 24. BMT Xavfsizlik Kengashining doimiy a'zolari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya, Xitoy, SSSR (Rossiya) B) AQSh, Yaponiya, Fransiya, Xitoy, SSSR (Rossiya) C) AQSh, Buyuk Britaniya, Hindiston, Xitoy, SSSR (Rossiya) D) AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, SSSR (Rossiya) To'g'ri javob: A) AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya, Xitoy, SSSR (Rossiya) ✔ 25. 1945–1946-yillardagi Nyurnberg sud jarayonida kimlar sud qilindi? A) fashistlar Germaniyasining bosh harbiy jinoyatchilari B) Yaponiya harbiy rahbarlari C) Sovet harbiy qo'mondonlari D) Italiya qirollik oilasi a'zolari To'g'ri javob: A) fashistlar Germaniyasining bosh harbiy jinoyatchilari ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 331 Tarix • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1950–1960-yillarda O'zbekiston 1. N.S. Xrushchev Stalin shaxsiga sig'inishni fosh etgan ma'ruza bilan qaysi s'ezdda chiqdi? A) KPSS XIX s'ezdida (1952) B) VKP(b) XVII s'ezdida (1934) C) KPSS XX s'ezdida (1956) D) KPSS XXVII s'ezdida (1986) To'g'ri javob: C) KPSS XX s'ezdida (1956)✔ 2. Mirzacho'l yerlarini sug'orish uchun suv asosan qaysi daryodan olingan? A) Surxondaryo B) Amudaryo C) Zarafshon D) Sirdaryo To'g'ri javob: D) Sirdaryo ✔ 3. 1958-yilda tashkil etilgan, oltin va uran qazib olish bilan mashhur korxona qaysi? A) Chirchiq elektrokimyo kombinati B) Olmaliq kon-metallurgiya kombinati C) Bekobod metallurgiya zavodi D) Navoiy kon-metallurgiya kombinati To'g'ri javob: D) Navoiy kon-metallurgiya kombinati ✔ 4. Toshkentdagi «Toshselmash» zavodi asosan qanday texnika ishlab chiqargan? A) paxta terish mashinalari B) yengil avtomobillar C) yo'lovchi samolyotlari D) televizorlar To'g'ri javob: A) paxta terish mashinalari ✔ 5. N.S. Xrushchev davrida qabul qilingan yetti yillik reja qaysi yillarni qamragan? A) 1966–1972-yillar B) 1946–1952-yillar C) 1971–1977-yillar D) 1959–1965-yillar To'g'ri javob: D) 1959–1965-yillar ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urushdan keyingi yillarda O'zbekiston (1945–1955) 6. O'zbekiston SSR qaysi yili tashkil topgan? A) 1945-yilda B) 1936-yilda C) 1924-yilda D) 1917-yilda To'g'ri javob: C) 1924-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 332 7. SSSRda yetishtirilgan paxtaning yarmidan ko'pi qaysi respublika hissasiga to'g'ri kelgan? A) Tojikiston SSR B) O'zbekiston SSR C) Qozog'iston SSR D) Turkmaniston SSR To'g'ri javob: B) O'zbekiston SSR✔ 8. Urushdan keyingi yillarda O'zbekiston qishloq xo'jaligida qaysi ekinning yakkahokimligi yanada kuchaydi? A) bug'doy B) tamaki C) sholi D) paxta To'g'ri javob: D) paxta ✔ 9. 1950-yillar boshida qamoqqa olingan o'zbek shoiri kim? A) Maqsud Shayxzoda B) Abdulla Qodiriy C) Hamza Hakimzoda Niyoziy D) Muhammad Aminxo'ja Muqimiy To'g'ri javob: A) Maqsud Shayxzoda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1970–1980-yillar boshida O'zbekiston 10. Sovet davrida paxta terimiga ommaviy ravishda kimlar jalb qilingan? A) xorijiy mavsumiy ishchilar B) talabalar va maktab o'quvchilari C) faqat harbiy xizmatchilar D) faqat paxta terish mashinalari To'g'ri javob: B) talabalar va maktab o'quvchilari ✔ 11. L.I. Brejnev rahbarlik qilgan davr (1964–1982) tarixda qanday nom oldi? A) yangi iqtisodiy siyosat davri B) «iliqlik» davri C) turg'unlik davri D) qayta qurish davri To'g'ri javob: C) turg'unlik davri ✔ 12. Turg'unlik yillarida SSSR iqtisodiyotida qanday holat kuzatildi? A) xususiy tadbirkorlik keng rivojlandi B) iqtisodiy o'sish sur'atlari pasaydi C) iqtisodiyot bozor tizimiga o'tdi D) tovarlar ortiqcha ishlab chiqarildi To'g'ri javob: B) iqtisodiy o'sish sur'atlari pasaydi ✔ 13. Paxta yakkahokimligining salbiy oqibatlaridan biri nima edi? A) sanoat korxonalarining tez ko'payishi B) g'alla mahsulotlarining ortiqcha ishlab chiqarilishi C) aholining shaharlarga ommaviy ko'chishi D) tuproq sho'rlanishi va zaharli kimyoviy moddalarning keng qo'llanishi To'g'ri javob: D) tuproq sho'rlanishi va zaharli kimyoviy moddalarning keng qo'llanishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 333 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sovuq urush avjida (1950–1980-yillar) 14. 1954-yilda Janubi-Sharqiy Osiyoda AQSh tashabbusi bilan tuzilgan harbiy-siyosiy blok qaysi? A) SEATO B) ASEAN C) NATO D) OPEK To'g'ri javob: A) SEATO✔ 15. 1962-yildagi Karib inqiroziga nima sabab bo'lgan? A) Panama kanalining yopib qo'yilishi B) Kubaga sovet yadroviy raketalarining joylashtirilishi C) Kubada AQSh harbiy bazasining yopilishi D) Meksikada inqilob boshlanishi To'g'ri javob: B) Kubaga sovet yadroviy raketalarining joylashtirilishi ✔ 16. Oy yuzasiga birinchi bo'lib qadam qo'ygan inson kim? A) Yuriy Gagarin B) Edvin Oldrin C) Aleksey Leonov D) Nil Armstrong To'g'ri javob: D) Nil Armstrong ✔ 17. Karib inqirozi qanday hal etildi? A) SSSR raketalarni Kubadan olib chiqdi, AQSh Kubaga bostirib kirmaslik majburiyatini oldi B) Kuba SSSR tarkibiga kirdi C) AQSh Kubani bosib oldi D) BMT Kubani blokadaga oldi To'g'ri javob: A) SSSR raketalarni Kubadan olib chiqdi, AQSh Kubaga bostirib kirmaslik ✔ majburiyatini oldi Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Urushdan keyingi dunyo va sovuq urushning boshlanishi 18. Shimoliy Atlantika shartnomasi tashkiloti (NATO) qachon va qayerda tuzilgan? A) 1945-yilda San-Fransiskoda B) 1955-yilda Varshavada C) 1949-yilda Vashingtonda D) 1957-yilda Rimda To'g'ri javob: C) 1949-yilda Vashingtonda ✔ 19. 1948–1949-yillardagi Berlin blokadasi davrida G'arbiy Berlin qanday ta'minlangan? A) Boltiq dengizidagi kemalar orqali B) «havo ko'prigi» orqali samolyotlarda C) Sharqiy Germaniya temir yo'llari orqali D) SSSR yordami bilan To'g'ri javob: B) «havo ko'prigi» orqali samolyotlarda ✔ 20. «Sovuq urush» deganda nima tushuniladi? A) Arktika hududida bo'lgan harbiy harakatlar B) qurolsiz savdo raqobati C) ikki ijtimoiy tizim o'rtasidagi to'g'ridan-to'g'ri urushsiz global qarama-qarshilik D) qishda olib borilgan urush To'g'ri javob: C) ikki ijtimoiy tizim o'rtasidagi to'g'ridan-to'g'ri urushsiz global qarama-qarshilik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 334 21. NATO tuzilganda unga nechta davlat asos solgan? A) 28 ta B) 15 ta C) 6 ta D) 12 ta To'g'ri javob: D) 12 ta✔ 22. 1948-yilda SSSR bilan munosabatlari keskin buzilgan Yugoslaviya rahbari kim? A) Enver Xoja B) Todor Jivkov C) Valter Ulbrixt D) Iosip Broz Tito To'g'ri javob: D) Iosip Broz Tito ✔ 23. 1946-yilda Fultonda «temir parda» haqida nutq so'zlab, sovuq urushning boshlanishini belgilagan siyosatchi kim? A) Garri Trumen B) Uinston Cherchill C) Jorj Marshall D) Klement Ettli To'g'ri javob: B) Uinston Cherchill ✔ 24. Xitoydagi fuqarolar urushida mag'lub bo'lgan Chan Kayshi tarafdorlari bilan qayerga chekindi? A) Gonkongga B) Tayvan oroliga C) Mo'g'ulistonga D) Koreya yarim oroliga To'g'ri javob: B) Tayvan oroliga ✔ 25. BMTning bosh qarorgohi qaysi shaharda joylashgan? A) Nyu-Yorkda B) Jenevada C) Vashingtonda D) Parijda To'g'ri javob: A) Nyu-Yorkda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 335 Tarix • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1950–1960-yillarda O'zbekiston 1. 1959–1983-yillarda O'zbekiston Kompartiyasi MK birinchi kotibi bo'lgan rahbar kim? A) Islom Karimov B) Sharof Rashidov C) Rafiq Nishonov D) Usmon Yusupov To'g'ri javob: B) Sharof Rashidov✔ 2. 1966-yilgi Toshkent zilzilasining o'ziga xos xususiyati nimada edi? A) epitsentr shahar markazining bevosita ostida bo'lgan B) zilzila vulqon otilishi bilan birga kechgan C) zilzila dengiz tubida sodir bo'lgan D) zilzila faqat shahar chekkasida sezilgan To'g'ri javob: A) epitsentr shahar markazining bevosita ostida bo'lgan ✔ 3. Sharof Rashidov davlat arbobi bo'lishdan tashqari yana qaysi sohada tanilgan? A) me'mor sifatida B) kompozitor sifatida C) kosmonavt sifatida D) yozuvchi sifatida To'g'ri javob: D) yozuvchi sifatida ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urushdan keyingi yillarda O'zbekiston (1945–1955) 4. Farhod GES qaysi daryoda qurilgan? A) Sirdaryo B) Zarafshon C) Chirchiq D) Amudaryo To'g'ri javob: A) Sirdaryo ✔ 5. Sovet davrida O'zbekiston qanday davlat tuzilmasi sifatida mavjud bo'lgan? A) mustaqil suveren davlat B) Turkiston general-gubernatorligi C) RSFSR tarkibidagi avtonom viloyat D) SSSR tarkibidagi ittifoqdosh respublika To'g'ri javob: D) SSSR tarkibidagi ittifoqdosh respublika ✔ 6. Ikkinchi jahon urushi yillarida Moskva yaqinidan Toshkentga ko'chirilgan va keyinchalik yirik samolyotsozlik korxonasiga aylangan zavod qaysi? A) Chirchiq transformator zavodi B) V.P. Chkalov nomidagi aviatsiya zavodi C) Toshselmash zavodi D) Toshkent traktor zavodi To'g'ri javob: B) V.P. Chkalov nomidagi aviatsiya zavodi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 336 7. Ikkinchi jahon urushida qatnashgan birinchi o'zbek generali kim? A) Yo'ldosh Oxunboboyev B) Sobir Rahimov C) Sharof Rashidov D) Usmon Yusupov To'g'ri javob: B) Sobir Rahimov✔ 8. 1946–1950-yillarda xalq xo'jaligini tiklash va rivojlantirish rejasi qanday nom bilan ataldi? A) to'rtinchi besh yillik B) birinchi besh yillik C) yangi iqtisodiy siyosat D) yetti yillik reja To'g'ri javob: A) to'rtinchi besh yillik ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1970–1980-yillar boshida O'zbekiston 9. Orol fojiasining salbiy oqibatlari O'zbekistonning qaysi hududida ayniqsa kuchli namoyon bo'ldi? A) Surxondaryo viloyatida B) Qoraqalpog'istonda C) Farg'ona vodiysida D) Toshkent viloyatida To'g'ri javob: B) Qoraqalpog'istonda ✔ 10. 1983-yilda Sh. Rashidovdan keyin O'zbekiston Kompartiyasi MK birinchi kotibi bo'lgan shaxs kim? A) Usmon Yusupov B) Rafiq Nishonov C) Islom Karimov D) Inomjon Usmonxo'jayev To'g'ri javob: D) Inomjon Usmonxo'jayev ✔ 11. 1980-yillarda markaz tomonidan uyushtirilib, ko'plab o'zbekistonliklar asossiz jazolangan tergov qanday nom bilan mashhur? A) «Leningrad ishi» B) «Vrachlar ishi» C) «Shaxti ishi» D) «Paxta ishi» («O'zbek ishi») To'g'ri javob: D) «Paxta ishi» («O'zbek ishi») ✔ 12. Chirchiq daryosida qurilgan yirik gidroelektr stansiyasi qaysi? A) Chorvoq GES B) Norak GES C) Farhod GES D) To'xtag'ul GES To'g'ri javob: A) Chorvoq GES ✔ 13. Markaziy Osiyodagi birinchi metropoliten qaysi shaharda ochilgan? A) Olmaotada B) Bishkekda C) Ashxobodda D) Toshkentda To'g'ri javob: D) Toshkentda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 337 14. Sirdaryo viloyatining Shirin shahrida qurilgan yirik elektr stansiyasi qaysi? A) Chorvoq GES B) Sirdaryo issiqlik elektr stansiyasi C) Farhod GES D) Angren issiqlik elektr stansiyasi To'g'ri javob: B) Sirdaryo issiqlik elektr stansiyasi✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sovuq urush avjida (1950–1980-yillar) 15. 1972-yilda SSSR va AQSh o'rtasida imzolangan strategik qurollarni cheklash to'g'risidagi shartnoma qanday nomlanadi? A) OSV-1 B) START-2 C) O'RRYQ shartnomasi D) Moskva shartnomasi To'g'ri javob: A) OSV-1 ✔ 16. 1969-yilda Damanskiy orolida qaysi davlatlar o'rtasida qurolli to'qnashuv bo'lgan? A) Xitoy va Vyetnam B) Xitoy va Hindiston C) SSSR va Yaponiya D) SSSR va Xitoy To'g'ri javob: D) SSSR va Xitoy ✔ 17. Yuriy Gagarin koinotga qaysi kemada parvoz qilgan? A) «Soyuz» B) «Mir» C) «Vostok» D) «Apollon» To'g'ri javob: C) «Vostok» ✔ 18. AQSh prezidenti Jon Kennedi qachon va qayerda o'ldirilgan? A) 1963-yilda Dallasda B) 1961-yilda Vashingtonda C) 1968-yilda Los-Anjelesda D) 1965-yilda Nyu-Yorkda To'g'ri javob: A) 1963-yilda Dallasda ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Urushdan keyingi dunyo va sovuq urushning boshlanishi 19. Ikkinchi jahon urushi qaysi sanada, Yaponiyaning taslim bo'lishi bilan yakunlandi? A) 1945-yil 2-sentyabrda B) 1945-yil 9-mayda C) 1945-yil 24-oktyabrda D) 1945-yil 6-avgustda To'g'ri javob: A) 1945-yil 2-sentyabrda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 338 20. 1945-yil iyul–avgustida SSSR, AQSh va Buyuk Britaniya rahbarlari Germaniya taqdirini hal qilish uchun qayerda konferensiya o'tkazdi? A) Yaltada B) Myunxenda C) Tehronda D) Potsdamda To'g'ri javob: D) Potsdamda✔ 21. 1947-yilda e'lon qilingan Marshall rejasining asosiy maqsadi nima edi? A) Afrikada mustamlakalarni kengaytirish B) urushdan vayron bo'lgan Yevropa iqtisodiyotini tiklash C) SSSRga harbiy yordam berish D) Yaponiyani bosib olish To'g'ri javob: B) urushdan vayron bo'lgan Yevropa iqtisodiyotini tiklash ✔ 22. 1949-yilda SSSR va Sharqiy Yevropa mamlakatlari tomonidan tuzilgan iqtisodiy tashkilot qaysi? A) Kominform B) Varshava shartnomasi tashkiloti C) O'zaro iqtisodiy yordam kengashi D) Yevropa iqtisodiy hamjamiyati To'g'ri javob: C) O'zaro iqtisodiy yordam kengashi ✔ 23. Urushdan keyin Yaponiyani ishg'ol qilgan Amerika qo'shinlari qo'mondoni kim edi? A) Jorj Marshall B) Duayt Eyzenxauer C) Omar Bredli D) Duglas MakArtur To'g'ri javob: D) Duglas MakArtur ✔ 24. BMT Nizomi kuchga kirgan va BMT kuni sifatida nishonlanadigan sana qaysi? A) 1945-yil 26-iyun B) 1945-yil 24-oktyabr C) 1945-yil 9-may D) 1948-yil 10-dekabr To'g'ri javob: B) 1945-yil 24-oktyabr ✔ 25. 1947-yilda e'lon qilingan Trumen doktrinasiga ko'ra AQSh dastlab qaysi davlatlarga yordam ko'rsatdi? A) Gretsiya va Turkiyaga B) Yaponiya va Koreyaga C) Polsha va Chexoslovakiyaga D) Fransiya va Italiyaga To'g'ri javob: A) Gretsiya va Turkiyaga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 339 Tarix • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1950–1960-yillarda O'zbekiston 1. Qarshi cho'lini o'zlashtirish uchun magistral kanal orqali suv qaysi daryodan keltirildi? A) Qashqadaryo B) Sirdaryo C) Amudaryo D) Zarafshon To'g'ri javob: C) Amudaryo✔ 2. Osiyo va Afrika mamlakatlari kinofestivali Toshkentda ilk bor qaysi yili o'tkazilgan? A) 1958-yilda B) 1978-yilda C) 1991-yilda D) 1968-yilda To'g'ri javob: D) 1968-yilda ✔ 3. 1966-yil yanvarida Toshkentda qaysi davlatlar o'rtasida tinchlik deklaratsiyasi imzolandi? A) Eron va Iroq B) Hindiston va Pokiston C) Afg'oniston va Pokiston D) Xitoy va Hindiston To'g'ri javob: B) Hindiston va Pokiston ✔ 4. N.S. Xrushchev qaysi yili hokimiyatdan chetlatildi? A) 1964-yilda B) 1956-yilda C) 1953-yilda D) 1961-yilda To'g'ri javob: A) 1964-yilda ✔ 5. 1966-yilda Toshkentda vafot etgan Hindiston bosh vaziri kim? A) Lal Bahodir Shastri B) Rajiv Gandi C) Indira Gandi D) Javoharlal Neru To'g'ri javob: A) Lal Bahodir Shastri ✔ 6. N.S. Xrushchev qishloq xo'jaligida qaysi ekinni keng joriy etishga intilgan? A) choy B) kartoshka C) makkajo'xori D) zig'ir To'g'ri javob: C) makkajo'xori ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 340 7. 1966-yilgi zilziladan keyin Toshkentni qayta tiklashda kimlar qatnashdi? A) BMT tinchlikparvar kuchlari B) faqat harbiy asirlar C) faqat xorijiy qurilish kompaniyalari D) ittifoqdosh respublikalardan kelgan quruvchilar To'g'ri javob: D) ittifoqdosh respublikalardan kelgan quruvchilar✔ 8. O'zbekiston Fanlar akademiyasining birinchi prezidenti kim bo'lgan? A) Habib Abdullayev B) T.N. Qori-Niyoziy C) Ibrohim Mo'minov D) Ubay Oripov To'g'ri javob: B) T.N. Qori-Niyoziy ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urushdan keyingi yillarda O'zbekiston (1945–1955) 9. Urushdan keyingi tiklanish davrida sanoatda asosiy e'tibor nimaga qaratildi? A) xususiy savdoni rivojlantirishga B) xalqaro turizmga C) og'ir sanoat va xomashyo tarmoqlariga D) xizmat ko'rsatish sohasiga To'g'ri javob: C) og'ir sanoat va xomashyo tarmoqlariga ✔ 10. Urushdan keyingi yillarda ittifoq markazi O'zbekiston iqtisodiyotiga asosan qanday vazifa yukladi? A) tayyor mahsulot eksport markazi bo'lish B) avtomobilsozlik markazi bo'lish C) xomashyo yetkazib beruvchi baza bo'lish D) ittifoqning moliya markazi bo'lish To'g'ri javob: C) xomashyo yetkazib beruvchi baza bo'lish ✔ 11. 1944-yilda Bekobodda ishga tushirilib, O'zbekistonda qora metallurgiyaga asos solgan korxona qaysi? A) Navoiy kon-metallurgiya kombinati B) O'zbekiston metallurgiya zavodi C) Chirchiq elektrokimyo kombinati D) Olmaliq kon-metallurgiya kombinati To'g'ri javob: B) O'zbekiston metallurgiya zavodi ✔ 12. I.V. Stalin qaysi yili vafot etgan? A) 1949-yilda B) 1953-yilda C) 1956-yilda D) 1964-yilda To'g'ri javob: B) 1953-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 341 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1970–1980-yillar boshida O'zbekiston 13. SSSRning 1979-yilda Afg'onistonga qo'shin kiritishi xalqaro munosabatlarda qanday oqibatga olib keldi? A) SSSR va AQSh harbiy ittifoq tuzdi B) SSSR BMTdan chiqarildi C) «yumshash» siyosati tugab, keskinlik kuchaydi D) Varshava shartnomasi tarqatib yuborildi To'g'ri javob: C) «yumshash» siyosati tugab, keskinlik kuchaydi✔ 14. Sovet qo'shinlari Afg'onistonga qaysi yili kiritilgan? A) 1979-yilda B) 1973-yilda C) 1989-yilda D) 1985-yilda To'g'ri javob: A) 1979-yilda ✔ 15. 1977-yilgi SSSR Konstitutsiyasining 6-moddasi nimani mustahkamlagan? A) respublikalarning SSSRdan ajralib chiqish taqiqini B) xususiy mulkning daxlsizligini C) KPSSning jamiyatdagi rahbarlik va yo'naltiruvchi rolini D) ko'ppartiyaviylik tizimini To'g'ri javob: C) KPSSning jamiyatdagi rahbarlik va yo'naltiruvchi rolini ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sovuq urush avjida (1950–1980-yillar) 16. Koreya urushi qaysi yili boshlangan? A) 1945-yilda B) 1956-yilda C) 1953-yilda D) 1950-yilda To'g'ri javob: D) 1950-yilda ✔ 17. Vyetnam yagona davlat — Vyetnam Sotsialistik Respublikasi sifatida qachon birlashtirildi? A) 1965-yilda B) 1954-yilda C) 1989-yilda D) 1976-yilda To'g'ri javob: D) 1976-yilda ✔ 18. 1983-yilda «Strategik mudofaa tashabbusi» («Yulduzlar urushi» dasturi)ni e'lon qilgan AQSh prezidenti kim? A) Bill Klinton B) Jimmi Karter C) Jorj Bush (katta) D) Ronald Reygan To'g'ri javob: D) Ronald Reygan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 342 19. Karib inqirozidan so'ng Moskva va Vashington o'rtasida qanday aloqa o'rnatildi? A) umumiy harbiy qo'mondonlik B) yagona valyuta tizimi C) rahbarlar o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri «qaynoq liniya» D) vizasiz rejim To'g'ri javob: C) rahbarlar o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri «qaynoq liniya»✔ 20. 1975-yilda Yevropada xavfsizlik va hamkorlik bo'yicha kengashning Yakuniy akti qayerda imzolangan? A) Jenevada B) Venada C) Xelsinkida D) Parijda To'g'ri javob: C) Xelsinkida ✔ 21. Berlin devori qaysi yili qurilgan? A) 1968-yilda B) 1953-yilda C) 1949-yilda D) 1961-yilda To'g'ri javob: D) 1961-yilda ✔ 22. Vyetnam urushida AQSh qaysi tomonni qo'llab-quvvatlagan? A) Shimoliy Vyetnamni B) Kambodjadagi «qizil kxmerlar»ni C) Laosdagi kommunistlarni D) Janubiy Vyetnamni To'g'ri javob: D) Janubiy Vyetnamni ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Urushdan keyingi dunyo va sovuq urushning boshlanishi 23. Xitoy Xalq Respublikasi qachon e'lon qilingan? A) 1945-yil 2-sentyabrda B) 1950-yil 25-iyunda C) 1949-yil 1-oktyabrda D) 1966-yil 16-mayda To'g'ri javob: C) 1949-yil 1-oktyabrda ✔ 24. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1966-yil 16-dekabrda B) 1948-yil 10-dekabrda C) 1945-yil 24-oktyabrda D) 1950-yil 9-mayda To'g'ri javob: B) 1948-yil 10-dekabrda ✔ 25. AQSh Yaponiyaning Xirosima shahriga atom bombasini qachon tashladi? A) 1944-yil 6-iyunda B) 1945-yil 9-mayda C) 1945-yil 6-avgustda D) 1945-yil 2-sentyabrda To'g'ri javob: C) 1945-yil 6-avgustda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 343 Tarix • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1950–1960-yillarda O'zbekiston 1. 1950-yillar o'rtasi – 1960-yillar boshidagi siyosiy yumshash davri tarixda qanday nom oldi? A) «iliqlik» davri B) turg'unlik davri C) harbiy kommunizm davri D) qayta qurish davri To'g'ri javob: A) «iliqlik» davri✔ 2. N.S. Xrushchev davrida (1957) tarmoq vazirliklari o'rniga xalq xo'jaligini boshqarish uchun qanday organlar tuzildi? A) mashina-traktor stansiyalari B) erkin iqtisodiy zonalar C) davlat agrosanoat qo'mitalari D) xalq xo'jaligi kengashlari (sovnarxozlar) To'g'ri javob: D) xalq xo'jaligi kengashlari (sovnarxozlar) ✔ 3. «Iliqlik» yillarida ilgari qatag'on qilinganlarning bir qismiga nisbatan qanday chora ko'rildi? A) ular oqlandi (reabilitatsiya qilindi) B) ularning nomlari taqiqlandi C) ularning mol-mulki musodara qilindi D) ular chet elga surgun qilindi To'g'ri javob: A) ular oqlandi (reabilitatsiya qilindi) ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Urushdan keyingi yillarda O'zbekiston (1945–1955) 4. Urush yillarida evakuatsiya qilingan 14 nafar yetim bolani o'z oilasiga asrab olgan toshkentlik temirchi kim? A) Usmon Yusupov B) Hamid Olimjon C) Shoahmad Shomahmudov D) Sobir Rahimov To'g'ri javob: C) Shoahmad Shomahmudov ✔ 5. 1950-yillar boshida qishloq xo'jaligida qanday tadbir o'tkazildi? A) yer xususiy mulkka berildi B) kolxozlar yiriklashtirildi C) fermer xo'jaliklari tuzildi D) kolxozlar tarqatib yuborildi To'g'ri javob: B) kolxozlar yiriklashtirildi ✔ 6. Urushdan keyingi yillarda SSSRda qanday mafkuraviy kampaniya avj oldi? A) «qayta qurish» siyosati B) «kosmopolitizm»ga qarshi kurash C) «yangi iqtisodiy siyosat» D) «oshkoralik» harakati To'g'ri javob: B) «kosmopolitizm»ga qarshi kurash ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 344 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 1970–1980-yillar boshida O'zbekiston 7. Turg'unlik davrida O'zbekiston SSRning yangi Konstitutsiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1978-yilda B) 1937-yilda C) 1992-yilda D) 1924-yilda To'g'ri javob: A) 1978-yilda✔ 8. Toshkentdagi Chkalov nomidagi aviatsiya zavodida 1970-yillardan qaysi yuk samolyoti ishlab chiqarilgan? A) An-2 B) Il-76 C) Yak-40 D) Tu-154 To'g'ri javob: B) Il-76 ✔ 9. Navoiy viloyatidagi Muruntov koni qaysi foydali qazilma bilan mashhur? A) oltin B) toshko'mir C) tabiiy gaz D) neft To'g'ri javob: A) oltin ✔ 10. Orol dengizini qaysi daryolar suv bilan ta'minlagan? A) Chirchiq va Ohangaron B) Volga va Ural C) Zarafshon va Qashqadaryo D) Amudaryo va Sirdaryo To'g'ri javob: D) Amudaryo va Sirdaryo ✔ 11. 1976 va 1984-yillarda kuchli zilzila sodir bo'lgan O'zbekistondagi shaharcha qaysi? A) Gazli B) Termiz C) Qo'qon D) Nukus To'g'ri javob: A) Gazli ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sovuq urush avjida (1950–1980-yillar) 12. 1963-yilgi Moskva shartnomasi nimani taqiqlagan? A) atmosfera, kosmos va suv ostida yadro sinovlarini B) har qanday qurol ishlab chiqarishni C) kosmosga sun'iy yo'ldosh uchirishni D) atom elektr stansiyalari qurishni To'g'ri javob: A) atmosfera, kosmos va suv ostida yadro sinovlarini ✔ 13. Karib inqirozi davrida AQSh prezidenti kim edi? A) Jon Kennedi B) Richard Nikson C) Duayt Eyzenxauer D) Garri Trumen To'g'ri javob: A) Jon Kennedi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 345 14. Dunyodagi birinchi sun'iy Yer yo'ldoshi qachon uchirilgan? A) 1961-yil 12-aprelda B) 1957-yil 4-oktyabrda C) 1955-yil 14-mayda D) 1969-yil 20-iyulda To'g'ri javob: B) 1957-yil 4-oktyabrda✔ 15. «Qurollanish poygasi» deganda nima tushuniladi? A) qurol savdosini taqiqlash B) raqib davlatlarning qurol-yarog' miqdori va sifatini to'xtovsiz oshirishi C) qurollarni yo'q qilish bo'yicha kelishuv D) sport musobaqalarida qurollardan foydalanish To'g'ri javob: B) raqib davlatlarning qurol-yarog' miqdori va sifatini to'xtovsiz oshirishi ✔ 16. Koreya urushi qaysi yili sulh bilan to'xtatildi? A) 1961-yilda B) 1950-yilda C) 1953-yilda D) 1949-yilda To'g'ri javob: C) 1953-yilda ✔ 17. 1956-yilda sovet qo'shinlari tomonidan bostirilgan xalq qo'zg'oloni qaysi mamlakatda bo'lgan? A) Ruminiyada B) Vengriyada C) Polshada D) Bolgariyada To'g'ri javob: B) Vengriyada ✔ 18. Koinotga parvoz qilgan dunyodagi birinchi ayol kim? A) Yelena Kondakova B) Valentina Tereshkova C) Salli Rayd D) Svetlana Savitskaya To'g'ri javob: B) Valentina Tereshkova ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Urushdan keyingi dunyo va sovuq urushning boshlanishi 19. 1945-yilda tuzilgan BMTning ta'lim, fan va madaniyat masalalari bo'yicha tashkiloti (YuNESKO) qarorgohi qayerda? A) Venada B) Nyu-Yorkda C) Parijda D) Jenevada To'g'ri javob: C) Parijda ✔ 20. BMT Nizomi qaysi shaharda imzolangan? A) Londonda B) Nyu-Yorkda C) Jenevada D) San-Fransiskoda To'g'ri javob: D) San-Fransiskoda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 346 21. Xalqaro valyuta fondi va Jahon bankining tashkil etilishiga asos bo'lgan konferensiya qaysi? A) Yalta konferensiyasi B) Bretton-Vuds konferensiyasi C) Potsdam konferensiyasi D) Bandung konferensiyasi To'g'ri javob: B) Bretton-Vuds konferensiyasi✔ 22. SSSR o'zining birinchi atom bombasini qaysi yili sinovdan o'tkazgan? A) 1945-yilda B) 1953-yilda C) 1949-yilda D) 1957-yilda To'g'ri javob: C) 1949-yilda ✔ 23. GFRning birinchi federal kansleri kim bo'lgan? A) Konrad Adenauer B) Gelmut Kol C) Villi Brandt D) Lyudvig Erxard To'g'ri javob: A) Konrad Adenauer ✔ 24. Varshava shartnomasi tashkiloti qaysi yili tuzilgan? A) 1955-yilda B) 1968-yilda C) 1961-yilda D) 1949-yilda To'g'ri javob: A) 1955-yilda ✔ 25. Germaniya Federativ Respublikasining (GFR) 1949–1990-yillardagi poytaxti qaysi shahar edi? A) Bonn B) Myunxen C) Berlin D) Gamburg To'g'ri javob: A) Bonn ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 347 Tarix • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Davlat ramzlari va Konstitutsiya 1. Davlat bayrog'idagi oq rang nimaning ramzi? A) hayotiy kuchning B) mangu osmonning C) tinchlik va poklikning D) tabiat yangilanishining To'g'ri javob: C) tinchlik va poklikning✔ 2. Davlat gerbida qanday o'simliklar tasvirlangan? A) tok va tut barglari B) uzum va anor shoxlari C) lola va atirgul D) bug'doy boshoqlari va paxta chanoqlari To'g'ri javob: D) bug'doy boshoqlari va paxta chanoqlari ✔ 3. Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston Respublikasining davlat tili qaysi? A) o'zbek tili B) o'zbek va rus tillari C) rus tili D) qoraqalpoq tili To'g'ri javob: A) o'zbek tili ✔ 4. O'zbekiston Davlat madhiyasi so'zlarining muallifi kim? A) Muhammad Yusuf B) G'afur G'ulom C) Erkin Vohidov D) Abdulla Oripov To'g'ri javob: D) Abdulla Oripov ✔ 5. O'zbekiston Davlat gerbining markazida qanday qush tasvirlangan? A) kaptar B) Humo qushi C) burgut D) laylak To'g'ri javob: B) Humo qushi ✔ 6. 1992-yilgi Konstitutsiya qaysi organ tomonidan qabul qilingan? A) Vazirlar Mahkamasi B) O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi C) O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi D) umumxalq referendumi To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 348 7. Mustaqil O'zbekistonning birinchi Konstitutsiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 1991-yilda B) 1992-yilda C) 1994-yilda D) 1978-yilda To'g'ri javob: B) 1992-yilda✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qayta qurish yillarida O'zbekiston 8. 1988–1989-yillarda O'zbekiston Kompartiyasi MK birinchi kotibi bo'lgan shaxs kim? A) Sharof Rashidov B) Rafiq Nishonov C) Usmon Yusupov D) Nuriddin Muhitdinov To'g'ri javob: B) Rafiq Nishonov ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — SSSR inqirozi va parchalanishi 9. 1987-yilda M. Gorbachev va R. Reygan imzolagan shartnomaga ko'ra qanday qurollar yo'q qilinadigan bo'ldi? A) strategik bombardimonchi samolyotlar B) harbiy kemalar C) kimyoviy qurollar D) o'rta va yaqin masofaga uchadigan raketalar To'g'ri javob: D) o'rta va yaqin masofaga uchadigan raketalar ✔ 10. M.S. Gorbachev SSSR Prezidenti lavozimidan qachon iste'foga chiqqan? A) 1992-yil 1-yanvarda B) 1991-yil 25-dekabrda C) 1991-yil 21-avgustda D) 1991-yil 8-dekabrda To'g'ri javob: B) 1991-yil 25-dekabrda ✔ 11. Varshava shartnomasi tashkiloti qaysi yili tugatilgan? A) 1991-yilda B) 1985-yilda C) 1989-yilda D) 1999-yilda To'g'ri javob: A) 1991-yilda ✔ 12. M.S. Gorbachev KPSS MK Bosh kotibi etib qaysi yili saylangan? A) 1985-yilda B) 1987-yilda C) 1982-yilda D) 1990-yilda To'g'ri javob: A) 1985-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 349 13. Qayta qurish yillarida matbuotda ilgari taqiqlangan mavzularning ochiq muhokama qilinishi qanday atalgan? A) izolyatsiya B) tsenzura C) yumshash D) oshkoralik To'g'ri javob: D) oshkoralik✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqillikning qo'lga kiritilishi 14. O'zbekiston BMTga qachon a'zo bo'lgan? A) 1991-yil 1-sentyabrda B) 1992-yil 2-martda C) 1992-yil 30-yanvarda D) 1993-yil 26-oktyabrda To'g'ri javob: B) 1992-yil 2-martda ✔ 15. Qaysi qatorda voqealar to'g'ri xronologik tartibda berilgan? A) mustaqillik e'lon qilinishi → Mustaqillik deklaratsiyasi → Konstitutsiya qabul qilinishi → referendum B) Mustaqillik deklaratsiyasi → referendum → Konstitutsiya qabul qilinishi → mustaqillik e'lon qilinishi C) Mustaqillik deklaratsiyasi → mustaqillik e'lon qilinishi → referendum → Konstitutsiya qabul qilinishi D) referendum → Mustaqillik deklaratsiyasi → mustaqillik e'lon qilinishi → Konstitutsiya qabul qilinishi To'g'ri javob: C) Mustaqillik deklaratsiyasi → mustaqillik e'lon qilinishi → referendum → ✔ Konstitutsiya qabul qilinishi 16. O'zbekistonda Mustaqillik kuni qaysi sanada nishonlanadi? A) 8-dekabrda B) 1-sentyabrda C) 31-avgustda D) 21-oktyabrda To'g'ri javob: B) 1-sentyabrda ✔ 17. Mustaqillikning dastlabki yillaridagi eng muhim vazifa nima edi? A) milliy davlatchilik asoslarini yaratish B) SSSRni qayta tiklash C) yangi harbiy blokka qo'shilish D) paxta yakkahokimligini kuchaytirish To'g'ri javob: A) milliy davlatchilik asoslarini yaratish ✔ 18. 1991-yil 29-dekabrdagi referendumda saylovchilarning taxminan necha foizi mustaqillikni qo'llab- quvvatlagan? A) 86 foizi B) 98,2 foizi C) 76,4 foizi D) 51,3 foizi To'g'ri javob: B) 98,2 foizi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 350 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sharqiy Yevropa va Yugoslaviyadagi o'zgarishlar 19. Germaniya qachon qayta birlashgan? A) 1990-yil 3-oktyabrda B) 1989-yil 9-noyabrda C) 1991-yil 1-iyulda D) 1993-yil 1-noyabrda To'g'ri javob: A) 1990-yil 3-oktyabrda✔ 20. 1989-yil oktyabrida iste'foga chiqqan GDR rahbari kim? A) Valter Ulbrixt B) Gelmut Kol C) Egon Krens D) Erix Xoneker To'g'ri javob: D) Erix Xoneker ✔ 21. 1989-yildagi Sharqiy Yevropa inqiloblari nega «baxmal inqiloblar» deb atalgan? A) ko'pchilik mamlakatlarda hokimiyat tinch, qon to'kilmasdan almashgan B) inqiloblar to'qimachilik ishchilari tomonidan boshlangan C) hokimiyat qirollarga qaytarilgan D) inqiloblar qishda bo'lgan To'g'ri javob: A) ko'pchilik mamlakatlarda hokimiyat tinch, qon to'kilmasdan almashgan ✔ 22. 1991-yil 25-iyunda Yugoslaviya tarkibidan chiqib, mustaqillik e'lon qilgan respublikalar qaysilar? A) Sloveniya va Xorvatiya B) Kosovo va Voyevodina C) Makedoniya va Bosniya D) Serbiya va Chernogoriya To'g'ri javob: A) Sloveniya va Xorvatiya ✔ 23. 1999-yilda NATO qaysi mojaro sababli Yugoslaviyaga havo zarbalari bergan? A) Kipr mojarosi B) Dnestrbo'yi mojarosi C) Kosovo mojarosi D) Tog'li Qorabog' mojarosi To'g'ri javob: C) Kosovo mojarosi ✔ 24. Kosovo Serbiyadan mustaqilligini qaysi yili e'lon qilgan? A) 2008-yilda B) 1999-yilda C) 2006-yilda D) 1991-yilda To'g'ri javob: A) 2008-yilda ✔ 25. 1999-yilda NATOga a'zo bo'lgan sobiq sotsialistik davlatlar qaysilar? A) Ruminiya, Bolgariya, Albaniya B) Polsha, Chexiya, Vengriya C) Ukraina, Belarus, Moldova D) Litva, Latviya, Estoniya To'g'ri javob: B) Polsha, Chexiya, Vengriya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 351 Tarix • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Davlat ramzlari va Konstitutsiya 1. Davlat gerbida tasvirlangan daryolar qaysilar? A) Amudaryo va Sirdaryo B) Norin va Qoradaryo C) Qashqadaryo va Surxondaryo D) Zarafshon va Chirchiq To'g'ri javob: A) Amudaryo va Sirdaryo✔ 2. O'zbekiston Respublikasi Davlat bayrog'i to'g'risidagi qonun qachon qabul qilingan? A) 1992-yil 2-iyulda B) 1991-yil 18-noyabrda C) 1991-yil 31-avgustda D) 1992-yil 10-dekabrda To'g'ri javob: B) 1991-yil 18-noyabrda ✔ 3. O'zbekiston Davlat madhiyasi musiqasining muallifi kim? A) Doni Zokirov B) Mutal Burhonov C) To'xtasin Jalilov D) Muxtor Ashrafiy To'g'ri javob: B) Mutal Burhonov ✔ 4. O'zbekiston Respublikasining davlat ramzlari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) gerb, madhiya, milliy valyuta B) bayroq, gerb, madhiya C) bayroq, gerb, Konstitutsiya D) bayroq, madhiya, poytaxt To'g'ri javob: B) bayroq, gerb, madhiya ✔ 5. Davlat gerbidagi Humo qushi nimaning timsoli hisoblanadi? A) ilm-fanning B) boylik va savdoning C) baxt va erksevarlikning D) harbiy qudratning To'g'ri javob: C) baxt va erksevarlikning ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qayta qurish yillarida O'zbekiston 6. Qayta qurish va oshkoralik yillarida O'zbekistonda qaysi ekologik muammo ochiq muhokama qilina boshlandi? A) Baykal ko'lining ifloslanishi B) Chernobil hududining ko'chirilishi C) Kaspiy dengizi sathining ko'tarilishi D) Orol fojiasi To'g'ri javob: D) Orol fojiasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 352 7. 1989-yil yozida Farg'ona viloyatida yuz bergan fojiali millatlararo to'qnashuv qaysi aholi guruhi bilan bog'liq edi? A) mesxeti turklari B) volga nemislari C) qrim tatarlari D) koreyslar To'g'ri javob: A) mesxeti turklari✔ 8. Sovet davrida cheklangan, qayta qurish yillarida qaytadan umumxalq bayrami sifatida tiklangan bahor bayrami qaysi? A) Navro'z B) Hosil bayrami C) Mehrjon D) Sada To'g'ri javob: A) Navro'z ✔ 9. O'zbek tiliga davlat tili maqomi qachon berilgan? A) 1992-yil 8-dekabrda B) 1989-yil 21-oktyabrda C) 1991-yil 31-avgustda D) 1990-yil 20-iyunda To'g'ri javob: B) 1989-yil 21-oktyabrda ✔ 10. Qayta qurish yillarida O'zbekistondagi ijtimoiy harakatlarning asosiy talablaridan biri nima edi? A) SSSR tarkibida yangi respublikalar tuzish B) o'zbek tiliga davlat tili maqomini berish C) paxta ekin maydonlarini kengaytirish D) yagona sovet xalqi g'oyasini mustahkamlash To'g'ri javob: B) o'zbek tiliga davlat tili maqomini berish ✔ 11. 1988-yilda O'zbekistonda tuzilgan norasmiy ijtimoiy-siyosiy harakat qaysi? A) «Mahalla» xayriya jamg'armasi B) «Birlik» xalq harakati C) «Nuroniy» jamg'armasi D) «Kamolot» yoshlar harakati To'g'ri javob: B) «Birlik» xalq harakati ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — SSSR inqirozi va parchalanishi 12. Mustaqil Davlatlar Hamdo'stligining (MDH) ijroiya organlari qaysi shaharda joylashgan? A) Kiyevda B) Moskvada C) Olma-Otada D) Minskda To'g'ri javob: D) Minskda ✔ 13. 1991-yil 8-dekabrda Belovej kelishuvini qaysi respublikalar rahbarlari imzolagan? A) Rossiya, Qozog'iston, O'zbekiston B) Rossiya, Ukraina, Belarus C) Ukraina, Moldova, Gruziya D) Rossiya, Litva, Belarus To'g'ri javob: B) Rossiya, Ukraina, Belarus ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 353 14. SSSR tarkibida nechta ittifoqdosh respublika bo'lgan? A) 11 ta B) 15 ta C) 16 ta D) 12 ta To'g'ri javob: B) 15 ta✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqillikning qo'lga kiritilishi 15. Mustaqillik O'zbekiston SSR Oliy Kengashining qaysi sessiyasida e'lon qilingan? A) to'rtinchi sessiyasida B) navbatdan tashqari oltinchi sessiyasida C) o'n birinchi sessiyasida D) birinchi sessiyasida To'g'ri javob: B) navbatdan tashqari oltinchi sessiyasida ✔ 16. O'zbekiston mustaqilligining 30 yilligi qaysi yili nishonlangan? A) 2022-yilda B) 2021-yilda C) 2011-yilda D) 2020-yilda To'g'ri javob: B) 2021-yilda ✔ 17. O'zbekistonda mustaqillik e'lon qilinishini tezlashtirgan Moskvadagi voqea qaysi? A) KPSS XX s'ezdi B) Chernobil avariyasi C) 1991-yil avgustdagi davlat to'ntarishiga urinish D) Berlin devorining qulashi To'g'ri javob: C) 1991-yil avgustdagi davlat to'ntarishiga urinish ✔ 18. 1991-yil 31-avgustda qabul qilingan konstitutsiyaviy qonun qanday nomlanadi? A) «Mustaqillik deklaratsiyasi to'g'risida» B) «Davlat tili haqida» C) «Davlat bayrog'i to'g'risida» D) «O'zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari to'g'risida» To'g'ri javob: D) «O'zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari to'g'risida» ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sharqiy Yevropa va Yugoslaviyadagi o'zgarishlar 19. Bosniya va Gersegovinadagi urushni to'xtatgan 1995-yilgi kelishuv qanday nomlanadi? A) Deyton kelishuvi B) Maastrixt shartnomasi C) Kemp-Devid kelishuvi D) Xelsinki akti To'g'ri javob: A) Deyton kelishuvi ✔ 20. 1990-yilda Polsha Prezidenti etib saylangan «Birdamlik» rahbari kim? A) Aleksandr Kvasnevskiy B) Lex Valensa C) Voytsex Yaruzelskiy D) Tadeush Mazovetskiy To'g'ri javob: B) Lex Valensa ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 354 21. Boltiqbo'yi davlatlari NATO va Yevropa Ittifoqiga qaysi yili a'zo bo'lgan? A) 2004-yilda B) 2007-yilda C) 1995-yilda D) 1999-yilda To'g'ri javob: A) 2004-yilda✔ 22. Yugoslaviya rahbari Iosip Broz Tito qaysi yili vafot etgan? A) 1989-yilda B) 1980-yilda C) 1991-yilda D) 1968-yilda To'g'ri javob: B) 1980-yilda ✔ 23. 1990-yilgi «2+4» shartnomasi qaysi masalani hal qilgan? A) Germaniyaning birlashuvi bilan bog'liq xalqaro masalalarni B) Yugoslaviyadagi urushni to'xtatishni C) Chexoslovakiyaning bo'linishini D) Polshaning NATOga kirishini To'g'ri javob: A) Germaniyaning birlashuvi bilan bog'liq xalqaro masalalarni ✔ 24. 1990-yillar boshidagi Yugoslaviya urushlarining asosiy sababi nima edi? A) NATOning Yugoslaviyani bosib olishga urinishi B) Yugoslaviyaning SSSR bilan urushi C) millatlararo va diniy ziddiyatlar hamda respublikalarning ajralib chiqishga intilishi D) neft konlari uchun xorijiy kompaniyalar kurashi To'g'ri javob: C) millatlararo va diniy ziddiyatlar hamda respublikalarning ajralib chiqishga intilishi ✔ 25. 1989-yil dekabrida qaysi mamlakatda kommunistik rejim qurolli to'qnashuvlar bilan ag'darilib, uning rahbari N. Chaushesku qatl etildi? A) Ruminiyada B) Bolgariyada C) Albaniyada D) Vengriyada To'g'ri javob: A) Ruminiyada ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 355 Tarix • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Davlat ramzlari va Konstitutsiya 1. O'zbekiston Davlat bayrog'ida nechta yulduz tasvirlangan? A) 14 ta B) 12 ta C) 7 ta D) 5 ta To'g'ri javob: B) 12 ta✔ 2. O'zbekiston Davlat madhiyasi qaysi so'zlar bilan boshlanadi? A) «Serquyosh, hur o'lkam» B) «Go'zal Vatan, buyuk diyor» C) «O'zbekiston — Vatanim manim» D) «Ona yurtim, sen omon bo'l» To'g'ri javob: A) «Serquyosh, hur o'lkam» ✔ 3. O'zbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi to'g'risidagi qonun qachon qabul qilingan? A) 1991-yil 18-noyabrda B) 1992-yil 8-dekabrda C) 1992-yil 10-dekabrda D) 1992-yil 2-iyulda To'g'ri javob: C) 1992-yil 10-dekabrda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qayta qurish yillarida O'zbekiston 4. 1991-yil 17-martda SSSRda qanday masala bo'yicha referendum o'tkazildi? A) SSSR Prezidentini saylash B) yangi Konstitutsiya qabul qilish C) SSSRni yangilangan federatsiya sifatida saqlab qolish D) respublikalarning mustaqilligi To'g'ri javob: C) SSSRni yangilangan federatsiya sifatida saqlab qolish ✔ 5. O'zbekiston SSR Prezidenti lavozimi ta'sis etilib, unga I. Karimov qachon saylangan? A) 1991-yil 29-dekabrda B) 1990-yil 24-martda C) 1991-yil 31-avgustda D) 1989-yil 23-iyunda To'g'ri javob: B) 1990-yil 24-martda ✔ 6. 1980-yillar oxirida aholining kundalik hayotida keng tarqalgan muammo nima edi? A) iste'mol tovarlarining taqchilligi B) ishchi kuchining yetishmasligi C) xorijiy valyutaning erkin almashinuvi D) tovarlarning ortiqchaligi va narxlarning tushishi To'g'ri javob: A) iste'mol tovarlarining taqchilligi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 356 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — SSSR inqirozi va parchalanishi 7. Sobiq ittifoqdosh respublikalar orasida mustaqillikni eng oxirgi bo'lib (1991-yil 16-dekabrda) e'lon qilgan davlat qaysi? A) O'zbekiston B) Rossiya C) Turkmaniston D) Qozog'iston To'g'ri javob: D) Qozog'iston✔ 8. 1989-yilda SSSRda yangi oliy hokimiyat organi sifatida chaqirilgan organ qaysi? A) MDH davlat rahbarlari kengashi B) SSSR xalq deputatlari s'ezdi C) SSSR Davlat Kengashi D) Federatsiya Kengashi To'g'ri javob: B) SSSR xalq deputatlari s'ezdi ✔ 9. 1991-yil 21-dekabrda Olma-Otada MDH tuzilishini qo'llab-quvvatlovchi deklaratsiyani nechta davlat imzolagan? A) 15 ta B) 12 ta C) 3 ta D) 11 ta To'g'ri javob: D) 11 ta ✔ 10. B.N. Yeltsin RSFSR Prezidenti etib qachon saylangan? A) 1991-yil 25-dekabrda B) 1993-yil 12-dekabrda C) 1990-yil 15-martda D) 1991-yil 12-iyunda To'g'ri javob: D) 1991-yil 12-iyunda ✔ 11. M.S. Gorbachev davrida SSSRda iqtisodiyot va siyosiy tizimni isloh qilish siyosati qanday nomlangan? A) turg'unlik B) yangi iqtisodiy siyosat C) «iliqlik» D) qayta qurish To'g'ri javob: D) qayta qurish ✔ 12. Ittifoqdosh respublikalar orasida birinchi bo'lib 1990-yil 11-martda mustaqillikni tiklaganini e'lon qilgan respublika qaysi? A) Litva B) Estoniya C) Gruziya D) Ukraina To'g'ri javob: A) Litva ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 357 13. SSSR parchalanishining asosiy sabablaridan biri nima edi? A) aholining keskin kamayib ketishi B) markazlashgan rejali iqtisodiyot inqirozi va respublikalarning mustaqillikka intilishi C) tabiiy ofatlarning ko'payishi D) SSSRning tashqi urushda mag'lub bo'lishi To'g'ri javob: B) markazlashgan rejali iqtisodiyot inqirozi va respublikalarning mustaqillikka intilishi✔ 14. Rossiya Federatsiyasining amaldagi Konstitutsiyasi qachon qabul qilingan? A) 1992-yil 8-dekabrda B) 1991-yil 12-iyunda C) 1993-yil 12-dekabrda D) 1995-yil 26-martda To'g'ri javob: C) 1993-yil 12-dekabrda ✔ 15. 1989-yil dekabrida M. Gorbachev va J. Bush (katta) uchrashib, sovuq urush tugaganini e'lon qilgan joy qayer? A) Malta oroli B) Reykyavik C) Xelsinki D) Jeneva To'g'ri javob: A) Malta oroli ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqillikning qo'lga kiritilishi 16. 1991-yil 31-avgustdan boshlab O'zbekiston SSR qanday nomlana boshladi? A) O'zbekiston Ittifoqi B) O'zbekiston Respublikasi C) O'zbekiston Xalq Respublikasi D) O'zbekiston Federatsiyasi To'g'ri javob: B) O'zbekiston Respublikasi ✔ 17. O'zbekiston MDH tashkil etilishi to'g'risidagi deklaratsiyani 1991-yil 21-dekabrda qayerda imzolagan? A) Minskda B) Belovej o'rmonida C) Toshkentda D) Olma-Otada To'g'ri javob: D) Olma-Otada ✔ 18. O'zbekiston mustaqillikka qanday yo'l bilan erishdi? A) tinch, qonuniy (konstitutsiyaviy) yo'l bilan B) xorijiy davlatlar harbiy yordami bilan C) fuqarolar urushi natijasida D) qurolli qo'zg'olon orqali To'g'ri javob: A) tinch, qonuniy (konstitutsiyaviy) yo'l bilan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 358 19. 1991-yil 29-dekabrda muqobillik asosida o'tkazilgan prezident saylovida Islom Karimovning raqibi kim edi? A) Muhammad Solih B) Inomjon Usmonxo'jayev C) Rafiq Nishonov D) Abdulhafiz Jalolov To'g'ri javob: A) Muhammad Solih✔ 20. Mustaqillik bo'yicha umumxalq referendumi qachon o'tkazilgan? A) 1991-yil 31-avgustda B) 1991-yil 29-dekabrda C) 1992-yil 2-martda D) 1995-yil 26-martda To'g'ri javob: B) 1991-yil 29-dekabrda ✔ 21. 1991-yil noyabrda sobiq Kompartiya o'rnida tuzilgan siyosiy partiya qaysi? A) Liberal-demokratik partiya B) «Erk» demokratik partiyasi C) O'zbekiston Xalq demokratik partiyasi D) «Birlik» xalq harakati To'g'ri javob: C) O'zbekiston Xalq demokratik partiyasi ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sharqiy Yevropa va Yugoslaviyadagi o'zgarishlar 22. 1944–1985-yillarda Albaniyani boshqargan kommunistik rahbar kim? A) Enver Xoja B) Yanosh Kadar C) Nikolae Chaushesku D) Todor Jivkov To'g'ri javob: A) Enver Xoja ✔ 23. 1989-yilda Chexoslovakiyadagi «baxmal inqilob»dan so'ng mamlakat prezidenti etib saylangan yozuvchi kim? A) Gustav Gusak B) Aleksandr Dubchek C) Lex Valensa D) Vatslav Gavel To'g'ri javob: D) Vatslav Gavel ✔ 24. Sotsialistik Federativ Yugoslaviya Respublikasi nechta respublikadan iborat bo'lgan? A) 6 ta B) 8 ta C) 15 ta D) 4 ta To'g'ri javob: A) 6 ta ✔ 25. Chexoslovakiya qachon Chexiya va Slovakiyaga bo'lingan? A) 2004-yil 1-mayda B) 1991-yil 25-iyunda C) 1993-yil 1-yanvarda D) 1989-yil 17-noyabrda To'g'ri javob: C) 1993-yil 1-yanvarda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 359 Tarix • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Davlat ramzlari va Konstitutsiya 1. 1992-yilda qabul qilingan Konstitutsiya dastlab nechta moddadan iborat bo'lgan? A) 155 ta B) 128 ta C) 150 ta D) 100 ta To'g'ri javob: B) 128 ta✔ 2. O'zbekistonda 8-dekabr qanday bayram sifatida nishonlanadi? A) Mustaqillik kuni B) Konstitutsiya kuni C) Vatan himoyachilari kuni D) Davlat tili kuni To'g'ri javob: B) Konstitutsiya kuni ✔ 3. Davlat bayrog'idagi yashil rang nimani ifodalaydi? A) tinchlik va poklikni B) tabiatning yangilanishini C) hayotiy kuch tomirlarini D) mangu osmon va suvni To'g'ri javob: B) tabiatning yangilanishini ✔ 4. Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekiston Respublikasi tarkibiga kiruvchi respublika qaysi? A) Turkiston Respublikasi B) Xorazm Respublikasi C) Qoraqalpog'iston Respublikasi D) Buxoro Respublikasi To'g'ri javob: C) Qoraqalpog'iston Respublikasi ✔ 5. Davlat bayrog'idagi ko'k rang nimaning timsoli? A) mangu osmon va obihayotning B) tabiatning yangilanishi va hosildorlikning C) tinchlik va poklikning D) hayotiy kuchning To'g'ri javob: A) mangu osmon va obihayotning ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qayta qurish yillarida O'zbekiston 6. O'zbekiston SSR Oliy Kengashi Mustaqillik deklaratsiyasini qachon qabul qilgan? A) 1990-yil 20-iyunda B) 1991-yil 31-avgustda C) 1989-yil 21-oktyabrda D) 1991-yil 18-noyabrda To'g'ri javob: A) 1990-yil 20-iyunda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 360 7. I. Karimov O'zbekiston Kompartiyasi MK birinchi kotibi bo'lishidan oldin qaysi viloyat partiya qo'mitasini boshqargan? A) Samarqand viloyati B) Farg'ona viloyati C) Qashqadaryo viloyati D) Xorazm viloyati To'g'ri javob: C) Qashqadaryo viloyati✔ 8. Qayta qurish yillarida O'zbekiston iqtisodiyotining asosiy muammosi nima edi? A) qishloq xo'jaligining yo'qligi B) sanoatning haddan tashqari rivojlanganligi C) paxta yakkahokimligi va xomashyoviy yo'nalish D) tashqi savdoning ortiqcha erkinligi To'g'ri javob: C) paxta yakkahokimligi va xomashyoviy yo'nalish ✔ 9. Toshkent teleminorasi qaysi yili foydalanishga topshirilgan? A) 1977-yilda B) 1985-yilda C) 1966-yilda D) 1996-yilda To'g'ri javob: B) 1985-yilda ✔ 10. 1990-yilda Muhammad Solih rahbarligida tuzilgan partiya qaysi? A) Liberal-demokratik partiya B) «Adolat» sotsial-demokratik partiyasi C) «Erk» demokratik partiyasi D) Xalq demokratik partiyasi To'g'ri javob: C) «Erk» demokratik partiyasi ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — SSSR inqirozi va parchalanishi 11. 1991-yil avgustda Moskvada davlat to'ntarishiga urinishga qarshi qarshilikka kim boshchilik qildi? A) Boris Yeltsin B) Gennadiy Yanayev C) Nikolay Rijkov D) Yegor Ligachyov To'g'ri javob: A) Boris Yeltsin ✔ 12. 1988-yildan boshlangan Tog'li Qorabog' mojarosi qaysi respublikalar o'rtasida edi? A) Gruziya va Armaniston B) Moldova va Ukraina C) Armaniston va Ozarbayjon D) Tojikiston va Qirg'iziston To'g'ri javob: C) Armaniston va Ozarbayjon ✔ 13. SSSR parchalangach, uning BMT Xavfsizlik Kengashidagi doimiy o'rnini qaysi davlat egalladi? A) Qozog'iston B) Belarus C) Rossiya Federatsiyasi D) Ukraina To'g'ri javob: C) Rossiya Federatsiyasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 361 14. Moskvada Favqulodda holat bo'yicha davlat qo'mitasi (GKChP) hokimiyatni egallashga qachon urinib ko'rgan? A) 1993-yil 3–4-oktyabrda B) 1991-yil 8-dekabrda C) 1991-yil 19–21-avgustda D) 1990-yil 15-martda To'g'ri javob: C) 1991-yil 19–21-avgustda✔ 15. Ukraina Oliy Radasi mustaqillik aktini qachon qabul qilgan? A) 1991-yil 31-avgustda B) 1990-yil 11-martda C) 1991-yil 16-dekabrda D) 1991-yil 24-avgustda To'g'ri javob: D) 1991-yil 24-avgustda ✔ 16. M.S. Gorbachev qaysi yili Nobel tinchlik mukofotiga sazovor bo'lgan? A) 1985-yilda B) 1987-yilda C) 1991-yilda D) 1990-yilda To'g'ri javob: D) 1990-yilda ✔ 17. SSSRning birinchi va yagona Prezidenti kim bo'lgan? A) M.S. Gorbachev B) L.I. Brejnev C) Yu.V. Andropov D) B.N. Yeltsin To'g'ri javob: A) M.S. Gorbachev ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqillikning qo'lga kiritilishi 18. O'zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi qachon e'lon qilingan? A) 1991-yil 31-avgustda B) 1991-yil 29-dekabrda C) 1990-yil 20-iyunda D) 1992-yil 8-dekabrda To'g'ri javob: A) 1991-yil 31-avgustda ✔ 19. 2026-yilda O'zbekiston mustaqilligining nechanchi yilligi nishonlanadi? A) 25 yilligi B) 35 yilligi C) 30 yilligi D) 36 yilligi To'g'ri javob: B) 35 yilligi ✔ 20. O'zbekiston Qurolli Kuchlari tashkil topgan kun — 14-yanvar qanday bayram sifatida nishonlanadi? A) Mustaqillik kuni B) Konstitutsiya kuni C) Xotira va qadrlash kuni D) Vatan himoyachilari kuni To'g'ri javob: D) Vatan himoyachilari kuni ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 362 21. Mustaqillikning dastlabki yillarida O'zbekistonga sobiq SSSRdan qanday iqtisodiyot meros qolgan edi? A) bir tomonlama, xomashyoga yo'naltirilgan iqtisodiyot B) eksportga yo'naltirilgan yuqori texnologik iqtisodiyot C) to'liq shakllangan bozor iqtisodiyoti D) xizmat ko'rsatishga asoslangan iqtisodiyot To'g'ri javob: A) bir tomonlama, xomashyoga yo'naltirilgan iqtisodiyot✔ 22. O'zbekiston mustaqilligini birinchi bo'lib tan olgan davlat qaysi? A) Xitoy B) AQSh C) Rossiya D) Turkiya To'g'ri javob: D) Turkiya ✔ 23. 1991-yil 29-dekabrdagi prezident saylovida Islom Karimov taxminan necha foiz ovoz olgan? A) 64 foiz B) 86 foiz C) 51 foiz D) 98,2 foiz To'g'ri javob: B) 86 foiz ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sharqiy Yevropa va Yugoslaviyadagi o'zgarishlar 24. 1989-yilda Sharqiy Yevropada tub o'zgarishlar boshlanishiga SSSRning qaysi siyosiy qadami imkon berdi? A) Varshava shartnomasi qo'shinlarining kiritilishi B) «temir parda»ning mustahkamlanishi C) «Brejnev doktrinasi»dan voz kechilishi D) Berlin blokadasining tiklanishi To'g'ri javob: C) «Brejnev doktrinasi»dan voz kechilishi ✔ 25. 2006-yilda Serbiya bilan ittifoqdan chiqib, mustaqil davlatga aylangan respublika qaysi? A) Xorvatiya B) Chernogoriya C) Bosniya va Gersegovina D) Sloveniya To'g'ri javob: B) Chernogoriya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 363 Tarix • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Davlat ramzlari va Konstitutsiya 1. Davlat gerbining yuqori qismidagi sakkiz qirrali yulduz ichida nima tasvirlangan? A) yarim oy va yulduz B) quyosh nurlari C) paxta chanog'i D) Humo qushi To'g'ri javob: A) yarim oy va yulduz✔ 2. Konstitutsiyaga ko'ra davlat hokimiyati tizimi qanday tamoyilga asoslanadi? A) harbiy boshqaruv B) qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlarining bo'linishi C) partiya hokimiyatining ustunligi D) butun hokimiyatning bir organda to'planishi To'g'ri javob: B) qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlarining bo'linishi ✔ 3. O'zbekiston Respublikasi Davlat gerbi to'g'risidagi qonun qachon qabul qilingan? A) 1991-yil 18-noyabrda B) 1993-yil 2-sentyabrda C) 1992-yil 2-iyulda D) 1992-yil 8-dekabrda To'g'ri javob: C) 1992-yil 2-iyulda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Qayta qurish yillarida O'zbekiston 4. Sobiq ittifoqdosh respublikalar orasida birinchi bo'lib Prezident lavozimini joriy etgan respublika qaysi? A) RSFSR B) Litva SSR C) Qozog'iston SSR D) O'zbekiston SSR To'g'ri javob: D) O'zbekiston SSR ✔ 5. Qayta qurish yillarida qaysi adiblarning nomlari va asarlari xalqqa qaytarildi? A) Abdulla Oripov va Erkin Vohidov B) G'afur G'ulom va Oybek C) Hamid Olimjon va Zulfiya D) Cho'lpon va Fitrat To'g'ri javob: D) Cho'lpon va Fitrat ✔ 6. «Paxta ishi» bo'yicha tergovga markazdan yuborilgan qaysi tergovchilar rahbarlik qilgan? A) G. Yanayev va V. Kryuchkov B) Yu. Andropov va K. Chernenko C) B. Yeltsin va A. Rutskoy D) T. Gdlyan va N. Ivanov To'g'ri javob: D) T. Gdlyan va N. Ivanov ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 364 7. 1989-yil 23-iyunda O'zbekiston Kompartiyasi MK birinchi kotibi etib kim saylangan? A) Shavkat Mirziyoyev B) Inomjon Usmonxo'jayev C) Rafiq Nishonov D) Islom Karimov To'g'ri javob: D) Islom Karimov✔ 8. Sovet qo'shinlarini Afg'onistondan olib chiqish qachon yakunlangan? A) 1979-yil 27-dekabrda B) 1991-yil 25-dekabrda C) 1985-yil 11-martda D) 1989-yil 15-fevralda To'g'ri javob: D) 1989-yil 15-fevralda ✔ 9. 1990-yil iyunida Mustaqillik deklaratsiyasini qabul qilgan organ qaysi? A) Vazirlar Mahkamasi B) O'zbekiston SSR Oliy Kengashi C) O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi D) KPSS Markaziy Qo'mitasi To'g'ri javob: B) O'zbekiston SSR Oliy Kengashi ✔ 10. 1990-yilgi Mustaqillik deklaratsiyasida qaysi tamoyil mustahkamlangan? A) KPSSning rahbarlik roli B) respublika qonunlarining uning hududida ustuvorligi C) yagona ittifoq armiyasining saqlanishi D) SSSR qonunlarining respublika qonunlaridan ustunligi To'g'ri javob: B) respublika qonunlarining uning hududida ustuvorligi ✔ 11. Sovet qo'shinlari Afg'onistondan qaytishda Termiz yaqinidagi qaysi ko'prikdan o'tgan? A) «Tinchlik» ko'prigi B) «Do'stlik» ko'prigi C) «Oltin ko'prik» D) «G'alaba» ko'prigi To'g'ri javob: B) «Do'stlik» ko'prigi ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — SSSR inqirozi va parchalanishi 12. Boltiqbo'yi respublikalari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Latviya, Estoniya, Finlyandiya B) Litva, Belarus, Moldova C) Estoniya, Polsha, Litva D) Litva, Latviya, Estoniya To'g'ri javob: D) Litva, Latviya, Estoniya ✔ 13. 1986-yilda yirik avariya sodir bo'lgan Chernobil atom elektr stansiyasi qaysi respublikada joylashgan? A) Litvada B) Rossiyada C) Ukrainada D) Belarusda To'g'ri javob: C) Ukrainada ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 365 14. M.S. Gorbachev ilgari surgan, tashqi siyosatda qarama-qarshilikdan voz kechishni nazarda tutgan konsepsiya qanday nomlangan? A) «yangi siyosiy tafakkur» B) «sovuq urush» C) «temir parda» D) «Brejnev doktrinasi» To'g'ri javob: A) «yangi siyosiy tafakkur»✔ 15. 1990-yilda SSSR Konstitutsiyasining qaysi moddasi bekor qilinib, KPSSning hokimiyat monopoliyasiga barham berildi? A) 72-moddasi B) 1-moddasi C) 6-moddasi D) 128-moddasi To'g'ri javob: C) 6-moddasi ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqillikning qo'lga kiritilishi 16. 1991-yil 31-avgustdagi sessiyada mustaqillik to'g'risidagi taklif bilan chiqqan respublika rahbari kim? A) Rafiq Nishonov B) Islom Karimov C) Muhammad Solih D) Shukrullo Mirsaidov To'g'ri javob: B) Islom Karimov ✔ 17. 1991-yil 29-dekabrdagi referendumda xalq nimani ma'qulladi? A) yangi Konstitutsiyani B) prezident vakolat muddatini uzaytirishni C) davlat mustaqilligini D) ikki palatali parlamentni To'g'ri javob: C) davlat mustaqilligini ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Sharqiy Yevropa va Yugoslaviyadagi o'zgarishlar 18. Germaniyaning birlashuvi qaysi GFR kansleri davrida amalga oshgan? A) Villi Brandt B) Gelmut Kol C) Angela Merkel D) Konrad Adenauer To'g'ri javob: B) Gelmut Kol ✔ 19. 1980-yilda Polshada tuzilgan va Lex Valensa boshchilik qilgan mustaqil kasaba uyushmasi qanday nomlangan? A) «Birdamlik» B) «Fuqarolar forumi» C) «Xartiya-77» D) «Yangi forum» To'g'ri javob: A) «Birdamlik» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 366 20. 1978-yilda Rim papasi etib saylanib, Polshadagi o'zgarishlarga katta ta'sir ko'rsatgan polshalik ruhoniy kim? A) Ioann Pavel II B) Pavel VI C) Ioann XXIII D) Benedikt XVI To'g'ri javob: A) Ioann Pavel II✔ 21. Yugoslaviya parchalanishi davrida Serbiya rahbari bo'lgan va keyinchalik Gaagadagi xalqaro tribunalda sud qilingan siyosatchi kim? A) Milan Kuchan B) Franyo Tudjman C) Iosip Broz Tito D) Slobodan Miloshevich To'g'ri javob: D) Slobodan Miloshevich ✔ 22. 1989-yil noyabrida Bolgariyada uzoq yillik rahbar Todor Jivkov qanday taqdirga uchradi? A) iste'foga chiqarildi B) umrbod prezident deb e'lon qilindi C) qatl etildi D) SSSRga ko'chib ketdi To'g'ri javob: A) iste'foga chiqarildi ✔ 23. Berlin devori qachon qulagan? A) 1961-yil 13-avgustda B) 1989-yil 9-noyabrda C) 1990-yil 3-oktyabrda D) 1991-yil 25-dekabrda To'g'ri javob: B) 1989-yil 9-noyabrda ✔ 24. 1989-yilda Polshada birinchi nokommunistik hukumat boshlig'i bo'lgan siyosatchi kim? A) Tadeush Mazovetskiy B) Vladislav Gomulka C) Voytsex Yaruzelskiy D) Lex Valensa To'g'ri javob: A) Tadeush Mazovetskiy ✔ 25. 1989-yilda Avstriya bilan chegaradagi to'siqlarni olib tashlab, «temir parda»da birinchi tirqish ochgan davlat qaysi? A) Chexoslovakiya B) Polsha C) Vengriya D) GDR To'g'ri javob: C) Vengriya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 367 Tarix • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ma'naviy-madaniy hayot va milliy qadriyatlarning tiklanishi 1. 1997-yildan Samarqandda o'tkazib kelinayotgan xalqaro musiqa festivali qanday nomlanadi? A) «Boysun bahori» B) «Navro'z sadolari» C) «Sharq taronalari» D) «Ipak yo'li» To'g'ri javob: C) «Sharq taronalari»✔ 2. Toshkentdagi sobiq Lenin maydoni mustaqillikdan keyin qanday nom oldi? A) Xalqlar do'stligi maydoni B) Konstitutsiya maydoni C) Amir Temur xiyoboni D) Mustaqillik maydoni To'g'ri javob: D) Mustaqillik maydoni ✔ 3. Toshkentdagi Amir Temur haykali qaysi yili o'rnatilgan? A) 1991-yilda B) 1993-yilda C) 1996-yilda D) 2007-yilda To'g'ri javob: B) 1993-yilda ✔ 4. Amir Temur tavalludining 660 yilligi munosabati bilan 1996-yilda Toshkentda qaysi muzey ochilgan? A) O'zbekiston tarixi davlat muzeyi B) Temuriylar tarixi davlat muzeyi C) Qatag'on qurbonlari xotirasi muzeyi D) Amaliy san'at muzeyi To'g'ri javob: B) Temuriylar tarixi davlat muzeyi ✔ 5. 1996-yil O'zbekistonda qanday yil deb e'lon qilingan? A) Mirzo Ulug'bek yili B) Alisher Navoiy yili C) Imom al-Buxoriy yili D) Amir Temur yili To'g'ri javob: D) Amir Temur yili ✔ 6. 1999-yilda tavalludining 800 yilligi nishonlangan, mo'g'ul bosqinchilariga qarshi kurashgan sarkarda kim? A) Muhammad Shayboniyxon B) Jaloliddin Manguberdi C) Zahiriddin Muhammad Bobur D) Amir Temur To'g'ri javob: B) Jaloliddin Manguberdi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 368 7. Termiz shahrining 2500 yillik yubileyi qaysi yili nishonlangan? A) 2002-yilda B) 2007-yilda C) 2009-yilda D) 1997-yilda To'g'ri javob: A) 2002-yilda✔ 8. 1993-yilda tavalludining 675 yilligi nishonlanib, Buxoro yaqinidagi majmuasi qayta ta'mirlangan mutasavvuf kim? A) Najmiddin Kubro B) Bahouddin Naqshband C) Xoja Ahmad Yassaviy D) Xoja Abduxoliq G'ijduvoniy To'g'ri javob: B) Bahouddin Naqshband ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yaqin Sharq va Lotin Amerikasi 9. Panama kanali to'liq Panama nazoratiga qachon o'tkazilgan? A) 1914-yil 15-avgustda B) 1977-yil 7-sentyabrda C) 1989-yil 20-dekabrda D) 1999-yil 31-dekabrda To'g'ri javob: D) 1999-yil 31-dekabrda ✔ 10. 2003-yilda AQSh boshchiligidagi koalitsiya qo'shinlari qaysi davlatga kiritilib, Saddam Husayn rejimi ag'darildi? A) Liviyaga B) Suriyaga C) Iroqqa D) Eronga To'g'ri javob: C) Iroqqa ✔ 11. 1956-yilda Suvaysh kanalini milliylashtirgan Misr prezidenti kim? A) Faruk I B) Anvar Sadat C) Jamol Abdul Nosir D) Husni Muborak To'g'ri javob: C) Jamol Abdul Nosir ✔ 12. Misrda SSSR yordamida Nil daryosida qurilgan yirik inshoot qaysi? A) Suvaysh kanali B) Kariba to'g'oni C) Asuan to'g'oni D) Atatyurk to'g'oni To'g'ri javob: C) Asuan to'g'oni ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 369 13. 1991-yilda Iroq qo'shinlarini Quvaytdan chiqarish uchun o'tkazilgan xalqaro harbiy operatsiya qanday nomlangan? A) «Bagration» B) «Overlord» C) «Barbarossa» D) «Sahrodagi bo'ron» To'g'ri javob: D) «Sahrodagi bo'ron»✔ 14. 1979-yilgi Eron islom inqilobiga kim rahbarlik qilgan? A) Oyatulloh Humayniy B) Muhammad Rizo Pahlaviy C) Saddam Husayn D) Hofiz Asad To'g'ri javob: A) Oyatulloh Humayniy ✔ 15. 1973-yilgi arab–isroil urushidan so'ng arab neft eksport qiluvchi mamlakatlari qanday chora ko'rdi? A) G'arb davlatlariga neft yetkazib berishni cheklab, «neft inqirozi»ni keltirib chiqardi B) Isroilga neft sotishni boshladi C) OPEKni tarqatib yubordi D) neft narxini keskin pasaytirdi To'g'ri javob: A) G'arb davlatlariga neft yetkazib berishni cheklab, «neft inqirozi»ni keltirib chiqardi ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Dekolonizatsiya: Osiyo va Afrika mamlakatlari 16. Vyetnamning mustaqillik uchun kurashiga rahbarlik qilgan va 1945-yilda Vyetnam Demokratik Respublikasini e'lon qilgan rahbar kim? A) Xo Shi Min B) Pol Pot C) Sukarno D) Mao Szedun To'g'ri javob: A) Xo Shi Min ✔ 17. Jazoir Fransiyadan qaysi yili mustaqillikka erishgan? A) 1962-yilda B) 1975-yilda C) 1956-yilda D) 1954-yilda To'g'ri javob: A) 1962-yilda ✔ 18. 1994-yilda Janubiy Afrika Respublikasining birinchi qora tanli prezidenti etib saylangan siyosatchi kim? A) Kofi Annan B) Nelson Mandela C) Desmond Tutu D) Kvame Nkrumah To'g'ri javob: B) Nelson Mandela ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 370 19. Xitoyda 1966–1976-yillarda Mao Szedun boshlagan siyosiy kampaniya qanday nomlangan? A) «madaniy inqilob» B) «katta sakrash» C) «qayta qurish» D) «yangi iqtisodiy siyosat» To'g'ri javob: A) «madaniy inqilob»✔ 20. Hindistonda zo'ravonliksiz qarshilik ko'rsatish g'oyasi bilan mustaqillik harakatiga rahbarlik qilgan shaxs kim? A) Muhammad Ali Jinna B) Javoharlal Neru C) Rajiv Gandi D) Mahatma Gandi To'g'ri javob: D) Mahatma Gandi ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Bozor iqtisodiyotiga o'tish 21. Pul qadrsizlanib, narxlarning umumiy darajasi o'sishi qanday ataladi? A) devalvatsiya B) denominatsiya C) deflyatsiya D) inflyatsiya To'g'ri javob: D) inflyatsiya ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqil davlatchilik va siyosiy tizim 22. 2011-yilda Konstitutsiyaga kiritilgan o'zgartishga ko'ra Prezidentning vakolat muddati qancha etib belgilandi? A) 5 yil B) 4 yil C) 7 yil D) 6 yil To'g'ri javob: A) 5 yil ✔ 23. 2008-yilda amalga oshirilgan «Xabeas korpus» islohoti nimani anglatadi? A) sudlarning bekor qilinishini B) prokurorlarning sudyalarni tayinlashini C) qamoqqa olishga sanksiya berish huquqining sudlarga o'tkazilishini D) o'lim jazosining joriy etilishini To'g'ri javob: C) qamoqqa olishga sanksiya berish huquqining sudlarga o'tkazilishini ✔ 24. Viloyatda ijro hokimiyatiga kim rahbarlik qiladi? A) viloyat sudi raisi B) viloyat hokimi C) viloyat prokurori D) Senat raisi To'g'ri javob: B) viloyat hokimi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 371 25. Birinchi chaqiriq Oliy Majlis necha nafar deputatdan iborat bo'lgan? A) 120 nafar B) 250 nafar C) 150 nafar D) 100 nafar To'g'ri javob: B) 250 nafar✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 372 Tarix • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ma'naviy-madaniy hayot va milliy qadriyatlarning tiklanishi 1. Samarqand shahrining 2750 yillik yubileyi qaysi yili nishonlangan? A) 1997-yilda B) 2007-yilda C) 2002-yilda D) 2009-yilda To'g'ri javob: B) 2007-yilda✔ 2. Islom Karimovning 2008-yilda nashr etilgan, ma'naviyat masalalariga bag'ishlangan kitobi qaysi? A) «Yuksak ma'naviyat — yengilmas kuch» B) «O'zbekiston XXI asr bo'sag'asida» C) «Tarixiy xotirasiz kelajak yo'q» D) «O'zbekiston — bozor munosabatlariga o'tishning o'ziga xos yo'li» To'g'ri javob: A) «Yuksak ma'naviyat — yengilmas kuch» ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yaqin Sharq va Lotin Amerikasi 3. 1947-yil 29-noyabrda BMT Bosh Assambleyasi Falastin masalasida qanday qaror qabul qilgan? A) Falastinni Iordaniyaga berish B) Falastinni Misrga qo'shib yuborish C) Falastinni arab va yahudiy davlatlariga bo'lish D) Falastinni Britaniya mustamlakasi sifatida saqlash To'g'ri javob: C) Falastinni arab va yahudiy davlatlariga bo'lish ✔ 4. 1991-yilda Argentina, Braziliya, Paragvay va Urugvay tuzgan iqtisodiy ittifoq qaysi? A) ASEAN B) NAFTA C) MERKOSUR D) OPEK To'g'ri javob: C) MERKOSUR ✔ 5. 1982-yilda Folklend (Malvin) orollari uchun qaysi davlatlar o'rtasida urush bo'lgan? A) Argentina va Buyuk Britaniya B) Braziliya va Portugaliya C) Chili va Argentina D) Meksika va AQSh To'g'ri javob: A) Argentina va Buyuk Britaniya ✔ 6. 1961-yilda AQSh qo'llab-quvvatlagan kubalik muhojirlarning Kubaga muvaffaqiyatsiz desanti qayerda bo'lgan? A) Meksika qo'ltig'ining Florida sohilida B) Panama kanalida C) Kochinos (Cho'chqalar) qo'ltig'ida D) Guantanamo ko'rfazida To'g'ri javob: C) Kochinos (Cho'chqalar) qo'ltig'ida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 373 7. Isroil davlati qachon e'lon qilingan? A) 1947-yil 29-noyabrda B) 1967-yil 5-iyunda C) 1948-yil 14-mayda D) 1956-yil 29-oktyabrda To'g'ri javob: C) 1948-yil 14-mayda✔ 8. 1990-yil avgustida Iroq qaysi davlatni bosib olgan? A) Saudiya Arabistonini B) Suriyani C) Eronni D) Quvaytni To'g'ri javob: D) Quvaytni ✔ 9. 1978-yilda Misr va Isroil o'rtasida AQSh vositachiligida imzolangan kelishuv qanday nomlanadi? A) Kemp-Devid kelishuvi B) Deyton kelishuvi C) Oslo kelishuvi D) Xelsinki akti To'g'ri javob: A) Kemp-Devid kelishuvi ✔ 10. 1970-yilda Chilida prezident etib saylangan, 1973-yilgi harbiy to'ntarishda halok bo'lgan rahbar kim? A) Xuan Peron B) Augusto Pinochet C) Fidel Kastro D) Salvador Alende To'g'ri javob: D) Salvador Alende ✔ 11. 1973-yilda Chilida harbiy to'ntarish natijasida hokimiyatga kelgan general kim? A) Salvador Alende B) Fulxensio Batista C) Anastasio Somosa D) Augusto Pinochet To'g'ri javob: D) Augusto Pinochet ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Dekolonizatsiya: Osiyo va Afrika mamlakatlari 12. 1957-yilda mustamlakachilikdan ozod bo'lgan, Tropik Afrikadagi birinchi davlatlardan biri Gana rahbari kim edi? A) Kvame Nkrumah B) Patris Lumumba C) Nelson Mandela D) Jomo Keniyatta To'g'ri javob: A) Kvame Nkrumah ✔ 13. 1978-yildan boshlab Xitoyda iqtisodiy islohotlar siyosatini boshlagan rahbar kim? A) Si Szinpin B) Mao Szedun C) Chjou Enlay D) Den Syaoping To'g'ri javob: D) Den Syaoping ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 374 14. 1999-yilda Portugaliya tomonidan Xitoyga qaytarilgan hudud qaysi? A) Gonkong B) Aomin (Makao) C) Singapur D) Tayvan To'g'ri javob: B) Aomin (Makao)✔ 15. 1960-yilda Belgiyadan mustaqil bo'lgan Kongoning birinchi bosh vaziri kim? A) Patris Lumumba B) Ahmad Ben Bella C) Kvame Nkrumah D) Jamol Abdul Nosir To'g'ri javob: A) Patris Lumumba ✔ 16. Qo'shilmaslik harakatining birinchi konferensiyasi 1961-yilda qaysi shaharda o'tkazilgan? A) Belgradda B) Jakartada C) Havanada D) Bandungda To'g'ri javob: A) Belgradda ✔ 17. 1954-yilgi Jeneva kelishuviga ko'ra Vyetnam qaysi parallel bo'yicha vaqtincha ikki qismga bo'lingan? A) 17-parallel B) 20-parallel C) 10-parallel D) 38-parallel To'g'ri javob: A) 17-parallel ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Bozor iqtisodiyotiga o'tish 18. Milliy valyutaga o'tishning birinchi bosqichida, 1993-yil 15-noyabrda qanday pul birligi muomalaga chiqarilgan? A) yangi sovet rubli B) so'm-kupon C) rubl-kupon D) tanga-so'm To'g'ri javob: B) so'm-kupon ✔ 19. Mustaqillik yillarida Buxoro viloyatining Qorovulbozor tumanida qurilgan yirik korxona qaysi? A) Buxoro neftni qayta ishlash zavodi B) Navoiy kon-metallurgiya kombinati C) Sho'rtan gaz-kimyo majmuasi D) Asaka avtomobil zavodi To'g'ri javob: A) Buxoro neftni qayta ishlash zavodi ✔ 20. Bugungi kunda O'zbekiston qishloq xo'jaligida asosiy tovar ishlab chiqaruvchi bo'g'in qaysi? A) kolxozlar B) fermer xo'jaliklari C) mashina-traktor stansiyalari D) sovxozlar To'g'ri javob: B) fermer xo'jaliklari ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 375 21. Asakadagi avtomobil zavodi qaysi mamlakat kompaniyasi bilan hamkorlikda qurilgan? A) AQSh B) Germaniya C) Janubiy Koreya D) Yaponiya To'g'ri javob: C) Janubiy Koreya✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqil davlatchilik va siyosiy tizim 22. Ikki palatali Oliy Majlis o'z faoliyatini qaysi yili boshlagan? A) 1995-yilda B) 2002-yilda C) 2005-yilda D) 2010-yilda To'g'ri javob: C) 2005-yilda ✔ 23. 2005–2023-yillarda Oliy Majlis Senati necha nafar a'zodan iborat bo'lgan? A) 65 nafar B) 100 nafar C) 150 nafar D) 250 nafar To'g'ri javob: B) 100 nafar ✔ 24. Qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshiradigan organ qaysi? A) Konstitutsiyaviy sud B) Hisob palatasi C) Markaziy saylov komissiyasi D) Oliy sud To'g'ri javob: A) Konstitutsiyaviy sud ✔ 25. Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati — O'zbekiston Liberal-demokratik partiyasi qaysi yili tuzilgan? A) 1991-yilda B) 1995-yilda C) 2008-yilda D) 2003-yilda To'g'ri javob: D) 2003-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 376 Tarix • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ma'naviy-madaniy hayot va milliy qadriyatlarning tiklanishi 1. Mirzo Ulug'bek tavalludining 600 yilligi qaysi yili nishonlangan? A) 1998-yilda B) 1994-yilda C) 1991-yilda D) 2004-yilda To'g'ri javob: B) 1994-yilda✔ 2. 1997-yilda qaysi ikki shaharning 2500 yillik yubileyi nishonlangan? A) Buxoro va Xiva B) Shahrisabz va Marg'ilon C) Samarqand va Toshkent D) Termiz va Qarshi To'g'ri javob: A) Buxoro va Xiva ✔ 3. Mahalla institutini qo'llab-quvvatlash maqsadida 1992-yilda tuzilgan jamg'arma qaysi? A) «Ekosan» jamg'armasi B) «Nuroniy» jamg'armasi C) «Sog'lom avlod uchun» jamg'armasi D) «Mahalla» xayriya jamg'armasi To'g'ri javob: D) «Mahalla» xayriya jamg'armasi ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yaqin Sharq va Lotin Amerikasi 4. 1993-yilda Isroil va Falastin ozodlik tashkiloti o'rtasida imzolangan kelishuvlar qanday nomlanadi? A) Kemp-Devid kelishuvlari B) Oslo kelishuvlari C) Potsdam kelishuvlari D) Bretton-Vuds kelishuvlari To'g'ri javob: B) Oslo kelishuvlari ✔ 5. 1952-yilda Misrda monarxiyani ag'darib tashlagan harakat qanday nomlanadi? A) «Musulmon birodarlar» B) Falastin ozodlik tashkiloti C) «Baas» partiyasi D) «Erkin ofitserlar» tashkiloti To'g'ri javob: D) «Erkin ofitserlar» tashkiloti ✔ 6. 1967-yildagi arab–isroil urushi qanday nom bilan mashhur? A) «Olti kunlik urush» B) «Qiyomat kuni urushi» C) «Fors ko'rfazi urushi» D) «Suvaysh urushi» To'g'ri javob: A) «Olti kunlik urush» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 377 7. Kuba inqilobining faol ishtirokchisi bo'lgan, asli argentinalik inqilobchi kim? A) Daniel Ortega B) Pancho Vilya C) Ernesto Che Gevara D) Simon Bolivar To'g'ri javob: C) Ernesto Che Gevara✔ 8. Eron–Iroq urushi qaysi yillarda bo'lgan? A) 1973–1979-yillarda B) 2003–2011-yillarda C) 1990–1991-yillarda D) 1980–1988-yillarda To'g'ri javob: D) 1980–1988-yillarda ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Dekolonizatsiya: Osiyo va Afrika mamlakatlari 9. Hindiston mustaqilligi qachon e'lon qilingan? A) 1950-yil 26-yanvarda B) 1948-yil 30-yanvarda C) 1945-yil 17-avgustda D) 1947-yil 15-avgustda To'g'ri javob: D) 1947-yil 15-avgustda ✔ 10. Ikkinchi jahon urushidan keyin Yaponiyaning qisqa muddatda jadal iqtisodiy rivojlanishi qanday nom olgan? A) «yashil inqilob» B) «yapon iqtisodiy mo''jizasi» C) «Meydzi islohotlari» D) «yangi kurs» To'g'ri javob: B) «yapon iqtisodiy mo''jizasi» ✔ 11. Hindistonning birinchi ayol bosh vaziri kim bo'lgan? A) Sirimavo Bandaranaike B) Benazir Bxutto C) Sonia Gandi D) Indira Gandi To'g'ri javob: D) Indira Gandi ✔ 12. Angola va Mozambik qaysi davlatning mustamlakasi bo'lib, 1975-yilda mustaqillikka erishgan? A) Ispaniya B) Portugaliya C) Belgiya D) Fransiya To'g'ri javob: B) Portugaliya ✔ 13. 1947-yilda Britaniya Hindistoni qaysi ikki davlatga bo'lindi? A) Hindiston va Pokiston B) Hindiston va Shri-Lanka C) Pokiston va Afg'oniston D) Hindiston va Bangladesh To'g'ri javob: A) Hindiston va Pokiston ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 378 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Bozor iqtisodiyotiga o'tish 14. Asaka zavodi dastlab ishlab chiqargan avtomobil modellaridan biri qaysi? A) «Volga» B) «Neksiya» C) «Jiguli» D) «Moskvich» To'g'ri javob: B) «Neksiya»✔ 15. O'zbekiston bozor iqtisodiyotiga o'tishda qaysi yo'lni tanladi? A) bosqichma-bosqich, evolyutsion yo'lni B) rejali iqtisodiyotni saqlash yo'lini C) «shok terapiyasi» yo'lini D) to'liq davlatlashtirish yo'lini To'g'ri javob: A) bosqichma-bosqich, evolyutsion yo'lni ✔ 16. Xususiylashtirishning birinchi bosqichida asosan nima xususiylashtirildi? A) temir yo'llar va aeroportlar B) Markaziy bank C) uy-joy fondi, savdo va maishiy xizmat ob'ektlari D) yirik neft-gaz konlari To'g'ri javob: C) uy-joy fondi, savdo va maishiy xizmat ob'ektlari ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqil davlatchilik va siyosiy tizim 17. Ikki palatali Oliy Majlis qaysi palatalardan iborat? A) Oliy Kengash va Vazirlar Mahkamasi B) Konstitutsiyaviy sud va Senat C) Qonunchilik palatasi va Senat D) Xalq deputatlari kengashi va Qonunchilik palatasi To'g'ri javob: C) Qonunchilik palatasi va Senat ✔ 18. 2004-yilda saylangan birinchi Qonunchilik palatasi necha nafar deputatdan iborat edi? A) 150 nafar B) 120 nafar C) 250 nafar D) 100 nafar To'g'ri javob: B) 120 nafar ✔ 19. Quyidagilardan qaysi biri fuqarolik jamiyati institutiga kiradi? A) Vazirlar Mahkamasi B) nodavlat notijorat tashkilotlari C) Bosh prokuratura D) Oliy sud To'g'ri javob: B) nodavlat notijorat tashkilotlari ✔ 20. Konstitutsiyaga ko'ra mahalla qanday organ hisoblanadi? A) sud hokimiyati organi B) fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi C) davlat hokimiyatining ijro organi D) siyosiy partiya To'g'ri javob: B) fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 379 21. 2002-yilgi referendum natijasida Prezidentning vakolat muddati necha yil etib belgilandi? A) 4 yil B) 5 yil C) 7 yil D) 10 yil To'g'ri javob: C) 7 yil✔ 22. 1995-yil 26-martdagi referendumda qanday masala hal qilingan? A) davlat mustaqilligini ma'qullash B) ikki palatali parlamentga o'tish C) yangi Konstitutsiyani qabul qilish D) Prezident vakolatlarini 2000-yilgacha uzaytirish To'g'ri javob: D) Prezident vakolatlarini 2000-yilgacha uzaytirish ✔ 23. O'zbekistonda Inson huquqlari bo'yicha vakil (ombudsman) qaysi organ huzurida faoliyat yuritadi? A) Oliy Majlis B) Oliy sud C) Bosh prokuratura D) Ichki ishlar vazirligi To'g'ri javob: A) Oliy Majlis ✔ 24. Qoraqalpog'iston Respublikasining poytaxti qaysi shahar? A) Mo'ynoq B) Nukus C) Xiva D) Urganch To'g'ri javob: B) Nukus ✔ 25. O'zbekistonning birinchi Prezidenti Islom Karimov qachon vafot etgan? A) 2015-yil 29-martda B) 2016-yil 2-sentyabrda C) 2016-yil 4-dekabrda D) 2017-yil 7-fevralda To'g'ri javob: B) 2016-yil 2-sentyabrda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 380 Tarix • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ma'naviy-madaniy hayot va milliy qadriyatlarning tiklanishi 1. 1997-yilda qabul qilingan, akademik litseylar va kasb-hunar kollejlari tizimini yaratishni ko'zda tutgan hujjat qaysi? A) Mustaqillik deklaratsiyasi B) Taraqqiyot strategiyasi C) Harakatlar strategiyasi D) Kadrlar tayyorlash milliy dasturi To'g'ri javob: D) Kadrlar tayyorlash milliy dasturi✔ 2. 1998-yilda tavalludining 1200 yilligi nishonlangan buyuk astronom va matematik kim? A) Mirzo Ulug'bek B) Abu Rayhon Beruniy C) Abu Ali ibn Sino D) Ahmad al-Farg'oniy To'g'ri javob: D) Ahmad al-Farg'oniy ✔ 3. 2006-yilda 2700 yillik yubileyi nishonlangan Qashqadaryo viloyatining markazi qaysi shahar? A) Shahrisabz B) Kitob C) Qarshi D) G'uzor To'g'ri javob: C) Qarshi ✔ 4. Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi qaysi viloyatda joylashgan? A) Toshkent viloyatida B) Surxondaryo viloyatida C) Buxoro viloyatida D) Samarqand viloyatida To'g'ri javob: D) Samarqand viloyatida ✔ 5. Lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosini joriy etish to'g'risidagi qonun qachon qabul qilingan? A) 1991-yil 18-noyabrda B) 1995-yil 6-mayda C) 1989-yil 21-oktyabrda D) 1993-yil 2-sentyabrda To'g'ri javob: D) 1993-yil 2-sentyabrda ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yaqin Sharq va Lotin Amerikasi 6. 1959-yilda Kubada F. Batista rejimini ag'darib tashlagan inqilob rahbari kim? A) Salvador Alende B) Xuan Peron C) Augusto Pinochet D) Fidel Kastro To'g'ri javob: D) Fidel Kastro ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 381 7. 1979-yilda Nikaraguada A. Somosa diktaturasini ag'dargan kuch qaysi? A) «Yorqin yo'l» tashkiloti B) «Erkin ofitserlar» harakati C) «26-iyul harakati» D) Sandinistlar milliy ozodlik fronti To'g'ri javob: D) Sandinistlar milliy ozodlik fronti✔ 8. 1960-yilda Braziliya poytaxti qaysi shaharga ko'chirilgan? A) Braziliaga B) Rio-de-Janeyroga C) San-Paulu D) Salvadorga To'g'ri javob: A) Braziliaga ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Dekolonizatsiya: Osiyo va Afrika mamlakatlari 9. 1971-yilda Pokistondan ajralib chiqib, mustaqil davlatga aylangan mamlakat qaysi? A) Bangladesh B) Myanma C) Butan D) Nepal To'g'ri javob: A) Bangladesh ✔ 10. Afrika Birligi Tashkiloti o'rniga 2002-yilda qanday tashkilot tuzilgan? A) Afrika taraqqiyot banki B) Arab davlatlari ligasi C) Qo'shilmaslik harakati D) Afrika Ittifoqi To'g'ri javob: D) Afrika Ittifoqi ✔ 11. Mustaqil Hindistonning birinchi bosh vaziri kim bo'lgan? A) Javoharlal Neru B) Indira Gandi C) Lal Bahodir Shastri D) Mahatma Gandi To'g'ri javob: A) Javoharlal Neru ✔ 12. Gonkong (Syangan) qaysi yili Buyuk Britaniya tomonidan Xitoyga qaytarilgan? A) 1984-yilda B) 1999-yilda C) 1997-yilda D) 1949-yilda To'g'ri javob: C) 1997-yilda ✔ 13. 1960-yil tarixga qanday nom bilan kirgan? A) «Osiyo yili» B) «Tinchlik yili» C) «Inson huquqlari yili» D) «Afrika yili» To'g'ri javob: D) «Afrika yili» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 382 14. 1967-yilda Bangkokda tuzilgan Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari uyushmasi qanday nomlanadi? A) SEATO B) APEK C) ASEAN D) OPEK To'g'ri javob: C) ASEAN✔ 15. Indoneziya mustaqilligini 1945-yilda e'lon qilgan va uning birinchi prezidenti bo'lgan rahbar kim? A) Norodom Sianuk B) Xo Shi Min C) Suxarto D) Sukarno To'g'ri javob: D) Sukarno ✔ 16. 1954-yilda Dyenbyenfu yaqinidagi mag'lubiyatdan so'ng Hindixitoydan chiqib ketishga majbur bo'lgan davlat qaysi? A) Buyuk Britaniya B) AQSh C) Niderlandiya D) Fransiya To'g'ri javob: D) Fransiya ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Bozor iqtisodiyotiga o'tish 17. O'zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o'tish modelidagi tamoyillardan biri qaysi? A) narxlarni bir kunda to'liq erkinlashtirish B) davlat mulkini tekin tarqatish C) iqtisodiyotning siyosatdan ustunligi D) siyosatning iqtisodiyotdan ustunligi To'g'ri javob: C) iqtisodiyotning siyosatdan ustunligi ✔ 18. Mustaqillik yillarida neft qazib olish va qayta ishlash hajmini oshirish natijasida respublika nimaga erishdi? A) paxta yakkahokimligiga B) neft mustaqilligiga C) oltin mustaqilligiga D) neftni to'liq import qilishga To'g'ri javob: B) neft mustaqilligiga ✔ 19. O'zbekistonning birinchi tezyurar poyezdi «Afrosiyob» qaysi yo'nalishda qatnay boshlagan? A) Toshkent–Nukus B) Samarqand–Termiz C) Toshkent–Samarqand D) Toshkent–Andijon To'g'ri javob: C) Toshkent–Samarqand ✔ 20. O'zbekistonda milliy valyutani muomalaga chiqarish huquqi qaysi muassasaga tegishli? A) Tijorat banklari B) Markaziy bank C) Moliya vazirligi D) Soliq qo'mitasi To'g'ri javob: B) Markaziy bank ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 383 21. Qamchiq dovonidagi tunnel orqali Farg'ona vodiysini respublikaning boshqa hududlari bilan bevosita bog'lagan temir yo'l qaysi? A) Angren–Pop B) Toshkent–Samarqand C) Buxoro–Misken D) Navoiy–Uchquduq To'g'ri javob: A) Angren–Pop✔ 22. Asaka avtomobil zavodi qaysi yili ishga tushirilgan? A) 2008-yilda B) 1991-yilda C) 1996-yilda D) 2001-yilda To'g'ri javob: C) 1996-yilda ✔ 23. Fond birjasida asosan nima savdo qilinadi? A) qimmatli qog'ozlar (aksiyalar, obligatsiyalar) B) oziq-ovqat mahsulotlari C) yer uchastkalari D) qishloq xo'jaligi texnikasi To'g'ri javob: A) qimmatli qog'ozlar (aksiyalar, obligatsiyalar) ✔ 24. O'zbekistondagi birinchi erkin industrial-iqtisodiy zona qaysi? A) «Urgut» EIIZ B) «Navoiy» EIIZ C) «Angren» EIIZ D) «Jizzax» EIIZ To'g'ri javob: B) «Navoiy» EIIZ ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqil davlatchilik va siyosiy tizim 25. O'zbekiston Respublikasining ma'muriy-hududiy tuzilishi qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Qoraqalpog'iston Respublikasi, 10 viloyat va 2 shahar B) Qoraqalpog'iston Respublikasi va 14 viloyat C) 13 viloyat va Toshkent shahri D) Qoraqalpog'iston Respublikasi, 12 viloyat va Toshkent shahri To'g'ri javob: D) Qoraqalpog'iston Respublikasi, 12 viloyat va Toshkent shahri ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 384 Tarix • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Ma'naviy-madaniy hayot va milliy qadriyatlarning tiklanishi 1. «Alpomish» dostoni yaratilganligining 1000 yilligi qaysi yili nishonlangan? A) 2001-yilda B) 1996-yilda C) 1994-yilda D) 1999-yilda To'g'ri javob: D) 1999-yilda✔ 2. 2009-yilda qaysi shaharning 2200 yillik yubileyi nishonlangan? A) Samarqand B) Buxoro C) Xiva D) Toshkent To'g'ri javob: D) Toshkent ✔ 3. 1998-yilda tavalludining 1225 yilligi keng nishonlangan muhaddis olim kim? A) Abu Mansur al-Moturidiy B) Imom al-Buxoriy C) Bahouddin Naqshband D) Imom at-Termiziy To'g'ri javob: B) Imom al-Buxoriy ✔ 4. O'zbekistonda har yili 31-avgust qanday kun sifatida nishonlanadi? A) Qatag'on qurbonlarini yod etish kuni B) Mustaqillik kuni C) Konstitutsiya kuni D) O'qituvchi va murabbiylar kuni To'g'ri javob: A) Qatag'on qurbonlarini yod etish kuni ✔ 5. Amir Temur tug'ilgan va 2002-yilda 2700 yillik yubileyi nishonlangan shahar qaysi? A) Shahrisabz B) Termiz C) Kattaqo'rg'on D) Qarshi To'g'ri javob: A) Shahrisabz ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yaqin Sharq va Lotin Amerikasi 6. 2010–2011-yillarda arab mamlakatlarida boshlangan norozilik to'lqini qanday nom olgan? A) «Arab bahori» B) «Praga bahori» C) «Baxmal inqilob» D) «Atirgullar inqilobi» To'g'ri javob: A) «Arab bahori» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 385 7. Isroilning birinchi bosh vaziri kim bo'lgan? A) Isxak Rabin B) Golda Meir C) Menaxem Begin D) David Ben-Gurion To'g'ri javob: D) David Ben-Gurion✔ 8. Neft eksport qiluvchi mamlakatlar tashkiloti (OPEK) qaysi yili tuzilgan? A) 1979-yilda B) 1960-yilda C) 1973-yilda D) 1945-yilda To'g'ri javob: B) 1960-yilda ✔ 9. Falastin ozodlik tashkilotiga uzoq yillar rahbarlik qilgan siyosatchi kim? A) Anvar Sadat B) Isxak Rabin C) Yosir Arafat D) Jamol Abdul Nosir To'g'ri javob: C) Yosir Arafat ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Dekolonizatsiya: Osiyo va Afrika mamlakatlari 10. 1963-yilda Addis-Abebada tuzilgan Afrika davlatlari tashkiloti qaysi? A) Afrika Birligi Tashkiloti B) Islom hamkorlik tashkiloti C) Arab davlatlari ligasi D) Afrika Ittifoqi To'g'ri javob: A) Afrika Birligi Tashkiloti ✔ 11. «Dekolonizatsiya» deganda nima tushuniladi? A) yangi mustamlakalarning bosib olinishi B) davlatlarning harbiy blokka birlashishi C) sanoatning davlat tasarrufiga o'tishi D) mustamlakalarning ozod bo'lib, mustaqil davlatlarga aylanishi To'g'ri javob: D) mustamlakalarning ozod bo'lib, mustaqil davlatlarga aylanishi ✔ 12. Janubiy Afrika Respublikasida amalda bo'lgan irqiy kamsitish siyosati qanday atalgan? A) kollektivlashtirish B) izolyatsionizm C) aparteid D) genotsid To'g'ri javob: C) aparteid ✔ 13. 1955-yilda Osiyo va Afrika mamlakatlarining konferensiyasi qaysi shaharda bo'lib o'tgan? A) Bandungda B) Belgradda C) Qohirada D) Dehlida To'g'ri javob: A) Bandungda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 386 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Bozor iqtisodiyotiga o'tish 14. Quyidagilardan qaysi biri O'zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o'tish tamoyillariga kirmaydi? A) kuchli ijtimoiy siyosat B) qonun ustuvorligi C) «shok terapiyasi» D) bosqichma-bosqichlik To'g'ri javob: C) «shok terapiyasi»✔ 15. O'zbekistonning milliy valyutasi — so'm qachon muomalaga kiritilgan? A) 1992-yil 8-dekabrda B) 1991-yil 1-sentyabrda C) 1994-yil 1-iyulda D) 1993-yil 2-sentyabrda To'g'ri javob: C) 1994-yil 1-iyulda ✔ 16. Bozor iqtisodiyotiga o'tish davrida kim «bosh islohotchi» deb belgilangan? A) xalqaro moliya institutlari B) davlat C) xorijiy investorlar D) jamoat tashkilotlari To'g'ri javob: B) davlat ✔ 17. Bozor iqtisodiyotida o'rta sinfni shakllantirishda qaysi soha muhim rol o'ynaydi? A) harbiy-sanoat majmuasi B) rejali xo'jalik C) davlat monopoliyalari D) kichik biznes va xususiy tadbirkorlik To'g'ri javob: D) kichik biznes va xususiy tadbirkorlik ✔ 18. Sho'rtan gaz-kimyo majmuasi qaysi viloyatda joylashgan? A) Navoiy viloyatida B) Qashqadaryo viloyatida C) Xorazm viloyatida D) Buxoro viloyatida To'g'ri javob: B) Qashqadaryo viloyatida ✔ 19. Xususiylashtirish deganda nima tushuniladi? A) korxonalarni xorijga ko'chirish B) davlat mulkini fuqarolar va xususiy tashkilotlar mulkiga o'tkazish C) xususiy mulkni davlat mulkiga aylantirish D) yerni davlatga topshirish To'g'ri javob: B) davlat mulkini fuqarolar va xususiy tashkilotlar mulkiga o'tkazish ✔ 20. Mustaqillik yillarida qishloq xo'jaligida qanday muhim o'zgarish amalga oshirildi? A) paxta maydonlarining bir qismiga g'alla ekilib, g'alla mustaqilligiga erishildi B) yerlar sanoat korxonalariga berildi C) g'alla ekish to'liq to'xtatildi D) qishloq xo'jaligi faqat chorvachilikka ixtisoslashdi To'g'ri javob: A) paxta maydonlarining bir qismiga g'alla ekilib, g'alla mustaqilligiga erishildi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 387 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Mustaqil davlatchilik va siyosiy tizim 21. O'zbekistonda o'lim jazosi qachondan bekor qilingan? A) 2001-yil 1-sentyabrdan B) 2017-yil 7-fevraldan C) 2008-yil 1-yanvardan D) 1992-yil 8-dekabrdan To'g'ri javob: C) 2008-yil 1-yanvardan✔ 22. 2008–2019-yillarda Qonunchilik palatasidagi 15 o'rin qaysi tuzilmaga ajratilgan? A) Xotin-qizlar qo'mitasiga B) O'zbekiston ekologik harakatiga C) Kasaba uyushmalari federatsiyasiga D) «Kamolot» yoshlar harakatiga To'g'ri javob: B) O'zbekiston ekologik harakatiga ✔ 23. Mustaqil O'zbekistonda Oliy Majlisga birinchi saylovlar qachon bo'lib o'tgan? A) 1994-yil 25-dekabrda B) 1991-yil 29-dekabrda C) 2004-yil 26-dekabrda D) 1992-yil 8-dekabrda To'g'ri javob: A) 1994-yil 25-dekabrda ✔ 24. 2002-yil 27-yanvardagi referendumda qanday qaror qabul qilingan? A) milliy valyutani joriy etish B) mustaqillikni ma'qullash C) lotin yozuviga o'tish D) ikki palatali parlamentga o'tish To'g'ri javob: D) ikki palatali parlamentga o'tish ✔ 25. Konstitutsiyaga ko'ra davlat hokimiyatining birdan bir manbai kim? A) Oliy Majlis B) Prezident C) Vazirlar Mahkamasi D) O'zbekiston xalqi To'g'ri javob: D) O'zbekiston xalqi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 388 Tarix • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yevropa integratsiyasi va G'arbiy Yevropa 1. 1970-yillarda GFR kansleri Villi Brandt olib borgan Sharqiy Yevropa davlatlari bilan munosabatlarni yaxshilash siyosati qanday nomlangan? A) «Sharqiy siyosat» B) «Yangi kurs» C) «Ijtimoiy bozor xo'jaligi» D) «Temir parda» To'g'ri javob: A) «Sharqiy siyosat»✔ 2. Maastrixt shartnomasi qachon kuchga kirib, Yevropa Ittifoqi rasman tashkil topgan? A) 1993-yil 1-noyabrda B) 1999-yil 1-yanvarda C) 2002-yil 1-yanvarda D) 1992-yil 7-fevralda To'g'ri javob: A) 1993-yil 1-noyabrda ✔ 3. Yevropa Markaziy banki qaysi shaharda joylashgan? A) London B) Lyuksemburg C) Bryussel D) Frankfurt-Mayn To'g'ri javob: D) Frankfurt-Mayn ✔ 4. Urushdan keyingi GFRdagi «iqtisodiy mo''jiza» qaysi siyosatchi nomi bilan bog'liq? A) Lyudvig Erxard B) Erix Xoneker C) Gerxard Shryoder D) Villi Brandt To'g'ri javob: A) Lyudvig Erxard ✔ 5. Yevropa ko'mir va po'lat birlashmasi qaysi yili tuzilgan? A) 1957-yilda B) 1967-yilda C) 1951-yilda D) 1945-yilda To'g'ri javob: C) 1951-yilda ✔ 6. 1950-yil 9-mayda Yevropada ko'mir va po'lat ishlab chiqarishni birlashtirish rejasini taklif qilgan Fransiya tashqi ishlar vaziri kim? A) Jan Monne B) Fransua Mitteran C) Sharl de Goll D) Rober Shuman To'g'ri javob: D) Rober Shuman ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 389 7. 1949-yilda tuzilgan, inson huquqlari va demokratiyani himoya qiluvchi Yevropa Kengashining qarorgohi qayerda? A) Strasburgda B) Rimda C) Gaagada D) Bryusselda To'g'ri javob: A) Strasburgda✔ 8. 1968-yil mayida qaysi mamlakatda talabalar va ishchilarning ommaviy chiqishlari bo'lgan? A) Ispaniyada B) Fransiyada C) Shvetsiyada D) Gretsiyada To'g'ri javob: B) Fransiyada ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — O'zbekistonning tashqi siyosati 9. O'zbekiston BMT Inson huquqlari bo'yicha kengashi a'zosi sifatida qaysi davrda faoliyat yuritgan? A) 1992–1994-yillarda B) 2005–2007-yillarda C) 2012–2014-yillarda D) 2021–2023-yillarda To'g'ri javob: D) 2021–2023-yillarda ✔ 10. 2021-yilda Yevropa Ittifoqi O'zbekistonga savdo bo'yicha qanday imtiyozli maqomni bergan? A) yevro valyutasidan foydalanish huquqini B) Shengen hududi a'zoligini C) GSP+ maqomini D) NATO a'zoligini To'g'ri javob: C) GSP+ maqomini ✔ 11. 2017-yil noyabrida Samarqandda o'tkazilgan xalqaro konferensiya qanday nomlangan? A) «Orol dengizi: muammo va yechimlar» B) «Markaziy Osiyo: yagona tarix va umumiy kelajak» C) «Yangi Ipak yo'li: xavfsizlik va barqarorlik» D) «Turkiy dunyo: tarix va zamon» To'g'ri javob: B) «Markaziy Osiyo: yagona tarix va umumiy kelajak» ✔ 12. O'zbekiston Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqida qanday maqomga ega? A) kuzatuvchi B) asoschi a'zo C) raislik qiluvchi davlat D) to'laqonli a'zo To'g'ri javob: A) kuzatuvchi ✔ 13. 2025-yilda YuNESKO Bosh konferensiyasining 43-sessiyasi qaysi shaharda bo'lib o'tgan? A) Buxoroda B) Parijda C) Samarqandda D) Toshkentda To'g'ri javob: C) Samarqandda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 390 Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Globallashuv va XXI asr dunyosi 14. Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining qarorgohi qaysi shaharda joylashgan? A) Jenevada B) Vashingtonda C) Nyu-Yorkda D) Parijda To'g'ri javob: A) Jenevada✔ 15. «Katta yigirmalik» (G20) formati qaysi yili tashkil etilgan? A) 1945-yilda B) 2008-yilda C) 1975-yilda D) 1999-yilda To'g'ri javob: D) 1999-yilda ✔ 16. Inson genomini o'qish bo'yicha xalqaro loyiha qaysi yili asosan yakunlangan? A) 2015-yilda B) 1995-yilda C) 2003-yilda D) 1989-yilda To'g'ri javob: C) 2003-yilda ✔ 17. BRIKS guruhiga dastlab kirgan besh davlat qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Belgiya, Rossiya, Italiya, Kanada, Ispaniya B) Braziliya, Rossiya, Hindiston, Xitoy, Janubiy Afrika C) Braziliya, Ruminiya, Hindiston, Kanada, Saudiya Arabistoni D) Braziliya, Rossiya, Indoneziya, Xitoy, Janubiy Koreya To'g'ri javob: B) Braziliya, Rossiya, Hindiston, Xitoy, Janubiy Afrika ✔ 18. 2001-yil 11-sentyabr voqealaridan keyin xalqaro koalitsiya qaysi mamlakatdagi «Tolibon» rejimiga qarshi harbiy operatsiya boshladi? A) Eronda B) Afg'onistonda C) Iroqda D) Pokistonda To'g'ri javob: B) Afg'onistonda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Yangi O'zbekiston: 2017-yildan boshlangan islohotlar 19. 2021-yil 24-oktyabrdagi prezident saylovida kim g'olib chiqdi? A) Nig'matilla Yo'ldoshev B) Abdulla Aripov C) Shavkat Mirziyoyev D) Tanzila Narbayeva To'g'ri javob: C) Shavkat Mirziyoyev ✔ 20. Harakatlar strategiyasi to'g'risidagi Prezident Farmoni qachon imzolangan? A) 2017-yil 7-fevralda B) 2022-yil 28-yanvarda C) 2016-yil 14-dekabrda D) 2018-yil 1-yanvarda To'g'ri javob: A) 2017-yil 7-fevralda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 391 21. Iqtidorli o'quvchilar uchun 2019-yildan tashkil etila boshlagan nufuzli ta'lim muassasalari qaysilar? A) kasb-hunar kollejlari B) harbiy-akademik litseylar C) Prezident maktablari D) akademik litseylar To'g'ri javob: C) Prezident maktablari✔ 22. 2017-yilda tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish uchun qanday lavozim ta'sis etilgan? A) Markaziy bank raisi B) Bola huquqlari bo'yicha vakil C) Bosh prokuror o'rinbosari D) Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo'yicha vakil (biznes-ombudsman) To'g'ri javob: D) Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish ✔ bo'yicha vakil (biznes-ombudsman) 23. 2017-yilda «Kamolot» yoshlar ijtimoiy harakati negizida qanday tashkilot tuzilgan? A) «Nuroniy» jamg'armasi B) Yoshlar ishlari agentligi C) Yoshlar parlamenti D) O'zbekiston yoshlar ittifoqi To'g'ri javob: D) O'zbekiston yoshlar ittifoqi ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 2023-yilgi Konstitutsiya va demokratik islohotlar 24. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra bir shaxs ketma-ket necha muddatdan ortiq Prezident bo'lishi mumkin emas? A) ikki muddatdan B) uch muddatdan C) bir muddatdan D) to'rt muddatdan To'g'ri javob: A) ikki muddatdan ✔ 25. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra shaxs sud qarorisiz qancha muddatdan ortiq ushlab turilishi mumkin emas? A) 72 soatdan B) 24 soatdan C) 48 soatdan D) 10 kundan To'g'ri javob: C) 48 soatdan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 392 Tarix • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yevropa integratsiyasi va G'arbiy Yevropa 1. Yevropa iqtisodiy hamjamiyatiga asos solgan oltita davlatga qaysi davlat kirmagan? A) Lyuksemburg B) Buyuk Britaniya C) Italiya D) Belgiya To'g'ri javob: B) Buyuk Britaniya✔ 2. Fransiyada 1958-yilda Beshinchi respublikani o'rnatgan va uning birinchi prezidenti bo'lgan davlat arbobi kim? A) Fransua Mitteran B) Rober Shuman C) Sharl de Goll D) Jorj Pompidu To'g'ri javob: C) Sharl de Goll ✔ 3. 2013-yilda Yevropa Ittifoqiga a'zo bo'lgan davlat qaysi? A) Albaniya B) Sloveniya C) Xorvatiya D) Serbiya To'g'ri javob: C) Xorvatiya ✔ 4. Buyuk Britaniyada Yevropa Ittifoqidan chiqish (Breksit) bo'yicha referendum qaysi yili o'tkazilgan? A) 2012-yilda B) 2008-yilda C) 2020-yilda D) 2016-yilda To'g'ri javob: D) 2016-yilda ✔ 5. Yevropa Ittifoqining asosiy institutlari joylashgan shahar qaysi? A) Bryussel B) Vena C) Jeneva D) Parij To'g'ri javob: A) Bryussel ✔ 6. Buyuk Britaniyaning birinchi ayol bosh vaziri kim bo'lgan? A) Margaret Tetcher B) Tereza Mey C) Indira Gandi D) Yelizaveta II To'g'ri javob: A) Margaret Tetcher ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 393 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — O'zbekistonning tashqi siyosati 7. 2018-yilda BMT Bosh Assambleyasi O'zbekiston tashabbusi bilan qanday rezolyutsiyani qabul qilgan? A) «Mustamlaka xalqlariga mustaqillik berish» B) «Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi» C) «Ma'rifat va diniy bag'rikenglik» D) «Yadro qurolini tarqatmaslik» To'g'ri javob: C) «Ma'rifat va diniy bag'rikenglik»✔ 8. Markaziy Osiyoda yadro qurolidan xoli zona tashkil etish to'g'risidagi shartnoma 2006-yilda qayerda imzolangan? A) Toshkentda B) Dushanbeda C) Olma-Otada D) Semipalatinskda To'g'ri javob: D) Semipalatinskda ✔ 9. O'zbekiston qurgan Hayraton–Mozori Sharif temir yo'li qaysi davlat hududida joylashgan? A) Tojikistonda B) Eronda C) Afg'onistonda D) Turkmanistonda To'g'ri javob: C) Afg'onistonda ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Globallashuv va XXI asr dunyosi 10. 2008-yilgi jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi qaysi mamlakatda boshlangan? A) AQShda B) Germaniyada C) Yaponiyada D) Xitoyda To'g'ri javob: A) AQShda ✔ 11. 1994-yilda AQSh, Kanada va Meksika o'rtasida kuchga kirgan Shimoliy Amerika erkin savdo kelishuvi qanday nomlanadi? A) APEK B) MERKOSUR C) NAFTA D) ASEAN To'g'ri javob: C) NAFTA ✔ 12. Jahon savdo tashkiloti (JST) qaysi yili tuzilgan? A) 1947-yilda B) 1995-yilda C) 1960-yilda D) 2001-yilda To'g'ri javob: B) 1995-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 394 13. AQShning birinchi afroamerikalik prezidenti kim? A) Barak Obama B) Jorj Bush (kichik) C) Donald Tramp D) Bill Klinton To'g'ri javob: A) Barak Obama✔ 14. 2010-yilda Yaponiyani ortda qoldirib, dunyoning ikkinchi yirik iqtisodiyotiga aylangan davlat qaysi? A) Germaniya B) Hindiston C) Braziliya D) Xitoy To'g'ri javob: D) Xitoy ✔ 15. Iqlim o'zgarishiga qarshi kurash bo'yicha 2015-yilda qabul qilingan xalqaro kelishuv qaysi? A) Rio deklaratsiyasi B) Kioto protokoli C) Lissabon shartnomasi D) Parij kelishuvi To'g'ri javob: D) Parij kelishuvi ✔ 16. BMT ma'lumotlariga ko'ra 2023-yilda aholi soni bo'yicha dunyoda birinchi o'ringa chiqqan davlat qaysi? A) Xitoy B) Hindiston C) AQSh D) Indoneziya To'g'ri javob: B) Hindiston ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Yangi O'zbekiston: 2017-yildan boshlangan islohotlar 17. 2016-yil dekabridan O'zbekiston Respublikasi Bosh vaziri lavozimida faoliyat yuritayotgan shaxs kim? A) O'tkir Sultonov B) Abdulla Aripov C) Shavkat Mirziyoyev D) Nig'matilla Yo'ldoshev To'g'ri javob: B) Abdulla Aripov ✔ 18. Shavkat Mirziyoyev O'zbekiston Respublikasi Prezidenti etib birinchi marta qachon saylangan? A) 2021-yil 24-oktyabrda B) 2016-yil 2-sentyabrda C) 2017-yil 7-fevralda D) 2016-yil 4-dekabrda To'g'ri javob: D) 2016-yil 4-dekabrda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 395 19. Harakatlar strategiyasi nechta ustuvor yo'nalishdan iborat bo'lgan? A) 10 ta B) 7 ta C) 5 ta D) 3 ta To'g'ri javob: C) 5 ta✔ 20. «O'zbekiston — 2030» strategiyasi qaysi yili qabul qilingan? A) 2025-yilda B) 2020-yilda C) 2017-yilda D) 2023-yilda To'g'ri javob: D) 2023-yilda ✔ 21. O'zbekistonda Yoshlar kuni qaysi sanada nishonlanadi? A) 14-yanvarda B) 30-iyunda C) 1-iyunda D) 1-oktyabrda To'g'ri javob: B) 30-iyunda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 2023-yilgi Konstitutsiya va demokratik islohotlar 22. O'zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Konstitutsiyasi bo'yicha referendum qachon o'tkazilgan? A) 2024-yil 27-oktyabrda B) 2022-yil 8-dekabrda C) 2023-yil 9-iyulda D) 2023-yil 30-aprelda To'g'ri javob: D) 2023-yil 30-aprelda ✔ 23. Yangi Konstitutsiya qabul qilingandan keyin navbatdan tashqari prezident saylovi qachon o'tkazilgan? A) 2024-yil 27-oktyabrda B) 2023-yil 30-aprelda C) 2023-yil 9-iyulda D) 2021-yil 24-oktyabrda To'g'ri javob: C) 2023-yil 9-iyulda ✔ 24. 2023-yil 30-aprel referendumida ishtirok etganlarning taxminan necha foizi yangi Konstitutsiyani yoqlab ovoz bergan? A) 90 foizdan ortig'i B) 98 foizi C) 62 foizi D) 76 foizi To'g'ri javob: A) 90 foizdan ortig'i ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 396 25. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya nechta moddadan iborat? A) 175 ta B) 128 ta C) 155 ta D) 100 ta To'g'ri javob: C) 155 ta✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 397 Tarix • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yevropa integratsiyasi va G'arbiy Yevropa 1. Davlatlar o'rtasidagi chegara nazoratini bekor qilish to'g'risidagi kelishuv qanday nomlanadi? A) Maastrixt shartnomasi B) Xelsinki akti C) Rim shartnomasi D) Shengen kelishuvi To'g'ri javob: D) Shengen kelishuvi✔ 2. Yevropa Ittifoqi bayrog'ida nechta oltin rangli yulduz tasvirlangan? A) 27 ta B) 12 ta C) 15 ta D) 6 ta To'g'ri javob: B) 12 ta ✔ 3. 2004-yilda Yevropa Ittifoqiga bir yo'la nechta davlat qabul qilingan? A) 10 ta B) 3 ta C) 12 ta D) 5 ta To'g'ri javob: A) 10 ta ✔ 4. 1973-yilda Yevropa hamjamiyatiga qaysi davlatlar qo'shilgan? A) Ispaniya, Portugaliya, Gretsiya B) Buyuk Britaniya, Irlandiya, Daniya C) Avstriya, Finlyandiya, Shvetsiya D) Polsha, Chexiya, Vengriya To'g'ri javob: B) Buyuk Britaniya, Irlandiya, Daniya ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — O'zbekistonning tashqi siyosati 5. O'zbekiston Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YXHT) a'zoligiga qachon qabul qilingan? A) 1995-yil 26-martda B) 2001-yil 15-iyunda C) 1992-yil 30-yanvarda D) 1991-yil 31-avgustda To'g'ri javob: C) 1992-yil 30-yanvarda ✔ 6. 2012-yilda qabul qilingan Tashqi siyosiy faoliyat konsepsiyasiga ko'ra O'zbekiston qanday tamoyilga amal qiladi? A) qo'shni davlatlar bilan aloqalarni to'xtatish B) bir nechta harbiy blokka a'zo bo'lish C) harbiy-siyosiy bloklarga qo'shilmaslik va hududida xorijiy harbiy bazalar joylashtirmaslik D) faqat bitta davlat bilan ittifoq tuzish To'g'ri javob: C) harbiy-siyosiy bloklarga qo'shilmaslik va hududida xorijiy harbiy bazalar ✔ joylashtirmaslik 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 398 7. 2022-yil sentyabrida ShHT davlat rahbarlari kengashining sammiti qaysi shaharda bo'lib o'tgan? A) Toshkentda B) Buxoroda C) Samarqandda D) Xivada To'g'ri javob: C) Samarqandda✔ 8. O'zbekiston Turkiy kengashga (hozirgi Turkiy davlatlar tashkiloti) to'laqonli a'zo sifatida qaysi yili qo'shilgan? A) 2001-yilda B) 2009-yilda C) 2019-yilda D) 1992-yilda To'g'ri javob: C) 2019-yilda ✔ 9. Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining birinchi maslahat uchrashuvi 2018-yilda qayerda o'tkazilgan? A) Ostonada B) Toshkentda C) Bishkekda D) Ashxobodda To'g'ri javob: A) Ostonada ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Globallashuv va XXI asr dunyosi 10. Butunjahon o'rgimchak to'ri (World Wide Web) g'oyasini CERNda ishlab chiqqan olim kim? A) Mark Sukerberg B) Bill Geyts C) Stiv Jobs D) Tim Berners-Li To'g'ri javob: D) Tim Berners-Li ✔ 11. «Globallashuv» deganda nima tushuniladi? A) faqat harbiy bloklarning kengayishi B) mustamlaka imperiyalarining tiklanishi C) davlatlarning bir-biridan butunlay ajralib yashashi D) dunyo mamlakatlari iqtisodiyoti, siyosati va madaniyatining o'zaro bog'liqligi va yaxlitlashuvi kuchayishi To'g'ri javob: D) dunyo mamlakatlari iqtisodiyoti, siyosati va madaniyatining o'zaro bog'liqligi va ✔ yaxlitlashuvi kuchayishi 12. Jahon savdo tashkiloti qaysi kelishuv tizimining o'rnini egallagan? A) Tariflar va savdo bo'yicha bosh kelishuv (GATT) B) O'zaro iqtisodiy yordam kengashi C) Bretton-Vuds valyuta tizimi D) Marshall rejasi To'g'ri javob: A) Tariflar va savdo bo'yicha bosh kelishuv (GATT) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 399 13. Bir nechta mamlakatda filiallari bo'lgan yirik xalqaro kompaniyalar qanday ataladi? A) kolxozlar B) transmilliy korporatsiyalar C) kooperativ artellar D) davlat unitar korxonalari To'g'ri javob: B) transmilliy korporatsiyalar✔ 14. 2017-yildan buyon BMT Bosh kotibi lavozimini egallab kelayotgan shaxs kim? A) Kofi Annan B) Antoniu Guterrish C) Pan Gi Mun D) Butros Butros-G'ali To'g'ri javob: B) Antoniu Guterrish ✔ 15. Axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi tufayli XXI asrda shakllanayotgan jamiyat qanday ataladi? A) quldorlik jamiyati B) feodal jamiyat C) axborotlashgan jamiyat D) agrar jamiyat To'g'ri javob: C) axborotlashgan jamiyat ✔ 16. Issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish bo'yicha 1997-yilda qabul qilingan xalqaro hujjat qaysi? A) Xelsinki akti B) Kioto protokoli C) Parij kelishuvi D) Montreal protokoli To'g'ri javob: B) Kioto protokoli ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Yangi O'zbekiston: 2017-yildan boshlangan islohotlar 17. 2017–2021-yillarda O'zbekistonni rivojlantirishning beshta ustuvor yo'nalishi bo'yicha qabul qilingan hujjat qanday nomlanadi? A) Taraqqiyot strategiyasi B) Harakatlar strategiyasi C) «O'zbekiston — 2030» strategiyasi D) Kadrlar tayyorlash milliy dasturi To'g'ri javob: B) Harakatlar strategiyasi ✔ 18. 2017-yil sentyabrida iqtisodiyotda qanday muhim islohot amalga oshirildi? A) yirik korxonalar qayta davlat tasarrufiga olindi B) milliy valyuta so'm birinchi marta muomalaga kiritildi C) xorijiy savdo to'liq taqiqlandi D) valyuta siyosati erkinlashtirilib, so'mning erkin konvertatsiyasi joriy etildi To'g'ri javob: D) valyuta siyosati erkinlashtirilib, so'mning erkin konvertatsiyasi joriy etildi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 400 19. 2022–2026-yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi nechta ustuvor yo'nalishni o'z ichiga oladi? A) 5 ta B) 12 ta C) 7 ta D) 4 ta To'g'ri javob: C) 7 ta✔ 20. 2017-yil O'zbekistonda qanday yil deb nomlangan? A) Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili B) Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili C) Inson qadrini ulug'lash va faol mahalla yili D) Insonga e'tibor va sifatli ta'lim yili To'g'ri javob: B) Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 2023-yilgi Konstitutsiya va demokratik islohotlar 21. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Senatning qolgan 9 nafar a'zosi qanday tartibda tayinlanadi? A) Oliy sud tomonidan tayinlanadi B) umumxalq ovozi bilan saylanadi C) Prezident tomonidan tayinlanadi D) Qonunchilik palatasi tomonidan saylanadi To'g'ri javob: C) Prezident tomonidan tayinlanadi ✔ 22. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Prezident necha yil muddatga saylanadi? A) 4 yil B) 7 yil C) 5 yil D) 6 yil To'g'ri javob: B) 7 yil ✔ 23. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra O'zbekistonda o'lim jazosi masalasi qanday hal etilgan? A) o'lim jazosi masalasi sudlar ixtiyoriga berildi B) o'lim jazosi taqiqlanadi C) o'lim jazosi qayta joriy etildi D) o'lim jazosi faqat harbiy vaqtda qo'llaniladi To'g'ri javob: B) o'lim jazosi taqiqlanadi ✔ 24. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Oliy Majlis Senati necha nafar a'zodan iborat? A) 150 nafar B) 65 nafar C) 100 nafar D) 56 nafar To'g'ri javob: B) 65 nafar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 401 25. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 1-moddasiga ko'ra O'zbekiston qanday davlat sifatida belgilangan? A) konfederativ diniy davlat B) suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat C) unitar harbiy davlat D) federativ va monarxiya davlati To'g'ri javob: B) suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 402 Tarix • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yevropa integratsiyasi va G'arbiy Yevropa 1. Ispaniya va Portugaliya Yevropa hamjamiyatiga qaysi yili a'zo bo'lgan? A) 1981-yilda B) 1973-yilda C) 1995-yilda D) 1986-yilda To'g'ri javob: D) 1986-yilda✔ 2. Yevropa Ittifoqini tuzgan shartnoma 1992-yilda qayerda imzolangan? A) Rimda B) Shengenda C) Maastrixtda D) Lissabonda To'g'ri javob: C) Maastrixtda ✔ 3. Buyuk Britaniya Yevropa Ittifoqidan rasman qachon chiqqan? A) 2020-yil 31-yanvarda B) 2021-yil 1-yanvarda C) 2019-yil 29-martda D) 2016-yil 23-iyunda To'g'ri javob: A) 2020-yil 31-yanvarda ✔ 4. Yagona Yevropa valyutasi — yevro naqd pul sifatida qachon muomalaga kiritilgan? A) 2004-yil 1-mayda B) 1993-yil 1-noyabrda C) 1999-yil 1-yanvarda D) 2002-yil 1-yanvarda To'g'ri javob: D) 2002-yil 1-yanvarda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — O'zbekistonning tashqi siyosati 5. O'zbekiston qaysi yili Islom hamkorlik tashkilotiga a'zo bo'lgan? A) 2005-yilda B) 1996-yilda C) 2012-yilda D) 1991-yilda To'g'ri javob: B) 1996-yilda ✔ 6. 1992-yilda O'zbekiston qaysi mintaqaviy iqtisodiy tashkilotga a'zo bo'lgan? A) Yevropa Ittifoqiga B) MERKOSURga C) Iqtisodiy hamkorlik tashkilotiga (EKO) D) NAFTAga To'g'ri javob: C) Iqtisodiy hamkorlik tashkilotiga (EKO) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 403 7. Orolni qutqarish xalqaro jamg'armasi qaysi yili tuzilgan? A) 2001-yilda B) 1993-yilda C) 1988-yilda D) 2018-yilda To'g'ri javob: B) 1993-yilda✔ 8. Shanxay hamkorlik tashkiloti (ShHT) qachon tashkil etilgan? A) 2005-yil 5-iyulda B) 2001-yil 15-iyunda C) 1991-yil 21-dekabrda D) 1996-yil 26-aprelda To'g'ri javob: B) 2001-yil 15-iyunda ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Globallashuv va XXI asr dunyosi 9. Xitoy Jahon savdo tashkilotiga qaysi yili a'zo bo'lgan? A) 2012-yilda B) 2001-yilda C) 1995-yilda D) 2008-yilda To'g'ri javob: B) 2001-yilda ✔ 10. 1992-yilda Rio-de-Janeyroda bo'lib o'tgan BMT konferensiyasi asosan qaysi masalaga bag'ishlangan? A) atrof-muhit va rivojlanish B) Koreya yarim oroli muammosi C) dengiz qaroqchiligi D) yadro qurolsizlanishi To'g'ri javob: A) atrof-muhit va rivojlanish ✔ 11. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti COVID-19 tarqalishini pandemiya deb qachon e'lon qilgan? A) 2019-yil 31-dekabrda B) 2021-yil 11-martda C) 2020-yil 11-martda D) 2020-yil 1-yanvarda To'g'ri javob: C) 2020-yil 11-martda ✔ 12. Globallashuvning salbiy oqibatlariga qarshi chiqadigan ijtimoiy harakat qanday nomlanadi? A) merkantilizm B) pantyurkizm C) feodalizm D) antiglobalizm To'g'ri javob: D) antiglobalizm ✔ 13. 2011-yilda Yaponiyada zilzila va sunami oqibatida qaysi atom elektr stansiyasida yirik avariya sodir bo'lgan? A) Fukusima B) Zaporojye C) Tri-Mayl-Aylend D) Chernobil To'g'ri javob: A) Fukusima ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 404 14. BMT 2015-yilda qabul qilgan Barqaror rivojlanish maqsadlari nechta? A) 8 ta B) 25 ta C) 17 ta D) 10 ta To'g'ri javob: C) 17 ta✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Yangi O'zbekiston: 2017-yildan boshlangan islohotlar 15. Mamlakatda daraxt ekish va yashil hududlarni ko'paytirishga qaratilgan umummilliy loyiha qanday nomlanadi? A) «Toza hudud» B) «Yashil makon» C) «Obod qishloq» D) «Orol — umid» To'g'ri javob: B) «Yashil makon» ✔ 16. 2020-yil O'zbekistonda qanday yil deb e'lon qilingan? A) Yoshlar va biznesni qo'llab-quvvatlash yili B) Ilm, ma'rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili C) Yoshlarni qo'llab-quvvatlash va aholi salomatligini mustahkamlash yili D) Faol tadbirkorlik, innovatsion g'oyalar va texnologiyalarni qo'llab-quvvatlash yili To'g'ri javob: B) Ilm, ma'rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili ✔ 17. Qishloq va mahallalarning infratuzilmasini yaxshilashga qaratilgan 2018-yildan boshlangan dasturlar qaysilar? A) «Ilm ziyo» va «Kitobxon» B) «Yashil makon» va «Toza hudud» C) «Obod qishloq» va «Obod mahalla» D) «Temir daftar» va «Ayollar daftari» To'g'ri javob: C) «Obod qishloq» va «Obod mahalla» ✔ 18. Yangi O'zbekistonda bunyod etilayotgan jamiyatning tarixiy-ma'naviy maqsadi sifatida qanday g'oya ilgari surilgan? A) tashqi dunyodan ajralib yashash B) sovet tizimini tiklash C) paxta yakkahokimligini qayta tiklash D) Uchinchi Renessans poydevorini yaratish To'g'ri javob: D) Uchinchi Renessans poydevorini yaratish ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 2023-yilgi Konstitutsiya va demokratik islohotlar 19. Konstitutsiyaga ko'ra Prezidentlikka nomzod kamida necha yoshda bo'lishi kerak? A) 25 yosh B) 40 yosh C) 35 yosh D) 30 yosh To'g'ri javob: C) 35 yosh ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 405 20. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Senatga Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridan nechtadan a'zo saylanadi? A) 6 nafardan B) 9 nafardan C) 5 nafardan D) 4 nafardan To'g'ri javob: D) 4 nafardan✔ 21. Oliy Majlis Qonunchilik palatasi necha nafar deputatdan iborat? A) 120 nafar B) 150 nafar C) 65 nafar D) 250 nafar To'g'ri javob: B) 150 nafar ✔ 22. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya qachondan kuchga kirgan? A) 2023-yil 8-dekabrdan B) 2023-yil 1-maydan C) 2023-yil 30-apreldan D) 2024-yil 1-yanvardan To'g'ri javob: B) 2023-yil 1-maydan ✔ 23. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra Bosh vazir nomzodi qanday tartibda lavozimga tasdiqlanadi? A) Senat tomonidan mustaqil saylanadi B) Prezident taklifiga binoan Qonunchilik palatasi tomonidan ko'rib chiqilib tasdiqlanadi C) Konstitutsiyaviy sud tomonidan tayinlanadi D) umumxalq saylovida saylanadi To'g'ri javob: B) Prezident taklifiga binoan Qonunchilik palatasi tomonidan ko'rib chiqilib ✔ tasdiqlanadi 24. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada mustahkamlangan «Miranda qoidasi» nimani anglatadi? A) fuqarolarning qurol saqlash huquqini B) shaxsni sudsiz qamoqqa olish mumkinligini C) ushlangan shaxsga uning huquqlari, jumladan sukut saqlash va advokat yordamidan foydalanish huquqi tushuntirilishini D) sudyalarni xalq tomonidan saylanishini To'g'ri javob: C) ushlangan shaxsga uning huquqlari, jumladan sukut saqlash va advokat ✔ yordamidan foydalanish huquqi tushuntirilishini 25. 2023-yilgi Konstitutsiya qabul qilinishining o'ziga xos jihati nimada? A) mamlakat tarixida birinchi marta Konstitutsiya umumxalq referendumi orqali qabul qilindi B) Konstitutsiya xalqaro tashkilot tomonidan tayyorlandi C) Konstitutsiya Prezident farmoni bilan tasdiqlandi D) Konstitutsiya Vazirlar Mahkamasi qarori bilan qabul qilindi To'g'ri javob: A) mamlakat tarixida birinchi marta Konstitutsiya umumxalq referendumi orqali ✔ qabul qilindi 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 406 Tarix • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Yevropa integratsiyasi va G'arbiy Yevropa 1. 1975-yilda F. Franko vafotidan keyin qaysi mamlakatda demokratik tuzumga o'tish boshlandi? A) Ispaniyada B) Portugaliyada C) Gretsiyada D) Italiyada To'g'ri javob: A) Ispaniyada✔ 2. Ruminiya va Bolgariya Yevropa Ittifoqiga qaysi yili qo'shilgan? A) 2013-yilda B) 2007-yilda C) 2004-yilda D) 1995-yilda To'g'ri javob: B) 2007-yilda ✔ 3. 1974-yilda Portugaliyada diktatura rejimini ag'darib tashlagan inqilob qanday nomlanadi? A) «Shonli inqilob» B) «Chinnigullar inqilobi» C) «Baxmal inqilob» D) «Atirgullar inqilobi» To'g'ri javob: B) «Chinnigullar inqilobi» ✔ 4. 1957-yilda imzolanib, Yevropa iqtisodiy hamjamiyatini tuzgan shartnoma qanday nomlanadi? A) Maastrixt shartnomasi B) Rim shartnomasi C) Parij tinchlik shartnomasi D) Lissabon shartnomasi To'g'ri javob: B) Rim shartnomasi ✔ 5. 1999-yilda yevro naqdsiz hisob-kitoblarda joriy etilganda unga nechta davlat o'tgan? A) 6 ta B) 27 ta C) 11 ta D) 15 ta To'g'ri javob: C) 11 ta ✔ 6. 2007-yilda imzolanib, 2009-yilda kuchga kirgan, Yevropa Ittifoqi boshqaruvini isloh qilgan shartnoma qaysi? A) Rim shartnomasi B) Nitstsa shartnomasi C) Amsterdam shartnomasi D) Lissabon shartnomasi To'g'ri javob: D) Lissabon shartnomasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 407 Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — O'zbekistonning tashqi siyosati 7. Mustaqillikning dastlabki yilida O'zbekiston qaysi hamdo'stlikka a'zo bo'lgan? A) Mustaqil Davlatlar Hamdo'stligi (MDH) B) Yevropa Ittifoqi C) Arab davlatlari ligasi D) Britaniya Hamdo'stligi To'g'ri javob: A) Mustaqil Davlatlar Hamdo'stligi (MDH)✔ 8. Shanxay hamkorlik tashkiloti kotibiyati qaysi shaharda joylashgan? A) Pekinda B) Shanxayda C) Moskvada D) Toshkentda To'g'ri javob: A) Pekinda ✔ 9. Kollektiv xavfsizlik to'g'risidagi shartnoma 1992-yil 15-mayda qaysi shaharda imzolangan? A) Minskda B) Moskvada C) Toshkentda D) Olma-Otada To'g'ri javob: C) Toshkentda ✔ 10. 2021-yilda BMT Bosh Assambleyasi qaysi hududni ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar hududi deb e'lon qilish haqida rezolyutsiya qabul qilgan? A) Ustyurt platosini B) Farg'ona vodiysini C) Zarafshon vohasini D) Orolbo'yi mintaqasini To'g'ri javob: D) Orolbo'yi mintaqasini ✔ 11. ShHT Mintaqaviy aksilterror tuzilmasining ijroiya qo'mitasi qaysi shaharda joylashgan? A) Pekinda B) Moskvada C) Toshkentda D) Ostonada To'g'ri javob: C) Toshkentda ✔ 12. 2022-yil noyabrida Turkiy davlatlar tashkilotining sammiti qaysi shaharda o'tkazilgan? A) Ostonada B) Istanbulda C) Bokuda D) Samarqandda To'g'ri javob: D) Samarqandda ✔ Bo'lim (BSB): Jahon tarixi — Globallashuv va XXI asr dunyosi 13. Xalqaro kosmik stansiyaga birinchi doimiy ekipaj qaysi yili yetib borgan? A) 2000-yilda B) 1995-yilda C) 1986-yilda D) 2011-yilda To'g'ri javob: A) 2000-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 408 14. 1996-yilda Shotlandiyada klonlash usulida yaratilgan birinchi sutemizuvchi — «Dolli» qanday hayvon edi? A) it B) sigir C) qo'y D) mushuk To'g'ri javob: C) qo'y✔ 15. 2001-yil 11-sentyabrda qaysi davlatda yirik terrorchilik hujumlari sodir etilgan? A) Fransiyada B) AQShda C) Buyuk Britaniyada D) Ispaniyada To'g'ri javob: B) AQShda ✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — Yangi O'zbekiston: 2017-yildan boshlangan islohotlar 16. Aholiga davlat xizmatlarini «yagona darcha» tamoyili asosida ko'rsatish uchun tuzilgan muassasalar qanday nomlanadi? A) Xalq qabulxonalari B) Mahalla fuqarolar yig'inlari C) Hokimliklar D) Davlat xizmatlari markazlari To'g'ri javob: D) Davlat xizmatlari markazlari ✔ 17. 2023-yil O'zbekistonda qanday yil deb nomlangan? A) Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili B) Insonga e'tibor va sifatli ta'lim yili C) Inson qadrini ulug'lash va faol mahalla yili D) Atrof-muhitni asrash va «yashil» iqtisodiyot yili To'g'ri javob: B) Insonga e'tibor va sifatli ta'lim yili ✔ 18. 2016-yildan joriy etilgan, fuqarolar murojaatlarini to'g'ridan-to'g'ri davlat rahbariga yo'llash imkonini bergan tizim qaysi? A) «Temir daftar» B) Davlat xizmatlari markazi C) Prezidentning virtual qabulxonasi D) «Yagona darcha» markazi To'g'ri javob: C) Prezidentning virtual qabulxonasi ✔ 19. Ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarni ro'yxatga olib, ularga yordam ko'rsatish uchun joriy etilgan tizim qanday nomlanadi? A) «Obod mahalla» B) «Temir daftar» C) «Yashil makon» D) «Bir million dasturchi» To'g'ri javob: B) «Temir daftar» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 409 20. 2017-yildan boshlab umumiy o'rta ta'lim tizimida qanday o'zgarish amalga oshirildi? A) 11 yillik umumiy o'rta ta'lim tiklandi B) maktablarda ta'lim pullik qilindi C) maktablarda baholash bekor qilindi D) 9 yillik ta'limga o'tildi To'g'ri javob: A) 11 yillik umumiy o'rta ta'lim tiklandi✔ Bo'lim (BSB): O'zbekiston tarixi — 2023-yilgi Konstitutsiya va demokratik islohotlar 21. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya nechta bobdan iborat? A) 30 ta B) 27 ta C) 26 ta D) 6 ta To'g'ri javob: B) 27 ta ✔ 22. Konstitutsiyaga ko'ra Qonunchilik palatasi deputatlari necha yil muddatga saylanadi? A) 7 yil B) 5 yil C) 4 yil D) 3 yil To'g'ri javob: B) 5 yil ✔ 23. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga ko'ra oliy qadriyat nima hisoblanadi? A) inson, uning hayoti, erkinligi, sha'ni va qadr-qimmati B) siyosiy partiyalar C) davlat mulki D) davlat manfaatlari To'g'ri javob: A) inson, uning hayoti, erkinligi, sha'ni va qadr-qimmati ✔ 24. 2024-yil 27-oktyabrda Qonunchilik palatasiga saylovlar qanday saylov tizimi asosida o'tkazilgan? A) bilvosita, viloyat kengashlari orqali B) faqat partiya ro'yxatlari bo'yicha tayinlash yo'li bilan C) faqat majoritar tizim asosida D) aralash (majoritar-proporsional) tizim asosida To'g'ri javob: D) aralash (majoritar-proporsional) tizim asosida ✔ 25. Konstitutsiyaviy islohotlarning asosiy g'oyasi qaysi formula bilan ifodalangan? A) «Davlat — jamiyat — inson» B) «Partiya — davlat — xalq» C) «Iqtisod — siyosat — mafkura» D) «Inson — jamiyat — davlat» To'g'ri javob: D) «Inson — jamiyat — davlat» ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 410 Biologiya • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ch. Darvin ta'limoti 1. Darvin o'zgaruvchanlikning qaysi shaklini evolyutsiya uchun ahamiyatli deb bilgan? A) Noaniq (individual) o'zgaruvchanlikni B) Faqat yoshga bog'liq o'zgarishlarni C) Aniq (guruhli) o'zgaruvchanlikni D) Faqat mavsumiy o'zgarishlarni To'g'ri javob: A) Noaniq (individual) o'zgaruvchanlikni✔ 2. Karamning bargli, boshli, gulkaram va kolrabi xillari qanday yo'l bilan yaratilgan? A) Turli yovvoyi turlarni chatishtirish bilan B) Tabiiy tanlanish bilan C) Geografik izolyatsiya bilan D) Bitta yovvoyi turdan sun'iy tanlanish bilan To'g'ri javob: D) Bitta yovvoyi turdan sun'iy tanlanish bilan ✔ 3. Darvin Galapagos orollarida qaysi qushlarning tumshug'i shakli turlicha ekaniga e'tibor bergan? A) Vyuroklar B) Tuyaqushlar C) Pingvinlar D) Albatroslar To'g'ri javob: A) Vyuroklar ✔ 4. Bir ajdoddan kelib chiqqan shakllar belgilarining tanlanish natijasida tafovutlanib borishi Darvin ta'limotida qanday ataladi? A) Katastrofa B) Gradatsiya C) Belgilar divergensiyasi D) Belgilar konvergensiyasi To'g'ri javob: C) Belgilar divergensiyasi ✔ 5. Darvin «Bigl» kemasida taxminan necha yil davom etgan dunyo bo'ylab sayohat qilgan? A) 10 yil B) 1 yil C) 5 yil D) 2 yil To'g'ri javob: C) 5 yil ✔ 6. Darvin ta'limotiga ko'ra evolyutsiyaning harakatlantiruvchi kuchlari qaysilar? A) Global halokatlar va yangidan yaratilish B) Organlarni mashq qildirish va orttirilgan belgilarning irsiylanishi C) Irsiy o'zgaruvchanlik, yashash uchun kurash, tabiiy tanlanish D) Takomillashishga ichki intilish va gradatsiya To'g'ri javob: C) Irsiy o'zgaruvchanlik, yashash uchun kurash, tabiiy tanlanish ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 411 Bo'lim (BSB): Evolyutsion g'oyalarning rivojlanishi 7. Jirafa bo'ynining uzunligini «doimo yuqoridagi barglarga cho'zilish mashqi» bilan tushuntirish qaysi olim qarashlariga xos? A) J. Kyuve B) J. B. Lamark C) K. Linney D) Ch. Darvin To'g'ri javob: B) J. B. Lamark✔ 8. Lamarkning ikkinchi qonuniga ko'ra organizm hayoti davomida orttirgan belgilar ... A) naslga mutlaqo o'tmaydi B) faqat mutatsiya orqali yo'qoladi C) faqat jinsiy tanlanishda saqlanadi D) nasldan naslga beriladi To'g'ri javob: D) nasldan naslga beriladi ✔ 9. Lamark fikricha, tashqi muhit o'simliklar va quyi hayvonlarga qanday ta'sir qiladi? A) Hech qanday ta'sir ko'rsatmaydi B) Faqat asab tizimi orqali, odatlar o'zgarishi bilan ta'sir qiladi C) Bevosita ta'sir qilib, ularda moslashuvchan o'zgarishlar keltirib chiqaradi D) Faqat halokatlar orqali ta'sir qiladi To'g'ri javob: C) Bevosita ta'sir qilib, ularda moslashuvchan o'zgarishlar keltirib chiqaradi ✔ 10. Katastrofalar nazariyasining muallifi kim? A) Charlz Layel B) Jorj Kyuve C) Karl Ber D) Jan Batist Lamark To'g'ri javob: B) Jorj Kyuve ✔ 11. Karl Linney sistemasida asosiy (eng kichik) sistematik birlik sifatida nima olingan? A) Sinf B) Turkum C) Urug' D) Tur To'g'ri javob: D) Tur ✔ 12. Karl Linneyning organizmlar sistemasini bayon etgan asari qaysi? A) «Turlarning paydo bo'lishi» B) «Zoologiya falsafasi» C) «Geologiya asoslari» D) «Tabiat sistemasi» To'g'ri javob: D) «Tabiat sistemasi» ✔ 13. Turlar yaratuvchi tomonidan yaratilgan va o'zgarmas degan qarash qanday nomlanadi? A) Lamarkizm B) Darvinizm C) Transformizm D) Kreatsionizm To'g'ri javob: D) Kreatsionizm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 412 Bo'lim (BSB): Tur va populyatsiya 14. Mikroorganizmlarning sun'iy tanlanish orqali olingan guruhi nima deb ataladi? A) Shtamm B) Populyatsiya C) Nav D) Zot To'g'ri javob: A) Shtamm✔ 15. Populyatsiya deb nimaga aytiladi? A) Bir urug'ga kiruvchi turli turlar yig'indisiga B) Turli turlarga mansub organizmlarning bir hududdagi yig'indisiga C) Bir juft ota-onadan tarqalgan avlodga D) Arealning muayyan qismida uzoq yashaydigan, erkin chatishadigan bir tur individlari guruhiga To'g'ri javob: D) Arealning muayyan qismida uzoq yashaydigan, erkin chatishadigan bir tur ✔ individlari guruhiga 16. Turning muayyan yashash sharoitlari va boshqa organizmlar bilan munosabatlari majmui qaysi mezonni tashkil etadi? A) Geografik B) Genetik C) Ekologik D) Morfologik To'g'ri javob: C) Ekologik ✔ 17. Populyatsiyada dominant gomozigotalar (AA) ulushi 0,49 ga teng. Retsessiv gomozigotalar (aa) ulushi qancha? A) 0,3 B) 0,09 C) 0,51 D) 0,42 To'g'ri javob: B) 0,09 ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning elementar omillari 18. Izolyatsiyaning evolyutsiyadagi ahamiyati nimada? A) Organizmlarni muhitga bevosita moslashtiradi B) Populyatsiyalar o'rtasida erkin chatishishni cheklab, genofondlar farqini mustahkamlaydi C) Yangi mutatsiyalarni keltirib chiqaradi D) Allellar chastotasini tenglashtiradi To'g'ri javob: B) Populyatsiyalar o'rtasida erkin chatishishni cheklab, genofondlar farqini ✔ mustahkamlaydi 19. Evolyutsiyaning elementar materiali nima hisoblanadi? A) Izolyatsiya B) Modifikatsiyalar C) Mutatsiyalar D) Populyatsiya to'lqinlari To'g'ri javob: C) Mutatsiyalar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 413 20. Mutatsiyalar qanday xususiyatga ega? A) To'satdan, yo'nalishsiz paydo bo'ladi va irsiylanadi B) Muhitga mos ravishda yo'naltirilgan bo'ladi C) Hech qachon irsiylanmaydi D) Har doim organizm uchun foydali bo'ladi To'g'ri javob: A) To'satdan, yo'nalishsiz paydo bo'ladi va irsiylanadi✔ Bo'lim (BSB): Tabiiy tanlanish shakllari va moslanishlar 21. Darvin fikricha organizmlarning har qanday moslanishi nimaning natijasi? A) Oldindan belgilangan maqsadga muvofiq rejaning B) Tabiiy tanlanishning C) Takomillashishga ichki intilishning D) Organlarni mashq qildirishning To'g'ri javob: B) Tabiiy tanlanishning ✔ 22. Moslanishlarning nisbiy xarakterga ega ekanini qaysi misol ko'rsatadi? A) Qush suyaklarining ichi kovak B) Oq tusli quyon qor erib ketgach yaqqol ko'rinib qoladi C) Baliq gavdasi suvda suzishga moslashgan D) Kaktus suvni to'qimalarida to'playdi To'g'ri javob: B) Oq tusli quyon qor erib ketgach yaqqol ko'rinib qoladi ✔ 23. Hayvonning atrof-muhit rangiga mos tusga ega bo'lishi nima deyiladi? A) Himoya (homiylik) rangi B) Mimikriya C) Ogohlantiruvchi rang D) Atavizm To'g'ri javob: A) Himoya (homiylik) rangi ✔ 24. Tovus erkagining yorqin, katta dumi qaysi tanlanish natijasida shakllangan? A) Sun'iy B) Uzuvchi C) Stabillashtiruvchi D) Jinsiy To'g'ri javob: D) Jinsiy ✔ 25. Ba'zi pashshalarning tashqi ko'rinishi bo'yicha arilarga o'xshashi qanday moslanish? A) Maskirovka B) Ogohlantiruvchi rang C) Mimikriya D) Himoya rangi To'g'ri javob: C) Mimikriya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 414 Biologiya • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ch. Darvin ta'limoti 1. Sun'iy tanlanishning natijasi nima? A) Inson ehtiyojiga mos navlar va zotlar B) Biologik regress C) Yangi tabiiy turlar D) Organizmlarning yovvoyi muhitga moslashuvi To'g'ri javob: A) Inson ehtiyojiga mos navlar va zotlar✔ 2. Tabiiy tanlanishning natijasi nima? A) Inson uchun foydali zotlar va navlar B) Organizmlarning muhitga moslashuvi va yangi turlarning paydo bo'lishi C) Organlarning mashq tufayli kattalashuvi D) Faqat modifikatsion o'zgarishlar To'g'ri javob: B) Organizmlarning muhitga moslashuvi va yangi turlarning paydo bo'lishi ✔ 3. Inson tomonidan o'ziga foydali belgilarga ega organizmlarni saqlab, ko'paytirish nima deyiladi? A) Stabillashtiruvchi tanlanish B) Jinsiy tanlanish C) Sun'iy tanlanish D) Tabiiy tanlanish To'g'ri javob: C) Sun'iy tanlanish ✔ 4. Darvin bilan bir vaqtda tabiiy tanlanish g'oyasiga mustaqil ravishda kelgan olim kim? A) Jorj Kyuve B) Gregor Mendel C) Tomas Maltus D) Alfred Uolles To'g'ri javob: D) Alfred Uolles ✔ 5. Aholi soni geometrik progressiya bilan o'sishi haqidagi g'oyasi Darvinga ta'sir ko'rsatgan olim kim? A) Charlz Layel B) Tomas Maltus C) Karl Ber D) Alfred Uolles To'g'ri javob: B) Tomas Maltus ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsion g'oyalarning rivojlanishi 6. Turlar o'zgarmas deb hisoblagan bo'lsa ham, Linney fanga qanday muhim hissa qo'shgan? A) Evolyutsiyaning harakatlantiruvchi kuchlarini ochgan B) Hujayra nazariyasini yaratgan C) Organizmlarni sistemalashtirish va nomlash tartibini yaratgan D) Hayotning paydo bo'lishini tushuntirgan To'g'ri javob: C) Organizmlarni sistemalashtirish va nomlash tartibini yaratgan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 415 7. «Biologiya» atamasini fanga kiritgan olimlardan biri kim? A) J. Kyuve B) Ch. Darvin C) K. Linney D) J. B. Lamark To'g'ri javob: D) J. B. Lamark✔ 8. Binar nomenklaturaga ko'ra turning ilmiy nomi nimalardan iborat? A) Urug' va tur nomidan B) Oila va urug' nomidan C) Tur va kenja tur nomidan D) Sinf va turkum nomidan To'g'ri javob: A) Urug' va tur nomidan ✔ 9. Paleontologiya asoschilaridan biri, qiyosiy anatomiyada organlar korrelyatsiyasi prinsipini ishlab chiqqan olim kim? A) J. Kyuve B) T. Maltus C) K. Linney D) J. B. Lamark To'g'ri javob: A) J. Kyuve ✔ 10. Turlarning tarixiy o'zgaruvchanligini tan olgan Darvingacha bo'lgan qarashlarning umumiy nomi nima? A) Katastrofizm B) Vitalizm C) Kreatsionizm D) Transformizm To'g'ri javob: D) Transformizm ✔ Bo'lim (BSB): Tur va populyatsiya 11. Bir turga mansub qo'shni populyatsiyalar o'rtasida qanday munosabat bo'lishi mumkin? A) Ular turli xromosoma to'plamiga ega bo'ladi B) Ular orasida vaqti-vaqti bilan individlar almashinuvi (genlar oqimi) bo'ladi C) Ular hech qachon chatisha olmaydi D) Ular faqat bitta umumiy hududda yashaydi To'g'ri javob: B) Ular orasida vaqti-vaqti bilan individlar almashinuvi (genlar oqimi) bo'ladi ✔ 12. Turning tarkibiy birligi va evolyutsiyaning elementar birligi nima? A) Individ B) Populyatsiya C) Urug' D) Biotsenoz To'g'ri javob: B) Populyatsiya ✔ 13. Odamning somatik hujayralarida nechta xromosoma bor? A) 46 ta B) 44 ta C) 23 ta D) 48 ta To'g'ri javob: A) 46 ta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 416 14. Inson tomonidan yaratilgan uy hayvonlarining irsiy belgilari o'xshash guruhi nima deb ataladi? A) Zot B) Kenja tur C) Nav D) Shtamm To'g'ri javob: A) Zot✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning elementar omillari 15. Hayvonlarning juftlashish xatti-harakatlari (raqs, qo'shiq)dagi farq tufayli chatishmasligi qanday izolyatsiya? A) Mexanik B) Mavsumiy C) Geografik D) Etologik To'g'ri javob: D) Etologik ✔ 16. Mutatsion jarayonning evolyutsiyadagi roli nima? A) Moslanishlarni muayyan tomonga yo'naltiradi B) Populyatsiyalarni geografik ajratadi C) Populyatsiyani irsiy o'zgaruvchanlik materiali bilan ta'minlaydi D) Foydali belgilarni saralab saqlab qoladi To'g'ri javob: C) Populyatsiyani irsiy o'zgaruvchanlik materiali bilan ta'minlaydi ✔ 17. Genlar oqimi (individlar migratsiyasi) populyatsiyalarga qanday ta'sir ko'rsatadi? A) Genofondlar farqini kuchaytiradi B) Populyatsiyani to'liq izolyatsiyalaydi C) Populyatsiyalar genofondlarini bir-biriga yaqinlashtiradi D) Mutatsiyalar sonini oshiradi To'g'ri javob: C) Populyatsiyalar genofondlarini bir-biriga yaqinlashtiradi ✔ 18. Ko'payish organlari tuzilishidagi farq tufayli chatishishning imkonsizligi qanday izolyatsiya? A) Etologik B) Ekologik C) Mexanik D) Geografik To'g'ri javob: C) Mexanik ✔ 19. Bir necha individ orolga tushib, ko'payib yangi populyatsiya hosil qilsa, uning genofondi ajdod populyatsiyadan keskin farq qilishi mumkin. Bu hodisa nima deyiladi? A) Asoschi effekti (genlar dreyfi ko'rinishi) B) Stabillashtiruvchi tanlanish C) Konvergensiya D) Modifikatsion o'zgaruvchanlik To'g'ri javob: A) Asoschi effekti (genlar dreyfi ko'rinishi) ✔ 20. «Hayot to'lqinlari» (populyatsiya to'lqinlari) tushunchasini fanga kiritgan olim kim? A) A. N. Severtsov B) I. I. Shmalgauzen C) N. I. Vavilov D) S. S. Chetverikov To'g'ri javob: D) S. S. Chetverikov ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 417 21. Qaysi o'zgaruvchanlik evolyutsiya uchun material bo'la olmaydi? A) Kombinativ B) Mutatsion C) Modifikatsion D) Genom mutatsiyalari To'g'ri javob: C) Modifikatsion✔ Bo'lim (BSB): Tabiiy tanlanish shakllari va moslanishlar 22. Harakatlantiruvchi tanlanish shakli birinchi bo'lib qaysi olim asarlarida ochib berilgan? A) J. B. Lamark B) Ch. Darvin C) I. I. Shmalgauzen D) K. Linney To'g'ri javob: B) Ch. Darvin ✔ 23. Kuchli bo'rondan so'ng qanotlari juda uzun va juda kalta chumchuqlarning ko'proq nobud bo'lishi qaysi tanlanishga misol? A) Jinsiy B) Uzuvchi C) Harakatlantiruvchi D) Stabillashtiruvchi To'g'ri javob: D) Stabillashtiruvchi ✔ 24. Xonqizi, ari kabi zaharli yoki yoqimsiz ta'mli hayvonlarning yorqin rangi nima deyiladi? A) Maskirovka B) Ogohlantiruvchi rang C) Mimikriya D) Himoya rangi To'g'ri javob: B) Ogohlantiruvchi rang ✔ 25. Kambalaning tanasi rangini dengiz tubi rangiga moslab o'zgartira olishi nimaga misol? A) Atavizm B) Himoya rangining faol o'zgarishi C) Ogohlantiruvchi rang D) Mimikriya To'g'ri javob: B) Himoya rangining faol o'zgarishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 418 Biologiya • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ch. Darvin ta'limoti 1. Charlz Darvinning «Turlarning paydo bo'lishi» asari qaysi yili nashr etilgan? A) 1859-yil B) 1809-yil C) 1871-yil D) 1831-yil To'g'ri javob: A) 1859-yil✔ 2. Darvinning «Odamning kelib chiqishi va jinsiy tanlanish» asari qaysi yili nashr etilgan? A) 1809-yil B) 1896-yil C) 1859-yil D) 1871-yil To'g'ri javob: D) 1871-yil ✔ 3. Sun'iy tanlanishda tanlovchi omil nima hisoblanadi? A) Inson B) Tur ichidagi raqobat C) Tashqi muhit sharoiti D) Yirtqichlar To'g'ri javob: A) Inson ✔ 4. Tabiiy tanlanishda belgi qachon saqlanib qoladi? A) Faqat boshqa turlar uchun foydali bo'lsa B) Organizmning o'zi uchun foydali bo'lsa C) Faqat inson uchun foydali bo'lsa D) Faqat parazitlar uchun foydali bo'lsa To'g'ri javob: B) Organizmning o'zi uchun foydali bo'lsa ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsion g'oyalarning rivojlanishi 5. Lamarkning «Zoologiya falsafasi» asari qaysi yili nashr etilgan? A) 1831-yil B) 1735-yil C) 1859-yil D) 1809-yil To'g'ri javob: D) 1809-yil ✔ 6. Kyuve qatlamlardagi qazilma organizmlarning almashinishini qanday tushuntirgan? A) Genlar dreyfi va mutatsiyalar bilan B) Orttirilgan belgilarning irsiylanishi bilan C) Qayta-qayta ro'y bergan global halokatlar bilan D) Tabiiy tanlanish va irsiyat bilan To'g'ri javob: C) Qayta-qayta ro'y bergan global halokatlar bilan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 419 7. Lamark organizmlar tuzilishining quyidan yuqoriga murakkablashib borishini nima deb atagan? A) Divergensiya B) Degeneratsiya C) Gradatsiya D) Konvergensiya To'g'ri javob: C) Gradatsiya✔ 8. Binar nomenklaturani fanga kiritgan olim kim? A) Charlz Darvin B) Jorj Kyuve C) Jan Batist Lamark D) Karl Linney To'g'ri javob: D) Karl Linney ✔ 9. Lamarkning birinchi qonuni nimani ifodalaydi? A) Orttirilgan belgilar nasldan naslga o'tadi B) Har bir tur faqat bir marta yaratilgan va o'zgarmaydi C) Organlarni ko'p mashq qildirish ularni rivojlantiradi, mashq qilmaslik zaiflashtiradi D) Turlar o'rtasida doimo shiddatli raqobat boradi To'g'ri javob: C) Organlarni ko'p mashq qildirish ularni rivojlantiradi, mashq qilmaslik zaiflashtiradi ✔ Bo'lim (BSB): Tur va populyatsiya 10. Tur mezonlaridan qaysi biri oqsillar va nuklein kislotalar tarkibining o'ziga xosligiga asoslanadi? A) Biokimyoviy B) Morfologik C) Geografik D) Ekologik To'g'ri javob: A) Biokimyoviy ✔ 11. Populyatsiyaning barcha individlaridagi genlar yig'indisi nima deyiladi? A) Genofond B) Genom C) Fenotip D) Genotip To'g'ri javob: A) Genofond ✔ 12. Tur mezonlaridan qaysi biri turning kelib chiqishi va rivojlanish tarixini aks ettiradi? A) Fiziologik B) Biokimyoviy C) Ekologik D) Tarixiy To'g'ri javob: D) Tarixiy ✔ 13. Tur tarqalgan hudud qanday ataladi? A) Biotop B) Areal C) Biom D) Ekologik nisha To'g'ri javob: B) Areal ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 420 14. Turli tur individlarining chatishmasligi yoki duragaylarning pushtsiz bo'lishi qaysi tur mezoniga misol? A) Morfologik B) Geografik C) Fiziologik (reproduktiv) D) Tarixiy To'g'ri javob: C) Fiziologik (reproduktiv)✔ 15. Keng areal bo'ylab tarqalgan turning muayyan hududga xos, boshqalardan farq qiluvchi populyatsiyalar guruhi nima deyiladi? A) Nav B) Urug' C) Zot D) Kenja tur To'g'ri javob: D) Kenja tur ✔ 16. Xardi–Vaynberg qonuni qaysi sharoitda bajariladi? A) Populyatsiya kichik va izolyatsiyalangan bo'lganda B) Tabiiy tanlanish kuchli ta'sir etganda C) Mutatsiyalar juda tez-tez ro'y berganda D) Populyatsiya katta, chatishish erkin, mutatsiya, migratsiya va tanlanish bo'lmaganda To'g'ri javob: D) Populyatsiya katta, chatishish erkin, mutatsiya, migratsiya va tanlanish ✔ bo'lmaganda Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning elementar omillari 17. Populyatsiya to'lqinlari nima? A) Genlarning bir populyatsiyadan boshqasiga o'tishi B) Populyatsiyalarning geografik ajralishi C) Populyatsiya individlari sonining davriy yoki davriy bo'lmagan tebranishlari D) Mutatsiyalarning paydo bo'lish chastotasi To'g'ri javob: C) Populyatsiya individlari sonining davriy yoki davriy bo'lmagan tebranishlari ✔ 18. Genlar dreyfi qaysi populyatsiyalarda kuchliroq namoyon bo'ladi? A) Erkin chatishuvchi katta populyatsiyalarda B) Juda katta sonli populyatsiyalarda C) Kichik sonli populyatsiyalarda D) Soni doimiy katta populyatsiyalarda To'g'ri javob: C) Kichik sonli populyatsiyalarda ✔ 19. Tabiiy populyatsiyalar geterozigota holdagi retsessiv mutatsiyalar bilan to'yinganligini isbotlagan olim kim? A) N. I. Vavilov B) S. S. Chetverikov C) A. I. Oparin D) V. I. Vernadskiy To'g'ri javob: B) S. S. Chetverikov ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 421 20. Elementar evolyutsion omillardan qaysi biri populyatsiyalarning bir-biridan ajralib qolishiga olib keladi? A) Populyatsiya to'lqinlari B) Kombinativ o'zgaruvchanlik C) Mutatsion jarayon D) Izolyatsiya To'g'ri javob: D) Izolyatsiya✔ 21. Kichik populyatsiyalarda allellar chastotasining tasodifiy o'zgarishi nima deyiladi? A) Genlar oqimi B) Mutatsion jarayon C) Tabiiy tanlanish D) Genlar dreyfi To'g'ri javob: D) Genlar dreyfi ✔ Bo'lim (BSB): Tabiiy tanlanish shakllari va moslanishlar 22. Qushlarning uya qurishi va nasliga g'amxo'rlik qilishi qanday moslanish? A) Mimikriya B) Biokimyoviy C) Morfologik D) Etologik (xulq-atvorga oid) To'g'ri javob: D) Etologik (xulq-atvorga oid) ✔ 23. Gullarning yorqin rangi va xushbo'y hidi qanday moslanish hisoblanadi? A) Shamol yordamida changlanishga moslanish B) Suvni tejash C) Hasharotlar yordamida changlanishga moslanish D) O'txo'rlardan himoyalanish To'g'ri javob: C) Hasharotlar yordamida changlanishga moslanish ✔ 24. Sanoat rayonlarida qayin odimchisi kapalagining to'q rangli shakllari ko'payishi qaysi tanlanishga misol? A) Sun'iy B) Stabillashtiruvchi C) Uzuvchi D) Harakatlantiruvchi To'g'ri javob: D) Harakatlantiruvchi ✔ 25. Kuchli shamol esadigan okean orollarida hasharotlarning qanotsiz yoki juda kuchli qanotli shakllari saqlanishi qaysi tanlanish natijasi? A) Uzuvchi B) Harakatlantiruvchi C) Ongsiz sun'iy D) Stabillashtiruvchi To'g'ri javob: A) Uzuvchi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 422 Biologiya • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ch. Darvin ta'limoti 1. Bir turga mansub individlar o'rtasidagi oziq va makon uchun kurash qanday nomlanadi? A) Noqulay sharoitga qarshi kurash B) Tur ichidagi kurash C) Sun'iy tanlanish D) Turlararo kurash To'g'ri javob: B) Tur ichidagi kurash✔ 2. Darvin bo'yicha yashash uchun kurashning sababi nima? A) Organizmlarning takomillashishga ichki intilishi B) Faqat iqlimning keskin o'zgarishi C) Organizmlarning cheksiz ko'payishga intilishi va hayot resurslarining cheklanganligi D) Organlarni mashq qildirmaslik To'g'ri javob: C) Organizmlarning cheksiz ko'payishga intilishi va hayot resurslarining ✔ cheklanganligi 3. Darvin bo'yicha noaniq o'zgaruvchanlik hozirgi tushunchada qaysi o'zgaruvchanlikka mos keladi? A) Yoshga bog'liq B) Irsiy (mutatsion va kombinativ) C) Modifikatsion D) Mavsumiy To'g'ri javob: B) Irsiy (mutatsion va kombinativ) ✔ 4. Bo'ri va quyon o'rtasidagi munosabat yashash uchun kurashning qaysi shakliga misol? A) Turlararo kurash B) Noqulay sharoitga qarshi kurash C) Tur ichidagi kurash D) Ongsiz tanlanish To'g'ri javob: A) Turlararo kurash ✔ 5. Korrelyativ (nisbiy) o'zgaruvchanlikka Darvin keltirgan misol qaysi? A) Ko'p oziqlangan hayvonning semirishi B) Quyoshda terining qorayishi C) O'q-yoy o'simligining suv ostidagi va ustidagi barglari farqi D) Ko'k ko'zli oq mushuklarning ko'pincha kar bo'lishi To'g'ri javob: D) Ko'k ko'zli oq mushuklarning ko'pincha kar bo'lishi ✔ 6. Cho'l o'simliklarining qurg'oqchilikka bardosh berishi yashash uchun kurashning qaysi shakli? A) Jinsiy tanlanish B) Tur ichidagi kurash C) Turlararo kurash D) Noqulay tashqi sharoitga qarshi kurash To'g'ri javob: D) Noqulay tashqi sharoitga qarshi kurash ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 423 7. Darvin bo'yicha aniq (guruhli) o'zgaruvchanlik hozirgi atamalarda qaysi o'zgaruvchanlikka to'g'ri keladi? A) Mutatsion B) Modifikatsion C) Korrelyativ D) Kombinativ To'g'ri javob: B) Modifikatsion✔ 8. Darvin xonaki kaptarlarning barcha zotlari qaysi yovvoyi ajdoddan kelib chiqqanini isbotlagan? A) Qirg'ovuldan B) Bedanadan C) Yovvoyi ko'k (qoya) kaptardan D) Musichadan To'g'ri javob: C) Yovvoyi ko'k (qoya) kaptardan ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsion g'oyalarning rivojlanishi 9. Quyidagilardan qaysi biri binar nomenklatura bo'yicha yozilgan tur nomi? A) Hominidae B) Homo sapiens C) Mammalia D) Primates To'g'ri javob: B) Homo sapiens ✔ 10. Karl Linney turni qanday tushungan? A) Faqat geografik to'siq bilan ajralgan guruh B) Doimiy o'zgarib turuvchi populyatsiyalar yig'indisi C) Yaratilgan holicha saqlanadigan o'zgarmas birlik D) Tabiiy tanlanish natijasida paydo bo'lgan birlik To'g'ri javob: C) Yaratilgan holicha saqlanadigan o'zgarmas birlik ✔ 11. Lamark evolyutsiyaning harakatlantiruvchi kuchi deb nimani hisoblagan? A) Takror-takror ro'y bergan halokatlarni B) Yashash uchun kurash va tabiiy tanlanishni C) Organizmlarning takomillashishga ichki intilishini D) Genlar dreyfi va izolyatsiyani To'g'ri javob: C) Organizmlarning takomillashishga ichki intilishini ✔ 12. Yer yuzasi uzoq davom etadigan tabiiy omillar ta'sirida asta-sekin o'zgarib borgan degan g'oyani «Geologiya asoslari» asarida asoslagan olim kim? A) Karl Linney B) Jorj Kyuve C) Charlz Layel D) Tomas Maltus To'g'ri javob: C) Charlz Layel ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 424 Bo'lim (BSB): Tur va populyatsiya 13. Populyatsiyada retsessiv gomozigotalar (aa) 16% ni tashkil etadi. Dominant A allelning chastotasi qancha? A) 0,6 B) 0,84 C) 0,16 D) 0,4 To'g'ri javob: A) 0,6✔ 14. Tur individlarining tashqi va ichki tuzilishidagi o'xshashlik qaysi mezonga kiradi? A) Genetik B) Morfologik C) Fiziologik D) Biokimyoviy To'g'ri javob: B) Morfologik ✔ 15. Populyatsiyada retsessiv a allelning chastotasi 0,3 ga teng. Xardi–Vaynberg qonuni bo'yicha geterozigotalar (Aa) ulushi qancha? A) 0,09 B) 0,42 C) 0,49 D) 0,21 To'g'ri javob: B) 0,42 ✔ 16. 10 000 individli populyatsiyada 100 tasi retsessiv belgili (aa). Xardi–Vaynberg qonuni bo'yicha geterozigotalar soni nechta? A) 1800 ta B) 100 ta C) 8100 ta D) 900 ta To'g'ri javob: A) 1800 ta ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning elementar omillari 17. Sintetik evolyutsiya nazariyasi qaysi yo'nalishlar yutuqlarini birlashtiradi? A) Kreatsionizm va sistematika B) Darvinizm va populyatsiyalar genetikasi C) Lamarkizm va katastrofizm D) Faqat paleontologiya va geologiya To'g'ri javob: B) Darvinizm va populyatsiyalar genetikasi ✔ 18. Quyonlar soni bir yili ko'payib, keyingi yili epidemiyadan keskin kamayishi qaysi evolyutsion omilga misol? A) Geografik izolyatsiya B) Jinsiy tanlanish C) Mutatsion jarayon D) Populyatsiya to'lqinlari To'g'ri javob: D) Populyatsiya to'lqinlari ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 425 19. Evolyutsiyaning yo'naltiruvchi (ijodiy) omili qaysi? A) Mutatsion jarayon B) Populyatsiya to'lqinlari C) Genlar dreyfi D) Tabiiy tanlanish To'g'ri javob: D) Tabiiy tanlanish✔ Bo'lim (BSB): Tabiiy tanlanish shakllari va moslanishlar 20. Novdasimon hasharot tanasining shoxchaga, ba'zi kapalaklarning quruq bargga o'xshashi qanday moslanish? A) Maskirovka (niqoblanish) B) Ogohlantiruvchi rang C) Fiziologik moslanish D) Mimikriya To'g'ri javob: A) Maskirovka (niqoblanish) ✔ 21. Tabiiy tanlanish populyatsiya genofondini qanday o'zgartiradi? A) Faqat modifikatsiyalarni saralab B) Faqat somatik hujayralarni saralab C) Fenotiplar orqali ularning genotiplarini saralab D) Fenotipdan qat'i nazar, bevosita alohida genlarni saralab To'g'ri javob: C) Fenotiplar orqali ularning genotiplarini saralab ✔ 22. Insektitsidlar ko'p qo'llanilgan dalalarda zararkunandalarning chidamli shakllari ko'payishini qanday tushuntirish mumkin? A) Chidamsiz individlarning o'zi chidamliga aylangan B) Tasodifan chidamli bo'lgan individlar tanlanib, ko'proq nasl qoldirgan C) Zahar ularda kerakli mutatsiyani maqsadli hosil qilgan D) Zararkunandalar zaharga o'rganib, bu xususiyatni naslga o'tkazgan To'g'ri javob: B) Tasodifan chidamli bo'lgan individlar tanlanib, ko'proq nasl qoldirgan ✔ 23. Tuyaning o'rkachida yog' to'plashi va undan suv hosil qilishi qanday moslanish? A) Fiziologik B) Etologik (xulq-atvorga oid) C) Ogohlantiruvchi rang D) Mimikriya To'g'ri javob: A) Fiziologik ✔ 24. Stabillashtiruvchi tanlanish haqidagi ta'limotni ishlab chiqqan olim kim? A) V. I. Vernadskiy B) A. N. Severtsov C) I. I. Shmalgauzen D) S. S. Chetverikov To'g'ri javob: C) I. I. Shmalgauzen ✔ 25. Himoyalanmagan turning zaharli yoki himoyalangan turga tashqi o'xshashligi nima deyiladi? A) Ogohlantiruvchi rang B) Maskirovka C) Konvergensiya D) Mimikriya To'g'ri javob: D) Mimikriya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 426 Biologiya • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ch. Darvin ta'limoti 1. Darvin yashash uchun kurashning qaysi shaklini eng shiddatli deb hisoblagan? A) Abiotik omillarga qarshi kurashni B) Turlararo kurashni C) Parazitlar bilan kurashni D) Tur ichidagi kurashni To'g'ri javob: D) Tur ichidagi kurashni✔ 2. Ongsiz (stixiyali) sun'iy tanlanishga misol qaysi? A) Dehqonning maqsadli nav yaratmasdan eng yaxshi urug'larni ekish uchun saqlashi B) Qushlar tomonidan ko'zga tashlanuvchi hasharotlarning yeyilishi C) Seleksionerning oldindan reja asosida yangi nav chiqarishi D) Tabiatda kasal hayvonlarning nobud bo'lishi To'g'ri javob: A) Dehqonning maqsadli nav yaratmasdan eng yaxshi urug'larni ekish uchun saqlashi ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsion g'oyalarning rivojlanishi 3. Karl Linney o'z sistemasida odamni qaysi turkumga kiritgan? A) Kemiruvchilar B) Yirtqichlar C) Hasharotxo'rlar D) Primatlar To'g'ri javob: D) Primatlar ✔ 4. Lamark fikricha, tashqi muhit rivojlangan hayvonlarga qanday ta'sir etadi? A) Odatlar va organlarning mashqi orqali bilvosita B) Faqat tabiiy tanlanish orqali C) Odatlar ishtirokisiz to'g'ridan-to'g'ri D) Faqat tasodifiy mutatsiyalar orqali To'g'ri javob: A) Odatlar va organlarning mashqi orqali bilvosita ✔ 5. Lamark ta'limotining asosiy xatosi nimada? A) Tashqi muhit ta'sirini tan olishida B) Hayot davomida orttirilgan belgilar naslga o'tadi deb hisoblashida C) Organik olamni rivojlanuvchi deb bilishida D) Turlarni o'zgaruvchan deb hisoblashida To'g'ri javob: B) Hayot davomida orttirilgan belgilar naslga o'tadi deb hisoblashida ✔ 6. Lamarkning fan oldidagi asosiy xizmati nimada? A) Birinchi yaxlit evolyutsion ta'limotni yaratganida B) Binar nomenklaturani kiritganida C) Irsiyat qonunlarini kashf etganida D) Tabiiy tanlanish nazariyasini yaratganida To'g'ri javob: A) Birinchi yaxlit evolyutsion ta'limotni yaratganida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 427 Bo'lim (BSB): Tur va populyatsiya 7. Populyatsiyaning genetik tavsifi nimani o'z ichiga oladi? A) Genofond va allellar chastotasini B) Areal kattaligini C) Yosh va jins tarkibini D) Zichlik va individlar sonini To'g'ri javob: A) Genofond va allellar chastotasini✔ 8. Nima uchun evolyutsiyaning elementar birligi individ emas, balki populyatsiya hisoblanadi? A) Individ tashqi muhit bilan aloqada bo'lmaydi B) Populyatsiyada mutatsiyalar sodir bo'lmaydi C) Individ genotipi hayoti davomida o'zgarmaydi, populyatsiya genofondi esa avlodlar osha o'zgaradi D) Individ umuman ko'paya olmaydi To'g'ri javob: C) Individ genotipi hayoti davomida o'zgarmaydi, populyatsiya genofondi esa ✔ avlodlar osha o'zgaradi 9. Tashqi ko'rinishi bir xil bo'lgan bezgak chivinining bir necha egizak turlari mavjudligi qaysi mezonning yetarli emasligini ko'rsatadi? A) Morfologik B) Ekologik C) Genetik D) Fiziologik To'g'ri javob: A) Morfologik ✔ 10. Turni aniqlashda nima uchun bir necha mezondan birgalikda foydalaniladi? A) Har bir mezon faqat o'simliklar uchun qo'llanadi B) Mezonlar bir-birini inkor etadi C) Turni bitta mezon bilan aniqlash qonunan taqiqlangan D) Birorta mezon mutlaq emas, alohida olinganda xato natija berishi mumkin To'g'ri javob: D) Birorta mezon mutlaq emas, alohida olinganda xato natija berishi mumkin ✔ 11. Tur mezonlaridan qaysi biri xromosomalar soni, shakli va kattaligining o'ziga xosligiga asoslanadi? A) Morfologik B) Geografik C) Genetik D) Ekologik To'g'ri javob: C) Genetik ✔ 12. Ot va eshak duragayi — xachirning pushtsizligi nimani ko'rsatadi? A) Ot va eshak bitta tur ekanini B) Ular bitta populyatsiyaga mansubligini C) Xachir alohida yangi tur ekanini D) Ot va eshak alohida turlar ekanini To'g'ri javob: D) Ot va eshak alohida turlar ekanini ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 428 Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning elementar omillari 13. Populyatsiya to'lqinlarining evolyutsion ahamiyati nimada? A) Populyatsiyalarni bir-biri bilan qo'shib yuboradi B) Allellar chastotasini tasodifiy ravishda keskin o'zgartirishi mumkin C) Bevosita yangi mutatsiyalar hosil qiladi D) Genofondni o'zgarmas saqlaydi To'g'ri javob: B) Allellar chastotasini tasodifiy ravishda keskin o'zgartirishi mumkin✔ 14. Kombinativ o'zgaruvchanlikning manbalaridan biri qaysi? A) DNKda bitta nukleotidning almashinishi B) Xromosomalar sonining karrali ortishi C) Muhit ta'sirida fenotipning o'zgarishi D) Meyozda krossingover va xromosomalarning mustaqil taqsimlanishi To'g'ri javob: D) Meyozda krossingover va xromosomalarning mustaqil taqsimlanishi ✔ 15. Evolyutsiyaning elementar hodisasi deb nimaga aytiladi? A) Bitta individda mutatsiya paydo bo'lishiga B) Yangi urug'ning paydo bo'lishiga C) Populyatsiya genofondining barqaror o'zgarishiga D) Individ fenotipining fasllar bo'yicha o'zgarishiga To'g'ri javob: C) Populyatsiya genofondining barqaror o'zgarishiga ✔ 16. Bir hududda yashovchi populyatsiyalarning turli muddatlarda ko'payishi qaysi izolyatsiyaga misol? A) Mexanik B) Geografik C) Ekologik (mavsumiy) D) Etologik To'g'ri javob: C) Ekologik (mavsumiy) ✔ 17. Retsessiv mutatsiyalar populyatsiyada qanday holda uzoq saqlanadi? A) Faqat dominant gomozigota holatda B) Faqat somatik hujayralarda C) Geterozigota holatda, fenotipda namoyon bo'lmay D) Faqat jinsiy xromosomalarda To'g'ri javob: C) Geterozigota holatda, fenotipda namoyon bo'lmay ✔ 18. Tog'li qishloqlar kabi kichik izolyatsiyalangan aholi guruhlarida noyob allellar chastotasining yuqoriligi qaysi omil bilan bog'liq? A) Modifikatsion o'zgaruvchanlik B) Sun'iy tanlanish C) Konvergensiya D) Genlar dreyfi To'g'ri javob: D) Genlar dreyfi ✔ 19. Populyatsiyalarni daryo yoki tog' tizmasi kabi to'siqlar ajratib qo'yishi qanday izolyatsiya? A) Ekologik B) Mexanik C) Geografik D) Etologik To'g'ri javob: C) Geografik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 429 Bo'lim (BSB): Tabiiy tanlanish shakllari va moslanishlar 20. Bakteriyalarda antibiotiklarga chidamli shtammlarning ko'payishi qaysi tanlanish natijasi? A) Stabillashtiruvchi B) Jinsiy C) Harakatlantiruvchi D) Uzuvchi To'g'ri javob: C) Harakatlantiruvchi✔ 21. Belgining ikki chetki shakllari saqlanib, o'rtacha shakllar yo'qolishiga olib keladigan tanlanish qaysi? A) Sun'iy B) Stabillashtiruvchi C) Uzuvchi (dizruptiv) D) Harakatlantiruvchi To'g'ri javob: C) Uzuvchi (dizruptiv) ✔ 22. Stabillashtiruvchi tanlanish qanday sharoitda ta'sir etadi? A) Muhit sharoiti keskin o'zgarganda B) Populyatsiya ikki xil muhitga tarqalganda C) Muhit sharoiti uzoq vaqt nisbatan o'zgarmay turganda D) Faqat inson ishtirok etganda To'g'ri javob: C) Muhit sharoiti uzoq vaqt nisbatan o'zgarmay turganda ✔ 23. Tabiiy tanlanishning ijodiy roli nimada? A) Kerakli mutatsiyalarni bevosita keltirib chiqaradi B) Individlar sonini doimo bir xil ushlab turadi C) Genofondni o'zgarishsiz saqlaydi D) Tasodifiy irsiy o'zgarishlardan foydalilarini saralab, yangi moslanishlarni yaratadi To'g'ri javob: D) Tasodifiy irsiy o'zgarishlardan foydalilarini saralab, yangi moslanishlarni yaratadi ✔ 24. Tabiiy tanlanishning qaysi shakli o'zgargan muhitda belgining o'rtacha qiymatini bir tomonga siljitadi? A) Harakatlantiruvchi B) Uzuvchi (dizruptiv) C) Jinsiy D) Stabillashtiruvchi To'g'ri javob: A) Harakatlantiruvchi ✔ 25. Oq quyonning qishda oq, yozda kulrang tusda bo'lishi qanday moslanish? A) Mavsumiy himoya rangi B) Mimikriya C) Jinsiy dimorfizm D) Ogohlantiruvchi rang To'g'ri javob: A) Mavsumiy himoya rangi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 430 Biologiya • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Makroevolyutsiya va evolyutsiya dalillari 1. Qazilma urug'li paporotniklar qaysi o'simliklar guruhlari o'rtasidagi oraliq shakl? A) Moxlar va paporotniksimonlar B) Paporotniksimonlar va urug'li o'simliklar C) Suvo'tlar va moxlar D) Ochiq urug'lilar va yopiq urug'lilar To'g'ri javob: B) Paporotniksimonlar va urug'li o'simliklar✔ 2. Quyidagilardan qaysi biri odamdagi rudiment organ? A) Ko'richakning chuvalchangsimon o'simtasi B) Ko'p so'rg'ichlilik C) Dumning bo'lishi D) Tananing qalin tuk bilan qoplanishi To'g'ri javob: A) Ko'richakning chuvalchangsimon o'simtasi ✔ 3. Embrionlarning o'xshashlik qonunini kim kashf etgan? A) Ch. Darvin B) K. Ber C) J. Kyuve D) E. Gekkel To'g'ri javob: B) K. Ber ✔ 4. Hayvontishli (zverotishli) sudralib yuruvchilar qaysi sinfning ajdodlari hisoblanadi? A) Qushlar B) Suvda hamda quruqlikda yashovchilar C) Sutemizuvchilar D) Baliqlar To'g'ri javob: C) Sutemizuvchilar ✔ 5. Kelib chiqishi bir xil, lekin turli funksiyani bajaruvchi organlar qanday ataladi? A) Analogik B) Rudiment C) Konvergent D) Gomologik To'g'ri javob: D) Gomologik ✔ Bo'lim (BSB): Turlanish (mikroevolyutsiya) 6. Mikroevolyutsiya va makroevolyutsiya o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Mikroevolyutsiya tur hosil bo'lishigacha, makroevolyutsiya turdan yuqori guruhlar paydo bo'lishigacha boradi B) Mikroevolyutsiyani faqat paleontologiya o'rganadi C) Mikroevolyutsiya faqat o'simliklarda, makroevolyutsiya faqat hayvonlarda boradi D) Makroevolyutsiya tabiiy tanlanishsiz, boshqa mexanizmlar asosida boradi To'g'ri javob: A) Mikroevolyutsiya tur hosil bo'lishigacha, makroevolyutsiya turdan yuqori guruhlar ✔ paydo bo'lishigacha boradi 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 431 7. Poliploidiya orqali turlanish qaysi organizmlarda keng tarqalgan? A) Qushlarda B) Gulli o'simliklarda C) Sudralib yuruvchilarda D) Sutemizuvchilarda To'g'ri javob: B) Gulli o'simliklarda✔ Bo'lim (BSB): Yerda hayotning paydo bo'lishi 8. «Hamma tirik — tirikdan» degan biogenez prinsipini qaysi olimlarning tajribalari tasdiqlagan? A) F. Redi va L. Paster B) A. Oparin va J. Holdeyn C) Ch. Darvin va A. Uolles D) S. Miller va G. Yuri To'g'ri javob: A) F. Redi va L. Paster ✔ 9. Yerning birlamchi atmosferasi qanday xususiyatga ega bo'lgan? A) Hozirgiga o'xshash azot-kislorodli B) Qaytaruvchi, erkin kislorodsiz C) Oksidlovchi, kislorodga boy D) Asosan ozondan iborat To'g'ri javob: B) Qaytaruvchi, erkin kislorodsiz ✔ 10. Atmosferada erkin kislorod to'planishiga qaysi organizmlar faoliyati sabab bo'lgan? A) Fotosintezlovchi organizmlar (sianobakteriyalar) B) Viruslar C) Anaerob geterotrof bakteriyalar D) Zamburug'lar To'g'ri javob: A) Fotosintezlovchi organizmlar (sianobakteriyalar) ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning asosiy yo'nalishlari 11. Organizmlar tuzilishining soddalashuvi bilan boradigan evolyutsiya yo'nalishi qaysi? A) Umumiy degeneratsiya B) Idioadaptatsiya C) Divergensiya D) Aromorfoz To'g'ri javob: A) Umumiy degeneratsiya ✔ 12. Hasharotlarda og'iz apparatining turli tiplari (kemiruvchi, so'ruvchi, sanchib so'ruvchi) qaysi yo'nalishga misol? A) Konvergensiya B) Aromorfoz C) Idioadaptatsiya D) Umumiy degeneratsiya To'g'ri javob: C) Idioadaptatsiya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 432 13. Idioadaptatsiyalar natijasida odatda qanday sistematik guruhlar paydo bo'ladi? A) Yangi tiplar B) Turlar, urug'lar, oilalar kabi kichikroq guruhlar C) Yangi olamlar D) Yangi sinflar va bo'limlar To'g'ri javob: B) Turlar, urug'lar, oilalar kabi kichikroq guruhlar✔ 14. Qaysi biri umumiy degeneratsiyaga misol? A) Tasmasimon chuvalchanglarda hazm tizimining yo'qolishi B) Qushlarda patlarning paydo bo'lishi C) Sutemizuvchilarda yo'ldoshning paydo bo'lishi D) Baliqlarda jag'larning paydo bo'lishi To'g'ri javob: A) Tasmasimon chuvalchanglarda hazm tizimining yo'qolishi ✔ 15. Tuzilish darajasini oshirmaydigan, muayyan sharoitga xususiy moslanishlar nima deyiladi? A) Aromorfoz B) Umumiy degeneratsiya C) Idioadaptatsiya D) Biologik regress To'g'ri javob: C) Idioadaptatsiya ✔ 16. Biologik regress nimada namoyon bo'ladi? A) Yangi turlar ko'payib, areal kengayadi B) Individlar soni kamayib, areal torayib, turlar soni qisqaradi C) Tuzilish murakkablashib, guruh gullaydi D) Moslanishlar kuchayib, son ortadi To'g'ri javob: B) Individlar soni kamayib, areal torayib, turlar soni qisqaradi ✔ 17. Evolyutsiyada biologik progressga erishish yo'llari qaysilar? A) Aromorfoz, idioadaptatsiya va umumiy degeneratsiya B) Faqat idioadaptatsiya C) Faqat konvergensiya D) Faqat aromorfoz To'g'ri javob: A) Aromorfoz, idioadaptatsiya va umumiy degeneratsiya ✔ 18. Biologik progress belgilari qaysi javobda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Individlar sonining kamayishi va arealning qisqarishi B) Tuzilishning soddalashuvi va arealning torayishi C) Turlar sonining kamayishi va qirilib ketish D) Individlar sonining ortishi, arealning kengayishi, yangi sistematik guruhlar hosil bo'lishi To'g'ri javob: D) Individlar sonining ortishi, arealning kengayishi, yangi sistematik guruhlar hosil ✔ bo'lishi Bo'lim (BSB): Yerda hayotning rivojlanish tarixi 19. Yer tarixidagi eralarning to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) Arxey, proterozoy, katarxey, kaynozoy, mezozoy, paleozoy B) Katarxey, arxey, proterozoy, paleozoy, mezozoy, kaynozoy C) Katarxey, proterozoy, arxey, mezozoy, paleozoy, kaynozoy D) Arxey, katarxey, paleozoy, proterozoy, mezozoy, kaynozoy To'g'ri javob: B) Katarxey, arxey, proterozoy, paleozoy, mezozoy, kaynozoy ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 433 20. Paleozoy erasining oxirgi davri qaysi? A) Toshko'mir B) Perm C) Trias D) Kembriy To'g'ri javob: B) Perm✔ 21. Odam qaysi davrda paydo bo'lgan? A) Bo'r B) Paleogen C) Yura D) Antropogen (to'rtlamchi) To'g'ri javob: D) Antropogen (to'rtlamchi) ✔ 22. Birinchi sutemizuvchilar qaysi davrda paydo bo'lgan? A) Devon B) Neogen C) Trias D) Bo'r To'g'ri javob: C) Trias ✔ 23. Yopiq urug'li (gulli) o'simliklar qaysi davrda paydo bo'lgan? A) Silur B) Devon C) Bo'r D) Kembriy To'g'ri javob: C) Bo'r ✔ 24. Dinozavrlarning ommaviy qirilib ketishi qaysi davr oxiriga to'g'ri keladi? A) Bo'r B) Neogen C) Perm D) Trias To'g'ri javob: A) Bo'r ✔ 25. Mezozoy erasi davrlarining to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) Trias, yura, bo'r B) Yura, trias, bo'r C) Bo'r, yura, trias D) Trias, bo'r, yura To'g'ri javob: A) Trias, yura, bo'r ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 434 Biologiya • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Makroevolyutsiya va evolyutsiya dalillari 1. Turli organizmlarda bir xil oqsil (masalan, sitoxrom c) aminokislotalar ketma-ketligining o'xshashligi evolyutsiyaning qaysi dalili? A) Molekulyar-biokimyoviy B) Paleontologik C) Embriologik D) Biogeografik To'g'ri javob: A) Molekulyar-biokimyoviy✔ 2. Odam qo'li, ko'rshapalak qanoti va kitning old suzgichi qanday organlar? A) Analogik B) Rudiment C) Atavistik D) Gomologik To'g'ri javob: D) Gomologik ✔ 3. Otning filogenetik qatorini tiklagan olim kim? A) E. Gekkel B) A. N. Severtsov C) K. Ber D) V. O. Kovalevskiy To'g'ri javob: D) V. O. Kovalevskiy ✔ 4. Qadimgi panjaqanotli baliqlar qaysi guruhlar o'rtasidagi bog'lovchi hisoblanadi? A) Baliqlar va suvda hamda quruqlikda yashovchilar B) Sudralib yuruvchilar va qushlar C) Lansetnik va baliqlar D) Sudralib yuruvchilar va sutemizuvchilar To'g'ri javob: A) Baliqlar va suvda hamda quruqlikda yashovchilar ✔ 5. Makroevolyutsiya deb nimaga aytiladi? A) Populyatsiya ichidagi genetik o'zgarishlarga B) Turdan yuqori sistematik guruhlar (urug', oila, sinf)ning paydo bo'lish jarayoniga C) Mutatsiyalarning paydo bo'lishiga D) Organizmning individual rivojlanishiga To'g'ri javob: B) Turdan yuqori sistematik guruhlar (urug', oila, sinf)ning paydo bo'lish jarayoniga ✔ Bo'lim (BSB): Turlanish (mikroevolyutsiya) 6. Turlanishning asosiy usullari qaysilar? A) Sun'iy va tabiiy B) Konvergent va parallel C) Aromorfoz va idioadaptatsiya D) Geografik (allopatrik) va ekologik (simpatrik) To'g'ri javob: D) Geografik (allopatrik) va ekologik (simpatrik) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 435 7. Turlanish jarayonini yakunlovchi asosiy shart nima? A) Reproduktiv (genetik) izolyatsiyaning yuzaga kelishi B) Arealning qisqarishi C) Modifikatsion o'zgaruvchanlik D) Populyatsiya sonining ortishi To'g'ri javob: A) Reproduktiv (genetik) izolyatsiyaning yuzaga kelishi✔ 8. G. D. Karpechenko uzoq duragaylash va xromosomalar sonini ikki hissa oshirish orqali qanday pushtli duragay olgan? A) Olma va nok duragayi B) Bug'doy va javdar duragayi C) Turp va karam duragayi D) Ot va eshak duragayi To'g'ri javob: C) Turp va karam duragayi ✔ 9. Mikroevolyutsiyaning yakuniy natijasi nima? A) Yangi oilaning paydo bo'lishi B) Yangi sinfning paydo bo'lishi C) Yangi turning paydo bo'lishi D) Biologik regress To'g'ri javob: C) Yangi turning paydo bo'lishi ✔ 10. Madaniy bug'doyning ko'p turlari qanday yo'l bilan kelib chiqqan deb hisoblanadi? A) Faqat genlar dreyfi B) Turlararo duragaylanish va poliploidiya C) Faqat geografik izolyatsiya D) Umumiy degeneratsiya To'g'ri javob: B) Turlararo duragaylanish va poliploidiya ✔ 11. Galapagos vyuroklarining turli tumshuqli turlari bitta ajdoddan kelib chiqqanligi qaysi jarayonni ko'rsatadi? A) Belgilar divergensiyasi B) Biologik regress C) Umumiy degeneratsiya D) Belgilar konvergensiyasi To'g'ri javob: A) Belgilar divergensiyasi ✔ Bo'lim (BSB): Yerda hayotning paydo bo'lishi 12. Birlamchi hujayra membranasining hosil bo'lishida qaysi moddalar muhim rol o'ynagan? A) Polisaxaridlar B) Nuklein kislotalar C) Mineral tuzlar D) Lipidlar To'g'ri javob: D) Lipidlar ✔ 13. Miller tajribasida qanday gazlar aralashmasidan foydalanilgan? A) Ozon, kislorod va argon B) Metan, ammiak, vodorod va suv bug'i C) Kislorod, azot va karbonat angidrid D) Xlor, vodorod va kislorod To'g'ri javob: B) Metan, ammiak, vodorod va suv bug'i ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 436 14. Birlamchi atmosfera sharoitini modellashtirib, elektr razryadi ta'sirida aminokislotalar hosil bo'lishini tajribada ko'rsatgan olim kim? A) F. Redi B) S. Miller C) K. Ber D) L. Paster To'g'ri javob: B) S. Miller✔ 15. Oparin nazariyasiga ko'ra suvda yuqori molekulali birikmalar to'planib hosil qilgan, atrofdan ajralgan tomchilar nima deyiladi? A) Xromatoforlar B) Stromatolitlar C) Ribosomalar D) Koatservatlar To'g'ri javob: D) Koatservatlar ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning asosiy yo'nalishlari 16. Qaysi biri aromorfozga misol? A) Sutemizuvchilarda to'rt kamerali yurak va issiqqonlilik B) Qushlar tumshug'ining turli shakli C) Kaktus barglarining tikanga aylanishi D) Kitning suzgichlari To'g'ri javob: A) Sutemizuvchilarda to'rt kamerali yurak va issiqqonlilik ✔ 17. Parazit o'simlik zarpechakning barg va ildizlarini yo'qotishi evolyutsiyaning qaysi yo'nalishi? A) Idioadaptatsiya B) Umumiy degeneratsiya C) Aromorfoz D) Konvergensiya To'g'ri javob: B) Umumiy degeneratsiya ✔ 18. O'simliklar evolyutsiyasidagi aromorfozga misol qaysi? A) Barglarning tikanga aylanishi B) Barglarning mum bilan qoplanishi C) Urug'ning paydo bo'lishi D) Ildizmevalarning hosil bo'lishi To'g'ri javob: C) Urug'ning paydo bo'lishi ✔ 19. Parallelizm deb nimaga aytiladi? A) Kelib chiqishi mutlaqo boshqa organizmlarning o'xshashligiga B) Organizm tuzilishining soddalashuviga C) Bir ajdoddan kelib chiqqan shakllarning tafovutlanishiga D) Yaqin qarindosh, lekin ajralgan guruhlarda o'xshash belgilarning mustaqil rivojlanishiga To'g'ri javob: D) Yaqin qarindosh, lekin ajralgan guruhlarda o'xshash belgilarning mustaqil ✔ rivojlanishiga 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 437 Bo'lim (BSB): Yerda hayotning rivojlanish tarixi 20. Arxeopteriks qoldiqlari qaysi davr qatlamlaridan topilgan? A) Yura B) Trias C) Perm D) Paleogen To'g'ri javob: A) Yura✔ 21. Paleozoy erasining birinchi davri qaysi? A) Silur B) Perm C) Kembriy D) Devon To'g'ri javob: C) Kembriy ✔ 22. Dinozavrlarning gullagan davri qaysi eraga to'g'ri keladi? A) Mezozoy B) Kaynozoy C) Proterozoy D) Paleozoy To'g'ri javob: A) Mezozoy ✔ 23. Muzlik davrlari, mamontlar va junli karkidonlar qaysi davrga xos? A) Antropogen B) Kembriy C) Bo'r D) Perm To'g'ri javob: A) Antropogen ✔ 24. Quyidagi eralardan qaysi biri eng qisqa davom etgan (hozirgacha)? A) Paleozoy B) Kaynozoy C) Arxey D) Proterozoy To'g'ri javob: B) Kaynozoy ✔ 25. «Baliqlar davri» deb ataluvchi, birinchi suvda hamda quruqlikda yashovchilar paydo bo'lgan davr qaysi? A) Perm B) Yura C) Devon D) Kembriy To'g'ri javob: C) Devon ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 438 Biologiya • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Makroevolyutsiya va evolyutsiya dalillari 1. No'xat jingalaklari va zirk tikanlari qanday organlar? A) Analogik B) Atavistik C) Gomologik (bargning shakl o'zgarishi) D) Rudiment To'g'ri javob: C) Gomologik (bargning shakl o'zgarishi)✔ 2. Evolyutsiya jarayonida o'z funksiyasini yo'qotgan, kam rivojlangan organlar nima deyiladi? A) Rudiment organlar B) Atavizmlar C) Analogik organlar D) Gomologik organlar To'g'ri javob: A) Rudiment organlar ✔ 3. Ayrim odamlarda uzoq ajdodlarga xos belgilarning qayta namoyon bo'lishi (masalan, dum, ko'p so'rg'ichlilik) nima deyiladi? A) Atavizm B) Analogiya C) Konvergensiya D) Rudiment To'g'ri javob: A) Atavizm ✔ 4. Latimeriya qaysi guruhga mansub relikt baliq? A) Suyakli-tog'ayli baliqlar B) Panjaqanotli baliqlar C) Tog'ayli baliqlar D) Ikki xil nafas oluvchi baliqlar To'g'ri javob: B) Panjaqanotli baliqlar ✔ 5. Kelib chiqishi har xil, bajaradigan funksiyasi o'xshash organlar qanday ataladi? A) Gomologik B) Atavizm C) Rudiment D) Analogik To'g'ri javob: D) Analogik ✔ 6. Kapalak qanoti va qush qanoti qanday organlar? A) Analogik B) Gomologik C) Atavistik D) Rudiment To'g'ri javob: A) Analogik ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 439 7. Kit va delfinlarda saqlanib qolgan tos suyagi qoldiqlari evolyutsiyaning qanday dalili? A) Analogik organ — biogeografik dalil B) Oraliq shakl — paleontologik dalil C) Atavizm — embriologik dalil D) Rudiment organ — qiyosiy anatomik dalil To'g'ri javob: D) Rudiment organ — qiyosiy anatomik dalil✔ Bo'lim (BSB): Turlanish (mikroevolyutsiya) 8. Mikroevolyutsiya jarayonlarini nisbatan qisqa vaqt ichida tabiatda kuzatish mumkinmi? A) Faqat qazilma qoldiqlarda kuzatiladi B) Faqat laboratoriyada sun'iy holda kuzatiladi C) Yo'q, u faqat millionlab yillarda namoyon bo'ladi D) Ha, masalan, zararkunandalarning zaharlarga chidamliligi ortishida To'g'ri javob: D) Ha, masalan, zararkunandalarning zaharlarga chidamliligi ortishida ✔ 9. Ajdod tur arealining kengayishi yoki bo'linib ketishi natijasida populyatsiyalarning makon jihatdan ajralishi bilan boradigan turlanish qaysi? A) Geografik (allopatrik) B) Duragaylanish C) Poliploidiya D) Ekologik (simpatrik) To'g'ri javob: A) Geografik (allopatrik) ✔ 10. Turlar o'rtasidagi reproduktiv izolyatsiyaga misol qaysi? A) Ikki populyatsiyaning bir ko'lda yashashi B) Individlarning tusi bir xil bo'lishi C) Turlararo duragaylarning pushtsiz bo'lishi D) Bir xil oziq iste'mol qilinishi To'g'ri javob: C) Turlararo duragaylarning pushtsiz bo'lishi ✔ Bo'lim (BSB): Yerda hayotning paydo bo'lishi 11. Dastlabki organik moddalar sintezi uchun energiya manbai bo'lib nimalar xizmat qilgan? A) Faqat oziq moddalarning parchalanishi B) Faqat fotosintez energiyasi C) Faqat ATF energiyasi D) Chaqmoq razryadlari, ultrabinafsha nurlar, vulqon issiqligi To'g'ri javob: D) Chaqmoq razryadlari, ultrabinafsha nurlar, vulqon issiqligi ✔ 12. Dastlabki organizmlar energiya olish usuli bo'yicha qanday bo'lgan deb hisoblanadi? A) Mikroaerofil B) Fakultativ aerob C) Aerob D) Anaerob To'g'ri javob: D) Anaerob ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 440 13. S. Miller tajribasi qaysi yili o'tkazilgan? A) 1859-yil B) 1909-yil C) 1924-yil D) 1953-yil To'g'ri javob: D) 1953-yil✔ 14. Hayotning abiogen yo'l bilan paydo bo'lishi haqidagi koatservat nazariyasini kim ilgari surgan? A) V. I. Vernadskiy B) Ch. Darvin C) A. I. Oparin D) L. Paster To'g'ri javob: C) A. I. Oparin ✔ 15. S-simon bo'yinli kolba yordamida mikroorganizmlar o'z-o'zidan paydo bo'lmasligini isbotlagan olim kim? A) L. Paster B) F. Redi C) A. Levenguk D) J. Holdeyn To'g'ri javob: A) L. Paster ✔ 16. Irsiy axborotni saqlash va katalizator vazifasini birga bajara olgani uchun dastlabki «hayot molekulasi» sifatida qaysi biri ko'proq qaraladi? A) Lipid B) Oqsil C) RNK D) Polisaxarid To'g'ri javob: C) RNK ✔ 17. Koatservatlarning tirik organizmlarga o'xshash xususiyati qaysi? A) Mitoz yo'li bilan bo'linishi B) Irsiy axborotni DNK yordamida aniq ko'paytirishi C) Fotosintez qilishi D) Muhitdan moddalarni tanlab yutishi, kattalashishi va bo'linishi To'g'ri javob: D) Muhitdan moddalarni tanlab yutishi, kattalashishi va bo'linishi ✔ 18. Hayotning kimyoviy evolyutsiyasi bosqichlarining to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) Koatservatlar → noorganik moddalar → probiontlar → oddiy organik moddalar → biopolimerlar B) Noorganik moddalar → oddiy organik moddalar → biopolimerlar → koatservatlar → probiontlar C) Probiontlar → koatservatlar → biopolimerlar → oddiy organik moddalar → noorganik moddalar D) Biopolimerlar → noorganik moddalar → koatservatlar → oddiy organik moddalar → probiontlar To'g'ri javob: B) Noorganik moddalar → oddiy organik moddalar → biopolimerlar → koatservatlar ✔ → probiontlar 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 441 Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning asosiy yo'nalishlari 19. Hozirgi davrda biologik regress holatidagi o'simliklar guruhiga misol qaysi? A) Qirqbo'g'imlar va plaunlar B) Bug'doydoshlar C) Yopiq urug'lilar D) Murakkabguldoshlar To'g'ri javob: A) Qirqbo'g'imlar va plaunlar✔ 20. Gul va qo'sh urug'lanishning paydo bo'lishi qaysi guruhda yuz bergan aromorfoz? A) Paporotniksimonlarda B) Ochiq urug'lilarda C) Moxlarda D) Yopiq urug'lilarda To'g'ri javob: D) Yopiq urug'lilarda ✔ 21. Qaysi biri idioadaptatsiyaga misol? A) Umurtqalilarda jag'larning paydo bo'lishi B) O'simliklarda o'tkazuvchi to'qimalarning paydo bo'lishi C) Kaktus barglarining tikanga aylanishi D) Issiqqonlilikning paydo bo'lishi To'g'ri javob: C) Kaktus barglarining tikanga aylanishi ✔ Bo'lim (BSB): Yerda hayotning rivojlanish tarixi 22. Qadimgi sianobakteriyalar faoliyati natijasida hosil bo'lgan qatlamli ohaktosh tuzilmalar nima deyiladi? A) Trilobitlar B) Ammonitlar C) Stromatolitlar D) Koatservatlar To'g'ri javob: C) Stromatolitlar ✔ 23. Ko'p hujayrali organizmlar va jinsiy jarayon qaysi erada paydo bo'lgan? A) Katarxey B) Proterozoy C) Mezozoy D) Kaynozoy To'g'ri javob: B) Proterozoy ✔ 24. Ilk umurtqalilar — jag'siz baliqsimonlar qaysi erada paydo bo'lgan? A) Arxey B) Paleozoy C) Mezozoy D) Kaynozoy To'g'ri javob: B) Paleozoy ✔ 25. O'simliklar (psilofitlar) quruqlikka qaysi davrda chiqqan? A) Trias B) Yura C) Bo'r D) Silur To'g'ri javob: D) Silur ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 442 Biologiya • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Makroevolyutsiya va evolyutsiya dalillari 1. Ot evolyutsiyasida oyoqlarda qanday o'zgarish kuzatilgan? A) Tuyoqlar yo'qolib, o'rniga tirnoqlar paydo bo'lgan B) Oyoqlar qisqarib, suzgichga aylangan C) Barmoqlar soni ortib borgan D) Barmoqlar soni kamayib, bitta barmoq kuchli rivojlangan To'g'ri javob: D) Barmoqlar soni kamayib, bitta barmoq kuchli rivojlangan✔ 2. Kaktus tikani (barg o'zgarishi) va na'matak tikani (po'st o'simtasi) qanday organlar? A) Rudiment B) Analogik C) Gomologik D) Atavistik To'g'ri javob: B) Analogik ✔ 3. Barcha umurtqali hayvonlar embrionlarida jabra yoriqlarining bo'lishi evolyutsiyaning qaysi dalili? A) Paleontologik B) Biokimyoviy C) Biogeografik D) Embriologik To'g'ri javob: D) Embriologik ✔ 4. Avstraliyada xaltali sutemizuvchilarning ko'p va xilma-xil bo'lishi evolyutsiyaning qaysi dalili? A) Qiyosiy anatomik B) Molekulyar C) Embriologik D) Biogeografik To'g'ri javob: D) Biogeografik ✔ 5. Arxeopteriks qaysi hayvonlar guruhlari o'rtasidagi oraliq shakl? A) Qushlar va sutemizuvchilar B) Baliqlar va suvda hamda quruqlikda yashovchilar C) Sudralib yuruvchilar va qushlar D) Suvda hamda quruqlikda yashovchilar va sudralib yuruvchilar To'g'ri javob: C) Sudralib yuruvchilar va qushlar ✔ 6. Tuxum qo'yuvchi sutemizuvchilar (o'rdakburun, exidna) qaysi guruhlarning qarindoshligidan dalolat beradi? A) Sudralib yuruvchilar va sutemizuvchilar B) Qushlar va baliqlar C) Baliqlar va sutemizuvchilar D) Amfibiyalar va qushlar To'g'ri javob: A) Sudralib yuruvchilar va sutemizuvchilar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 443 Bo'lim (BSB): Turlanish (mikroevolyutsiya) 7. Bir ajdoddan qisqa geologik vaqtda ko'plab yangi turlar hosil bo'lib, turli muhitlarga tarqalishi nima deyiladi? A) Adaptiv nurlanish B) Gradatsiya C) Konvergensiya D) Biologik regress To'g'ri javob: A) Adaptiv nurlanish✔ 8. Marvaridgulning Yevropa va Uzoq Sharqdagi bir-biridan ajralgan kenja turlari qanday turlanishga misol? A) Ekologik B) Sun'iy C) Poliploid D) Geografik To'g'ri javob: D) Geografik ✔ 9. Geografik turlanishga nima sabab bo'lishi mumkin? A) Bir hududda turli muddatda gullash B) Xromosomalar sonining karrali ortishi C) Bir hududda turli oziqqa ixtisoslashish D) Muzliklar, tog'lar yoki daryolarning arealni bo'lib yuborishi To'g'ri javob: D) Muzliklar, tog'lar yoki daryolarning arealni bo'lib yuborishi ✔ 10. «Simpatrik turlanish» atamasining ma'nosi nima? A) Bitta areal ichida boradigan turlanish B) Faqat suv muhitida boradigan turlanish C) Bir-biridan ajralgan areallarda boradigan turlanish D) Faqat inson boshqaradigan turlanish To'g'ri javob: A) Bitta areal ichida boradigan turlanish ✔ 11. Turlanishning boshlang'ich bosqichi sifatida nima qaraladi? A) Populyatsiyalarning ajralishi va genofondlarida farqlar to'planishi B) Ajdod turning qirilib ketishi C) Arealning butun yer sharini egallashi D) Yangi urug'ning paydo bo'lishi To'g'ri javob: A) Populyatsiyalarning ajralishi va genofondlarida farqlar to'planishi ✔ 12. Ekologik turlanishda populyatsiyalar ajralishining asosiy sababi nima? A) Yangi tog' tizmalarining paydo bo'lishi B) Materiklarning bir-biridan uzoqlashishi C) Daryolarning o'zanini o'zgartirishi D) Turli oziq, yashash joyi yoki ko'payish muddatlariga moslashish To'g'ri javob: D) Turli oziq, yashash joyi yoki ko'payish muddatlariga moslashish ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 444 Bo'lim (BSB): Yerda hayotning paydo bo'lishi 13. Yerning yoshi taxminan qancha deb baholanadi? A) 45–46 mln yil B) 450–460 mln yil C) 10–12 mlrd yil D) 4,5–4,6 mlrd yil To'g'ri javob: D) 4,5–4,6 mlrd yil✔ 14. Abiogenez nima? A) Tiriklikning jonsiz moddalardan paydo bo'lishi B) Hayotning koinotdan kelishi C) Tirik organizmlarning faqat tiriklardan paydo bo'lishi D) Hayotning yaratilganligi To'g'ri javob: A) Tiriklikning jonsiz moddalardan paydo bo'lishi ✔ 15. Atmosferada kislorod to'planishi natijasida yuqori qatlamlarda nima hosil bo'lib, organizmlarning quruqlikka chiqishiga imkon berdi? A) Metan qatlami B) Bulutlar qatlami C) Ozon qatlami D) Karbonat angidrid qatlami To'g'ri javob: C) Ozon qatlami ✔ 16. A. I. Oparin hayotning paydo bo'lishi haqidagi farazini qaysi yili e'lon qilgan? A) 1924-yil B) 1859-yil C) 1953-yil D) 1809-yil To'g'ri javob: A) 1924-yil ✔ 17. Oparin–Holdeyn gipotezasiga ko'ra dastlabki organik moddalar qayerda to'planib, «birlamchi sho'rva» hosil qilgan? A) Vulqon lavasida B) Atmosferaning yuqori qatlamida C) Birlamchi okeanda D) Muzliklarda To'g'ri javob: C) Birlamchi okeanda ✔ 18. Oparin nazariyasiga ko'ra dastlabki organizmlar oziqlanish usuli bo'yicha qanday bo'lgan? A) Xemoavtotrof B) Fotoavtotrof C) Geterotrof D) Miksotrof To'g'ri javob: C) Geterotrof ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 445 Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning asosiy yo'nalishlari 19. Umumiy degeneratsiya biologik progressga olib kelishi mumkinmi? A) Yo'q, u har doim biologik regressga olib keladi B) Ha, masalan, ko'plab parazitlar soni va tarqalishi ortgan C) Faqat o'simliklarda olib keladi D) Faqat sutemizuvchilarda olib keladi To'g'ri javob: B) Ha, masalan, ko'plab parazitlar soni va tarqalishi ortgan✔ 20. Akula, ixtiozavr va delfin tana shaklining o'xshashligi qaysi jarayon natijasi? A) Degeneratsiya B) Divergensiya C) Aromorfoz D) Konvergensiya To'g'ri javob: D) Konvergensiya ✔ 21. Evolyutsiyaning asosiy yo'nalishlari haqidagi ta'limotni ishlab chiqqan olim kim? A) A. N. Severtsov B) N. I. Vavilov C) V. I. Vernadskiy D) I. I. Shmalgauzen To'g'ri javob: A) A. N. Severtsov ✔ 22. Aromorfozlar natijasida odatda qanday sistematik guruhlar paydo bo'ladi? A) Faqat kenja turlar B) Yirik guruhlar — sinflar, tiplar C) Faqat zotlar va navlar D) Faqat populyatsiyalar To'g'ri javob: B) Yirik guruhlar — sinflar, tiplar ✔ 23. A. N. Severtsov fikricha biologik progress nima? A) Guruhning yashash uchun kurashda muvaffaqiyat qozonishi B) Faqat tuzilishning murakkablashuvi C) Organizmlar sonining kamayishi D) Organlarning soddalashuvi To'g'ri javob: A) Guruhning yashash uchun kurashda muvaffaqiyat qozonishi ✔ Bo'lim (BSB): Yerda hayotning rivojlanish tarixi 24. Eukariot hujayra paydo bo'lishini simbiogenez nazariyasi qanday tushuntiradi? A) Eukariotlar viruslardan kelib chiqqan B) Eukariotlar koatservatlardan bevosita paydo bo'lgan C) Yadro tashqi muhitdan tayyor holda yutilgan D) Mitoxondriya va xloroplastlar bir vaqtlar mustaqil bo'lgan prokariotlardan kelib chiqqan To'g'ri javob: D) Mitoxondriya va xloroplastlar bir vaqtlar mustaqil bo'lgan prokariotlardan kelib ✔ chiqqan 25. Kaynozoy erasi yana qanday nom bilan ataladi? A) Sudralib yuruvchilar erasi B) Sutemizuvchilar va gulli o'simliklar erasi C) Prokariotlar erasi D) Baliqlar erasi To'g'ri javob: B) Sutemizuvchilar va gulli o'simliklar erasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 446 Biologiya • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Makroevolyutsiya va evolyutsiya dalillari 1. Hozirgacha deyarli o'zgarmay saqlanib qolgan qadimgi organizmlar (latimeriya, gatteriya, ginkgo) nima deb ataladi? A) Relikt turlar B) Atavizmlar C) Rudimentlar D) Oraliq shakllar To'g'ri javob: A) Relikt turlar✔ 2. «Ontogenez filogenezning qisqa va tez takrorlanishidir» degan biogenetik qonun mualliflari kimlar? A) F. Myuller va E. Gekkel B) A. Oparin va J. Holdeyn C) K. Ber va Ch. Darvin D) K. Linney va J. B. Lamark To'g'ri javob: A) F. Myuller va E. Gekkel ✔ Bo'lim (BSB): Turlanish (mikroevolyutsiya) 3. Ekologik turlanish qanday kechadi? A) Faqat areal tog'lar bilan bo'linganda kechadi B) Bir areal ichida populyatsiyalar turli ekologik sharoitlarga moslashib ajraladi C) Faqat inson ishtirokida kechadi D) Faqat okean orollarida kechadi To'g'ri javob: B) Bir areal ichida populyatsiyalar turli ekologik sharoitlarga moslashib ajraladi ✔ 4. Orolga tushib qolgan populyatsiyaning materikdagi ajdod populyatsiyadan uzoq vaqt ajralib, yangi turga aylanishi qanday turlanish? A) Poliploid B) Ekologik C) Duragay D) Geografik To'g'ri javob: D) Geografik ✔ 5. O'simliklarda xromosomalar to'plamining karrali ortishi orqali tez boradigan turlanish qanday nomlanadi? A) Geteroploidiya B) Genlar dreyfi C) Geografik izolyatsiya D) Poliploidiya To'g'ri javob: D) Poliploidiya ✔ 6. Mikroevolyutsiya deb nimaga aytiladi? A) Turdan yuqori sistematik guruhlarning paydo bo'lishiga B) Biosferaning tarixiy rivojlanishiga C) Populyatsiyalarda boradigan va yangi tur hosil bo'lishiga olib keladigan jarayonlarga D) Yerda hayotning paydo bo'lishiga To'g'ri javob: C) Populyatsiyalarda boradigan va yangi tur hosil bo'lishiga olib keladigan ✔ jarayonlarga 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 447 7. Sevan ko'lidagi forel balig'ining turli muddatlarda va turli joylarda uvildiriq tashlaydigan populyatsiyalari qanday turlanishga misol? A) Geografik B) Sun'iy C) Ekologik D) Poliploid To'g'ri javob: C) Ekologik✔ 8. «Allopatrik turlanish» atamasining ma'nosi nima? A) Bir avlod ichida tugaydigan turlanish B) Bitta areal ichida boradigan turlanish C) Bir-biridan ajralgan, turli areallarda boradigan turlanish D) Inson boshqaradigan sun'iy turlanish To'g'ri javob: C) Bir-biridan ajralgan, turli areallarda boradigan turlanish ✔ 9. Mikroevolyutsiya qaysi darajada boradi? A) Turkumlar ichida B) Tur ichida, populyatsiyalarda C) Sinflar orasida D) Butun biosfera darajasida To'g'ri javob: B) Tur ichida, populyatsiyalarda ✔ 10. Bir ko'ldagi baliqlarning bir guruhi tubda, boshqasi suv qalinligida oziqlanib, o'zaro chatishmay qo'yishi qanday turlanish boshlanishini ko'rsatadi? A) Geografik B) Sun'iy C) Ekologik D) Poliploid To'g'ri javob: C) Ekologik ✔ Bo'lim (BSB): Yerda hayotning paydo bo'lishi 11. Hayot Yerga koinotdan meteoritlar yoki kosmik chang bilan keltirilgan degan faraz nima deyiladi? A) Abiogenez B) Biogenez C) Panspermiya D) Kreatsionizm To'g'ri javob: C) Panspermiya ✔ 12. Probiontlar deb nimaga aytiladi? A) Viruslarning qadimgi shakllariga B) Ko'p hujayrali ilk hayvonlarga C) Hozirgi zamon bakteriyalariga D) Membrana bilan o'ralgan, moddalar almashinuvi va o'z-o'zini ko'paytirish qobiliyatiga ega ilk tizimlarga To'g'ri javob: D) Membrana bilan o'ralgan, moddalar almashinuvi va o'z-o'zini ko'paytirish ✔ qobiliyatiga ega ilk tizimlarga 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 448 13. Go'shtli idishlarni doka bilan yopib, pashsha lichinkalari o'z-o'zidan paydo bo'lmasligini isbotlagan olim kim? A) F. Redi B) A. I. Oparin C) S. Miller D) L. Paster To'g'ri javob: A) F. Redi✔ 14. Qaysi nazariya hayot qanday paydo bo'lgani masalasini hal qilmay, uni boshqa joyga ko'chiradi xolos? A) RNK dunyosi gipotezasi B) Biokimyoviy evolyutsiya C) Koatservat nazariyasi D) Panspermiya To'g'ri javob: D) Panspermiya ✔ Bo'lim (BSB): Evolyutsiyaning asosiy yo'nalishlari 15. Kelib chiqishi turlicha bo'lgan organizmlarda o'xshash sharoit ta'sirida o'xshash belgilarning paydo bo'lishi nima deyiladi? A) Aromorfoz B) Divergensiya C) Konvergensiya D) Gradatsiya To'g'ri javob: C) Konvergensiya ✔ 16. Qushlarda patning paydo bo'lishi va issiqqonlilik evolyutsiyaning qaysi yo'nalishiga kiradi? A) Biologik regress B) Idioadaptatsiya C) Aromorfoz D) Umumiy degeneratsiya To'g'ri javob: C) Aromorfoz ✔ 17. Ko'p hujayralilikning paydo bo'lishi qanday evolyutsion o'zgarish hisoblanadi? A) Umumiy degeneratsiya B) Konvergensiya C) Aromorfoz D) Idioadaptatsiya To'g'ri javob: C) Aromorfoz ✔ 18. Umurtqalilarning suvdan quruqlikka chiqishini ta'minlagan aromorfoz qaysi? A) Tangachalarning yo'qolishi B) O'pka bilan nafas olish va besh barmoqli oyoqlarning paydo bo'lishi C) Tana rangining muhitga moslashuvi D) Suzgichlar sonining ortishi To'g'ri javob: B) O'pka bilan nafas olish va besh barmoqli oyoqlarning paydo bo'lishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 449 19. Tuzilishning umumiy murakkablashuvi va hayot faoliyatining umumiy jadallashuviga olib keladigan evolyutsion o'zgarish nima? A) Idioadaptatsiya B) Aromorfoz C) Konvergensiya D) Umumiy degeneratsiya To'g'ri javob: B) Aromorfoz✔ Bo'lim (BSB): Yerda hayotning rivojlanish tarixi 20. Prokariotlar va fotosintezning paydo bo'lishi qaysi eraga to'g'ri keladi? A) Paleozoy B) Arxey C) Kaynozoy D) Mezozoy To'g'ri javob: B) Arxey ✔ 21. Qushlar sinfining ajdodlari qaysi guruh hisoblanadi? A) Xaltali sutemizuvchilar B) Panjaqanotli baliqlar C) Qadimgi sudralib yuruvchilar D) Suvda hamda quruqlikda yashovchilar To'g'ri javob: C) Qadimgi sudralib yuruvchilar ✔ 22. Ochiq urug'li o'simliklar qaysi erada eng ko'p tarqalgan? A) Kaynozoy B) Mezozoy C) Proterozoy D) Arxey To'g'ri javob: B) Mezozoy ✔ 23. Daraxtsimon paporotniklar, qirqbo'g'imlar va plaunlarning ulkan o'rmonlari keng tarqalib, ko'mir konlarini hosil qilgan davr qaysi? A) Toshko'mir (karbon) B) Antropogen C) Kembriy D) Bo'r To'g'ri javob: A) Toshko'mir (karbon) ✔ 24. Kembriy davrida dengizlarda qaysi organizmlar keng tarqalgan bo'lgan? A) Sutemizuvchilar B) Dinozavrlar C) Umurtqasizlar (trilobitlar va boshqalar) D) Gulli o'simliklar To'g'ri javob: C) Umurtqasizlar (trilobitlar va boshqalar) ✔ 25. Birinchi sudralib yuruvchilar qaysi davrda paydo bo'lgan? A) Ordovik B) Toshko'mir (karbon) C) Kembriy D) Neogen To'g'ri javob: B) Toshko'mir (karbon) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 450 Biologiya • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ekologik omillar 1. Cho'l tulkisi — fenekning katta quloqlari qanday ahamiyatga ega? A) Tanadan issiqlik chiqarishni kuchaytiradi B) Tanada issiqlikni saqlaydi C) Suv to'plashga xizmat qiladi D) Ko'zni qumdan himoya qiladi To'g'ri javob: A) Tanadan issiqlik chiqarishni kuchaytiradi✔ 2. Allen qoidasiga ko'ra shimoliy hududlardagi issiqqonli hayvonlarning quloq va dum kabi chiqiq qismlari qanday bo'ladi? A) Janubdagilar bilan bir xil B) Uzunroq C) Butunlay tuksiz D) Kaltaroq To'g'ri javob: D) Kaltaroq ✔ 3. «Ekologiya» atamasini fanga kiritgan olim kim? A) K. Myobius B) V. I. Vernadskiy C) A. Tensli D) E. Gekkel To'g'ri javob: D) E. Gekkel ✔ 4. Organizm uchun eng qulay bo'lgan omil qiymati nima deyiladi? A) Minimum B) Tolerantlik chegarasi C) Optimum D) Pessimum To'g'ri javob: C) Optimum ✔ 5. Bergman qoidasiga ko'ra sovuq iqlimda yashovchi issiqqonli hayvonlar janubdagi yaqin turlarga nisbatan qanday bo'ladi? A) Tana o'lchami yirikroq B) Teri osti yog'i yupqaroq C) Quloq va dumi uzunroq D) Tana o'lchami maydaroq To'g'ri javob: A) Tana o'lchami yirikroq ✔ 6. Hayvonlarning sutkalik faollik ritmi asosan qaysi omil bilan muvofiqlashadi? A) Havo namligi B) Kun va tun almashinuvi (yorug'lik) C) Tuproq tarkibi D) Shamol tezligi To'g'ri javob: B) Kun va tun almashinuvi (yorug'lik) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 451 Bo'lim (BSB): Populyatsiyalar ekologiyasi 7. Lemminglar va sichqonsimon kemiruvchilar sonining bir necha yilda bir marta keskin ortib, so'ng kamayishi nimaga misol? A) Populyatsiya sonining davriy tebranishlari B) Ekologik piramida C) Konvergensiya D) Suktsessiya To'g'ri javob: A) Populyatsiya sonining davriy tebranishlari✔ 8. Yil boshida populyatsiyada 1000 ta individ bo'lgan. Yil davomida 300 tasi tug'ilgan, 200 tasi nobud bo'lgan, migratsiya bo'lmagan. Yil oxirida nechta individ bo'ladi? A) 1100 ta B) 1300 ta C) 1500 ta D) 900 ta To'g'ri javob: A) 1100 ta ✔ 9. Biotik potensialning to'liq namoyon bo'lishiga to'sqinlik qiluvchi omillar yig'indisi nima deyiladi? A) Biotik potensial B) Genofond C) Muhit qarshiligi D) Suktsessiya To'g'ri javob: C) Muhit qarshiligi ✔ 10. Populyatsiyaning jinsiy tarkibi nimani ko'rsatadi? A) Yosh guruhlari nisbatini B) Tug'ilish va o'lim nisbatini C) Erkak va urg'ochi individlar nisbatini D) Individlar zichligini To'g'ri javob: C) Erkak va urg'ochi individlar nisbatini ✔ Bo'lim (BSB): Odamning kelib chiqishi 11. Qaysi qatorda faqat odamsimon maymunlar keltirilgan? A) Gorilla, shimpanze, orangutan B) Lemur, gibbon, makaka C) Makaka, gorilla, lemur D) Pavian, orangutan, lemur To'g'ri javob: A) Gorilla, shimpanze, orangutan ✔ 12. Hozirgi zamon odami jamiyatining rivojlanishida qaysi omillar yetakchi rol o'ynaydi? A) Ijtimoiy omillar B) Faqat tabiiy tanlanish C) Faqat geografik izolyatsiya D) Faqat genlar dreyfi To'g'ri javob: A) Ijtimoiy omillar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 452 13. Mehnat odam evolyutsiyasida qanday rol o'ynagan? A) Tik yurishning yo'qolishiga olib kelgan B) Qo'lning takomillashuvi, miya rivoji va ijtimoiy hayotga turtki bergan C) Biologik omillar ta'sirini butunlay to'xtatgan D) Tanadagi tuklarni ko'paytirgan To'g'ri javob: B) Qo'lning takomillashuvi, miya rivoji va ijtimoiy hayotga turtki bergan✔ 14. Odam qaysi tipga mansub? A) Primatlar B) Xordalilar C) Bo'g'imoyoqlilar D) Halqali chuvalchanglar To'g'ri javob: B) Xordalilar ✔ Bo'lim (BSB): Organizmlar o'rtasidagi munosabatlar 15. Rak-zohid va aktiniya o'rtasidagi munosabat qanday? A) Mutualizm B) Amensalizm C) Raqobat D) Parazitizm To'g'ri javob: A) Mutualizm ✔ 16. Termitlar ichagida yashovchi xivchinlilar ular uchun sellyulozani parchalaydi. Bu qanday munosabat? A) Mutualizm B) Parazitizm C) Amensalizm D) Kommensalizm To'g'ri javob: A) Mutualizm ✔ 17. Yopishqoq baliqning akulaga yopishib yurib, uning ovqat qoldiqlari bilan oziqlanishi qaysi munosabatga misol? A) Kommensalizm B) Mutualizm C) Parazitizm D) Yirtqichlik To'g'ri javob: A) Kommensalizm ✔ 18. Bir organizmning boshqasi hisobiga yashab, unga zarar yetkazishi nima deyiladi? A) Mutualizm B) Kommensalizm C) Parazitizm D) Neytralizm To'g'ri javob: C) Parazitizm ✔ 19. O'rmondagi olmaxon va los bir-biriga bevosita ta'sir ko'rsatmaydi. Bu qanday munosabat? A) Amensalizm B) Neytralizm C) Kommensalizm D) Raqobat To'g'ri javob: B) Neytralizm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 453 20. Raqobatdan chetlatish prinsipini tajribada asoslagan olim kim? A) Yu. Libix B) G. F. Gauze C) A. Tensli D) R. Lindeman To'g'ri javob: B) G. F. Gauze✔ 21. Lishayniklar qaysi organizmlarning simbiozidan iborat? A) Paporotnik va suvo'ti B) Bakteriya va virus C) Mox va zamburug' D) Zamburug' va suvo'ti (yoki sianobakteriya) To'g'ri javob: D) Zamburug' va suvo'ti (yoki sianobakteriya) ✔ Bo'lim (BSB): Odam evolyutsiyasi bosqichlari va irqlar 22. Pitekantrop qoldiqlarini topgan olim kim? A) A. P. Okladnikov B) E. Dyubua C) R. Dart D) L. Liki To'g'ri javob: B) E. Dyubua ✔ 23. Epchil odam qoldiqlarini Sharqiy Afrikada topgan olim kim? A) A. P. Okladnikov B) Ch. Darvin C) E. Dyubua D) L. Liki To'g'ri javob: D) L. Liki ✔ 24. Ekvatorial irq vakillarining jingalak sochi qanday ahamiyatga ega deb hisoblanadi? A) Sovuqdan himoya qiladi B) Bosh ustida havo qatlami hosil qilib, qizib ketishdan saqlaydi C) Ko'rishni yaxshilaydi D) Changdan himoya qiladi To'g'ri javob: B) Bosh ustida havo qatlami hosil qilib, qizib ketishdan saqlaydi ✔ 25. Avstralopiteklar qoldiqlari birinchi bo'lib qaysi qit'adan topilgan? A) Yevropa B) Afrika C) Osiyo D) Avstraliya To'g'ri javob: B) Afrika ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 454 Biologiya • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ekologik omillar 1. Minimum qonunini kim ta'riflagan? A) R. Lindeman B) V. Shelford C) Yu. Libix D) G. F. Gauze To'g'ri javob: C) Yu. Libix✔ 2. Qurg'oqchil sharoitga moslashgan o'simliklar qanday ataladi? A) Mezofitlar B) Gigrofitlar C) Gidrofitlar D) Kserofitlar To'g'ri javob: D) Kserofitlar ✔ Bo'lim (BSB): Populyatsiyalar ekologiyasi 3. Ideal sharoitda bakteriya har 20 daqiqada bo'linsa, 1 ta bakteriyadan 2 soatda nechta bakteriya hosil bo'ladi? A) 64 ta B) 12 ta C) 128 ta D) 32 ta To'g'ri javob: A) 64 ta ✔ 4. Migratsiya bo'lmaganda populyatsiya soni o'sishi uchun qaysi shart bajarilishi kerak? A) Tug'ilish va o'lim teng bo'lishi B) O'lim tug'ilishdan yuqori bo'lishi C) Tug'ilish o'limdan yuqori bo'lishi D) Tug'ilish nolga teng bo'lishi To'g'ri javob: C) Tug'ilish o'limdan yuqori bo'lishi ✔ 5. Hayvon yoki guruh tomonidan boshqa individlardan himoya qilinadigan yashash hududi nima deyiladi? A) Areal B) Ekologik nisha C) Biosfera D) Individual (guruh) hududi To'g'ri javob: D) Individual (guruh) hududi ✔ 6. Bir yil ichida populyatsiya soni 500 tadan 650 taga ortdi. Nisbiy o'sish necha foiz? A) 65% B) 15% C) 150% D) 30% To'g'ri javob: D) 30% ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 455 7. Kam nasl beruvchi, lekin nasliga uzoq g'amxo'rlik qiladigan hayvonga misol qaysi? A) Fil B) Chivin C) Seld balig'i D) Baqa To'g'ri javob: A) Fil✔ 8. Populyatsiyada yillik tug'ilish ko'rsatkichi 0,4, o'lim ko'rsatkichi 0,1 (bir individ hisobiga). 2000 individli populyatsiya bir yilda nechtaga ortadi? A) 600 ta B) 200 ta C) 1000 ta D) 800 ta To'g'ri javob: A) 600 ta ✔ 9. Populyatsiyaning yosh tarkibida yosh individlar ulushi ko'p bo'lsa, populyatsiya qanday holatda bo'ladi? A) Kamayib boruvchi B) Qirilib ketish arafasida C) Faqat keksalardan iborat D) O'sib boruvchi To'g'ri javob: D) O'sib boruvchi ✔ 10. Populyatsiya soniga zichlikdan qat'i nazar ta'sir etuvchi omil qaysi? A) Kuchli sovuq yoki qurg'oqchilik B) Parazitlar tarqalishi C) Tur ichidagi raqobat D) Yuqumli kasalliklar To'g'ri javob: A) Kuchli sovuq yoki qurg'oqchilik ✔ Bo'lim (BSB): Odamning kelib chiqishi 11. Odamning tik yurishi bilan bog'liq belgi qaysi? A) Keng tos va gumbazsimon oyoq kafti B) Oyoq bosh barmog'ining qarama-qarshi turishi C) Uzun qo'llar va kalta oyoqlar D) Umurtqa pog'onasining tekis, egilmasligi To'g'ri javob: A) Keng tos va gumbazsimon oyoq kafti ✔ 12. Odam evolyutsiyasining biologik omillari qaysilar? A) Faqat ong va tafakkur B) Mehnat, nutq, ijtimoiy turmush C) Faqat mehnat faoliyati D) Irsiy o'zgaruvchanlik, yashash uchun kurash, tabiiy tanlanish To'g'ri javob: D) Irsiy o'zgaruvchanlik, yashash uchun kurash, tabiiy tanlanish ✔ 13. Ayrim odamlarda uchraydigan butun tanani qoplagan qalin tuk qanday belgi? A) Atavizm B) Modifikatsiya C) Analogiya D) Rudiment To'g'ri javob: A) Atavizm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 456 14. Odamning hayvonlardan kelib chiqishini asoslagan Darvin asari qanday nomlanadi? A) «Tabiat sistemasi» B) «Odamning kelib chiqishi va jinsiy tanlanish» C) «Turlarning paydo bo'lishi» D) «Zoologiya falsafasi» To'g'ri javob: B) «Odamning kelib chiqishi va jinsiy tanlanish»✔ Bo'lim (BSB): Organizmlar o'rtasidagi munosabatlar 15. Parazitlarda qanday moslanishlar rivojlangan? A) Yopishish organlari va juda yuqori ko'payish qobiliyati B) Murakkab ovqat hazm qilish tizimi C) Kuchli rivojlangan sezgi organlari D) Tez yugurish uchun kuchli oyoqlar To'g'ri javob: A) Yopishish organlari va juda yuqori ko'payish qobiliyati ✔ 16. Qalin soya tufayli daraxtlar ostida yorug'sevar o'tlar o'sa olmasligi, daraxtlarga esa bu befarq bo'lishi qaysi munosabatga misol? A) Kommensalizm B) Mutualizm C) Amensalizm D) Simbioz To'g'ri javob: C) Amensalizm ✔ 17. Endoparazitga misol qaysi? A) Burga B) Bit C) Jigar qurti D) Iksod kanasi To'g'ri javob: C) Jigar qurti ✔ 18. Penitsill zamburug'ining antibiotik ajratib, bakteriyalar o'sishini to'xtatishi qaysi munosabatga misol? A) Kommensalizm B) Mutualizm C) Amensalizm D) Parazitizm To'g'ri javob: C) Amensalizm ✔ 19. Zamburug' giflarining daraxt ildizlari bilan simbiozi nima deyiladi? A) Mikoriza B) Plazmodiy C) Rizoid D) Lishaynik To'g'ri javob: A) Mikoriza ✔ 20. Hasharotlar va gulli o'simliklar o'rtasidagi changlatish munosabati nimaga misol? A) Raqobat B) Amensalizm C) Mutualizm D) Parazitizm To'g'ri javob: C) Mutualizm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 457 21. Zich ekilgan makkajo'xori o'simliklari o'rtasidagi yorug'lik va suv uchun kurash qanday munosabat? A) Mutualizm B) Tur ichidagi raqobat C) Turlararo raqobat D) Parazitizm To'g'ri javob: B) Tur ichidagi raqobat✔ Bo'lim (BSB): Odam evolyutsiyasi bosqichlari va irqlar 22. Pitekantrop qoldiqlari qayerdan topilgan? A) Xitoydan B) Yava orolidan C) Germaniyadan D) Fransiyadan To'g'ri javob: B) Yava orolidan ✔ 23. Teshiktosh g'oridagi topilmani 1938-yilda kim topgan? A) A. P. Okladnikov B) E. Dyubua C) R. Dart D) L. Liki To'g'ri javob: A) A. P. Okladnikov ✔ 24. Odam evolyutsiyasi bosqichlarining to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) Neandertal → avstralopitek → kromanyon → epchil odam → tik yuruvchi odam B) Epchil odam → avstralopitek → neandertal → tik yuruvchi odam → kromanyon C) Avstralopitek → epchil odam → tik yuruvchi odam → neandertal → kromanyon D) Kromanyon → neandertal → tik yuruvchi odam → epchil odam → avstralopitek To'g'ri javob: C) Avstralopitek → epchil odam → tik yuruvchi odam → neandertal → kromanyon ✔ 25. Neandertallar odam evolyutsiyasining qaysi bosqichi vakillari? A) Eng qadimgi odamlar B) Yangi odamlar C) Avstralopiteklar D) Qadimgi odamlar To'g'ri javob: D) Qadimgi odamlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 458 Biologiya • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ekologik omillar 1. Kaktus va aloe kabi to'qimalarida suv to'playdigan o'simliklar qanday ataladi? A) Gigrofitlar B) Sukkulentlar C) Sklerofitlar D) Gidrofitlar To'g'ri javob: B) Sukkulentlar✔ 2. Antropogen omilga misol qaysi? A) Zilzila B) Daraxtlarni kesish va yerlarni haydash C) Shamol esishi D) Yomg'ir yog'ishi To'g'ri javob: B) Daraxtlarni kesish va yerlarni haydash ✔ 3. O'rmonning pastki yarusida o'suvchi, kuchli yorug'likni yoqtirmaydigan o'simliklar qanday ataladi? A) Kserofitlar B) Soyasevar o'simliklar C) Gidrofitlar D) Yorug'sevar o'simliklar To'g'ri javob: B) Soyasevar o'simliklar ✔ 4. Qaysi omil abiotik omillarning edafik (tuproq) guruhiga kiradi? A) Kun uzunligi B) Tuproqning mexanik tarkibi va sho'rligi C) Havo harorati D) Yirtqichlar soni To'g'ri javob: B) Tuproqning mexanik tarkibi va sho'rligi ✔ Bo'lim (BSB): Populyatsiyalar ekologiyasi 5. Hududiylik (territoriallik)ning populyatsiya uchun ahamiyati nimada? A) Genlar dreyfini kuchaytiradi B) Resurslardan foydalanishni tartibga solib, zichlikni cheklaydi C) Mutatsiyalar sonini oshiradi D) Tur ichida chatishishni to'xtatadi To'g'ri javob: B) Resurslardan foydalanishni tartibga solib, zichlikni cheklaydi ✔ 6. Ko'lda 50 ta baliq tutib belgilandi va qo'yib yuborildi. Keyin tutilgan 60 ta baliqdan 10 tasi belgili chiqdi. Ko'ldagi baliqlar soni taxminan qancha? A) 300 ta B) 3000 ta C) 500 ta D) 120 ta To'g'ri javob: A) 300 ta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 459 7. Ekologik nisha deb nimaga aytiladi? A) Tur tarqalgan geografik hudud B) Populyatsiyadagi individlar soni C) Faqat turning yashash joyi D) Turning ekotizimdagi o'rni: yashash joyi, oziqlanishi va boshqa turlar bilan munosabatlari majmui To'g'ri javob: D) Turning ekotizimdagi o'rni: yashash joyi, oziqlanishi va boshqa turlar bilan ✔ munosabatlari majmui Bo'lim (BSB): Odamning kelib chiqishi 8. Odamni boshqa primatlardan farqlovchi belgilar qaysi? A) Tik yurish, S-simon umurtqa pog'onasi, gumbazsimon oyoq kafti B) Rangli ko'rish va oldinga qaragan ko'zlar C) Tirnoqlar va qarama-qarshi turuvchi bosh barmoq D) Bir juft sut bezlari To'g'ri javob: A) Tik yurish, S-simon umurtqa pog'onasi, gumbazsimon oyoq kafti ✔ 9. Odam evolyutsiyasining ijtimoiy omillari qaysilar? A) Populyatsiya to'lqinlari B) Mutatsiyalar va genlar dreyfi C) Tabiiy tanlanish va izolyatsiya D) Mehnat, ijtimoiy turmush tarzi, nutq va tafakkur To'g'ri javob: D) Mehnat, ijtimoiy turmush tarzi, nutq va tafakkur ✔ 10. Hozirgi odam bosh miyasining o'rtacha hajmi qancha? A) 1350–1500 sm³ B) 400–500 sm³ C) 600–700 sm³ D) 2500–3000 sm³ To'g'ri javob: A) 1350–1500 sm³ ✔ 11. Odamdagi quloq suprasini harakatlantiruvchi muskullar qanday organ hisoblanadi? A) Analogik B) Rudiment C) Atavizm D) Yangi paydo bo'lgan To'g'ri javob: B) Rudiment ✔ 12. Hozirgi odamsimon maymunlardan qaysi biri odamga eng yaqin qarindosh hisoblanadi? A) Lemur B) Gibbon C) Shimpanze D) Makaka To'g'ri javob: C) Shimpanze ✔ 13. Odam va odamsimon maymunlarning qarindoshligini ko'rsatuvchi belgilar qaysi? A) Dum, juda kuchli jag'lar, tukli tana B) Qon guruhlari, xromosomalar tuzilishining o'xshashligi, tirnoqlar C) Tik yurish, nutq, yirik bosh miya D) Mehnat qurollari yasash va nutq To'g'ri javob: B) Qon guruhlari, xromosomalar tuzilishining o'xshashligi, tirnoqlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 460 14. Odam ko'zining ichki burchagidagi yarimoysimon burma (uchinchi qovoq qoldig'i) qanday organ? A) Yangi paydo bo'lgan B) Atavizm C) Rudiment D) Analogik To'g'ri javob: C) Rudiment✔ 15. Odam va boshqa primatlar uchun umumiy belgi qaysi? A) S-simon umurtqa pog'onasi B) Ikki oyoqlab tik yurish C) Barmoqlarda tirnoq va qarama-qarshi turuvchi bosh barmoq D) Bo'g'inli nutq To'g'ri javob: C) Barmoqlarda tirnoq va qarama-qarshi turuvchi bosh barmoq ✔ 16. Odam embrionida dum va jabra yoriqlari kurtaklarining paydo bo'lishi nimani ko'rsatadi? A) Odamning hozirgi baliqlardan bevosita kelib chiqqanini B) Odamning parazit ajdodlardan kelib chiqqanini C) Odamning hayvonlar bilan umumiy kelib chiqishini D) Embrion rivojlanishidagi tasodifiy xatoni To'g'ri javob: C) Odamning hayvonlar bilan umumiy kelib chiqishini ✔ Bo'lim (BSB): Organizmlar o'rtasidagi munosabatlar 17. Yirtqich va o'lja populyatsiyalari soni o'rtasida qanday bog'liqlik kuzatiladi? A) Sonlarning bir-biridan biroz kechikuvchi davriy tebranishlari B) Ikkalasining soni hech qachon o'zgarmaydi C) Ikkalasining soni doimo bir xil bo'ladi D) Ular bir-birining soniga ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: A) Sonlarning bir-biridan biroz kechikuvchi davriy tebranishlari ✔ 18. Bir tur uchun foydali, ikkinchisi uchun befarq bo'lgan munosabat nima? A) Parazitizm B) Raqobat C) Mutualizm D) Kommensalizm To'g'ri javob: D) Kommensalizm ✔ 19. Ikkala tur uchun ham foydali bo'lgan birgalikda yashash shakli nima? A) Amensalizm B) Parazitizm C) Mutualizm D) Kommensalizm To'g'ri javob: C) Mutualizm ✔ 20. Ektoparazitga misol qaysi? A) Exinokokk B) Bit C) Askarida D) Bezgak plazmodiysi To'g'ri javob: B) Bit ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 461 21. Gauze prinsipiga ko'ra ... A) populyatsiya genofondi o'zgarmaydi B) bir xil ekologik nishaga ega ikki tur bir joyda uzoq birga yashay olmaydi C) har bir organizm minimumdagi omil bilan cheklanadi D) har bir trofik bosqichga energiyaning 10% i o'tadi To'g'ri javob: B) bir xil ekologik nishaga ega ikki tur bir joyda uzoq birga yashay olmaydi✔ Bo'lim (BSB): Odam evolyutsiyasi bosqichlari va irqlar 22. O'zbekistonda, Boysuntog'dagi Teshiktosh g'oridan kimning skelet qoldiqlari topilgan? A) Avstralopitekning B) Pitekantropning C) Driopitekning D) Neandertal bolaning To'g'ri javob: D) Neandertal bolaning ✔ 23. Odam va odamsimon maymunlarning umumiy ajdodi deb hisoblanuvchi qadimgi maymunlar qaysi? A) Kromanyonlar B) Driopiteklar C) Neandertallar D) Avstralopiteklar To'g'ri javob: B) Driopiteklar ✔ 24. Pitekantrop va sinantrop odam evolyutsiyasining qaysi bosqichiga mansub? A) Qadimgi odamlar B) Yangi odamlar C) Odamsimon maymunlar D) Eng qadimgi odamlar (Homo erectus) To'g'ri javob: D) Eng qadimgi odamlar (Homo erectus) ✔ 25. Kromanyonlarning bosh miyasi hajmi qanday bo'lgan? A) Avstralopiteknikidan kichik B) Hozirgi odamnikidan ikki baravar katta C) Shimpanzenikiga teng D) Hozirgi odamnikiga yaqin To'g'ri javob: D) Hozirgi odamnikiga yaqin ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 462 Biologiya • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ekologik omillar 1. Gomoyoterm hayvonlarga qaysilar kiradi? A) Baliqlar va amfibiyalar B) Qushlar va sutemizuvchilar C) Sudralib yuruvchilar va baliqlar D) Hasharotlar va o'rgimchaklar To'g'ri javob: B) Qushlar va sutemizuvchilar✔ 2. Boshqa omillar qulay bo'lsa ham, tuproqda fosfor yetishmasa o'simlik hosili past bo'ladi. Bu qaysi qonunga misol? A) 10% qoidasi B) Raqobatdan chetlatish prinsipi C) Tolerantlik qonuni D) Minimum qonuni To'g'ri javob: D) Minimum qonuni ✔ 3. Biotik omilga misol qaysi? A) Yirtqich va o'lja munosabatlari B) Tuproq sho'rligi C) Havo harorati D) Quyosh radiatsiyasi To'g'ri javob: A) Yirtqich va o'lja munosabatlari ✔ 4. Qisqa kun o'simliklari qachon gullaydi? A) Kunlar qisqarib, tunlar uzaygan davrda B) Faqat eng uzun kunlarda C) Faqat to'liq qorong'ilikda D) Kun uzunligidan qat'i nazar To'g'ri javob: A) Kunlar qisqarib, tunlar uzaygan davrda ✔ 5. Ekologik omilning keng doirada o'zgarishiga chidamli organizmlar nima deyiladi? A) Evribiontlar B) Poykilotermlar C) Stenobiontlar D) Geterotroflar To'g'ri javob: A) Evribiontlar ✔ 6. Organizmlarning kun uzunligiga javob reaksiyasi nima deyiladi? A) Fototaksis B) Fotoperiodizm C) Geotropizm D) Fotosintez To'g'ri javob: B) Fotoperiodizm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 463 7. Tana harorati tashqi muhit haroratiga bog'liq bo'lgan hayvonlar qanday ataladi? A) Gomoyoterm (issiqqonli) B) Poykiloterm (sovuqqonli) C) Evribiont D) Stenobiont To'g'ri javob: B) Poykiloterm (sovuqqonli)✔ Bo'lim (BSB): Populyatsiyalar ekologiyasi 8. Muhit muayyan turning nechta individini uzoq vaqt boqa olishini ifodalovchi kattalik nima deyiladi? A) Tolerantlik B) Biomassa C) Biotik potensial D) Muhitning sig'imi To'g'ri javob: D) Muhitning sig'imi ✔ 9. Juda ko'p uvildiriq qo'yib, naslga g'amxo'rlik qilmaydigan organizmga misol qaysi? A) Bo'ri B) Fil C) Treska balig'i D) Odam To'g'ri javob: C) Treska balig'i ✔ 10. Populyatsiyada keksa individlar ulushi yuqori, yoshlari kam bo'lsa, populyatsiya soni qanday o'zgaradi? A) Ikki baravar ortadi B) Albatta barqaror qoladi C) Tez o'sadi D) Kamayib boradi To'g'ri javob: D) Kamayib boradi ✔ 11. Populyatsiya soni keskin kamayib ketganda qanday xavf tug'iladi? A) Mutatsiyalar butunlay to'xtaydi B) Tur ichidagi raqobat kuchayadi C) Genetik xilma-xillik kamayib, yaqin qarindoshlar chatishuvi kuchayadi D) Zichlik haddan oshib ketadi To'g'ri javob: C) Genetik xilma-xillik kamayib, yaqin qarindoshlar chatishuvi kuchayadi ✔ 12. Populyatsiya zichligi nima? A) Tug'ilganlar va o'lganlar farqi B) Erkak va urg'ochilar nisbati C) Birlik maydon yoki hajmga to'g'ri keladigan individlar soni D) Populyatsiyadagi individlarning umumiy soni To'g'ri javob: C) Birlik maydon yoki hajmga to'g'ri keladigan individlar soni ✔ 13. Zichlik ortganda yuqumli kasalliklar tarqalishi kuchayib, populyatsiya soni kamayishi qanday boshqarilish mexanizmi? A) Sun'iy tanlanish B) Geografik izolyatsiya C) Zichlikka bog'liq boshqarilish D) Zichlikka bog'liq bo'lmagan boshqarilish To'g'ri javob: C) Zichlikka bog'liq boshqarilish ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 464 Bo'lim (BSB): Odamning kelib chiqishi 14. Qo'lning mehnat organiga aylanishi uchun muhim shart nima bo'lgan? A) Dumning qisqarishi B) Tanadagi tuklarning yo'qolishi C) Jag'larning kattalashuvi D) Tik yurishga o'tib, old oyoqlarning harakatlanishdan ozod bo'lishi To'g'ri javob: D) Tik yurishga o'tib, old oyoqlarning harakatlanishdan ozod bo'lishi✔ 15. Odamning eng qadimgi ajdodlari qaysi qit'ada paydo bo'lgan deb hisoblanadi? A) Janubiy Amerika B) Shimoliy Amerika C) Afrika D) Avstraliya To'g'ri javob: C) Afrika ✔ Bo'lim (BSB): Organizmlar o'rtasidagi munosabatlar 16. Zarpechak va u o'ralib olgan beda o'simligi o'rtasidagi munosabat qanday? A) Parazitizm B) Neytralizm C) Kommensalizm D) Mutualizm To'g'ri javob: A) Parazitizm ✔ 17. Yirtqichlarning o'lja populyatsiyasiga ijobiy ta'siri nimada? A) O'lja sonini cheksiz oshiradi B) O'ljada yangi mutatsiyalar keltirib chiqaradi C) O'lja populyatsiyasini butunlay yo'q qiladi D) Kasal va zaif individlarni yo'qotib, populyatsiyani sog'lomlashtiradi To'g'ri javob: D) Kasal va zaif individlarni yo'qotib, populyatsiyani sog'lomlashtiradi ✔ 18. «Biotsenoz» atamasini fanga kiritgan olim kim? A) V. N. Sukachev B) K. Myobius C) A. Tensli D) E. Gekkel To'g'ri javob: B) K. Myobius ✔ Bo'lim (BSB): Odam evolyutsiyasi bosqichlari va irqlar 19. Marhumlarni dafn etish odati va murakkabroq tosh qurollar yasash quyidagilardan qaysi biriga xos bo'lgan? A) Epchil odamlar B) Neandertallar C) Avstralopiteklar D) Driopiteklar To'g'ri javob: B) Neandertallar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 465 20. Odam irqlari qanday omillar ta'sirida shakllangan? A) Turli geografik sharoitlarga moslanish va izolyatsiya B) Faqat ijtimoiy omillar C) Mehnat turlarining farqi D) Turli maymun ajdodlardan kelib chiqish To'g'ri javob: A) Turli geografik sharoitlarga moslanish va izolyatsiya✔ 21. Irqchilikning ilmiy jihatdan asossizligi nimada? A) Irqlar turli maymunlardan kelib chiqqan B) Hozirgi irqlar bitta turga mansub, biologik jihatdan teng va o'zaro pushtli nasl beradi C) Irqlar turli turlarga mansub D) Irqlar o'zaro chatisha olmaydi To'g'ri javob: B) Hozirgi irqlar bitta turga mansub, biologik jihatdan teng va o'zaro pushtli nasl ✔ beradi 22. Ekvatorial (negroid) irq vakillari terisining to'q rangi qanday moslanish? A) Sovuqdan himoya B) Changdan himoya C) Namlikdan himoya D) Kuchli ultrabinafsha nurlardan himoya To'g'ri javob: D) Kuchli ultrabinafsha nurlardan himoya ✔ 23. Kromanyonlar odam evolyutsiyasining qaysi bosqichi vakillari? A) Yangi odamlar (Homo sapiens) B) Odamsimon maymunlar C) Eng qadimgi odamlar D) Qadimgi odamlar To'g'ri javob: A) Yangi odamlar (Homo sapiens) ✔ 24. Yevropeoid irqqa xos belgilar qaysi? A) Juda keng burun va qalin lablar B) Epikantus, yassi yuz, dag'al tekis qora soch C) Ochiq rangli teri, qirra burun, to'lqinsimon yoki tekis soch D) To'q rangli teri, jingalak soch, keng burun To'g'ri javob: C) Ochiq rangli teri, qirra burun, to'lqinsimon yoki tekis soch ✔ 25. Hozirgi odamlarning barcha irqlari qaysi turga mansub? A) Turli urug'lar B) Bitta tur — Homo sapiens C) Ikki xil tur D) Har bir irq alohida tur To'g'ri javob: B) Bitta tur — Homo sapiens ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 466 Biologiya • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Ekologik omillar 1. Ekologiya fani nimani o'rganadi? A) Faqat organizmlarning ichki tuzilishini B) Hujayra tuzilishini C) Organizmlarning o'zaro va atrof-muhit bilan munosabatlarini D) Irsiyat qonuniyatlarini To'g'ri javob: C) Organizmlarning o'zaro va atrof-muhit bilan munosabatlarini✔ 2. Suvda yashovchi o'simliklar qanday ataladi? A) Sukkulentlar B) Kserofitlar C) Gidrofitlar D) Mezofitlar To'g'ri javob: C) Gidrofitlar ✔ 3. Minimum qonuniga ko'ra organizm (hosil)ning rivojlanishi nima bilan cheklanadi? A) Eng ko'p miqdordagi omil bilan B) Faqat harorat bilan C) Omillarning umumiy yig'indisi bilan D) Minimumda bo'lgan omil bilan To'g'ri javob: D) Minimumda bo'lgan omil bilan ✔ 4. Qaysi qatorda faqat abiotik omillar keltirilgan? A) Harorat, yorug'lik, namlik B) Raqobat, parazitizm, yirtqichlik C) Changlatuvchilar, simbiontlar D) O'rmon kesish, yer haydash To'g'ri javob: A) Harorat, yorug'lik, namlik ✔ 5. Ekologik omilning faqat tor doirada o'zgarishiga chidaydigan organizmlar nima deyiladi? A) Stenobiontlar B) Gomoyotermlar C) Evribiontlar D) Avtotroflar To'g'ri javob: A) Stenobiontlar ✔ 6. Tolerantlik qonunini kim ta'riflagan? A) E. Gekkel B) K. Myobius C) V. Shelford D) Yu. Libix To'g'ri javob: C) V. Shelford ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 467 Bo'lim (BSB): Populyatsiyalar ekologiyasi 7. Resurslar cheklangan sharoitda populyatsiya o'sishi egri chizig'i qanday shaklda bo'ladi? A) Kamayuvchi to'g'ri chiziq B) Gorizontal to'g'ri chiziq C) S-simon D) J-simon (cheksiz eksponensial) To'g'ri javob: C) S-simon✔ 8. Populyatsiya soni o'zgarishini belgilovchi asosiy jarayonlar qaysilar? A) Faqat suktsessiya B) Faqat mutatsiyalar C) Faqat fotosintez D) Tug'ilish, o'lim, immigratsiya va emigratsiya To'g'ri javob: D) Tug'ilish, o'lim, immigratsiya va emigratsiya ✔ 9. Organizmlarning ideal sharoitdagi maksimal ko'payish qobiliyati nima deyiladi? A) Ekologik nisha B) Biotik potensial C) Muhit sig'imi D) Muhit qarshiligi To'g'ri javob: B) Biotik potensial ✔ 10. 100 ga maydonda 400 ta tustovuq yashaydi. Populyatsiya zichligi qancha? A) 40 ta/ga B) 0,25 ta/ga C) 4 ta/ga D) 400 ta/ga To'g'ri javob: C) 4 ta/ga ✔ Bo'lim (BSB): Odamning kelib chiqishi 11. Nutqning paydo bo'lishiga asosiy sabab nima bo'lgan? A) Faqat ovqat tarkibining o'zgarishi B) Birgalikdagi mehnat jarayonida o'zaro muloqot ehtiyoji C) Iqlimning sovushi D) Tanadagi tuklarning yo'qolishi To'g'ri javob: B) Birgalikdagi mehnat jarayonida o'zaro muloqot ehtiyoji ✔ 12. Antropogenez nima? A) Odamning tarixiy kelib chiqishi va shakllanish jarayoni B) Odamning individual rivojlanishi C) Aholi sonining o'sishi D) Odam irqlarining aralashuvi To'g'ri javob: A) Odamning tarixiy kelib chiqishi va shakllanish jarayoni ✔ 13. Odamning kelib chiqishi va evolyutsiyasini, irqlarini o'rganuvchi fan qanday nomlanadi? A) Antropologiya B) Paleobotanika C) Etologiya D) Sitologiya To'g'ri javob: A) Antropologiya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 468 14. Odam qaysi sinfga mansub? A) Sutemizuvchilar B) Gominidlar C) Primatlar D) Xordalilar To'g'ri javob: A) Sutemizuvchilar✔ 15. Odamning sutemizuvchilarga xos belgisi qaysi? A) Qo'lning bosh barmog'i qarama-qarshi turishi B) Sut bezlari, diafragma, tuk qoplami C) Nutq va abstrakt tafakkur D) Tik yurish va S-simon umurtqa pog'onasi To'g'ri javob: B) Sut bezlari, diafragma, tuk qoplami ✔ 16. Hozirgi sistematikada odam qaysi oilaga kiritiladi? A) Itsimonlar B) Mangusimonlar C) Mushuksimonlar D) Gominidlar To'g'ri javob: D) Gominidlar ✔ Bo'lim (BSB): Organizmlar o'rtasidagi munosabatlar 17. Askarida va odam o'rtasidagi munosabat qanday? A) Raqobat B) Parazitizm C) Mutualizm D) Kommensalizm To'g'ri javob: B) Parazitizm ✔ 18. Dukkakli o'simliklar ildizidagi tugunak bakteriyalar o'simlikka qanday foyda keltiradi? A) O'simlik uchun fotosintez qiladi B) Atmosfera azotini o'zlashtirib, o'simlikni azot bilan ta'minlaydi C) Tuproqdagi fosforni eritib beradi D) Ildizni zararkunandalardan himoya qiladi To'g'ri javob: B) Atmosfera azotini o'zlashtirib, o'simlikni azot bilan ta'minlaydi ✔ 19. Turli turlarning bitta resurs (oziq, yorug'lik) uchun kurashi nima deyiladi? A) Neytralizm B) Turlararo raqobat C) Kommensalizm D) Mutualizm To'g'ri javob: B) Turlararo raqobat ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 469 Bo'lim (BSB): Odam evolyutsiyasi bosqichlari va irqlar 20. Ikki oyoqlab yurgan, lekin bosh miyasi kichik bo'lgan, Afrikada yashagan qadimgi gominidlar qaysi? A) Kromanyonlar B) Sinantroplar C) Neandertallar D) Avstralopiteklar To'g'ri javob: D) Avstralopiteklar✔ 21. Birinchi bo'lib sodda tosh qurollar yasagan odam qaysi? A) Epchil odam (Homo habilis) B) Avstralopitek C) Driopitek D) Kromanyon To'g'ri javob: A) Epchil odam (Homo habilis) ✔ 22. Mongoloid irqqa xos epikantus (ko'zning ichki burchagidagi teri burmasi) qanday moslanish deb hisoblanadi? A) Kuchli shamol va chang-to'zondan ko'zni himoya B) Ko'rish maydonini kengaytirish C) Tanadan issiqlik chiqarish D) Ultrabinafsha nurlarni ko'proq o'tkazish To'g'ri javob: A) Kuchli shamol va chang-to'zondan ko'zni himoya ✔ 23. Olovdan foydalanishni birinchi bo'lib o'rgangan odamlar qaysi? A) Parapiteklar B) Avstralopiteklar C) Eng qadimgi odamlar (Homo erectus) D) Driopiteklar To'g'ri javob: C) Eng qadimgi odamlar (Homo erectus) ✔ 24. Sinantrop qoldiqlari qayerdan topilgan? A) Fransiyadan B) Xitoydan (Pekin yaqinidan) C) Yava orolidan D) Janubiy Afrikadan To'g'ri javob: B) Xitoydan (Pekin yaqinidan) ✔ 25. G'or devorlariga rasmlar chizish, san'at namunalarini yaratish qaysi odamlarga xos? A) Avstralopiteklar B) Epchil odamlar C) Kromanyonlar D) Pitekantroplar To'g'ri javob: C) Kromanyonlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 470 Biologiya • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Biosferada moddalar va energiya aylanishi 1. Oltingugurt bakteriyalari energiyani qanday oladi? A) Quyosh nuri yordamida fotosintez qilib B) Vodorod sulfidni oksidlab (xemosintez yo'li bilan) C) Atmosfera azotini bog'lab D) Tayyor organik moddalarni hazm qilib To'g'ri javob: B) Vodorod sulfidni oksidlab (xemosintez yo'li bilan)✔ 2. Biosferadagi biologik (kichik) aylanishni harakatlantiruvchi asosiy energiya manbai nima? A) Oy tortish kuchi B) Shamol energiyasi C) Quyosh energiyasi D) Yer ichki issiqligi To'g'ri javob: C) Quyosh energiyasi ✔ 3. Fosfor organizmda qaysi moddalar tarkibiga kiradi? A) Faqat xlorofill B) Faqat sellyuloza C) ATF, nuklein kislotalar va suyak to'qimasi D) Faqat kraxmal To'g'ri javob: C) ATF, nuklein kislotalar va suyak to'qimasi ✔ 4. Moddalarning katta (geologik) aylanishiga xos xususiyat qaysi? A) Faqat tirik organizmlar ichida bir necha kunda tugaydi B) Faqat fotosintez va nafas olishdan iborat C) Unda suv umuman ishtirok etmaydi D) Tog' jinslarining yemirilishi, okeanga oqib borishi va cho'kindi hosil qilishi millionlab yillar davom etadi To'g'ri javob: D) Tog' jinslarining yemirilishi, okeanga oqib borishi va cho'kindi hosil qilishi ✔ millionlab yillar davom etadi 5. Fotosintez tenglamasi: 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂. 3 mol glyukoza hosil bo'lganda necha mol kislorod ajraladi? A) 6 mol B) 3 mol C) 12 mol D) 18 mol To'g'ri javob: D) 18 mol ✔ 6. Fotosintezda ajraladigan kislorodning manbai qaysi modda? A) Karbonat angidrid B) Suv C) Glyukoza D) Xlorofill To'g'ri javob: B) Suv ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 471 Bo'lim (BSB): Biosfera va uning tuzilishi 7. Inson aqli va ongli faoliyati yetakchi omilga aylangan biosferaning yangi holati qanday ataladi? A) Noosfera B) Troposfera C) Litosfera D) Gidrosfera To'g'ri javob: A) Noosfera✔ 8. Dunyo okeanida hayot eng ko'p qayerda to'plangan? A) Faqat okeanning eng chuqur botiqlarida B) Qirg'oqbo'yi sayozliklari va yaxshi yoritilgan yuza qatlamlarda C) Ochiq okeanning 4 km chuqurligida D) Okean tubidagi qorong'i cho'kindilarda To'g'ri javob: B) Qirg'oqbo'yi sayozliklari va yaxshi yoritilgan yuza qatlamlarda ✔ 9. Yer biosferasidagi biomassaning asosiy qismini nimalar tashkil etadi? A) Quruqlikdagi hayvonlar B) Okean hayvonlari C) Quruqlikdagi yashil o'simliklar D) Tuproq bakteriyalari To'g'ri javob: C) Quruqlikdagi yashil o'simliklar ✔ 10. Litosferada tirik organizmlar asosan qaysi qatlamda to'plangan? A) Bazalt qatlamida B) Tuproqda C) Yer mantiyasida D) Granit qatlamida To'g'ri javob: B) Tuproqda ✔ 11. Vernadskiy fikricha Yer qiyofasini o'zgartiruvchi eng kuchli geokimyoviy omil nima? A) Tirik organizmlar (tirik modda) B) Faqat Oyning tortish kuchi C) Faqat vulqonlar D) Faqat shamol To'g'ri javob: A) Tirik organizmlar (tirik modda) ✔ 12. Mollyuskalarning chig'anog'ida kalsiy, diatom suvo'tlarining qobig'ida kremniy to'planishi tirik moddaning qaysi funksiyasi? A) Energetik B) Destruktiv C) Konsentratsion D) Gaz To'g'ri javob: C) Konsentratsion ✔ 13. Biosfera nima uchun ochiq tizim hisoblanadi? A) U doimo tashqaridan — Quyoshdan energiya oladi B) Unda organizmlar ko'paymaydi C) Unda moddalar aylanishi bo'lmaydi D) U boshqa sayyoralardan moddalar oladi To'g'ri javob: A) U doimo tashqaridan — Quyoshdan energiya oladi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 472 Bo'lim (BSB): Ekotizimlarning barqarorligi va almashinuvi. Agrotsenozlar 14. Suksessiyaning yakuniy, nisbatan barqaror bosqichidagi jamoa nima deyiladi? A) Klimaks jamoa B) Pioner jamoa C) Agrotsenoz D) Oraliq jamoa To'g'ri javob: A) Klimaks jamoa✔ 15. Yong'indan keyin ignabargli o'rmon o'rnida ikkilamchi suksessiyada o'tlardan so'ng odatda qaysi daraxtlar birinchi o'sib chiqadi? A) Saksovul va yantoq B) Kaktus va aloe C) Soyasevar qoraqarag'ay D) Yorug'sevar qayin va terak To'g'ri javob: D) Yorug'sevar qayin va terak ✔ Bo'lim (BSB): Inson va biosfera. Tabiatni muhofaza qilish 16. Atrof-muhit holatini muntazam kuzatish, baholash va o'zgarishlarini bashorat qilish tizimi nima deyiladi? A) Rekultivatsiya B) Melioratsiya C) Suksessiya D) Ekologik monitoring To'g'ri javob: D) Ekologik monitoring ✔ 17. Alohida qimmatli tabiiy ob'ekt (g'or, sharshara, qadimiy daraxt) muhofazaga olinsa, u qanday ataladi? A) Milliy bog' B) Buyurtmaxona C) Tabiat yodgorligi D) Biosfera qo'riqxonasi To'g'ri javob: C) Tabiat yodgorligi ✔ 18. Inson tomonidan butunlay qirib yuborilgan hayvon turi qaysi? A) Buxoro bug'usi B) Afrika fili C) Jayron D) Steller sigiri To'g'ri javob: D) Steller sigiri ✔ 19. Tabiatni muhofaza qilish bilan birga tartibga solingan turizm va dam olishga ruxsat beriladigan hudud qaysi? A) Qizil kitob B) Qo'riqxona C) Milliy bog' D) Agrotsenoz To'g'ri javob: C) Milliy bog' ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 473 20. Kislotali yomg'irlar hosil bo'lishiga qaysi moddalar sabab bo'ladi? A) Metan va geliy B) Ammiak va argon C) Oltingugurt va azot oksidlari D) Kislorod va ozon To'g'ri javob: C) Oltingugurt va azot oksidlari✔ Bo'lim (BSB): Ekotizimlar va oziq zanjirlari 21. Qaysi organizm turli oziq zanjirlarida turli trofik darajalarni egallashi mumkin? A) Faqat o't yeydigan quyon B) Ham o'simlik, ham hayvon bilan oziqlanuvchi qo'ng'ir ayiq C) Fotosintez qiluvchi daraxt D) Faqat nektar so'ruvchi kapalak To'g'ri javob: B) Ham o'simlik, ham hayvon bilan oziqlanuvchi qo'ng'ir ayiq ✔ 22. Ekotizimda noorganik moddalardan organik moddalar hosil qiluvchi organizmlar qanday ataladi? A) Konsumentlar B) Produtsentlar C) Detritofaglar D) Redutsentlar To'g'ri javob: B) Produtsentlar ✔ 23. Ekotizimdagi energiya oqimi qanday xususiyatga ega? A) Yopiq doira bo'ylab aylanadi B) Redutsentlardan produtsentlarga to'liq qaytadi C) Bir yo'nalishda oqib, har bir bosqichda qisman issiqlik sifatida tarqaladi D) Yuqori trofik darajalarga o'tganda ortib boradi To'g'ri javob: C) Bir yo'nalishda oqib, har bir bosqichda qisman issiqlik sifatida tarqaladi ✔ 24. Oziq zanjiri odatda nima uchun 4–5 bo'g'indan oshmaydi? A) Redutsentlar zanjirni to'xtatadi B) Yirtqichlar juda ko'p bo'ladi C) Produtsentlar yetishmaydi D) Har bir bosqichda energiyaning katta qismi yo'qoladi To'g'ri javob: D) Har bir bosqichda energiyaning katta qismi yo'qoladi ✔ 25. Ekotizimdagi oziq zanjirlarining o'zaro chatishib ketgan majmui nima deyiladi? A) Ekologik piramida B) Trofik daraja C) Ekologik nisha D) Oziq to'ri To'g'ri javob: D) Oziq to'ri ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 474 Biologiya • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Biosferada moddalar va energiya aylanishi 1. O'simliklarning barglari orqali suvni bug'latishi nima deyiladi? A) Plazmoliz B) Gutatsiya C) Fotoliz D) Transpiratsiya To'g'ri javob: D) Transpiratsiya✔ 2. Nitratlardan erkin azot ajratib, uni atmosferaga qaytaradigan jarayon nima deyiladi? A) Azot fiksatsiyasi B) Denitrifikatsiya C) Ammonifikatsiya D) Nitrifikatsiya To'g'ri javob: B) Denitrifikatsiya ✔ 3. Atmosferada azot juda ko'p bo'lsa ham, ko'pchilik o'simliklar azot tanqisligini sezadi. Buning sababi nima? A) Ular erkin azot (N₂) ni bevosita o'zlashtira olmaydi B) O'simliklarga azot umuman kerak emas C) Azot o'simliklar uchun zaharli D) Azot faqat suvda erigan holda bo'ladi To'g'ri javob: A) Ular erkin azot (N₂) ni bevosita o'zlashtira olmaydi ✔ 4. O'simliklar azotni asosan qaysi shaklda o'zlashtiradi? A) Azot oksidi gazi shaklida B) Oqsillar shaklida C) Atmosferadagi erkin azot (N₂) shaklida D) Nitrat va ammoniy ionlari shaklida To'g'ri javob: D) Nitrat va ammoniy ionlari shaklida ✔ 5. Fosforning aylanishi azot va uglerod aylanishidan nimasi bilan farq qiladi? A) U tirik organizmlar tarkibiga kirmaydi B) U faqat atmosferada aylanadi C) Atmosferada gaz shaklida deyarli bo'lmaydi, asosiy zaxirasi tog' jinslarida D) Uni faqat hayvonlar o'zlashtiradi To'g'ri javob: C) Atmosferada gaz shaklida deyarli bo'lmaydi, asosiy zaxirasi tog' jinslarida ✔ 6. Xemosintezni kashf etgan olim kim? A) A. I. Oparin B) S. N. Vinogradskiy C) K. A. Timiryazev D) V. I. Vernadskiy To'g'ri javob: B) S. N. Vinogradskiy ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 475 Bo'lim (BSB): Biosfera va uning tuzilishi 7. V. I. Vernadskiy tasnifiga ko'ra tuproq qanday moddaga kiradi? A) Kos (inert) modda B) Tirik modda C) Biogen modda D) Biokos (bioinert) modda To'g'ri javob: D) Biokos (bioinert) modda✔ 8. Tundra, dasht, cho'l kabi yirik tabiiy-iqlim zonalariga xos ekotizimlar majmui nima deyiladi? A) Agrotsenoz B) Biom C) Ekologik nisha D) Populyatsiya To'g'ri javob: B) Biom ✔ 9. Biosfera haqidagi yaxlit ta'limotni yaratgan olim kim? A) K. Myobius B) E. Zyuss C) V. N. Sukachev D) V. I. Vernadskiy To'g'ri javob: D) V. I. Vernadskiy ✔ 10. Vernadskiy ta'limotida «tirik modda» deb nimaga aytiladi? A) Faqat tuproq va suvga B) Biosferadagi tirik organizmlarning umumiy yig'indisiga C) Faqat yashil o'simliklarga D) Organizmlar qoldiqlaridan hosil bo'lgan foydali qazilmalarga To'g'ri javob: B) Biosferadagi tirik organizmlarning umumiy yig'indisiga ✔ Bo'lim (BSB): Ekotizimlarning barqarorligi va almashinuvi. Agrotsenozlar 11. Nima uchun tropik o'rmon bug'doy dalasiga nisbatan ancha barqaror? A) Unda faqat bitta tur o'simlik o'sadi B) Unga inson doimo o'g'it soladi C) Unda redutsentlar umuman yo'q D) Unda turlar ko'p va oziq to'rlari murakkab To'g'ri javob: D) Unda turlar ko'p va oziq to'rlari murakkab ✔ 12. Nima uchun agrotsenozga muntazam o'g'it solib turish kerak? A) Agrotsenozda redutsentlar ko'p bo'ladi B) Agrotsenozda fotosintez bormaydi C) Agrotsenozda energiya aylanib yuradi D) Moddalar hosil bilan olib chiqib ketiladi, aylanish yopiq bo'lmaydi To'g'ri javob: D) Moddalar hosil bilan olib chiqib ketiladi, aylanish yopiq bo'lmaydi ✔ 13. Ekotizimlarning vaqt o'tishi bilan qonuniy ravishda ketma-ket almashinib borishi nima deyiladi? A) Populyatsiya to'lqini B) Konvergensiya C) Migratsiya D) Suksessiya To'g'ri javob: D) Suksessiya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 476 Bo'lim (BSB): Inson va biosfera. Tabiatni muhofaza qilish 14. Har qanday xo'jalik faoliyati taqiqlangan, tabiiy majmua to'liq muhofaza qilinadigan hudud nima deyiladi? A) Qo'riqxona B) Buyurtmaxona C) Milliy bog' D) Dam olish bog'i To'g'ri javob: A) Qo'riqxona✔ 15. 1992-yilda Rio-de-Janeyroda o'tkazilgan BMT konferensiyasida qaysi konsepsiya qabul qilingan? A) Barqaror rivojlanish konsepsiyasi B) Biogenetik qonun C) Koatservat nazariyasi D) Hujayra nazariyasi To'g'ri javob: A) Barqaror rivojlanish konsepsiyasi ✔ 16. Muayyan turlar yoki tabiiy resurslar ma'lum muddatga muhofaza qilinadigan hudud nima deyiladi? A) Buyurtmaxona (zakaznik) B) Qo'riqxona C) Agrotsenoz D) Botanika bog'i To'g'ri javob: A) Buyurtmaxona (zakaznik) ✔ 17. DDT kabi parchalanmaydigan zaharli moddalarning oziq zanjiri bo'ylab to'planishi qanday kechadi? A) Yuqori trofik darajalarda konsentratsiyasi ortib boradi B) Har bir bosqichda konsentratsiyasi kamayadi C) Har bir bosqichda bir xil bo'ladi D) Faqat produtsentlarda to'planadi To'g'ri javob: A) Yuqori trofik darajalarda konsentratsiyasi ortib boradi ✔ 18. Orol dengizining qurigan tubida hosil bo'lgan yangi cho'l qanday nomlanadi? A) Qizilqum B) Orolqum C) Mirzacho'l D) Qoraqum To'g'ri javob: B) Orolqum ✔ 19. Suv havzalariga o'g'itlar (azot, fosfor birikmalari) ko'p tushishi natijasida suvo'tlarning «gullashi» va kislorod tanqisligi nima deyiladi? A) Suksessiya B) Eroziya C) Sho'rlanish D) Evtrofikatsiya To'g'ri javob: D) Evtrofikatsiya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 477 Bo'lim (BSB): Ekotizimlar va oziq zanjirlari 20. Ekotizimda moddalar va energiya harakatining farqi nimada? A) Ikkalasi ham doira bo'ylab aylanadi B) Moddalar aylanadi, energiya esa bir yo'nalishda oqadi C) Energiya aylanadi, moddalar esa bir yo'nalishda oqadi D) Ikkalasi ham bir yo'nalishda oqadi To'g'ri javob: B) Moddalar aylanadi, energiya esa bir yo'nalishda oqadi✔ 21. «Ekotizim» atamasini fanga kiritgan olim kim? A) E. Gekkel B) K. Myobius C) V. N. Sukachev D) A. Tensli To'g'ri javob: D) A. Tensli ✔ 22. Ekotizimda tayyor organik moddalar bilan oziqlanuvchi hayvonlar qanday ataladi? A) Avtotroflar B) Redutsentlar C) Konsumentlar D) Produtsentlar To'g'ri javob: C) Konsumentlar ✔ 23. Redutsentlarga asosan qaysi organizmlar kiradi? A) Bakteriyalar va zamburug'lar B) Yashil o'simliklar C) Yirtqich hayvonlar D) O'txo'r hayvonlar To'g'ri javob: A) Bakteriyalar va zamburug'lar ✔ 24. Biogeotsenozning jonsiz muhit qismi (iqlim, tuproq) nima deb ataladi? A) Ekotop (biotop) B) Fitotsenoz C) Biotsenoz D) Zootsenoz To'g'ri javob: A) Ekotop (biotop) ✔ 25. Lindemanning 10% qoidasi nimani ifodalaydi? A) Bir trofik darajadan keyingisiga energiyaning taxminan 10% i o'tadi B) Ekotizimdagi turlarning 10% i produtsent bo'ladi C) Konsumentlar biomassasi produtsentlarnikidan 10 marta ko'p D) Energiyaning 90% i keyingi darajaga o'tadi To'g'ri javob: A) Bir trofik darajadan keyingisiga energiyaning taxminan 10% i o'tadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 478 Biologiya • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Biosferada moddalar va energiya aylanishi 1. Uglerod qaysi shaklda aylanishdan uzoq vaqtga chiqib qoladi? A) Barglardagi xlorofill tarkibida B) Toshko'mir, neft va ohaktosh tarkibida C) Nafas chiqarilgan havo tarkibida D) Bulutlardagi suv bug'ida To'g'ri javob: B) Toshko'mir, neft va ohaktosh tarkibida✔ 2. Tabiatda suvning aylanishini harakatga keltiruvchi asosiy omil nima? A) Fotosintez B) Tuproq bakteriyalarining faoliyati C) Quyosh issiqligi ta'sirida bug'lanish D) Azot fiksatsiyasi To'g'ri javob: C) Quyosh issiqligi ta'sirida bug'lanish ✔ 3. Fotosintezda 1 mol (180 g) glyukoza hosil bo'lganda normal sharoitda necha litr kislorod ajraladi? (1 mol gaz = 22,4 l) A) 268,8 l B) 44,8 l C) 22,4 l D) 134,4 l To'g'ri javob: D) 134,4 l ✔ 4. Dukkakli o'simliklarni almashlab ekish tuproq unumdorligini nima uchun oshiradi? A) Ular tuproqni sho'rlantiradi B) Ildizlaridagi bakteriyalar tufayli tuproq bog'langan azotga boyiydi C) Ular tuproqdagi fosforni atmosferaga chiqaradi D) Ular tuproqdagi redutsentlarni yo'qotadi To'g'ri javob: B) Ildizlaridagi bakteriyalar tufayli tuproq bog'langan azotga boyiydi ✔ 5. Tuproqda erkin yashab, atmosfera azotini bog'laydigan bakteriya qaysi? A) Azotobakter B) Pichan tayoqchasi C) Sut kislotali bakteriya D) Ichak tayoqchasi To'g'ri javob: A) Azotobakter ✔ Bo'lim (BSB): Biosfera va uning tuzilishi 6. Biosferaning yuqori chegarasi taxminan nima bilan belgilanadi? A) Eng baland tog'lar cho'qqisi bilan B) Yerning yadrosi bilan C) Ozon qatlami bilan (20–25 km balandlikda) D) Bulutlar qatlami bilan (1–2 km balandlikda) To'g'ri javob: C) Ozon qatlami bilan (20–25 km balandlikda) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 479 7. Atmosferaning yuqori qatlamlarida hayot tarqalishini nimalar cheklaydi? A) Kuchli ultrabinafsha nurlanish va past harorat B) Suvning ortiqchaligi C) Kislorodning juda ko'pligi D) Kuchli yorug'likning yo'qligi To'g'ri javob: A) Kuchli ultrabinafsha nurlanish va past harorat✔ 8. Ozon qatlamining tirik organizmlar uchun ahamiyati nimada? A) Yerni sovuqdan himoya qilib, issiqlikni ushlaydi B) Yomg'ir yog'ishini ta'minlaydi C) Atmosferaga kislorod ishlab chiqaradi D) Qisqa to'lqinli ultrabinafsha nurlarning ko'p qismini ushlab qoladi To'g'ri javob: D) Qisqa to'lqinli ultrabinafsha nurlarning ko'p qismini ushlab qoladi ✔ 9. «Biosfera» atamasini fanga birinchi bo'lib kiritgan olim kim? A) V. I. Vernadskiy B) A. Tensli C) E. Gekkel D) E. Zyuss To'g'ri javob: D) E. Zyuss ✔ Bo'lim (BSB): Ekotizimlarning barqarorligi va almashinuvi. Agrotsenozlar 10. O'simlik va hayvonlar faolligining yil fasllari bilan bog'liq takrorlanuvchi o'zgarishlari qanday o'zgarishlar? A) Evolyutsion o'zgarishlar B) Halokatli o'zgarishlar C) Birlamchi suksessiya D) Davriy (mavsumiy) o'zgarishlar To'g'ri javob: D) Davriy (mavsumiy) o'zgarishlar ✔ 11. Klimaks jamoaga xos xususiyat qaysi? A) Biomassa juda tez o'sib, turlar tez almashinadi B) Faqat lishaynik va moxlardan iborat bo'ladi C) Turlar xilma-xilligi eng kam bo'ladi D) Hosil bo'ladigan va sarflanadigan organik modda miqdori taxminan teng, tarkibi barqaror To'g'ri javob: D) Hosil bo'ladigan va sarflanadigan organik modda miqdori taxminan teng, tarkibi ✔ barqaror 12. Ekotizimning tashqi ta'sirlarga qaramay o'z tarkibi va xususiyatlarini saqlab qolish qobiliyati nima deyiladi? A) Biomagnifikatsiya B) Evtrofikatsiya C) Suksessiya D) Ekotizim gomeostazi (o'z-o'zini boshqarish) To'g'ri javob: D) Ekotizim gomeostazi (o'z-o'zini boshqarish) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 480 13. Birlamchi suksessiyada yalang'och qoyalarda birinchi bo'lib joylashadigan pioner organizmlar qaysilar? A) Lishayniklar B) Butalar C) Gulli o'tlar D) Daraxtlar To'g'ri javob: A) Lishayniklar✔ 14. Suksessiyaning asosiy ichki sababi nima? A) Organizmlarning o'zi yashash muhitini o'zgartirib, boshqa turlarga qulay sharoit yaratishi B) Yerning Quyosh atrofida aylanishi C) Organizmlarda mutatsiyalarning to'xtashi D) Faqat inson faoliyati To'g'ri javob: A) Organizmlarning o'zi yashash muhitini o'zgartirib, boshqa turlarga qulay sharoit ✔ yaratishi 15. Ko'lning asta-sekin loyqa va o'simlik qoldiqlari bilan to'lib, botqoqlikka, so'ng o'tloqqa aylanishi nimaga misol? A) Suksessiyaga B) Aromorfozga C) Konvergensiyaga D) Populyatsiya to'lqiniga To'g'ri javob: A) Suksessiyaga ✔ 16. Yong'in yoki daraxt kesilgandan keyin o'rmon o'rnida boshlanadigan suksessiya qanday ataladi? A) Ikkilamchi suksessiya B) Geologik suksessiya C) Klimaks suksessiya D) Birlamchi suksessiya To'g'ri javob: A) Ikkilamchi suksessiya ✔ Bo'lim (BSB): Inson va biosfera. Tabiatni muhofaza qilish 17. Orol dengizi qurishining asosiy sababi nima? A) Amudaryo va Sirdaryo suvlarining sug'orishga haddan ziyod olinishi B) Dengizga ko'p suv quyilishi C) Hududda yog'ingarchilikning ortishi D) Dengizdagi baliqlarning ko'payib ketishi To'g'ri javob: A) Amudaryo va Sirdaryo suvlarining sug'orishga haddan ziyod olinishi ✔ 18. Dalalarni shamol eroziyasidan himoya qilishning samarali usuli qaysi? A) Dalalarni ko'p marta chuqur haydash B) O'simlik qoplamini butunlay yo'qotish C) Ihota daraxtzorlarini barpo etish D) Yerni sug'ormasdan tashlab qo'yish To'g'ri javob: C) Ihota daraxtzorlarini barpo etish ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 481 19. Tuproqning shamol va suv ta'sirida yemirilishi nima deyiladi? A) Nitrifikatsiya B) Evtrofikatsiya C) Eroziya D) Rekultivatsiya To'g'ri javob: C) Eroziya✔ 20. Ozon qatlami yupqalashuvining inson salomatligi uchun xavfli oqibati qaysi? A) Havoda kislorod keskin kamayib ketadi B) Ultrabinafsha nurlanish ortib, teri saratoni va ko'z kasalliklari ko'payadi C) Yerda harorat keskin pasayadi D) Yomg'irlar kislotali bo'lib qoladi To'g'ri javob: B) Ultrabinafsha nurlanish ortib, teri saratoni va ko'z kasalliklari ko'payadi ✔ 21. Orol dengizi asosan qaysi daryolar suvi bilan to'yingan? A) Volga va Ural B) Zarafshon va Chirchiq C) Amudaryo va Sirdaryo D) Norin va Qoradaryo To'g'ri javob: C) Amudaryo va Sirdaryo ✔ Bo'lim (BSB): Ekotizimlar va oziq zanjirlari 22. Biogeotsenoz haqidagi ta'limotni yaratgan olim kim? A) G. F. Gauze B) V. I. Vernadskiy C) V. N. Sukachev D) A. Tensli To'g'ri javob: C) V. N. Sukachev ✔ 23. «O't → chigirtka → baqa → ilon → burgut» oziq zanjirida II tartib konsument qaysi? A) Chigirtka B) Ilon C) Baqa D) Burgut To'g'ri javob: C) Baqa ✔ 24. Organik qoldiqlarni noorganik moddalargacha parchalovchi organizmlar qanday ataladi? A) Konsumentlar B) Produtsentlar C) Fototroflar D) Redutsentlar To'g'ri javob: D) Redutsentlar ✔ 25. «Fitoplankton → zooplankton → mayda baliq → cho'rtan» oziq zanjirida produtsent qaysi? A) Zooplankton B) Fitoplankton C) Mayda baliq D) Cho'rtan To'g'ri javob: B) Fitoplankton ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 482 Biologiya • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Biosferada moddalar va energiya aylanishi 1. Kimyoviy elementlarning organizmlar ishtirokida muhit va organizmlar o'rtasida takror aylanib turishi nima deyiladi? A) Ekologik suksessiya B) Energiya oqimi C) Biogeokimyoviy aylanish D) Biologik progress To'g'ri javob: C) Biogeokimyoviy aylanish✔ 2. Azot organizmda qaysi moddalar tarkibiga kiradi? A) Faqat suv B) Faqat uglevodlar C) Oqsillar va nuklein kislotalar D) Faqat yog'lar To'g'ri javob: C) Oqsillar va nuklein kislotalar ✔ 3. Atmosferadagi karbonat angidrid qaysi jarayonda tirik organizmlar tomonidan yutiladi? A) Chirishda B) Fotosintezda C) Bijg'ishda D) Nafas olishda To'g'ri javob: B) Fotosintezda ✔ Bo'lim (BSB): Biosfera va uning tuzilishi 4. Fotosintezda kislorod ajratilishi va karbonat angidrid yutilishi tirik moddaning qaysi funksiyasiga misol? A) Oksidlanish-qaytarilish funksiyasi B) Gaz funksiyasi C) Destruktiv funksiya D) Konsentratsion funksiya To'g'ri javob: B) Gaz funksiyasi ✔ 5. Biosferada organizmlar eng zich joylashgan, muhitlar chegarasidagi qatlamlar Vernadskiy tomonidan qanday atalgan? A) Ozon ekranlari B) Hayot plyonkalari C) Kos qatlamlar D) Biogen cho'kindilar To'g'ri javob: B) Hayot plyonkalari ✔ 6. Hozirgi atmosfera havosida kislorod ulushi taxminan qancha? A) 78% B) 0,04% C) 21% D) 1% To'g'ri javob: C) 21% ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 483 7. Tirik organizmlar ishtirokisiz hosil bo'lgan tog' jinslari (granit, bazalt) Vernadskiy bo'yicha qanday modda? A) Tirik modda B) Biogen modda C) Kos (inert) modda D) Biokos modda To'g'ri javob: C) Kos (inert) modda✔ Bo'lim (BSB): Ekotizimlarning barqarorligi va almashinuvi. Agrotsenozlar 8. Ekotizim barqarorligi asosan nimaga bog'liq? A) Faqat havo haroratiga B) Turlar xilma-xilligi va oziq to'rining murakkabligiga C) Faqat yirtqichlar soniga D) Faqat bitta produtsent turining ko'pligiga To'g'ri javob: B) Turlar xilma-xilligi va oziq to'rining murakkabligiga ✔ 9. Ikkilamchi suksessiya birlamchi suksessiyaga nisbatan nima uchun tezroq kechadi? A) Tuproq, urug'lar va ildizlar saqlanib qolgan bo'ladi B) Unda yorug'lik umuman ishtirok etmaydi C) U faqat suv havzalarida kechadi D) Unda redutsentlar qatnashmaydi To'g'ri javob: A) Tuproq, urug'lar va ildizlar saqlanib qolgan bo'ladi ✔ 10. Birlamchi suksessiya bosqichlarining to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) Daraxtlar → butalar → o'tlar → moxlar → lishayniklar B) Lishayniklar → moxlar → o'tlar → butalar → daraxtlar C) O'tlar → lishayniklar → daraxtlar → moxlar → butalar D) Moxlar → daraxtlar → lishayniklar → butalar → o'tlar To'g'ri javob: B) Lishayniklar → moxlar → o'tlar → butalar → daraxtlar ✔ 11. Inson parvarish qilishni to'xtatsa, bug'doy dalasi bilan nima yuz beradi? A) Bug'doy yovvoyi holda yillar davomida o'zgarmay saqlanadi B) Begona o'tlar bosib, asta-sekin tabiiy jamoa bilan almashinadi C) Unda hech qanday o'zgarish kuzatilmaydi D) Dala darhol o'rmonga aylanadi To'g'ri javob: B) Begona o'tlar bosib, asta-sekin tabiiy jamoa bilan almashinadi ✔ 12. Pioner organizmlar qanday xususiyatga ega bo'ladi? A) Yirtqich hayvonlardan iborat bo'ladi B) Suksessiyaning faqat oxirgi bosqichida paydo bo'ladi C) Faqat qalin soyada va unumdor tuproqda o'sadi D) Noqulay sharoitga chidamli bo'lib, tuproq hosil bo'lishiga hissa qo'shadi To'g'ri javob: D) Noqulay sharoitga chidamli bo'lib, tuproq hosil bo'lishiga hissa qo'shadi ✔ 13. Agrotsenoz nima? A) Okeandagi chuqur suv ekotizimi B) Birlamchi suksessiyaning pioner bosqichi C) Inson ta'sirisiz shakllangan tabiiy o'rmon D) Inson tomonidan yaratilgan va boshqariladigan qishloq xo'jaligi ekotizimi To'g'ri javob: D) Inson tomonidan yaratilgan va boshqariladigan qishloq xo'jaligi ekotizimi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 484 14. Agrotsenozda asosiy tanlovchi omil nima hisoblanadi? A) Geografik izolyatsiya B) Sun'iy tanlanish (inson) C) Faqat tabiiy tanlanish D) Genlar dreyfi To'g'ri javob: B) Sun'iy tanlanish (inson)✔ Bo'lim (BSB): Inson va biosfera. Tabiatni muhofaza qilish 15. Issiqxona effektining kuchayishiga asosiy sabab nima? A) Ozon qatlamining qalinlashuvi B) Azot fiksatsiyasining kuchayishi C) Atmosferada kislorodning ko'payishi D) Atmosferada karbonat angidrid va metanning ko'payishi To'g'ri javob: D) Atmosferada karbonat angidrid va metanning ko'payishi ✔ 16. Qaysi qatorda faqat qayta tiklanmaydigan tabiiy resurslar keltirilgan? A) Quyosh, shamol energiyasi B) Neft, tabiiy gaz, ko'mir C) O'rmon, baliq zaxiralari D) Suv, tuproq unumdorligi To'g'ri javob: B) Neft, tabiiy gaz, ko'mir ✔ 17. «Qizil kitob» nima? A) Zararkunanda hasharotlar ro'yxati B) Madaniy o'simlik navlari katalogi C) Noyob va yo'qolib ketish xavfi ostidagi turlar ro'yxati D) Qo'riqxonalar xaritasi To'g'ri javob: C) Noyob va yo'qolib ketish xavfi ostidagi turlar ro'yxati ✔ 18. Sug'oriladigan yerlarda ikkilamchi sho'rlanishning asosiy sababi nima? A) Tomchilatib sug'orish B) Ihota daraxtzorlari barpo etish C) Dukkakli ekinlarni almashlab ekish D) Noto'g'ri sug'orish tufayli sizot suvlarining ko'tarilishi To'g'ri javob: D) Noto'g'ri sug'orish tufayli sizot suvlarining ko'tarilishi ✔ 19. Zarafshon qo'riqxonasi asosan qaysi hayvonni muhofaza qilish maqsadida tashkil etilgan? A) Buxoro bug'usi (xongul) B) Afrika fili C) Oq ayiq D) Kenguru To'g'ri javob: A) Buxoro bug'usi (xongul) ✔ 20. Orolbo'yi ekologik inqirozining oqibatlaridan biri qaysi? A) Yer osti suvlarining chuchuklashuvi B) Baliqchilikning keskin rivojlanishi C) Hudud iqlimining yumshab, namlanishi D) Tuz-chang bo'ronlari va cho'llanish To'g'ri javob: D) Tuz-chang bo'ronlari va cho'llanish ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 485 Bo'lim (BSB): Ekotizimlar va oziq zanjirlari 21. Qaysi ekologik piramida hech qachon teskari (ag'darilgan) bo'lmaydi? A) Sonlar piramidasi B) Energiya piramidasi C) Biomassa piramidasi D) Individlar o'lchami piramidasi To'g'ri javob: B) Energiya piramidasi✔ 22. Oziq zanjirining to'g'ri tuzilgan varianti qaysi? A) Beda → sichqon → ilon → burgut B) Burgut → ilon → beda → sichqon C) Sichqon → beda → burgut → ilon D) Ilon → sichqon → beda → burgut To'g'ri javob: A) Beda → sichqon → ilon → burgut ✔ 23. Biotsenozning o'simliklardan iborat qismi nima deb ataladi? A) Ekotop B) Fitotsenoz C) Mikrobotsenoz D) Zootsenoz To'g'ri javob: B) Fitotsenoz ✔ 24. Okeanlarda biomassa piramidasi teskari bo'lishining sababi nima? A) Zooplankton fotosintez qiladi B) Fitoplankton energiya to'plamaydi C) Fitoplankton juda tez ko'payadi, lekin bir vaqtdagi biomassasi kam D) Baliqlar produtsent hisoblanadi To'g'ri javob: C) Fitoplankton juda tez ko'payadi, lekin bir vaqtdagi biomassasi kam ✔ 25. Biogeotsenoz tarkibidagi barcha tirik organizmlar majmui nima deb ataladi? A) Populyatsiya B) Ekotop (biotop) C) Biosfera D) Biotsenoz To'g'ri javob: D) Biotsenoz ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 486 Biologiya • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Biosferada moddalar va energiya aylanishi 1. Agar ekotizimda redutsentlar butunlay yo'qolsa, nima yuz beradi? A) Konsumentlar o'zi organik modda sintezlay boshlaydi B) Organik qoldiqlar to'planib, mineral moddalar aylanishga qaytmay qoladi C) Fotosintez tezligi keskin ortadi D) Energiya oqimi aylana bo'ylab harakatlanadi To'g'ri javob: B) Organik qoldiqlar to'planib, mineral moddalar aylanishga qaytmay qoladi✔ 2. Ammiakni nitritlar va nitratlargacha oksidlaydigan bakteriyalar qanday ataladi? A) Nitrifikatsiyalovchi bakteriyalar B) Chirituvchi bakteriyalar C) Sut kislotali bakteriyalar D) Denitrifikatsiyalovchi bakteriyalar To'g'ri javob: A) Nitrifikatsiyalovchi bakteriyalar ✔ 3. Bo'r va ohaktosh qatlamlari qanday hosil bo'lgan? A) Dengiz organizmlari (foraminiferalar, mollyuskalar) chig'anoqlarining to'planishidan B) Atmosferadagi azotning cho'kishidan C) Vulqon lavasining sovishidan D) Daraxtlar qoldiqlarining ko'mir bo'lib qolishidan To'g'ri javob: A) Dengiz organizmlari (foraminiferalar, mollyuskalar) chig'anoqlarining ✔ to'planishidan 4. Karbonat angidrid atmosferaga qaysi jarayonlar natijasida qaytadi? A) Nafas olish, organik moddalarning chirishi va yoqilg'ining yonishi B) Faqat transpiratsiya C) Faqat fotosintez D) Faqat azot fiksatsiyasi To'g'ri javob: A) Nafas olish, organik moddalarning chirishi va yoqilg'ining yonishi ✔ 5. Organik qoldiqlardagi oqsillarning chirituvchi bakteriyalar tomonidan ammiakkacha parchalanishi nima deyiladi? A) Denitrifikatsiya B) Ammonifikatsiya C) Fotosintez D) Nitrifikatsiya To'g'ri javob: B) Ammonifikatsiya ✔ Bo'lim (BSB): Biosfera va uning tuzilishi 6. Hozirgi atmosfera havosida eng ko'p ulushga ega gaz qaysi? A) Argon B) Kislorod C) Azot D) Karbonat angidrid To'g'ri javob: C) Azot ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 487 7. Temir bakteriyalari ikki valentli temirni uch valentli temirga aylantiradi. Bu tirik moddaning qaysi funksiyasi? A) Transport B) Gaz C) Oksidlanish-qaytarilish D) Konsentratsion To'g'ri javob: C) Oksidlanish-qaytarilish✔ 8. Biosfera Yerning qaysi qobiqlarini o'z ichiga oladi? A) Faqat litosfera va Yer yadrosi B) Atmosferaning quyi qismi, gidrosfera va litosferaning yuqori qismi C) Faqat gidrosfera D) Faqat atmosferaning yuqori qatlamlari To'g'ri javob: B) Atmosferaning quyi qismi, gidrosfera va litosferaning yuqori qismi ✔ 9. Toshko'mir, neft, torf kabi organizmlar faoliyati natijasida hosil bo'lgan moddalar Vernadskiy bo'yicha qanday modda? A) Tirik modda B) Biokos modda C) Biogen modda D) Kos (inert) modda To'g'ri javob: C) Biogen modda ✔ 10. Biosfera tiriklikning qaysi tuzilish darajasi hisoblanadi? A) Eng yuqori, global daraja B) Hujayra darajasi C) Organizm darajasi D) Populyatsiya-tur darajasi To'g'ri javob: A) Eng yuqori, global daraja ✔ 11. Gidrosferada hayot qanday tarqalgan? A) Faqat suvning 10 m li yuza qatlamida B) Faqat chuchuk suvlarda C) Suv qalinligining butun chuqurligi bo'ylab, eng chuqur botiqlargacha D) Faqat qirg'oq bo'yidagi sayozliklarda To'g'ri javob: C) Suv qalinligining butun chuqurligi bo'ylab, eng chuqur botiqlargacha ✔ Bo'lim (BSB): Ekotizimlarning barqarorligi va almashinuvi. Agrotsenozlar 12. Ilgari hayot bo'lmagan joyda (yalang'och qoya, sovigan vulqon lavasi) boshlanadigan suksessiya qanday ataladi? A) Ikkilamchi suksessiya B) Mavsumiy suksessiya C) Antropogen suksessiya D) Birlamchi suksessiya To'g'ri javob: D) Birlamchi suksessiya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 488 13. Monokultura (bir xil ekin) maydonlarida zararkunandalar ko'pincha ommaviy ko'payadi. Buning sababi nima? A) Oziq ko'p, tabiiy dushmanlari esa kam B) U yerda harorat juda past bo'ladi C) Zararkunandalar fotosintez qiladi D) U yerda o'simliklar zaharli bo'ladi To'g'ri javob: A) Oziq ko'p, tabiiy dushmanlari esa kam✔ 14. Agrotsenozning tabiiy ekotizimdan asosiy farqi nimada? A) Turlar soni juda ko'p, oziq to'ri murakkab B) Turlar soni kam, inson qo'shimcha energiya sarflamasa barqaror emas C) Unda produtsentlar bo'lmaydi D) U Quyosh energiyasidan foydalanmaydi To'g'ri javob: B) Turlar soni kam, inson qo'shimcha energiya sarflamasa barqaror emas ✔ 15. Suksessiya davomida ekotizimda turlar xilma-xilligi va biomassa odatda qanday o'zgaradi? A) Kamayib boradi B) O'zgarmaydi C) Nolgacha tushadi D) Ortib boradi To'g'ri javob: D) Ortib boradi ✔ 16. Bug'doy dalasi agrotsenozida asosiy produtsent qaysi? A) Tuproq bakteriyalari B) Chigirtka C) Bug'doy D) Dala sichqoni To'g'ri javob: C) Bug'doy ✔ 17. G'o'za tunlamiga qarshi trixogramma hasharotidan foydalanish qanday kurash usuli? A) Biologik B) Kimyoviy C) Mexanik D) Agrotexnik To'g'ri javob: A) Biologik ✔ Bo'lim (BSB): Inson va biosfera. Tabiatni muhofaza qilish 18. O'zbekistondagi milliy bog'ga misol qaysi? A) Serengeti milliy bog'i B) Kruger milliy bog'i C) Yelloustoun milliy bog'i D) Ugom-Chotqol davlat milliy tabiat bog'i To'g'ri javob: D) Ugom-Chotqol davlat milliy tabiat bog'i ✔ 19. Hozirgi davrda yovvoyi turlar yo'qolib ketishining eng asosiy sababi nima? A) Tabiiy tanlanishning kuchsizlanishi B) Turlararo chatishuvning ko'payishi C) Mutatsiyalarning to'xtashi D) Yashash joylarining buzilishi va yo'q qilinishi To'g'ri javob: D) Yashash joylarining buzilishi va yo'q qilinishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 489 20. Ozon qatlamining yemirilishiga asosan qaysi moddalar sabab bo'ladi? A) Freonlar (xlorftoruglerodlar) B) Suv bug'i C) Inert gazlar D) Kislorod va azot To'g'ri javob: A) Freonlar (xlorftoruglerodlar)✔ Bo'lim (BSB): Ekotizimlar va oziq zanjirlari 21. «O'simlik → quyon → burgut» zanjirida burgut massasi 1 kg ga ortishi uchun 10% qoidasiga ko'ra necha kg o'simlik kerak? A) 1 kg B) 100 kg C) 1000 kg D) 10 kg To'g'ri javob: B) 100 kg ✔ 22. O'lik organik qoldiqlardan boshlanadigan oziq zanjiri nima deyiladi? A) Trofik daraja B) Detrit zanjiri C) Ekologik piramida D) Yaylov (o'tlov) zanjiri To'g'ri javob: B) Detrit zanjiri ✔ 23. Produtsentlar to'plagan energiya 10 000 kJ. 10% qoidasiga ko'ra II tartib konsumentlarga qancha energiya yetib boradi? A) 10 000 kJ B) 1000 kJ C) 10 kJ D) 100 kJ To'g'ri javob: D) 100 kJ ✔ 24. «Fitoplankton → zooplankton → baliq → tyulen» zanjirida tyulen 30 kg massa to'plashi uchun 10% qoidasiga ko'ra necha kg fitoplankton kerak? A) 300 kg B) 30 000 kg C) 3000 kg D) 300 000 kg To'g'ri javob: B) 30 000 kg ✔ 25. «Daraxt → shira (o'simlik biti) → xonqizi» zanjirida sonlar piramidasi qanday ko'rinishga ega? A) Har bir bosqichda son 10 baravar ortadi B) Har bir bosqichda individlar soni teng C) Asosi tor, chunki bitta daraxtda juda ko'p shira yashaydi D) Odatdagi, chunki daraxtlar soni eng ko'p To'g'ri javob: C) Asosi tor, chunki bitta daraxtda juda ko'p shira yashaydi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 490 Fizika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektromagnit induksiya 1. Yuzi 25 sm² bo'lgan 200 o'ramli g'altakda 1 V EYuK hosil bo'lishi uchun g'altak o'qi bo'ylab yo'nalgan magnit maydon induksiyasi qanday tezlikda o'zgarishi kerak? A) 0,5 Tl/s B) 0,2 Tl/s C) 2 Tl/s D) 400 Tl/s To'g'ri javob: C) 2 Tl/s✔ 2. Lens qoidasining mazmuni qaysi javobda to'g'ri berilgan? A) Induksion tok har doim tashqi magnit oqimini kuchaytiradigan yo'nalishda oqadi B) Induksion tok kuchi konturdagi magnit oqimining o'ziga to'g'ri proporsional C) Induksion tok har doim soat strelkasi yo'nalishida oqadi D) Induksion tok o'z magnit maydoni bilan uni vujudga keltirgan magnit oqimining o'zgarishiga qarshilik qiladi To'g'ri javob: D) Induksion tok o'z magnit maydoni bilan uni vujudga keltirgan magnit oqimining ✔ o'zgarishiga qarshilik qiladi 3. Elektromagnit induksiya qonuni (Faradey qonuni) qaysi formula bilan ifodalanadi? A) ε = −ΔΦ·Δt² B) ε = −Δt/ΔΦ C) ε = −ΔΦ/Δt D) ε = −Φ·Δt To'g'ri javob: C) ε = −ΔΦ/Δt ✔ 4. Uzunligi 0,5 m bo'lgan o'tkazgich induksiyasi 0,2 Tl bo'lgan magnit maydonda induksiya chiziqlariga perpendikulyar ravishda 4 m/s tezlik bilan harakatlanmoqda. Uchlaridagi EYuK qancha? A) 1,6 V B) 0,025 V C) 0,4 V D) 10 V To'g'ri javob: C) 0,4 V ✔ 5. Lens qoidasi qaysi fundamental qonunning natijasi hisoblanadi? A) Massaning saqlanish qonuni B) Impulsning saqlanish qonuni C) Elektr zaryadining saqlanish qonuni D) Energiyaning saqlanish qonuni To'g'ri javob: D) Energiyaning saqlanish qonuni ✔ 6. Induksiyasi 0,3 Tl bo'lgan maydonda uzunligi 0,5 m bo'lgan o'tkazgich chiziqlarga perpendikulyar harakatlanib, uchlarida 1,5 V EYuK hosil qilmoqda. O'tkazgich tezligi qancha? A) 0,1 m/s B) 0,9 m/s C) 0,225 m/s D) 10 m/s To'g'ri javob: D) 10 m/s ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 491 7. G'altakdagi o'ramlar soni 3 marta oshirilsa (oqim o'zgarish tezligi o'zgarmasa), induksiya EYuK qanday o'zgaradi? A) 3 marta ortadi B) 9 marta ortadi C) 3 marta kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: A) 3 marta ortadi✔ 8. Bir o'ramli konturda 0,05 s davomida 12 V o'rtacha induksiya EYuK hosil bo'ldi. Magnit oqimining o'zgarishi qancha? A) 0,00417 Vb B) 0,6 Vb C) 240 Vb D) 1,2 Vb To'g'ri javob: B) 0,6 Vb ✔ 9. Magnit oqimining SI dagi birligi qaysi? A) Tesla (Tl) B) Volt (V) C) Genri (Gn) D) Veber (Vb) To'g'ri javob: D) Veber (Vb) ✔ 10. Magnit maydonda harakatlanayotgan o'tkazgichda erkin zaryadlarni qaysi kuch siljitib, induksiya EYuK hosil qiladi? A) Kulon kuchi B) Lorens kuchi C) Elastiklik kuchi D) Amper kuchi To'g'ri javob: B) Lorens kuchi ✔ 11. Qanotlari uchlari orasidagi masofa 40 m bo'lgan samolyot 900 km/soat tezlik bilan gorizontal uchmoqda. Yer magnit maydonining vertikal tashkil etuvchisi 50 mkTl. Qanot uchlari orasidagi potensiallar farqi qancha? A) 0,25 V B) 0,5 V C) 0,312 V D) 1,8 V To'g'ri javob: B) 0,5 V ✔ Bo'lim (BSB): Elektromagnit tebranishlar 12. Konturdagi g'altak induktivligi 0,25 Gn, kondensator sig'imi 4 mkF. Erkin tebranishlarning siklik chastotasi qancha? A) 1000 rad/s B) 2000 rad/s C) 6280 rad/s D) 159 rad/s To'g'ri javob: A) 1000 rad/s ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 492 13. Konturdagi kondensator zaryadi q = qm·cos ωt qonun bo'yicha o'zgarsa, tok kuchi qanday o'zgaradi? A) i = qm·cos ωt / ω B) i = qm·sin ωt / ω C) i = qm·ω²·cos ωt D) i = −qm·ω·sin ωt To'g'ri javob: D) i = −qm·ω·sin ωt✔ 14. Konturdagi kondensatorga xuddi shunday ikkinchi kondensator parallel ulansa, erkin tebranishlar davri qanday o'zgaradi? A) √2 marta ortadi B) 4 marta ortadi C) O'zgarmaydi D) √2 marta kamayadi To'g'ri javob: A) √2 marta ortadi ✔ 15. Ideal tebranish konturida erkin tebranishlar jarayonida qanday energiya almashinuvi sodir bo'ladi? A) Magnit maydon energiyasi kimyoviy energiyaga aylanadi B) Kondensator energiyasi doimo o'zgarmas bo'ladi C) Elektr energiya to'liq issiqlikka aylanadi D) Kondensator elektr maydon energiyasi g'altak magnit maydon energiyasiga va aksincha aylanadi To'g'ri javob: D) Kondensator elektr maydon energiyasi g'altak magnit maydon energiyasiga va ✔ aksincha aylanadi Bo'lim (BSB): O'zinduksiya. Magnit maydon energiyasi 16. Induktivligi 0,2 Gn bo'lgan g'altakdagi tok kuchi 0,1 s davomida 5 A dan 1 A gacha tekis kamaydi. O'zinduksiya EYuK qancha? A) 2 V B) 10 V C) 0,08 V D) 8 V To'g'ri javob: D) 8 V ✔ 17. Induktivligi 1,5 Gn bo'lgan g'altakdagi tok 3 s davomida 0 dan 6 A gacha tekis ortdi. O'zinduksiya EYuK qancha? A) 1,33 V B) 27 V C) 9 V D) 3 V To'g'ri javob: D) 3 V ✔ 18. Zanjirdagi tok kamayayotganda o'zinduksiya EYuK qanday yo'nalgan bo'ladi? A) Asosiy tok yo'nalishida, uning kamayishiga to'sqinlik qiladi B) Asosiy tokka perpendikulyar C) Asosiy tokka qarshi, uning kamayishini tezlashtiradi D) Yo'nalishi tasodifiy bo'ladi To'g'ri javob: A) Asosiy tok yo'nalishida, uning kamayishiga to'sqinlik qiladi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 493 19. Induktivligi 1 Gn bo'lgan g'altakning magnit maydon energiyasi 2 J. G'altakdagi tok kuchi qancha? A) 1 A B) 1,41 A C) 4 A D) 2 A To'g'ri javob: D) 2 A✔ Bo'lim (BSB): O'zgaruvchan tok. Transformator 20. Ideal transformator kuchlanishni 220 V dan 22 V gacha pasaytiradi. Ikkilamchi chulg'amdagi tok kuchi 5 A. Birlamchi chulg'amdagi tok kuchi qancha? A) 0,5 A B) 50 A C) 5 A D) 1 A To'g'ri javob: A) 0,5 A ✔ 21. Induktivligi 0,1 Gn bo'lgan g'altak va sig'imi 10 mkF bo'lgan kondensatordan iborat ketma-ket zanjirning rezonans chastotasi qancha? A) 159 Hz B) 1000 Hz C) 79,6 Hz D) 628 Hz To'g'ri javob: A) 159 Hz ✔ 22. O'zgaruvchan kuchlanishning amplituda qiymati 311 V. Uning effektiv qiymati qancha? A) 156 V B) 622 V C) 440 V D) 220 V To'g'ri javob: D) 220 V ✔ 23. Uzatish liniyasidagi kuchlanish 10 marta oshirilsa (uzatiladigan quvvat va sim qarshiligi o'zgarmasa), simlardagi issiqlik isrofi qanday o'zgaradi? A) 100 marta ortadi B) 100 marta kamayadi C) 10 marta ortadi D) 10 marta kamayadi To'g'ri javob: B) 100 marta kamayadi ✔ 24. Kuchlanish u = 100·cos(314t) (V) qonun bo'yicha o'zgarmoqda. Tebranishlar davri qancha? A) 20 ms B) 50 ms C) 40 ms D) 31,8 ms To'g'ri javob: A) 20 ms ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 494 25. Faqat kondensator ulangan o'zgaruvchan tok zanjirida tok va kuchlanish tebranishlari fazasi qanday bog'langan? A) Tok kuchlanishdan π/2 ga orqada qoladi B) Tok va kuchlanish bir xil fazada C) Tok kuchlanishdan π/2 ga oldinda boradi D) Tok kuchlanishdan π/4 ga orqada qoladi To'g'ri javob: C) Tok kuchlanishdan π/2 ga oldinda boradi✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 495 Fizika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektromagnit induksiya 1. Tomoni 10 sm bo'lgan kvadrat ramka magnit maydonga perpendikulyar joylashgan. Maydon induksiyasi 0,03 s da 0 dan 0,6 Tl gacha tekis ortdi. Ramka qarshiligi 0,5 Ω. Ramkadagi induksion tok kuchi qancha? A) 0,4 A B) 0,1 A C) 4 A D) 0,2 A To'g'ri javob: A) 0,4 A✔ 2. Magnit maydonda turgan yassi kontur orqali o'tuvchi magnit oqimi qachon maksimal bo'ladi? A) Kontur maydondan tashqarida bo'lganda B) Kontur tekisligi induksiya chiziqlariga parallel bo'lganda C) Kontur tekisligi chiziqlarga 30° burchak ostida bo'lganda D) Kontur tekisligi induksiya chiziqlariga perpendikulyar bo'lganda To'g'ri javob: D) Kontur tekisligi induksiya chiziqlariga perpendikulyar bo'lganda ✔ 3. Induksiyasi 0,4 Tl bo'lgan bir jinsli magnit maydonda yuzi 50 sm² bo'lgan kontur turibdi. Kontur normali bilan B orasidagi burchak 60°. Magnit oqimi qancha? A) 0,1 mVb B) 2 mVb C) 1 mVb D) 1,73 mVb To'g'ri javob: C) 1 mVb ✔ 4. Ipga osilgan yaxlit alyuminiy halqaga doimiy magnit tez yaqinlashtirilsa, halqa qanday harakat qiladi? A) Magnitga tortiladi B) Magnitdan itariladi C) Joyidan qimirlamaydi D) O'z o'qi atrofida tez aylana boshlaydi To'g'ri javob: B) Magnitdan itariladi ✔ 5. Uyurmaviy elektr maydonning kuch chiziqlari qanday bo'ladi? A) Doim magnit induksiya chiziqlariga parallel bo'ladi B) Musbat zaryaddan boshlanib, manfiy zaryadda tugaydi C) Faqat o'tkazgich ichida mavjud bo'lgan to'g'ri chiziqlar D) Berk (yopiq) chiziqlar To'g'ri javob: D) Berk (yopiq) chiziqlar ✔ Bo'lim (BSB): Elektromagnit tebranishlar 6. Induktivligi 25 mkGn bo'lgan g'altak bilan 1 MHz chastotali tebranish hosil qilish uchun konturga qanday sig'imli kondensator ulash kerak? A) 0,159 nF B) 1,01 nF C) 40 nF D) 6,37 nF To'g'ri javob: B) 1,01 nF ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 496 7. Real tebranish konturida erkin tebranishlar so'nishining asosiy sababi nima? A) G'altak induktivligining ortishi B) Zanjirning aktiv qarshiligida issiqlik ajralishi C) Zaryadning yo'qolib ketishi D) Kondensator sig'imining kamayishi To'g'ri javob: B) Zanjirning aktiv qarshiligida issiqlik ajralishi✔ 8. Konturdagi erkin tebranishlar davri 8 mks. Kondensator maksimal zaryadlangan paytdan uning zaryadi birinchi marta nolga teng bo'lguncha qancha vaqt o'tadi? A) 8 mks B) 1 mks C) 2 mks D) 4 mks To'g'ri javob: C) 2 mks ✔ 9. Sig'imi 0,5 mkF bo'lgan kondensator 200 V gacha zaryadlanib, induktivligi 2 mGn bo'lgan g'altakka ulandi. Konturdagi tokning maksimal qiymati qancha? A) 2,24 A B) 0,05 A C) 3,16 A D) 6,32 A To'g'ri javob: C) 3,16 A ✔ 10. Induktivligi 0,2 Gn bo'lgan g'altakli konturning to'la energiyasi 0,1 J. Konturdagi tok kuchining maksimal qiymati qancha? A) 2 A B) 0,5 A C) 1 A D) 0,354 A To'g'ri javob: C) 1 A ✔ 11. Kondensator sig'imi 0,4 mkF. Konturda 5 kHz chastotali erkin tebranishlar hosil bo'lishi uchun g'altak induktivligi qancha bo'lishi kerak? A) 2,53 mGn B) 100 mGn C) 15,9 mGn D) 79,6 mGn To'g'ri javob: A) 2,53 mGn ✔ 12. Konturdagi kondensator zaryadi q = qm/2 bo'lgan paytda magnit maydon energiyasi to'la energiyaning qancha qismini tashkil etadi? A) 2/3 B) 3/4 C) 1/4 D) 1/2 To'g'ri javob: B) 3/4 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 497 13. So'nmas elektromagnit tebranishlar hosil qiluvchi avtotebranish sistemasiga misol qaysi? A) Pasaytiruvchi transformator B) Tranzistorli generator C) Galvanik element D) Rezistorli kuchlanish bo'lgich To'g'ri javob: B) Tranzistorli generator✔ Bo'lim (BSB): O'zinduksiya. Magnit maydon energiyasi 14. Katta induktivlikli zanjir uzilganda kalit kontaktlarida uchqun paydo bo'lishiga nima sabab bo'ladi? A) Katta o'zinduksiya EYuK hosil bo'lishi B) Sim qarshiligining kamayishi C) Kontaktlarning sovishi D) Kondensatorning zaryadlanishi To'g'ri javob: A) Katta o'zinduksiya EYuK hosil bo'lishi ✔ 15. Induktivlik mexanikadagi qaysi kattalikning analogi hisoblanadi? A) Ishqalanish kuchi B) Massa (inertlik o'lchovi) C) Prujina bikrligi D) Tezlik To'g'ri javob: B) Massa (inertlik o'lchovi) ✔ 16. G'altakning induktivligi nimalarga bog'liq? A) Faqat g'altakdagi tok kuchiga B) Faqat g'altak uchlaridagi kuchlanishga C) Faqat sim qarshiligiga D) G'altak o'lchamlari, o'ramlar soni va o'zak materialiga To'g'ri javob: D) G'altak o'lchamlari, o'ramlar soni va o'zak materialiga ✔ 17. G'altakdan o'zgarmas tok o'tayotgan bo'lsa, unda hosil bo'ladigan o'zinduksiya EYuK nimaga teng? A) Tok kuchiga B) Nolga C) Manba EYuK iga D) L·I ga To'g'ri javob: B) Nolga ✔ 18. Induktivligi 30 mGn bo'lgan g'altakda 0,6 V o'zinduksiya EYuK hosil bo'lishi uchun tok kuchi qanday tezlik bilan o'zgarishi kerak? A) 5 A/s B) 20 A/s C) 18 A/s D) 10 A/s To'g'ri javob: B) 20 A/s ✔ 19. Solenoidning uzunligi va ko'ndalang kesimi o'zgartirilmay, o'ramlar soni 2 marta oshirilsa, uning induktivligi qanday o'zgaradi? A) 2 marta kamayadi B) 2 marta ortadi C) 4 marta ortadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: C) 4 marta ortadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 498 20. Induktivligi 0,3 Gn bo'lgan g'altakdagi tok kuchi 2 A dan 4 A gacha oshirildi. Magnit maydon energiyasi qanchaga ortdi? A) 1,8 J B) 2,4 J C) 0,6 J D) 3,6 J To'g'ri javob: A) 1,8 J✔ Bo'lim (BSB): O'zgaruvchan tok. Transformator 21. Elektr motor 220 V kuchlanishli o'zgaruvchan tok tarmog'ida 5 A tok iste'mol qiladi, quvvat koeffitsiyenti cosφ = 0,8. Motorning aktiv quvvati qancha? A) 660 W B) 1380 W C) 880 W D) 1100 W To'g'ri javob: C) 880 W ✔ 22. Elektr energiyasini uzoq masofaga uzatishda nima uchun juda yuqori kuchlanish ishlatiladi? A) Tok chastotasini oshirish uchun B) Simlarning qarshiligini oshirish uchun C) Liniya simlarida issiqlik isrofini kamaytirish uchun D) Iste'molchilardagi kuchlanishni oshirish uchun To'g'ri javob: C) Liniya simlarida issiqlik isrofini kamaytirish uchun ✔ 23. O'zgaruvchan tok generatorining ishlashi qaysi hodisaga asoslangan? A) Elektroliz B) Fotoeffekt C) Elektromagnit induksiya D) Termoelektron emissiya To'g'ri javob: C) Elektromagnit induksiya ✔ 24. Sig'imi 100 mkF bo'lgan kondensatorning 50 Hz chastotali tokdagi sig'im qarshiligi qancha? A) 3180 Ω B) 31,8 Ω C) 31,4 Ω D) 200 Ω To'g'ri javob: B) 31,8 Ω ✔ 25. Generator ramkasi 100 o'ramdan iborat, yuzi 0,02 m², induksiyasi 0,1 Tl bo'lgan maydonda 50 rad/s burchak tezlik bilan aylanmoqda. EYuK ning amplituda qiymati qancha? A) 0,1 V B) 10 V C) 4 V D) 7,07 V To'g'ri javob: B) 10 V ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 499 Fizika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektromagnit induksiya 1. 1 Vb nimaga teng? A) 1 A/m² B) 1 V/s C) 1 Tl·m² D) 1 Tl/m To'g'ri javob: C) 1 Tl·m²✔ 2. Magnit maydonda harakatlanayotgan o'tkazgichdagi induksion tok yo'nalishini aniqlashda qaysi qoidadan foydalaniladi? A) Chap qo'l qoidasi B) Kirxgof qoidasi C) O'ng qo'l qoidasi D) Parma qoidasi To'g'ri javob: C) O'ng qo'l qoidasi ✔ 3. 50 o'ramli g'altakni kesib o'tuvchi magnit oqimi 4 mVb ga o'zgardi. G'altak zanjirining to'liq qarshiligi 10 Ω. Zanjirdan qancha zaryad o'tgan? A) 2000 mC B) 0,4 mC C) 20 mC D) 0,8 mC To'g'ri javob: C) 20 mC ✔ 4. Fuko toklari deb nimaga aytiladi? A) Elektrolitlarda ionlar harakatidan hosil bo'ladigan toklarga B) Vakuumda termoelektron emissiya tufayli hosil bo'ladigan toklarga C) O'zgaruvchan magnit maydonda turgan massiv o'tkazgichlarda hosil bo'ladigan uyurmaviy induksion toklarga D) Yarimo'tkazgichlarda yorug'lik ta'sirida hosil bo'ladigan toklarga To'g'ri javob: C) O'zgaruvchan magnit maydonda turgan massiv o'tkazgichlarda hosil bo'ladigan ✔ uyurmaviy induksion toklarga 5. Elektromagnit induksiya hodisasini 1831-yilda kim kashf etgan? A) M. Faradey B) A. Amper C) X. Ersted D) E. Lens To'g'ri javob: A) M. Faradey ✔ 6. Transformator o'zagi nima uchun bir-biridan izolyatsiyalangan yupqa po'lat plastinalardan yig'iladi? A) Transformatsiya koeffitsiyentini oshirish uchun B) Chulg'amlardagi tok kuchini oshirish uchun C) Fuko toklari tufayli energiya isrofini kamaytirish uchun D) O'zakning massasini oshirish uchun To'g'ri javob: C) Fuko toklari tufayli energiya isrofini kamaytirish uchun ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 500 Bo'lim (BSB): Elektromagnit tebranishlar 7. Ideal tebranish konturining to'la elektromagnit energiyasi vaqt o'tishi bilan qanday o'zgaradi? A) Eksponensial ortadi B) Chiziqli kamayadi C) Garmonik qonun bo'yicha o'zgaradi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: D) O'zgarmaydi✔ 8. Erkin elektromagnit tebranishlarda kondensator zaryadi va konturdagi tok kuchi tebranishlari orasidagi faza farqi qancha? A) π/2 B) π C) π/4 D) 0 To'g'ri javob: A) π/2 ✔ 9. Konturdagi g'altak induktivligi 9 marta kamaytirilsa, erkin tebranishlar chastotasi qanday o'zgaradi? A) 3 marta ortadi B) 9 marta ortadi C) 3 marta kamayadi D) 81 marta ortadi To'g'ri javob: A) 3 marta ortadi ✔ 10. Konturdagi g'altak induktivligi 10 mGn, kondensator sig'imi 1 mkF. Erkin tebranishlar chastotasi qancha? A) 159 Hz B) 10000 Hz C) 1590 Hz D) 6280 Hz To'g'ri javob: C) 1590 Hz ✔ 11. Konturdagi kondensator zaryadi q = 5·10⁻⁶·cos(1000πt) (C) qonun bo'yicha o'zgaradi. Tebranishlar chastotasi qancha? A) 3,18 Hz B) 1000 Hz C) 3140 Hz D) 500 Hz To'g'ri javob: D) 500 Hz ✔ 12. Elektromagnit tebranishlarni mexanik tebranishlar bilan taqqoslaganda kondensator sig'imiga teskari kattalik (1/C) qaysi mexanik kattalikka mos keladi? A) Yuk tezligiga B) Ishqalanish koeffitsiyentiga C) Yuk massasiga D) Prujina bikrligiga To'g'ri javob: D) Prujina bikrligiga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 501 13. Tebranish konturida g'altak induktivligi 4 mGn, kondensator sig'imi 10 mkF. Erkin tebranishlar davri qancha? A) 0,628 ms B) 1,26 ms C) 2,51 ms D) 0,2 ms To'g'ri javob: B) 1,26 ms✔ 14. Tebranish konturidagi erkin tebranishlar davri formulasi (T = 2π√(LC)) kimning nomi bilan ataladi? A) U. Tomson (lord Kelvin) B) G. Gers C) M. Faradey D) J. Maksvell To'g'ri javob: A) U. Tomson (lord Kelvin) ✔ Bo'lim (BSB): O'zinduksiya. Magnit maydon energiyasi 15. G'altak orqali o'tuvchi to'liq magnit oqimi 0,04 Vb, tok kuchi 5 A. G'altak magnit maydonining energiyasi qancha? A) 0,2 J B) 0,1 J C) 0,008 J D) 0,5 J To'g'ri javob: B) 0,1 J ✔ 16. G'altakdagi tok kuchi 100 A/s tezlik bilan o'zgarganda unda 20 V o'zinduksiya EYuK hosil bo'ladi. G'altak induktivligi qancha? A) 0,2 Gn B) 0,02 Gn C) 5 Gn D) 2000 Gn To'g'ri javob: A) 0,2 Gn ✔ 17. Induktivligi 0,5 Gn bo'lgan g'altakda 25 V o'zinduksiya EYuK hosil bo'lishi uchun 10 A tok qancha vaqtda tekis yo'qolishi kerak? A) 0,2 s B) 1,25 s C) 5 s D) 500 s To'g'ri javob: A) 0,2 s ✔ 18. O'zinduksiya EYuK qaysi kattalikka to'g'ri proporsional? A) Tok kuchining o'zgarish tezligiga B) Tok kuchining qiymatiga C) G'altak qarshiligiga D) Zanjirdagi kuchlanishga To'g'ri javob: A) Tok kuchining o'zgarish tezligiga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 502 19. G'altakdagi tok kuchi 2 marta oshirilsa, uning magnit maydon energiyasi qanday o'zgaradi? A) 2 marta ortadi B) 8 marta ortadi C) O'zgarmaydi D) 4 marta ortadi To'g'ri javob: D) 4 marta ortadi✔ 20. G'altakdagi tok kuchi 3 marta kamaytirilsa, magnit maydon energiyasi qanday o'zgaradi? A) 3 marta kamayadi B) 6 marta kamayadi C) 9 marta kamayadi D) 9 marta ortadi To'g'ri javob: C) 9 marta kamayadi ✔ Bo'lim (BSB): O'zgaruvchan tok. Transformator 21. Transformator kuchlanishni 220 V dan 11 V gacha pasaytiradi. Ikkilamchi chulg'amda 60 o'ram bor. Birlamchi chulg'amdagi o'ramlar soni qancha? A) 2400 B) 3 C) 600 D) 1200 To'g'ri javob: D) 1200 ✔ 22. Ketma-ket RLC zanjirida rezonans kuzatilmoqda. Zanjirga 100 V effektiv kuchlanish berilgan, aktiv qarshilik 20 Ω. Zanjirdagi tok kuchining effektiv qiymati qancha? A) 5 A B) 2,5 A C) 7,07 A D) 2 A To'g'ri javob: A) 5 A ✔ 23. Transformatorning ishlashi qaysi hodisaga asoslangan? A) Termoelektrik effekt B) Elektr rezonans C) Yorug'lik bosimi D) Elektromagnit induksiya To'g'ri javob: D) Elektromagnit induksiya ✔ 24. O'zgaruvchan tok chastotasi 2 marta oshirilsa, kondensatorning sig'im qarshiligi qanday o'zgaradi? A) 2 marta ortadi B) O'zgarmaydi C) 4 marta kamayadi D) 2 marta kamayadi To'g'ri javob: D) 2 marta kamayadi ✔ 25. G'altakning o'zgaruvchan tokka ko'rsatadigan induktiv qarshiligi formulasi qaysi? A) XL = L/ω B) XL = 1/(ωL) C) XL = ωL² D) XL = ωL To'g'ri javob: D) XL = ωL ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 503 Fizika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektromagnit induksiya 1. 100 o'ramli g'altakni kesib o'tuvchi magnit oqimi 4 ms davomida 2 mVb dan 10 mVb gacha tekis ortdi. G'altakda hosil bo'lgan induksiya EYuK qancha? A) 3,2 V B) 2 V C) 250 V D) 200 V To'g'ri javob: D) 200 V✔ 2. Ipga osilgan kesik (uzilgan) alyuminiy halqaga magnit yaqinlashtirilsa nima kuzatiladi? A) Halqa magnitdan kuchli itariladi B) Halqa magnitga kuchli tortiladi C) Halqa magnitlanib, magnitga yopishib qoladi D) Halqa qimirlamaydi, chunki unda induksion tok hosil bo'lmaydi To'g'ri javob: D) Halqa qimirlamaydi, chunki unda induksion tok hosil bo'lmaydi ✔ 3. Uzunligi 0,2 m bo'lgan sterjen 0,5 Tl induksiyali vertikal maydonda gorizontal relslar bo'ylab 2 m/s tezlik bilan sirpanmoqda. Zanjir qarshiligi 0,1 Ω. Sterjenni o'zgarmas tezlikda harakatlantirish uchun unga qanday kuch qo'yish kerak (ishqalanishsiz)? A) 0,4 N B) 0,2 N C) 0,1 N D) 2 N To'g'ri javob: B) 0,2 N ✔ 4. Yuzi S bo'lgan kontur orqali o'tuvchi magnit oqimi formulasi qaysi (α — B vektor bilan kontur normali orasidagi burchak)? A) Φ = B·S·sinα B) Φ = B·S·cosα C) Φ = B·cosα/S D) Φ = B·S·tgα To'g'ri javob: B) Φ = B·S·cosα ✔ 5. Magnit maydonda harakatlanayotgan o'tkazgich uchlaridagi induksiya EYuK formulasi qaysi (α — v va B orasidagi burchak)? A) ε = B·v·l·sinα B) ε = v·l·sinα/B C) ε = B·l·sinα/v D) ε = B·v·l·cosα To'g'ri javob: A) ε = B·v·l·sinα ✔ 6. Yuzi 0,05 m² bo'lgan ramka induksiyasi 0,2 Tl bo'lgan maydonda tekisligi chiziqlarga parallel holatdan perpendikulyar holatga 0,1 s da burildi. O'rtacha induksiya EYuK qancha? A) 0,2 V B) 0,1 V C) 0,001 V D) 0,05 V To'g'ri javob: B) 0,1 V ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 504 Bo'lim (BSB): Elektromagnit tebranishlar 7. Tebranish konturining erkin tebranishlar davri qaysi formula bilan aniqlanadi? A) T = π√(LC)/2 B) T = 2π√(LC) C) T = 2π√(C/L) D) T = √(LC)/(2π) To'g'ri javob: B) T = 2π√(LC)✔ 8. Sig'imi 4 mkF bo'lgan kondensator konturdagi maksimal kuchlanishi 50 V. Konturning to'la energiyasi qancha? A) 2,5 mJ B) 0,1 mJ C) 10 mJ D) 5 mJ To'g'ri javob: D) 5 mJ ✔ 9. Tebranish konturi qanday elementlardan tashkil topgan? A) Lampa va kalitdan B) Kondensator va induktivlik g'altagidan C) Kondensator va rezistordan D) Rezistor va akkumulyatordan To'g'ri javob: B) Kondensator va induktivlik g'altagidan ✔ 10. Konturdagi kondensator sig'imi 4 marta oshirilsa, erkin tebranishlar davri qanday o'zgaradi? A) 2 marta kamayadi B) 16 marta ortadi C) 4 marta ortadi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: D) 2 marta ortadi ✔ 11. Ideal konturdagi erkin tebranishlar davri qaysi kattalikka bog'liq EMAS? A) Kondensator sig'imiga B) G'altak induktivligiga C) Kondensator qoplamalari orasidagi masofaga D) Kondensatorga berilgan boshlang'ich zaryadga To'g'ri javob: D) Kondensatorga berilgan boshlang'ich zaryadga ✔ Bo'lim (BSB): O'zinduksiya. Magnit maydon energiyasi 12. 1 Gn nimaga teng? A) 1 V·A/s B) 1 Vb·m² C) 1 Tl·A D) 1 Vb/A To'g'ri javob: D) 1 Vb/A ✔ 13. Induktivlikning SI dagi birligi qaysi? A) Genri (Gn) B) Farad (F) C) Veber (Vb) D) Tesla (Tl) To'g'ri javob: A) Genri (Gn) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 505 14. Induktivligi 50 mGn bo'lgan g'altakdan 4 A tok o'tmoqda. G'altak orqali o'tuvchi magnit oqimi qancha? A) 0,2 Vb B) 80 Vb C) 200 Vb D) 0,0125 Vb To'g'ri javob: A) 0,2 Vb✔ 15. G'altak orqali o'tuvchi to'liq magnit oqimi tok kuchi bilan qanday bog'langan? A) Φ = L·I B) Φ = L·I²/2 C) Φ = L/I² D) Φ = I/L To'g'ri javob: A) Φ = L·I ✔ 16. O'zinduksiya hodisasi deb nimaga aytiladi? A) O'tkazgichdagi tok kuchi o'zgarganda shu o'tkazgichning o'zida induksiya EYuK hosil bo'lishiga B) O'tkazgich qarshiligining harorat bilan o'zgarishiga C) Doimiy magnit yaqinlashtirilganda o'tkazgichning qizishiga D) Ikki o'tkazgich bir-biriga tok orqali ta'sir qilishiga To'g'ri javob: A) O'tkazgichdagi tok kuchi o'zgarganda shu o'tkazgichning o'zida induksiya EYuK ✔ hosil bo'lishiga 17. Tokli g'altak magnit maydonining energiyasi formulasi qaysi? A) W = L²·I/2 B) W = L·I²/2 C) W = C·U²/2 D) W = L·I/2 To'g'ri javob: B) W = L·I²/2 ✔ 18. Katta induktivlikli g'altak bilan ketma-ket ulangan lampa zanjir ulanganda boshqa lampaga nisbatan kechikib yonadi. Buning sababi nima? A) O'zinduksiya hodisasi B) Fotoeffekt C) Elektroliz D) Termoelektron emissiya To'g'ri javob: A) O'zinduksiya hodisasi ✔ Bo'lim (BSB): O'zgaruvchan tok. Transformator 19. Kondensatorning o'zgaruvchan tokka ko'rsatadigan sig'im qarshiligi formulasi qaysi? A) XC = ωC B) XC = 1/(ωC) C) XC = ωC² D) XC = C/ω To'g'ri javob: B) XC = 1/(ωC) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 506 20. Induktivligi 0,5 Gn bo'lgan g'altakning 50 Hz chastotali o'zgaruvchan tokdagi induktiv qarshiligi qancha? A) 25 Ω B) 314 Ω C) 157 Ω D) 78,5 Ω To'g'ri javob: C) 157 Ω✔ 21. Transformatorning birlamchi chulg'amidagi quvvat 500 W, ikkilamchi chulg'amdagi quvvat 475 W. Transformatorning FIK qancha? A) 85% B) 5% C) 105% D) 95% To'g'ri javob: D) 95% ✔ 22. Bir juft qutbli generator rotori minutiga 1500 marta aylanadi. Hosil bo'ladigan o'zgaruvchan tok chastotasi qancha? A) 1500 Hz B) 90 Hz C) 157 Hz D) 25 Hz To'g'ri javob: D) 25 Hz ✔ 23. Transformatorning birlamchi chulg'amida 1100 o'ram, ikkilamchisida 50 o'ram bor. Birlamchi chulg'am 220 V tarmoqqa ulangan. Ikkilamchi chulg'amdagi kuchlanish qancha (ideal transformator)? A) 4840 V B) 10 V C) 0,2 V D) 20 V To'g'ri javob: B) 10 V ✔ 24. Pasaytiruvchi transformatorning transformatsiya koeffitsiyenti (k = U₁/U₂ = N₁/N₂) uchun qaysi shart bajariladi? A) k nolga teng B) k birdan katta C) k birdan kichik D) k birga teng To'g'ri javob: B) k birdan katta ✔ 25. Tok kuchi i = 2·sin(100πt) (A) qonun bo'yicha o'zgarmoqda. Tok kuchining effektiv qiymati qancha? A) 1,41 A B) 2,83 A C) 4 A D) 1 A To'g'ri javob: A) 1,41 A ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 507 Fizika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Elektromagnit induksiya 1. To'g'ri o'tkazgichning tezligi 2 marta oshirildi, magnit induksiya esa 2 marta kamaytirildi. Uchlaridagi induksiya EYuK qanday o'zgaradi? A) 4 marta ortadi B) 2 marta ortadi C) 4 marta kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: D) O'zgarmaydi✔ 2. Uzunligi 0,4 m bo'lgan o'tkazgich 0,5 Tl induksiyali maydonda 10 m/s tezlik bilan harakatlanmoqda; tezlik vektori bilan B orasidagi burchak 30°. Induksiya EYuK qancha? A) 1,73 V B) 1 V C) 0,5 V D) 2 V To'g'ri javob: B) 1 V ✔ 3. Berk konturda induksion tok hosil bo'lishi uchun qanday shart bajarilishi kerak? A) Kontur faqat mis simdan yasalgan bo'lishi kerak B) Kontur orqali o'tuvchi magnit oqimi vaqt o'tishi bilan o'zgarishi kerak C) Konturda tok manbai bo'lishi kerak D) Kontur kuchli o'zgarmas magnit maydonda tinch turishi kerak To'g'ri javob: B) Kontur orqali o'tuvchi magnit oqimi vaqt o'tishi bilan o'zgarishi kerak ✔ 4. Galvanometrga ulangan g'altak ichida doimiy magnit tinch turibdi. Galvanometr nimani ko'rsatadi? A) Doimiy maksimal tokni B) Magnit kuchiga bog'liq doimiy tokni C) Tok yo'qligini (strelka nolda) D) O'zgaruvchan tokni To'g'ri javob: C) Tok yo'qligini (strelka nolda) ✔ Bo'lim (BSB): Elektromagnit tebranishlar 5. Konturda tok kuchi maksimal bo'lgan paytda kondensator zaryadi nimaga teng? A) Maksimal qiymatga B) Maksimal qiymatning 2 baravariga C) Maksimal qiymatning yarmiga D) Nolga To'g'ri javob: D) Nolga ✔ 6. Konturdagi zaryad q = 10⁻⁵·cos(10⁴t) (C) qonun bo'yicha o'zgaradi. Tok kuchining amplitudasi qancha? A) 10 A B) 0,01 A C) 0,628 A D) 0,1 A To'g'ri javob: D) 0,1 A ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 508 7. Sig'imi 10 mkF bo'lgan kondensatorning maksimal zaryadi 2·10⁻⁴ C. Konturning to'la energiyasi qancha? A) 1000 mJ B) 4 mJ C) 2 mJ D) 1 mJ To'g'ri javob: C) 2 mJ✔ 8. Kondensator to'liq zaryadlangan paytda konturdagi g'altakdan o'tayotgan tok kuchi nimaga teng? A) Maksimal qiymatning yarmiga B) Nolga C) Maksimal qiymatning √2 marta kichigiga D) Maksimal qiymatga To'g'ri javob: B) Nolga ✔ 9. Konturdagi tok kuchi i = 0,2·sin(2000t) (A) qonun bo'yicha o'zgaradi. G'altak induktivligi 0,5 Gn. Kondensator sig'imi qancha? A) 1000 mkF B) 2 mkF C) 0,5 mkF D) 0,25 mkF To'g'ri javob: C) 0,5 mkF ✔ 10. Sig'imi 2 mkF bo'lgan kondensator 100 V gacha zaryadlanib, induktivligi 0,5 Gn bo'lgan g'altakka ulandi. Konturdagi tokning maksimal qiymati qancha? A) 0,2 A B) 0,1 A C) 0,04 A D) 500 A To'g'ri javob: A) 0,2 A ✔ Bo'lim (BSB): O'zinduksiya. Magnit maydon energiyasi 11. Induktivligi 2 mGn bo'lgan g'altakdan 3 A tok o'tmoqda. Zanjir uzilganda tok 0,6 ms da to'liq yo'qoldi. Hosil bo'lgan o'rtacha o'zinduksiya EYuK qancha? A) 3,6 V B) 10 V C) 20 V D) 1,11 V To'g'ri javob: B) 10 V ✔ 12. O'zinduksiya EYuK qaysi formula bilan hisoblanadi? A) ε = −L·I·Δt B) ε = −L·Δt/ΔI C) ε = −L·ΔI/Δt D) ε = −ΔI/(L·Δt) To'g'ri javob: C) ε = −L·ΔI/Δt ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 509 13. G'altakdan 10 A tok o'tganda uning magnit maydon energiyasi 0,5 J bo'ldi. G'altak induktivligi qancha? A) 5 mGn B) 10 mGn C) 100 mGn D) 50 mGn To'g'ri javob: B) 10 mGn✔ 14. G'altak ichiga temir o'zak kiritilsa, uning induktivligi qanday o'zgaradi? A) Ko'p marta kamayadi B) O'zgarmaydi C) Ko'p marta ortadi D) Nolga teng bo'lib qoladi To'g'ri javob: C) Ko'p marta ortadi ✔ 15. Induktivligi 0,4 Gn bo'lgan g'altakdan 3 A tok o'tmoqda. G'altak magnit maydonining energiyasi qancha? A) 1,8 J B) 0,6 J C) 1,2 J D) 3,6 J To'g'ri javob: A) 1,8 J ✔ 16. 200 o'ramli g'altakdan 2 A tok o'tganda har bir o'ramni 5 mVb magnit oqimi kesib o'tadi. G'altak induktivligi qancha? A) 0,25 Gn B) 0,0025 Gn C) 0,5 Gn D) 2 Gn To'g'ri javob: C) 0,5 Gn ✔ Bo'lim (BSB): O'zgaruvchan tok. Transformator 17. Sinusoidal o'zgaruvchan tok kuchining effektiv qiymati amplituda qiymati bilan qanday bog'langan? A) I = 2·Im B) I = 0,5·Im C) I = √2·Im ≈ 1,41·Im D) I = Im/√2 ≈ 0,707·Im To'g'ri javob: D) I = Im/√2 ≈ 0,707·Im ✔ 18. O'zgaruvchan tok zanjirida o'rtacha (aktiv) quvvat qaysi formula bilan hisoblanadi (U, I — effektiv qiymatlar)? A) P = U·I·tgφ B) P = U·I·cosφ C) P = Um·Im D) P = U·I·sinφ To'g'ri javob: B) P = U·I·cosφ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 510 19. Transformatorning birlamchi chulg'ami o'zgarmas tok manbaiga ulansa, ikkilamchi chulg'amda kuchlanish nima uchun hosil bo'lmaydi? A) O'zgarmas tok chulg'amdan o'tmaydi B) O'zgarmas tokda o'zak magnitlanmaydi C) O'zak orqali o'tuvchi magnit oqimi o'zgarmaydi D) Ikkilamchi chulg'am qarshiligi cheksiz bo'lib qoladi To'g'ri javob: C) O'zak orqali o'tuvchi magnit oqimi o'zgarmaydi✔ 20. O'zbekistondagi elektr tarmog'ida o'zgaruvchan tokning standart chastotasi qancha? A) 220 Hz B) 60 Hz C) 100 Hz D) 50 Hz To'g'ri javob: D) 50 Hz ✔ 21. Ketma-ket ulangan R, L, C zanjirining to'liq qarshiligi (impedansi) qaysi formula bilan aniqlanadi? A) Z = √(R² + XL² + XC²) B) Z = R² + XL − XC C) Z = √(R² + (XL − XC)²) D) Z = R + XL + XC To'g'ri javob: C) Z = √(R² + (XL − XC)²) ✔ 22. 100 kW quvvat 10 kV kuchlanishda qarshiligi 10 Ω bo'lgan liniya orqali uzatilmoqda (cosφ = 1). Liniyadagi issiqlik isrofi quvvati qancha? A) 10⁷ W B) 10000 W C) 100 W D) 1000 W To'g'ri javob: D) 1000 W ✔ 23. Faqat induktiv qarshilik ulangan o'zgaruvchan tok zanjirida tok va kuchlanish tebranishlari fazasi qanday bog'langan? A) Tok kuchlanishdan π/2 ga oldinda boradi B) Tok kuchlanishdan π/2 ga orqada qoladi C) Tok va kuchlanish bir xil fazada D) Tok kuchlanishdan π ga farq qiladi To'g'ri javob: B) Tok kuchlanishdan π/2 ga orqada qoladi ✔ 24. Ketma-ket ulangan RLC zanjirida rezonans qanday shart bajarilganda kuzatiladi? A) R = 0 B) XL = XC C) XL = 2XC D) R = XL + XC To'g'ri javob: B) XL = XC ✔ 25. Ketma-ket ulangan zanjirda R = 30 Ω, XL = 60 Ω, XC = 20 Ω. Zanjirning to'liq qarshiligi qancha? A) 50 Ω B) 70 Ω C) 110 Ω D) 40 Ω To'g'ri javob: A) 50 Ω ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 511 Fizika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yorug'likning qaytishi va sinishi 1. Ko'zgu 15° ga burilsa, qo'zg'almas tushgan nurdan qaytgan nur qanday burchakka buriladi? A) 45° B) 15° C) 30° D) 7,5° To'g'ri javob: C) 30°✔ 2. Tushish burchagi deb qaysi burchakka aytiladi? A) Qaytgan nur bilan chegara sirti orasidagi burchakka B) Tushgan nur bilan ikki muhit chegarasi orasidagi burchakka C) Tushgan va qaytgan nurlar orasidagi burchakka D) Tushgan nur bilan tushish nuqtasiga o'tkazilgan perpendikulyar orasidagi burchakka To'g'ri javob: D) Tushgan nur bilan tushish nuqtasiga o'tkazilgan perpendikulyar orasidagi ✔ burchakka 3. Muhitdan (sindirish ko'rsatkichi n) havoga o'tishda to'la ichki qaytishning chegaraviy burchagi qaysi formula bilan aniqlanadi? A) cos α₀ = 1/n B) sin α₀ = n C) sin α₀ = 1/n D) tg α₀ = n To'g'ri javob: C) sin α₀ = 1/n ✔ 4. Yorug'likning biror suyuqlikdagi tezligi 2,25·10⁸ m/s. Suyuqlikning absolyut sindirish ko'rsatkichi qancha? A) 0,333 B) 1,33 C) 0,75 D) 2 To'g'ri javob: B) 1,33 ✔ 5. Muhitning absolyut sindirish ko'rsatkichi qanday aniqlanadi? A) n = λ·ν B) n = c/v C) n = v/c D) n = c²/v To'g'ri javob: B) n = c/v ✔ 6. Sindirish ko'rsatkichi 2 bo'lgan muhitdan havoga o'tishda to'la ichki qaytishning chegaraviy burchagi qancha? A) 63° B) 60° C) 45° D) 30° To'g'ri javob: D) 30° ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 512 7. Sindirish ko'rsatkichi 1,5 bo'lgan shishada yorug'lik qanday tezlik bilan tarqaladi? A) 4,5·10⁸ m/s B) 1,33·10⁸ m/s C) 1,5·10⁸ m/s D) 2·10⁸ m/s To'g'ri javob: D) 2·10⁸ m/s✔ 8. Yorug'likning suvdagi tezligi 2,25·10⁸ m/s, shishadagi tezligi 2·10⁸ m/s. Shishaning suvga nisbatan sindirish ko'rsatkichi qancha? A) 0,8889 B) 1,33 C) 1,125 D) 1,5 To'g'ri javob: C) 1,125 ✔ 9. Havoda to'lqin uzunligi 600 nm bo'lgan yorug'lik sindirish ko'rsatkichi 1,5 bo'lgan shishaga o'tdi. Shishadagi to'lqin uzunligi qancha? A) 400 nm B) 600 nm C) 900 nm D) 267 nm To'g'ri javob: A) 400 nm ✔ Bo'lim (BSB): Elektromagnit to'lqinlar 10. Radiolokator yuborgan signal nishondan qaytib, 200 mks dan keyin qabul qilindi. Nishongacha masofa qancha? A) 300 km B) 60 km C) 30 km D) 15 km To'g'ri javob: C) 30 km ✔ 11. Induktivligi 0,1 mGn bo'lgan g'altakli radiopriyomnik 300 m to'lqin uzunligiga sozlanishi uchun kondensator sig'imi qancha bo'lishi kerak? A) 10000 pF B) 1590 pF C) 2530 pF D) 253 pF To'g'ri javob: D) 253 pF ✔ 12. Amplitudaviy modulyatsiya nima? A) Past chastotali signaldan yuqori chastotali tebranishni ajratib olish B) Tebranish chastotasini oshirish C) Yuqori chastotali tebranishlar amplitudasini past (tovush) chastotali signalga mos o'zgartirish D) Tebranishlarni so'ndirish To'g'ri javob: C) Yuqori chastotali tebranishlar amplitudasini past (tovush) chastotali signalga mos ✔ o'zgartirish 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 513 Bo'lim (BSB): Yorug'lik interferensiyasi va difraksiyasi 13. Optik asboblar linzalarini «ma'rifatlash» (qaytishni kamaytiruvchi yupqa parda qoplash) qaysi hodisaga asoslangan? A) Yupqa pardada qaytgan nurlar interferensiyasi B) Yorug'likning qutblanishi C) Yorug'lik difraksiyasi D) To'la ichki qaytish To'g'ri javob: A) Yupqa pardada qaytgan nurlar interferensiyasi✔ 14. Davri 2 mkm bo'lgan difraksion panjaraga 0,6 mkm to'lqin uzunlikdagi yorug'lik perpendikulyar tushmoqda. Kuzatiladigan spektrning eng katta tartibi qancha? A) 3 B) 4 C) 2 D) 7 To'g'ri javob: A) 3 ✔ 15. To'lqin uzunligi 0,5 mkm bo'lgan ikki kogerent to'lqinning yo'l farqi 1,75 mkm. Uchrashgan nuqtada nima kuzatiladi? A) Yorug'lik ikki marta kuchayadi, lekin maksimum emas B) Interferensiya kuzatilmaydi C) Maksimum (yorug'lik kuchayadi) D) Minimum (yorug'lik susayadi) To'g'ri javob: D) Minimum (yorug'lik susayadi) ✔ 16. Ikki tirqishli tajriba yordamida yorug'lik interferensiyasini 1802-yilda birinchi kuzatgan olim kim? A) O. Frenel B) T. Yung C) I. Nyuton D) X. Gyuygens To'g'ri javob: B) T. Yung ✔ 17. Ikkita mustaqil cho'g'lanma lampadan chiqqan yorug'lik nima uchun ekranda barqaror interferensiya manzarasi bermaydi? A) Ular kogerent emas B) Ularning yorug'ligi juda kuchsiz C) Ular har xil tezlikda tarqaladi D) Ular faqat infraqizil nur chiqaradi To'g'ri javob: A) Ular kogerent emas ✔ 18. Mikroskopning ajrata olish qobiliyatini (juda mayda detallarni ko'rishni) asosan qaysi hodisa cheklaydi? A) Yorug'lik difraksiyasi B) Yorug'lik bosimi C) Yorug'likning qaytishi D) Fotoeffekt To'g'ri javob: A) Yorug'lik difraksiyasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 514 19. Difraksion panjaraning har 1 mm ida 500 ta shtrix bor. Panjara davri qancha? A) 1 mkm B) 5 mkm C) 2 mkm D) 20 mkm To'g'ri javob: C) 2 mkm✔ Bo'lim (BSB): Linzalar va optik asboblar 20. Optik kuchlari 5 dptr va −2 dptr bo'lgan ikkita yupqa linza bir-biriga zich tegizib qo'yilgan. Sistemaning optik kuchi qancha? A) 10 dptr B) 2,5 dptr C) 3 dptr D) 7 dptr To'g'ri javob: C) 3 dptr ✔ 21. Buyum fokus masofasi 20 sm bo'lgan yig'uvchi linzadan 30 sm masofada turibdi. Tasvir linzadan qanday masofada hosil bo'ladi? A) 12 sm B) 60 sm C) 50 sm D) 10 sm To'g'ri javob: B) 60 sm ✔ 22. Mikroskop obyektivining kattalashtirishi 40, okulyarniki 10. Mikroskopning umumiy kattalashtirishi qancha? A) 50 B) 200 C) 4 D) 400 To'g'ri javob: D) 400 ✔ 23. Buyum yig'uvchi linzaning fokusi bilan ikkilangan fokusi (F va 2F) oralig'ida joylashgan. Tasvir qanday bo'ladi? A) Mavhum, to'g'ri, kichiklashgan B) Haqiqiy, teskari, kattalashgan C) Mavhum, to'g'ri, kattalashgan D) Haqiqiy, teskari, kichiklashgan To'g'ri javob: B) Haqiqiy, teskari, kattalashgan ✔ 24. Buyum yig'uvchi linza bilan uning fokusi orasida joylashgan. Tasvir qanday bo'ladi? A) Mavhum, to'g'ri, kattalashgan B) Haqiqiy, teskari, kattalashgan C) Haqiqiy, to'g'ri, kichiklashgan D) Mavhum, teskari, kichiklashgan To'g'ri javob: A) Mavhum, to'g'ri, kattalashgan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 515 25. Bosh optik o'qqa parallel tushgan nurlar yig'uvchi linzadan o'tgach qayerda kesishadi? A) Bosh fokusda B) Ikkilangan fokusda C) Hech qayerda kesishmaydi D) Optik markazda To'g'ri javob: A) Bosh fokusda✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 516 Fizika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yorug'likning qaytishi va sinishi 1. Nur havodan sindirish ko'rsatkichi √3 bo'lgan shishaga 60° burchak ostida tushmoqda. Sinish burchagi qancha? A) 30° B) 75° C) 45° D) 60° To'g'ri javob: A) 30°✔ 2. Uchburchakli shisha prizmadan o'tgan monoxromatik nur qaysi tomonga og'adi? A) Prizmaning sindiruvchi qirrasi tomonga B) Prizma asosi tomonga C) Tushgan nurga qarama-qarshi yo'nalishda qaytadi D) Og'maydi To'g'ri javob: B) Prizma asosi tomonga ✔ 3. Biror shaffof moddadan havoga o'tishda chegaraviy burchak 45°. Moddaning sindirish ko'rsatkichi qancha? A) 2 B) 1,5 C) 1,41 D) 0,707 To'g'ri javob: C) 1,41 ✔ 4. Yorug'lik optik zichligi kichikroq muhitdan optik zichroq muhitga o'tganda singan nur qanday yo'naladi? A) Doimo to'la qaytadi B) Sinmasdan to'g'ri o'tadi C) Perpendikulyarga yaqinlashadi (β < α) D) Perpendikulyardan uzoqlashadi (β > α) To'g'ri javob: C) Perpendikulyarga yaqinlashadi (β < α) ✔ 5. Yorug'likning sinish qonuni qaysi formula bilan ifodalanadi? A) cosα/cosβ = n₂/n₁ B) α/β = n₁·n₂ C) sinα/sinβ = n₁/n₂ D) sinα/sinβ = n₂/n₁ To'g'ri javob: D) sinα/sinβ = n₂/n₁ ✔ Bo'lim (BSB): Elektromagnit to'lqinlar 6. 1895-yilda radioaloqa imkoniyatini namoyish etgan rus olimi kim? A) A. S. Popov B) E. X. Lens C) P. N. Lebedev D) A. G. Stoletov To'g'ri javob: A) A. S. Popov ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 517 7. Radiopriyomnikda detektorlash (demodulyatsiya) nima? A) Modullangan yuqori chastotali tebranishdan past chastotali (tovush) signalni ajratib olish B) Antennaga signal uzatish C) Yuqori chastotali tebranishlarni kuchaytirish D) Tebranish konturini sozlash To'g'ri javob: A) Modullangan yuqori chastotali tebranishdan past chastotali (tovush) signalni ✔ ajratib olish 8. Infraqizil nurlanishni 1800-yilda kim kashf etgan? A) J. Maksvell B) I. Ritter C) U. Gershel D) V. Rentgen To'g'ri javob: C) U. Gershel ✔ 9. Dielektrik singdiruvchanligi 4 bo'lgan nomagnit muhitda elektromagnit to'lqin qanday tezlik bilan tarqaladi? A) 1,88·10⁷ m/s B) 7,5·10⁷ m/s C) 6·10⁸ m/s D) 1,5·10⁸ m/s To'g'ri javob: D) 1,5·10⁸ m/s ✔ 10. Elektromagnit to'lqinlarni tajribada birinchi bo'lib hosil qilgan va qayd etgan olim kim? A) G. Gers B) J. Maksvell C) X. Ersted D) A. Eynshteyn To'g'ri javob: A) G. Gers ✔ 11. Qisqa radioto'lqinlar yordamida Yerning qarama-qarshi tomoniga ham aloqa o'rnatish mumkinligining asosiy sababi nima? A) Ularning tezligi yorug'lik tezligidan katta B) Ular ionosfera va Yer sirtidan ko'p marta qaytib tarqaladi C) Ular vakuumda tarqala olmaydi D) Ular Yer qobig'i ichidan to'g'ri o'tadi To'g'ri javob: B) Ular ionosfera va Yer sirtidan ko'p marta qaytib tarqaladi ✔ 12. Tebranish konturi g'altagining induktivligi 20 mkGn, kondensator sig'imi 500 pF. Kontur qanday to'lqin uzunligiga sozlangan? A) 188 m B) 30 m C) 377 m D) 60 m To'g'ri javob: A) 188 m ✔ 13. Radiolokatsiya elektromagnit to'lqinlarning qaysi xossasiga asoslangan? A) Difraksiyasiga B) Qutblanishiga C) To'siqlardan qaytishiga D) Dispersiyasiga To'g'ri javob: C) To'siqlardan qaytishiga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 518 Bo'lim (BSB): Yorug'lik interferensiyasi va difraksiyasi 14. Interferensiya va difraksiya hodisalari yorug'likning qaysi tabiatini tasdiqlaydi? A) Mexanik tabiatini B) To'lqin tabiatini C) Gravitatsion tabiatini D) Faqat korpuskulyar tabiatini To'g'ri javob: B) To'lqin tabiatini✔ 15. Sovun pufagi va suv betidagi yupqa neft pardasining kamalak rangda tovlanishi qaysi hodisa bilan tushuntiriladi? A) To'la ichki qaytish B) Fotoeffekt C) Yorug'likning qutblanishi D) Yupqa pardalarda yorug'lik interferensiyasi To'g'ri javob: D) Yupqa pardalarda yorug'lik interferensiyasi ✔ 16. Davri 1 mkm bo'lgan difraksion panjarada birinchi tartibli maksimum 30° burchak ostida kuzatildi. Yorug'likning to'lqin uzunligi qancha? A) 250 nm B) 1000 nm C) 500 nm D) 866 nm To'g'ri javob: C) 500 nm ✔ 17. Oq yorug'lik difraksion panjaradan o'tganda markaziy (nolinchi tartibli) maksimum qanday rangda bo'ladi? A) Oq B) Qizil C) Binafsha D) Yashil To'g'ri javob: A) Oq ✔ 18. To'lqin uzunligi 0,4 mkm bo'lgan yorug'lik uchun 3-tartibli interferension maksimum hosil bo'ladigan yo'l farqi qancha? A) 2,4 mkm B) 1,4 mkm C) 1,2 mkm D) 0,133 mkm To'g'ri javob: C) 1,2 mkm ✔ 19. Difraksion panjaraning davri 2,5 mkm. Panjaraning har 1 mm ida nechta shtrix bor? A) 200 B) 1000 C) 25 D) 400 To'g'ri javob: D) 400 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 519 20. Difraksion panjara formulasi qaysi (d — panjara davri, k — spektr tartibi)? A) d·tgφ = λ/k B) d = kλ·sinφ C) d·cosφ = kλ D) d·sinφ = kλ To'g'ri javob: D) d·sinφ = kλ✔ Bo'lim (BSB): Linzalar va optik asboblar 21. Buyum yig'uvchi linzadan 15 sm masofada, tasvir esa linzaning narigi tomonida 45 sm masofada hosil bo'ldi. Linzaning chiziqli kattalashtirishi qancha? A) 3 B) 60 C) 30 D) 0,333 To'g'ri javob: A) 3 ✔ 22. Fokus masofasi 25 sm bo'lgan yig'uvchi linzaning optik kuchi qancha? A) 25 dptr B) 0,25 dptr C) 40 dptr D) 4 dptr To'g'ri javob: D) 4 dptr ✔ 23. Linzaning optik kuchi qanday birlikda o'lchanadi? A) Dioptriya (dptr) B) Lyumen (lm) C) Kandela (kd) D) Lyuks (lk) To'g'ri javob: A) Dioptriya (dptr) ✔ 24. Buyum fokus masofasi 20 sm bo'lgan yig'uvchi linzadan 40 sm masofada turibdi. Buyum bilan uning tasviri orasidagi masofa qancha? A) 20 sm B) 40 sm C) 80 sm D) 60 sm To'g'ri javob: C) 80 sm ✔ 25. Yupqa linza formulasi qaysi? A) F = d + f B) 1/F = 1/d + 1/f C) F = 1/d + 1/f D) 1/F = d + f To'g'ri javob: B) 1/F = 1/d + 1/f ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 520 Fizika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yorug'likning qaytishi va sinishi 1. Shisha (n = 1,6) dan havoga 40° burchak ostida tushgan nur bilan nima sodir bo'ladi? A) Nur havoga 25° burchak ostida sinib chiqadi B) Nur sinmasdan havoga o'tadi C) Nur havoga 64° burchak ostida sinib chiqadi D) To'la ichki qaytish kuzatiladi To'g'ri javob: D) To'la ichki qaytish kuzatiladi✔ 2. Yorug'likning qaytish qonuniga ko'ra qaysi tasdiq to'g'ri? A) Qaytish burchagi tushish burchagiga teng B) Qaytish burchagi muhitning sindirish ko'rsatkichiga bog'liq C) Qaytish burchagi tushish burchagidan ikki marta katta D) Qaytish burchagi va tushish burchagi yig'indisi 180° ga teng To'g'ri javob: A) Qaytish burchagi tushish burchagiga teng ✔ 3. Yorug'lik bir muhitdan ikkinchisiga o'tganda uning qaysi kattaligi o'zgarmaydi? A) Chastotasi B) Tezligi C) Tarqalish yo'nalishi D) To'lqin uzunligi To'g'ri javob: A) Chastotasi ✔ 4. Suvning sindirish ko'rsatkichi 1,33. Suv–havo chegarasida to'la ichki qaytishning chegaraviy burchagi taxminan qancha? A) 37° B) 60° C) 49° D) 41° To'g'ri javob: C) 49° ✔ 5. Diffuz (sochilgan) qaytish qanday sirtlarda kuzatiladi? A) Faqat suyuqlik sirtlarida B) G'adir-budur sirtlarda C) Silliq ko'zgu sirtlarda D) Faqat shaffof jism ichida To'g'ri javob: B) G'adir-budur sirtlarda ✔ Bo'lim (BSB): Elektromagnit to'lqinlar 6. 1895-yilda yangi turdagi nurlarni kashf etgan va ular keyinchalik uning nomi bilan atalgan olim kim? A) E. Rezerford B) V. Rentgen C) U. Gershel D) A. Bekkerel To'g'ri javob: B) V. Rentgen ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 521 7. Geostatsionar sun'iy yo'ldosh Yer sirtidan taxminan 36 000 km balandlikda joylashgan. Radiosignal Yerdan yo'ldoshgacha qancha vaqtda yetib boradi? A) 0,12 s B) 1,2 s C) 0,24 s D) 0,06 s To'g'ri javob: A) 0,12 s✔ 8. Elektromagnit to'lqin qanday to'lqin hisoblanadi? A) Faqat muhitda tarqaladigan mexanik to'lqin B) Faqat E vektori tebranadigan bo'ylama to'lqin C) Bo'ylama: E va B vektorlari tarqalish yo'nalishi bo'ylab tebranadi D) Ko'ndalang: E va B vektorlari tarqalish yo'nalishiga perpendikulyar To'g'ri javob: D) Ko'ndalang: E va B vektorlari tarqalish yo'nalishiga perpendikulyar ✔ 9. Oyga yuborilgan radiolokator signali 2,56 s dan keyin qaytib keldi. Yerdan Oygacha bo'lgan masofa qancha? A) 7,68·10⁵ km B) 1,92·10⁵ km C) 3,84·10⁵ km D) 1,28·10⁵ km To'g'ri javob: C) 3,84·10⁵ km ✔ 10. To'lqin uzunligi 30 sm bo'lgan elektromagnit to'lqinning tebranish davri qancha? A) 100 ns B) 1 ns C) 10 ns D) 6,28 ns To'g'ri javob: B) 1 ns ✔ 11. Radiostansiya 100 MHz chastotada eshittirish olib bormoqda. U nurlatayotgan to'lqin uzunligi qancha? A) 0,3 m B) 3,33 m C) 3 m D) 30 m To'g'ri javob: C) 3 m ✔ Bo'lim (BSB): Yorug'lik interferensiyasi va difraksiyasi 12. Yorug'lik interferensiyasi deb nimaga aytiladi? A) Yorug'likning to'siqlarni aylanib o'tishiga B) Yorug'likning modda tomonidan yutilishiga C) Kogerent to'lqinlar qo'shilganda yorug'lik intensivligining fazoda qayta taqsimlanishiga (maksimum va minimumlar hosil bo'lishiga) D) Yorug'likning prizmada ranglarga ajralishiga To'g'ri javob: C) Kogerent to'lqinlar qo'shilganda yorug'lik intensivligining fazoda qayta ✔ taqsimlanishiga (maksimum va minimumlar hosil bo'lishiga) 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 522 13. Yung tajribasida tirqishlar orasidagi masofa 0,5 mm, ekrangacha masofa 1,5 m, qo'shni yorug' yo'llar orasidagi masofa 1,2 mm. Yorug'likning to'lqin uzunligi qancha? A) 800 nm B) 900 nm C) 400 nm D) 360 nm To'g'ri javob: C) 400 nm✔ 14. Difraksiya qachon yaqqol kuzatiladi? A) Faqat yorug'lik vakuumda tarqalganda B) To'siq o'lchami to'lqin uzunligidan juda katta bo'lganda C) Faqat yorug'lik qutblangan bo'lganda D) To'siq yoki tirqish o'lchami to'lqin uzunligi bilan taqqoslanarli bo'lganda To'g'ri javob: D) To'siq yoki tirqish o'lchami to'lqin uzunligi bilan taqqoslanarli bo'lganda ✔ 15. Yung tajribasida tirqishlar orasidagi masofa 1 mm, ekrangacha masofa 2 m, to'lqin uzunligi 500 nm. Qo'shni interferension yo'llar orasidagi masofa qancha? A) 0,25 mm B) 2 mm C) 1 mm D) 0,5 mm To'g'ri javob: C) 1 mm ✔ 16. Interferensiya maksimumining sharti qaysi (Δd — yo'l farqi, k = 0, 1, 2, ...)? A) Δd = (k + 1)λ/3 B) Δd = kλ/4 C) Δd = (2k + 1)λ/2 D) Δd = kλ To'g'ri javob: D) Δd = kλ ✔ 17. To'lqin fronti har bir nuqtasini ikkilamchi kogerent to'lqinlar manbai deb qarovchi prinsip qanday ataladi? A) Paskal qonuni B) Gyuygens–Frenel prinsipi C) Nisbiylik prinsipi D) Ferma prinsipi To'g'ri javob: B) Gyuygens–Frenel prinsipi ✔ Bo'lim (BSB): Linzalar va optik asboblar 18. Ikki tomoni bir xil qavariq (R₁ = R₂ = 20 sm) shisha linzaning (n = 1,5) havodagi optik kuchi qancha? A) 10 dptr B) 5 dptr C) 2,5 dptr D) 15 dptr To'g'ri javob: B) 5 dptr ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 523 19. Linzaning optik kuchi −2 dptr. Uning fokus masofasi va turi qanday? A) −50 sm, sochuvchi linza B) 2 sm, yig'uvchi linza C) −2 m, sochuvchi linza D) 50 sm, yig'uvchi linza To'g'ri javob: A) −50 sm, sochuvchi linza✔ 20. Mikroskopning umumiy kattalashtirishi qanday aniqlanadi? A) Obyektiv va okulyar kattalashtirishlarining ko'paytmasiga teng B) Obyektiv va okulyar kattalashtirishlarining yig'indisiga teng C) Faqat okulyar kattalashtirishiga teng D) Obyektiv kattalashtirishining okulyarnikiga nisbatiga teng To'g'ri javob: A) Obyektiv va okulyar kattalashtirishlarining ko'paytmasiga teng ✔ 21. Buyum yig'uvchi linzaning aynan fokusida joylashgan bo'lsa, nima kuzatiladi? A) Tasvir linza bilan fokus orasida hosil bo'ladi B) Tasvir 2F da hosil bo'ladi C) Tasvir buyum bilan ustma-ust tushadi D) Tasvir hosil bo'lmaydi (nurlar parallel chiqadi) To'g'ri javob: D) Tasvir hosil bo'lmaydi (nurlar parallel chiqadi) ✔ 22. Havodagi shisha linzalardan qaysi biri yig'uvchi bo'ladi? A) O'rtasi chetlariga nisbatan qalin bo'lgan linza B) Ikki tomoni ham botiq bo'lgan linza C) Qalinligi hamma joyda bir xil plastinka D) O'rtasi chetlariga nisbatan yupqa bo'lgan linza To'g'ri javob: A) O'rtasi chetlariga nisbatan qalin bo'lgan linza ✔ 23. Normal ko'z uchun eng yaxshi ko'rish masofasi qancha? A) 1 m B) 50 sm C) 25 sm D) 10 sm To'g'ri javob: C) 25 sm ✔ 24. Yaqindan ko'ruvchi odam ko'zoynaksiz eng uzog'i bilan 50 sm gacha bo'lgan buyumlarni aniq ko'radi. Uzoqdagi buyumlarni aniq ko'rish uchun unga qanday optik kuchli ko'zoynak kerak? A) −2 dptr B) 0,5 dptr C) −0,02 dptr D) 4 dptr To'g'ri javob: A) −2 dptr ✔ 25. Buyum fokus masofasi 20 sm bo'lgan sochuvchi linzadan 20 sm masofada turibdi. Tasvir qayerda va qanday hosil bo'ladi? A) Linzadan 10 sm masofada, buyum tomonda, mavhum B) Linzadan 20 sm masofada, narigi tomonda, haqiqiy C) Tasvir hosil bo'lmaydi D) Linzadan 10 sm masofada, narigi tomonda, haqiqiy To'g'ri javob: A) Linzadan 10 sm masofada, buyum tomonda, mavhum ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 524 Fizika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yorug'likning qaytishi va sinishi 1. Qalinligi 3 sm bo'lgan shisha plastinkadan (n = 1,5) yorug'lik perpendikulyar o'tmoqda. Yorug'lik plastinkadan qancha vaqtda o'tadi? A) 10⁻¹⁰ s B) 2,25·10⁻¹⁰ s C) 6,67·10⁻¹¹ s D) 1,5·10⁻¹⁰ s To'g'ri javob: D) 1,5·10⁻¹⁰ s✔ 2. To'la ichki qaytish qanday shartda kuzatiladi? A) Yorug'lik siyrak muhitdan zich muhitga istalgan burchakda tushganda B) Yorug'lik ko'zguga perpendikulyar tushganda C) Faqat yorug'lik prizmadan o'tganda D) Yorug'lik optik zichroq muhitdan siyrakroq muhitga chegaraviy burchakdan katta burchak ostida tushganda To'g'ri javob: D) Yorug'lik optik zichroq muhitdan siyrakroq muhitga chegaraviy burchakdan katta ✔ burchak ostida tushganda 3. Havodan biror muhitga 45° burchak ostida tushgan nur 30° burchak ostida sindi. Muhitning sindirish ko'rsatkichi qancha? A) 1,5 B) 0,707 C) 2 D) 1,41 To'g'ri javob: D) 1,41 ✔ 4. Odam yassi ko'zguga 2 m/s tezlik bilan yaqinlashmoqda. U o'zining tasviriga nisbatan qanday tezlik bilan yaqinlashadi? A) 0 m/s B) 2 m/s C) 1 m/s D) 4 m/s To'g'ri javob: D) 4 m/s ✔ 5. Nur yassi ko'zgu sirtiga 30° burchak ostida tushmoqda (nur bilan ko'zgu tekisligi orasidagi burchak). Tushgan va qaytgan nurlar orasidagi burchak qancha? A) 60° B) 30° C) 120° D) 90° To'g'ri javob: C) 120° ✔ 6. Tiniq suvli hovuz tubi qirg'oqdan qaraganda haqiqiy chuqurligidan sayozroq ko'rinadi. Bunga nima sabab? A) Yorug'likning suv–havo chegarasida sinishi B) Yorug'likning interferensiyasi C) Yorug'likning suvda yutilishi D) Yorug'likning qutblanishi To'g'ri javob: A) Yorug'likning suv–havo chegarasida sinishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 525 7. Cho'lda sarob ko'rinishiga asosiy sabab nima? A) Yorug'likning qum zarralarida difraksiyasi B) Quyosh nurlarining qutblanishi C) Turli haroratli (zichlikli) havo qatlamlarida yorug'likning sinishi va to'la ichki qaytishi D) Havodagi suv bug'ining fotoeffekti To'g'ri javob: C) Turli haroratli (zichlikli) havo qatlamlarida yorug'likning sinishi va to'la ichki ✔ qaytishi 8. Yassi ko'zgudagi tasvir qanday bo'ladi? A) Haqiqiy, teskari va kichiklashgan B) Mavhum, to'g'ri, buyumga teng va ko'zguga nisbatan simmetrik C) Mavhum, teskari va kattalashgan D) Haqiqiy, to'g'ri va buyumga teng To'g'ri javob: B) Mavhum, to'g'ri, buyumga teng va ko'zguga nisbatan simmetrik ✔ 9. Yassi-parallel shisha plastinkadan o'tgan nur haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) Chiqqan nur tushgan nurga parallel, lekin biroz siljigan bo'ladi B) Nur plastinkadan chiqmasdan to'la qaytadi C) Chiqqan nur doim tushgan nurga perpendikulyar bo'ladi D) Chiqqan nur plastinka asosiga qarab og'adi To'g'ri javob: A) Chiqqan nur tushgan nurga parallel, lekin biroz siljigan bo'ladi ✔ Bo'lim (BSB): Elektromagnit to'lqinlar 10. Radiostansiya to'lqin uzunligi 600 m. Uning chastotasi qancha? A) 1000 kHz B) 500 kHz C) 0,5 kHz D) 5000 kHz To'g'ri javob: B) 500 kHz ✔ 11. To'lqin uzunligi, tezlik va chastota orasidagi to'g'ri bog'lanish qaysi? A) λ = ν/c B) λ = c/ν C) λ = c²/ν D) λ = c·ν² To'g'ri javob: B) λ = c/ν ✔ 12. Elektromagnit to'lqinning nurlanish intensivligi tebranish chastotasining to'rtinchi darajasiga proporsional. Chastota 2 marta oshirilsa, intensivlik qanday o'zgaradi? A) 4 marta ortadi B) 2 marta ortadi C) 16 marta ortadi D) 8 marta ortadi To'g'ri javob: C) 16 marta ortadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 526 13. Vakuumda tarqalayotgan elektromagnit to'lqinda E va B vektorlarining tebranishlari fazasi qanday? A) Bir xil fazada B) π/4 faza farqi bilan C) π/2 faza farqi bilan D) Qarama-qarshi fazada To'g'ri javob: A) Bir xil fazada✔ 14. Bakteritsid (mikroblarni o'ldiruvchi) ta'sirga ega bo'lgan va asosan atmosferaning ozon qatlamida yutiladigan nurlanish qaysi? A) Ko'rinadigan qizil yorug'lik B) Infraqizil C) Radioto'lqinlar D) Ultrabinafsha To'g'ri javob: D) Ultrabinafsha ✔ 15. Quyidagi nurlanishlardan qaysi birining to'lqin uzunligi eng kichik? A) Infraqizil nurlanish B) Rentgen nurlanishi C) Gamma-nurlanish D) Ultrabinafsha nurlanish To'g'ri javob: C) Gamma-nurlanish ✔ Bo'lim (BSB): Yorug'lik interferensiyasi va difraksiyasi 16. Qanday to'lqinlar kogerent deyiladi? A) Chastotalari bir xil va faza farqi vaqt o'tishi bilan o'zgarmaydigan to'lqinlar B) Faqat bir xil yo'nalishda tarqaladigan to'lqinlar C) Faqat vakuumda tarqaladigan to'lqinlar D) Amplitudalari bir xil, chastotalari har xil to'lqinlar To'g'ri javob: A) Chastotalari bir xil va faza farqi vaqt o'tishi bilan o'zgarmaydigan to'lqinlar ✔ 17. Sindirish ko'rsatkichi 1,25 bo'lgan ma'rifatlovchi pardaning 550 nm to'lqin uzunlikli yorug'lik uchun minimal qalinligi qancha (d = λ/(4n))? A) 110 nm B) 220 nm C) 172 nm D) 138 nm To'g'ri javob: A) 110 nm ✔ 18. Ikki kogerent to'lqinning yo'l farqi 1,2 mkm, to'lqin uzunligi 600 nm. Uchrashgan nuqtada nima kuzatiladi? A) Interferensiya kuzatilmaydi B) Intensivlik ikki to'lqin intensivligining yarmiga teng bo'ladi C) Minimum (yorug'lik susayadi) D) Maksimum (yorug'lik kuchayadi) To'g'ri javob: D) Maksimum (yorug'lik kuchayadi) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 527 Bo'lim (BSB): Linzalar va optik asboblar 19. Fokus masofasi 5 sm bo'lgan lupaning kattalashtirishi qancha (eng yaxshi ko'rish masofasi 25 sm)? A) 20 B) 5 C) 0,2 D) 125 To'g'ri javob: B) 5✔ 20. Teleskop obyektivining fokus masofasi 1,2 m, okulyarniki 4 sm. Teleskopning burchak kattalashtirishi qancha? A) 3,33 B) 30 C) 60 D) 4,8 To'g'ri javob: B) 30 ✔ 21. Buyum yig'uvchi linzadan 2F dan katta masofada joylashgan. Tasvir qanday bo'ladi? A) Haqiqiy, to'g'ri, kichiklashgan B) Mavhum, to'g'ri, kattalashgan C) Haqiqiy, teskari, kattalashgan D) Haqiqiy, teskari, kichiklashgan To'g'ri javob: D) Haqiqiy, teskari, kichiklashgan ✔ 22. Ko'zning akkomodatsiyasi nima? A) Ko'zning faqat uzoqni ko'ra olishi B) Ko'z gavhari egriligini o'zgartirib, turli masofadagi buyumlarni aniq ko'ra olish qobiliyati C) Ko'z qorachig'ining rangni ajratish qobiliyati D) To'r pardaning yorug'likni qaytarishi To'g'ri javob: B) Ko'z gavhari egriligini o'zgartirib, turli masofadagi buyumlarni aniq ko'ra olish ✔ qobiliyati 23. Balandligi 2 sm bo'lgan buyum fokus masofasi 8 sm bo'lgan yig'uvchi linzadan 12 sm masofada turibdi. Tasvir balandligi qancha? A) 1,33 sm B) 9 sm C) 4 sm D) 1 sm To'g'ri javob: C) 4 sm ✔ 24. Yig'uvchi linza buyumning 3 marta kattalashgan haqiqiy tasvirini ekranda hosil qildi. Buyum bilan ekran orasidagi masofa 80 sm. Linzaning fokus masofasi qancha? A) 26,7 sm B) 20 sm C) 15 sm D) 60 sm To'g'ri javob: C) 15 sm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 528 25. Uzoqdan ko'ruvchi (gipermetropiya) odamga qanday ko'zoynak tavsiya etiladi? A) Ko'zgu qoplamali B) Yig'uvchi linzali C) Qutblovchi D) Sochuvchi linzali To'g'ri javob: B) Yig'uvchi linzali✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 529 Fizika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yorug'likning qaytishi va sinishi 1. Ikki yassi ko'zgu orasidagi burchak 60°. Ular orasiga qo'yilgan buyumning nechta tasviri hosil bo'ladi? A) 5 B) 3 C) 7 D) 6 To'g'ri javob: A) 5✔ 2. Odam yassi ko'zgudan 3 m masofada turibdi. Odamdan uning tasvirigacha bo'lgan masofa qancha? A) 9 m B) 3 m C) 6 m D) 1,5 m To'g'ri javob: C) 6 m ✔ 3. Olmosning (n ≈ 2,42) kuchli yaltirashiga asosiy sabab nima? A) Olmosda yorug'likning to'liq yutilishi B) Chegaraviy burchagi kichikligi tufayli ichida ko'p marta to'la ichki qaytish ro'y berishi C) Olmosning o'zi yorug'lik chiqarishi D) Olmos sirtida fotoeffekt ro'y berishi To'g'ri javob: B) Chegaraviy burchagi kichikligi tufayli ichida ko'p marta to'la ichki qaytish ro'y ✔ berishi 4. Optik tolalar (svetovodlar) qaysi hodisaga asoslanib ishlaydi? A) Yorug'lik difraksiyasi B) Yorug'lik dispersiyasi C) To'la ichki qaytish D) Fotoeffekt To'g'ri javob: C) To'la ichki qaytish ✔ Bo'lim (BSB): Elektromagnit to'lqinlar 5. Elektromagnit to'lqinlarning vakuumdagi tarqalish tezligi qancha? A) 340 m/s B) 3·10⁸ m/s C) 3·10⁵ m/s D) 3·10⁶ m/s To'g'ri javob: B) 3·10⁸ m/s ✔ 6. Quyidagi elektromagnit nurlanishlardan qaysi birining chastotasi eng kichik? A) Radioto'lqinlar B) Infraqizil nurlar C) Ultrabinafsha nurlar D) Ko'rinadigan yorug'lik To'g'ri javob: A) Radioto'lqinlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 530 7. Elektromagnit to'lqinlarni samarali nurlantiruvchi ochiq tebranish konturi qanday ataladi? A) Transformator B) Detektor C) Antenna D) Rezistor To'g'ri javob: C) Antenna✔ 8. Elektromagnit to'lqinlar mavjudligini nazariy jihatdan bashorat qilgan olim kim? A) G. Gers B) A. Popov C) J. Maksvell D) M. Faradey To'g'ri javob: C) J. Maksvell ✔ 9. Elektromagnit to'lqin nurlanishi uchun zaryad qanday harakatlanishi kerak? A) Tezlanish bilan B) Faqat tinch turishi kerak C) Tekis va to'g'ri chiziqli D) Faqat aylana bo'ylab o'zgarmas tezlikda To'g'ri javob: A) Tezlanish bilan ✔ 10. Televizion ko'rsatuvlarni uzoq masofalarga uzatishda nima uchun sun'iy yo'ldoshlar va retranslyatorlardan foydalaniladi? A) Ultraqisqa to'lqinlar ionosferadan qaytmay, asosan to'g'ri chiziq bo'ylab tarqaladi B) Ultraqisqa to'lqinlar faqat suvda tarqaladi C) Ultraqisqa to'lqinlar Yer sirtini osongina aylanib o'tadi D) Ultraqisqa to'lqinlar havoda tez yutiladi va qisqa masofaga boradi, chunki ular bo'ylama to'lqinlar To'g'ri javob: A) Ultraqisqa to'lqinlar ionosferadan qaytmay, asosan to'g'ri chiziq bo'ylab tarqaladi ✔ 11. Odatdagi haroratdagi isitilgan jismlar (pech, radiator) asosan qanday nurlanish chiqaradi? A) Rentgen B) Ultrabinafsha C) Infraqizil D) Gamma To'g'ri javob: C) Infraqizil ✔ 12. Qabul qiluvchi konturning g'altak induktivligi 4 marta oshirilsa, kontur sozlangan to'lqin uzunligi qanday o'zgaradi? A) 2 marta kamayadi B) 4 marta ortadi C) 16 marta ortadi D) 2 marta ortadi To'g'ri javob: D) 2 marta ortadi ✔ Bo'lim (BSB): Yorug'lik interferensiyasi va difraksiyasi 13. Yorug'lik difraksiyasi nima? A) Yorug'likning modda tomonidan yutilishi B) Yorug'lik to'lqinlarining to'siqlarni aylanib o'tib, geometrik soya sohasiga kirishi C) Yorug'likning ikki muhit chegarasida sinishi D) Yorug'likning ko'zgudan qaytishi To'g'ri javob: B) Yorug'lik to'lqinlarining to'siqlarni aylanib o'tib, geometrik soya sohasiga kirishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 531 14. Interferensiya minimumining sharti qaysi (k = 0, 1, 2, ...)? A) Δd = kλ B) Δd = kλ/3 C) Δd = (2k + 1)λ/2 D) Δd = 2kλ To'g'ri javob: C) Δd = (2k + 1)λ/2✔ 15. Davri 10 mkm bo'lgan panjaradan 1 m masofadagi ekranda 0,5 mkm to'lqin uzunlikli yorug'likning birinchi tartibli maksimumi markaziy maksimumdan qanday masofada kuzatiladi? A) 2,5 sm B) 5 sm C) 50 sm D) 10 sm To'g'ri javob: B) 5 sm ✔ 16. Davri 4 mkm bo'lgan panjarada 0,5 mkm to'lqin uzunlikdagi yorug'likning 4-tartibli maksimumi qanday burchak ostida kuzatiladi? A) 30° B) 45° C) 60° D) 15° To'g'ri javob: A) 30° ✔ 17. 1 mm da N ta shtrix bo'lgan difraksion panjaraning davri qanday aniqlanadi? A) d = 1/N mm B) d = 2/N mm C) d = N mm D) d = N² mm To'g'ri javob: A) d = 1/N mm ✔ 18. Nyuton halqalari qaysi hodisaning namoyon bo'lishidir? A) Yorug'lik bosimi B) Yorug'lik dispersiyasi C) Yorug'likning yutilishi D) Yorug'lik interferensiyasi To'g'ri javob: D) Yorug'lik interferensiyasi ✔ 19. Har 1 mm ida 400 ta shtrix bo'lgan panjaraga 500 nm to'lqin uzunlikdagi yorug'lik perpendikulyar tushmoqda. Ekranda jami nechta difraksion maksimum kuzatiladi (markaziy maksimum bilan)? A) 10 B) 11 C) 9 D) 5 To'g'ri javob: C) 9 ✔ 20. Oq yorug'lik difraksion panjaradan o'tganda hosil bo'lgan spektrda qaysi rang markaziy maksimumga eng yaqin joylashadi? A) Sariq B) Yashil C) Binafsha D) Qizil To'g'ri javob: C) Binafsha ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 532 Bo'lim (BSB): Linzalar va optik asboblar 21. Proyeksion apparatda (diaproyektorda) slayd obyektivga nisbatan qayerga joylashtiriladi? A) Linza bilan fokus oralig'iga B) 2F dan uzoqroqqa C) F va 2F oralig'iga D) Aynan fokusga To'g'ri javob: C) F va 2F oralig'iga✔ 22. Sochuvchi linza istalgan joyda turgan haqiqiy buyumning qanday tasvirini beradi? A) Haqiqiy, teskari, kattalashgan B) Haqiqiy, teskari, kichiklashgan C) Mavhum, to'g'ri, kichiklashgan D) Mavhum, teskari, kattalashgan To'g'ri javob: C) Mavhum, to'g'ri, kichiklashgan ✔ 23. Yaqindan ko'ruvchi (miopiya) odamga qanday ko'zoynak tavsiya etiladi? A) Yassi-parallel shishali B) Sochuvchi linzali C) Yig'uvchi linzali D) Prizmali To'g'ri javob: B) Sochuvchi linzali ✔ 24. Yupqa linzaning optik markazidan o'tgan nur qanday yo'naladi? A) Sinmasdan to'g'ri o'tadi B) Orqaga qaytadi C) Bosh optik o'qqa parallel bo'lib chiqadi D) Fokus orqali o'tadi To'g'ri javob: A) Sinmasdan to'g'ri o'tadi ✔ 25. Sog'lom ko'zning to'r pardasida buyumning qanday tasviri hosil bo'ladi? A) Haqiqiy, teskari, kichiklashgan B) Haqiqiy, to'g'ri, kattalashgan C) Mavhum, to'g'ri, kattalashgan D) Mavhum, teskari, kichiklashgan To'g'ri javob: A) Haqiqiy, teskari, kichiklashgan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 533 Fizika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotoeffekt 1. Fotoeffekt uchun Eynshteyn tenglamasi qaysi? A) hν = A + mv² B) hλ = A + mv²/2 C) hν = A + mv²/2 D) hν = mc² + A To'g'ri javob: C) hν = A + mv²/2✔ 2. Fotoeffekt nazariyasini 1905-yilda yaratgan va buning uchun Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan olim kim? A) N. Bor B) E. Rezerford C) A. Eynshteyn D) M. Plank To'g'ri javob: C) A. Eynshteyn ✔ 3. Fotoelementdagi to'yinish toki 3,2 mA. Har sekundda katoddan nechta fotoelektron urib chiqariladi? A) 2·10¹⁶ B) 2·10¹⁹ C) 5,12·10⁻²² D) 10¹⁶ To'g'ri javob: A) 2·10¹⁶ ✔ 4. Metalldan elektronlarning chiqish ishi 2 eV. Unga energiyasi 5 eV bo'lgan fotonlar tushmoqda. Fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi qancha? A) 3 eV B) 3,5 eV C) 2,5 eV D) 7 eV To'g'ri javob: A) 3 eV ✔ 5. Tashqi fotoeffekt qonunlarini 1888–1890-yillarda tajribada batafsil o'rgangan rus olimi kim? A) A. G. Stoletov B) P. N. Lebedev C) D. I. Mendeleyev D) A. S. Popov To'g'ri javob: A) A. G. Stoletov ✔ 6. Chiqish ishi 4 eV bo'lgan metallga to'lqin uzunligi 200 nm bo'lgan ultrabinafsha nur tushmoqda. Fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi qancha? A) 2,22 eV B) 10,2 eV C) 2,89 eV D) 6,22 eV To'g'ri javob: A) 2,22 eV ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 534 7. Metall uchun fotoeffektning qizil chegarasi 600 nm. Fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi chiqish ishiga teng bo'lishi uchun qanday to'lqin uzunlikdagi yorug'lik tushirish kerak? A) 1200 nm B) 900 nm C) 300 nm D) 150 nm To'g'ri javob: C) 300 nm✔ 8. Chastotasi o'zgarmagan holda tushayotgan yorug'lik intensivligi 2 marta oshirilsa nima o'zgaradi? A) Fotoelektronlar soni 2 marta ortadi, maksimal kinetik energiyasi o'zgarmaydi B) Fotoelektronlar soni 2 marta kamayadi C) Fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi 2 marta ortadi D) Qizil chegara 2 marta ortadi To'g'ri javob: A) Fotoelektronlar soni 2 marta ortadi, maksimal kinetik energiyasi o'zgarmaydi ✔ Bo'lim (BSB): Foton. Yorug'likning kvant xossalari 9. Odam ko'zi to'lqin uzunligi 500 nm bo'lgan yorug'likning 2·10⁻¹⁷ W quvvatini seza oladi. Bunda ko'z to'r pardasiga har sekundda nechta foton tushadi? A) 500 B) 100 C) 50 D) 10 To'g'ri javob: C) 50 ✔ 10. To'lqin uzunligi 600 nm bo'lgan fotonning massasi (m = E/c²) qancha? A) 7,37·10⁻³⁶ kg B) 1,84·10⁻³⁶ kg C) 3,68·10⁻³⁶ kg D) 1,1·10⁻²⁷ kg To'g'ri javob: C) 3,68·10⁻³⁶ kg ✔ 11. Yorug'likning kimyoviy ta'siriga misol qaysi? A) Ko'zgudagi tasvir B) Kamalakning paydo bo'lishi C) Sarob D) Yashil o'simliklardagi fotosintez To'g'ri javob: D) Yashil o'simliklardagi fotosintez ✔ 12. Qaysi rangdagi yorug'lik fotonining energiyasi eng katta? A) Qizil B) Binafsha C) Sariq D) Yashil To'g'ri javob: B) Binafsha ✔ 13. Chastotasi 5·10¹⁴ Hz bo'lgan foton energiyasi qancha? A) 3,31·10⁻¹⁸ J B) 3,31·10⁻¹⁹ J C) 1,66·10⁻¹⁹ J D) 6,63·10⁻¹⁹ J To'g'ri javob: B) 3,31·10⁻¹⁹ J ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 535 14. Kometa dumining Quyoshga teskari tomonga yo'nalishi qisman qaysi hodisa bilan tushuntiriladi? A) Yorug'lik dispersiyasi B) Yorug'lik interferensiyasi C) Yorug'lik difraksiyasi D) Yorug'lik bosimi To'g'ri javob: D) Yorug'lik bosimi✔ 15. Bir xil yorug'lik oqimi tushganda ko'zgusimon sirtga beriladigan bosim qora (to'liq yutuvchi) sirtga beriladigan bosimdan necha marta katta? A) Teng B) 4 marta C) 0,5 marta D) 2 marta To'g'ri javob: D) 2 marta ✔ Bo'lim (BSB): Yorug'lik dispersiyasi va qutblanishi. Spektrlar 16. Bryuster qonuni qaysi formula bilan ifodalanadi (αB — Bryuster burchagi)? A) sin αB = 1/n B) tg αB = n C) sin αB = n² D) cos αB = n To'g'ri javob: B) tg αB = n ✔ 17. Qaysi kimyoviy element dastlab Quyosh spektrida (1868-yil) kashf etilgan, keyinroq Yerda topilgan? A) Natriy B) Kislorod C) Geliy D) Vodorod To'g'ri javob: C) Geliy ✔ 18. Quyosh spektridagi qora chiziqlar (Fraungofer chiziqlari) qanday spektrga tegishli? A) Nurlanish (chiqarish) chiziqli spektriga B) Rentgen spektriga C) Uzluksiz spektrga D) Yutilish spektriga To'g'ri javob: D) Yutilish spektriga ✔ 19. Oq yorug'likning prizmada spektrga ajralishini birinchi bo'lib tajribada o'rgangan olim kim? A) T. Yung B) X. Gyuygens C) I. Nyuton D) O. Frenel To'g'ri javob: C) I. Nyuton ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 536 Bo'lim (BSB): Nisbiylik nazariyasi elementlari 20. Xususiy yashash vaqti 3 mks bo'lgan zarra laboratoriyaga nisbatan 0,8c tezlik bilan harakatlanmoqda. Laboratoriyadagi kuzatuvchi uchun uning yashash vaqti qancha? A) 2,4 mks B) 1,8 mks C) 7,5 mks D) 5 mks To'g'ri javob: D) 5 mks✔ 21. Tinch holatdagi uzunligi 1 m bo'lgan sterjen o'z uzunligi bo'ylab 0,6c tezlik bilan harakatlanmoqda. Qo'zg'almas kuzatuvchi uchun uning uzunligi qancha? A) 0,8 m B) 0,4 m C) 1,25 m D) 0,6 m To'g'ri javob: A) 0,8 m ✔ 22. Jismning tezligi qanday bo'lganda uning relyativistik vaqt sekinlashuvi koeffitsiyenti 1/√(1 − v²/c²) = 2 bo'ladi? (c birliklarida) A) 0,75c B) 0,5c C) 0,866c D) 0,707c To'g'ri javob: C) 0,866c ✔ 23. Relyativistik kinetik energiya formulasi qaysi? A) Ek = mc·v B) Ek = mc²/√(1 − v²/c²) C) Ek = mv²/2 + mc² D) Ek = mc²·(1/√(1 − v²/c²) − 1) To'g'ri javob: D) Ek = mc²·(1/√(1 − v²/c²) − 1) ✔ 24. Tinchlikdagi uzunligi 2 m bo'lgan sterjenning harakat yo'nalishidagi uzunligi kuzatuvchi uchun 1,2 m bo'lib ko'rindi. Sterjen tezligi qancha (c birliklarida)? A) 0,8c B) 0,6c C) 0,4c D) 0,36c To'g'ri javob: A) 0,8c ✔ 25. Zarra 0,8c tezlik bilan harakatlanmoqda. Uning kinetik energiyasi tinchlikdagi energiyasining qancha qismini tashkil etadi? A) 5/3 B) 1/3 C) 2/3 D) 4/3 To'g'ri javob: C) 2/3 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 537 Fizika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotoeffekt 1. Volfram uchun chiqish ishi 4,5 eV. Unga to'lqin uzunligi 400 nm bo'lgan yorug'lik tushirilsa nima kuzatiladi? A) Fotoelektronlar 1,4 eV energiya bilan chiqadi B) Fotoelektronlar 4,5 eV energiya bilan chiqadi C) Fotoeffekt kuzatilmaydi D) Fotoelektronlar 7,6 eV energiya bilan chiqadi To'g'ri javob: C) Fotoeffekt kuzatilmaydi✔ 2. Fototok 2 V tutib qoluvchi kuchlanishda to'xtadi. Fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi qancha? A) 3,2·10⁻¹⁹ J B) 6,4·10⁻¹⁹ J C) 1,6·10⁻¹⁹ J D) 8·10⁻²⁰ J To'g'ri javob: A) 3,2·10⁻¹⁹ J ✔ 3. Chiqish ishi 4·10⁻¹⁹ J bo'lgan metallga chastotasi 10¹⁵ Hz bo'lgan yorug'lik tushmoqda. Fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi qancha? A) 1,06·10⁻¹⁸ J B) 2,63·10⁻¹⁹ J C) 4·10⁻¹⁹ J D) 6,63·10⁻¹⁹ J To'g'ri javob: B) 2,63·10⁻¹⁹ J ✔ 4. Metallning chiqish ishi 2,3 eV. Unga energiyasi 4,1 eV bo'lgan fotonlar tushmoqda. Tutib qoluvchi kuchlanish qancha? A) 4,1 V B) 6,4 V C) 1,8 V D) 2,3 V To'g'ri javob: C) 1,8 V ✔ 5. Tushayotgan yorug'lik chastotasi qizil chegaradan kichik bo'lsa nima kuzatiladi? A) Fotoelektronlar juda katta tezlik bilan chiqadi B) Intensivlik yetarlicha katta bo'lsa fotoeffekt kuzatiladi C) Intensivlik qancha katta bo'lmasin, fotoeffekt kuzatilmaydi D) Fotoelektronlar soni maksimal bo'ladi To'g'ri javob: C) Intensivlik qancha katta bo'lmasin, fotoeffekt kuzatilmaydi ✔ 6. Fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi nimaga bog'liq? A) Yoritish vaqtiga B) Yorug'lik intensivligi va chastotasiga teng darajada C) Yorug'lik chastotasiga (chiziqli ortadi), intensivlikka bog'liq emas D) Faqat yorug'lik intensivligiga To'g'ri javob: C) Yorug'lik chastotasiga (chiziqli ortadi), intensivlikka bog'liq emas ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 538 7. Chiqish ishi 2,5 eV bo'lgan metallga to'lqin uzunligi 300 nm bo'lgan yorug'lik tushmoqda. Tutib qoluvchi kuchlanish qancha? A) 4,14 V B) 2,5 V C) 6,64 V D) 1,64 V To'g'ri javob: D) 1,64 V✔ Bo'lim (BSB): Foton. Yorug'likning kvant xossalari 8. Plank doimiysining qiymati qancha? A) 9,1·10⁻³¹ J·s B) 3·10⁸ J·s C) 6,63·10⁻³⁴ J·s D) 1,6·10⁻¹⁹ J·s To'g'ri javob: C) 6,63·10⁻³⁴ J·s ✔ 9. Tinch holatdagi elektron 100 V potensiallar farqida tezlatildi. Uning de Broyl to'lqin uzunligi taxminan qancha? A) 0,0307 nm B) 1,23 nm C) 0,123 nm D) 0,348 nm To'g'ri javob: C) 0,123 nm ✔ 10. Energiyasi 6,63·10⁻¹⁹ J bo'lgan fotonning chastotasi qancha? A) 2·10¹⁵ Hz B) 10¹⁵ Hz C) 3·10¹⁵ Hz D) 5·10¹⁴ Hz To'g'ri javob: B) 10¹⁵ Hz ✔ 11. Energiyasi elektronning tinchlikdagi energiyasiga teng bo'lgan fotonning to'lqin uzunligi qancha? A) 2,43·10⁻⁹ m B) 1,21·10⁻¹² m C) 2,43·10⁻¹² m D) 8,1·10⁻²¹ m To'g'ri javob: C) 2,43·10⁻¹² m ✔ 12. Foton har qanday inersial sanoq sistemasida qanday tezlik bilan harakatlanadi? A) Tinch turadi B) Vakuumdagi yorug'lik tezligi c bilan C) Sanoq sistemasiga bog'liq tezlik bilan D) c dan kichik tezlik bilan To'g'ri javob: B) Vakuumdagi yorug'lik tezligi c bilan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 539 13. To'lqin uzunligi 400 nm bo'lgan foton energiyasi to'lqin uzunligi 800 nm bo'lgan foton energiyasidan necha marta katta? A) 4 B) 2 C) 0,5 D) 1 To'g'ri javob: B) 2✔ 14. De Broyl to'lqin uzunligi formulasi qaysi? A) λ = mv/h B) λ = h/(mv) C) λ = hc/(mv) D) λ = h/(mv²) To'g'ri javob: B) λ = h/(mv) ✔ 15. 3·10⁶ m/s tezlik bilan harakatlanayotgan elektronning de Broyl to'lqin uzunligi qancha? A) 2,43 nm B) 0,243 nm C) 0,121 nm D) 1,21 nm To'g'ri javob: B) 0,243 nm ✔ 16. Massasi 0,1 kg bo'lgan to'p 10 m/s tezlik bilan uchmoqda. Uning de Broyl to'lqin uzunligi qancha? A) 6,63·10⁻³⁴ m B) 6,63·10⁻³⁶ m C) 6,63·10⁻³⁵ m D) 6,63·10⁻³³ m To'g'ri javob: A) 6,63·10⁻³⁴ m ✔ Bo'lim (BSB): Yorug'lik dispersiyasi va qutblanishi. Spektrlar 17. Yorug'lik Bryuster burchagi ostida tushganda qaytgan va singan nurlar orasidagi burchak qancha bo'ladi? A) 180° B) 90° C) 60° D) 45° To'g'ri javob: B) 90° ✔ 18. Ko'rinadigan spektrda yashil va ko'k ranglar orasida qaysi rang joylashgan? A) Binafsha B) Havorang C) Sariq D) To'q sariq To'g'ri javob: B) Havorang ✔ 19. Ko'rinadigan yorug'likning vakuumdagi to'lqin uzunliklari taxminan qaysi oraliqda yotadi? A) 380–760 mkm B) 380–760 nm C) 38–76 nm D) 3,8–7,6 mm To'g'ri javob: B) 380–760 nm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 540 20. Molekulyar holdagi siyrak gazlar qanday spektr beradi? A) Yo'l-yo'l (polosali) spektr B) Chiziqli spektr C) Spektr bermaydi D) Uzluksiz spektr To'g'ri javob: A) Yo'l-yo'l (polosali) spektr✔ 21. Yorug'likning qutblanish hodisasi uning qanday to'lqin ekanligini isbotlaydi? A) Tovush to'lqini B) Mexanik to'lqin C) Ko'ndalang to'lqin D) Bo'ylama to'lqin To'g'ri javob: C) Ko'ndalang to'lqin ✔ Bo'lim (BSB): Nisbiylik nazariyasi elementlari 22. Relyativistik uzunlik qisqarishi formulasi qaysi? A) l = l₀·√(1 − v²/c²) B) l = l₀·(1 + v/c) C) l = l₀·c/v D) l = l₀·v²/c² To'g'ri javob: A) l = l₀·√(1 − v²/c²) ✔ 23. Jismning tinchlikdagi energiyasi qanday aniqlanadi? A) E₀ = mc² B) E₀ = mv²/2 C) E₀ = mgh D) E₀ = 0 To'g'ri javob: A) E₀ = mc² ✔ 24. Muonning xususiy yashash vaqti 2,2 mks. U 0,995c tezlik bilan harakatlanayotgan bo'lsa, Yerdagi kuzatuvchi uchun uning yashash vaqti taxminan qancha? A) 22 mks B) 4,4 mks C) 11 mks D) 8,8 mks To'g'ri javob: A) 22 mks ✔ 25. Maxsus nisbiylik nazariyasining birinchi postulati qanday? A) Har qanday inersial sanoq sistemasida istalgan fizik hodisa bir xil kechadi B) Faqat mexanik hodisalar har qanday sanoq sistemasida bir xil kechadi C) Noinersial sistemalarda qonunlar bir xil bo'ladi D) Yorug'lik tezligi manba tezligiga qo'shiladi To'g'ri javob: A) Har qanday inersial sanoq sistemasida istalgan fizik hodisa bir xil kechadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 541 Fizika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotoeffekt 1. Tutib qoluvchi kuchlanish U va fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi qanday bog'langan? A) eU = mv²/2 B) U = e·mv²/2 C) eU = mv D) U = mv²/e² To'g'ri javob: A) eU = mv²/2✔ 2. 1 eV energiya necha joulga teng? A) 6,25·10¹⁸ J B) 1,6·10⁻¹⁹ J C) 9,1·10⁻³¹ J D) 6,63·10⁻³⁴ J To'g'ri javob: B) 1,6·10⁻¹⁹ J ✔ 3. Fotoeffektning birinchi qonuniga ko'ra to'yinish fototoki nimaga to'g'ri proporsional? A) Tushayotgan yorug'lik intensivligiga B) Yorug'lik chastotasiga C) Yorug'lik to'lqin uzunligiga D) Katod materialining chiqish ishiga To'g'ri javob: A) Tushayotgan yorug'lik intensivligiga ✔ 4. Elektronlarning metalldan chiqish ishi nimaga bog'liq? A) Metall turiga va uning sirti holatiga B) Yoritish vaqtiga C) Tushayotgan yorug'lik chastotasiga D) Yorug'lik intensivligiga To'g'ri javob: A) Metall turiga va uning sirti holatiga ✔ Bo'lim (BSB): Foton. Yorug'likning kvant xossalari 5. To'lqin uzunligi 500 nm bo'lgan foton energiyasi necha elektronvolt? A) 4,97 eV B) 3,73 eV C) 1,24 eV D) 2,49 eV To'g'ri javob: D) 2,49 eV ✔ 6. Kompton effektida rentgen nurlari erkin elektronlarda sochilganda sochilgan nurlanishning to'lqin uzunligi qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Kamayadi C) Ortadi D) Nolga teng bo'ladi To'g'ri javob: C) Ortadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 542 7. Yorug'likning qattiq jismlarga bosimini 1900-yilda tajribada birinchi bo'lib o'lchagan olim kim? A) I. Nyuton B) M. Plank C) A. G. Stoletov D) P. N. Lebedev To'g'ri javob: D) P. N. Lebedev✔ 8. To'lqin uzunligi 0,1 nm bo'lgan rentgen fotonining energiyasi taxminan qancha? A) 12,4 keV B) 1,99 keV C) 24,9 keV D) 6,22 keV To'g'ri javob: A) 12,4 keV ✔ 9. Foton energiyasi uning to'lqin uzunligiga qanday bog'liq? A) To'g'ri proporsional B) Bog'liq emas C) Teskari proporsional D) Kvadratiga to'g'ri proporsional To'g'ri javob: C) Teskari proporsional ✔ 10. Fotonning tinchlikdagi massasi nimaga teng? A) hν/c ga B) Nolga C) Elektron massasiga D) Proton massasiga To'g'ri javob: B) Nolga ✔ 11. Foton energiyasi formulasi qaysi? A) E = hλ/c B) E = ν/h C) E = hν D) E = h/λ To'g'ri javob: C) E = hν ✔ Bo'lim (BSB): Yorug'lik dispersiyasi va qutblanishi. Spektrlar 12. Kamalak hosil bo'lishi asosan qaysi hodisa bilan tushuntiriladi? A) Suv tomchilarida yorug'likning sinishi, qaytishi va dispersiyasi B) Yorug'likning qutblanishi C) Yorug'lik bosimi D) Fotoeffekt To'g'ri javob: A) Suv tomchilarida yorug'likning sinishi, qaytishi va dispersiyasi ✔ 13. Oq yorug'lik bilan yoritilgan qizil gul nima uchun qizil ko'rinadi? A) U asosan qizil nurlarni qaytaradi, qolganlarini yutadi B) U oq yorug'likni o'zgartirmay qaytaradi C) U o'zi qizil yorug'lik chiqaradi D) U qizil nurlarni yutadi, qolganlarini qaytaradi To'g'ri javob: A) U asosan qizil nurlarni qaytaradi, qolganlarini yutadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 543 14. Oq yorug'lik haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) U turli rangdagi nurlarning aralashmasidan iborat murakkab yorug'lik B) U prizmada ranglarga ajralmaydi C) U bitta to'lqin uzunlikdagi monoxromatik yorug'lik D) U faqat qizil va binafsha nurlardan iborat To'g'ri javob: A) U turli rangdagi nurlarning aralashmasidan iborat murakkab yorug'lik✔ 15. Qutblangan yorug'lik o'tkazish o'qi qutblanish tekisligi bilan 60° burchak hosil qilgan polaroiddan o'tdi. O'tgan yorug'lik intensivligi qancha? A) 3I₀/4 B) √3·I₀/2 C) I₀/2 D) I₀/4 To'g'ri javob: D) I₀/4 ✔ 16. Qanday manbalar uzluksiz (tutash) spektr beradi? A) Qizdirilgan qattiq jismlar, suyuqliklar va zich gazlar B) Faqat molekulyar siyrak gazlar C) Faqat sovuq metallar D) Faqat siyrak atomar gazlar To'g'ri javob: A) Qizdirilgan qattiq jismlar, suyuqliklar va zich gazlar ✔ 17. Ikkita polaroidning o'tkazish o'qlari o'zaro perpendikulyar qilib qo'yilgan. Ulardan o'tgan yorug'lik intensivligi qanday bo'ladi? A) Nolga teng (yorug'lik o'tmaydi) B) Tushgan intensivlikning yarmiga teng C) Tushgan yorug'lik intensivligiga teng D) Tushgan intensivlikdan ikki marta katta To'g'ri javob: A) Nolga teng (yorug'lik o'tmaydi) ✔ 18. Vakuumda to'lqin uzunligi 500 nm bo'lgan yashil yorug'likning chastotasi qancha? A) 3·10¹⁴ Hz B) 6·10¹⁴ Hz C) 9·10¹⁴ Hz D) 1,5·10¹⁵ Hz To'g'ri javob: B) 6·10¹⁴ Hz ✔ 19. Oq yorug'lik shisha prizmadan o'tganda qaysi rangdagi nurlar eng ko'p og'adi? A) Qizil B) Yashil C) Binafsha D) Sariq To'g'ri javob: C) Binafsha ✔ 20. Siyrak atomar gazlar (masalan, natriy bug'i) qanday spektr beradi? A) Uzluksiz spektr B) Yo'l-yo'l (polosali) spektr C) Chiziqli spektr D) Faqat infraqizil spektr To'g'ri javob: C) Chiziqli spektr ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 544 21. Osmonning ko'k rangda ko'rinishiga asosiy sabab nima? A) Okeanlarning ko'k rangini aks ettirishi B) Havoning ko'k nurlarni to'liq yutishi C) Qisqa to'lqinli (ko'k) nurlarning atmosferada kuchliroq sochilishi D) Quyoshning faqat ko'k nur chiqarishi To'g'ri javob: C) Qisqa to'lqinli (ko'k) nurlarning atmosferada kuchliroq sochilishi✔ 22. Malyus qonuni qaysi formula bilan ifodalanadi? A) I = I₀/cosφ B) I = I₀·sinφ C) I = I₀·cos²φ D) I = I₀·tg²φ To'g'ri javob: C) I = I₀·cos²φ ✔ Bo'lim (BSB): Nisbiylik nazariyasi elementlari 23. Quyoshning nurlanish quvvati taxminan 3,8·10²⁶ W. Quyosh har sekundda nurlanish tufayli qancha massa yo'qotadi? A) 8,44·10⁹ kg B) 1,27·10¹⁸ kg C) 4,22·10⁶ kg D) 4,22·10⁹ kg To'g'ri javob: D) 4,22·10⁹ kg ✔ 24. Maxsus nisbiylik nazariyasini kim va qachon yaratgan? A) N. Bor, 1913-yil B) M. Plank, 1900-yil C) A. Eynshteyn, 1905-yil D) I. Nyuton, 1687-yil To'g'ri javob: C) A. Eynshteyn, 1905-yil ✔ 25. Massasi 1 kg bo'lgan jismning tinchlikdagi energiyasi qancha? A) 4,5·10¹⁶ J B) 3·10⁸ J C) 9·10¹⁶ J D) 9·10¹⁵ J To'g'ri javob: C) 9·10¹⁶ J ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 545 Fizika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotoeffekt 1. Fotoeffektning inersiyasizligi deganda nima tushuniladi? A) Fotoelektronlar harakatsiz qoladi B) Fototok yorug'lik o'chirilgandan keyin ham uzoq davom etadi C) Fotoeffekt yoritishdan bir necha minut keyin boshlanadi D) Yoritish boshlanishi bilan fotoeffekt deyarli bir zumda (≈10⁻⁹ s) boshlanadi To'g'ri javob: D) Yoritish boshlanishi bilan fotoeffekt deyarli bir zumda (≈10⁻⁹ s) boshlanadi✔ 2. Metalldan elektronlarning chiqish ishi 3,3·10⁻¹⁹ J. Fotoeffektning qizil chegarasi chastotasi qancha? A) 5·10¹⁴ Hz B) 10¹⁵ Hz C) 5·10¹³ Hz D) 2,5·10¹⁴ Hz To'g'ri javob: A) 5·10¹⁴ Hz ✔ 3. Yarimo'tkazgichlarda yorug'lik ta'sirida erkin zaryad tashuvchilar soni ortishi (ichki fotoeffekt) qaysi asboblarda qo'llaniladi? A) Transformator va generatorlarda B) Elektroskop va galvanometrlarda C) Fotorezistor va quyosh batareyalarida D) Termometr va barometrlarda To'g'ri javob: C) Fotorezistor va quyosh batareyalarida ✔ 4. Fotoeffekt deb nimaga aytiladi? A) Yorug'likning modda tomonidan qaytarilishiga B) Elektronlarning magnit maydonda og'ishiga C) Yorug'lik ta'sirida moddadan elektronlar urib chiqarilishiga D) Moddaning qizdirilganda yorug'lik chiqarishiga To'g'ri javob: C) Yorug'lik ta'sirida moddadan elektronlar urib chiqarilishiga ✔ 5. Fotoeffekt tajribasida ν₁ = 6·10¹⁴ Hz chastotada tutib qoluvchi kuchlanish 0,5 V, ν₂ = 9·10¹⁴ Hz da esa 1,74 V bo'ldi. Bu natijalardan Plank doimiysining qiymati qancha chiqadi? A) 3,09·10⁻³⁴ J·s B) 1,32·10⁻³³ J·s C) 6,61·10⁻³⁴ J·s D) 1,33·10⁻³⁴ J·s To'g'ri javob: C) 6,61·10⁻³⁴ J·s ✔ 6. Fotoelektronlar maksimal kinetik energiyasining yorug'lik chastotasiga bog'liqlik grafigining qiyaligi (to'g'ri chiziq burchak koeffitsiyenti) nimaga teng? A) Chiqish ishi A ga B) Elektron zaryadi e ga C) Elektron massasi m ga D) Plank doimiysi h ga To'g'ri javob: D) Plank doimiysi h ga ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 546 7. Quyosh batareyasida qanday energiya aylanishi sodir bo'ladi? A) Issiqlik energiyasi kimyoviy energiyaga B) Elektr energiyasi yorug'lik energiyasiga C) Kimyoviy energiya mexanik energiyaga D) Yorug'lik energiyasi elektr energiyasiga To'g'ri javob: D) Yorug'lik energiyasi elektr energiyasiga✔ 8. Fotoelektronning maksimal kinetik energiyasi 2 eV. Uning maksimal tezligi qancha (m = 9,1·10⁻³¹ kg)? A) 1,68·10⁶ m/s B) 5,93·10⁵ m/s C) 7,03·10⁵ m/s D) 8,39·10⁵ m/s To'g'ri javob: D) 8,39·10⁵ m/s ✔ Bo'lim (BSB): Foton. Yorug'likning kvant xossalari 9. Quvvati 3 mW bo'lgan lazer har biri 3·10⁻¹⁹ J energiyali fotonlar chiqaradi. Lazer har sekundda nechta foton chiqaradi? A) 10¹⁷ B) 10¹⁶ C) 10¹⁵ D) 10¹⁹ To'g'ri javob: B) 10¹⁶ ✔ 10. Quyosh nurlanishining Yer orbitasidagi intensivligi 1,4 kW/m². Bu nurlanish to'liq yutuvchi (qora) sirtga qanday bosim beradi? A) 2,33·10⁻⁶ Pa B) 9,33·10⁻⁶ Pa C) 4,67·10⁻⁶ Pa D) 4,67·10⁻⁹ Pa To'g'ri javob: C) 4,67·10⁻⁶ Pa ✔ 11. Energiyasi 2 eV bo'lgan fotonning impulsi qancha? A) 3,2·10⁻¹⁹ kg·m/s B) 1,07·10⁻²⁷ kg·m/s C) 5,33·10⁻²⁸ kg·m/s D) 2,13·10⁻²⁷ kg·m/s To'g'ri javob: B) 1,07·10⁻²⁷ kg·m/s ✔ 12. Foton impulsi formulasi qaysi? A) p = h/λ B) p = hcλ C) p = λ/h D) p = hν To'g'ri javob: A) p = h/λ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 547 Bo'lim (BSB): Yorug'lik dispersiyasi va qutblanishi. Spektrlar 13. Qaysi to'lqinlarda qutblanish hodisasi kuzatilmaydi? A) Ko'rinadigan yorug'likda B) Infraqizil nurlarda C) Havodagi tovush to'lqinlarida D) Radioto'lqinlarda To'g'ri javob: C) Havodagi tovush to'lqinlarida✔ 14. Spektroskopning yorug'likni spektrga ajratuvchi asosiy qismi qaysi? A) Yassi ko'zgu B) Prizma yoki difraksion panjara C) Yassi-parallel plastinka D) Polaroid To'g'ri javob: B) Prizma yoki difraksion panjara ✔ Bo'lim (BSB): Nisbiylik nazariyasi elementlari 15. Yerdan 4 yorug'lik yili masofadagi yulduzga kosmik kema 0,8c tezlik bilan uchmoqda. Yerdagi soat bo'yicha u yulduzga qancha vaqtda yetib boradi? A) 5 yil B) 4 yil C) 3,2 yil D) 3 yil To'g'ri javob: A) 5 yil ✔ 16. Massa va energiyaning o'zaro bog'liqligini ifodalovchi Eynshteyn formulasi qaysi? A) E = mc B) E = m²c C) E = mv²/2 D) E = mc² To'g'ri javob: D) E = mc² ✔ 17. Massasi 1 g bo'lgan jism massasiga ekvivalent energiya qancha? A) 4,5·10¹³ J B) 9·10¹⁶ J C) 9·10¹³ J D) 3·10⁵ J To'g'ri javob: C) 9·10¹³ J ✔ 18. Tezliklarni qo'shishning relyativistik qonuni qaysi? A) u = v₁·v₂/c B) u = v₁ + v₂ C) u = (v₁ + v₂)/(1 + v₁/c) D) u = (v₁ + v₂)/(1 + v₁v₂/c²) To'g'ri javob: D) u = (v₁ + v₂)/(1 + v₁v₂/c²) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 548 19. Massasi 2·10⁻²⁷ kg bo'lgan zarra 0,6c tezlik bilan harakatlanmoqda. Uning relyativistik impulsi qancha? A) 7,5·10⁻¹⁹ kg·m/s B) 4,5·10⁻¹⁹ kg·m/s C) 3,6·10⁻¹⁹ kg·m/s D) 2,88·10⁻¹⁹ kg·m/s To'g'ri javob: B) 4,5·10⁻¹⁹ kg·m/s✔ 20. Yerdagi kuzatuvchiga nisbatan juda tez harakatlanayotgan kosmik kemadagi soat qanday yuradi (Yerdan kuzatilganda)? A) Yerdagi soat bilan bir xil yuradi B) Sekinroq yuradi C) Tezroq yuradi D) Butunlay to'xtab qoladi To'g'ri javob: B) Sekinroq yuradi ✔ 21. Klassik (Nyuton) mexanikasi qanday shartda yetarli aniqlik bilan qo'llaniladi? A) Jism tezligi yorug'lik tezligidan juda kichik bo'lganda (v c) ≪ B) Jism tezligi yorug'lik tezligiga yaqin bo'lganda C) Faqat foton uchun D) Faqat mikrozarralar uchun To'g'ri javob: A) Jism tezligi yorug'lik tezligidan juda kichik bo'lganda (v ⊥ c) ✔ 22. Maxsus nisbiylik nazariyasining ikkinchi postulati qanday? A) Jismning massasi tezlikka bog'liq emas B) Yorug'lik tezligi manba tezligiga qo'shiladi C) Yorug'likning vakuumdagi tezligi har qanday inersial sanoq sistemasida bir xil va manba hamda kuzatuvchi harakatiga bog'liq emas D) Yorug'lik tezligi faqat Yerga nisbatan 3·10⁸ m/s To'g'ri javob: C) Yorug'likning vakuumdagi tezligi har qanday inersial sanoq sistemasida bir xil va ✔ manba hamda kuzatuvchi harakatiga bog'liq emas 23. Kosmik kema Yerga nisbatan 0,8c tezlik bilan uchmoqda. Yerdagi soat bo'yicha parvoz 10 yil davom etdi. Kemadagi soat bo'yicha parvoz qancha davom etgan? A) 8 yil B) 16,7 yil C) 6 yil D) 3,6 yil To'g'ri javob: C) 6 yil ✔ 24. Relyativistik uzunlik qisqarishi qaysi yo'nalishda kuzatiladi? A) Hech qaysi yo'nalishda B) Har bir yo'nalishda bir xil C) Faqat harakatga perpendikulyar yo'nalishda D) Faqat harakat yo'nalishida To'g'ri javob: D) Faqat harakat yo'nalishida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 549 25. Nisbiylik nazariyasiga ko'ra massasi noldan farqli jismning tezligi haqida qaysi tasdiq to'g'ri? A) Vakuumdagi yorug'lik tezligiga erisha olmaydi va undan oshmaydi B) Yorug'lik tezligidan ikki baravar oshishi mumkin C) Yetarli kuch bilan c dan oshirish mumkin D) Faqat yorug'lik tezligida harakatlanadi To'g'ri javob: A) Vakuumdagi yorug'lik tezligiga erisha olmaydi va undan oshmaydi✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 550 Fizika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fotoeffekt 1. Volfram uchun chiqish ishi 4,5 eV. Fotoeffektning qizil chegarasiga mos to'lqin uzunligi qancha? A) 138 nm B) 552 nm C) 276 nm D) 92,1 nm To'g'ri javob: C) 276 nm✔ 2. Fotoeffektning qizil chegarasi (minimal chastotasi) qaysi formula bilan aniqlanadi? A) νmin = h/A B) νmin = A/(hc) C) νmin = h·c·A D) νmin = A/h To'g'ri javob: D) νmin = A/h ✔ 3. Fotoeffektning qizil chegarasi 500 nm bo'lgan metall uchun chiqish ishi qancha? A) 3,49 eV B) 1,24 eV C) 4,97 eV D) 2,49 eV To'g'ri javob: D) 2,49 eV ✔ 4. Yorug'likning klassik to'lqin nazariyasi fotoeffektning qaysi xususiyatini tushuntira olmaydi? A) Fototokning mavjudligini B) Yorug'likning metall sirtidan qaytishini C) Qizil chegaraning mavjudligini D) Elektronlarning manfiy zaryadga egaligini To'g'ri javob: C) Qizil chegaraning mavjudligini ✔ Bo'lim (BSB): Foton. Yorug'likning kvant xossalari 5. Energiyasi 3 eV bo'lgan fotonning to'lqin uzunligi qancha? A) 622 nm B) 207 nm C) 414 nm D) 829 nm To'g'ri javob: C) 414 nm ✔ 6. Nurlanish energiyasi alohida portsiyalar (kvantlar) bilan chiqariladi degan gipotezani 1900-yilda kim ilgari surgan? A) M. Plank B) N. Bor C) A. Eynshteyn D) L. de Broyl To'g'ri javob: A) M. Plank ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 551 7. Yorug'likning ham to'lqin, ham zarra (korpuskula) xossalariga ega ekanligi qanday ataladi? A) Nisbiylik prinsipi B) Dispersiya C) Korpuskulyar-to'lqin dualizmi D) Qutblanish To'g'ri javob: C) Korpuskulyar-to'lqin dualizmi✔ 8. To'lqin uzunligi 663 nm bo'lgan foton impulsi qancha? A) 2·10⁻²⁷ kg·m/s B) 3,33·10⁻²⁸ kg·m/s C) 10⁻²⁷ kg·m/s D) 4,4·10⁻⁴⁰ kg·m/s To'g'ri javob: C) 10⁻²⁷ kg·m/s ✔ Bo'lim (BSB): Yorug'lik dispersiyasi va qutblanishi. Spektrlar 9. Spektral analiz nima? A) Moddaning kimyoviy tarkibini uning spektri bo'yicha aniqlash usuli B) Linzalarning fokus masofasini aniqlash usuli C) Moddaning zichligini aniqlash usuli D) Yorug'lik tezligini o'lchash usuli To'g'ri javob: A) Moddaning kimyoviy tarkibini uning spektri bo'yicha aniqlash usuli ✔ 10. Tabiiy yorug'lik o'tkazish o'qlari orasidagi burchak 30° bo'lgan ikki polaroiddan o'tdi. Chiqqan yorug'lik intensivligi qancha (yutilish hisobga olinmasin)? A) I₀/2 B) I₀/8 C) 3I₀/8 D) 3I₀/4 To'g'ri javob: C) 3I₀/8 ✔ 11. Tabiiy yorug'likni qutblangan yorug'likka aylantiruvchi qurilma qanday ataladi? A) Difraksion panjara B) Fotoelement C) Spektroskop D) Polyarizator (polaroid) To'g'ri javob: D) Polyarizator (polaroid) ✔ 12. Sindirish ko'rsatkichi 1,73 (≈√3) bo'lgan shisha uchun Bryuster burchagi qancha? A) 45° B) 35° C) 30° D) 60° To'g'ri javob: D) 60° ✔ 13. Ko'rinadigan spektrga nisbatan infraqizil va ultrabinafsha nurlanish sohalari qayerda joylashgan? A) Infraqizil — qizildan, ultrabinafsha — binafshadan tashqarida B) Infraqizil — binafshadan, ultrabinafsha — qizildan tashqarida C) Ikkalasi ham qizildan tashqarida D) Ikkalasi ham yashil va ko'k ranglar orasida To'g'ri javob: A) Infraqizil — qizildan, ultrabinafsha — binafshadan tashqarida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 552 14. Qizil nur (n = 1,50) va binafsha nur (n = 1,53) havodan shisha plastinkaga 60° burchak ostida tushmoqda. Ular sinish burchaklarining farqi taxminan qancha? A) 1,8° B) 0,4° C) 2,4° D) 0,79° To'g'ri javob: D) 0,79°✔ 15. Yorug'lik dispersiyasi deb nimaga aytiladi? A) Moddaning sindirish ko'rsatkichi yorug'lik chastotasiga (to'lqin uzunligiga) bog'liqligiga B) Yorug'likning ko'zgudan qaytishiga C) Yorug'likning to'siqlarni aylanib o'tishiga D) Kogerent to'lqinlarning qo'shilishiga To'g'ri javob: A) Moddaning sindirish ko'rsatkichi yorug'lik chastotasiga (to'lqin uzunligiga) ✔ bog'liqligiga 16. Shishada qaysi rangdagi yorug'lik eng katta tezlik bilan tarqaladi? A) Yashil B) Binafsha C) Qizil D) Ko'k To'g'ri javob: C) Qizil ✔ 17. Oq yorug'likda qizil ko'rinadigan gulga faqat yashil shisha orqali qaralsa, gul qanday ko'rinadi? A) Oq B) Qora C) Yashil D) Qizil To'g'ri javob: B) Qora ✔ Bo'lim (BSB): Nisbiylik nazariyasi elementlari 18. Kosmik kema Yerga nisbatan 0,5c tezlik bilan uzoqlashmoqda. Kemadan oldinga unga nisbatan 0,5c tezlik bilan zond uchirildi. Yerga nisbatan zond tezligi qancha (c birliklarida)? A) 1c B) 0,5c C) 0,75c D) 0,8c To'g'ri javob: D) 0,8c ✔ 19. 0,5c tezlik bilan uchayotgan kosmik kemadan oldinga yorug'lik signali yuborildi. Yerdagi kuzatuvchiga nisbatan signal tezligi qancha? A) 0,5c B) 1,5c C) c D) 2c To'g'ri javob: C) c ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 553 20. Massasi 1 kg bo'lgan suv 100 K ga isitildi (c = 4200 J/(kg·K)). Uning massasi qanchaga ortadi? A) 4,67·10⁻¹⁴ kg B) 4,67·10⁻¹⁰ kg C) 0,0014 kg D) 4,67·10⁻¹² kg To'g'ri javob: D) 4,67·10⁻¹² kg✔ 21. Relyativistik vaqt sekinlashuvi formulasi qaysi (τ₀ — xususiy vaqt)? A) τ = τ₀·v/c B) τ = τ₀·c²/v² C) τ = τ₀/√(1 − v²/c²) D) τ = τ₀·(1 + v/c) To'g'ri javob: C) τ = τ₀/√(1 − v²/c²) ✔ 22. Relyativistik impuls formulasi qaysi? A) p = mv²/2 B) p = mv·(1 − v/c) C) p = mv/√(1 − v²/c²) D) p = mc²/v To'g'ri javob: C) p = mv/√(1 − v²/c²) ✔ 23. Ikki zarra laboratoriyaga nisbatan bir-biriga qarab har biri 0,9c tezlik bilan harakatlanmoqda. Bir zarraning ikkinchisiga nisbatan tezligi qancha (c birliklarida)? A) 0,9c B) 1,8c C) 0,95c D) 0,994c To'g'ri javob: D) 0,994c ✔ 24. Zarra 0,6c tezlik bilan harakatlanmoqda. Uning to'liq energiyasi tinchlikdagi energiyasidan necha marta katta? A) 0,8 B) 1,6 C) 1,25 D) 1,67 To'g'ri javob: C) 1,25 ✔ 25. Elektronning (m = 9,1·10⁻³¹ kg) tinchlikdagi energiyasi qancha? A) 8,19·10⁻¹⁴ J B) 4,09·10⁻¹⁴ J C) 8,19·10⁻¹¹ J D) 2,73·10⁻²² J To'g'ri javob: A) 8,19·10⁻¹⁴ J ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 554 Fizika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yadro reaksiyalari. Yadro energetikasi 1. Deyteriy va tritiy yadrolarining qo'shilishi natijasida geliy-4 yadrosi hosil bo'ladi. Bunda yana qanday zarra ajralib chiqadi? A) Elektron B) Neytron C) Pozitron D) Proton To'g'ri javob: B) Neytron✔ 2. Birinchi sun'iy yadro reaksiyasida (Rezerford, 1919) azot-14 yadrosi alfa-zarra bilan to'qnashib kislorod-17 yadrosiga aylangan. Bunda qanday zarra ajralib chiqqan? A) Proton B) Elektron C) Pozitron D) Neytron To'g'ri javob: A) Proton ✔ 3. Uran-235 yadrolarini qanday neytronlar samaraliroq bo'ladi? A) Faqat relyativistik neytronlar B) Sekin (issiqlik) neytronlari C) Juda tez neytronlar D) Neytronlar uran-235 ni bo'la olmaydi To'g'ri javob: B) Sekin (issiqlik) neytronlari ✔ 4. 1 g uran-235 ning barcha yadrolari bo'linganda qancha energiya ajraladi (har bir bo'linishda 200 MeV, NA = 6,02·10²³ mol⁻¹)? A) 82000 J B) 8,2·10¹⁰ J C) 8,2·10⁷ J D) 1,93·10¹³ J To'g'ri javob: B) 8,2·10¹⁰ J ✔ 5. Termoyadro reaksiyasini amalga oshirish uchun nima sababdan juda yuqori harorat (10⁷ K tartibida) kerak? A) Elektronlarni yadroga biriktirish uchun B) Yadrolarni kimyoviy bog'lash uchun C) Neytronlarni sekinlatish uchun D) Yadrolar Kulon itarishini yengib, bir-biriga yaqinlashishi uchun To'g'ri javob: D) Yadrolar Kulon itarishini yengib, bir-biriga yaqinlashishi uchun ✔ 6. Alyuminiy-27 (Z = 13) yadrosi neytronni yutib, alfa-zarra chiqardi. Hosil bo'lgan yadroning A va Z qiymatlari qanday? A) A = 24, Z = 12 B) A = 28, Z = 13 C) A = 23, Z = 11 D) A = 24, Z = 11 To'g'ri javob: D) A = 24, Z = 11 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 555 Bo'lim (BSB): Radioaktivlik. Yemirilish qonuni 7. Radioaktiv izotopning yarim yemirilish davri 5 sutka. Boshlang'ich paytda 1,6·10²¹ ta yadro bor edi. 20 sutkadan keyin nechta yadro yemirilmay qoladi? A) 5·10¹⁹ B) 10²⁰ C) 2·10²⁰ D) 4·10²⁰ To'g'ri javob: B) 10²⁰✔ 8. Radioaktiv izotopning 3 ta yarim yemirilish davridan so'ng boshlang'ich yadrolarning qancha qismi yemirilmay qoladi? A) 1/3 B) 1/6 C) 1/8 D) 1/9 To'g'ri javob: C) 1/8 ✔ 9. Radioaktiv manba aktivligining SI dagi birligi qaysi? A) Grey (Gy) B) Zivert (Zv) C) Kandela (kd) D) Bekkerel (1 yemirilish/s) To'g'ri javob: D) Bekkerel (1 yemirilish/s) ✔ 10. Qaysi radioaktiv nurlanish magnit maydonda og'maydi? A) Beta-nurlanish B) Alfa-nurlanish C) Proton nurlanish D) Gamma-nurlanish To'g'ri javob: D) Gamma-nurlanish ✔ 11. Uran-238 (Z = 92) yadrosi bitta alfa- va ketma-ket ikkita beta-minus yemirilishga uchradi. Hosil bo'lgan yadroning A va Z qiymatlari qancha? A) A = 234, Z = 92 B) A = 238, Z = 90 C) A = 234, Z = 88 D) A = 236, Z = 94 To'g'ri javob: A) A = 234, Z = 92 ✔ 12. Zaryadli zarraning izini o'ta to'yingan bug'da hosil bo'lgan tuman tomchilari ko'rinishida qayd qiluvchi asbob qaysi? A) Geyger–Myuller hisoblagichi B) Ssintillyatsion hisoblagich C) Fotoelement D) Vilson kamerasi To'g'ri javob: D) Vilson kamerasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 556 13. Radiy-226 (Z = 88) yadrosi alfa-yemirilishga uchradi. Hosil bo'lgan yadroning massa soni va zaryad soni qancha? A) A = 224, Z = 87 B) A = 222, Z = 90 C) A = 226, Z = 86 D) A = 222, Z = 86 To'g'ri javob: D) A = 222, Z = 86✔ Bo'lim (BSB): Atom yadrosi. Bog'lanish energiyasi 14. Izotoplar deb qanday atomlarga aytiladi? A) Yadrosidagi protonlar soni bir xil, neytronlar soni har xil bo'lgan B) Elektronlar soni har xil bo'lgan bir xil ionlar C) Yadrosidagi neytronlar soni bir xil, protonlar soni har xil bo'lgan D) Massa soni bir xil, zaryadi har xil bo'lgan To'g'ri javob: A) Yadrosidagi protonlar soni bir xil, neytronlar soni har xil bo'lgan ✔ 15. Atom yadrosining chiziqli o'lchami taxminan qanday tartibda? A) 10⁻⁸ m B) 10⁻¹⁵–10⁻¹⁴ m C) 10⁻¹⁰ m D) 10⁻¹⁹ m To'g'ri javob: B) 10⁻¹⁵–10⁻¹⁴ m ✔ Bo'lim (BSB): Elementar zarralar. Astrofizika elementlari 16. Tinch holatdagi elektron va pozitron annigilyatsiyasida ajraladigan to'liq energiya qancha (elektronning tinchlikdagi energiyasi 0,511 MeV)? A) 2,044 MeV B) 1,022 MeV C) 1,533 MeV D) 0,511 MeV To'g'ri javob: B) 1,022 MeV ✔ 17. 1 astronomik birlik (1 a.b.) nimaga teng? A) Galaktika diametriga B) Yerdan Oygacha bo'lgan masofaga C) Yerdan Quyoshgacha bo'lgan o'rtacha masofaga (≈1,5·10¹¹ m) D) Yorug'likning bir sekundda bosib o'tgan yo'liga To'g'ri javob: C) Yerdan Quyoshgacha bo'lgan o'rtacha masofaga (≈1,5·10¹¹ m) ✔ 18. Yerdan Quyoshgacha masofa 1,5·10¹¹ m. Quyosh yorug'ligi Yerga qancha vaqtda yetib keladi? A) 4,17 min B) 16,7 min C) 8,33 min D) 50 min To'g'ri javob: C) 8,33 min ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 557 19. Quyoshdan keyin Yerga eng yaqin yulduz qaysi? A) Proksima Sentavr B) Qutb yulduzi C) Sirius D) Vega To'g'ri javob: A) Proksima Sentavr✔ 20. Kvark modeliga ko'ra proton qanday kvarklardan tashkil topgan? A) uud B) ddd C) udd D) uuu To'g'ri javob: A) uud ✔ Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi. Bor postulatlari 21. Asosiy holatdagi vodorod atomini n = 3 holatga o'tkazish uchun qancha energiya kerak? A) 1,89 eV B) 4,53 eV C) 12,1 eV D) 1,51 eV To'g'ri javob: C) 12,1 eV ✔ 22. Musbat zaryad atom hajmi bo'yicha tekis taqsimlangan, elektronlar esa uning ichiga «singib» joylashgan degan atom modeli kimga tegishli? A) N. Bor B) E. Rezerford C) J. Tomson D) M. Plank To'g'ri javob: C) J. Tomson ✔ 23. n = 2 holatdagi vodorod atomini ionlashtirish uchun qancha energiya kerak? A) 10,2 eV B) 6,8 eV C) 3,4 eV D) 13,6 eV To'g'ri javob: C) 3,4 eV ✔ 24. Bor nazariyasiga ko'ra vodorod atomida 3-orbita radiusi 1-orbita radiusidan necha marta katta? A) 9 B) 6 C) 3 D) 27 To'g'ri javob: A) 9 ✔ 25. Vodorod spektrining Pashen seriyasi (n = 3 sathga o'tish) qaysi sohada yotadi? A) Infraqizil B) Ultrabinafsha C) Ko'rinadigan D) Rentgen To'g'ri javob: A) Infraqizil ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 558 Fizika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yadro reaksiyalari. Yadro energetikasi 1. Litiy-7 (Z = 3) yadrosi proton bilan to'qnashib ikkita bir xil zarraga aylandi. Bu qanday zarralar? A) Tritonlar B) Neytronlar C) Alfa-zarralar D) Deytronlar To'g'ri javob: C) Alfa-zarralar✔ 2. Reaktorning boshqaruvchi sterjenlari qanday moddadan yasaladi va vazifasi nima? A) Urandan; neytron chiqaradi B) Misdan; issiqlikni olib ketadi C) Kadmiy yoki bordan; neytronlarni yutadi D) Grafitdan; neytronlarni tezlashtiradi To'g'ri javob: C) Kadmiy yoki bordan; neytronlarni yutadi ✔ 3. Uran-235 yadrosining bo'linishida ajraladigan 200 MeV energiya necha joulga teng? A) 3,2·10⁻¹¹ J B) 3,2·10⁻⁸ J C) 3,2·10⁻¹⁴ J D) 3,2·10⁻¹⁷ J To'g'ri javob: A) 3,2·10⁻¹¹ J ✔ 4. Quyosh va yulduzlar energiyasining asosiy manbai nima? A) Gravitatsion siqilish va ishqalanish B) Kimyoviy yonish reaksiyalari C) Vodorodning geliyga aylanish termoyadro reaksiyalari D) Uran yadrolarining bo'linishi To'g'ri javob: C) Vodorodning geliyga aylanish termoyadro reaksiyalari ✔ 5. Uran-235 yadrosi bo'linishida o'rtacha qancha energiya ajraladi? A) ≈200 MeV B) ≈931,5 MeV C) ≈13,6 eV D) ≈2 MeV To'g'ri javob: A) ≈200 MeV ✔ 6. Uran-235 (Z = 92) yadrosi neytronni yutib bariy-141 (Z = 56) va kripton-92 (Z = 36) yadrolariga bo'lindi. Bunda nechta neytron ajralib chiqqan? A) 4 B) 2 C) 3 D) 1 To'g'ri javob: C) 3 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 559 Bo'lim (BSB): Radioaktivlik. Yemirilish qonuni 7. Alfa-yemirilishda yadroning zaryad soni Z va massa soni A qanday o'zgaradi? A) Z va A o'zgarmaydi B) Z 1 ga ortadi, A o'zgarmaydi C) Z 2 ga, A 4 ga kamayadi D) Z 4 ga, A 2 ga kamayadi To'g'ri javob: C) Z 2 ga, A 4 ga kamayadi✔ 8. Radiyning yarim yemirilish davri 1600 yil. Massasi 200 g bo'lgan radiy namunasining 4800 yildan keyin qancha qismi yemirilmay qoladi? A) 25 g B) 33,3 g C) 66,7 g D) 50 g To'g'ri javob: A) 25 g ✔ 9. Poloniy va radiy elementlarini kashf etgan olimlar kimlar? A) E. Rezerford va F. Soddi B) N. Bor va M. Plank C) A. Bekkerel va V. Rentgen D) Pyer va Mariya Kyuri To'g'ri javob: D) Pyer va Mariya Kyuri ✔ 10. Radioaktiv yemirilish qonuni qaysi formula bilan ifodalanadi (T — yarim yemirilish davri)? A) N = 2·N₀·t/T B) N = N₀·2^(−t/T) C) N = N₀·t/(2T) D) N = N₀·(1 − t/T) To'g'ri javob: B) N = N₀·2^(−t/T) ✔ Bo'lim (BSB): Atom yadrosi. Bog'lanish energiyasi 11. Geliy-4 yadrosining bog'lanish energiyasini toping (mp = 1,00728 u, mn = 1,00866 u, yadro massasi 4,00151 u, 1 u = 931,5 MeV). A) 56,6 MeV B) 28,3 MeV C) 18,8 MeV D) 7,07 MeV To'g'ri javob: B) 28,3 MeV ✔ 12. Uran-235 (Z = 92) yadrosida nechta neytron bor? A) 143 B) 92 C) 235 D) 327 To'g'ri javob: A) 143 ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 560 13. Atom yadrosi qanday zarralardan tashkil topgan? A) Proton va elektronlardan B) Faqat protonlardan C) Proton va neytronlardan D) Neytron va elektronlardan To'g'ri javob: C) Proton va neytronlardan✔ Bo'lim (BSB): Elementar zarralar. Astrofizika elementlari 14. Quyosh sistemasidagi eng katta sayyora qaysi? A) Yupiter B) Saturn C) Neptun D) Yer To'g'ri javob: A) Yupiter ✔ 15. Yulduzning yillik parallaksi 0,1″. Ungacha bo'lgan masofa qancha? A) 32,6 pk B) 0,1 pk C) 100 pk D) 10 pk To'g'ri javob: D) 10 pk ✔ 16. Yorug'lik yili nima? A) Yulduz yorug'ligi o'zgarishining davri B) Yorug'likning Quyoshdan Yerga yetib kelish vaqti C) Yorug'likning vakuumda bir yilda bosib o'tadigan masofasi D) Yerning Quyosh atrofida aylanish davri To'g'ri javob: C) Yorug'likning vakuumda bir yilda bosib o'tadigan masofasi ✔ 17. Quyosh sirtining (fotosferasining) harorati taxminan qancha? A) ≈6000 K B) ≈600 K C) ≈60 000 K D) ≈6 000 000 K To'g'ri javob: A) ≈6000 K ✔ 18. Beta-yemirilishda energiya saqlanishini tushuntirish uchun neytrino mavjudligi haqidagi gipotezani 1930-yilda kim ilgari surgan? A) V. Pauli B) E. Fermi C) P. Dirak D) N. Bor To'g'ri javob: A) V. Pauli ✔ 19. Massasi Quyoshnikidan ko'p marta katta bo'lgan yulduz evolyutsiyasining oxirida nima hosil bo'lishi mumkin? A) Asteroidlar belbog'i B) Yangi sayyora C) Neytron yulduz yoki qora tuynuk D) Kometa To'g'ri javob: C) Neytron yulduz yoki qora tuynuk ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 561 Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi. Bor postulatlari 20. Vodorod atomlari n = 4 holatgacha uyg'otilgan. Ular asosiy holatga qaytishda spektrda jami nechta chiziq hosil bo'lishi mumkin? A) 16 B) 3 C) 6 D) 4 To'g'ri javob: C) 6✔ 21. Rezerford tajribasida qanday zarralarning yupqa oltin folgada sochilishi o'rganilgan? A) Neytronlarning B) Fotonlarning C) Elektronlarning D) Alfa-zarralarning To'g'ri javob: D) Alfa-zarralarning ✔ 22. Borning birinchi postulatiga ko'ra statsionar holatlarda atom qanday bo'ladi? A) Ionlashib qoladi B) Uzluksiz energiya nurlantiradi C) Faqat energiya yutadi D) Energiya nurlantirmaydi To'g'ri javob: D) Energiya nurlantirmaydi ✔ 23. Borning orbitalarni kvantlash sharti qaysi? A) m·r = n·h·v B) m·v²·r = n·h C) m·v·r = n·h/(2π) D) m·v·r² = h/n To'g'ri javob: C) m·v·r = n·h/(2π) ✔ 24. Asosiy holatdagi vodorod atomini ionlashtira oladigan fotonning minimal chastotasi qancha? A) 6,56·10¹⁵ Hz B) 8,21·10¹⁴ Hz C) 6,15·10¹⁴ Hz D) 3,28·10¹⁵ Hz To'g'ri javob: D) 3,28·10¹⁵ Hz ✔ 25. Lazer nurlanishining asosiy xossalari qaysi javobda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Uzluksiz spektrli va sochilgan B) Nokogerent, oq rangli, har tomonga tarqaluvchi C) Kogerent, monoxromatik, kichik yoyilishli (yo'nalgan) D) Faqat infraqizil va qutblanmagan To'g'ri javob: C) Kogerent, monoxromatik, kichik yoyilishli (yo'nalgan) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 562 Fizika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yadro reaksiyalari. Yadro energetikasi 1. Kritik massa deb nimaga aytiladi? A) Reaktordagi suvning massasiga B) Reaktor korpusining massasiga C) Bitta uran yadrosining massasiga D) Zanjir reaksiyasi o'z-o'zidan davom etishi uchun zarur bo'lgan bo'linuvchi moddaning minimal massasiga To'g'ri javob: D) Zanjir reaksiyasi o'z-o'zidan davom etishi uchun zarur bo'lgan bo'linuvchi ✔ moddaning minimal massasiga 2. Berilliy-9 (Z = 4) yadrosi alfa-zarra bilan to'qnashib uglerod-12 (Z = 6) yadrosiga aylandi. Qanday zarra ajralib chiqqan? A) Elektron B) Neytron C) Proton D) Alfa-zarra To'g'ri javob: B) Neytron ✔ 3. Azot-14 (Z = 7) yadrosi neytronni yutib uglerod-14 (Z = 6) yadrosiga aylandi. Qanday zarra ajralib chiqqan? A) Proton B) Elektron C) Neytron D) Alfa-zarra To'g'ri javob: A) Proton ✔ 4. Dunyodagi birinchi yadro reaktori qachon va kim rahbarligida ishga tushirilgan? A) 1942-yil, E. Fermi B) 1896-yil, A. Bekkerel C) 1919-yil, E. Rezerford D) 1905-yil, A. Eynshteyn To'g'ri javob: A) 1942-yil, E. Fermi ✔ 5. Yadro reaktorida zanjir reaksiyasi boshqariladigan (statsionar) bo'lishi uchun neytronlarning ko'payish koeffitsiyenti k qanday bo'lishi kerak? A) k = 0 B) k < 0,5 C) k = 1 D) k > 2 To'g'ri javob: C) k = 1 ✔ Bo'lim (BSB): Radioaktivlik. Yemirilish qonuni 6. Beta-minus nurlanish qanday zarralar oqimi? A) Elektronlar oqimi B) Geliy yadrolari oqimi C) Fotonlar oqimi D) Protonlar oqimi To'g'ri javob: A) Elektronlar oqimi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 563 7. Radioaktiv manbaning aktivligi 10 sutkada 4 marta kamaydi. Izotopning yarim yemirilish davri qancha? A) 2,5 sutka B) 5 sutka C) 20 sutka D) 1,25 sutka To'g'ri javob: B) 5 sutka✔ 8. Gamma-nurlanish nima? A) Geliy yadrolari oqimi B) Elektronlar oqimi C) Neytronlar oqimi D) Qisqa to'lqinli (yuqori energiyali) elektromagnit nurlanish To'g'ri javob: D) Qisqa to'lqinli (yuqori energiyali) elektromagnit nurlanish ✔ 9. Radioaktivlik hodisasini 1896-yilda kim kashf etgan? A) E. Rezerford B) M. Kyuri C) A. Bekkerel D) V. Rentgen To'g'ri javob: C) A. Bekkerel ✔ Bo'lim (BSB): Atom yadrosi. Bog'lanish energiyasi 10. 1 atom massa birligiga (1,66·10⁻²⁷ kg) ekvivalent energiya necha joul? A) 1,49·10⁻¹⁰ J B) 4,98·10⁻¹⁹ J C) 7,47·10⁻¹¹ J D) 1,49·10⁻⁹ J To'g'ri javob: A) 1,49·10⁻¹⁰ J ✔ 11. Litiy-7 (Z = 3) yadrosining bog'lanish energiyasini toping (mp = 1,00728 u, mn = 1,00866 u, yadro massasi 7,01436 u, 1 u = 931,5 MeV). A) 37,9 MeV B) 78,5 MeV C) 39,2 MeV D) 5,6 MeV To'g'ri javob: C) 39,2 MeV ✔ 12. Yadroning bog'lanish energiyasi 1,8·10⁻¹² J. Uning massa defekti qancha? A) 10⁻²⁹ kg B) 4·10⁻²⁹ kg C) 2·10⁻²⁹ kg D) 6·10⁻²¹ kg To'g'ri javob: C) 2·10⁻²⁹ kg ✔ 13. Yadroning massa soni A, protonlar soni Z va neytronlar soni N qanday bog'langan? A) N = A + Z B) A = 2Z C) Z = A + N D) A = Z + N To'g'ri javob: D) A = Z + N ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 564 14. Solishtirma bog'lanish energiyasi qaysi yadrolarda eng katta? A) Eng og'ir (uran) yadrolarda B) Eng yengil (vodorod, geliy) yadrolarda C) Massa soni 50–60 atrofidagi (temir guruhi) yadrolarda D) Har qanday yadroda bir xil To'g'ri javob: C) Massa soni 50–60 atrofidagi (temir guruhi) yadrolarda✔ 15. Yadro kuchlarining xossasi qaysi javobda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Juda kuchli, qisqa masofada (≈10⁻¹⁵ m) ta'sir qiladi va zaryadga bog'liq emas B) Faqat protonlar orasida ta'sir qiladi C) Masofa kvadratiga teskari proporsional kamayadi D) Kuchsiz va cheksiz uzoq masofada ta'sir qiladi To'g'ri javob: A) Juda kuchli, qisqa masofada (≈10⁻¹⁵ m) ta'sir qiladi va zaryadga bog'liq emas ✔ 16. Yadrodan proton urib chiqarilishini 1919-yilda birinchi kuzatgan va protonni kashf etgan olim kim? A) M. Kyuri B) E. Fermi C) E. Rezerford D) J. Chedvik To'g'ri javob: C) E. Rezerford ✔ Bo'lim (BSB): Elementar zarralar. Astrofizika elementlari 17. Kvark modeliga ko'ra neytron qanday kvarklardan tashkil topgan? A) udd B) uud C) uuu D) uss To'g'ri javob: A) udd ✔ 18. Quyidagi sayyoralardan qaysi biri Yer guruhidagi sayyoralarga kirmaydi? A) Venera B) Saturn C) Mars D) Merkuriy To'g'ri javob: B) Saturn ✔ 19. Mirzo Ulug'bek rasadxonasi XV asrda qaysi shaharda qurilgan? A) Buxoro B) Xiva C) Toshkent D) Samarqand To'g'ri javob: D) Samarqand ✔ 20. Xabbl doimiysi 70 km/(s·Mpk). 100 Mpk masofadagi galaktika qanday tezlik bilan uzoqlashmoqda? A) 7 km/s B) 21000 km/s C) 170 km/s D) 7000 km/s To'g'ri javob: D) 7000 km/s ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 565 21. Quyidagilardan qaysi biri leptonlarga kiradi? A) Proton B) Neytron C) Pi-mezon D) Elektron To'g'ri javob: D) Elektron✔ Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi. Bor postulatlari 22. Rezerford tajribasidan qanday xulosa chiqarilgan? A) Atom bo'linmas zarra B) Atom markazida juda kichik, musbat zaryadlangan, massiv yadro bor C) Musbat zaryad atom hajmi bo'ylab tekis taqsimlangan D) Elektronlar atom markazida joylashgan To'g'ri javob: B) Atom markazida juda kichik, musbat zaryadlangan, massiv yadro bor ✔ 23. Vodorod atomi energiya sathlarining qiymati (modul bo'yicha) bosh kvant soni n ga qanday bog'liq? A) n² ga teskari proporsional B) n ga bog'liq emas C) n ga teskari proporsional D) n² ga to'g'ri proporsional To'g'ri javob: A) n² ga teskari proporsional ✔ 24. Borning ikkinchi postulatiga ko'ra atom bir statsionar holatdan ikkinchisiga o'tganda chiqargan (yutgan) foton energiyasi qanday aniqlanadi? A) hν = Ek − En B) ν = h·(Ek − En) C) hν = Ek² − En² D) hν = (Ek − En)/2 To'g'ri javob: A) hν = Ek − En ✔ 25. Asosiy holatdagi vodorod atomining ionlanish energiyasi qancha? A) 3,4 eV B) 1,51 eV C) 10,2 eV D) 13,6 eV To'g'ri javob: D) 13,6 eV ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 566 Fizika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yadro reaksiyalari. Yadro energetikasi 1. Reaktorning issiqlik quvvati 3,2·10⁹ W. Har bir bo'linishda 200 MeV energiya ajraladi. Reaktorda har sekundda nechta uran yadrosi bo'linadi? A) 5·10¹⁹ B) 10²⁶ C) 2·10²⁰ D) 10²⁰ To'g'ri javob: D) 10²⁰✔ 2. Atom elektr stansiyasida energiya qanday ketma-ketlikda aylanadi? A) Kimyoviy → issiqlik → elektr → yadro B) Yorug'lik → elektr → mexanik → issiqlik C) Yadro energiyasi → issiqlik → mexanik → elektr D) Elektr → mexanik → issiqlik → yadro To'g'ri javob: C) Yadro energiyasi → issiqlik → mexanik → elektr ✔ 3. Yadro reaksiyalarida qaysi kattaliklar albatta saqlanadi? A) Faqat protonlar soni B) Faqat yadrolar soni C) Faqat neytronlar soni D) Elektr zaryadi va massa soni (nuklonlar soni) To'g'ri javob: D) Elektr zaryadi va massa soni (nuklonlar soni) ✔ Bo'lim (BSB): Radioaktivlik. Yemirilish qonuni 4. Radioaktiv izotopning yarim yemirilish davri harorat yoki bosim o'zgarganda qanday o'zgaradi? A) Harorat ortsa ortadi B) Harorat ortsa kamayadi C) O'zgarmaydi D) Bosim ortsa ortadi To'g'ri javob: C) O'zgarmaydi ✔ 5. Uglerod-14 ning yarim yemirilish davri 5730 yil. Qadimiy yog'och namunasida C-14 miqdori tirik daraxtdagiga nisbatan 4 marta kam. Namuna yoshi taxminan qancha? A) 11460 yil B) 2865 yil C) 17190 yil D) 22920 yil To'g'ri javob: A) 11460 yil ✔ 6. Ikki yarim yemirilish davri o'tganda radioaktiv yadrolarning necha foizi yemiriladi? A) 50% B) 25% C) 75% D) 100% To'g'ri javob: C) 75% ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 567 7. Yarim yemirilish davri deb nimaga aytiladi? A) Bitta yadroning yemirilish vaqtiga B) Radioaktiv yadrolarning boshlang'ich sonining yarmi yemiriladigan vaqtga C) Namunadagi yadrolar to'liq yemiriladigan vaqtning yarmiga D) Radioaktiv namuna massasi ikki marta ortadigan vaqtga To'g'ri javob: B) Radioaktiv yadrolarning boshlang'ich sonining yarmi yemiriladigan vaqtga✔ Bo'lim (BSB): Atom yadrosi. Bog'lanish energiyasi 8. Neytral temir-56 (Z = 26) atomida nechta proton, neytron va elektron bor? A) 56 proton, 26 neytron, 26 elektron B) 26 proton, 26 neytron, 30 elektron C) 26 proton, 30 neytron, 26 elektron D) 30 proton, 26 neytron, 26 elektron To'g'ri javob: C) 26 proton, 30 neytron, 26 elektron ✔ 9. Massa defekti nima? A) Proton va neytron massalari orasidagi farq B) Yadro massasi bilan atom massasi yig'indisi C) Atom massasi bilan elektronlar massasi orasidagi farq D) Yadroni tashkil etuvchi nuklonlar massalari yig'indisi bilan yadro massasi orasidagi farq To'g'ri javob: D) Yadroni tashkil etuvchi nuklonlar massalari yig'indisi bilan yadro massasi orasidagi ✔ farq 10. Yadroning bog'lanish energiyasi massa defekti Δm bilan qanday bog'langan? A) E = Δm·c B) E = c²/Δm C) E = Δm·v²/2 D) E = Δm·c² To'g'ri javob: D) E = Δm·c² ✔ 11. Uglerod-14 (Z = 6) yadrosida nechta neytron bor? A) 6 B) 8 C) 14 D) 20 To'g'ri javob: B) 8 ✔ 12. Kislorod-16 yadrosining solishtirma bog'lanish energiyasi taxminan 8 MeV/nuklon. Yadroning to'liq bog'lanish energiyasi taxminan qancha? A) 50 MeV B) 64 MeV C) 128 MeV D) 256 MeV To'g'ri javob: C) 128 MeV ✔ 13. Vodorod izotopi tritiy yadrosida nechta neytron bor? A) 2 ta B) Neytron yo'q C) 3 ta D) 1 ta To'g'ri javob: A) 2 ta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 568 14. Yadrodagi protonlar Kulon itarish kuchiga qaramay nima sababdan yadrodan uchib ketmaydi? A) Elektronlar ularni tortib turadi B) Yadro kuchlari ularni ushlab turadi C) Gravitatsion tortishish kuchi tufayli D) Magnit kuchlari ularni ushlab turadi To'g'ri javob: B) Yadro kuchlari ularni ushlab turadi✔ Bo'lim (BSB): Elementar zarralar. Astrofizika elementlari 15. Pozitron qanday zarra? A) Elektronning antizarrasi B) Musbat kvark C) Protonning antizarrasi D) Neytral lepton To'g'ri javob: A) Elektronning antizarrasi ✔ 16. u-kvarkning elektr zaryadi qancha (e — elementar zaryad)? A) +e B) +4/3 e C) −1/3 e D) +2/3 e To'g'ri javob: D) +2/3 e ✔ 17. Fundamental o'zaro ta'sirlardan qaysi biri eng kuchsiz? A) Kuchsiz B) Kuchli (yadroviy) C) Gravitatsion D) Elektromagnit To'g'ri javob: C) Gravitatsion ✔ 18. Proton qaysi zarralar sinfiga kiradi? A) Fotonlar (kalibrlovchi bozonlar) B) Leptonlar C) Barionlar (adronlar) D) Mezonlar To'g'ri javob: C) Barionlar (adronlar) ✔ 19. Quyosh sistemasi joylashgan galaktika qanday nomlanadi? A) Uchburchak galaktikasi B) Katta Magellan buluti C) Andromeda tumanligi D) Somon yo'li To'g'ri javob: D) Somon yo'li ✔ 20. Tabiatda nechta fundamental o'zaro ta'sir turi mavjud? A) 4 ta B) 6 ta C) 3 ta D) 2 ta To'g'ri javob: A) 4 ta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 569 Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi. Bor postulatlari 21. Vodorod atomining asosiy holatdagi energiyasi −13,6 eV. Uning n = 3 holatidagi energiyasi qancha? A) −4,53 eV B) −0,85 eV C) −1,51 eV D) −3,4 eV To'g'ri javob: C) −1,51 eV✔ 22. Vodorod spektrining ko'rinadigan sohada yotgan seriyasi (elektron n = 2 sathga o'tganda) qanday ataladi? A) Pashen seriyasi B) Balmer seriyasi C) Layman seriyasi D) Brekett seriyasi To'g'ri javob: B) Balmer seriyasi ✔ 23. Asosiy holatdagi vodorod atomi energiyasi 12,75 eV bo'lgan fotonni yutdi. Elektron qaysi energetik sathga o'tadi? A) 5 B) 3 C) 2 D) 4 To'g'ri javob: D) 4 ✔ 24. Vodorod atomida elektron n = 3 sathdan n = 2 sathga o'tganda chiqarilgan foton energiyasi qancha (E₁ = −13,6 eV)? A) 2,27 eV B) 4,91 eV C) 1,51 eV D) 1,89 eV To'g'ri javob: D) 1,89 eV ✔ 25. Layman seriyasining eng katta to'lqin uzunligini (n = 2 → n = 1 o'tish) aniqlang (h = 6,63·10⁻³⁴ J·s, 1 eV = 1,6·10⁻¹⁹ J). A) 91,4 nm B) 244 nm C) 122 nm D) 366 nm To'g'ri javob: C) 122 nm ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 570 Fizika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Yadro reaksiyalari. Yadro energetikasi 1. D + T → He-4 + n reaksiyasining energiya chiqishini toping (atom massalari: D — 2,01410 u, T — 3,01605 u, He — 4,00260 u, n — 1,00866 u; 1 u = 931,5 MeV). A) 4,4 MeV B) 35,2 MeV C) 957 MeV D) 17,6 MeV To'g'ri javob: D) 17,6 MeV✔ 2. Yadro reaktorida neytronlarni sekinlatish uchun moderator sifatida nima ishlatiladi? A) Grafit yoki og'ir suv B) Qo'rg'oshin C) Kadmiy yoki bor D) Uran-238 To'g'ri javob: A) Grafit yoki og'ir suv ✔ 3. Yadro reaksiyasi mahsulotlarining tinchlikdagi massalari yig'indisi boshlang'ich zarralarnikidan katta bo'lsa, reaksiyada energiya qanday bo'ladi? A) Reaksiya energiyasi massaga bog'liq emas B) Energiya ajraladi C) Energiya nolga teng bo'ladi D) Energiya yutiladi To'g'ri javob: D) Energiya yutiladi ✔ 4. Uran yadrolarining bo'linish zanjir reaksiyasini qaysi zarralar davom ettiradi? A) Protonlar B) Neytronlar C) Alfa-zarralar D) Elektronlar To'g'ri javob: B) Neytronlar ✔ 5. Termoyadro sintezi reaksiyasi nima? A) Og'ir yadrolarning neytron ta'sirida bo'linishi B) Elektron va pozitronning annigilyatsiyasi C) Juda yuqori haroratda yengil yadrolarning qo'shilib og'irroq yadro hosil qilishi D) Yadrolarning o'z-o'zidan alfa-yemirilishi To'g'ri javob: C) Juda yuqori haroratda yengil yadrolarning qo'shilib og'irroq yadro hosil qilishi ✔ Bo'lim (BSB): Radioaktivlik. Yemirilish qonuni 6. Radioaktiv namunadagi yadrolarning 87,5 % i 24 soatda yemirildi. Izotopning yarim yemirilish davri qancha? A) 8 soat B) 12 soat C) 21 soat D) 6 soat To'g'ri javob: A) 8 soat ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 571 7. Ionlashtiruvchi nurlanishning yutilgan dozasi SI da qanday birlikda o'lchanadi? A) Bekkerel (Bk) B) Kyuri (Ki) C) Rentgen (R) D) Grey (1 Gy = 1 J/kg) To'g'ri javob: D) Grey (1 Gy = 1 J/kg)✔ 8. Alfa-zarra nima? A) Geliy atomining yadrosi B) Yuqori energiyali foton C) Neytron D) Elektron To'g'ri javob: A) Geliy atomining yadrosi ✔ 9. Beta-minus yemirilishda yadroning zaryad soni Z va massa soni A qanday o'zgaradi? A) Z 1 ga kamayadi, A 1 ga kamayadi B) Z 1 ga ortadi, A o'zgarmaydi C) Z 2 ga kamayadi, A 4 ga kamayadi D) Z o'zgarmaydi, A 1 ga ortadi To'g'ri javob: B) Z 1 ga ortadi, A o'zgarmaydi ✔ 10. Uran-238 (Z = 92) qator yemirilishlar natijasida barqaror qo'rg'oshin-206 (Z = 82) ga aylanadi. Bunda nechta alfa- va nechta beta-minus yemirilish sodir bo'ladi? A) 4 ta alfa va 6 ta beta B) 6 ta alfa va 8 ta beta C) 8 ta alfa va 10 ta beta D) 8 ta alfa va 6 ta beta To'g'ri javob: D) 8 ta alfa va 6 ta beta ✔ 11. Qaysi radioaktiv nurlanishning moddadan o'tuvchanlik qobiliyati eng katta? A) Alfa-nurlanish B) Beta-nurlanish C) Proton nurlanish D) Gamma-nurlanish To'g'ri javob: D) Gamma-nurlanish ✔ Bo'lim (BSB): Atom yadrosi. Bog'lanish energiyasi 12. Neytronni 1932-yilda kim kashf etgan? A) A. Bekkerel B) E. Rezerford C) J. Chedvik D) N. Bor To'g'ri javob: C) J. Chedvik ✔ 13. Geliy-4 yadrosining bog'lanish energiyasi 28,3 MeV. Uning solishtirma bog'lanish energiyasi (bir nuklonga to'g'ri keladigan) qancha? A) 11,3 MeV B) 14,2 MeV C) 7,08 MeV D) 3,54 MeV To'g'ri javob: C) 7,08 MeV ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 572 14. Uran-238 va uran-235 yadrolari bir-biridan nimasi bilan farq qiladi? A) Elektronlar soni bilan B) Neytronlar soni bilan (3 taga) C) Protonlar soni bilan (3 taga) D) Yadro zaryadi bilan To'g'ri javob: B) Neytronlar soni bilan (3 taga)✔ 15. 1 atom massa birligi (1 u) ga ekvivalent energiya taxminan qancha? A) 200 MeV B) 931,5 MeV C) 0,511 MeV D) 13,6 eV To'g'ri javob: B) 931,5 MeV ✔ 16. Qo'rg'oshin-208 (Z = 82) yadrosida nechta neytron bor? A) 208 B) 290 C) 126 D) 82 To'g'ri javob: C) 126 ✔ 17. Deyteriy yadrosining bog'lanish energiyasini toping (mp = 1,00728 u, mn = 1,00866 u, deyton massasi 2,01355 u, 1 u = 931,5 MeV). A) 1,11 MeV B) 4,45 MeV C) 2,23 MeV D) 8,91 MeV To'g'ri javob: C) 2,23 MeV ✔ Bo'lim (BSB): Elementar zarralar. Astrofizika elementlari 18. Xabbl qonuni (v = H·r) nimani ifodalaydi? A) Sayyoralarning orbitadagi tezligini B) Yulduzlarning yorqinligini C) Galaktikalarning uzoqlashish tezligi ulargacha bo'lgan masofaga proporsionalligini D) Quyoshning aylanish tezligini To'g'ri javob: C) Galaktikalarning uzoqlashish tezligi ulargacha bo'lgan masofaga proporsionalligini ✔ 19. 1 yorug'lik yili necha metrga teng (1 yil = 365 sutka)? A) 2,63·10¹² m B) 1,14·10¹⁷ m C) 9,46·10¹² m D) 9,46·10¹⁵ m To'g'ri javob: D) 9,46·10¹⁵ m ✔ 20. Elektron va pozitron annigilyatsiyasi natijasida nima hosil bo'ladi? A) Gamma-kvantlar B) Ikkita neytrino C) Vodorod atomi D) Proton va neytron To'g'ri javob: A) Gamma-kvantlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 573 Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi. Bor postulatlari 21. Rezerfordning planetar atom modeli qanday asosiy qiyinchilikka duch keldi? A) Model elektronlar sonini tushuntirmasdi B) Modelga ko'ra atom zaryadi manfiy bo'lishi kerak edi C) Model atom yadrosi mavjudligini inkor etardi D) Klassik elektrodinamikaga ko'ra aylanayotgan elektron nurlanib, yadroga qulab tushishi kerak edi To'g'ri javob: D) Klassik elektrodinamikaga ko'ra aylanayotgan elektron nurlanib, yadroga qulab ✔ tushishi kerak edi 22. Elektron yuqori sathlardan n = 1 sathga o'tganda hosil bo'ladigan Layman seriyasi spektrning qaysi sohasida yotadi? A) Ko'rinadigan B) Infraqizil C) Ultrabinafsha D) Radioto'lqin To'g'ri javob: C) Ultrabinafsha ✔ 23. Lazerning ishlashi qaysi jarayonga asoslangan? A) Fotoeffektga B) Termoelektron emissiyaga C) Majburiy (indutsirlangan) nurlanishga D) Radioaktiv yemirilishga To'g'ri javob: C) Majburiy (indutsirlangan) nurlanishga ✔ 24. Atomning asosiy (normal) holati qanday holat? A) Energiyasi eng kichik bo'lgan statsionar holat B) Elektroni yadroga tushgan holat C) Ionlashgan holat D) Energiyasi eng katta bo'lgan holat To'g'ri javob: A) Energiyasi eng kichik bo'lgan statsionar holat ✔ 25. Vodorod atomida elektron n = 2 sathdan n = 1 sathga o'tganda qanday energiyali foton chiqariladi? A) 3,4 eV B) 13,6 eV C) 6,8 eV D) 10,2 eV To'g'ri javob: D) 10,2 eV ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 574 Kimyo • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fenollar 1. Fenolga bromli suv ta'sir ettirilganda qaysi oq cho'kma hosil bo'ladi? A) Natriy bromid B) 2,4,6-tribromfenol C) Brombenzol D) 2-bromfenol To'g'ri javob: B) 2,4,6-tribromfenol✔ 2. Fenol bilan formaldegidning polikondensatsiyasida qo'shimcha mahsulot sifatida qaysi modda ajraladi? A) Karbonat angidrid B) Vodorod xlorid C) Vodorod D) Suv To'g'ri javob: D) Suv ✔ 3. Fenolning eski (tarixiy) nomi qaysi? A) Pikrin kislota B) Chumoli kislota C) Benzoy kislota D) Karbol kislota To'g'ri javob: D) Karbol kislota ✔ 4. 4,7 g fenol to'liq nitrolanganda nazariy jihatdan necha gramm pikrin kislota hosil bo'ladi? A) 9,4 g B) 6,95 g C) 22,9 g D) 11,45 g To'g'ri javob: D) 11,45 g ✔ 5. Fenollarda gidroksil guruh qaysi atomga bevosita bog'langan bo'ladi? A) Benzol halqasiga bog'langan metil guruhidagi uglerodga B) Kislorod atomiga C) Benzol halqasidagi uglerod atomiga D) Vodorod bog' orqali halqa markaziga To'g'ri javob: C) Benzol halqasidagi uglerod atomiga ✔ 6. Fenolga xos sifat reaksiyasi qaysi? A) FeCl₃ eritmasi bilan binafsha rang hosil qilishi B) Cu(OH)₂ bilan qizdirilganda qizil cho'kma hosil qilishi C) Yod eritmasi bilan ko'k rang hosil qilishi D) Ag₂O ning ammiakli eritmasi bilan kumush ko'zgu hosil qilishi To'g'ri javob: A) FeCl₃ eritmasi bilan binafsha rang hosil qilishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 575 Bo'lim (BSB): Spirtlar 7. Etilenglikolning tuzilish formulasi qaysi? A) HO–CH₂–CH(OH)–CH₂–OH B) CH₃–CH₂–OH C) CH₃–O–CH₃ D) HO–CH₂–CH₂–OH To'g'ri javob: D) HO–CH₂–CH₂–OH✔ 8. Glitserin necha atomli spirt hisoblanadi? A) Uch atomli B) Ikki atomli C) To'rt atomli D) Bir atomli To'g'ri javob: A) Uch atomli ✔ 9. Glitserin nitrat kislota bilan reaksiyaga kirishganda qaysi portlovchi modda hosil bo'ladi? A) Trinitrotoluol B) Nitrobenzol C) Nitroglitserin D) Pikrin kislota To'g'ri javob: C) Nitroglitserin ✔ 10. Ko'p atomli spirtlarni aniqlashda qaysi sifat reaksiyasidan foydalaniladi? A) FeCl₃ eritmasi bilan binafsha rang hosil bo'lishi B) Ag₂O ning ammiakli eritmasi bilan kumush ko'zgu hosil bo'lishi C) Bromli suvning rangsizlanishi D) Cu(OH)₂ bilan yorqin ko'k eritma hosil bo'lishi To'g'ri javob: D) Cu(OH)₂ bilan yorqin ko'k eritma hosil bo'lishi ✔ 11. Qaysi modda etanolning sinflararo izomeri hisoblanadi? A) Atsetaldegid B) Dimetil efir C) Etilenglikol D) Metanol To'g'ri javob: B) Dimetil efir ✔ 12. Metil spirtining (metanolning) formulasi qaysi? A) CH₃OH B) HCOOH C) HCHO D) C₂H₅OH To'g'ri javob: A) CH₃OH ✔ 13. Etanol konsentrlangan sulfat kislota ishtirokida 140 °C atrofida qizdirilsa (molekulalararo degidratatsiya), qaysi modda hosil bo'ladi? A) Etil asetat B) Etilen C) Dietil efir D) Sirka kislota To'g'ri javob: C) Dietil efir ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 576 Bo'lim (BSB): Aldegidlar va ketonlar 14. To'yingan aldegidning vodorodga nisbatan zichligi 29 ga teng. Bu qaysi aldegid? A) Butanal B) Propanal C) Metanal D) Etanal To'g'ri javob: B) Propanal✔ 15. Atsetilenni simob(II) tuzlari ishtirokida gidratatsiyalab (Kucherov reaksiyasi) qaysi modda olinadi? A) Etanol B) Sirka kislota C) Aseton D) Atsetaldegid To'g'ri javob: D) Atsetaldegid ✔ 16. Aldegidlar kumush(I) oksidning ammiakli eritmasi bilan qizdirilganda qanday o'zgarish kuzatiladi? A) Aldegid polimerlanib, oq cho'kma hosil qiladi B) Aldegid spirtgacha qaytarilib, kumush oksid eriydi C) Hech qanday reaksiya kuzatilmaydi D) Aldegid kislotagacha oksidlanib, idish devorida kumush ajraladi To'g'ri javob: D) Aldegid kislotagacha oksidlanib, idish devorida kumush ajraladi ✔ 17. Laklar, bo'yoqlar va organik shishani eritishda keng qo'llanadigan keton qaysi? A) Aseton B) Atsetaldegid C) Glitserin D) Formaldegid To'g'ri javob: A) Aseton ✔ Bo'lim (BSB): Karbon kislotalar 18. 12 g sirka kislotani to'liq neytrallash uchun necha gramm natriy gidroksid kerak? A) 12 g B) 16 g C) 4 g D) 8 g To'g'ri javob: D) 8 g ✔ 19. Karbon kislotalarning funksional guruhi qanday nomlanadi? A) Karbonil guruh >C=O B) Gidroksil guruh –OH C) Karboksil guruh –COOH D) Aldegid guruh –CHO To'g'ri javob: C) Karboksil guruh –COOH ✔ 20. Stearin kislotaning formulasi qaysi? A) C₃H₇COOH B) C₁₇H₃₅COOH C) C₁₅H₃₁COOH D) C₁₇H₃₃COOH To'g'ri javob: B) C₁₇H₃₅COOH ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 577 Bo'lim (BSB): Murakkab efirlar va yog'lar 21. Eterifikatsiya qaytar reaksiya hisoblanadi. Murakkab efir unumini oshirish uchun nima qilinadi? A) Aralashma qattiq sovutiladi va katalizator olib tashlanadi B) Reaksiya aralashmasiga ko'proq suv qo'shiladi C) Katalizator sifatida ishqor qo'shiladi D) Hosil bo'layotgan suv chiqarib turiladi yoki reagentlardan biri ortiqcha olinadi To'g'ri javob: D) Hosil bo'layotgan suv chiqarib turiladi yoki reagentlardan biri ortiqcha olinadi✔ 22. Kungaboqar moyi bromli suvni rangsizlantiradi. Bu nimadan dalolat beradi? A) Moy tarkibida benzol halqasi borligidan B) Moy tarkibida qo'sh C=C bog'li kislota qoldiqlari borligidan C) Moy tarkibida erkin glitserin borligidan D) Moy tarkibida aldegid guruh borligidan To'g'ri javob: B) Moy tarkibida qo'sh C=C bog'li kislota qoldiqlari borligidan ✔ 23. Natriy stearatning formulasi qaysi? A) CH₃COONa B) C₁₅H₃₁COONa C) C₁₇H₃₅COONa D) C₁₇H₃₃COONa To'g'ri javob: C) C₁₇H₃₅COONa ✔ 24. Qattiq sovunlar kimyoviy jihatdan nima hisoblanadi? A) Yuqori karbon kislotalarning kalsiy tuzlari B) Yuqori karbon kislotalarning natriy tuzlari C) Glitserinning natriy tuzlari D) Yuqori karbon kislotalarning kaliy tuzlari To'g'ri javob: B) Yuqori karbon kislotalarning natriy tuzlari ✔ 25. 1 mol tristearin to'liq sovunlanishi uchun necha mol natriy gidroksid sarflanadi? A) 3 mol B) 2 mol C) 1 mol D) 6 mol To'g'ri javob: A) 3 mol ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 578 Kimyo • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fenollar 1. Sanoatda kumol (izopropilbenzol) usulida fenol bilan birga qaysi muhim modda olinadi? A) Sirka kislota B) Aseton C) Etanol D) Formaldegid To'g'ri javob: B) Aseton✔ 2. Xlorbenzoldan fenol olishda (yuqori harorat va bosimda) qaysi reagentdan foydalaniladi? A) Vodorod B) Natriy gidroksid C) Bromli suv D) Nitrat kislota To'g'ri javob: B) Natriy gidroksid ✔ 3. Nima uchun fenol benzolga qaraganda bromlash reaksiyasiga ancha oson (katalizatorsiz) kirishadi? A) –OH guruh benzol halqasidagi orto- va para-holatlarni faollashtiradi B) Fenol molekulasida benzol halqasi bo'lmaydi C) –OH guruh benzol halqasini butunlay to'yintirib qo'yadi D) Fenol molekulasida uchta qo'sh bog' ko'proq bo'ladi To'g'ri javob: A) –OH guruh benzol halqasidagi orto- va para-holatlarni faollashtiradi ✔ 4. 0,5 mol fenol to'liq yonishi uchun necha mol kislorod kerak? A) 14 mol B) 3,5 mol C) 3 mol D) 7 mol To'g'ri javob: B) 3,5 mol ✔ 5. Fenoldagi uglerodning massa ulushi necha foiz (0,1 gacha aniqlikda)? A) 76,6 % B) 72,0 % C) 6,4 % D) 17,0 % To'g'ri javob: A) 76,6 % ✔ Bo'lim (BSB): Spirtlar 6. Metanoldagi kislorodning massa ulushi necha foiz? A) 34,8 % B) 50 % C) 37,5 % D) 12,5 % To'g'ri javob: B) 50 % ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 579 7. (CH₃)₃C–OH spirti qaysi turga kiradi? A) Ikki atomli spirt B) Birlamchi spirt C) Uchlamchi spirt D) Ikkilamchi spirt To'g'ri javob: C) Uchlamchi spirt✔ 8. Sanoatda metanol qaysi usulda olinadi? A) Glyukozani bijg'itib B) Etilenni gidratatsiyalab C) Uglerod(II) oksid va vodoroddan (sintez-gazdan) katalizator ishtirokida D) Benzolni oksidlab To'g'ri javob: C) Uglerod(II) oksid va vodoroddan (sintez-gazdan) katalizator ishtirokida ✔ 9. Spirtlarning qaynash harorati molyar massasi yaqin uglevodorodlarnikidan ancha yuqori bo'lishiga asosiy sabab nima? A) Molekulalarida benzol halqasi borligi B) Molekulalarida qo'sh bog' borligi C) Spirtlarning ionli tuzilishga egaligi D) Molekulalar orasida vodorod bog'lar mavjudligi To'g'ri javob: D) Molekulalar orasida vodorod bog'lar mavjudligi ✔ 10. Etanol qizdirilgan mis(II) oksid bilan oksidlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Atsetaldegid (etanal) B) Etilenglikol C) Aseton (propanon) D) Formaldegid (metanal) To'g'ri javob: A) Atsetaldegid (etanal) ✔ Bo'lim (BSB): Aldegidlar va ketonlar 11. Ketonlarda karbonil guruh nimalar bilan bog'langan bo'ladi? A) Ikkita uglevodorod radikali bilan B) Bitta radikal va gidroksil guruh bilan C) Bitta radikal va bitta vodorod atomi bilan D) Ikkita vodorod atomi bilan To'g'ri javob: A) Ikkita uglevodorod radikali bilan ✔ 12. Propanal va aseton bir-biriga nisbatan qanday moddalar hisoblanadi? A) Sinflararo izomerlar B) Allotropik shakl o'zgarishlari C) Gomologlar D) Bir xil modda To'g'ri javob: A) Sinflararo izomerlar ✔ 13. Asetonning tuzilish formulasi qaysi? A) CH₃–CH₂–COOH B) CH₃–CH₂–CHO C) CH₃–CO–CH₃ D) CH₃–CH(OH)–CH₃ To'g'ri javob: C) CH₃–CO–CH₃ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 580 14. 2,9 g propanalni to'liq gidrirlash uchun necha litr (n.sh.) vodorod sarflanadi? A) 2,24 l B) 3,36 l C) 0,56 l D) 1,12 l To'g'ri javob: D) 1,12 l✔ Bo'lim (BSB): Karbon kislotalar 15. To'yingan bir asosli karbon kislotalarning umumiy formulasi qaysi? A) C H₂ ₋₇COOH ₙ ₙ B) C H₂ ₊₁CHO ₙ ₙ C) C H₂ ₊₁COOH ₙ ₙ D) C H₂ ₊₁OH ₙ ₙ To'g'ri javob: C) C ⊥H₂ ⊥₊₁COOH ✔ 16. Sanoatda sirka kislota olish usullaridan biri qaysi? A) Benzolni nitrolash B) Etilenni gidratatsiyalash C) Metanni xlorlash D) Butanni katalitik oksidlash To'g'ri javob: D) Butanni katalitik oksidlash ✔ 17. Sirka kislota eritmasida lakmus qanday rangga kiradi? A) Binafsha B) Ko'k C) Rangsiz D) Qizil To'g'ri javob: D) Qizil ✔ 18. Karbon kislotalarning qaynash harorati mos spirtlarnikidan ham yuqori bo'lishiga sabab nima? A) Molekulalarida C=C qo'sh bog'lar bor B) Molekulalari qutbsiz bo'ladi C) Molekulalari vodorod bog'lar orqali mustahkam dimerlar hosil qiladi D) Molekulalari ionli kristall panjara hosil qiladi To'g'ri javob: C) Molekulalari vodorod bog'lar orqali mustahkam dimerlar hosil qiladi ✔ 19. Karbon kislota va spirtdan murakkab efir olishda (eterifikatsiyada) katalizator vazifasini nima bajaradi? A) Nikel kukuni B) Natriy gidroksid eritmasi C) Simob(II) tuzlari D) Konsentrlangan sulfat kislota To'g'ri javob: D) Konsentrlangan sulfat kislota ✔ 20. Chumoli kislota boshqa to'yingan bir asosli kislotalardan farqli ravishda kumush ko'zgu reaksiyasini beradi. Buning sababi nima? A) U kuchli asos hisoblanadi B) Molekulasida benzol halqasi bor C) Molekulasida qo'sh C=C bog' bor D) Molekulasida aldegid guruh fragmenti bor To'g'ri javob: D) Molekulasida aldegid guruh fragmenti bor ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 581 21. To'yingan bir asosli karbon kislotaning molyar massasi 74 g/mol. Bu qaysi kislota? A) Chumoli kislota B) Moy kislota C) Propion kislota D) Sirka kislota To'g'ri javob: C) Propion kislota✔ Bo'lim (BSB): Murakkab efirlar va yog'lar 22. Sovun molekulasining gidrofob (suvni itaruvchi) qismi qaysi? A) Karboksilat guruh –COO⁻ B) Natriy ioni Na⁺ C) Uzun uglevodorod radikali D) Gidroksil guruh –OH To'g'ri javob: C) Uzun uglevodorod radikali ✔ 23. Murakkab efirning ishqoriy gidrolizi (sovunlanishi) natijasida qaysi moddalar hosil bo'ladi? A) Ikki xil spirt B) Karbon kislota tuzi va spirt C) Alken va suv D) Karbon kislota va aldegid To'g'ri javob: B) Karbon kislota tuzi va spirt ✔ 24. 0,1 mol tristearin natriy gidroksid bilan to'liq sovunlanganda necha gramm natriy stearat hosil bo'ladi? A) 61,2 g B) 89,0 g C) 30,6 g D) 91,8 g To'g'ri javob: D) 91,8 g ✔ 25. Qattiq suvda sovunning yuvish xossasi pasayishiga sabab nima? A) Qattiq suvda sovun polimerlanadi B) Kalsiy va magniy ionlari sovun bilan suvda erimaydigan tuzlar hosil qiladi C) Qattiq suvda natriy ionlari bo'lmaydi D) Qattiq suvda sovun glitseringa aylanadi To'g'ri javob: B) Kalsiy va magniy ionlari sovun bilan suvda erimaydigan tuzlar hosil qiladi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 582 Kimyo • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fenollar 1. Fenolning formulasi qaysi? A) C₆H₅NH₂ B) C₆H₅CH₃ C) C₆H₅OH D) C₆H₅CH₂OH To'g'ri javob: C) C₆H₅OH✔ 2. Fenol va etanol eritmalarini qaysi reaktiv yordamida farqlash mumkin? A) Kislorod B) Distillangan suv C) Metall natriy D) Temir(III) xlorid eritmasi To'g'ri javob: D) Temir(III) xlorid eritmasi ✔ 3. C₇H₈O tarkibli moddalardan qaysi biri fenollar sinfiga kiradi? A) 2-metilfenol (o-krezol) B) Metoksibenzol C) Benzil spirt D) Benzaldegid To'g'ri javob: A) 2-metilfenol (o-krezol) ✔ 4. Fenol molekulasida benzol halqasining gidroksil guruhga ta'siri natijasida qanday o'zgarish yuz beradi? A) Gidroksil guruh oson ajralib, fenol alkenga aylanadi B) O–H bog'i qutbsiz bo'lib qoladi C) O–H bog'ining qutbliligi ortib, kislotalik xossasi kuchayadi D) Fenol kuchli asos xossasini namoyon qiladi To'g'ri javob: C) O–H bog'ining qutbliligi ortib, kislotalik xossasi kuchayadi ✔ Bo'lim (BSB): Spirtlar 5. Etanolning molyar massasi necha g/mol ga teng? A) 60 g/mol B) 32 g/mol C) 46 g/mol D) 44 g/mol To'g'ri javob: C) 46 g/mol ✔ 6. C₄H₉OH tarkibli to'yingan bir atomli spirtlarning nechta struktura izomeri bor? A) 4 ta B) 5 ta C) 2 ta D) 3 ta To'g'ri javob: A) 4 ta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 583 7. Propanol-2 oksidlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Propion kislota B) Aseton (propanon) C) Propanal D) Propen To'g'ri javob: B) Aseton (propanon)✔ 8. Spirtlarning funksional guruhi qaysi? A) Karbonil guruh >C=O B) Gidroksil guruh –OH C) Amino guruh –NH₂ D) Karboksil guruh –COOH To'g'ri javob: B) Gidroksil guruh –OH ✔ 9. Qaysi spirt juda zaharli: uning oz miqdori ham ko'rishni yo'qotishga va o'limga olib kelishi mumkin? A) Metanol B) Sorbit C) Glitserin D) Etanol To'g'ri javob: A) Metanol ✔ Bo'lim (BSB): Aldegidlar va ketonlar 10. Propanal va propanonni (asetonni) qaysi reaktiv yordamida farqlash mumkin? A) Natriy gidroksid eritmasi B) FeCl₃ eritmasi C) Fenolftalein eritmasi D) Ag₂O ning ammiakli eritmasi To'g'ri javob: D) Ag₂O ning ammiakli eritmasi ✔ 11. 4,4 g atsetaldegid kumush(I) oksidning ammiakli eritmasi bilan to'liq reaksiyaga kirishganda necha gramm kumush ajraladi? A) 21,6 g B) 10,8 g C) 5,4 g D) 43,2 g To'g'ri javob: A) 21,6 g ✔ 12. Aldegid va ketonlarning karbonil guruhidagi uglerod atomi qanday gibridlanish holatida bo'ladi? A) sp B) sp³ C) sp³d D) sp² To'g'ri javob: D) sp² ✔ 13. Formalin nima? A) Formaldegidning taxminan 40 % li suvli eritmasi B) Fenolning 40 % li spirtli eritmasi C) Sirka kislotaning 40 % li suvli eritmasi D) Etanolning 40 % li suvli eritmasi To'g'ri javob: A) Formaldegidning taxminan 40 % li suvli eritmasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 584 14. Aldegidlar vodorod bilan (Ni katalizatorida) qaytarilganda qaysi sinf moddalari hosil bo'ladi? A) Murakkab efirlar B) Karbon kislotalar C) Ikkilamchi spirtlar D) Birlamchi spirtlar To'g'ri javob: D) Birlamchi spirtlar✔ 15. Formaldegiddagi kislorodning massa ulushi necha foiz (0,1 gacha aniqlikda)? A) 36,4 % B) 50,0 % C) 40,0 % D) 53,3 % To'g'ri javob: D) 53,3 % ✔ 16. Formaldegid qaysi maqsadda keng ishlatiladi? A) Fenol-formaldegid smolalari olishda va biologik preparatlarni saqlashda B) Mineral o'g'it sifatida C) Avtomobil yoqilg'isi sifatida D) Oziq-ovqat mahsulotlariga shirinlik berishda To'g'ri javob: A) Fenol-formaldegid smolalari olishda va biologik preparatlarni saqlashda ✔ Bo'lim (BSB): Karbon kislotalar 17. Sirka kislotaning molyar massasi necha g/mol? A) 74 g/mol B) 60 g/mol C) 46 g/mol D) 44 g/mol To'g'ri javob: B) 60 g/mol ✔ 18. Sirka kislota bilan natriy gidroksid orasidagi reaksiya qanday nomlanadi? A) Eterifikatsiya reaksiyasi B) Gidrogenlash reaksiyasi C) Neytrallanish reaksiyasi D) Polimerlanish reaksiyasi To'g'ri javob: C) Neytrallanish reaksiyasi ✔ 19. Quyidagilardan qaysi biri ikki asosli karbon kislota? A) Benzoy kislota C₆H₅COOH B) Propion kislota C₂H₅COOH C) Sirka kislota CH₃COOH D) Oksalat kislota HOOC–COOH To'g'ri javob: D) Oksalat kislota HOOC–COOH ✔ 20. Chumoli kislota tabiatda qayerda uchraydi? A) Faqat neftda B) Faqat sut mahsulotlarida C) Chumolilar ajratmasida va qichitqi o'tida D) Faqat tosh ko'mirda To'g'ri javob: C) Chumolilar ajratmasida va qichitqi o'tida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 585 21. Sirka kislota magniy bilan reaksiyaga kirishganda qaysi moddalar hosil bo'ladi? A) Magniy asetat va vodorod B) Magniy formiat va vodorod C) Magniy asetat va suv D) Magniy oksid va etanol To'g'ri javob: A) Magniy asetat va vodorod✔ Bo'lim (BSB): Murakkab efirlar va yog'lar 22. HCOOC₂H₅ moddaning nomi qaysi? A) Etil formiat B) Metil asetat C) Etil asetat D) Propil formiat To'g'ri javob: A) Etil formiat ✔ 23. 88,4 g triolein (M = 884 g/mol) to'liq gidrogenlanishi uchun necha litr (n.sh.) vodorod kerak? A) 6,72 l B) 2,24 l C) 4,48 l D) 13,44 l To'g'ri javob: A) 6,72 l ✔ 24. 30 g sirka kislota mo'l etanol bilan to'liq eterifikatsiyalanganda necha gramm etil asetat hosil bo'ladi? A) 22 g B) 44 g C) 30 g D) 88 g To'g'ri javob: B) 44 g ✔ 25. O'simlik moylarining odatdagi sharoitda suyuq bo'lishiga sabab nima? A) Tarkibida ko'p suv bo'ladi B) Tarkibida to'yinmagan kislotalar (olein va boshqalar) qoldiqlari ko'p C) Tarkibida glitserin bo'lmaydi D) Tarkibida faqat stearin kislota qoldiqlari bor To'g'ri javob: B) Tarkibida to'yinmagan kislotalar (olein va boshqalar) qoldiqlari ko'p ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 586 Kimyo • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fenollar 1. Fenol-formaldegid smolasi qaysi moddalardan olinadi? A) Fenol va atsetaldegiddan B) Benzol va formaldegiddan C) Fenol va etilenglikoldan D) Fenol va formaldegiddan To'g'ri javob: D) Fenol va formaldegiddan✔ 2. Fenol mo'l miqdordagi nitrat kislota bilan nitrolanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Anilin B) Pikrin kislota (2,4,6-trinitrofenol) C) Trinitrotoluol D) Nitrobenzol To'g'ri javob: B) Pikrin kislota (2,4,6-trinitrofenol) ✔ 3. Fenol natriy gidroksid bilan reaksiyaga kirishganda qaysi tuz hosil bo'ladi? A) Natriy etilat B) Natriy benzoat C) Natriy fenolyat D) Natriy asetat To'g'ri javob: C) Natriy fenolyat ✔ 4. 9,4 g fenol mo'l bromli suv bilan reaksiyaga kirishganda necha gramm 2,4,6-tribromfenol hosil bo'ladi? A) 33,1 g B) 47,2 g C) 17,3 g D) 25,2 g To'g'ri javob: A) 33,1 g ✔ 5. Natriy fenolyat eritmasi orqali karbonat angidrid o'tkazilganda qaysi moddalar hosil bo'ladi? A) Fenol va natriy gidrokarbonat B) Benzoy kislota va natriy gidroksid C) Natriy benzoat va suv D) Benzol va natriy karbonat To'g'ri javob: A) Fenol va natriy gidrokarbonat ✔ 6. 9,4 g fenolni to'liq neytrallash uchun necha gramm natriy gidroksid kerak? A) 8 g B) 2 g C) 4 g D) 40 g To'g'ri javob: C) 4 g ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 587 7. Fenol etanoldan farqli ravishda quyidagilardan qaysi biri bilan reaksiyaga kirishadi? A) Vodorod xlorid B) Kislorod (yonish) C) Natriy gidroksid eritmasi D) Metall natriy To'g'ri javob: C) Natriy gidroksid eritmasi✔ 8. Fenolning suyultirilgan suvli eritmasi qadimdan qanday maqsadda ishlatilgan? A) Dezinfeksiyalovchi (antiseptik) vosita sifatida B) Yoqilg'i sifatida C) O'g'it sifatida D) Oziq-ovqatga shirinlik beruvchi sifatida To'g'ri javob: A) Dezinfeksiyalovchi (antiseptik) vosita sifatida ✔ Bo'lim (BSB): Spirtlar 9. Etanol olishning sintetik sanoat usuli qaysi? A) Atsetaldegidni oksidlash B) Metanni xlorlash C) Atsetilenni gidratatsiyalash (Kucherov reaksiyasi) D) Etilenni gidratatsiyalash To'g'ri javob: D) Etilenni gidratatsiyalash ✔ 10. Etanol metall natriy bilan reaksiyaga kirishganda vodoroddan tashqari qaysi modda hosil bo'ladi? A) Natriy formiat B) Natriy etilat C) Natriy asetat D) Natriy fenolyat To'g'ri javob: B) Natriy etilat ✔ 11. To'yingan bir atomli spirtlarning umumiy formulasi qaysi? A) C H₂ ₊₁OH ₙ ₙ B) C H₂ ₋₇OH ₙ ₙ C) C H₂ O ₙ ₙ D) C H₂ O₂ ₙ ₙ To'g'ri javob: A) C ⊥H₂ ⊥₊₁OH ✔ 12. Etanol konsentrlangan sulfat kislota ishtirokida 170 °C dan yuqori haroratda qizdirilsa, asosan qaysi modda hosil bo'ladi? A) Etan B) Atsetaldegid C) Etilen D) Dietil efir To'g'ri javob: C) Etilen ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 588 Bo'lim (BSB): Aldegidlar va ketonlar 13. Sanoatda formaldegid asosan qaysi spirtni oksidlab olinadi? A) Etanol B) Propanol-2 C) Metanol D) Glitserin To'g'ri javob: C) Metanol✔ 14. Formaldegid (metanal) formulasi qaysi? A) HCOOH B) HCHO C) CH₃CHO D) CH₃OH To'g'ri javob: B) HCHO ✔ 15. Atsetaldegid oksidlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Etanol B) Sirka kislota C) Chumoli kislota D) Etilen To'g'ri javob: B) Sirka kislota ✔ 16. Formaldegid odatdagi sharoitda qanday holatda bo'ladi? A) Oq kristall modda B) O'tkir hidli rangsiz gaz C) Sariq rangli moysimon suyuqlik D) Hidsiz rangsiz suyuqlik To'g'ri javob: B) O'tkir hidli rangsiz gaz ✔ Bo'lim (BSB): Karbon kislotalar 17. Quyidagi kislotalardan qaysi biri bromli suvni rangsizlantiradi? A) Benzoy kislota C₆H₅COOH B) Akril kislota CH₂=CH–COOH C) Propion kislota C₂H₅COOH D) Sirka kislota CH₃COOH To'g'ri javob: B) Akril kislota CH₂=CH–COOH ✔ 18. Sirka kislotadagi uglerodning massa ulushi necha foiz? A) 6,7 % B) 20 % C) 40 % D) 53,3 % To'g'ri javob: C) 40 % ✔ 19. Chumoli kislota (metan kislota) formulasi qaysi? A) HCHO B) HCOOH C) CH₃COOH D) C₂H₅COOH To'g'ri javob: B) HCOOH ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 589 Bo'lim (BSB): Murakkab efirlar va yog'lar 20. 89 g tristearin (M = 890 g/mol) to'liq sovunlanganda necha gramm glitserin hosil bo'ladi? A) 27,6 g B) 18,4 g C) 4,6 g D) 9,2 g To'g'ri javob: D) 9,2 g✔ 21. 8,8 g etil asetat natriy gidroksid bilan to'liq gidrolizlanganda necha gramm natriy asetat hosil bo'ladi? A) 9,6 g B) 8,2 g C) 6,8 g D) 4,6 g To'g'ri javob: B) 8,2 g ✔ 22. C₄H₈O₂ tarkibli murakkab efirlarning nechta struktura izomeri bor? A) 3 ta B) 4 ta C) 2 ta D) 6 ta To'g'ri javob: B) 4 ta ✔ 23. CH₃COOCH₃ moddaning nomi qaysi? A) Etil asetat B) Metil formiat C) Metil asetat D) Etil formiat To'g'ri javob: C) Metil asetat ✔ 24. Metil formiat (HCOOCH₃) qaysi kislotaning izomeri hisoblanadi? A) Sirka kislota B) Propion kislota C) Chumoli kislota D) Oksalat kislota To'g'ri javob: A) Sirka kislota ✔ 25. Ko'pchilik mevalar va gullarning yoqimli hidi asosan qaysi sinf birikmalariga bog'liq? A) Aminlar B) Fenollar C) Murakkab efirlar D) Uglevodlar To'g'ri javob: C) Murakkab efirlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 590 Kimyo • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Fenollar 1. Fenolning molyar massasi necha g/mol? A) 78 g/mol B) 93 g/mol C) 94 g/mol D) 108 g/mol To'g'ri javob: C) 94 g/mol✔ 2. Toza fenol odatdagi sharoitda qanday holatda bo'ladi? A) O'ziga xos hidli rangsiz kristall modda B) Hidsiz rangsiz gaz C) Ko'k rangli suyuqlik D) Qora rangli kukun To'g'ri javob: A) O'ziga xos hidli rangsiz kristall modda ✔ Bo'lim (BSB): Spirtlar 3. 1 mol etanol to'liq yonishi uchun necha mol kislorod sarflanadi? A) 3 mol B) 3,5 mol C) 6 mol D) 2 mol To'g'ri javob: A) 3 mol ✔ 4. CH₃–CH(OH)–CH₂–CH₃ moddaning xalqaro nomenklatura bo'yicha nomi qaysi? A) Butanol-2 B) 2-metilpropanol-1 C) Propanol-2 D) Butanol-1 To'g'ri javob: A) Butanol-2 ✔ 5. 180 g glyukoza to'liq spirtli bijg'ishga uchraganda necha gramm etanol hosil bo'ladi? A) 92 g B) 184 g C) 88 g D) 46 g To'g'ri javob: A) 92 g ✔ 6. 4,6 g etanol mo'l miqdordagi natriy bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) vodorod ajraladi? A) 1,12 l B) 4,48 l C) 0,56 l D) 2,24 l To'g'ri javob: A) 1,12 l ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 591 Bo'lim (BSB): Aldegidlar va ketonlar 7. CH₃–CH₂–CHO moddaning nomi qaysi? A) Propanol B) Etanal C) Propanal D) Propanon To'g'ri javob: C) Propanal✔ 8. Atsetaldegidning (etanalning) molyar massasi necha g/mol? A) 44 g/mol B) 46 g/mol C) 58 g/mol D) 30 g/mol To'g'ri javob: A) 44 g/mol ✔ 9. Atsetaldegid mis(II) gidroksid bilan qizdirilganda qanday rangli cho'kma hosil bo'ladi? A) Ko'k (Cu(OH)₂ eritmasi) B) Oq (AgCl) C) Qizil (Cu₂O) D) Qora (CuS) To'g'ri javob: C) Qizil (Cu₂O) ✔ 10. C₄H₈O tarkibli aldegidlarning nechta struktura izomeri bor? A) 4 ta B) 2 ta C) 3 ta D) 1 ta To'g'ri javob: B) 2 ta ✔ 11. Aldegidlarning funksional guruhi qaysi? A) –CHO (aldegid guruh) B) –COOH (karboksil guruh) C) –OH (gidroksil guruh) D) –NO₂ (nitro guruh) To'g'ri javob: A) –CHO (aldegid guruh) ✔ 12. Aseton vodorod bilan qaytarilganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Propanol-2 B) Propanal C) Propanol-1 D) Propion kislota To'g'ri javob: A) Propanol-2 ✔ Bo'lim (BSB): Karbon kislotalar 13. Sirka kislota suvli eritmada qanday elektrolit hisoblanadi? A) Faqat suyuqlanmada elektrolit B) Kuchsiz elektrolit C) Kuchli elektrolit D) Noelektrolit To'g'ri javob: B) Kuchsiz elektrolit ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 592 14. Moy kislota (butan kislota) formulasi qaysi? A) C₃H₇COOH B) CH₃COOH C) C₂H₅COOH D) C₄H₉COOH To'g'ri javob: A) C₃H₇COOH✔ 15. Quyidagi kislotalardan qaysi biri eng kuchli? A) CH₃COOH B) C₃H₇COOH C) HCOOH D) C₂H₅COOH To'g'ri javob: C) HCOOH ✔ 16. Olein kislotaning formulasi qaysi? A) C₁₇H₃₃COOH B) C₁₅H₃₁COOH C) C₁₇H₃₁COOH D) C₁₇H₃₅COOH To'g'ri javob: A) C₁₇H₃₃COOH ✔ 17. Benzoy kislotaning formulasi qaysi? A) C₆H₅OH B) C₆H₅CHO C) C₆H₅COOH D) C₆H₅CH₂OH To'g'ri javob: C) C₆H₅COOH ✔ 18. Sirka kislota suvda dissotsilanganda qaysi anion hosil bo'ladi? A) Karbonat ion CO₃²⁻ B) Gidroksid ion OH⁻ C) Asetat ion CH₃COO⁻ D) Formiat ion HCOO⁻ To'g'ri javob: C) Asetat ion CH₃COO⁻ ✔ 19. 6 g sirka kislota mo'l natriy karbonat bilan reaksiyaga kirishganda necha litr (n.sh.) CO₂ ajraladi? A) 2,24 l B) 1,12 l C) 0,56 l D) 4,48 l To'g'ri javob: B) 1,12 l ✔ Bo'lim (BSB): Murakkab efirlar va yog'lar 20. Suyuq o'simlik moylari qaysi jarayon orqali qattiq yog'larga (margarin asosiga) aylantiriladi? A) Gidroliz B) Sovunlanish C) Gidrogenlash (vodorod biriktirish) D) Degidratatsiya To'g'ri javob: C) Gidrogenlash (vodorod biriktirish) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 593 21. Yog'lar kimyoviy tabiatiga ko'ra nima hisoblanadi? A) Yuqori karbon kislotalarning natriy tuzlari B) Etilenglikol va sirka kislotaning murakkab efirlari C) Glyukoza qoldiqlaridan tuzilgan polimerlar D) Glitserin va yuqori karbon kislotalarning murakkab efirlari To'g'ri javob: D) Glitserin va yuqori karbon kislotalarning murakkab efirlari✔ 22. Murakkab efirlarning umumiy formulasi qaysi? A) R–CO–R' B) R–COO–R' C) R–COOH D) R–O–R' To'g'ri javob: B) R–COO–R' ✔ 23. Organizmda oksidlanganda 1 g hisobiga eng ko'p energiya beradigan ozuqa moddalar qaysi? A) Mineral tuzlar B) Oqsillar C) Uglevodlar D) Yog'lar To'g'ri javob: D) Yog'lar ✔ 24. Etil asetat qaysi moddalarning o'zaro reaksiyasidan olinadi? A) Chumoli kislota va etanoldan B) Sirka kislota va etanoldan C) Etanol va atsetaldegiddan D) Sirka kislota va metanoldan To'g'ri javob: B) Sirka kislota va etanoldan ✔ 25. Yog'larning eruvchanligi haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Suvda erimaydi, organik erituvchilarda yaxshi eriydi B) Suvda yaxshi eriydi, organik erituvchilarda erimaydi C) Suvda ham, organik erituvchilarda ham erimaydi D) Faqat kislotalarda eriydi To'g'ri javob: A) Suvda erimaydi, organik erituvchilarda yaxshi eriydi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 594 Kimyo • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Monosaxaridlar: glyukoza va fruktoza 1. Glyukozadagi kislorodning massa ulushi necha foiz (0,1 gacha aniqlikda)? A) 6,7 % B) 48,5 % C) 40,0 % D) 53,3 % To'g'ri javob: D) 53,3 %✔ 2. Glyukozaning sut kislotali bijg'ishidan hosil bo'ladigan sut kislotaning formulasi qaysi? A) CH₃–CH(OH)–COOH B) CH₃–COOH C) HOOC–COOH D) C₃H₇–COOH To'g'ri javob: A) CH₃–CH(OH)–COOH ✔ 3. Tibbiyotda glyukoza qanday maqsadda ishlatiladi? A) Og'riqsizlantiruvchi narkoz sifatida B) Yaralarni dezinfeksiya qilish uchun C) Qon ivishini to'xtatish uchun D) Holsizlangan bemorlarga quvvat beruvchi ozuqa sifatida To'g'ri javob: D) Holsizlangan bemorlarga quvvat beruvchi ozuqa sifatida ✔ 4. 36 g glyukoza kumush(I) oksidning ammiakli eritmasi bilan to'liq reaksiyaga kirishganda necha gramm kumush ajraladi? A) 10,8 g B) 21,6 g C) 86,4 g D) 43,2 g To'g'ri javob: D) 43,2 g ✔ 5. Glyukoza va fruktoza bir-biriga nisbatan qanday moddalar hisoblanadi? A) Gomologlar B) Allotroplar C) Izomerlar D) Polimer va monomer To'g'ri javob: C) Izomerlar ✔ Bo'lim (BSB): Uglevodlar, ularning tasnifi 6. Fotosintez reaksiyasining umumiy tenglamasi qaysi? A) C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂ B) C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O C) 6CO₂ + 12H₂ → C₆H₁₂O₆ D) 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ To'g'ri javob: D) 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 595 7. Fruktoza qaysi turdagi monosaxaridlarga kiradi? A) Disaxaridlar B) Aldozalar (aldegidospirtlar) C) Pentozalar D) Ketozalar (ketonospirtlar) To'g'ri javob: D) Ketozalar (ketonospirtlar)✔ Bo'lim (BSB): Polisaxaridlar: kraxmal va sellyuloza 8. Qog'oz ishlab chiqarishda asosiy xomashyo qaysi? A) Kartoshka kraxmali B) Yog'ochdan olinadigan sellyuloza C) Qand lavlagi saxarozasi D) Hayvon glikogeni To'g'ri javob: B) Yog'ochdan olinadigan sellyuloza ✔ 9. Quyidagi tabiiy mahsulotlardan qaysi biri deyarli sof sellyulozadan iborat? A) Paxta tolasi B) Qand lavlagi C) Kartoshka tuganagi D) Bug'doy doni To'g'ri javob: A) Paxta tolasi ✔ 10. 16,2 g sellyuloza mo'l nitrat kislota bilan to'liq nitrolanib sellyuloza trinitratiga aylandi. Hosil bo'lgan mahsulot massasi necha gramm? A) 29,7 g B) 25,2 g C) 16,2 g D) 21,2 g To'g'ri javob: A) 29,7 g ✔ Bo'lim (BSB): Disaxaridlar: saxaroza 11. Saxaroza mis(II) gidroksid bilan xona haroratida qanday o'zgarish beradi? A) Hech qanday o'zgarish bermaydi B) Kumush ko'zgu hosil qiladi C) Qizil cho'kma hosil qiladi D) Yorqin ko'k eritma hosil qiladi To'g'ri javob: D) Yorqin ko'k eritma hosil qiladi ✔ 12. Saxarozadagi uglerodning massa ulushi necha foiz (0,1 gacha aniqlikda)? A) 42,1 % B) 51,5 % C) 40,0 % D) 6,4 % To'g'ri javob: A) 42,1 % ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 596 13. Saxaroza gidrolizi qanday sharoitda tezlashadi? A) Faqat kuchli sovutilganda B) Kislotalar yoki fermentlar ishtirokida C) Faqat yuqori bosimda vodorod ishtirokida D) Faqat yorug'lik ta'sirida, katalizatorsiz To'g'ri javob: B) Kislotalar yoki fermentlar ishtirokida✔ 14. 34,2 g saxaroza to'liq gidrolizlanganda necha gramm glyukoza hosil bo'ladi? A) 9 g B) 18 g C) 34,2 g D) 36 g To'g'ri javob: B) 18 g ✔ 15. Saxaroza eritmasi kumush ko'zgu reaksiyasini bermaydi. Buning sababi nima? A) Saxaroza molekulasida gidroksil guruhlar yo'q B) Saxaroza polimer hisoblanadi C) Saxaroza suvda erimaydi D) Saxaroza molekulasida erkin aldegid guruh yo'q To'g'ri javob: D) Saxaroza molekulasida erkin aldegid guruh yo'q ✔ 16. Saxaroza gidrolizidan hosil bo'ladigan glyukoza va fruktozaning teng miqdordagi aralashmasi qanday nomlanadi? A) Invert shakar B) Solod shakari C) Kraxmal patokasi D) Sut shakari To'g'ri javob: A) Invert shakar ✔ 17. Saxarozaning fizik xossalari haqidagi qaysi fikr to'g'ri? A) Sariq suyuqlik, ta'msiz B) Oq kristall, shirin ta'mli, suvda yaxshi eriydigan modda C) Suvda erimaydigan tolasimon modda D) Rangsiz gaz, suvda erimaydi To'g'ri javob: B) Oq kristall, shirin ta'mli, suvda yaxshi eriydigan modda ✔ 18. Saxarozaning molyar massasi necha g/mol? A) 342 g/mol B) 360 g/mol C) 180 g/mol D) 324 g/mol To'g'ri javob: A) 342 g/mol ✔ Bo'lim (BSB): Aminlar. Anilin 19. Aminlarni qaysi moddaning hosilalari deb qarash mumkin? A) Metanning (vodorod atomlari galogenlarga almashingan) B) Ammiakning (vodorod atomlari uglevodorod radikallariga almashingan) C) Suvning (vodorod atomlari radikallarga almashingan) D) Nitrat kislotaning To'g'ri javob: B) Ammiakning (vodorod atomlari uglevodorod radikallariga almashingan) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 597 20. C₂H₇N tarkibli aminlarning nechta izomeri bor? A) 2 ta B) 4 ta C) 3 ta D) 1 ta To'g'ri javob: A) 2 ta✔ 21. Anilinning molyar massasi necha g/mol? A) 93 g/mol B) 78 g/mol C) 94 g/mol D) 123 g/mol To'g'ri javob: A) 93 g/mol ✔ 22. Anilinning asos xossasi ammiaknikiga qaraganda kuchsiz bo'lishiga sabab nima? A) Anilin molekulasida karboksil guruh bor B) Benzol halqasi azotdagi elektron juftini o'ziga tortadi C) Anilin suvda juda yaxshi eriydi D) Anilinda azot atomi bo'lmaydi To'g'ri javob: B) Benzol halqasi azotdagi elektron juftini o'ziga tortadi ✔ 23. Anilinga bromli suv ta'sir ettirilganda qaysi oq cho'kma hosil bo'ladi? A) 2,4,6-tribromanilin B) 2,4,6-tribromfenol C) Anilin gidrobromid D) Brombenzol To'g'ri javob: A) 2,4,6-tribromanilin ✔ 24. Anilin asosan qaysi sohada ishlatiladi? A) Mineral o'g'it sifatida B) Yoqilg'i sifatida C) Bo'yoqlar va dori moddalar ishlab chiqarishda D) Oziq-ovqat shirinlantiruvchisi sifatida To'g'ri javob: C) Bo'yoqlar va dori moddalar ishlab chiqarishda ✔ 25. 12,3 g nitrobenzol to'liq qaytarilganda necha gramm anilin hosil bo'ladi? A) 9,3 g B) 12,3 g C) 4,65 g D) 18,6 g To'g'ri javob: A) 9,3 g ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 598 Kimyo • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Monosaxaridlar: glyukoza va fruktoza 1. Glyukoza molekulasida aldegid guruh borligini qaysi reaksiya isbotlaydi? A) FeCl₃ eritmasi bilan binafsha rang hosil bo'lishi B) Ag₂O ning ammiakli eritmasi bilan kumush ko'zgu hosil bo'lishi C) Yod eritmasi bilan ko'k rang hosil bo'lishi D) Cu(OH)₂ bilan xona haroratida ko'k eritma hosil bo'lishi To'g'ri javob: B) Ag₂O ning ammiakli eritmasi bilan kumush ko'zgu hosil bo'lishi✔ 2. Glyukoza molekulasining ochiq zanjirli shaklida qanday funksional guruhlar bor? A) 6 ta gidroksil guruh B) 5 ta gidroksil va 1 ta aldegid guruh C) 4 ta gidroksil va 1 ta karboksil guruh D) 5 ta gidroksil va 1 ta keton guruh To'g'ri javob: B) 5 ta gidroksil va 1 ta aldegid guruh ✔ 3. 360 g glyukoza bijg'itilganda etanolning unumi 80 % bo'lsa, necha gramm etanol olinadi? A) 184,0 g B) 115,0 g C) 73,6 g D) 147,2 g To'g'ri javob: D) 147,2 g ✔ 4. 90 g glyukoza to'liq spirtli bijg'ishga uchraganda necha litr (n.sh.) karbonat angidrid ajraladi? A) 44,8 l B) 11,2 l C) 67,2 l D) 22,4 l To'g'ri javob: D) 22,4 l ✔ 5. Glyukozaning molekulyar formulasi qaysi? A) C₅H₁₀O₅ B) C₆H₁₂O₆ C) C₁₂H₂₂O₁₁ D) C₆H₁₀O₅ To'g'ri javob: B) C₆H₁₂O₆ ✔ Bo'lim (BSB): Uglevodlar, ularning tasnifi 6. Quyidagilardan qaysi biri disaxarid? A) Fruktoza B) Glyukoza C) Saxaroza D) Kraxmal To'g'ri javob: C) Saxaroza ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 599 7. «Uglevodlar» nomi qaysi tasavvurdan kelib chiqqan? A) Ularning tarkibi uglerod va suvdan iborat deb qaralganidan B) Ular tarkibida azot bo'lganidan C) Ular faqat uglerod va vodoroddan tashkil topganidan D) Ular ko'mirdan olinganidan To'g'ri javob: A) Ularning tarkibi uglerod va suvdan iborat deb qaralganidan✔ 8. Tirik organizmda uglevodlarning asosiy vazifasi qaysi? A) Biologik katalizator bo'lish B) Irsiy axborotni saqlash C) Energiya manbai bo'lish D) Kislorodni tashish To'g'ri javob: C) Energiya manbai bo'lish ✔ 9. Qaysi uglevodlar gidrolizlanmaydi? A) Oligosaxaridlar B) Disaxaridlar C) Polisaxaridlar D) Monosaxaridlar To'g'ri javob: D) Monosaxaridlar ✔ 10. O'simlik hujayrasida fotosintez qaysi organoidlarda boradi? A) Mitoxondriyalarda B) Ribosomalarda C) Lizosomalarda D) Xloroplastlarda To'g'ri javob: D) Xloroplastlarda ✔ 11. «Sut shakari» deb qaysi disaxaridga aytiladi? A) Saxaroza B) Fruktoza C) Laktoza D) Maltoza To'g'ri javob: C) Laktoza ✔ Bo'lim (BSB): Polisaxaridlar: kraxmal va sellyuloza 12. Sellyuloza molekulalari mustahkam tolalar hosil qilishining asosiy sababi nima? A) Molekulalarida ion bog'lar bor B) Molekulalarida qo'sh C=C bog'lar ko'p C) Chiziqli makromolekulalar orasida ko'plab vodorod bog'lar hosil bo'ladi D) Makromolekulalari kuchli tarmoqlangan va sharsimon To'g'ri javob: C) Chiziqli makromolekulalar orasida ko'plab vodorod bog'lar hosil bo'ladi ✔ 13. Sellyulozaning nitrat kislota bilan hosil qilgan qaysi murakkab efiri tutunsiz porox olishda ishlatiladi? A) Sellyuloza trinitrati (piroksilin) B) Trinitrotoluol C) Sellyuloza triasetati D) Nitroglitserin To'g'ri javob: A) Sellyuloza trinitrati (piroksilin) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 600 14. Kraxmal gidrolizining bosqichlari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Kraxmal → glyukoza → maltoza → dekstrinlar B) Kraxmal → saxaroza → fruktoza → glyukoza C) Kraxmal → sellyuloza → maltoza → glyukoza D) Kraxmal → dekstrinlar → maltoza → glyukoza To'g'ri javob: D) Kraxmal → dekstrinlar → maltoza → glyukoza✔ 15. Asetat ipak qaysi moddadan olinadi? A) Kaprolaktamdan B) Akrilonitrildan C) Kraxmal nitratidan D) Sellyuloza asetatidan To'g'ri javob: D) Sellyuloza asetatidan ✔ Bo'lim (BSB): Disaxaridlar: saxaroza 16. Saxaroza sanoatda asosan qaysi o'simliklardan olinadi? A) Qand lavlagi va shakarqamishdan B) Kartoshka va makkajo'xoridan C) Paxta va zig'irdan D) Bug'doy va arpadan To'g'ri javob: A) Qand lavlagi va shakarqamishdan ✔ 17. 68,4 g saxarozani to'liq gidrolizlash uchun necha gramm suv sarflanadi? A) 1,8 g B) 7,2 g C) 3,6 g D) 5,4 g To'g'ri javob: C) 3,6 g ✔ 18. 50 g saxaroza 200 g suvda eritildi. Eritmadagi saxarozaning massa ulushi necha foiz? A) 25 % B) 20 % C) 16,7 % D) 50 % To'g'ri javob: B) 20 % ✔ 19. Saxaroza molekulasida glyukoza va fruktoza qoldiqlari qanday bog' orqali birikkan? A) Vodorod bog' B) Ion bog' C) Glikozid bog' D) Peptid bog' To'g'ri javob: C) Glikozid bog' ✔ Bo'lim (BSB): Aminlar. Anilin 20. Qaysi qatorda moddalarning asos xossasi ortib boradi? A) Anilin < ammiak < metilamin B) Metilamin < ammiak < anilin C) Anilin < metilamin < ammiak D) Ammiak < anilin < metilamin To'g'ri javob: A) Anilin < ammiak < metilamin ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 601 21. Metilaminning suvli eritmasida lakmus qanday rangga kiradi? A) Ko'k B) Qizil C) Sariq D) Rangsiz To'g'ri javob: A) Ko'k✔ 22. Nitrobenzolni qaytarib anilin olish reaksiyasini qaysi olim kashf etgan? A) A. M. Butlerov B) S. V. Lebedev C) M. G. Kucherov D) N. N. Zinin To'g'ri javob: D) N. N. Zinin ✔ 23. Birlamchi aminlarning funksional guruhi qaysi? A) –NH₂ (amino guruh) B) –NO₂ (nitro guruh) C) –OH (gidroksil guruh) D) –CN (nitril guruh) To'g'ri javob: A) –NH₂ (amino guruh) ✔ 24. Anilinni sanoatda olishning asosiy usuli qaysi? A) Fenolni oksidlash B) Benzolni xlorlash C) Toluolni nitrolash D) Nitrobenzolni qaytarish To'g'ri javob: D) Nitrobenzolni qaytarish ✔ 25. (CH₃)₂NH amin qaysi turga kiradi? A) Ikkilamchi amin B) Birlamchi amin C) Uchlamchi amin D) Aromatik amin To'g'ri javob: A) Ikkilamchi amin ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 602 Kimyo • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Monosaxaridlar: glyukoza va fruktoza 1. 46 g etanol olish uchun necha gramm glyukoza bijg'itilishi kerak (unum 100 %)? A) 45 g B) 180 g C) 90 g D) 120 g To'g'ri javob: C) 90 g✔ 2. Glyukoza vodorod bilan qaytarilganda qaysi olti atomli spirt hosil bo'ladi? A) Glitserin B) Glyukon kislota C) Sorbit D) Etilenglikol To'g'ri javob: C) Sorbit ✔ 3. Glyukozaning spirtli bijg'ishida qaysi moddalar hosil bo'ladi? A) Moy kislota, CO₂ va H₂ B) Sirka kislota va suv C) Sut kislota D) Etanol va karbonat angidrid To'g'ri javob: D) Etanol va karbonat angidrid ✔ 4. Glyukozaning molyar massasi necha g/mol? A) 150 g/mol B) 180 g/mol C) 342 g/mol D) 162 g/mol To'g'ri javob: B) 180 g/mol ✔ 5. Glyukoza kumush(I) oksidning ammiakli eritmasi bilan oksidlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Sut kislota B) Etanol C) Glyukon kislota D) Sorbit To'g'ri javob: C) Glyukon kislota ✔ 6. Fruktoza molekulasining ochiq zanjirli shaklida qanday funksional guruhlar bor? A) 5 ta gidroksil va 1 ta keton guruh B) 5 ta gidroksil va 1 ta aldegid guruh C) 6 ta gidroksil guruh D) 4 ta gidroksil va 2 ta keton guruh To'g'ri javob: A) 5 ta gidroksil va 1 ta keton guruh ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 603 7. Fruktoza ayniqsa ko'p uchraydigan tabiiy mahsulot qaysi? A) Kartoshka B) Asal C) Bug'doy doni D) Sut To'g'ri javob: B) Asal✔ Bo'lim (BSB): Uglevodlar, ularning tasnifi 8. C₁₂H₂₂O₁₁ umumiy formula qaysi uglevodlar guruhiga xos? A) Pentozalar B) Polisaxaridlar C) Disaxaridlar D) Monosaxaridlar To'g'ri javob: C) Disaxaridlar ✔ 9. Hayvonlar va odam organizmida zaxira holida to'planadigan polisaxarid qaysi? A) Glikogen B) Sellyuloza C) Saxaroza D) Kraxmal To'g'ri javob: A) Glikogen ✔ 10. Odam organizmida glikogen asosan qaysi a'zolarda to'planadi? A) Qon plazmasida B) Teri va suyaklarda C) Jigar va muskullarda D) O'pka va buyrakda To'g'ri javob: C) Jigar va muskullarda ✔ Bo'lim (BSB): Polisaxaridlar: kraxmal va sellyuloza 11. Kraxmal va sellyulozani qaysi reaktiv yordamida oson farqlash mumkin? A) Natriy xlorid eritmasi B) Fenolftalein C) Yod eritmasi D) Lakmus To'g'ri javob: C) Yod eritmasi ✔ 12. 81 g kraxmal gidrolizidan hosil bo'lgan glyukoza to'liq spirtli bijg'itilsa, necha gramm etanol olinadi? A) 81 g B) 46 g C) 92 g D) 23 g To'g'ri javob: B) 46 g ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 604 13. 324 g kraxmal to'liq gidrolizlanganda necha gramm glyukoza hosil bo'ladi? A) 342 g B) 180 g C) 324 g D) 360 g To'g'ri javob: D) 360 g✔ 14. Kraxmal qaysi ikki fraksiyadan tashkil topgan? A) Laktoza va galaktozadan B) Saxaroza va maltozadan C) Amiloza va amilopektindan D) Glikogen va sellyulozadan To'g'ri javob: C) Amiloza va amilopektindan ✔ 15. Kraxmal va sellyuloza makromolekulalari qaysi monosaxarid qoldiqlaridan tuzilgan? A) Kraxmal – β-glyukoza, sellyuloza – α-glyukoza qoldiqlaridan B) Ikkalasi ham fruktoza qoldiqlaridan C) Kraxmal – α-glyukoza, sellyuloza – β-glyukoza qoldiqlaridan D) Kraxmal – fruktoza, sellyuloza – riboza qoldiqlaridan To'g'ri javob: C) Kraxmal – α-glyukoza, sellyuloza – β-glyukoza qoldiqlaridan ✔ 16. Kraxmalning o'rtacha molyar massasi 162 000 g/mol. Uning polimerlanish darajasi qancha? A) 10 000 B) 900 C) 1000 D) 100 To'g'ri javob: C) 1000 ✔ 17. Sellyulozani gidrolizlash qanday sharoitda amalga oshiriladi? A) Yod eritmasi ta'sirida B) Kislota ishtirokida uzoq vaqt qizdirib C) Faqat sovutish orqali D) Xona haroratida suvda eritib To'g'ri javob: B) Kislota ishtirokida uzoq vaqt qizdirib ✔ 18. O'simliklarda kraxmal va sellyuloza qanday vazifani bajaradi? A) Kraxmal – zaxira ozuqa, sellyuloza – hujayra devorining qurilish materiali B) Ikkalasi ham fermentlar vazifasini bajaradi C) Ikkalasi ham irsiy axborotni saqlaydi D) Kraxmal – hujayra devori materiali, sellyuloza – zaxira ozuqa To'g'ri javob: A) Kraxmal – zaxira ozuqa, sellyuloza – hujayra devorining qurilish materiali ✔ Bo'lim (BSB): Disaxaridlar: saxaroza 19. 171 g saxaroza gidrolizidan hosil bo'lgan monosaxaridlar aralashmasi to'liq spirtli bijg'ishga uchradi. Necha gramm etanol hosil bo'ladi? A) 92 g B) 184 g C) 23 g D) 46 g To'g'ri javob: A) 92 g ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 605 20. Shakarga konsentrlangan sulfat kislota ta'sir ettirilganda qora g'ovak massa hosil bo'lishiga sabab nima? A) Saxaroza glyukoza va fruktozaga parchalanadi B) Kislota saxarozani etanolga aylantiradi C) Kislota saxarozadan suvni tortib olib, uglerod ajralib chiqadi D) Saxaroza polimerlanib sellyulozaga aylanadi To'g'ri javob: C) Kislota saxarozadan suvni tortib olib, uglerod ajralib chiqadi✔ 21. Qand lavlagidan saxaroza olishda kalsiy saxarat eritmasidan saxarozani ajratish uchun eritma orqali qaysi gaz o'tkaziladi? A) Kislorod B) Karbonat angidrid C) Vodorod D) Azot To'g'ri javob: B) Karbonat angidrid ✔ Bo'lim (BSB): Aminlar. Anilin 22. Anilin xlorid kislota bilan reaksiyaga kirishganda qaysi tuz hosil bo'ladi? A) Fenilammoniy xlorid B) Xlorbenzol C) Ammoniy xlorid D) Metilammoniy xlorid To'g'ri javob: A) Fenilammoniy xlorid ✔ 23. Aminlarning asos xossasini namoyon qilishiga sabab nima? A) Azot atomining musbat zaryadlanganligi B) Azot atomida taqsimlanmagan elektron jufti borligi C) Molekulasida karboksil guruh borligi D) Molekulasida gidroksil guruh borligi To'g'ri javob: B) Azot atomida taqsimlanmagan elektron jufti borligi ✔ 24. To'yingan birlamchi amindagi azotning massa ulushi 31,1 % ga teng. Bu qaysi amin? A) Etilamin B) Metilamin C) Propilamin D) Butilamin To'g'ri javob: A) Etilamin ✔ 25. Metilamin vodorod xlorid bilan reaksiyaga kirishganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Xlormetan B) Metilammoniy xlorid C) Metanol D) Ammoniy xlorid To'g'ri javob: B) Metilammoniy xlorid ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 606 Kimyo • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Monosaxaridlar: glyukoza va fruktoza 1. 36 g glyukoza to'liq sut kislotali bijg'ishga uchraganda necha gramm sut kislota hosil bo'ladi? A) 72 g B) 27 g C) 36 g D) 18 g To'g'ri javob: C) 36 g✔ 2. Glyukozaning moy kislotali bijg'ishida asosiy organik mahsulot qaysi? A) Sirka kislota B) Sut kislota C) Etanol D) Moy kislota To'g'ri javob: D) Moy kislota ✔ 3. Glyukoza suvli eritmada qanday shakllarda mavjud bo'ladi? A) Faqat ionlar holida B) Faqat ochiq zanjirli shaklda C) Ochiq zanjirli va siklik (α- va β-) shakllarda D) Faqat polimer shaklida To'g'ri javob: C) Ochiq zanjirli va siklik (α- va β-) shakllarda ✔ 4. 18 g glyukoza to'liq oksidlanishi uchun necha litr (n.sh.) kislorod sarflanadi? A) 6,72 l B) 2,24 l C) 26,88 l D) 13,44 l To'g'ri javob: D) 13,44 l ✔ 5. Glyukoza mis(II) gidroksid bilan xona haroratida yorqin ko'k eritma hosil qiladi. Bu glyukozaning qaysi xossasini isbotlaydi? A) Ko'p atomli spirt xossasini B) Kislota xossasini C) Asos xossasini D) Aldegid xossasini To'g'ri javob: A) Ko'p atomli spirt xossasini ✔ 6. Glyukozaning qaytarilishidan olinadigan sorbit qayerda ishlatiladi? A) Mineral o'g'it sifatida B) Plastmassa olishda monomer sifatida C) Qandli diabetga chalinganlar uchun shakar o'rnini bosuvchi sifatida D) Portlovchi modda sifatida To'g'ri javob: C) Qandli diabetga chalinganlar uchun shakar o'rnini bosuvchi sifatida ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 607 Bo'lim (BSB): Uglevodlar, ularning tasnifi 7. 1 mol disaxarid to'liq gidrolizlanganda necha mol monosaxarid hosil bo'ladi? A) 3 mol B) 6 mol C) 1 mol D) 2 mol To'g'ri javob: D) 2 mol✔ 8. Fotosintezda 36 g glyukoza hosil bo'lganda necha litr (n.sh.) kislorod ajralib chiqadi? A) 26,88 l B) 4,48 l C) 53,76 l D) 13,44 l To'g'ri javob: A) 26,88 l ✔ 9. Quyidagi uglevodlardan qaysi biri eng shirin? A) Fruktoza B) Laktoza C) Kraxmal D) Glyukoza To'g'ri javob: A) Fruktoza ✔ 10. Quyidagi uglevodlardan qaysi biri suvda erimaydi? A) Sellyuloza B) Glyukoza C) Fruktoza D) Saxaroza To'g'ri javob: A) Sellyuloza ✔ 11. Glyukozadagi uglerodning massa ulushi necha foiz? A) 6,7 % B) 40 % C) 33,3 % D) 53,3 % To'g'ri javob: B) 40 % ✔ 12. «Solod shakari» deb qaysi disaxaridga aytiladi? A) Laktoza B) Glyukoza C) Saxaroza D) Maltoza To'g'ri javob: D) Maltoza ✔ Bo'lim (BSB): Polisaxaridlar: kraxmal va sellyuloza 13. Quyidagi tolalardan qaysi biri sellyulozani kimyoviy qayta ishlab olinadi? A) Jun tolasi B) Viskoza tolasi C) Kapron tolasi D) Lavsan tolasi To'g'ri javob: B) Viskoza tolasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 608 14. Sellyulozaning har bir struktura zvenosida nechta gidroksil guruh bor? A) 4 ta B) 2 ta C) 5 ta D) 3 ta To'g'ri javob: D) 3 ta✔ 15. 16,2 g sellyulozani sellyuloza trinitratiga to'liq aylantirish uchun necha gramm nitrat kislota sarflanadi? A) 18,9 g B) 12,6 g C) 37,8 g D) 6,3 g To'g'ri javob: A) 18,9 g ✔ 16. Amiloza va amilopektin molekulalarining tuzilishidagi farq nimada? A) Ikkalasi ham halqasimon tuzilishga ega B) Amiloza tarmoqlangan, amilopektin chiziqli tuzilishga ega C) Amiloza oqsil, amilopektin uglevod hisoblanadi D) Amiloza chiziqli, amilopektin tarmoqlangan tuzilishga ega To'g'ri javob: D) Amiloza chiziqli, amilopektin tarmoqlangan tuzilishga ega ✔ 17. Quyidagi mahsulotlardan qaysi biri kraxmalga eng boy? A) Qand lavlagi B) O'simlik moyi C) Guruch D) Paxta tolasi To'g'ri javob: C) Guruch ✔ 18. Kraxmalning suv bilan munosabati haqidagi qaysi fikr to'g'ri? A) Sovuq suvda juda yaxshi eriydi B) Suv bilan reaksiyaga kirishib vodorod ajratadi C) Sovuq suvda erimaydi, issiq suvda bo'kib kleyster hosil qiladi D) Suvda eriganda kuchli kislotali muhit hosil qiladi To'g'ri javob: C) Sovuq suvda erimaydi, issiq suvda bo'kib kleyster hosil qiladi ✔ Bo'lim (BSB): Disaxaridlar: saxaroza 19. Maltoza gidrolizlanganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Glyukoza va galaktoza B) Glyukoza va fruktoza C) Faqat fruktoza D) Faqat glyukoza To'g'ri javob: D) Faqat glyukoza ✔ 20. Laktoza gidrolizlanganda qaysi moddalar hosil bo'ladi? A) Fruktoza va galaktoza B) Glyukoza va galaktoza C) Glyukoza va fruktoza D) Ikki molekula glyukoza To'g'ri javob: B) Glyukoza va galaktoza ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 609 21. Saxarozaning molekulyar formulasi qaysi? A) C₆H₁₂O₆ B) C₁₂H₂₄O₁₂ C) (C₆H₁₀O₅)ₙ D) C₁₂H₂₂O₁₁ To'g'ri javob: D) C₁₂H₂₂O₁₁ ✔ 22. Saxaroza suyuqlanguncha qizdirilib, qizdirish davom ettirilsa nima hosil bo'ladi? A) Kraxmal B) Sellyuloza C) Glikogen D) Jigarrang karamel massa To'g'ri javob: D) Jigarrang karamel massa ✔ 23. Saxaroza gidrolizining tenglamasi qaysi? A) C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O → 4C₂H₅OH + 4CO₂ B) C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O → C₆H₁₂O₆ + C₆H₁₂O₆ C) C₁₂H₂₂O₁₁ → 2C₆H₁₂O₆ D) C₁₂H₂₂O₁₁ + 2H₂O → 2C₆H₁₂O₆ + O₂ To'g'ri javob: B) C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O → C₆H₁₂O₆ + C₆H₁₂O₆ ✔ Bo'lim (BSB): Aminlar. Anilin 24. Metilamin odatdagi sharoitda qanday modda? A) Hidsiz qattiq kristall B) Ammiak hidiga o'xshash hidli gaz C) Shirin ta'mli suyuqlik D) Rangli moysimon suyuqlik To'g'ri javob: B) Ammiak hidiga o'xshash hidli gaz ✔ 25. 1 mol metilamin to'liq yonganda necha litr (n.sh.) azot ajraladi? A) 44,8 l B) 5,6 l C) 11,2 l D) 22,4 l To'g'ri javob: C) 11,2 l ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 610 Kimyo • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Monosaxaridlar: glyukoza va fruktoza 1. 20 g glyukoza 180 g suvda eritildi. Eritmadagi glyukozaning massa ulushi necha foiz? A) 10 % B) 11,1 % C) 20 % D) 9 % To'g'ri javob: A) 10 %✔ 2. Glyukozaning xalq orasidagi boshqa nomi qaysi? A) Sut shakari B) Solod shakari C) Uzum shakari D) Lavlagi shakari To'g'ri javob: C) Uzum shakari ✔ Bo'lim (BSB): Uglevodlar, ularning tasnifi 3. O'simliklarda uglevodlar qaysi jarayonda hosil bo'ladi? A) Nafas olishda B) Bijg'ishda C) Fotosintezda D) Gidrolizda To'g'ri javob: C) Fotosintezda ✔ 4. Odam organizmida sellyuloza hazm bo'lmasligining sababi nima? A) Sellyuloza tarkibida glyukoza qoldiqlari bo'lmaydi B) Sellyuloza zaharli modda hisoblanadi C) Odamda sellyulozani parchalovchi ferment ishlab chiqarilmaydi D) Sellyuloza suvda juda yaxshi eriydi To'g'ri javob: C) Odamda sellyulozani parchalovchi ferment ishlab chiqarilmaydi ✔ 5. Dezoksiribozaning molekulyar formulasi qaysi? A) C₆H₁₀O₅ B) C₆H₁₂O₆ C) C₅H₁₀O₄ D) C₅H₁₀O₅ To'g'ri javob: C) C₅H₁₀O₄ ✔ 6. Ko'pchilik uglevodlarning tarkibi qaysi umumiy formula bilan ifodalanadi? A) C H₂ ₋₆ ₙ ₙ B) C H₂ O₂ ₙ ₙ C) C (H₂O) ₙ ₘ D) C H₂ ₊₂ ₙ ₙ To'g'ri javob: C) C ⊥(H₂O) ⊥ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 611 7. Quyidagilardan qaysi biri pentoza (besh uglerodli monosaxarid) hisoblanadi? A) Galaktoza B) Glyukoza C) Riboza D) Fruktoza To'g'ri javob: C) Riboza✔ 8. Uglevodlar tarkibiga qaysi kimyoviy elementlar kiradi? A) Uglerod, kislorod va oltingugurt B) Uglerod, vodorod va kislorod C) Uglerod, vodorod va azot D) Uglerod, vodorod va fosfor To'g'ri javob: B) Uglerod, vodorod va kislorod ✔ 9. Polisaxaridlarning (kraxmal, sellyuloza) umumiy formulasi qaysi? A) (C₁₂H₂₂O₁₁) ₙ B) (C₅H₁₀O₅) ₙ C) (C₆H₁₀O₅) ₙ D) (C₆H₁₂O₆) ₙ To'g'ri javob: C) (C₆H₁₀O₅) ⊥ ✔ 10. Uglevodlar qaysi belgisiga ko'ra mono-, di- va polisaxaridlarga bo'linadi? A) Molekuladagi kislorod atomlari soniga B) Suyuqlanish haroratiga C) Rangiga va hidiga D) Gidrolizlanish qobiliyatiga (gidrolizda hosil bo'ladigan monosaxarid molekulalari soniga) To'g'ri javob: D) Gidrolizlanish qobiliyatiga (gidrolizda hosil bo'ladigan monosaxarid molekulalari ✔ soniga) Bo'lim (BSB): Polisaxaridlar: kraxmal va sellyuloza 11. Kraxmalga xos sifat reaksiyasi qaysi? A) Yod bilan ko'k rang hosil qilishi B) FeCl₃ bilan binafsha rang hosil qilishi C) Kumush ko'zgu reaksiyasi D) Bromli suvni rangsizlantirishi To'g'ri javob: A) Yod bilan ko'k rang hosil qilishi ✔ 12. Odam organizmida kraxmalning parchalanishi qayerda boshlanadi? A) Buyrakda B) Jigarda C) Faqat yo'g'on ichakda D) Og'iz bo'shlig'ida so'lak fermenti ta'sirida To'g'ri javob: D) Og'iz bo'shlig'ida so'lak fermenti ta'sirida ✔ 13. Kraxmalning umumiy formulasi qaysi? A) C₆H₁₂O₆ B) C₁₂H₂₂O₁₁ C) (C₆H₁₀O₅) ₙ D) (C₅H₈) ₙ To'g'ri javob: C) (C₆H₁₀O₅) ⊥ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 612 14. Sellyuloza namunasining o'rtacha molyar massasi 810 000 g/mol. Bitta makromolekulada o'rtacha nechta glyukoza qoldig'i bor? A) 5000 B) 4500 C) 500 D) 8100 To'g'ri javob: A) 5000✔ Bo'lim (BSB): Disaxaridlar: saxaroza 15. Quyidagi uglevodlardan qaysi biri kumush ko'zgu reaksiyasini beradi? A) Maltoza B) Saxaroza C) Kraxmal D) Sellyuloza To'g'ri javob: A) Maltoza ✔ 16. 1 mol saxaroza to'liq yonishi uchun necha mol kislorod sarflanadi? A) 12 mol B) 6 mol C) 24 mol D) 11 mol To'g'ri javob: A) 12 mol ✔ 17. Glyukoza va saxaroza eritmalarini qaysi reaktiv yordamida farqlash mumkin? A) Natriy gidroksid eritmasi B) Xona haroratidagi Cu(OH)₂ C) Ag₂O ning ammiakli eritmasi D) Lakmus eritmasi To'g'ri javob: C) Ag₂O ning ammiakli eritmasi ✔ 18. Saxaroza eritmasi kislota ishtirokida qizdirilgandan so'ng kumush ko'zgu reaksiyasini beradi. Buning sababi nima? A) Kislota kumush ko'zgu hosil qiladi B) Saxaroza polimerlanib kraxmalga aylanadi C) Saxaroza etanolga aylanadi D) Gidroliz natijasida glyukoza hosil bo'ladi To'g'ri javob: D) Gidroliz natijasida glyukoza hosil bo'ladi ✔ 19. Saxaroza gidrolizlanganda qaysi moddalar hosil bo'ladi? A) Fruktoza va riboza B) Glyukoza va galaktoza C) Glyukoza va fruktoza D) Ikki molekula glyukoza To'g'ri javob: C) Glyukoza va fruktoza ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 613 Bo'lim (BSB): Aminlar. Anilin 20. Metilaminning formulasi qaysi? A) CH₃NH₂ B) CH₃NO₂ C) C₆H₅NH₂ D) (CH₃)₂NH To'g'ri javob: A) CH₃NH₂✔ 21. 9,3 g anilinni to'liq bromlash (2,4,6-tribromanilin hosil qilish) uchun necha gramm brom kerak? A) 16 g B) 24 g C) 32 g D) 48 g To'g'ri javob: D) 48 g ✔ 22. Metilamindagi azotning massa ulushi necha foiz (0,1 gacha aniqlikda)? A) 45,2 % B) 31,1 % C) 16,1 % D) 38,7 % To'g'ri javob: A) 45,2 % ✔ 23. Trimetilamin (CH₃)₃N qaysi turdagi aminlarga kiradi? A) Uchlamchi amin B) Ikkilamchi amin C) To'rtlamchi ammoniy tuzi D) Birlamchi amin To'g'ri javob: A) Uchlamchi amin ✔ 24. C₃H₉N tarkibli aminlarning nechta struktura izomeri bor? A) 3 ta B) 4 ta C) 2 ta D) 5 ta To'g'ri javob: B) 4 ta ✔ 25. Anilinning formulasi qaysi? A) C₆H₅NH₂ B) C₆H₅CH₃ C) C₆H₅NO₂ D) C₆H₅OH To'g'ri javob: A) C₆H₅NH₂ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 614 Kimyo • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar 1. DNK zanjirining A–T–G–C qismi bo'yicha sintezlangan i-RNK qismi qaysi? A) U–A–C–G B) U–T–C–G C) T–A–C–G D) A–U–G–C To'g'ri javob: A) U–A–C–G✔ 2. DNK zanjirining bir qismi A–T–G–C–C–A. Unga komplementar zanjir qaysi? A) T–A–G–C–C–T B) U–A–C–G–G–U C) A–T–G–C–C–A D) T–A–C–G–G–T To'g'ri javob: D) T–A–C–G–G–T ✔ 3. Nuklein kislotalarning monomeri qaysi? A) Glyukoza B) Nukleotid C) Aminokislota D) Glitserin To'g'ri javob: B) Nukleotid ✔ 4. DNK qo'sh spiralida guanin va sitozin orasida nechta vodorod bog' hosil bo'ladi? A) 3 ta B) 4 ta C) 1 ta D) 2 ta To'g'ri javob: A) 3 ta ✔ 5. Quyidagi azotli asoslardan qaysi biri purin asoslariga kiradi? A) Uratsil B) Timin C) Sitozin D) Adenin To'g'ri javob: D) Adenin ✔ 6. Eukariot hujayrada DNK asosan qayerda joylashgan? A) Lizosomalarda B) Sitoplazmadagi vakuolalarda C) Hujayra membranasida D) Hujayra yadrosida (xromosomalarda) To'g'ri javob: D) Hujayra yadrosida (xromosomalarda) ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 615 Bo'lim (BSB): Yuqori molekulyar birikmalar. Polimerlanish va polikondensatsiya 7. Polivinilxlorid namunasining o'rtacha molyar massasi 125 000 g/mol. Uning polimerlanish darajasi qancha? A) 1000 B) 1250 C) 4000 D) 2000 To'g'ri javob: D) 2000✔ 8. Vulkanizatsiyalangan kauchuk (rezina) va fenol-formaldegid smolasi makromolekulalari qanday tuzilishga ega? A) Chiziqli B) Halqasimon (monomolekulyar) C) Faqat tarmoqlangan D) Fazoviy (to'rsimon) To'g'ri javob: D) Fazoviy (to'rsimon) ✔ 9. Polipropilenning monomeri qaysi? A) Propanol C₃H₇OH B) Propin CH≡C–CH₃ C) Propan C₃H₈ D) Propilen CH₂=CH–CH₃ To'g'ri javob: D) Propilen CH₂=CH–CH₃ ✔ 10. Sun'iy polimerlar qanday olinadi? A) Tabiiy polimerlarni faqat maydalab B) Tabiiy polimerlarni kimyoviy qayta ishlab C) Faqat neft uglevodorodlaridan sintez qilib D) Faqat noorganik moddalardan To'g'ri javob: B) Tabiiy polimerlarni kimyoviy qayta ishlab ✔ Bo'lim (BSB): Aminokislotalar 11. Glitsindagi azotning massa ulushi necha foiz (0,1 gacha aniqlikda)? A) 23,0 % B) 15,7 % C) 42,7 % D) 18,7 % To'g'ri javob: D) 18,7 % ✔ 12. Aminokislota spirt bilan (kislota katalizatorida) reaksiyaga kirishib murakkab efir hosil qiladi. Bunda qaysi guruh reaksiyaga kirishadi? A) Peptid bog' B) Karboksil guruh C) Radikaldagi vodorod D) Amino guruh To'g'ri javob: B) Karboksil guruh ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 616 13. Uch molekula glitsindan hosil bo'lgan tripeptidning molyar massasi necha g/mol? A) 189 g/mol B) 225 g/mol C) 207 g/mol D) 171 g/mol To'g'ri javob: A) 189 g/mol✔ 14. Glitsinning (aminosirka kislotaning) formulasi qaysi? A) CH₃–NH–COOH B) NH₂–CH₂–CH₂–OH C) NH₂–CH₂–COOH D) CH₃–CH(NH₂)–COOH To'g'ri javob: C) NH₂–CH₂–COOH ✔ Bo'lim (BSB): Plastmassalar, kauchuklar va tolalar 15. Quyidagi tolalardan qaysi biri sintetik tola? A) Lavsan B) Paxta C) Ipak D) Viskoza To'g'ri javob: A) Lavsan ✔ 16. Butadien-stirol kauchuk ikki xil monomerning birgalikdagi polimerlanishidan olinadi. Bu jarayon qanday nomlanadi? A) Sopolimerlanish B) Polikondensatsiya C) Vulkanizatsiya D) Depolimerlanish To'g'ri javob: A) Sopolimerlanish ✔ 17. Kauchukka ko'p miqdorda oltingugurt qo'shib vulkanizatsiyalashdan olinadigan qattiq material qanday nomlanadi? A) Lavsan B) Teflon C) Ebonit D) Rezina To'g'ri javob: C) Ebonit ✔ 18. Xloropren kauchukning monomeri qaysi? A) 2-xlorbutadien-1,3 B) Xlorbenzol C) Tetraxloretilen D) Vinilxlorid To'g'ri javob: A) 2-xlorbutadien-1,3 ✔ 19. Kapron tolasi qaysi sinf polimerlariga kiradi? A) Polisaxaridlar B) Poliefirlar C) Poliamidlar D) Poliolefinlar To'g'ri javob: C) Poliamidlar ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 617 20. Quyidagi tolalardan qaysi biri tabiiy tola? A) Lavsan B) Jun C) Kapron D) Viskoza To'g'ri javob: B) Jun✔ 21. Tabiiy kauchukning monomeri qaysi? A) Butadien-1,3 B) Stirol C) Etilen D) Izopren (2-metilbutadien-1,3) To'g'ri javob: D) Izopren (2-metilbutadien-1,3) ✔ Bo'lim (BSB): Oqsillar 22. Ksantoprotein reaksiyasi oqsil tarkibida qanday aminokislota qoldiqlari borligini ko'rsatadi? A) Faqat glitsin B) Benzol halqali (aromatik) aminokislotalar C) Ikki asosli aminokislotalar D) Oltingugurt tutuvchi aminokislotalar To'g'ri javob: B) Benzol halqali (aromatik) aminokislotalar ✔ 23. 50 ta glitsin qoldig'idan iborat polipeptidning molyar massasi necha g/mol? A) 3750 g/mol B) 2868 g/mol C) 2850 g/mol D) 2886 g/mol To'g'ri javob: B) 2868 g/mol ✔ 24. Gemoglobin tarkibida temirning massa ulushi 0,34 % ga teng va bir molekulada 4 ta temir atomi bor. Gemoglobinning taxminiy molyar massasi qancha? A) ≈ 33 000 g/mol B) ≈ 132 000 g/mol C) ≈ 16 500 g/mol D) ≈ 66 000 g/mol To'g'ri javob: D) ≈ 66 000 g/mol ✔ 25. Denaturatsiyaga uchragan oqsilning sharoit o'zgarganda tabiiy strukturasini qayta tiklashi qanday nomlanadi? A) Renaturatsiya B) Gidroliz C) Denaturatsiya D) Polikondensatsiya To'g'ri javob: A) Renaturatsiya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 618 Kimyo • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar 1. DNK molekulasining qo'sh spiral modelini 1953-yilda kimlar taklif etgan? A) F. Misher va E. Chargaff B) N. Zinin va A. Butlerov C) L. Poling va F. Senger D) J. Uotson va F. Krik To'g'ri javob: D) J. Uotson va F. Krik✔ 2. Genetik kodda bitta aminokislota nechta nukleotid (triplet) bilan kodlanadi? A) 4 ta B) 2 ta C) 3 ta D) 1 ta To'g'ri javob: C) 3 ta ✔ Bo'lim (BSB): Yuqori molekulyar birikmalar. Polimerlanish va polikondensatsiya 3. Termoreaktiv polimerga misol qaysi? A) Polipropilen B) Polistirol C) Fenol-formaldegid smolasi D) Polietilen To'g'ri javob: C) Fenol-formaldegid smolasi ✔ 4. Polikondensatsiya reaksiyasining polimerlanishdan farqi nimada? A) Faqat qo'sh bog'li monomerlar ishtirok etadi B) Hech qanday qo'shimcha mahsulot ajralmaydi C) Polimerning molyar massasi monomernikiga teng bo'ladi D) Polimer bilan birga kichik molekulali qo'shimcha mahsulot (masalan, suv) ajraladi To'g'ri javob: D) Polimer bilan birga kichik molekulali qo'shimcha mahsulot (masalan, suv) ajraladi ✔ 5. Polietilen bromli suvni rangsizlantirmasligining sababi nima? A) Polietilen suvda yaxshi eriydi B) Polietilen ionli birikma C) Polietilen tarkibida brom bor D) Makromolekulasida qo'sh bog'lar yo'q To'g'ri javob: D) Makromolekulasida qo'sh bog'lar yo'q ✔ 6. O'zbekistonda tabiiy gazni qayta ishlab polietilen ishlab chiqaradigan korxona qaysi? A) Olmaliq kon-metallurgiya kombinati B) Sho'rtan gaz-kimyo majmuasi C) Navoiy kon-metallurgiya kombinati D) O'zbekiston metallurgiya kombinati (Bekobod) To'g'ri javob: B) Sho'rtan gaz-kimyo majmuasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 619 7. Quyidagilardan qaysi biri tabiiy polimer? A) Kapron B) Polietilen C) Sellyuloza D) Polivinilxlorid To'g'ri javob: C) Sellyuloza✔ 8. Termoplastik polimerlarga xos xususiyat qaysi? A) Qizdirilganda yumshaydi va sovutilganda qotadi; qayta shakl berish mumkin B) Qizdirilganda yumshamaydi, qayta ishlab bo'lmaydi C) Suvda oson eriydi D) Xona haroratida gaz holatda bo'ladi To'g'ri javob: A) Qizdirilganda yumshaydi va sovutilganda qotadi; qayta shakl berish mumkin ✔ 9. Polietilen namunasining o'rtacha molyar massasi 28 000 g/mol. Uning polimerlanish darajasi qancha? A) 28 000 B) 1000 C) 2000 D) 500 To'g'ri javob: B) 1000 ✔ 10. Polimerlarning aniq suyuqlanish harorati bo'lmasligining sababi nima? A) Ularda kovalent bog'lar bo'lmaydi B) Ular faqat gaz holatda bo'ladi C) Ular ionli kristall panjaraga ega D) Ular uzunligi turlicha bo'lgan makromolekulalar aralashmasidan iborat To'g'ri javob: D) Ular uzunligi turlicha bo'lgan makromolekulalar aralashmasidan iborat ✔ Bo'lim (BSB): Aminokislotalar 11. Aminokislota qoldiqlarini bir-biriga bog'lovchi peptid bog'i qaysi? A) –COO– B) –O– C) –S–S– D) –CO–NH– To'g'ri javob: D) –CO–NH– ✔ 12. Ikki molekula glitsindan hosil bo'lgan dipeptidning molyar massasi necha g/mol? A) 114 g/mol B) 132 g/mol C) 75 g/mol D) 150 g/mol To'g'ri javob: B) 132 g/mol ✔ 13. Uchta aminokislota qoldig'idan tripeptid hosil bo'lishida nechta peptid bog' hosil bo'ladi? A) 1 ta B) 3 ta C) 2 ta D) 4 ta To'g'ri javob: C) 2 ta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 620 14. Almashinmaydigan aminokislotalar deb qanday aminokislotalarga aytiladi? A) Organizmda sintezlanmaydigan va ovqat bilan kirishi shart bo'lganlarga B) Oqsillar tarkibiga hech qachon kirmaydiganlarga C) Gidrolizlanmaydigan sintetik aminokislotalarga D) Faqat o'simliklarda uchraydiganlarga To'g'ri javob: A) Organizmda sintezlanmaydigan va ovqat bilan kirishi shart bo'lganlarga✔ Bo'lim (BSB): Plastmassalar, kauchuklar va tolalar 15. Tabiiy kauchukning (poliizoprenning) struktura zvenosi qaysi? A) –CH₂–CH=CH–CH₂– B) –CH₂–C(CH₃)=CH–CH₂– C) –CH₂–CH(CH₃)– D) –CH₂–CCl=CH–CH₂– To'g'ri javob: B) –CH₂–C(CH₃)=CH–CH₂– ✔ 16. Vulkanizatsiya natijasida kauchuk makromolekulalari orasida qanday ko'priklar hosil bo'ladi? A) Metall ionlari orqali ko'priklar B) Vodorod atomlari orqali ko'priklar C) Kislorod molekulalari orqali ko'priklar D) Oltingugurt atomlari orqali ko'priklar To'g'ri javob: D) Oltingugurt atomlari orqali ko'priklar ✔ 17. Paxta va jun tolalarini farqlashning oddiy usuli qaysi? A) Magnit yordamida tekshirish B) Yondirib hidini aniqlash C) Suvga solib ko'rish D) Rangiga qarash To'g'ri javob: B) Yondirib hidini aniqlash ✔ 18. Nitron tolasining monomeri qaysi? A) Akrilonitril CH₂=CH–CN B) Vinilxlorid CH₂=CHCl C) Propilen CH₂=CH–CH₃ D) Stirol C₆H₅–CH=CH₂ To'g'ri javob: A) Akrilonitril CH₂=CH–CN ✔ 19. 92 g etanoldan Lebedev usulida (unum 100 %) necha gramm butadien-1,3 olinadi? A) 54 g B) 27 g C) 46 g D) 108 g To'g'ri javob: A) 54 g ✔ 20. Polimer chiqindilarining asosiy ekologik muammosi nimada? A) Ular tabiatda juda sekin parchalanadi B) Ular tez bug'lanib ketadi C) Ular tuproqni o'g'itlaydi D) Ular suvda tez eriydi To'g'ri javob: A) Ular tabiatda juda sekin parchalanadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 621 21. Kapron ishlab chiqarishda xomashyo sifatida qaysi modda ishlatiladi? A) Tereftal kislota B) Izopren C) Akrilonitril D) Kaprolaktam To'g'ri javob: D) Kaprolaktam✔ Bo'lim (BSB): Oqsillar 22. Oqsilning uchlamchi strukturasi nima? A) Polipeptid spiralining fazoda o'ziga xos (masalan, globula) shaklda joylashuvi B) Bir necha polipeptid zanjirning birikishi C) Aminokislotalarning ketma-ketligi D) Peptid bog'larning hosil bo'lishi To'g'ri javob: A) Polipeptid spiralining fazoda o'ziga xos (masalan, globula) shaklda joylashuvi ✔ 23. Oqsil tutgan modda (jun, tuxum oqi) yondirilganda qanday hid seziladi? A) Kuygan qog'oz hidi B) Kuygan pat (soch) hidi C) Achchiq bodom hidi D) Meva hidi To'g'ri javob: B) Kuygan pat (soch) hidi ✔ 24. Oqsillar tarkibiga albatta kiradigan elementlar qatori qaysi? A) C, H, Cl, N B) C, H, O, N C) C, H, O, P D) C, H, O, Na To'g'ri javob: B) C, H, O, N ✔ 25. Oqsillarga xos biuret reaksiyasida qanday rang hosil bo'ladi? A) Qizil B) Ko'k C) Sariq D) Binafsha To'g'ri javob: D) Binafsha ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 622 Kimyo • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar 1. DNK molekulasining o'z-o'zini ikkilantirishi qanday nomlanadi? A) Replikatsiya B) Transkripsiya C) Translyatsiya D) Denaturatsiya To'g'ri javob: A) Replikatsiya✔ 2. DNK molekulasida komplementar juftlar qaysi? A) A–G va T–C B) A–T va G–C C) A–C va G–T D) A–U va G–C To'g'ri javob: B) A–T va G–C ✔ 3. Nuklein kislotalarni birinchi bo'lib hujayra yadrosidan ajratib olgan olim kim? A) F. Misher B) F. Krik C) J. Uotson D) E. Chargaff To'g'ri javob: A) F. Misher ✔ 4. Hujayrada universal energiya tashuvchi nukleotid qaysi? A) Glikogen B) t-RNK C) ATF (adenozintrifosfat) D) DNK To'g'ri javob: C) ATF (adenozintrifosfat) ✔ Bo'lim (BSB): Yuqori molekulyar birikmalar. Polimerlanish va polikondensatsiya 5. Polipropilenning struktura zvenosi qaysi? A) –CH₂–CHCl– B) –CH₂–CH(CH₃)– C) –CH₂–CH(C₆H₅)– D) –CH₂–CH₂– To'g'ri javob: B) –CH₂–CH(CH₃)– ✔ 6. Lavsan qanday reaksiya natijasida olinadi? A) Izoprenning polimerlanishi B) Vinilxloridning polimerlanishi C) Etilenning polimerlanishi D) Tereftal kislota va etilenglikolning polikondensatsiyasi To'g'ri javob: D) Tereftal kislota va etilenglikolning polikondensatsiyasi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 623 7. Fenol-formaldegid smolasi qaysi reaksiya natijasida hosil bo'ladi? A) Gidroliz B) Polikondensatsiya C) Polimerlanish D) Gidrogenlash To'g'ri javob: B) Polikondensatsiya✔ Bo'lim (BSB): Aminokislotalar 8. Glitsin suvli eritmada asosan qanday ko'rinishda bo'ladi? A) Ichki tuz (bipolyar ion) H₃N⁺–CH₂–COO⁻ B) Glitsin suvda erimaydi C) Faqat neytral molekula NH₂–CH₂–COOH D) Faqat kation H₃N⁺–CH₂–COOH To'g'ri javob: A) Ichki tuz (bipolyar ion) H₃N⁺–CH₂–COO⁻ ✔ 9. Tabiiy oqsillar tarkibiga asosan nechta xil aminokislota kiradi? A) 10 ta B) 64 ta C) 4 ta D) 20 ta To'g'ri javob: D) 20 ta ✔ 10. Tarkibida bitta azot atomi bo'lgan α-aminokislotaning molyar massasi 89 g/mol. U qaysi aminokislota? A) Alanin B) Valin C) Serin D) Glitsin To'g'ri javob: A) Alanin ✔ 11. Glitsinni xlorsirka kislotadan olishda unga qaysi modda ta'sir ettiriladi? A) Ammiak B) Vodorod C) Nitrat kislota D) Etanol To'g'ri javob: A) Ammiak ✔ 12. Glitsinning molyar massasi necha g/mol? A) 60 g/mol B) 75 g/mol C) 61 g/mol D) 89 g/mol To'g'ri javob: B) 75 g/mol ✔ 13. Alanin (α-aminopropion kislota) formulasi qaysi? A) CH₃–CH₂–CH(NH₂)–COOH B) CH₃–CH(NH₂)–COOH C) NH₂–CH₂–COOH D) NH₂–CH₂–CH₂–COOH To'g'ri javob: B) CH₃–CH(NH₂)–COOH ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 624 14. α-aminokislotalarda amino guruh qaysi uglerod atomiga bog'langan bo'ladi? A) Zanjirning eng oxirgi uglerod atomiga B) Benzol halqasidagi uglerod atomiga C) Karboksil guruhning o'z uglerod atomiga D) Karboksil guruhga qo'shni uglerod atomiga To'g'ri javob: D) Karboksil guruhga qo'shni uglerod atomiga✔ 15. Alaninning molyar massasi necha g/mol? A) 75 g/mol B) 103 g/mol C) 117 g/mol D) 89 g/mol To'g'ri javob: D) 89 g/mol ✔ 16. Aminokislotalarning kristall moddalar bo'lishi va yuqori haroratda suyuqlanishiga sabab nima? A) Ular polimer hisoblanadi B) Molekulalarida qo'sh bog'lar ko'p C) Ular ichki tuzlar (ionli tuzilish) hosil qiladi D) Molekulalari qutbsiz To'g'ri javob: C) Ular ichki tuzlar (ionli tuzilish) hosil qiladi ✔ Bo'lim (BSB): Plastmassalar, kauchuklar va tolalar 17. Lavsan tolasi qaysi sinf polimerlariga kiradi? A) Poliamidlar B) Oqsillar C) Poliefirlar D) Polisaxaridlar To'g'ri javob: C) Poliefirlar ✔ 18. Vulkanizatsiya nima? A) Kauchukni gidrolizlab izopren olish B) Kauchukni oltingugurt bilan qizdirib rezinaga aylantirish C) Kauchukni xlor bilan oqartirish D) Kauchukni suvda eritish To'g'ri javob: B) Kauchukni oltingugurt bilan qizdirib rezinaga aylantirish ✔ 19. Plastmassalar tarkibiga polimerdan tashqari yana nimalar kiradi? A) Faqat suv B) Faqat metall kukunlari C) Faqat monomer D) To'ldiruvchilar, plastifikatorlar, bo'yovchi moddalar va stabilizatorlar To'g'ri javob: D) To'ldiruvchilar, plastifikatorlar, bo'yovchi moddalar va stabilizatorlar ✔ 20. Teflonning (politetraftoretilenning) eng qimmatli xossasi qaysi? A) Suvda tez eriydi B) Kimyoviy jihatdan juda chidamli va issiqqa bardoshli C) Oson yonadi D) Yaxshi elektr o'tkazadi To'g'ri javob: B) Kimyoviy jihatdan juda chidamli va issiqqa bardoshli ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 625 21. Tabiiy ipak va jun tolalari kimyoviy tabiatiga ko'ra nima hisoblanadi? A) Poliefirlar B) Polietilen C) Oqsillar D) Sellyuloza To'g'ri javob: C) Oqsillar✔ Bo'lim (BSB): Oqsillar 22. Oqsillar to'liq gidrolizlanganda qaysi moddalar hosil bo'ladi? A) Aminokislotalar B) Glyukoza C) Nukleotidlar D) Glitserin va yog' kislotalar To'g'ri javob: A) Aminokislotalar ✔ 23. Oqsillarning monomerlari qaysi moddalar? A) Yog' kislotalari B) Monosaxaridlar C) α-aminokislotalar D) Nukleotidlar To'g'ri javob: C) α-aminokislotalar ✔ 24. Oqsil denaturatsiyasi deganda nima tushuniladi? A) Oqsilning kristall holga o'tishi B) Oqsilning aminokislotalargacha to'liq gidrolizlanishi C) Oqsilning tabiiy fazoviy strukturasining buzilishi D) Oqsilning yangi aminokislotalardan sintezlanishi To'g'ri javob: C) Oqsilning tabiiy fazoviy strukturasining buzilishi ✔ 25. Oshqozonda oqsillarni parchalovchi ferment qaysi? A) Lipaza B) Amilaza C) Pepsin D) Maltaza To'g'ri javob: C) Pepsin ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 626 Kimyo • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar 1. Axborot RNK (i-RNK) qanday vazifani bajaradi? A) Kislorodni hujayraga tashiydi B) Oqsil tuzilishi haqidagi axborotni DNK dan ribosomaga yetkazadi C) Ferment sifatida yog'larni parchalaydi D) Aminokislotalarni ribosomaga tashiydi To'g'ri javob: B) Oqsil tuzilishi haqidagi axborotni DNK dan ribosomaga yetkazadi✔ 2. DNK qo'sh spiralida qo'shni nukleotid juftlari orasidagi masofa 0,34 nm. 120 juft nukleotiddan iborat DNK fragmentining uzunligi qancha? A) 81,6 nm B) 35,3 nm C) 20,4 nm D) 40,8 nm To'g'ri javob: D) 40,8 nm ✔ 3. Qaysi azotli asos faqat RNK tarkibida uchraydi? A) Adenin B) Timin C) Guanin D) Uratsil To'g'ri javob: D) Uratsil ✔ 4. Nuklein kislotalar tarkibida doimo bo'ladigan, ammo uglevodlar tarkibida bo'lmaydigan element qaysi? A) Kislorod B) Vodorod C) Fosfor D) Uglerod To'g'ri javob: C) Fosfor ✔ 5. DNK fragmentida 30 juft A–T va 70 juft G–C bor. Ikki zanjir orasida jami nechta vodorod bog' bor? A) 300 ta B) 200 ta C) 230 ta D) 270 ta To'g'ri javob: D) 270 ta ✔ 6. Polinukleotid zanjirida nukleotidlar bir-biri bilan qanday bog' orqali birikadi? A) Glikozid bog' (ikki pentoza orasida) B) Disulfid bog' C) Fosfodiefir bog' D) Peptid bog' To'g'ri javob: C) Fosfodiefir bog' ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 627 7. Transport RNK (t-RNK) qanday vazifani bajaradi? A) Ribosomaning asosiy qurilish materiali bo'ladi B) Aminokislotalarni ribosomaga tashiydi C) Hujayra membranasini hosil qiladi D) Irsiy axborotni saqlaydi To'g'ri javob: B) Aminokislotalarni ribosomaga tashiydi✔ Bo'lim (BSB): Yuqori molekulyar birikmalar. Polimerlanish va polikondensatsiya 8. Polistirolning monomeri qaysi? A) Benzol C₆H₆ B) Stirol C₆H₅–CH=CH₂ C) Etilbenzol C₆H₅–C₂H₅ D) Toluol C₆H₅–CH₃ To'g'ri javob: B) Stirol C₆H₅–CH=CH₂ ✔ 9. Polimerlanish darajasi 500 bo'lgan polistirolning o'rtacha molyar massasi qancha? A) 50 000 g/mol B) 52 000 g/mol C) 46 000 g/mol D) 39 000 g/mol To'g'ri javob: B) 52 000 g/mol ✔ 10. Polimerlanish reaksiyasining o'ziga xosligi nimada? A) Har bir birikishda suv molekulasi ajraladi B) Polimer monomerlarga parchalanadi C) Monomerlar faqat ionlar hosil qiladi D) Monomerlar qo'shimcha mahsulot ajralmasdan birikadi To'g'ri javob: D) Monomerlar qo'shimcha mahsulot ajralmasdan birikadi ✔ 11. 1 t etilendan 90 % unum bilan necha tonna polietilen olinadi? A) 1 t B) 0,1 t C) 1,1 t D) 0,9 t To'g'ri javob: D) 0,9 t ✔ 12. Polimerning makromolekulasida ko'p marta takrorlanadigan atomlar guruhi qanday nomlanadi? A) Struktura zvenosi B) Polimerlanish darajasi C) Funksional guruh D) Monomer To'g'ri javob: A) Struktura zvenosi ✔ 13. Organik shisha qaysi polimerdan tayyorlanadi? A) Fenol-formaldegid smolasi B) Polivinilxlorid C) Polietilen D) Polimetilmetakrilat To'g'ri javob: D) Polimetilmetakrilat ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 628 Bo'lim (BSB): Aminokislotalar 14. Molekulasida ikkita karboksil va bitta amino guruh bo'lgan aminokislota (glutamin kislota) eritmasi qanday muhitga ega? A) Ishqoriy B) Kislotali C) Kuchli ishqoriy D) Neytral To'g'ri javob: B) Kislotali✔ 15. Kapron tolasi qaysi aminokislota asosida olinadi? A) Glitsin B) Alanin C) ε-aminokapron kislota D) Glutamin kislota To'g'ri javob: C) ε-aminokapron kislota ✔ Bo'lim (BSB): Plastmassalar, kauchuklar va tolalar 16. Fenoplastlar qaysi polimer asosida tayyorlanadi? A) Tabiiy kauchuk B) Polietilen C) Polivinilxlorid D) Fenol-formaldegid smolasi To'g'ri javob: D) Fenol-formaldegid smolasi ✔ 17. Quyidagi tolalardan qaysi biri sun'iy tola? A) Kapron B) Viskoza C) Lavsan D) Jun To'g'ri javob: B) Viskoza ✔ 18. Butadien kauchukning (1,4-birikish) struktura zvenosi qaysi? A) –CH₂–CCl=CH–CH₂– B) –CH₂–CH=CH–CH₂– C) –CH₂–CH₂– D) –CH₂–C(CH₃)=CH–CH₂– To'g'ri javob: B) –CH₂–CH=CH–CH₂– ✔ Bo'lim (BSB): Oqsillar 19. Gemoglobin oqsilining asosiy vazifasi qaysi? A) Kislorod tashish B) Irsiy axborotni saqlash C) Muskullarni qisqartirish D) Kraxmalni parchalash To'g'ri javob: A) Kislorod tashish ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 629 20. Tuxum oqi qizdirilganda ivib qolishi qanday hodisa? A) Gidroliz B) Denaturatsiya C) Renaturatsiya D) Polimerlanish To'g'ri javob: B) Denaturatsiya✔ 21. 100 ta aminokislota qoldig'idan iborat bitta polipeptid zanjirida nechta peptid bog' bor? A) 50 ta B) 101 ta C) 99 ta D) 100 ta To'g'ri javob: C) 99 ta ✔ 22. Og'ir metall tuzlari bilan zaharlanganda birinchi yordam sifatida sut yoki tuxum oqi berilishining sababi nima? A) Tuxum oqi og'ir metallarni gazga aylantiradi B) Oqsillar og'ir metall ionlarini bog'lab denaturatsiyaga uchraydi va zaharni ushlab qoladi C) Sut og'ir metallarni oddiy moddaga qaytaradi D) Oqsillar og'ir metall ionlarini oshqozonda eritib yuboradi To'g'ri javob: B) Oqsillar og'ir metall ionlarini bog'lab denaturatsiyaga uchraydi va zaharni ushlab ✔ qoladi 23. Oqsilga konsentrlangan nitrat kislota ta'sir ettirilganda (ksantoprotein reaksiyasi) qanday rang hosil bo'ladi? A) Yashil B) Ko'k C) Binafsha D) Sariq To'g'ri javob: D) Sariq ✔ 24. Antitanalar (immunoglobulinlar) qanday vazifani bajaruvchi oqsillar? A) Zaxira vazifasini B) Transport vazifasini C) Qurilish vazifasini D) Himoya vazifasini To'g'ri javob: D) Himoya vazifasini ✔ 25. Oqsil eritmasi qo'rg'oshin(II) asetat bilan ishqoriy muhitda qizdirilganda qora cho'kma hosil bo'ldi. Bu oqsil tarkibida qaysi element borligini ko'rsatadi? A) Temir B) Oltingugurt C) Fosfor D) Azot To'g'ri javob: B) Oltingugurt ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 630 Kimyo • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Nuklein kislotalar 1. Nukleotid tarkibiga qaysi qismlar kiradi? A) Aminokislota, glyukoza va fosfat kislota qoldig'i B) Azotli asos, pentoza va fosfat kislota qoldig'i C) Azotli asos, geksoza va sulfat kislota qoldig'i D) Glitserin, yog' kislota va fosfat kislota qoldig'i To'g'ri javob: B) Azotli asos, pentoza va fosfat kislota qoldig'i✔ 2. 300 ta nukleotiddan iborat i-RNK (to'xtash kodonlarini hisobga olmaganda) nechta aminokislota qoldig'idan iborat oqsilni kodlaydi? A) 900 ta B) 100 ta C) 300 ta D) 150 ta To'g'ri javob: B) 100 ta ✔ 3. DNK molekulasidagi nukleotidlarning 20 % ini adenin tashkil etadi. Guaninli nukleotidlar necha foizni tashkil etadi? A) 30 % B) 20 % C) 60 % D) 40 % To'g'ri javob: A) 30 % ✔ 4. DNK va RNK tarkibidagi uglevodlar qaysi? A) DNK – fruktoza, RNK – riboza B) Ikkalasida ham glyukoza C) DNK – dezoksiriboza, RNK – riboza D) DNK – riboza, RNK – dezoksiriboza To'g'ri javob: C) DNK – dezoksiriboza, RNK – riboza ✔ 5. DNK ning hujayradagi asosiy vazifasi qaysi? A) Irsiy axborotni saqlash va naslga o'tkazish B) Kislorodni tashish C) Energiya zaxirasini saqlash D) Hujayra devorini hosil qilish To'g'ri javob: A) Irsiy axborotni saqlash va naslga o'tkazish ✔ 6. DNK molekulasidagi nukleotidlarning 15 % ini sitozin tashkil etadi. Timinli nukleotidlar necha foizni tashkil etadi? A) 15 % B) 35 % C) 70 % D) 85 % To'g'ri javob: B) 35 % ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 631 Bo'lim (BSB): Yuqori molekulyar birikmalar. Polimerlanish va polikondensatsiya 7. Polivinilxlorid (PVX) ning monomeri qaysi? A) Tetraftoretilen CF₂=CF₂ B) Vinilxlorid CH₂=CHCl C) Xlorbenzol C₆H₅Cl D) Xloretan CH₃–CH₂Cl To'g'ri javob: B) Vinilxlorid CH₂=CHCl✔ 8. –CH₂–CHCl– struktura zvenosi qaysi polimerga tegishli? A) Polietilen B) Teflon C) Polistirol D) Polivinilxlorid To'g'ri javob: D) Polivinilxlorid ✔ 9. Teflonning (politetraftoretilenning) monomeri qaysi? A) CF₂=CF₂ B) CH₂=CH–CN C) CH₂=CHCl D) CH₂=CH₂ To'g'ri javob: A) CF₂=CF₂ ✔ 10. Polietilenning monomeri qaysi? A) Etilen B) Atsetilen C) Etan D) Etanol To'g'ri javob: A) Etilen ✔ Bo'lim (BSB): Aminokislotalar 11. Glitsin va alaninning har biridan bittadan qoldiq olinsa, nechta turli dipeptid hosil bo'lishi mumkin? A) 3 ta B) 2 ta C) 1 ta D) 4 ta To'g'ri javob: B) 2 ta ✔ 12. 7,5 g glitsinni to'liq neytrallash uchun necha gramm natriy gidroksid kerak? A) 2 g B) 7,5 g C) 4 g D) 8 g To'g'ri javob: C) 4 g ✔ 13. Aminokislotalardan polipeptidlar hosil bo'lishi qanday reaksiya turiga kiradi? A) Polimerlanish B) Izomerlanish C) Polikondensatsiya D) Gidroliz To'g'ri javob: C) Polikondensatsiya ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 632 14. Aminokislotalar molekulasida qaysi funksional guruhlar bo'ladi? A) Nitro guruh va karboksil guruh B) Amino guruh va gidroksil guruh C) Amino guruh va karboksil guruh D) Aldegid guruh va amino guruh To'g'ri javob: C) Amino guruh va karboksil guruh✔ 15. Aminokislotalar ham kislotalar, ham asoslar bilan reaksiyaga kirishadi. Bu xossa qanday nomlanadi? A) Amfoterlik B) Izomeriya C) Allotropiya D) Gomologiya To'g'ri javob: A) Amfoterlik ✔ 16. 15 g glitsin to'liq yonganda necha litr (n.sh.) azot ajraladi? A) 2,24 l B) 1,12 l C) 3,36 l D) 4,48 l To'g'ri javob: A) 2,24 l ✔ Bo'lim (BSB): Plastmassalar, kauchuklar va tolalar 17. Tabiiy kauchukning o'rtacha molyar massasi 136 000 g/mol. Uning polimerlanish darajasi qancha? A) 2000 B) 2500 C) 4000 D) 1360 To'g'ri javob: A) 2000 ✔ 18. S. V. Lebedev usulida sintetik kauchuk olish uchun butadien-1,3 qaysi moddadan olingan? A) Glitserindan B) Benzoldan C) Metandan D) Etanoldan To'g'ri javob: D) Etanoldan ✔ 19. Kauchukning elastikligi uning makromolekulalarining qaysi xususiyati bilan bog'liq? A) Makromolekulalarining qattiq to'rsimon tuzilishi B) Makromolekulalarining buralgan (spiralsimon) shaklda bo'lishi C) Molekulalarining juda kichikligi D) Ionli kristall panjarasi To'g'ri javob: B) Makromolekulalarining buralgan (spiralsimon) shaklda bo'lishi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 633 Bo'lim (BSB): Oqsillar 20. Oqsilning birlamchi strukturasi nima? A) Spiralning fazoda globula hosil qilib joylashuvi B) Polipeptid zanjirdagi aminokislota qoldiqlarining ketma-ketligi C) Bir necha polipeptid zanjirning birikishi D) Polipeptid zanjirning spiral shaklida buralishi To'g'ri javob: B) Polipeptid zanjirdagi aminokislota qoldiqlarining ketma-ketligi✔ 21. Oqsilning ikkilamchi strukturasi (α-spiral) asosan qaysi bog'lar hisobiga saqlanadi? A) Metall bog'lar B) Peptid bog'lar C) Ion bog'lar D) Vodorod bog'lar To'g'ri javob: D) Vodorod bog'lar ✔ 22. Kollagen va keratin oqsillari organizmda qanday vazifani bajaradi? A) Gormonal boshqaruv vazifasini B) Kislorod tashish vazifasini C) Katalitik vazifani D) Qurilish (tayanch) vazifasini To'g'ri javob: D) Qurilish (tayanch) vazifasini ✔ 23. Fermentlar kimyoviy tabiatiga ko'ra asosan qaysi moddalarga kiradi? A) Uglevodlar B) Mineral tuzlar C) Oqsillar D) Yog'lar To'g'ri javob: C) Oqsillar ✔ 24. To'rtlamchi strukturaga ega bo'lgan oqsilga misol qaysi? A) Gemoglobin B) Glitsin C) Glyukoza D) Kraxmal To'g'ri javob: A) Gemoglobin ✔ 25. Birlamchi strukturasi (aminokislotalar ketma-ketligi) birinchi bo'lib to'liq aniqlangan oqsil qaysi? A) Kollagen B) Insulin C) Keratin D) Gemoglobin To'g'ri javob: B) Insulin ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 634 Kimyo • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Eritmalar. Elektrolitik dissotsiatsiya 1. H⁺ + OH⁻ → H₂O qisqa ionli tenglamasi qaysi reaksiyaga mos keladi? A) CH₃COOH + NaOH B) HCl + NaOH C) H₂SO₄ + Ba(OH)₂ D) HCl + AgNO₃ To'g'ri javob: B) HCl + NaOH✔ 2. 20 g tuz 180 g suvda eritildi. Eritmadagi tuzning massa ulushi necha foiz? A) 11,1 % B) 9 % C) 20 % D) 10 % To'g'ri javob: D) 10 % ✔ 3. Eritmada vodorod ionlari konsentratsiyasi [H⁺] = 10⁻³ mol/l. Eritmaning pH qiymati qancha? A) 3 B) 11 C) 7 D) 0,001 To'g'ri javob: A) 3 ✔ 4. Harorat ortganda gazlarning suvda eruvchanligi qanday o'zgaradi? A) Avval ortadi, keyin o'zgarmaydi B) O'zgarmaydi C) Kamayadi D) Ortadi To'g'ri javob: C) Kamayadi ✔ 5. Fenolftalein ishqoriy muhitda qanday rangga kiradi? A) Sariq B) To'q pushti (malina rang) C) Ko'k D) Rangsiz To'g'ri javob: B) To'q pushti (malina rang) ✔ 6. Qaysi tuz gidrolizlanmaydi? A) AlCl₃ B) CH₃COONa C) NaCl D) Na₂CO₃ To'g'ri javob: C) NaCl ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 635 Bo'lim (BSB): Kimyoviy bog'lanish va moddalar tuzilishi 7. Benzol molekulasida nechta σ-bog' bor? A) 15 ta B) 6 ta C) 12 ta D) 9 ta To'g'ri javob: C) 12 ta✔ 8. Atsetilen (C₂H₂) molekulasida nechta σ- va π-bog' bor? A) 3 ta σ va 2 ta π B) 3 ta σ va 1 ta π C) 2 ta σ va 3 ta π D) 4 ta σ va 1 ta π To'g'ri javob: A) 3 ta σ va 2 ta π ✔ 9. Etilen (C₂H₄) molekulasida nechta σ- va π-bog' bor? A) 4 ta σ va 2 ta π B) 5 ta σ va 1 ta π C) 5 ta σ va 2 ta π D) 6 ta σ va 0 ta π To'g'ri javob: B) 5 ta σ va 1 ta π ✔ 10. Metan molekulasida uglerod atomi qanday gibridlanishda bo'ladi va molekula qanday shaklga ega? A) sp, chiziqli B) sp², tekis uchburchak C) sp³, tetraedr D) sp³, tekis kvadrat To'g'ri javob: C) sp³, tetraedr ✔ 11. Ion kristall panjarali moddalarga xos xususiyat qaysi? A) Suyuqlanish harorati juda past, odatda gaz B) Qattiq holda elektr tokini yaxshi o'tkazadi C) Suyuqlanish harorati yuqori, suyuqlanmasi va eritmasi elektr tokini o'tkazadi D) Suvda va suyuqlanmada elektr tokini o'tkazmaydi To'g'ri javob: C) Suyuqlanish harorati yuqori, suyuqlanmasi va eritmasi elektr tokini o'tkazadi ✔ 12. CO₂ molekulasi qutbli bog'lardan tashkil topgan bo'lsa-da, qutbsiz molekula hisoblanadi. Buning sababi nima? A) Uglerod va kislorodning elektromanfiyligi bir xil B) Molekulada faqat σ-bog'lar bor C) Molekula chiziqli bo'lib, bog'lar dipollari bir-birini kompensatsiyalaydi D) Molekula burchakli tuzilishga ega To'g'ri javob: C) Molekula chiziqli bo'lib, bog'lar dipollari bir-birini kompensatsiyalaydi ✔ 13. Qaysi bog' eng qutbli? A) H–Cl B) H–Br C) H–I D) H–F To'g'ri javob: D) H–F ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 636 Bo'lim (BSB): Davriy qonun va davriy sistema 14. Davrda chapdan o'ngga o'tgan sari atom radiusi qanday o'zgaradi? A) Ortadi B) Avval ortib, so'ng keskin ortadi C) O'zgarmaydi D) Kamayadi To'g'ri javob: D) Kamayadi✔ 15. VIA guruh elementlari yuqori oksidining umumiy formulasi qaysi? A) RO₂ B) R₂O₅ C) RO₃ D) R₂O₇ To'g'ri javob: C) RO₃ ✔ Bo'lim (BSB): Organik birikmalar orasidagi genetik bog'lanish 16. Yog'larning ishqor ishtirokidagi gidrolizi qanday nomlanadi? A) Sovunlanish B) Eterifikatsiya C) Vulkanizatsiya D) Gidrogenlash To'g'ri javob: A) Sovunlanish ✔ 17. C₆H₆ → X → C₆H₅OH o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? A) Nitrobenzol B) Anilin C) Toluol D) Xlorbenzol To'g'ri javob: D) Xlorbenzol ✔ 18. Qaysi qatordagi moddalarning har biri kumush ko'zgu reaksiyasini beradi? A) Metanal, chumoli kislota, glyukoza B) Saxaroza, aseton, etanol C) Sirka kislota, fenol, glitserin D) Kraxmal, benzol, etilen To'g'ri javob: A) Metanal, chumoli kislota, glyukoza ✔ 19. Sirka kislota etanol bilan (H₂SO₄ ishtirokida) reaksiyaga kirishganda qaysi modda hosil bo'ladi? A) Etil asetat B) Etil formiat C) Dietil efir D) Metil asetat To'g'ri javob: A) Etil asetat ✔ 20. C₆H₁₂O₆ → X → C₂H₄ o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? A) Sut kislota B) Atsetaldegid C) Sirka kislota D) Etanol To'g'ri javob: D) Etanol ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 637 Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi 21. Quyidagi elementlardan qaysi biri s-elementlarga kiradi? A) Alyuminiy B) Xlor C) Temir D) Kalsiy To'g'ri javob: D) Kalsiy✔ 22. ³⁵Cl atomida nechta neytron bor? A) 35 ta B) 52 ta C) 17 ta D) 18 ta To'g'ri javob: D) 18 ta ✔ 23. Tabiiy xlor 75 % ³⁵Cl va 25 % ³⁷Cl izotoplaridan iborat. Xlorning o'rtacha nisbiy atom massasi qancha? A) 36,0 B) 35,75 C) 35,5 D) 35,25 To'g'ri javob: C) 35,5 ✔ 24. Elektron konfiguratsiyasi 1s²2s²2p⁶3s²3p³ bo'lgan element qaysi? A) Fosfor B) Oltingugurt C) Azot D) Kremniy To'g'ri javob: A) Fosfor ✔ 25. Klechkovskiy qoidasiga ko'ra qaysi pog'onacha 3d pog'onachadan oldin to'ladi? A) 4s B) 4d C) 4p D) 5s To'g'ri javob: A) 4s ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 638 Kimyo • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Eritmalar. Elektrolitik dissotsiatsiya 1. Quyidagi tuzlardan qaysi birining suvli eritmasida pH < 7 bo'ladi? A) K₂CO₃ B) NaCl C) Na₂SO₄ D) NH₄Cl To'g'ri javob: D) NH₄Cl✔ 2. Quyidagi moddalardan qaysi birining suvli eritmasi elektr tokini o'tkazmaydi? A) Kaliy gidroksid B) Saxaroza C) Xlorid kislota D) Natriy xlorid To'g'ri javob: B) Saxaroza ✔ 3. Berilgan haroratda erigan moddaning boshqa miqdorini erita olmaydigan eritma qanday nomlanadi? A) O'ta to'yingan eritma B) To'yingan eritma C) To'yinmagan eritma D) Suyultirilgan eritma To'g'ri javob: B) To'yingan eritma ✔ 4. 1 mol Al₂(SO₄)₃ to'liq dissotsilanganda jami necha mol ion hosil bo'ladi? A) 5 mol B) 3 mol C) 17 mol D) 2 mol To'g'ri javob: A) 5 mol ✔ 5. Neytral muhitda (25 °C da) eritmaning pH qiymati qancha? A) 0 B) 7 C) 14 D) 1 To'g'ri javob: B) 7 ✔ 6. Qaysi moddalar eritmalari aralashtirilganda ion almashinish reaksiyasi oxirigacha boradi? A) AgNO₃ va NaCl B) KCl va NaNO₃ C) Na₂SO₄ va KCl D) NaCl va KNO₃ To'g'ri javob: A) AgNO₃ va NaCl ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 639 Bo'lim (BSB): Kimyoviy bog'lanish va moddalar tuzilishi 7. Etilen molekulasida uglerod atomlarining gibridlanishi va bog'lar orasidagi burchak qanday? A) sp², 90° B) sp, 180° C) sp³, 109°28' D) sp², 120° To'g'ri javob: D) sp², 120°✔ 8. Qaysi molekula qutbli bog'larga ega bo'lsa-da, qutbsiz hisoblanadi? A) H₂O B) HCl C) NH₃ D) CCl₄ To'g'ri javob: D) CCl₄ ✔ 9. Qaysi moddada kovalent qutbli bog' mavjud? A) Cl₂ B) H₂O C) O₂ D) KBr To'g'ri javob: B) H₂O ✔ 10. Suv molekulasidagi H–O–H valent burchagi taxminan qancha? A) 104,5° B) 120° C) 180° D) 109°28' To'g'ri javob: A) 104,5° ✔ Bo'lim (BSB): Davriy qonun va davriy sistema 11. 4-davrda nechta element bor? A) 18 ta B) 8 ta C) 2 ta D) 32 ta To'g'ri javob: A) 18 ta ✔ 12. Lantanoidlar davriy sistemaning qaysi davrida joylashgan? A) 6-davrda B) 4-davrda C) 5-davrda D) 7-davrda To'g'ri javob: A) 6-davrda ✔ 13. Kimyoviy elementlar davriy qonunini D. I. Mendeleyev qaysi yili kashf etgan? A) 1905-yilda B) 1812-yilda C) 1869-yilda D) 1898-yilda To'g'ri javob: C) 1869-yilda ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 640 Bo'lim (BSB): Organik birikmalar orasidagi genetik bog'lanish 14. C₂H₅OH → X → sintetik kauchuk o'zgarishlar zanjirida (Lebedev usuli) X modda qaysi? A) Butadien-1,3 B) Izopren C) Etilen D) Stirol To'g'ri javob: A) Butadien-1,3✔ 15. 90 g glyukoza bijg'ishidan olingan etanol to'liq degidratatsiyalanganda necha litr (n.sh.) etilen hosil bo'ladi? A) 11,2 l B) 22,4 l C) 44,8 l D) 33,6 l To'g'ri javob: B) 22,4 l ✔ 16. Atsetilendan aktivlangan ko'mir ustida qizdirib benzol olish qanday reaksiya turiga kiradi? A) Gidratatsiya B) Polikondensatsiya C) Degidratatsiya D) Trimerlanish To'g'ri javob: D) Trimerlanish ✔ 17. 39 g benzol nitrolanib, so'ng hosil bo'lgan nitrobenzol qaytarildi. Har bir bosqichda unum 80 % bo'lsa, necha gramm anilin olinadi? A) 23,81 g B) 46,5 g C) 29,76 g D) 37,2 g To'g'ri javob: C) 29,76 g ✔ 18. C₂H₅OH → X → polietilen o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? A) Etan B) Atsetilen C) Butadien D) Etilen To'g'ri javob: D) Etilen ✔ 19. Spirt → aldegid → karbon kislota qatorida funksional guruhdagi uglerod atomining oksidlanish darajasi qanday o'zgaradi? A) Kamayadi B) Avval ortadi, keyin kamayadi C) Ortadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: C) Ortadi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 641 Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi 20. Mis atomida (Z = 29) elektronning «sakrashi» natijasida tashqi qavatlar konfiguratsiyasi qanday bo'ladi? A) 3d⁹4s² B) 3d⁸4s²4p¹ C) 3d¹⁰4s¹ D) 3d¹⁰4s² To'g'ri javob: C) 3d¹⁰4s¹✔ 21. Atom yadrosi qaysi zarrachalardan tashkil topgan? A) Protonlar va neytronlardan B) Faqat protonlardan C) Neytronlar va elektronlardan D) Protonlar va elektronlardan To'g'ri javob: A) Protonlar va neytronlardan ✔ 22. Izotoplar deb qanday atomlarga aytiladi? A) Neytronlar soni bir xil, protonlar soni har xil bo'lgan atomlarga B) Protonlar soni bir xil, neytronlar soni har xil bo'lgan atomlarga C) Elektronlar soni har xil bo'lgan bir element ionlariga D) Massa soni bir xil, protonlar soni har xil bo'lgan atomlarga To'g'ri javob: B) Protonlar soni bir xil, neytronlar soni har xil bo'lgan atomlarga ✔ 23. Natriy atomining elektron konfiguratsiyasi qaysi? A) 1s²2s²2p⁶3s² B) 1s²2s²2p⁶ C) 1s²2s²2p⁶3s¹ D) 1s²2s²2p⁵3s² To'g'ri javob: C) 1s²2s²2p⁶3s¹ ✔ 24. ²⁷Al³⁺ ionida nechta elektron bor? A) 14 ta B) 13 ta C) 10 ta D) 16 ta To'g'ri javob: C) 10 ta ✔ 25. Azot atomining asosiy holatida nechta juftlashmagan elektron bor? A) 3 ta B) 1 ta C) 2 ta D) 5 ta To'g'ri javob: A) 3 ta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 642 Kimyo • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Eritmalar. Elektrolitik dissotsiatsiya 1. 0,5 l 0,2 M sulfat kislota eritmasida necha gramm H₂SO₄ bor? A) 4,9 g B) 19,6 g C) 14,7 g D) 9,8 g To'g'ri javob: D) 9,8 g✔ 2. Natriy karbonat eritmasi gidroliz natijasida qanday muhitga ega bo'ladi? A) Neytral B) Kuchli kislotali C) Kislotali D) Ishqoriy To'g'ri javob: D) Ishqoriy ✔ 3. Normal sharoitda 22,4 l vodorod xlorid 1 l (1000 g) suvda eritildi. Hosil bo'lgan eritmadagi HCl ning massa ulushi necha foiz (0,01 gacha)? A) 3,52 % B) 2,24 % C) 7,30 % D) 3,65 % To'g'ri javob: A) 3,52 % ✔ 4. 0,1 mol K₃PO₄ to'liq dissotsilanganda jami necha mol ion hosil bo'ladi? A) 0,3 mol B) 0,1 mol C) 0,4 mol D) 0,2 mol To'g'ri javob: C) 0,4 mol ✔ 5. 200 g 20 % li eritmaga 200 g suv qo'shildi. Hosil bo'lgan eritmaning massa ulushi necha foiz? A) 5 % B) 20 % C) 10 % D) 40 % To'g'ri javob: C) 10 % ✔ Bo'lim (BSB): Kimyoviy bog'lanish va moddalar tuzilishi 6. Metall bog'lanishning o'ziga xosligi nimada? A) Bog' vodorod atomi orqali hosil bo'ladi B) Bog' faqat qarama-qarshi zaryadli ionlar orasida hosil bo'ladi C) Elektronlar faqat ikki atom orasida juftlashadi D) Metall ionlari orasida erkin harakatlanuvchi umumlashgan elektronlar bo'ladi To'g'ri javob: D) Metall ionlari orasida erkin harakatlanuvchi umumlashgan elektronlar bo'ladi ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 643 7. Etanolning suv bilan har qanday nisbatda aralashishiga asosiy sabab nima? A) Etanol suv bilan reaksiyaga kirishib gaz ajratadi B) Etanol molekulasi qutbsiz C) Etanol va suv molekulalari orasida vodorod bog'lar hosil bo'ladi D) Etanol ionli birikma To'g'ri javob: C) Etanol va suv molekulalari orasida vodorod bog'lar hosil bo'ladi✔ 8. Vodorod bog' qaysi atomlar orasida hosil bo'ladi? A) Natriy va xlor ionlari orasida B) Ikki uglerod atomi orasida C) Bir molekuladagi vodorod va boshqa molekuladagi kuchli elektromanfiy atom (F, O, N) orasida D) Ikki metall atomi orasida To'g'ri javob: C) Bir molekuladagi vodorod va boshqa molekuladagi kuchli elektromanfiy atom (F, ✔ O, N) orasida 9. Qaysi moddada kovalent qutbsiz bog' mavjud? A) N₂ B) HCl C) NaCl D) H₂O To'g'ri javob: A) N₂ ✔ Bo'lim (BSB): Davriy qonun va davriy sistema 10. Davriy sistemadagi d-elementlar qaysi guruhchalarda joylashgan? A) Faqat IA va IIA guruhlarda B) Faqat lantanoidlar qatorida C) Qo'shimcha (B) guruhchalarda D) Faqat VIIIA guruhda To'g'ri javob: C) Qo'shimcha (B) guruhchalarda ✔ 11. Mendeleyev mavjudligini oldindan aytgan «ekaalyuminiy» keyinchalik qaysi element sifatida kashf etilgan? A) Germaniy B) Galliy C) Skandiy D) Indiy To'g'ri javob: B) Galliy ✔ 12. Element yuqori oksidining formulasi R₂O₇. Uning vodorodli birikmasidagi vodorodning massa ulushi 2,74 %. Bu qaysi element? A) Marganes B) Brom C) Ftor D) Xlor To'g'ri javob: D) Xlor ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 644 13. Bosh (A) guruhcha elementlari uchun guruh raqami nimani ko'rsatadi? A) Tashqi energetik pog'onadagi elektronlar sonini B) Atomdagi neytronlar sonini C) Yadrodagi protonlar sonini D) Energetik pog'onalar sonini To'g'ri javob: A) Tashqi energetik pog'onadagi elektronlar sonini✔ 14. 3-davr, VIA guruhda joylashgan element qaysi? A) Selen B) Oltingugurt C) Kislorod D) Fosfor To'g'ri javob: B) Oltingugurt ✔ 15. Bosh guruhchalarda yuqoridan pastga tomon elementlarning metallik xossalari qanday o'zgaradi? A) Yo'qoladi B) Susayadi C) Kuchayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: C) Kuchayadi ✔ 16. Element joylashgan davr raqami nimani ko'rsatadi? A) Atomdagi energetik pog'onalar sonini B) Tashqi qavatdagi elektronlar sonini C) Yadrodagi neytronlar sonini D) Eng yuqori oksidlanish darajasini To'g'ri javob: A) Atomdagi energetik pog'onalar sonini ✔ Bo'lim (BSB): Organik birikmalar orasidagi genetik bog'lanish 17. (C₆H₁₀O₅) → X → C₂H₅OH o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? ₙ A) Saxaroza B) Sellyuloza C) Glyukoza D) Atsetaldegid To'g'ri javob: C) Glyukoza ✔ 18. Molekulasida bir vaqtda –NH₂ va –COOH guruhlari bo'lgan birikmalar qaysi sinfga kiradi? A) Aminlar B) Aminokislotalar C) Murakkab efirlar D) Karbon kislotalar To'g'ri javob: B) Aminokislotalar ✔ 19. Quyidagilardan qaysi biri oddiy efir? A) Metanol CH₃OH B) Metanal HCHO C) Dimetil efir CH₃–O–CH₃ D) Metil asetat CH₃COOCH₃ To'g'ri javob: C) Dimetil efir CH₃–O–CH₃ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 645 20. 6 g to'yingan bir atomli spirt mo'l natriy bilan reaksiyaga kirishib 1,12 l (n.sh.) vodorod ajratdi. Bu qaysi spirt? A) Etanol (C₂H₅OH) B) Propanol (C₃H₇OH) C) Butanol (C₄H₉OH) D) Metanol (CH₃OH) To'g'ri javob: B) Propanol (C₃H₇OH)✔ 21. C₆H₆ → X → C₆H₅NH₂ o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? A) Toluol B) Fenol C) Xlorbenzol D) Nitrobenzol To'g'ri javob: D) Nitrobenzol ✔ Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi 22. Atom yadrosidagi protonlar soni nimaga teng? A) Davr raqamiga B) Massa soniga C) Elementning tartib raqamiga D) Neytronlar soniga To'g'ri javob: C) Elementning tartib raqamiga ✔ 23. p-pog'onachada ko'pi bilan nechta elektron joylashishi mumkin? A) 14 ta B) 2 ta C) 10 ta D) 6 ta To'g'ri javob: D) 6 ta ✔ 24. Vodorodning izotoplari qaysi qatorda berilgan? A) Protiy, deyteriy, tritiy B) Protiy, geliy, litiy C) Tritiy, neon, argon D) Deyteriy, ozon, tritiy To'g'ri javob: A) Protiy, deyteriy, tritiy ✔ 25. Uchinchi energetik pog'onada (n = 3) ko'pi bilan nechta elektron bo'lishi mumkin? A) 32 ta B) 18 ta C) 8 ta D) 9 ta To'g'ri javob: B) 18 ta ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 646 Kimyo • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Eritmalar. Elektrolitik dissotsiatsiya 1. Elektrolitik dissotsiatsiya nazariyasini kim yaratgan? A) M. V. Lomonosov B) S. Arrenius C) D. I. Mendeleyev D) A. Lavuaze To'g'ri javob: B) S. Arrenius✔ 2. Eritmadagi har 100 ta elektrolit molekulasidan 2 tasi ionlarga ajralgan. Dissotsiatsiya darajasi necha foiz? A) 98 % B) 0,2 % C) 20 % D) 2 % To'g'ri javob: D) 2 % ✔ 3. 200 g 15 % li eritmada necha gramm erigan modda bor? A) 30 g B) 170 g C) 13,3 g D) 15 g To'g'ri javob: A) 30 g ✔ Bo'lim (BSB): Kimyoviy bog'lanish va moddalar tuzilishi 4. Ammiak molekulasi qanday shaklga ega? A) Tekis uchburchak B) Trigonal piramida C) Tetraedr D) Chiziqli To'g'ri javob: B) Trigonal piramida ✔ 5. Propan (C₃H₈) molekulasida jami nechta kovalent bog' bor? A) 10 ta B) 8 ta C) 3 ta D) 11 ta To'g'ri javob: A) 10 ta ✔ 6. Olmos qanday kristall panjaraga ega? A) Atom kristall panjara B) Molekulyar kristall panjara C) Metall kristall panjara D) Ion kristall panjara To'g'ri javob: A) Atom kristall panjara ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 647 7. BF₃ molekulasi qanday shaklga ega? A) Chiziqli B) Tetraedr C) Tekis uchburchak D) Piramida To'g'ri javob: C) Tekis uchburchak✔ Bo'lim (BSB): Davriy qonun va davriy sistema 8. 3-davr elementlari yuqori oksidlari gidratlarining kislotali xossasi qaysi qatorda ortib boradi? A) H₃PO₄ < H₂SiO₃ < HClO₄ < H₂SO₄ B) H₂SiO₃ < H₃PO₄ < H₂SO₄ < HClO₄ C) H₂SO₄ < HClO₄ < H₂SiO₃ < H₃PO₄ D) HClO₄ < H₂SO₄ < H₃PO₄ < H₂SiO₃ To'g'ri javob: B) H₂SiO₃ < H₃PO₄ < H₂SO₄ < HClO₄ ✔ 9. Elektromanfiyligi eng katta bo'lgan element qaysi? A) Kislorod B) Azot C) Ftor D) Xlor To'g'ri javob: C) Ftor ✔ 10. Ishqoriy metallar davriy sistemaning qaysi guruhida joylashgan? A) IA guruhida B) IIA guruhida C) VIIA guruhida D) VIIIA guruhida To'g'ri javob: A) IA guruhida ✔ 11. 3-davr elementlari orasida metallik xossasi eng kuchli element qaysi? A) Natriy B) Alyuminiy C) Xlor D) Magniy To'g'ri javob: A) Natriy ✔ 12. Azotning eng yuqori oksidlanish darajasi qancha? A) +5 B) +4 C) +3 D) +6 To'g'ri javob: A) +5 ✔ 13. VA guruh elementlarining uchuvchan vodorodli birikmasi umumiy formulasi qaysi? A) RH₃ B) HR C) H₂R D) RH₄ To'g'ri javob: A) RH₃ ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 648 14. Mendeleyev mavjudligini oldindan aytgan «ekasilitsiy» keyinchalik qaysi element sifatida kashf etilgan? A) Skandiy B) Galliy C) Kremniy D) Germaniy To'g'ri javob: D) Germaniy✔ Bo'lim (BSB): Organik birikmalar orasidagi genetik bog'lanish 15. C₂H₂ → X → CH₃COOH o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? A) Metanol B) Etilen C) Atsetaldegid D) Etanol To'g'ri javob: C) Atsetaldegid ✔ 16. C₃H₆O₂ formulaga mos keladigan qaysi modda murakkab efir hisoblanadi? A) Aseton B) Propanol-1 C) Metil asetat D) Propion kislota To'g'ri javob: C) Metil asetat ✔ 17. CH₃COOH → X → CH₄ o'zgarishlar zanjirida (X ni NaOH bilan qizdirib metan olinadi) X modda qaysi? A) Etil asetat B) Natriy asetat C) Atsetaldegid D) Etanol To'g'ri javob: B) Natriy asetat ✔ 18. CH₃COOH → X → NH₂–CH₂–COOH o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? A) Atsetaldegid B) Xlorsirka kislota C) Etilamin D) Etanol To'g'ri javob: B) Xlorsirka kislota ✔ 19. 11,2 l (n.sh.) etilen to'liq gidratatsiyalanganda necha gramm etanol hosil bo'ladi? A) 14 g B) 46 g C) 23 g D) 11,5 g To'g'ri javob: C) 23 g ✔ 20. CH₃Cl → X → HCHO o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? A) Metanol B) Chumoli kislota C) Etanol D) Metan To'g'ri javob: A) Metanol ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 649 Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi 21. Na⁺ ioni qaysi atom bilan izoelektron (elektronlar soni bir xil)? A) Ftor B) Argon C) Magniy D) Neon To'g'ri javob: D) Neon✔ 22. Elektronning atomdagi energetik pog'onasini qaysi kvant soni belgilaydi? A) Magnit kvant soni m B) Bosh kvant soni n C) Orbital kvant soni l D) Spin kvant soni s To'g'ri javob: B) Bosh kvant soni n ✔ 23. Atom elektroneytral zarracha bo'lishining sababi nima? A) Yadroda elektronlar joylashgan B) Protonlar soni neytronlar soniga teng C) Neytronlar soni elektronlar soniga teng D) Protonlar soni elektronlar soniga teng To'g'ri javob: D) Protonlar soni elektronlar soniga teng ✔ 24. Atom tuzilishining planetar (yadroli) modelini kim taklif etgan? A) D. I. Mendeleyev B) A. Avogadro C) J. Dalton D) E. Rezerford To'g'ri javob: D) E. Rezerford ✔ 25. s-orbital va p-orbitallarning shakli qanday? A) Ikkalasi ham sharsimon B) s – gantelsimon, p – sharsimon C) Ikkalasi ham gantelsimon D) s – sharsimon, p – gantelsimon To'g'ri javob: D) s – sharsimon, p – gantelsimon ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 650 Kimyo • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Eritmalar. Elektrolitik dissotsiatsiya 1. Mis kuporosi (CuSO₄·5H₂O) tarkibidagi kristallizatsiya suvining massa ulushi necha foiz? A) 64 % B) 90 % C) 36 % D) 18 % To'g'ri javob: C) 36 %✔ 2. 100 g 10 % li va 300 g 30 % li bir xil modda eritmalari aralashtirildi. Hosil bo'lgan eritmaning massa ulushi necha foiz? A) 22,5 % B) 25 % C) 40 % D) 20 % To'g'ri javob: B) 25 % ✔ 3. 25 g mis kuporosi (CuSO₄·5H₂O) 175 g suvda eritildi. Eritmadagi CuSO₄ ning massa ulushi necha foiz? A) 14,3 % B) 8 % C) 16 % D) 12,5 % To'g'ri javob: B) 8 % ✔ 4. 4 g natriy gidroksid suvda eritilib, eritma hajmi 500 ml ga yetkazildi. Eritmaning molyar konsentratsiyasi qancha? A) 2 mol/l B) 0,4 mol/l C) 0,1 mol/l D) 0,2 mol/l To'g'ri javob: D) 0,2 mol/l ✔ 5. Quyidagilardan qaysi biri kuchli elektrolit? A) Ammoniy gidroksid B) Sirka kislota C) Karbonat kislota D) Natriy gidroksid To'g'ri javob: D) Natriy gidroksid ✔ Bo'lim (BSB): Kimyoviy bog'lanish va moddalar tuzilishi 6. Molekulyar kristall panjarali moddalarga xos xususiyat qaysi? A) Suyuqlanish harorati past, uchuvchan B) Qattiq holda elektr tokini yaxshi o'tkazadi C) Juda qattiq va qiyin suyuqlanadi D) Bolg'alanuvchan va metall yaltiroqligiga ega To'g'ri javob: A) Suyuqlanish harorati past, uchuvchan ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 651 7. Ammoniy ioni NH₄⁺ dagi to'rtinchi N–H bog' qaysi mexanizm bo'yicha hosil bo'ladi? A) Donor-akseptor mexanizm B) Vodorod bog'lanish C) Ion mexanizm D) Metall bog'lanish To'g'ri javob: A) Donor-akseptor mexanizm✔ 8. Qaysi moddada ion bog' mavjud? A) NaCl B) HCl C) CH₄ D) Cl₂ To'g'ri javob: A) NaCl ✔ 9. Atsetilen molekulasi qanday shaklga ega? A) Burchakli B) Tetraedrik C) Piramidal D) Chiziqli To'g'ri javob: D) Chiziqli ✔ 10. Qaysi qatorda bog' uzunligi ortib boradi? A) H–Cl < H–F < H–I < H–Br B) H–I < H–Br < H–Cl < H–F C) H–Br < H–I < H–F < H–Cl D) H–F < H–Cl < H–Br < H–I To'g'ri javob: D) H–F < H–Cl < H–Br < H–I ✔ 11. Azot molekulasidagi (N≡N) bog'lar tarkibi qanday? A) 3 ta σ-bog' B) 2 ta σ-bog' va 1 ta π-bog' C) 1 ta σ-bog' va 2 ta π-bog' D) 3 ta π-bog' To'g'ri javob: C) 1 ta σ-bog' va 2 ta π-bog' ✔ Bo'lim (BSB): Davriy qonun va davriy sistema 12. Davriy qonunning zamonaviy ta'rifiga ko'ra elementlarning xossalari nimaga davriy bog'liq? A) Neytronlar soniga B) Kristall panjara turiga C) Atom massasiga D) Atom yadrosi zaryadiga To'g'ri javob: D) Atom yadrosi zaryadiga ✔ 13. Kaliy davriy sistemaning qaysi davri va guruhida joylashgan? A) 5-davr, IA guruh B) 4-davr, IA guruh C) 4-davr, IIA guruh D) 3-davr, IA guruh To'g'ri javob: B) 4-davr, IA guruh ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 652 14. Element yuqori oksidining formulasi RO₂, vodorodli birikmasi RH₄. Oksiddagi kislorodning massa ulushi 53,3 %. Bu qaysi element? A) Germaniy B) Qalay C) Kremniy D) Uglerod To'g'ri javob: C) Kremniy✔ 15. Galogenlar davriy sistemaning qaysi guruhida joylashgan? A) VIIA guruhida B) VIIIA guruhida C) VIA guruhida D) IA guruhida To'g'ri javob: A) VIIA guruhida ✔ 16. Davrda chapdan o'ngga o'tgan sari elementlarning metallmaslik xossalari qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Avval susayib, so'ng yo'qoladi C) Susayadi D) Kuchayadi To'g'ri javob: D) Kuchayadi ✔ 17. Tashqi elektron qavati 4s²4p⁵ bo'lgan element qaysi? A) Brom B) Selen C) Yod D) Xlor To'g'ri javob: A) Brom ✔ Bo'lim (BSB): Organik birikmalar orasidagi genetik bog'lanish 18. 26 g atsetilendan ikki bosqichda (atsetaldegid orqali) nazariy jihatdan necha gramm sirka kislota olish mumkin? A) 120 g B) 30 g C) 44 g D) 60 g To'g'ri javob: D) 60 g ✔ 19. Qaysi qatordagi moddalarning har biri mis(II) gidroksid bilan qizdirilganda qizil cho'kma hosil qiladi? A) Glyukoza, atsetaldegid, formaldegid B) Aseton, etanol, sirka kislota C) Saxaroza, glitserin, etanol D) Kraxmal, sellyuloza, saxaroza To'g'ri javob: A) Glyukoza, atsetaldegid, formaldegid ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 653 20. C₂H₄ → X → CH₃CHO o'zgarishlar zanjirida X modda qaysi? A) Etan B) Etanol C) Sirka kislota D) Atsetilen To'g'ri javob: B) Etanol✔ Bo'lim (BSB): Atom tuzilishi 21. Xlorid ioni Cl⁻ da nechta elektron bor? A) 18 ta B) 16 ta C) 35 ta D) 17 ta To'g'ri javob: A) 18 ta ✔ 22. Temir atomining (Z = 26) elektron konfiguratsiyasi qaysi? A) 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵4s³ B) 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s² C) 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁸ D) 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²4p⁶ To'g'ri javob: B) 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s² ✔ 23. Kislorod atomining asosiy holatida nechta juftlashmagan elektron bor? A) 6 ta B) 4 ta C) 0 ta D) 2 ta To'g'ri javob: D) 2 ta ✔ 24. Fe³⁺ ionida nechta elektron bor? A) 24 ta B) 29 ta C) 26 ta D) 23 ta To'g'ri javob: D) 23 ta ✔ 25. Atomning massa soni A, protonlar soni Z va neytronlar soni N orasidagi bog'lanish qaysi? A) A = Z + N B) N = A + Z C) Z = A + N D) A = 2Z To'g'ri javob: A) A = Z + N ✔ 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 654 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. Matematika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- D 4- A 5- A 6- A 7- B 8- C 9- B 10- A 11- B 12- C 13- A 14- B 15- B 16- A 17- B 18- A 19- B 20- C 21- C 22- C 23- A 24- C 25- D Matematika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- A 4- C 5- B 6- B 7- B 8- C 9- D 10- B 11- B 12- B 13- D 14- D 15- D 16- B 17- A 18- D 19- A 20- A 21- B 22- B 23- A 24- C 25- C Matematika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- B 4- A 5- D 6- B 7- C 8- A 9- C 10- B 11- C 12- A 13- C 14- C 15- A 16- D 17- A 18- C 19- A 20- D 21- C 22- B 23- D 24- B 25- D Matematika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- B 4- A 5- A 6- B 7- C 8- C 9- B 10- A 11- D 12- B 13- A 14- B 15- D 16- A 17- B 18- D 19- B 20- D 21- B 22- A 23- D 24- D 25- B Matematika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- A 4- B 5- A 6- B 7- D 8- C 9- B 10- D 11- D 12- C 13- A 14- D 15- C 16- B 17- D 18- A 19- B 20- A 21- B 22- D 23- D 24- A 25- D Matematika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- B 4- B 5- C 6- C 7- D 8- A 9- D 10- A 11- B 12- D 13- B 14- C 15- B 16- C 17- B 18- B 19- C 20- A 21- C 22- C 23- C 24- A 25- D Matematika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- A 4- B 5- B 6- B 7- D 8- D 9- A 10- D 11- D 12- D 13- D 14- C 15- D 16- B 17- C 18- A 19- A 20- B 21- C 22- B 23- D 24- A 25- B Matematika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- B 5- A 6- B 7- A 8- C 9- B 10- B 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 655 11- C 12- C 13- B 14- B 15- C 16- D 17- A 18- D 19- C 20- A 21- D 22- D 23- A 24- C 25- D Matematika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- B 5- D 6- C 7- B 8- A 9- B 10- B 11- D 12- C 13- D 14- C 15- C 16- B 17- C 18- D 19- C 20- D 21- B 22- C 23- B 24- B 25- D Matematika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- C 4- A 5- B 6- A 7- C 8- D 9- B 10- A 11- A 12- A 13- C 14- D 15- A 16- C 17- C 18- B 19- D 20- A 21- C 22- B 23- D 24- C 25- B Matematika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- A 4- C 5- A 6- B 7- B 8- D 9- D 10- A 11- B 12- B 13- A 14- C 15- D 16- B 17- B 18- A 19- B 20- C 21- C 22- D 23- B 24- D 25- A Matematika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- A 4- C 5- D 6- B 7- D 8- B 9- D 10- D 11- A 12- C 13- B 14- B 15- B 16- A 17- D 18- B 19- B 20- C 21- D 22- B 23- A 24- D 25- C Matematika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- D 5- A 6- C 7- C 8- A 9- A 10- A 11- B 12- B 13- D 14- C 15- C 16- D 17- B 18- B 19- C 20- B 21- D 22- D 23- B 24- A 25- B Matematika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- C 5- A 6- A 7- B 8- A 9- A 10- B 11- C 12- D 13- C 14- B 15- A 16- B 17- C 18- A 19- B 20- D 21- A 22- A 23- D 24- B 25- A Matematika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- A 4- B 5- C 6- C 7- D 8- A 9- D 10- D 11- B 12- A 13- A 14- B 15- A 16- C 17- B 18- A 19- C 20- D 21- B 22- B 23- C 24- A 25- C Matematika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- D 4- A 5- B 6- B 7- B 8- A 9- B 10- B 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 656 11- A 12- B 13- B 14- B 15- B 16- D 17- B 18- B 19- D 20- C 21- C 22- B 23- B 24- C 25- D Matematika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- B 4- A 5- A 6- C 7- B 8- B 9- D 10- A 11- A 12- C 13- D 14- B 15- A 16- A 17- D 18- B 19- D 20- A 21- C 22- A 23- D 24- C 25- B Matematika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- B 4- B 5- B 6- A 7- D 8- A 9- D 10- B 11- C 12- A 13- C 14- D 15- C 16- A 17- A 18- B 19- C 20- D 21- B 22- D 23- C 24- B 25- B Matematika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- D 4- D 5- D 6- B 7- D 8- B 9- A 10- B 11- C 12- C 13- D 14- B 15- B 16- D 17- A 18- A 19- A 20- B 21- A 22- C 23- C 24- C 25- A Matematika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- D 4- B 5- C 6- B 7- A 8- B 9- D 10- B 11- D 12- D 13- A 14- A 15- C 16- B 17- A 18- A 19- C 20- B 21- C 22- C 23- C 24- D 25- D Ona tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- B 4- B 5- C 6- D 7- C 8- A 9- B 10- C 11- A 12- B 13- A 14- C 15- A 16- B 17- C 18- D 19- A 20- C 21- A 22- D 23- A 24- A 25- B Ona tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- B 4- B 5- A 6- C 7- D 8- A 9- B 10- A 11- B 12- C 13- D 14- C 15- A 16- C 17- A 18- B 19- B 20- B 21- A 22- D 23- A 24- B 25- C Ona tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- A 4- C 5- A 6- A 7- C 8- C 9- B 10- D 11- D 12- C 13- B 14- D 15- B 16- D 17- A 18- C 19- B 20- B 21- D 22- D 23- D 24- A 25- A Ona tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- D 4- D 5- C 6- B 7- B 8- C 9- A 10- C 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 657 11- B 12- C 13- D 14- C 15- A 16- D 17- A 18- C 19- D 20- D 21- D 22- A 23- B 24- A 25- B Ona tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- D 4- D 5- B 6- D 7- A 8- C 9- D 10- C 11- D 12- B 13- B 14- B 15- D 16- C 17- D 18- A 19- C 20- D 21- D 22- A 23- A 24- C 25- D Ona tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- D 4- A 5- C 6- C 7- A 8- A 9- B 10- B 11- C 12- D 13- D 14- D 15- B 16- D 17- A 18- D 19- A 20- B 21- B 22- D 23- B 24- B 25- C Ona tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- B 5- A 6- D 7- C 8- A 9- A 10- A 11- B 12- B 13- C 14- C 15- B 16- A 17- C 18- D 19- B 20- C 21- D 22- D 23- D 24- B 25- D Ona tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- A 5- B 6- A 7- A 8- B 9- C 10- A 11- A 12- A 13- A 14- B 15- D 16- A 17- C 18- D 19- D 20- C 21- D 22- A 23- A 24- B 25- B Ona tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- B 4- A 5- A 6- A 7- A 8- A 9- B 10- D 11- C 12- B 13- D 14- C 15- B 16- C 17- D 18- D 19- D 20- A 21- B 22- D 23- D 24- D 25- D Ona tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- B 5- C 6- A 7- A 8- A 9- A 10- A 11- D 12- B 13- B 14- D 15- D 16- A 17- A 18- C 19- A 20- C 21- C 22- B 23- D 24- C 25- A Ona tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- D 4- B 5- A 6- A 7- C 8- C 9- D 10- A 11- C 12- B 13- C 14- A 15- C 16- B 17- C 18- C 19- B 20- B 21- A 22- B 23- D 24- B 25- D Ona tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- B 4- C 5- C 6- D 7- C 8- A 9- A 10- A 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 658 11- D 12- C 13- D 14- C 15- A 16- D 17- D 18- B 19- C 20- D 21- B 22- D 23- C 24- B 25- A Ona tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- B 4- D 5- D 6- A 7- A 8- B 9- D 10- C 11- C 12- C 13- D 14- B 15- C 16- D 17- D 18- A 19- D 20- B 21- C 22- C 23- A 24- A 25- D Ona tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- C 4- B 5- D 6- D 7- C 8- D 9- D 10- C 11- C 12- A 13- C 14- C 15- D 16- D 17- C 18- A 19- D 20- B 21- B 22- D 23- B 24- B 25- D Ona tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- D 4- A 5- A 6- D 7- C 8- B 9- D 10- D 11- D 12- B 13- C 14- D 15- C 16- B 17- D 18- C 19- A 20- B 21- B 22- A 23- B 24- C 25- C Ona tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- D 4- B 5- C 6- A 7- A 8- C 9- C 10- D 11- D 12- D 13- D 14- D 15- A 16- C 17- C 18- D 19- A 20- B 21- B 22- B 23- D 24- D 25- D Ona tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- B 4- D 5- D 6- B 7- A 8- A 9- A 10- D 11- C 12- B 13- A 14- A 15- A 16- B 17- C 18- B 19- D 20- D 21- B 22- B 23- B 24- B 25- C Ona tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- A 4- D 5- D 6- D 7- B 8- A 9- D 10- A 11- C 12- A 13- B 14- A 15- D 16- D 17- D 18- C 19- A 20- B 21- B 22- A 23- C 24- A 25- D Ona tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- D 4- B 5- C 6- A 7- B 8- C 9- B 10- B 11- D 12- A 13- B 14- A 15- D 16- A 17- B 18- D 19- A 20- C 21- B 22- D 23- A 24- C 25- C Ona tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- C 4- B 5- C 6- D 7- B 8- B 9- B 10- D 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 659 11- A 12- D 13- B 14- C 15- B 16- D 17- A 18- A 19- D 20- C 21- A 22- C 23- C 24- A 25- B Adabiyot • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- A 4- B 5- B 6- C 7- D 8- B 9- D 10- B 11- D 12- C 13- D 14- B 15- B 16- C 17- A 18- B 19- D 20- D 21- B 22- B 23- C 24- D 25- D Adabiyot • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- C 5- A 6- A 7- D 8- D 9- A 10- C 11- D 12- B 13- D 14- C 15- B 16- D 17- D 18- C 19- B 20- B 21- B 22- A 23- D 24- D 25- D Adabiyot • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- D 5- A 6- A 7- D 8- D 9- B 10- B 11- C 12- B 13- D 14- A 15- B 16- C 17- C 18- C 19- A 20- D 21- B 22- C 23- B 24- D 25- C Adabiyot • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- B 4- A 5- D 6- C 7- C 8- C 9- B 10- A 11- A 12- B 13- D 14- A 15- B 16- B 17- C 18- C 19- C 20- C 21- C 22- B 23- A 24- B 25- B Adabiyot • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- C 5- C 6- D 7- D 8- C 9- D 10- C 11- D 12- D 13- B 14- D 15- C 16- C 17- A 18- C 19- A 20- C 21- A 22- A 23- D 24- A 25- B Adabiyot • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- A 4- D 5- D 6- B 7- B 8- D 9- C 10- D 11- B 12- C 13- C 14- A 15- A 16- B 17- C 18- A 19- C 20- B 21- A 22- A 23- A 24- D 25- D Adabiyot • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- B 4- C 5- B 6- A 7- B 8- D 9- C 10- D 11- D 12- D 13- B 14- A 15- A 16- C 17- B 18- A 19- C 20- A 21- B 22- D 23- D 24- B 25- D Adabiyot • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- B 4- D 5- D 6- B 7- C 8- B 9- D 10- D 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 660 11- D 12- A 13- D 14- B 15- D 16- D 17- A 18- B 19- D 20- C 21- C 22- A 23- C 24- D 25- C Adabiyot • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- B 4- C 5- A 6- D 7- C 8- A 9- D 10- A 11- D 12- C 13- A 14- B 15- B 16- A 17- D 18- B 19- D 20- B 21- D 22- C 23- B 24- A 25- C Adabiyot • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- A 5- B 6- D 7- C 8- B 9- D 10- D 11- A 12- B 13- B 14- B 15- C 16- C 17- B 18- C 19- C 20- D 21- C 22- A 23- C 24- D 25- B Adabiyot • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- C 5- D 6- D 7- B 8- C 9- A 10- C 11- A 12- D 13- B 14- C 15- A 16- B 17- C 18- D 19- B 20- C 21- B 22- B 23- A 24- B 25- B Adabiyot • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- B 4- A 5- B 6- C 7- C 8- C 9- B 10- B 11- C 12- B 13- D 14- B 15- B 16- D 17- B 18- D 19- A 20- B 21- D 22- D 23- A 24- B 25- B Adabiyot • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- D 5- A 6- B 7- B 8- A 9- B 10- D 11- B 12- A 13- B 14- B 15- B 16- C 17- A 18- A 19- D 20- B 21- A 22- B 23- C 24- B 25- D Adabiyot • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- D 4- C 5- A 6- C 7- D 8- D 9- B 10- D 11- B 12- C 13- B 14- D 15- D 16- A 17- C 18- B 19- C 20- A 21- C 22- B 23- D 24- A 25- B Adabiyot • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- A 4- B 5- C 6- C 7- C 8- B 9- D 10- D 11- C 12- C 13- B 14- A 15- D 16- B 17- C 18- B 19- A 20- D 21- D 22- C 23- D 24- C 25- D Adabiyot • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- D 5- D 6- D 7- D 8- D 9- A 10- B 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 661 11- D 12- D 13- C 14- A 15- B 16- D 17- C 18- C 19- D 20- B 21- A 22- A 23- C 24- B 25- D Adabiyot • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- B 4- A 5- B 6- A 7- C 8- D 9- D 10- D 11- A 12- D 13- D 14- C 15- C 16- B 17- A 18- A 19- B 20- C 21- D 22- D 23- D 24- D 25- C Adabiyot • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- A 4- A 5- C 6- B 7- B 8- C 9- D 10- C 11- A 12- A 13- A 14- C 15- C 16- B 17- C 18- B 19- B 20- C 21- D 22- B 23- A 24- A 25- A Adabiyot • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- C 4- D 5- B 6- A 7- D 8- D 9- B 10- B 11- D 12- A 13- B 14- B 15- A 16- C 17- B 18- C 19- A 20- D 21- D 22- B 23- C 24- C 25- C Adabiyot • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- C 5- D 6- D 7- C 8- A 9- D 10- C 11- B 12- B 13- A 14- C 15- A 16- B 17- C 18- D 19- B 20- D 21- D 22- C 23- B 24- C 25- C Ingliz tili • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- A 4- B 5- B 6- C 7- D 8- B 9- D 10- B 11- D 12- C 13- D 14- B 15- B 16- C 17- A 18- B 19- D 20- D 21- B 22- B 23- C 24- D 25- D Ingliz tili • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- C 5- A 6- A 7- D 8- D 9- A 10- C 11- D 12- B 13- D 14- C 15- B 16- D 17- D 18- C 19- B 20- B 21- B 22- A 23- D 24- D 25- D Ingliz tili • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- D 5- A 6- A 7- D 8- D 9- B 10- B 11- C 12- B 13- D 14- A 15- B 16- C 17- C 18- C 19- A 20- D 21- B 22- C 23- B 24- D 25- C Ingliz tili • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- B 4- A 5- D 6- C 7- C 8- C 9- B 10- A 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 662 11- A 12- B 13- D 14- A 15- B 16- B 17- C 18- C 19- C 20- C 21- C 22- B 23- A 24- B 25- B Ingliz tili • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- C 5- C 6- D 7- D 8- C 9- D 10- C 11- D 12- D 13- B 14- D 15- C 16- C 17- A 18- C 19- A 20- C 21- A 22- A 23- D 24- A 25- B Ingliz tili • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- B 4- B 5- B 6- D 7- C 8- D 9- C 10- B 11- B 12- D 13- B 14- D 15- C 16- B 17- C 18- C 19- C 20- B 21- A 22- A 23- A 24- D 25- D Ingliz tili • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- C 4- A 5- C 6- A 7- B 8- D 9- C 10- D 11- D 12- D 13- B 14- A 15- A 16- D 17- D 18- B 19- B 20- A 21- B 22- D 23- D 24- B 25- D Ingliz tili • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- B 4- A 5- B 6- D 7- B 8- D 9- D 10- B 11- D 12- C 13- A 14- C 15- C 16- D 17- D 18- D 19- D 20- B 21- B 22- A 23- C 24- D 25- C Ingliz tili • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- B 5- D 6- B 7- C 8- A 9- D 10- A 11- C 12- C 13- C 14- C 15- D 16- A 17- D 18- C 19- C 20- A 21- C 22- D 23- B 24- A 25- C Ingliz tili • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- A 4- B 5- D 6- A 7- C 8- D 9- C 10- C 11- C 12- D 13- D 14- A 15- B 16- D 17- A 18- D 19- C 20- D 21- C 22- A 23- C 24- D 25- B Ingliz tili • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- C 5- D 6- D 7- B 8- C 9- A 10- C 11- C 12- D 13- D 14- B 15- C 16- D 17- C 18- C 19- D 20- B 21- C 22- D 23- D 24- A 25- D Ingliz tili • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- B 4- A 5- B 6- C 7- C 8- C 9- B 10- B 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 663 11- B 12- B 13- A 14- B 15- B 16- D 17- B 18- D 19- A 20- B 21- D 22- B 23- A 24- A 25- B Ingliz tili • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- D 5- A 6- B 7- B 8- C 9- A 10- B 11- B 12- D 13- D 14- D 15- B 16- C 17- C 18- D 19- B 20- B 21- D 22- B 23- D 24- C 25- A Ingliz tili • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- D 4- C 5- A 6- C 7- D 8- D 9- B 10- D 11- B 12- C 13- B 14- D 15- C 16- B 17- C 18- D 19- D 20- C 21- C 22- B 23- B 24- C 25- C Ingliz tili • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- A 4- B 5- C 6- C 7- C 8- B 9- D 10- D 11- D 12- D 13- B 14- A 15- C 16- A 17- B 18- B 19- C 20- A 21- D 22- A 23- A 24- B 25- B Ingliz tili • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- D 5- D 6- D 7- D 8- D 9- A 10- B 11- D 12- D 13- C 14- A 15- B 16- D 17- C 18- C 19- D 20- B 21- A 22- A 23- C 24- B 25- D Ingliz tili • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- C 4- B 5- B 6- A 7- A 8- C 9- B 10- B 11- B 12- B 13- C 14- D 15- C 16- B 17- A 18- A 19- B 20- C 21- D 22- D 23- D 24- D 25- C Ingliz tili • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- A 4- C 5- A 6- C 7- A 8- A 9- C 10- D 11- D 12- B 13- D 14- C 15- D 16- B 17- D 18- B 19- B 20- C 21- D 22- B 23- A 24- A 25- A Ingliz tili • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- C 4- D 5- B 6- A 7- D 8- D 9- B 10- B 11- D 12- A 13- B 14- B 15- A 16- C 17- B 18- C 19- A 20- D 21- D 22- B 23- C 24- C 25- C Ingliz tili • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- C 5- D 6- D 7- C 8- A 9- D 10- C 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 664 11- B 12- B 13- A 14- C 15- A 16- B 17- C 18- D 19- B 20- D 21- D 22- C 23- B 24- C 25- C Tarix • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- D 4- B 5- B 6- A 7- C 8- C 9- C 10- A 11- A 12- D 13- B 14- C 15- B 16- A 17- B 18- D 19- B 20- D 21- D 22- D 23- B 24- A 25- A Tarix • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- A 5- D 6- C 7- B 8- D 9- A 10- B 11- C 12- B 13- D 14- A 15- B 16- D 17- A 18- C 19- B 20- C 21- D 22- D 23- B 24- B 25- A Tarix • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- D 4- A 5- D 6- B 7- B 8- A 9- B 10- D 11- D 12- A 13- D 14- B 15- A 16- D 17- C 18- A 19- A 20- D 21- B 22- C 23- D 24- B 25- A Tarix • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- B 4- A 5- A 6- C 7- D 8- B 9- C 10- C 11- B 12- B 13- C 14- A 15- C 16- D 17- D 18- D 19- C 20- C 21- D 22- D 23- C 24- B 25- C Tarix • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- A 4- C 5- B 6- B 7- A 8- B 9- A 10- D 11- A 12- A 13- A 14- B 15- B 16- C 17- B 18- B 19- C 20- D 21- B 22- C 23- A 24- A 25- A Tarix • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- A 4- D 5- B 6- C 7- B 8- B 9- D 10- B 11- A 12- A 13- D 14- B 15- C 16- B 17- A 18- B 19- A 20- D 21- A 22- A 23- C 24- A 25- B Tarix • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- B 4- B 5- C 6- D 7- A 8- A 9- B 10- B 11- B 12- D 13- B 14- B 15- B 16- B 17- C 18- D 19- A 20- B 21- A 22- B 23- A 24- C 25- A Tarix • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- C 4- C 5- B 6- A 7- D 8- B 9- D 10- D 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 665 11- D 12- A 13- B 14- C 15- A 16- B 17- D 18- A 19- A 20- B 21- C 22- A 23- D 24- A 25- C Tarix • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- B 4- C 5- A 6- A 7- C 8- C 9- B 10- C 11- A 12- C 13- C 14- C 15- D 16- D 17- A 18- A 19- B 20- D 21- A 22- D 23- B 24- C 25- B Tarix • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- C 4- D 5- D 6- D 7- D 8- D 9- B 10- B 11- B 12- D 13- C 14- A 15- C 16- B 17- C 18- B 19- A 20- A 21- D 22- A 23- B 24- A 25- C Tarix • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- B 4- B 5- D 6- B 7- A 8- B 9- D 10- C 11- C 12- C 13- D 14- A 15- A 16- A 17- A 18- B 19- A 20- D 21- D 22- A 23- C 24- B 25- B Tarix • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- C 4- C 5- A 6- C 7- C 8- D 9- A 10- D 11- D 12- A 13- D 14- B 15- A 16- A 17- A 18- B 19- A 20- B 21- C 22- C 23- B 24- A 25- D Tarix • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- D 4- B 5- D 6- A 7- C 8- D 9- D 10- B 11- D 12- B 13- A 14- B 15- A 16- C 17- C 18- B 19- B 20- B 21- C 22- D 23- A 24- B 25- B Tarix • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- C 4- D 5- D 6- D 7- D 8- A 9- A 10- D 11- A 12- C 13- D 14- C 15- D 16- D 17- C 18- B 19- C 20- B 21- A 22- C 23- A 24- B 25- D Tarix • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- B 4- A 5- A 6- A 7- D 8- B 9- C 10- A 11- D 12- C 13- A 14- C 15- C 16- B 17- D 18- B 19- B 20- A 21- C 22- B 23- A 24- D 25- D Tarix • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- D 4- A 5- C 6- D 7- A 8- B 9- D 10- C 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 666 11- B 12- A 13- C 14- A 15- D 16- C 17- B 18- B 19- C 20- A 21- C 22- D 23- D 24- A 25- C Tarix • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- C 4- D 5- A 6- A 7- C 8- D 9- C 10- A 11- C 12- B 13- A 14- D 15- D 16- B 17- B 18- D 19- C 20- D 21- B 22- D 23- C 24- A 25- C Tarix • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- A 4- B 5- C 6- C 7- C 8- C 9- A 10- D 11- D 12- A 13- B 14- B 15- C 16- B 17- B 18- D 19- C 20- B 21- C 22- B 23- B 24- B 25- B Tarix • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- A 4- D 5- B 6- C 7- B 8- B 9- B 10- A 11- C 12- D 13- A 14- C 15- B 16- B 17- C 18- D 19- C 20- D 21- B 22- B 23- B 24- C 25- A Tarix • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- B 4- B 5- C 6- D 7- A 8- A 9- C 10- D 11- C 12- D 13- A 14- C 15- B 16- D 17- B 18- C 19- B 20- A 21- B 22- B 23- A 24- D 25- D Biologiya • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- A 4- C 5- C 6- C 7- B 8- D 9- C 10- B 11- D 12- D 13- D 14- A 15- D 16- C 17- B 18- B 19- C 20- A 21- B 22- B 23- A 24- D 25- C Biologiya • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- C 4- D 5- B 6- C 7- D 8- A 9- A 10- D 11- B 12- B 13- A 14- A 15- D 16- C 17- C 18- C 19- A 20- D 21- C 22- B 23- D 24- B 25- B Biologiya • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- A 4- B 5- D 6- C 7- C 8- D 9- C 10- A 11- A 12- D 13- B 14- C 15- D 16- D 17- C 18- C 19- B 20- D 21- D 22- D 23- C 24- D 25- A Biologiya • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- B 4- A 5- D 6- D 7- B 8- C 9- B 10- C 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 667 11- C 12- C 13- A 14- B 15- B 16- A 17- B 18- D 19- D 20- A 21- C 22- B 23- A 24- C 25- D Biologiya • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- A 5- B 6- A 7- A 8- C 9- A 10- D 11- C 12- D 13- B 14- D 15- C 16- C 17- C 18- D 19- C 20- C 21- C 22- C 23- D 24- A 25- A Biologiya • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- B 4- C 5- D 6- A 7- B 8- A 9- B 10- A 11- A 12- C 13- B 14- A 15- C 16- B 17- A 18- D 19- B 20- B 21- D 22- C 23- C 24- A 25- A Biologiya • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- D 4- A 5- B 6- D 7- A 8- C 9- C 10- B 11- A 12- D 13- B 14- B 15- D 16- A 17- B 18- C 19- D 20- A 21- C 22- A 23- A 24- B 25- C Biologiya • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- A 4- B 5- D 6- A 7- D 8- D 9- A 10- C 11- D 12- D 13- D 14- C 15- A 16- C 17- D 18- B 19- A 20- D 21- C 22- C 23- B 24- B 25- D Biologiya • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- D 4- D 5- C 6- A 7- A 8- D 9- D 10- A 11- A 12- D 13- D 14- A 15- C 16- A 17- C 18- C 19- B 20- D 21- A 22- B 23- A 24- D 25- B Biologiya • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- B 4- D 5- D 6- C 7- C 8- C 9- B 10- C 11- C 12- D 13- A 14- D 15- C 16- C 17- C 18- B 19- B 20- B 21- C 22- B 23- A 24- C 25- B Biologiya • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- D 4- C 5- A 6- B 7- A 8- A 9- C 10- C 11- A 12- A 13- B 14- B 15- A 16- A 17- A 18- C 19- B 20- B 21- D 22- B 23- D 24- B 25- B Biologiya • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- A 4- C 5- D 6- D 7- A 8- A 9- D 10- A 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 668 11- A 12- D 13- A 14- B 15- A 16- C 17- C 18- C 19- A 20- C 21- B 22- B 23- A 24- C 25- D Biologiya • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- B 4- B 5- B 6- A 7- D 8- A 9- D 10- A 11- B 12- C 13- B 14- C 15- C 16- C 17- A 18- D 19- C 20- B 21- B 22- D 23- B 24- D 25- D Biologiya • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- A 4- A 5- A 6- B 7- B 8- D 9- C 10- D 11- C 12- C 13- C 14- D 15- C 16- A 17- D 18- B 19- B 20- A 21- B 22- D 23- A 24- C 25- B Biologiya • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- D 4- A 5- A 6- C 7- C 8- D 9- B 10- C 11- B 12- A 13- A 14- A 15- B 16- D 17- B 18- B 19- B 20- D 21- A 22- A 23- C 24- B 25- C Biologiya • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- C 4- D 5- D 6- B 7- A 8- B 9- C 10- B 11- A 12- C 13- A 14- A 15- D 16- D 17- C 18- D 19- C 20- C 21- B 22- B 23- C 24- D 25- D Biologiya • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- A 4- D 5- C 6- B 7- D 8- B 9- D 10- B 11- D 12- D 13- D 14- A 15- A 16- A 17- A 18- B 19- D 20- B 21- D 22- C 23- A 24- A 25- A Biologiya • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- D 4- B 5- A 6- C 7- A 8- D 9- D 10- D 11- D 12- D 13- A 14- A 15- A 16- A 17- A 18- C 19- C 20- B 21- C 22- C 23- C 24- D 25- B Biologiya • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- B 4- B 5- B 6- C 7- C 8- B 9- A 10- B 11- B 12- D 13- D 14- B 15- D 16- B 17- C 18- D 19- A 20- D 21- B 22- A 23- B 24- C 25- D Biologiya • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- A 4- A 5- B 6- C 7- C 8- B 9- C 10- A 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 669 11- C 12- D 13- A 14- B 15- D 16- C 17- A 18- D 19- D 20- A 21- B 22- B 23- D 24- B 25- C Fizika • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- C 4- C 5- D 6- D 7- A 8- B 9- D 10- B 11- B 12- A 13- D 14- A 15- D 16- D 17- D 18- A 19- D 20- A 21- A 22- D 23- B 24- A 25- C Fizika • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- C 4- B 5- D 6- B 7- B 8- C 9- C 10- C 11- A 12- B 13- B 14- A 15- B 16- D 17- B 18- B 19- C 20- A 21- C 22- C 23- C 24- B 25- B Fizika • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- C 4- C 5- A 6- C 7- D 8- A 9- A 10- C 11- D 12- D 13- B 14- A 15- B 16- A 17- A 18- A 19- D 20- C 21- D 22- A 23- D 24- D 25- D Fizika • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- B 4- B 5- A 6- B 7- B 8- D 9- B 10- D 11- D 12- D 13- A 14- A 15- A 16- A 17- B 18- A 19- B 20- C 21- D 22- D 23- B 24- B 25- A Fizika • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- B 4- C 5- D 6- D 7- C 8- B 9- C 10- A 11- B 12- C 13- B 14- C 15- A 16- C 17- D 18- B 19- C 20- D 21- C 22- D 23- B 24- B 25- A Fizika • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- C 4- B 5- B 6- D 7- D 8- C 9- A 10- C 11- D 12- C 13- A 14- A 15- D 16- B 17- A 18- A 19- C 20- C 21- B 22- D 23- B 24- A 25- A Fizika • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- C 4- C 5- D 6- A 7- A 8- C 9- D 10- A 11- B 12- A 13- C 14- B 15- D 16- C 17- A 18- C 19- D 20- D 21- A 22- D 23- A 24- C 25- B Fizika • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- C 5- B 6- B 7- A 8- D 9- C 10- B 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 670 11- C 12- C 13- C 14- D 15- C 16- D 17- B 18- B 19- A 20- A 21- D 22- A 23- C 24- A 25- A Fizika • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- D 4- D 5- C 6- A 7- C 8- B 9- A 10- B 11- B 12- C 13- A 14- D 15- C 16- A 17- A 18- D 19- B 20- B 21- D 22- B 23- C 24- C 25- B Fizika • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- B 4- C 5- B 6- A 7- C 8- C 9- A 10- A 11- C 12- D 13- B 14- C 15- B 16- A 17- A 18- D 19- C 20- C 21- C 22- C 23- B 24- A 25- A Fizika • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- A 4- A 5- A 6- A 7- C 8- A 9- C 10- C 11- D 12- B 13- B 14- D 15- D 16- B 17- C 18- D 19- C 20- D 21- A 22- C 23- D 24- A 25- C Fizika • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- B 4- C 5- C 6- C 7- D 8- C 9- C 10- B 11- C 12- B 13- B 14- B 15- B 16- A 17- B 18- B 19- B 20- A 21- C 22- A 23- A 24- A 25- A Fizika • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- A 4- A 5- D 6- C 7- D 8- A 9- C 10- B 11- C 12- A 13- A 14- A 15- D 16- A 17- A 18- B 19- C 20- C 21- C 22- C 23- D 24- C 25- C Fizika • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- C 4- C 5- C 6- D 7- D 8- D 9- B 10- C 11- B 12- A 13- C 14- B 15- A 16- D 17- C 18- D 19- B 20- B 21- A 22- C 23- C 24- D 25- A Fizika • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- C 5- C 6- A 7- C 8- C 9- A 10- C 11- D 12- D 13- A 14- D 15- A 16- C 17- B 18- D 19- C 20- D 21- C 22- C 23- D 24- C 25- A Fizika • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- A 3- B 4- B 5- D 6- D 7- B 8- C 9- D 10- D 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 671 11- A 12- D 13- D 14- A 15- B 16- B 17- C 18- C 19- A 20- A 21- C 22- C 23- C 24- A 25- A Fizika • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- A 4- C 5- A 6- C 7- C 8- A 9- D 10- B 11- B 12- A 13- C 14- A 15- D 16- C 17- A 18- A 19- C 20- C 21- D 22- D 23- C 24- D 25- C Fizika • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- A 4- A 5- C 6- A 7- B 8- D 9- C 10- A 11- C 12- C 13- D 14- C 15- A 16- C 17- A 18- B 19- D 20- D 21- D 22- B 23- A 24- A 25- D Fizika • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- D 4- C 5- A 6- C 7- B 8- C 9- D 10- D 11- B 12- C 13- A 14- B 15- A 16- D 17- C 18- C 19- D 20- A 21- C 22- B 23- D 24- D 25- C Fizika • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- B 5- C 6- A 7- D 8- A 9- B 10- D 11- D 12- C 13- C 14- B 15- B 16- C 17- C 18- C 19- D 20- A 21- D 22- C 23- C 24- A 25- D Kimyo • 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- D 4- D 5- C 6- A 7- D 8- A 9- C 10- D 11- B 12- A 13- C 14- B 15- D 16- D 17- A 18- D 19- C 20- B 21- D 22- B 23- C 24- B 25- A Kimyo • 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- A 4- B 5- A 6- B 7- C 8- C 9- D 10- A 11- A 12- A 13- C 14- D 15- C 16- D 17- D 18- C 19- D 20- D 21- C 22- C 23- B 24- D 25- B Kimyo • 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- A 4- C 5- C 6- A 7- B 8- B 9- A 10- D 11- A 12- D 13- A 14- D 15- D 16- A 17- B 18- C 19- D 20- C 21- A 22- A 23- A 24- B 25- B Kimyo • 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- C 4- A 5- A 6- C 7- C 8- A 9- D 10- B 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 672 11- A 12- C 13- C 14- B 15- B 16- B 17- B 18- C 19- B 20- D 21- B 22- B 23- C 24- A 25- C Kimyo • 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- A 4- A 5- A 6- A 7- C 8- A 9- C 10- B 11- A 12- A 13- B 14- A 15- C 16- A 17- C 18- C 19- B 20- C 21- D 22- B 23- D 24- B 25- A Kimyo • 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- D 5- C 6- D 7- D 8- B 9- A 10- A 11- D 12- A 13- B 14- B 15- D 16- A 17- B 18- A 19- B 20- A 21- A 22- B 23- A 24- C 25- A Kimyo • 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- D 4- D 5- B 6- C 7- A 8- C 9- D 10- D 11- C 12- C 13- A 14- D 15- D 16- A 17- C 18- B 19- C 20- A 21- A 22- D 23- A 24- D 25- A Kimyo • 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- D 4- B 5- C 6- A 7- B 8- C 9- A 10- C 11- C 12- B 13- D 14- C 15- C 16- C 17- B 18- A 19- A 20- C 21- B 22- A 23- B 24- A 25- B Kimyo • 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- C 4- D 5- A 6- C 7- D 8- A 9- A 10- A 11- B 12- D 13- B 14- D 15- A 16- D 17- C 18- C 19- D 20- B 21- D 22- D 23- B 24- B 25- C Kimyo • 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- C 4- C 5- C 6- C 7- C 8- B 9- C 10- D 11- A 12- D 13- C 14- A 15- A 16- A 17- C 18- D 19- C 20- A 21- D 22- A 23- A 24- B 25- A Kimyo • 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- B 4- A 5- D 6- D 7- D 8- D 9- D 10- B 11- D 12- B 13- A 14- C 15- A 16- A 17- C 18- A 19- C 20- B 21- D 22- B 23- B 24- D 25- A Kimyo • 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- C 3- C 4- D 5- D 6- B 7- C 8- A 9- B 10- D 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 673 11- D 12- B 13- C 14- A 15- B 16- D 17- B 18- A 19- A 20- A 21- D 22- A 23- B 24- B 25- D Kimyo • 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- B 3- A 4- C 5- B 6- D 7- B 8- A 9- D 10- A 11- A 12- B 13- B 14- D 15- D 16- C 17- C 18- B 19- D 20- B 21- C 22- A 23- C 24- C 25- C Kimyo • 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- D 4- C 5- D 6- C 7- B 8- B 9- B 10- D 11- D 12- A 13- D 14- B 15- C 16- D 17- B 18- B 19- A 20- B 21- C 22- B 23- D 24- D 25- B Kimyo • 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- A 4- C 5- A 6- B 7- B 8- D 9- A 10- A 11- B 12- C 13- C 14- C 15- A 16- A 17- A 18- D 19- B 20- B 21- D 22- D 23- C 24- A 25- B Kimyo • 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- A 4- C 5- B 6- C 7- C 8- A 9- B 10- C 11- C 12- C 13- D 14- D 15- C 16- A 17- D 18- A 19- A 20- D 21- D 22- D 23- C 24- A 25- A Kimyo • 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- B 3- B 4- A 5- B 6- A 7- D 8- D 9- B 10- A 11- A 12- A 13- C 14- A 15- B 16- D 17- C 18- D 19- C 20- C 21- A 22- B 23- C 24- C 25- A Kimyo • 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- C 5- C 6- D 7- C 8- C 9- A 10- C 11- B 12- D 13- A 14- B 15- C 16- A 17- C 18- B 19- C 20- B 21- D 22- C 23- D 24- A 25- B Kimyo • 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- A 4- B 5- A 6- A 7- C 8- B 9- C 10- A 11- A 12- A 13- A 14- D 15- C 16- C 17- B 18- B 19- C 20- A 21- D 22- B 23- D 24- D 25- D Kimyo • 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- B 3- B 4- D 5- D 6- A 7- A 8- A 9- D 10- D 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 674 11- C 12- D 13- B 14- C 15- A 16- D 17- A 18- D 19- A 20- B 21- A 22- B 23- D 24- D 25- A 11-sinf BSB/CHSB mashq testlari — barcha fanlar | 675

11-SINF: BARCHA ASOSIY FANLAR

BSB va CHSB ga tayyorgarlik to'plami: matematika, ona tili, adabiyot, ingliz tili, tarix, biologiya, fizika, kimyo — 1–4-choraklar bo'yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o'quv yili)

160 ta variant • 4000 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• Ushbu tayyorgarlik to'plami 11-sinf o'quvchilari, ota-onalar, fan o'qituvchilari, repetitorlar va xususiy maktablar uchun: 11-sinf asosiy fanlari bo'yicha BSB (bo'lim bo'yicha summativ baholash) va CHSB (choraklik summativ baholash) ga tayyorlanish uchun mashq testlari bitta faylda jamlangan.

• Fanlar: Matematika, Ona tili, Adabiyot, Ingliz tili, Tarix, Biologiya, Fizika, Kimyo. Har bir fan 4 ta chorakka bo'lingan, har bir chorakda 5 tadan mashq varianti bor. Variant ichida savollar bo'limlar (mavzular) bo'yicha ajratilgan: BSB ga tayyorlanishda kerakli bo'limni, CHSB ga tayyorlanishda esa to'liq variantni ishlang.

• To'plam: 160 ta variant, jami 4000 ta mashq testi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa barcha variantlar bo'yicha javoblar kaliti berilgan. Kerakli fanni «Mundarija» orqali toping.

• Tavsiya: avval javoblarni yopib, variantni vaqt belgilab ishlang (odatda 40–45 daqiqa), so'ng kalit bilan tekshirib, xato qilgan mavzularni darslikdan qayta o'qing.

• Mavzular amaldagi o'quv dasturi va darsliklar asosida tuzilgan; choraklar bo'yicha taqsimot maktabingizdagi taqvim-mavzu rejasidan biroz farq qilishi mumkin.

• Muhim: bu mashq testlari — rasmiy BSB/CHSB topshiriqlari yoki ularning javoblari emas. Rasmiy nazorat ishlari maktabda o'tkaziladi; ushbu to'plam faqat mustaqil tayyorgarlik uchun.

Sotib olish