Aholi va hududni texnogen FV lardan muhofaza qilish - БЖД - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Декабрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	БЖД

Aholi va hududni texnogen FV lardan muhofaza qilish

Купить

Aholi va hududni texnogen FVlardan muhofaza qilish MAVZU:

REJA: Texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlar to‘g‘risida tushuncha. Texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlarning tasnifi va tavsifi . Texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlarning kelib chiqish sabablari Aholi va xududni texnogen tusdagi fav- qulodda vaziyatlardan muhofaza qilish

BLITS SAVOLLAR: 1. T exnogen tusdagi favqulodda vaziyat deganda nimani tushunasiz ? 2 . Texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlarga nimalar kiradi? 3 . Texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlarni oldini olish uchun nimalarga e’tibor berish zarur?

1 . TEXNOGEN TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR HAQIDA TUSHUNCHA

Favqulodda vaziyat (FV) – bu muayyan xududda o‘zidan so‘ng odamlarning qurbon bo‘lishi, odamlar sog‘ligi yoki atrof-muhitga ziyon yetkazishi, kishilarning hayot faoliyatiga kattagina moddiy zarar hamda uning buzilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan yoki olib kelgan halokat, stixiyali falokat, epidemiyalar, epizootiyalar natijasida yuzaga kelgan holatdir. Kelib chiqish sabablariga ko‘ra FVlar ning tabiiy , texnogen va ekologik turlari mavjud .

Aholi va hududlarni tabiiy va texnogen tusdagi FVlardan muhofaza qilish tizimini takomillashtirish maqsadida , 1998 yil 27 oktyabrda Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan 455-sonli « Texnogen, tabiiy va ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar tasnifi to‘g‘risida » gi qaroriga ilova tasdiqlandi. Mazkur ilovaga ko‘ra, FVlar, ularning vujudga kelish sabablariga ko‘ra, tasnif qilinadi va ular ushbu vaziyatlarda zarar ko‘rgan odamlar soniga, moddiy zararlar miqdoriga va ko‘lamlariga qarab lokal, mahalliy, respublika va transchegara li turlarga bo‘linadi.

* Texnogen tusdagi FVlar – bu odamning ishlab chiqarish yoki xo‘jalik faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan halokat(avariya)lar. * Rivojlanish davrida inson o‘zi uchun yaratgan qulayliklar, ya’ni g‘ildirakning kashf etilishi, mashinalarni yaratilishi, atomning bo‘ysundirilishi, elektromagnit to‘lqinlarni aniqlanishi va boshqalar, odamga g‘am va zahmat keltiruvchi sabablar bo‘lmish texnogen tusdagi halokatlarni kelib chiqishiga imkoniyat yaratib beradi.

* Shunday qilib jamiyatning texnik progressi uchun odamzod juda katta haq to‘lashga majbur bo‘lmoqda. Chernobl AESdagi halokat, yadroviy sinovlar oqibatlari, sanog‘i yo‘q transport lalardagi FVlar va ishlab chiqarishdagi avariyalar, ommaviy zaharlanishlar, radiatsion zararlanishlar va boshqalar texnogen tusdagi havflar sifatida misol qilib keltirishimiz mumkin. *

2. TEXNOGEN TUSDAGI FAVQULODDA VAZIY A TLARNING TASNIFI

Yuqoridagi keltirilgan Vazirlar Mahkamasining 455-sonli qarorining ilovasiga ko‘ra texnogen tusdagi FVlar vujudga kelish sabablariga qarab quyidagi FVlarga tasnif qilinadi:

T Е XNOG Е N FVlar : kimyoviy havfli ob' е ktlardagi halokatlar kimyoviy havfli ob' е ktlardagi halokatlar transport halokatlari (avariyalari ) transport halokatlari (avariyalari ) en е rg е tika va kommunal tizim - lardagi halokatlar en е rg е tika va kommunal tizim - lardagi halokatlar yongin -portlash havfi mavjud bo ’lgan ob' е ktlardagi halokatlar yongin -portlash havfi mavjud bo ’lgan ob' е ktlardagi halokatlar ijtimoiy yo ’nalishdagi ob' е ktlardagi hodisa va halokatlar ijtimoiy yo ’nalishdagi ob' е ktlardagi hodisa va halokatlar radioaktiv va boshqa xavfli va ekologik jihatdan zarar bo ’lgan moddalarni ishlatilishi yoki saqlanishi bilan bog ’- liq bo ’lgan halokatlar radioaktiv va boshqa xavfli va ekologik jihatdan zarar bo ’lgan moddalarni ishlatilishi yoki

Transport halokatlari ( avariyalari ) bu: • e kipaj a’zolari va yo‘lovchilarning o‘limiga, havo kemalarining to‘liq parchalanishiga yoki qattiq shikastlanishiga hamda qidiruv va avariya – qidiruv ishlarini talab qiladigan aviahalokatlar; • yong‘inga, portlashga, harakatlanuvchi tarkibning buzilishiga sabab bo‘lgan va temir yo‘l hodimlarining, halokat hududidagi temir yo‘l platformalarida, vokzal binolarida va shahar imoratlarida bo‘lgan odamlar o‘limiga, shuningdek tashilayotgan kuchli ta’sir ko‘rsatuvchi zaharli moddalar bilan (KT E ZM) halokat joyiga tutash xududning zaharlanishiga olib kelgan temir yo‘l transportidagi halokatlar (avariyalar); • portlashlarga, yong‘inlarga, transport vositalarining parchalanishiga, tashilayotgan KT E ZMlarning zararli xossalari namoyon bo‘lishiga va odam

Kimyoviy havfli ob’ektlardagi halokatlar bu: atrof-tabiiy muhit ga kuchli ta’sir qiluvchi zaharli moddalarning otilib chiqishiga va shikastlovchi omillarning odamlar, hayvonlar va o‘simliklarning ko‘plab shikastlanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan yoki olib kelgan darajada, yo‘l qo‘yilgan chegaraviy konsentrasiyalardan ancha ortiq miqdorda sanitariya-himoya hududidan chetga chiqishga sabab bo‘ladi-gan kimyoviy havfli ob’ektlardagi halokatlar yong‘in va portlashlar.

Yong‘in-portlash havfi mavjud bo‘lgan ob’ektlardagi halokatlar bu: texnologik jarayonda portlaydigan, oson yonib ketadigan hamda boshqa yong‘in uchun havfli moddalar va materiallar ishlatiladigan yoki saqlanadigan ob’ektlardagi, odamlarning mexanik va termik shikastlanishiga, zaharlanishiga va o‘limiga, asosiy ishlab chiqarish fondlarining nobud bo‘lishiga, FVlar xududlarida ishlab chiqarish siklining va odamlar hayotining buzilishiga olib keladigan halokatlar, yong‘inlar va portlashlar; odamlarning shikastlanishiga, zaharlanishiga va o‘limiga olib kelgan hamda qidirish - qutqarish ishlarini o‘tkazishni nafas olish organlarini muhofaza qilishning maxsus anjomlarini va xaltalarini qo‘llanishni talab qiluvchi ko‘mir shaxtalaridagi va ruda sanoatidagi gaz va chang portlashi bilan bog‘liq avar

Energetika va kommunal tizimlardagi halokatlar bu: sanoat va qishloq xo‘jaligi mas’ul iste’molchilarining halokat tufayli energiya ta’minotisiz qolishi-ga hamda aholi hayot faoliyatining buzilishiga olib kelgan GES, GRES, TESlardagi, ulkan issiqlik markazla-ridagi, elektr tarmoqlaridagi bug‘qozon bo‘limmalaridagi, kompressor va gaz taqsimlash shahobchalaridagi va boshqa energiya ta’minoti ob’ektlaridagi halokatlar va yong‘inlar ; aholi hayot faoliyatining buzilishiga va salomatligiga havf olib kelgan gaz quvurlaridagi, suv chiqarish inshootlaridagi, suv quvurlaridagi, kanalizatsiya va boshqa kommunal ob’ektlardagi halokatlar; atmosfera, tuproq, yer osti va yer usti suvlarining odamlar salomatligiga havf tug‘diruvchi darajada konsentratsiyadagi zararli moddalar bilan ifloslanishiga sabab bo

Gidrotexnik halokatlar bu: suv omborlarida, daryo va kanallardagi buzilishlar, baland tog‘lardagi ko‘llardan suv toshib ketishi natijasida vujudga kelgan hamda suv bosgan xududlarda odamlar o‘limiga sanoat va qishloq xo‘jaligi ob’ektlari ishining, aholi hayot faoliyatining buzilishiga olib kelgan va shoshilinch ko‘chirish tadbirlarini talab qiladigan halokatli suv bosishlari

Ijtimoiy yo‘nalishdagi ob’ektlardagi xodisa va halokatlar bu: odamlar o‘limi bilan bog‘liq bo‘lgan va zudlik bilan avariya-qutqaruv o‘tkazilishini hamda zarar ko‘rganlarga shoshilinch tibbiy yordam ko‘rsatilishini talab qiladigan maktablar, kasalxonalar, kinoteatrlar va boshq., shuningdek uy - joy sektori binolari konstruksiyalarining to‘satdan buzilishi, yong‘inlar, gaz portlashi va boshq.

 Radioaktiv va boshqa xavfli va ekologik jihatdan zarar bo‘lgan moddalarni ishlatilishi yoki saqlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan halokatlar bu:  sanitariya - himoya hududi tashqarisiga chiqarib tashlanishi natijasida paydo bo‘lgan yuqori darajadagi radioaktivlik odamlarning yo‘l qo‘yiladigandan ko‘p miqdorda nurlanishini keltirib chiqargan texnologik jarayonda radioaktiv moddalardan foydalanadigan ob’ektlardagi halokatlar;  radioaktiv materiallarni tashish vaqtidagi halokatlar;  atrof-muhit va odamlar salomatligi uchun xavf tug‘diruvchi radioaktiv chiqindilar to‘plagichlardagi, chiqindixonalardagi, shlam to‘plagichlardagi va zaharli moddalar ko‘miladigan joy- lardagi halokatlar (o‘pirishlar);  radioizotop buyumlarning yo‘qotilishi;  biologik vositalarni va ulardan olinadigan preparatlar

Texnogen tusdagi halokatlarning asosiy sabablari quydagilardan iborat: - inshootlarni loyihalashda yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar; - texnika xavfsizligiga rioya qilmaslik; - ishlab chiqarishda doimiy nazoratning susayishi va ayniqsa, yengil alanga oluvchi, yong‘inga xavfli moddalardan foydalanishda e’tiborsizlik; - ishlab chiqarish texnologiyasida yo‘l qo‘yilgan xatolik, jihozlarni, mashina va mexanizmlarni o‘z vaqtida ta’mirlamaslik; - mehnat va ishlab chiqarish intizomining pastligi; - qo‘shni ishlab chiqarish korxonalarda yoki energetika, gaz tarmoqlarida yuz bergan halokat; - halokatlarni keltirib chiqaruvchi tabiiy favqulodda hodisalar.

Texnogen favqulodda vaziyatlar natijasida : insonlar qurbon bo‘lishi, turli darajada shikastlanishi, atrof-tabiiy muhitning, atmosfera havosining turli zaharli moddalar bilan ifloslanishi, o‘simliklar dunyosi, hayvonot olami nobud bo‘lishi, juda katta moddiy zarar ko‘rishga olib kelishi kabi oqibatlari kuzatiladi

4 . Aholi va xududni texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish

Respublikamizda aholi va hudud lar ni texnogen FVlardan muhofaza qilish maqsadida bir qator tadbilar amalga oshirilmoqad . Shu jumladan, 1995 yil 20 avgustda «Aholi va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish to‘g‘risida»gi qonun qabul q ilinganligini ta’kidlab o‘tish lozim.

* Bundan tashqari respublikamiz miqyo- sida o‘tkazilayotgan « Yong‘in xavfsizligi oyligi», «Yo‘l harakati havfsizligi oyligi» , * kabi tadbirlar ham texnogen favqulodda vaziyatlarning oldini olish, aholi va hudular xavfsizligini ta’minlash, favqulodda vaziyat yuz berganda harakatlanishga oid tayyorgarlik darajalarini oshirishda katta ahamiyatga ega.

Yong’in xavfsizligini ta’minlash bo’yicha amalga oshirilayotgan tadbirlar: * Prezidentimiz Islom Karimov rahnamoligida mamlakatimizda yong’in xavfsizligini ta’minlash, nazorat qilib bo’lmayotgan yong’inlarning oldini olishga doir keng ko’lamli profilaktika ishlarini bajarish, yong’in o’cherish xizmatini texnik va texnologik jihozlash, bu borada yuqori malakali muttaxasislarni tayyorlash, yong’inlarning oldini olishga va ularni bartaraf etishga doir samarali, iqtisodiy jihatdan maqadga muvofiq va texnik asoslangan vositalarni joriy etish bo’yicha salmoqli ishlar amalga oshirilmoqda. * 2009-yil 29- sentabrda O’zbekiston Respublikasining “Yong’in xavfsizligi to’g’risida”gi qonuni qabul qilindi. * 2009-yil 29-martda Vazirlar Mahkamasining “Yong’in xavfsizligi to’g’risidagi O’zbekiston Respubli

* Ishlab chiqazish sohasida faoliyat yuritayotgan har bir ishchi halokatlar yuz berganda harakatlanish qoidalarini mukammal o‘zlashtirgan bo‘lishi zarur. * Misol uchun, elektr energiyasini tarmoqdan uzishning ham o‘ziga xos talablari, gaz, bug‘ apparatlarini o‘chirishning ham o‘ziga xos qonun qoidalari mavjud bo‘lib, agar texnologik jarayonlar va texnika xavfsizligi qoidalariga amal qilinmasa, inson hayotiga ju-da katta xavf solishi yoki juda katta moddiy talofatlar keltirishi mumkin. *

* Har bir ishlab chiqazish sohasi xodimi halokatlar yuz berganda jamoa muhofaza inshootlari joylashgan yerlarni, xavfsiz joylarga chiqish yo‘llarini, yakka himoyalanish vositalari bilan ta’minlashni tashkil etishni va ulardan foydalanish tartibini bilishi lozim . * Texnologik uskunalarni germetizatsiyalash va ishlash tizimini doimiy nazorat qilish, shu bilan yong‘in va portlash xavflarini oldini olish zarur. * E lektr asboblar holatini, sig‘imi, qism va tarmoqlarini, bosim ostida ishlashini, nazorat-o‘lchov asboblarini, himoyalash va bloklash apparatlarining ish faoliyatini doimiy nazorat qilish hamda aniqlash kerak.

* Har bir tashkilotda sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan halokatlarning bartaraf etish rejasi ishlab chiqiladi. Ishchi va xizmatchilarni halokat yuzaga kelgan vziyatlarda o‘zini tutish va harakatlanishga tayyorlash tadbirlari tashkil etiladi, ularni bartaraf etish kuch va vositalarining zaruriy zahiralari ko‘rib chiqiladi . * FV yuzaga kelganda ogohlantirish tizimi va vositalari doimiy shay holatda saqlash, ishchi o‘rinlari uchun kerakli shahsiy himoyalanish vositalari sonini ta’minlash zarur.

* Halokatlar sodir bo‘lganda muhim va- zifalardan biri ishlab chiqarish korxonasi va aholi yashash punktlariga xavf haqidagi xabarni yetkazish hisoblanadi. * Shuningdek, ob’ektning har bir ishchi, xodimi halokat sodir bo‘lganda ogohlantirish vositalaridan foydalanish va tegishli tashkilotlarga xabar berishni bilishi zarur.

E’TIBORINGIZ UC H UN RAHMAT !

Купить

Похожие документы
Вентиляция в производственном помещении
Sanitariya-epidemiologik razvedka
Hayot xavfsizligini boshqarish
Bakteriologik qurol va undan himoyalanish
Ishlab chiqarish muhitida inson omili