Информация о документе

Цена 9000UZS
Размер 5.2MB
Покупки 5
Дата загрузки 27 Сентябрь 2023
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Машиностроение

Продавец

Bohodir Jalolov

Avtomobillarning avtomatlashtirilgan sovutish tizimlarini loyihalash

Купить
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI ISLOM KARIMOV NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI Elektronika va Avtomatika fakulteti Elektron apparatlarni ishlab chiqarish texnologiyasi kafedrasi Datchiklar va o’lchov sestemalari fanidan KURS ISHI Mavzu: Avtomobillarning avtomatlashtirilgan sovutish tizimlarini loyihalash Guruh: Bajardi: Qabul qildi: dots. Toshkent 1 MUNDARIJA Kirish ......................................................................................................................... 4 Nazariy qism Avtomabilning sovutish tizimlari datchiklar 5 Amaliy qism 6 Xulosa ...................................................................................................................... 32 Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 33 2 KIRISH Datchiklar haqida tushuncha va ularning klassifikatsiyasi Har xil texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishda ularning ko’rsatgichlari xaqida ma’lumot olish zarur hisoblanadi. Bu maqsadda birlamchi o’zgartirgichlar (yoki datchiklar) keng qo’llaniladi. Datchik deb nazorat qilinayotgan yoki rostlanayotgan kattalikni kerakli yoki avtomatika tizimining keyingi elementlarida qo’llash uchun qulay qiymatga o’zgartiradigan vositaga aytiladi. Qishloq va suv xo’jaligi ishlab chiqarishida qo’llaniladigan o’zgartirgichlar asosan olti guruhga bo’linadi: mexanik; elektromexanik; issiqlik; elektrokimeviy; optik va elektron - ion. Mexanik o’zgartirgichlar mexanik kirish ko’rsatgichlarni (bosim, kuch, tezlik, sarf va h.k.) mexanik chiqish ko’rsatgichlar (aylanish chastotasi, bosim va x.k.) o’zgartirib berish bilan xarakterlanadi. Bunday o’zgartirgichlarning sezgirlik elementi sifatida elastik elementlar (membrana, prujina, balka kabilar) poplavoklar, kr ы lchatkalar va drosselli qurilmalar ishlatiladi. Elektromexanik birlamchi o’zgartirgichlar (yoki elektr datchiklar) kirish mexanik ko’rsatgichlarni (bosim, kuch, sarf kabilar) chiqish elektr ko’rsatgichlar (kuchlanish, tok, qarshilik, induktivlik va kabilar) o’zgartirib berish uchun xizmat qiladi. Elektromexanik o’zgartirgichlar parametrik va generator o’zgartirgichlarga bo’linadi. Parametrik datchiklarda chiqish ko’rsatgichini elektr zanjir kattaliklari (qarshilik, induktivlik, o’zaro induktivlik, elektr sig’imi va kabilar) tashkil topadi. 12 Bunday turdagi datchiklarda elektr toki va kuchlanishi sifatida chiqish signalini olish uchun ularni maxsus elektr sxemalariga (ko’prikli, differentsialli) ulash hamda alohida energiya manbasiga ega bo’lishi kerak. Generator datchiklarida bevosita sezgir elementda kirish signali X chiqish signali U o’zgartiriladi. Ushbu o’zgartirish kirish signali energiyasi hisobiga bo’ladi va chiqish signali EYuK ko’rinishida hosil bo’ladi. Generator datchiklari juda oddiy bo’ladi, chunki ular qo’shimcha energiya manbaisiz ulanadi. Aniqlik darajasi bo’yicha datchiklar 0,24; 0,4, 0,6; 1; 1,5; 2,5; 4 aniqlik sinflariga muvofiq 3 4 NAZARIY QISIM 1.1BOB.AFTOMABILNING SOVUTISH TIZIMLARI DATCHIKLAR 1.1Rasm Sovutish tizimining tarkibiy qismlarining sovutish suyuqliklari qurilmasi. Dvigatelni sovutish tizimi qanday ishlaydi. Majburiy havo sovutish Oddiy ishlash elektr stansiyasi avtomobil faqat ma’lum bir haroratda mumkin. Ko’pgina avtomobillar uchun optimal harorat oralig’i 80-90 daraja. C. Pastroq tezlikda silindrlarda aralashmaning shakllanishi yomonlashadi va yuqori harorat metallning kengayishiga olib keladi, bu esa komponentlarning tiqilib qolishiga olib kelishi mumkin. Umumiy qurilma sovutish tizimlariShunday qilib, elektr stantsiyasining harorati optimal diapazon, sovutish tizimi dvigatel dizayniga kiritilgan. Aynan shu tufayli issiqlik eng ko’p isitiladigan elementlardan - silindrlardan chiqariladi. Sovutish tizimlarining turlari Dvigatellarda jami ichki yonish ikki turdagi sovutish ishlatiladi - havo va suyuqlik. Havo sovutish tizimi, uning dizayni, kamchiliklari Bir qator kamchiliklar tufayli, avtomobil transporti havo tizimi keng tarqalgan emas, garchi strukturaviy jihatdan u suyuq tizimga qaraganda ancha sodda. Uning asosiy elementi silindrlardagi sovutish qanotlaridir. Tsilindrlardan chiqarilgan 5 issiqlik bu qanotlarga taqsimlangan va ular orqali o’tadigan havo oqimi uni amalga oshirgan. Oqimni yaratish uchun tizim dizayni qo’shimcha ravishda turbinani - boshqariladigan maxsus pervanani o’z ichiga olishi mumkin krank mili va hosil bo’lgan havo oqimi silindrlarga yo’naltirilgan gilza. Bu havo tizimining butun tuzilishi. 1.1 BOB Havo tizimi transport vositalarida deyarli qo’llanilmaydi, chunki:harorat rejimini sozlash mumkin emas (qishda vosita kerakli haroratga etib bormadi va yozda u juda tez qizib ketdi);havo oqimining teng taqsimlanishini ta’minlash uchun har bir silindr alohida turdi;dvigatel ishlayotgan holda to’xtab turganda, hatto turbina mavjud bo’lganda ham, havo oqimi juda zaif, bu tez qizib ketishiga olib keladi;ichki isitishni tashkil qilish mumkin emas. Ushbu kamchiliklar tufayli havo tizimi avtomobillarda qo’llanilmaydi, garchi hali ham izolyatsiya qilingan holatlar mavjud edi - ZAZ-968 "Zaporozhets" shunday sovutish tizimiga ega edi. Ammo u 2 zarbli motorlar (zanjirlar, cho’tka kesgichlar, orqada yuradigan traktorlar va boshqalar) bilan jihozlangan avtoulovlar va uskunalarda keng qo’llaniladi. Qurilma, dizayn, ishlash printsipi Suyuq sovutish tizimi Suyuq sovutish tizimining afzalligi aniq haroratni ma’lum diapazonda ushlab turish qobiliyatidir, shuning uchun u havodan yaxshiroqdir. Ammo bu tizimning dizayni ancha murakkab. Bunga quyidagilar kiradi: Sovutish ko’ylagi  Suv nasosi  Termostat  Radiatorlar  Birlashtiruvchi quvurlar  Muxlis  Bunday holda, bunday tizimning asosiy ishchi elementi hisoblanadi maxsus suyuqlik-, uning yordamida issiqlik chiqariladi. Ilgari u o’rniga ishlatilgan oddiy 6 suv, lekin muzlashning past haroratli chegarasi va shkalaning shakllanishi tufayli suv asta-sekin tark etildi. 1.2- RASIM 1. Sovutish ko’ylagi Sovutish ko’ylagi - maxsus tizim silindr blokidagi kanallar va suyuqlik harakatlanadigan blok boshi. Agar biz hamma narsani oddiy tarzda ko’rib chiqsak, unda shunday ko’rinadi: silindrlar o’rnatilgan blok, shuningdek, asosiy komponentlar va mexanizmlar mavjud. Ushbu blokning tepasida qobiq yasaladi va ular orasidagi bo’shliq suyuqlik harakati uchun kanal sifatida ishlatiladi. Ushbu dizayn suyuqlikni silindrlarni yuvish, blokda o’rnatilgan bloklar va boshning yonidan o’tish imkonini beradi, bu esa ulardan issiqlikni olib tashlashni ta’minlaydi. 2. Nasos O’xshaydi suv nasosi Sovutish ko’ylagiga suv nasosi o’rnatilgan. U bir o’qga o’rnatilgan ko’ylak ichiga joylashtirilgan qo’zg’aluvchan tishli (shkiv) va pervaneldan iborat. U krank milidan kamar yordamida boshqariladi. Bu suyuqlikni tizim orqali aylantiradigan suv pompasi. Krank milidan aylanishni qabul qilib, pervanel suyuqlikni ko’ylagi kanallari bo’ylab harakatlanishga majbur qiladi. 7 3. Radiator shu bilan birga, antifriz nafaqat ko’ylakda aylanadi. Agar shunday bo’lsa, unda suyuqlik issiqlik chiqaradigan joy bo’lmaydi, ya’ni. Buning oldini olish uchun u dizaynga kiritilgan. Bu ikkita tankning tuzilishi - biri ko’ylagidan suyuqlik bilan ta’minlanadi, ikkinchisidan esa qaytib keladi. Bu tanklar bir-biriga ko’p sonli quvurlar orqali ulanadi, ular orqali suyuqlik ular orasida harakat qiladi. Shunday qilib, radiator yuqori issiqlik o’tkazuvchanligi (mis, alyuminiy, guruch) bo’lgan metallardan yasalgan. Shuningdek, quvurlar orasidagi issiqlik o’tkazuvchanligini oshirish uchun maxsus lentalar qo’yiladi, ma’lum bir tarzda yotqiziladi va quvurlar bilan juda ko’p aloqa nuqtalariga ega. Naychalar orqali o’tadigan suyuqlik issiqlikning bir qismini lentalarga beradi. Radiatordan o’tadigan havo issiqlikni olib tashlaydi va uni atrof-muhitga olib tashlaydi. Yaxshi havo oqimini ta’minlash uchun radiator avtomobilning old qismiga o’rnatiladi. Sovutish ko’ylagi bo’lgan radiator kauchuk quvurlar orqali ulanadi. 8 ASOSIY QISM Alohida ta’kidlaymizki , suyuqlik tizimi tufayli uni ta’minlash mumkin edi. Buning uchun idishni ichiga joylashtirilgan sovutish tizimiga yana bir radiator kiritilgan. Strukturaviy ravishda, u asosiy radiator bilan bir xil, lekin hajmi kichikroq. Uning uchun havo oqimi fan bilan elektr motor yordamida yaratiladi. 4. Termostat Sovutish tizimi elektr stantsiyasining optimal harorat rejimiga eng tez chiqishini ta’minlashi kerak. Va buni ta’minlash uchun dizaynga termostat kiritilgan. Bu nima uchun ekanligini tushunish uchun - bir oz nazariya. Agar tizimning dizayni faqat ko’ylagi va nasosdan iborat bo’lsa, unda vosita juda tez qizib ketadi, chunki suyuqlik faqat blokdagi kanallar bo’ylab harakatlanadi va issiqlikni olib tashlash uchun joy bo’lmaydi. 1.3-RASIM Termostatni qurilmasi va ishlash printsipi Bunga yo’l qo’ymaslik uchun dizaynga radiator kiritilgan . Ammo uning mavjudligi tufayli hajm oshdi, bundan tashqari, radiatorning maqsadi issiqlikni yo’qotishdir, shuning uchun dvigatel juda uzoq vaqt davomida kerakli haroratga etadi, ayniqsa qish davri. Kerakli haroratga tezda qaytishni ta’minlash uchun sovutish tizimi ikkita halqaga bo’lingan - kichik (faqat sovutish ko’ylagi va nasos ishtirok etadi) va katta (ko’ylagi + nasos + 9 radiator).Termostat ham halqalarga bo’linish bilan shug’ullanadi. Bu haroratning oshishi bilan qo’zg’atiladigan valfdir. Ustida turli mashinalar uning javob harorati boshqacha, lekin umuman olganda u 85-95 daraja oralig’ida ishlaydi. BILAN. Termostatning korpusi odatda radiatorga olib boradigan kanal yaqinidagi silindr blokida joylashgan. Dvigatelning harorati past bo’lsa-da, termostat bu kanalni yopadi va suyuqlik faqat ko’ylagi bo’ylab harakat qiladi. Harorat ko’tarilgach, bu vana asta-sekin ochila boshlaydi, suyuqlikni katta halqadan o’tkazib, radiator ishtirokida. Muayyan harorat qiymatiga erishilganda, u butunlay ochiladi va suyuqlik allaqachon faqat katta halqa bo’ylab harakatlanadi. 1.4- Ventilyator, datchiklar Sovutish fanining ishlash printsipi Shunday bo’ladiki, havo oqimi radiatordan normal issiqlik tarqalishini ta’minlash uchun etarli emas. Misol uchun, bu vosita doimiy ishlayotganda tirbandlikda sodir bo’ladi, lekin mashina harakatsiz bo’lganligi sababli kelayotgan havo oqimi yo’q. Suyuqlikning haddan tashqari 10 qizib ketishining oldini olish uchun majburiy havo oqimini yaratish uchun fan ishlatiladi. U asosiy radiatorning orqasida joylashgan va elektr motor tomonidan boshqariladi. Uning ishga kiritilishi radiatorga o’rnatilgan harorat sensori tufayli amalga oshiriladi.Bundan tashqari, dizayn harorat ma’lumotlarini uzatuvchi haroratni ham o’z ichiga oladi asboblar paneli kabinada, shuning uchun haydovchi dvigatelning harorat rejimini doimiy ravishda kuzatib borishi va nosozlik paydo bo’lishini o’z vaqtida sezishi mumkin, buning natijasida dvigatelning harorati "ko’tarilgan".Sovutish tizimining asosiy nosozliklari Dvigatelni sovutish tizimida nosozliklar unchalik ko’p emas, ammo ularning oqibatlari juda jiddiy bo’lishi mumkin. Ulardan asosiylari: Sovutish suyuqligining oqishi; Nasosning, termostatning noto’g’ri ishlashi; Sensor simlari shikastlangan. Suyuqlikning oqishi sovutish ko’ylagi buzilishi tufayli yuzaga kelishi mumkin, silindr boshi qistirmalari, rezina quvurlar, radiator yoki ulanish nuqtalarining ishonchsiz mahkamlanishi tufayli. Ushbu nosozlikni aniqlash qiyin emas, chunki avtomobil ostidagi oqish natijasida sovutish suvi ko’lmaki paydo bo’ladi. Agar oqish o’z vaqtida bartaraf etilmasa, sovutish suvining ko’p qismi oqishi mumkin va tizim endi harorat 1.5-RASIM rejimini saqlab qololmaydi. Ko’pincha nasosning ishdan chiqishi bilan bog’liq. Bu haydovchi tomonida dog’lar izlari, dvigatelning ishlashi paytida shovqinning 11 kuchayishi bilan birga keladi, notekis kiyinish haydovchi kamar. Agar nasos o’z vaqtida almashtirilmasa, uning tiqilib qolishi va sinishi ehtimoli bor. haydovchi kamar, va bu allaqachon juda jiddiy muammolar bilan to’la, chunki ko’pincha vaqt kamari ham ushbu kamar bilan ishga tushiriladi. Termostat bilan bog’liq muammo, odatda, u bir holatda tiqilib qoladi. Shu sababli, halqalar orasidagi suyuqlik o’tkazilmaydi, u faqat kichik bo’ylab yoki bo’ylab harakatlanadi. katta doira. Simlar yoki sensorlarning shikastlanishi asboblar panelidagi o’qishlar uzatilmasligi yoki haqiqatga mos kelmasligi va fan kerakli vaqtda yoqilmasligi yoki doimiy ishlashiga olib keladi, bu esa harorat rejimini buzadi. (keyingi o’rinlarda - ICE) - bu silindrlarda supurib tashlash uchun yonuvchan mikro portlashlarning qat’iy ketma-ketligi. Shunga mos ravishda, vosita harorati ko’tariladi va kritik bo’ladi. Bunday jarayonlar muqarrar ravishda muvaffaqiyatsizlikka olib keladi quvvat bloki har qanday transport vositasi. Shuning uchun hamma narsada zamonaviy ichki yonuv dvigatellari sovutish tizimi talab qilinadi. Tizimning funktsiyalari va turlari Sovutish tizimi va benzinning asosiy maqsadi va dizel ichki yonuv dvigateli ish paytida qizib ketadigan dvigatel qismlaridan issiqlikni majburiy olib tashlash va uning ish haroratini saqlab qolish uchun kamayadi. Ushbu funktsiyaga qo’shimcha ravishda, avtomobil sovutish tizimi bir qator boshqa tegishli vazifalarni ham bajaradi: gacha dvigatelning isishi tezlashishi ish harorati; yo’lovchi bo’linmasini isitish uchun havoni isitish; ichki yonuv dvigatelining moylash tizimini sovutish; sovutish chiqindi gazlar(resirkulyatsiyadan foydalanganda); havo sovutish (turbo zaryadlash bilan); vites qutisidagi moyni sovutish (avtomatik uzatish bilan). Ishlash printsipi va ish rejimiga qarab, quyidagi sovutish tizimlarini ajratish odatiy holdir: suyuqlik (suyuqlik oqimi bilan issiqlikni olib tashlashga asoslangan); havo (havo oqimini sovutish asosida); estrodiol (suyuqlik va havo tizimlarining ishlash printsipini birlashtirgan). Tizim tuzilishi Ichki yonish dvigatellarining aksariyati majburiy aylanish tamoyilidan foydalangan holda suyuq sovutish tizimiga (yopiq turdagi) ega. Aynan 12 u, bir tomondan, maksimal darajada ta’minlashga qodir samarali sovutish, boshqa tomondan, bu dvigateldan ortiqcha issiqlikni olib tashlashning yanada ergonomik va qulay usulidir. Dvigatel sovutish tizimining qurilmasi va sxematik diagrammasi (dizel va benzin) quyidagi komponentlarning ishlashini o’z ichiga oladi: fan bilan radiator (elektr, mexanik yoki gidravlik); elektr fan bilan isitgich radiatori ("pechka"); silindr bloki va blok boshi uchun sovutish kurtkalari; aylanma (suv) nasosi ("nasos"); kengaytirish tanki; radiatorli kran "pechka"; quvurlar va shlanglarni ulash. Sovutgich sifatida suv, antifriz, antifriz ishlatilishi mumkin. Ko’p sonli avtomobillarni sovutish tizimi antifrizdan ko’proq foydalanadi eng yaxshi variant, yaxshi xarajat / ishlash nisbati tufayli. Tizim qanday ishlaydi Dvigatel sovutish tizimining ishlash printsipi (ham benzin, ham dizel) juda oddiy va sovutish suyuqligining maqsadli aylanishiga asoslanadi. Dvigatel qismlaridan (sovutish ko’ylagi) issiqlikni oladigan sovutish suvi, suv pompasi tomonidan yaratilgan bosim ta’sirida, issiqlik almashinuvini amalga oshirib, tizim orqali aylana boshlaydi 13 1.6-RASIM Dastlab, suyuqlikning harakati kichik doira ichida yopiq termostat bilan, ya’ni radiatorning ishlamasdan amalga oshiriladi. Bu dvigatelni isitish va uni ish haroratiga etkazish jarayonini tezlashtirish uchun amalga oshiriladi. Suyuqlik sovutish ko’ylagiga qaytgandan so’ng, aylanish jarayoni davom etadi. Harorat yuqori qiymatlarga (100 daraja ichida) etib borsa, termostat ochiladi va sovutish suvi radiatorga kirib, katta aylana bo’ylab harakatlana boshlaydi. Bu darhol dvigatelni sovutadi, chunki sovutish tizimiga ilgari ishlatilmagan suyuqlik (radiatorda bo’lgan) kiradi. Radiatorning o’zi atmosfera havosi oqimi bilan sovutiladi. Dvigatelni keyingi isitish bilan (masalan, in yozgi davr), suyuqlik kerakli harorat darajasiga sovish uchun vaqt topolmasa, maxsus qurilma avtomatik ravishda elektr ventilyatorni ("yalqov"), qo’shimcha sovutish radiatorini va qisman dvigatelni yoqadi. Ventilyator yetib borguncha ishlaydi talab darajasi suyuqlik harorati va maxsus qurilma uni o’chiradi. Krank miliga kamar qo’zg’aysan bilan ulangan fanning mexanik versiyasi doimiy rejimda ishlaydi. Agar kerak bo’lsa (masalan, sovuq mavsumda) sovutish suvi "pechka" ga ochiq isitgich krani orqali kiradi, u erda bir tomondan soviydi, bir tomondan ortiqcha issiqlikni chiqaradi, boshqa tomondan. qo’l, mashinadagi havoni isitadi. Tizimning asosiy nosozliklari Agar siz yo’l harakati qoidalarining 2.3.1-bandiga va transport vositalarining harakati cheklangan "Nosozliklar ro’yxati ..." ga murojaat qilsangiz, unda siz dvigatelni sovutish bilan bog’liq muammolar haqida to’liq eslatib o’tmaganligini topishingiz mumkin. tizimi. Bu shuni anglatadiki, tizimdagi nosozliklar harakatlanish taqiqlangan nosozliklar sifatida joylashtirilmaydi. Va shuning uchun sovutish tizimi va uni ta’mirlash har bir haydovchi uchun shaxsiy masala, uning yo’lda qulaylik darajasi. Tizim duch kelishi mumkin bo’lgan asosiy "kichik" muammolar qanday dvigatelni sovutish? birinchidan, eng keng tarqalgan sovutish suvi oqishi yoki oqishi. Bundan tashqari, uning sabablari ko’cha haroratining o’zgarishida (ko’pincha - sovuq mavsumning boshlanishi) bo’lishi mumkin. Ommabop sabablar orasida yuqori haroratning doimiy ta’siri ostida elastikligini 14 yo’qotadigan quvurlar va shlanglarni kokslash kiradi. Sovutish suvi oqishi sabab bo’ladi va jismoniy shikastlanishlar asosiy radiator va "pechka" radiatori, yoki kimyoviy (masalan, antifrizning bir qismi bo’lgan reagentlar tomonidan) yoki mexanik ta’sir (masalan, zarba) bilan olingan. 1.7-RASM Ikkinchidan, bir xil darajada mashhur nosozlik - bu termostatning ishdan chiqishi (yoki tiqilib qolishi). Termostat klapan (suyuqlik bilan doimiy aloqada bo’lgan qurilma) asta-sekin korroziyaga uchraydi. Oxir-oqibat, u tiqilib qoladi, bu "ochiq- yopiq" tizimda ishlashni istisno qiladi. Termostatning bu holatining natijalari ikki xil:"ochiq" holatda tiqilib qolganda, sovutish suvi faqat katta aylana bo’ylab harakatlanadi (radiatordan doimiy foydalanish bilan), bu dvigatelning zaif va uzoq vaqt isishiga va shunga mos ravishda avtomobil ichki qismining yomon isishiga olib keladi; yopiq holatda tiqilib qolganda, sovutish suvi, aksincha, faqat kichik doira ichida (radiatordan foydalanmasdan) harakat qiladi, bu dvigatelning haddan tashqari qizib ketishiga olib keladi va metall konstruktsiyadagi qaytarilmas 15 o’zgarishlarga, resursning pasayishiga olib kelishi mumkin. quvvat blokining va hatto uning buzilishi. Uchinchidan, aylanma nasosning (yoki "nasos") buzilishi jiddiy noqulaylik tug’diradigan ko’rinadi. Ko’pincha, bu nosozlik "nasos" rulmanining ishdan chiqishi bilan bog’liq - uning asosiy qismi. Sabablari ahamiyatsiz - eskirish yoki sifatsiz ehtiyot qismlar. Buzilishni bashorat qilish qiyin, ammo "nasos" ning nostandart ishlashining boshlanishini - podshipnikning xarakterli hushtak ovozi bilan tushunish mumkin. Bu aylanma nasosni zudlik bilan almashtirish kerakligini anglatadi. To’rtinchidan, muayyan sharoitlarda vosita sovutish tizimining tiqilib qolishi mumkin. Ushbu holatning sabablari, qoida tariqasida, sovutish tizimining kanallarida (radiator, blok, blok boshi) tuzlarning cho’kishi hisoblanadi. Bu sovutish suyuqligining aylanishini buzadi va dvigateldan ortiqcha issiqlikni olib tashlash va uning qismlari yomonlashadi. Oxir-oqibat, bu barcha oqibatlarga olib keladigan dvigatelning haddan tashqari qizib ketishiga olib keladi. Tizimning ishlashi va texnik xizmat ko’rsatish asoslari Sovutish tizimining holatini kuzatish zarur shart qulay haydash transport vositasi... Ushbu tizimning nosozliklari avtomobilning ishlashiga to’sqinlik qilmasa ham, haydovchi uning ishdan chiqishi xavfini tushunishi kerak. Issiq mavsumda dvigatelning haddan tashqari qizishi va avtomobil salonining etarli darajada isitilmasligi qish mavsumi ta’mirlash zarurligiga olib keladi, ba’zan juda qimmat. Dvigatelni sovutish tizimini ishlatishning oddiy qoidalariga rioya qilish sizga nosozliklarning avtomobilning normal ishlashiga ta’sirini oldini olish, o’z vaqtida oldini olish yoki minimallashtirish imkonini beradi. Sovutish suyuqligi darajasini doimiy nazorat qilish Kengaytirish tanki sovutish tizimidagi suyuqlik darajasini vizual nazorat qilish uchun xizmat qiladi. Haqiqat shundaki, sovutish tizimining hajmi doimiy, lekin suyuqlik hajmi ish sharoitlariga qarab o’zgaradi. Agar sovutish suvi darajasi (kengaytirish idishida ko’rsatilgan) tushib qolsa yoki ko’tarilsa, tizimdagi uning miqdorini tuzatish kerak. Tizimning oqish diagnostikasi Sovutish suvi darajasining doimiy pasayishi ko’pincha uning oqishi bilan bog’liq. Sovutish tizimining 16 elementlari bilan quvurlarning ko’plab ulanishlari, asosiy radiator yoki "pechka" radiatorining korroziyasi kengaytirish tankidagi suyuqlik darajasining doimiy pasayishiga olib keladi. Muammoni diagnostika qilish komponentlar va yig’ilishlarda joylashgan qora dog’larni aniqlash bilan bog’liq dvigatel bo’limi, yo’lda ho’l oyoq izlari, shuningdek, antifrizning xarakterli shirin-qizil hidi. Jiddiyroq narsa - o’lchagichdagi antifriz izlarini aniqlash, bu qimmatbaho dvigatelni ta’mirlashga olib keladi. Dvigatelning haddan tashqari qizishi yoki isitishning etarli emasligi belgilari Haddan tashqari issiqlik bir necha sabablarga ko’ra bo’lishi mumkin termostatni "yopiq" holatda tiqilib qolishi; tizim kanallarining tiqilib qolishi;tizimdagi suyuqlik darajasining etarli emasligi. Ammo avtomobil dvigatelining etarli darajada isitilmasligi faqat tiqilib qolgan termostatni ko’rsatadi, u faqat "ochiq" holatda ishlaydi. Harakat paytida dvigatelning ko’plab mexanizmlari doimiy harakatda bo’ladi. Ularning ishqalanishi shunchalik kuchliki, harorat juda tez ko’tarila boshlaydi. Ammo yuqori haroratning asosiy aybdori yonuvchan aralashma bo’lib, uning yonishi natijasida harorat 2000-2500 ° S gacha ko’tariladi. Bunday holda, vosita tezda muvaffaqiyatsiz bo’lishi mumkin, chunki uning normal ishlashi uchun eng maqbul harorat 80-90 ° S dir. Dvigatelning ishlashini saqlab qolish uchun uni sovutish kerak. Buning uchun dvigatelda sovutish tizimi mavjud. Eng oddiy tarzda dvigatelni sovutish, kelayotgan havo oqimidir. Ushbu tizim deyarli avtomobillar uchun ishlatilmaydi, lekin mototsikl dvigatellarini sovutish uchun keng qo’llaniladi. Ba’zan kelayotgan havo ham avtomobillarning dvigatelini sovutadi. Bizga ma’lum bo’lgan brendlar orasida ushbu tizim ishlatilgan. Havo sovutish tizimining ishlash printsipi havoni dvigatelga fan tomonidan etkazib berilishiga asoslanadi. Va sovutish avtomatik ravishda termostat tomonidan boshqariladi, uning yordamida siz istalgan harorat rejimini saqlab, sovutish yoki qizib ketishning oldini olishingiz mumkin. Ko’pgina avtomobil dvigatellari suyuq sovutish tizimidan foydalanadi. Ushbu tizimning ishlash printsipi havo sovutishdan ancha sodda. Bu silindrlardan chiqadigan issiqlik sovutish muhiti tomonidan so’rilishiga asoslanadi. Harorat regulyatori sifatida, ya’ni. sovutish 17 2.0-RASM vositasi, maxsus suyuqlik ishlatiladi. Tsilindrning devorlaridan isitiladi, u radiatorga kiradi, u erda soviydi va yana silindrning devorlariga o’tib, issiqlikni yutadi. Shunday qilib, sovutish suyuqligi doimiy ravishda aylanadi, nasos bu tizimni boshqaradi. Sovutish uchun antifriz ishlatiladi - etilen glikol va spirt aralashmasi. Oddiy suvni sovutish vositasi sifatida ham ishlatish mumkin, ammo sovuq havoda uni ishlatish mumkin emas, chunki u muzlagandan so’ng dvigatelga zarar etkazadi. Antifriz minus 40 ° C gacha muzlamaydi. Va endi biz sovutish tizimining qanday ishlashi haqida gaplashamiz. Ushbu qurilma silindrli sovutish ko’ylagi, radiator, nasos, termostat, fan va fan kamar, panjurlar, qisqichlar bilan bog’lovchi quvurlar va shlanglar va suv harorati ko’rsatkichini o’z ichiga oladi. Bu qismlarning barchasi juda muhim va agar ulardan biri buzilgan bo’lsa, butun sovutish tizimi ishlamay qolishi mumkin. Agar dvigatel avtomobilning yuragi bo’lsa, u holda suv nasosini sovutish tizimining yuragi deb atash mumkin. Uning asosiy vazifasi- suyuqlikning aylanishini ta’minlash. Fan suyuqlikni sovutadigan 18 havo oqimi hosil qiladi. Mashinaning tezligi qanchalik yuqori bo’lsa, fan shunchalik ko’p ishlaydi. Sovutish ko’ylagi nima ekanligini allaqachon bilasiz: uning ikki silindrli devorlari hosil bo’ladi va sovutish suvi ular orasidagi bo’shliqqa kiradi. Radiator yuqori va pastki rezervuardan iborat bo’lib, ular orasida quvurlar joylashgan. Yuqori idishda issiq suyuqlik bor, uni sovutish kerak. Ko’p miqdorda suv darhol juda sekin soviydi. Ammo mashina yo’lda bo’lganda, siz kutishga vaqtingiz yo’q, shuning uchun dizaynerlar undagi suv kichik qismlarda sovutilishi uchun bunday qurilmani ixtiro qildilar. Misol uchun, agar piyoladagi choy juda issiq bo’lsa, uni choy qoshig’iga solib, uni puflashingiz mumkin. Radiator xuddi shu printsipga asoslanadi. Yuqori tankdan yaxshi puflangan nozik oqimlardagi issiq suyuqlik pastki idishga kiradi. U erda suyuqlik allaqachon sovutilgan holda yig’iladi. Radiator plomba bo’yni tiqin bilan mahkam yopilgan. Ammo suyuqlik shunchalik issiqki, u hatto qaynashi mumkin. Bunday holatlar uchun vilkada klapanlar mavjud. Agar ortiqcha bosim paydo bo’lsa, bug ‘bir vana (chiqish) orqali chiqariladi. Mexanizmdagi bosim atmosferadan past bo’lganda, havo radiatorga boshqa valf (qabul qilish) orqali kiradi. Agar dvigatel uzoq vaqt ishlagandan keyin hali sovib ketmagan bo’lsa, u holda radiator qopqog’ini ochish juda xavflidir. issiq bug ‘yoki suvdan kuyish. Termostat sovutish tizimining ishlashini tartibga soladi. Suyuqlik qizib ketganda, termostatning gofrirovka qilingan tsilindridagi spirt bug’lana boshlaydi, silindr ichidagi spirt bilan bosim ko’tariladi va balandlikda cho’zilgan silindr termostat klapanini ochadi. Bu kamida 80 ° S haroratda sodir bo’ladi. Harorat 90 ° C ga ko’tarilishi bilan vana to’liq ochiladi va suv tizimda erkin aylana oladi. Vana faqat harorat tushganda yopiladi, bu avtoulovchi mashina tezligini pasaytirganda yoki to’xtaganda sodir bo’ladi. Yo’lda, agar u juda yaxshi va silliq bo’lsa ham, mashina biroz chayqaladi. Shuning uchun dvigatelning radiatorga nisbatan pozitsiyasi doimo o’zgarib turadi va uni mustahkam tayanchga qo’yib bo’lmaydi. Faqat kauchuk o’rnatishga ruxsat beriladi. Xuddi shu sababga ko’ra, vosita va radiator o’rtasida qattiq aloqa o’rnatilmaydi. Lekin kauchuk 19 shlanglar va quvurlar to’g’ri. Ular engil va egiluvchan, shuning uchun ular jarliklar va gumbazlardan qo’rqmaydi. Jalyuzlar radiatordan o’tadigan havo miqdorini tartibga solish uchun kerak. Ular yo’lovchi bo’linmasida joylashgan tutqich yordamida aylantirilishi mumkin bo’lgan bir qator vertikal o’rnatilgan plitalardan iborat. Tutqich boshlang’ich holatida bo’lganda, panjurlar ochiq bo’ladi va havo uzoq vaqt davomida radiatorga erkin oqadi. Agar siz tutqichni o’zingizga tortsangiz, panjurlar yopiladi va radiatorga havo kirishi to’xtaydi. Tutqichni faqat yarmigacha uzaytirgandan so’ng, havo kuchli bo’lmasa ham, radiatorga oqib chiqadi. Panjurlar haydovchilar tomonidan kamdan-kam hollarda va asosan sovuq mavsumda radiatorni hipotermiyadan himoya qilish uchun ishlatiladi. Dvigatelni ishga tushirganda qish vaqti pardalar tezroq isishi va radiatordagi suvning muzlashiga yo’l qo’ymasligi uchun yopiq bo’lishi kerak. Albatta, sovutish tizimining ishlashini kuzatish kerak. Buning uchun asboblar panelida elektr suv harorati o’lchagich mavjud. Sovutish ko’ylagi ichiga joylashtirilgan sensorga ulangan. Yo’lda haydovchi ushbu qurilmaning ko’rsatkichlarini kuzatishi kerak. Dvigatel qizib ketmasligi kerak, chunki bu mexanizmning tez eskirishiga olib keladi. Ko’pincha, haddan tashqari qizib ketish sovutish suyuqligining etarli emasligi yoki sovutish tizimining noto’g’ri ishlashi natijasida yuzaga keladi. Gipotermiya ko’pincha qishda noto’g’ri panjurlar yoki izolyatsion qopqoqning yo’qligi tufayli yuzaga keladi. Haddan tashqari qizib ketish va sovutish dvigatel quvvatini sezilarli darajada kamaytiradi, shuning uchun radiatordagi sovutish suvi darajasini muntazam tekshirib turish kerak, uning oqishi yoki yo’qmi. 20 2.1RASM Sovutish tizimi kerak muntazam tekshiruv, bu vaqt davomida fanning podshipniklarini moylash va agar kerak bo’lsa, uning kamarini va shlang qisqichlarini mahkamlash kerak. Agar siz sovutish uchun suvdan foydalansangiz, unda sovuq havo, ayniqsa, 0 ° C dan past haroratlarda, radiatordagi suv muzlashmasligini ta’minlash kerak, aks holda radiatorning o’zi va tsilindrga zarar yetkaziladi. Dvigatelni sovuqdan himoya qilish uchun radiator qoplamasiga izolyatsion qopqoq qo’yiladi. Agar siz dvigatelni sovutish tizimi bilan vizual ravishda tanishmoqchi bo’lsangiz, unda ushbu videoni tomosha qilishni unutmang."" haqida ko’proq maqolalar Saytdagi xatolikni payqadingizmi? Uni tanlang va Ctrl + Enter tugmalarini bosing Birinchidan ishlab chiqarish avtomobili 20-asr boshlarida Ford kompaniyasi tomonidan chiqarilgan. U mag’rur "T" prefiksini kiygan va insoniyat rivojlanishidagi yana bir muhim bosqichni ifodalagan. Bungacha mashinalar bir hovuch ishqibozlarning ko’p qismi edi, ular yuk tashish va vaqti-vaqti bilan tushdan keyin sayrga chiqishardi. Genri Ford 21 haqiqiy inqilob qildi. U mashinalarni konveyerga qo’ydi va tez orada uning mashinalari Amerikaning barcha yo’llarini to’ldirdi. Bundan tashqari, Sovet Ittifoqida ham zavodlar ochildi. Genri Fordning asosiy paradigmasi juda oddiy edi: "Mashina qora bo’lsa, har qanday rangga ega bo’lishi mumkin". Bunday yondashuv har bir kishining shaxsiy mashinasiga ega bo’lish imkonini berdi. Xarajatlarni optimallashtirish va ishlab chiqarishni kengaytirish narxni chinakamiga hamyonbop qildi. O’shandan beri ko’p vaqt o’tdi. Avtomobillar tinimsiz rivojlanib bordi. O’zgartirish va qo’shimchalarning aksariyati dvigatelga kiritilgan. Bu jarayonda sovutish tizimi alohida rol o’ynadi. U yildan-yilga takomillashtirilib, dvigatelning ishlash muddatini uzaytirish va qizib ketishdan qochish imkonini berdi. Shuni tan olish kerakki, dvigatel sovutish tizimi har doim avtomobillarda bo’lgan, ammo uning dizayni yillar davomida keskin o’zgargan. Agar siz faqat hozirgi kunga qarasangiz, ko’pchilik avtomobillar suyuqlik turiga ega. Uning asosiy afzalliklari ixchamlik va yuqori ishlashni o’z ichiga oladi. Lekin bu har doim ham shunday emas edi. Birinchi dvigatel sovutish tizimlari juda ishonchsiz edi. Ehtimol, agar siz xotirangizni zo’rlashtirsangiz, 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida voqealar sodir bo’lgan filmlarni eslang. O’sha paytlarda yo’l chetida sigaret chekadigan dvigatelli mashina odatiy hol edi. Diqqat! Dastlab, dvigatelning haddan tashqari qizib ketishining asosiy sababi suvni sovutish suvi sifatida ishlatish edi. Avtoulovchi sifatida siz buni bilishingiz kerak zamonaviy avtomobillar sovutish tizimi uchun resurs sifatida antifriz ishlatiladi. Uning analogi hatto Sovet Ittifoqida ham bo’lgan, u faqat antifriz deb nomlangan. Asosan, ular bitta va bir xil moddadir. U spirtli ichimliklarga asoslangan, ammo qo’shimcha qo’shimchalar tufayli antifrizning samaradorligi keskin yuqori. Masalan, dvigatel sovutish tizimidagi antifriz mutlaqo hamma narsani himoya plyonkasi bilan qoplaydi, bu issiqlik uzatishga juda salbiy ta’sir qiladi. Shu sababli, dvigatelning resursi kamayadi. Antifriz butunlay boshqacha tarzda ishlaydi. Faqat qamrab oladi muammoli joylar... Bundan tashqari, farqlar orasida siz antifrizda bo’lgan qo’shimcha qo’shimchalarni, turli xil 22 qaynash haroratini va hokazolarni eslashingiz mumkin. Qanday bo’lmasin, suv bilan taqqoslash eng aniq bo’ladi. Suv 100 daraja haroratda qaynatiladi. Antifrizning qaynash nuqtasi taxminan 110-115 daraja. Tabiiyki, buning natijasida dvigatelning qaynashi holatlari deyarli yo’qoldi. Dizaynerlar dvigatelni sovutish tizimini yangilashga qaratilgan ko’plab tajribalarni o’tkazganligini tan olish kerak. Faqatgina eslab qolish kifoya havo sovutish... Bunday tizimlar o’tgan asrning 50- 70-yillarida juda faol ishlatilgan. Ammo past samaradorlik va kattalik tufayli ular tezda foydalanishdan chiqib ketishdi. Sifatida muvaffaqiyatli misollar havo sovutgichli dvigatel sovutish tizimiga ega avtomobillarni eslash mumkin: Fiat 500, Citroën 2CV, Volkswagen Bee Sovet Ittifoqida havo sovutgichli dvigatel bilan ishlaydigan mashinalar ham bor edi. Ehtimol, SSSRda tug’ilgan har bir avtoulovchi dvigateli orqada o’rnatilgan afsonaviy "Kazaklar" ni eslaydi. Suyuq dvigatel sovutish tizimi qanday ishlaydi Suyuq sovutish tizimining sxemasi juda murakkab emas. Bundan tashqari, barcha dizaynlar, qaysi kompaniyalar ishlab chiqarish bilan shug’ullanganidan qat’i nazar, bir-biriga o’xshash. Dvigatel sovutish tizimining ishlash printsipini ko’rib chiqishdan oldin, asosiy strukturaviy elementlarni o’rganish kerak. Bu qurilma ichida hamma narsa qanday sodir bo’layotganini aniq tasavvur qilish imkonini beradi. Bu erda tugunning asosiy tafsilotlari: Sovutish ko’ylagi. Bu antifriz bilan to’ldirilgan kichik bo’shliqlar. Ular sovutish eng zarur bo’lgan joylarda joylashgan. Radiator issiqlikni atmosferaga chiqaradi. Odatda uning hujayralari eng yuqori samaradorlikka erishish uchun qotishmalarning kombinatsiyasidan tayyorlanadi. Tuzilish nafaqat suyuqlikning haroratini samarali ravishda kamaytirishi, balki bardoshli bo’lishi kerak. Axir, hatto kichik tosh ham teshikka olib kelishi mumkin. Tizimning o’zi quvurlar va qovurg’alar birikmasidan iborat. Fan, kelayotgan havo oqimiga to’sqinlik qilmaslik uchun radiatorning orqa tomoniga o’rnatiladi. U 23 elektromagnit yoki gidravlik debriyaj bilan ishlaydi. Harorat sensori vosita sovutish tizimidagi antifrizning joriy holatini qayd etadi va agar kerak bo’lsa, uni katta doirada ishga tushiradi. Ushbu qurilma filial trubkasi va sovutish ko’ylagi orasiga o’rnatiladi. Aslida, bu struktura elementi bimetalik yoki elektron bo’lishi mumkin bo’lgan valfdir. Nasos markazdan qochma nasosdir. Uning asosiy vazifasi tizimdagi moddalarning uzluksiz aylanishini ta’minlashdir. Qurilma kamar yoki vites bilan ishlaydi. Ba’zi motorli modellarda bir vaqtning o’zida ikkita nasos bo’lishi mumkin. Radiator isitish tizimi... Hajmi bo’yicha u butun sovutish tizimi uchun shunga o’xshash qurilmadan biroz pastroq. Bundan tashqari, u idishni ichida joylashgan. Uning asosiy vazifasi issiqlikni mashinaga o’tkazishdir. Albatta, bu dvigatel sovutish tizimining barcha elementlari emas, shuningdek, quvurlar, quvurlar va ko’p narsalar mavjud kichik qismlar... Ammo butun tizimning ishlashini umumiy tushunish uchun bunday ro’yxat etarli. Ish printsipiV dvigatel sovutish tizimi ichki va tashqi doira mavjud. Birinchisiga ko’ra, sovutish suvi antifrizning harorati ma’lum darajaga yetguncha aylanadi. Bu odatda 80 yoki 90 daraja. Har bir ishlab chiqaruvchi o’z chegaralarini belgilaydi. Eshik haroratdan oshib ketishi bilan suyuqlik ikkinchi doirada aylana boshlaydi. Bunday holda, u sovutilgan maxsus bimetalik hujayralar orqali o’tadi. Oddiy qilib aytganda, antifriz radiatorga kiradi, u erda kelayotgan havo oqimi yordamida tezda soviydi. Dvigatelni sovutishning ushbu tizimi juda samarali, chunki u avtomobilning eng yuqori tezlikda ham ishlashiga imkon beradi. Bundan tashqari, qarshi havo oqimi sovutishda muhim rol o’ynaydi. Diqqat! Dvigatelni sovutish tizimi pechning ishlashi uchun javobgardir. Bu qanday ishlashini yaxshiroq tushuntirish uchun zamonaviy tizimlar dvigatelni sovutish, keling, biroz chuqurroq boraylik dizayn xususiyatlari sxema. Ma’lumki, dvigatelning asosiy elementi silindrlardir. Safar davomida ularda pistonlar doimo harakatlanadi. Misol tariqasida oladigan bo’lsak Gaz dvigateli, keyin qisqarish vaqtida sham uchqunni boshlaydi. U aralashmani yoqadi, natijada kichik portlash sodir bo’ladi. Tabiiyki, bu vaqtda harorat bir necha ming darajaga etadi. Shunday qilib, haddan tashqari issiqlik bo’lmaydi va silindrlar 24 atrofida suyuq ko’ylagi bor. U issiqlikning bir qismini oladi va keyin uni qaytarib beradi. Dvigatel sovutish tizimida antifriz doimiy ravishda aylanadi. Turli xil sovutgichlardan foydalanish sovutish tizimiga qanday ta’sir qiladi Yuqorida aytib o’tilganidek, ilgari oddiy suv sovutish tizimlarida ishlatilgan. Ammo bunday qarorni juda muvaffaqiyatli deb atash mumkin emas. Dvigatellar doimo qaynab turishidan tashqari, yana bir yon ta’siri bor edi, ya’ni shkala. Ko’p miqdorda u qurilmaning ishlashini falaj qildi. Shkala hosil bo’lishining sababi suvning kimyoviy tuzilishida yotadi. Gap shundaki, amalda suv 100% toza bo’lishi mumkin emas. Barcha begona elementlarni butunlay yo’q qilishning yagona yo’li distillashdir. Dvigatel sovutish tizimi ichida aylanib yuradigan antifriz shkala yaratmaydi. Afsuski, doimiy ishlash jarayoni ular uchun iz qoldirmasdan o’tmaydi. Yuqori harorat ta’sirida moddalar parchalanadi. Natija bu jarayon korroziya va organik moddalar qoplami shaklida parchalanish mahsulotlarini hosil bo’lishidir. Ko’pincha begona moddalar tizim ichida aylanib yuradigan sovutish suviga kiradi. Natijada, butun tizimning samaradorligi sezilarli darajada yomonlashadi. Diqqat! Eng katta zarar plomba tomonidan amalga oshiriladi. Ushbu moddaning zarralari teshiklarni to’ldirishda sovutish suvi bilan aralashib, ichkariga kiradi. Bu jarayonlarning barchasi natijasida dvigatel sovutish tizimi ichida turli konlar hosil bo’ladi. Ular issiqlik o’tkazuvchanligini buzadi. Eng yomon holatda, quvurlarda blokirovkalar hosil bo’ladi. Bu, o’z navbatida, qizib ketishga olib keladi. Tizimning tez-tez ishlamay qolishi Shubhasiz, suyuqlik tizimlari Muzlatgichlar eng yaqin hamkasblari bilan solishtirganda juda ko’p afzalliklarga ega. Ammo ba’zida ular ham muvaffaqiyatsizlikka uchraydi. Ko’pincha strukturada oqish hosil bo’ladi, bu suyuqlikning oqishi va dvigatelning ishlashining yomonlashishiga olib keladi. Dvigatel sovutish tizimidagi oqish quyidagi sabablarga ko’ra yuzaga kelishi mumkin:Natijada qattiq sovuqlar ichidagi suyuqlik muzlab qolgan va strukturaga zarar yetgan.Umumiy sabab qochqinning shakllanishi - shlanglarning nozullar bilan ulanishining oqishi.Yuqori karbonizatsiya ham oqishga olib kelishi mumkin. Yuqori haroratlar tufayli elastiklikni yo’qotish. 25 Mexanik shikastlanish. Statistik ma’lumotlarga ko’ra, ko’pincha dvigatel sovutish tizimlarida qochqinlarni keltirib chiqaradigan oxirgi sababdir. Ko’pincha zarbalar radiator hududida. Pechka ham tez-tez azoblanadi. Shuningdek, dvigatel sovutish tizimida termostat tez-tez ishlamay qoladi. Bu sovutish suvi bilan doimiy aloqa qilish bilan bog’liq. Natijada korroziy qatlam paydo bo’ladi. NatijalaDvigatel sovutish tizimining dizayni juda murakkab ko’rinmasligi mumkin. Ammo uni yaratish uchun yillar davomida tajriba va minglab muvaffaqiyatsiz urinishlar kerak bo’ldi. Ammo endi har bir mashina dvigateldan yuqori sifatli issiqlikni olib tashlash tufayli o’z chegarasida ishlashi mumkin. Avtomobil dvigatelining asosiy qismlaridan issiqlikni olib tashlashning asosiy funktsiyasidan tashqari, sovutish tizimi bir qator qo’shimcha vazifalarni hal qiladi. Darhaqiqat, u ish, ichki isitish, chiqindi va chiqindi gazlarni qayta ishlash, turbo zaryadlash va uzatish bilan shug’ullanadi. Bu qanday ishlaydi, shuningdek, sovutish tizimining ishlash printsipi nima va bundan keyin ham muhokama qilinadi. Dvigatelni sovutish tizimlarining turlari Haroratni nazorat qilish avtomobil 26 2.2RASM dvigateli sovutish suyuqligi (antifriz, sovutish suvi) yordamida va havo aylanishi orqali amalga oshirilishi mumkin. Shunga asoslanib, uch turdagi tizimlar ajratiladi: Havo. Jismoniy jihatdan bu havo oqimi bo’lib, buning natijasida issiq havo chiqariladi dvigatel bo’limi atmosferada. Havoni sovutish tabiiy yoki majburiy bo’lishi mumkin (fan yordamida). Samaradorligi pastligi sababli, u mustaqil tizim sifatida deyarli qo’llanilmaydi. Suyuqlik. Bu sovutish suvi aylanadigan quvurli sxemalar tizimi. Suyuq sovutish majburlash mumkin (nasos bilan pompalanadi), termosifon (isitilgan va sovutilgan suyuqliklarning zichligidagi farq tufayli) va kombinatsiyalangan (silindr boshini sovutish majburiy, qolgan birliklar esa termosifon printsipi bo’yicha). Bunday tizim havo tizimi bilan solishtirganda samaraliroq, lekin ma’lum ish rejimlarida (dvigatel yoqilgan holda uzoq vaqt bo’sh vaqt, ko’tarilgan harorat) muhit) yaxshi sovutish uchun etarli bo’lmasligi mumkin. Birlashtirilgan. Ham havo portlashi, ham suyuqlik davrlaridan foydalanishni ifodalaydi. Suyuqlikka asoslangan sovutish tizimlari ham ochiq yoki yopiq deb 27 tasniflanadi. Birinchisi, bug ‘trubkasi yordamida atmosfera bilan aloqada bo’ladi, ikkinchisida suyuqlik atrof-muhitdan butunlay ajratiladi. Yopiq tizimlarda antifrizning bosimi yuqori, shuning uchun qaynash nuqtasi ham yuqori. Bu ularni yuqori suyuqlik isitish haroratida (120 ° C gacha) ishlatishga imkon beradi. Ichki yonish dvigatelini sovutish tizimining qurilmasi va ishlash printsipiDvigatel sovutish tizimi Zamonaviy avtomashinalarda eng mashhuri - bu majburiy havo va suyuqlik aylanishi bilan birlashtirilgan dvigatel sovutish tizimi. U quyidagi elementlardan iborat: Sovutish tizimining radiatori.Kichik va katta sovutish davrlari. Sovutishko’ylagi(silindrblokidagikanaltizimi).Harorat sensori.Termostat.Kengaytirish tanki.Nasos (nasos).Pech radiatori.Yog ‘sovutgich (ixtiyoriy).Radiator (ixtiyoriy).Dvigatel ishga tushganda, nasos suyuqlikni kichik sxema bo’ylab pompalay boshlaydi. Dvigatel ish haroratiga yetganda, ikkinchi (katta) sovutish davri ishga tushiriladi va ochiladi. Dvigatel qismlaridan o’tib, sovutish suvi qiziydi va kengayadi. Harorat ko’tarilgach, suyuqlikning bir qismi kengaytirish tankiga kiradi. Bu tizimda qancha bosim o’rnatilganidan qat’i nazar, ortiqcha hajmni qoplash imkonini beradi. Katta va kichik sovutish suvi aylanish doiralari Sovutish tizimining radiator qismidan o’tib, antifriz yana soviydi va yangi davrga qaytadi. Agar bu haroratni pasaytirish rejimi etarli bo’lmasa, harorat sensori ishga tushiriladi, vosita boshqaruv blokiga signal uzatadi va havo sovutish foniyini ishga tushiradi. Agar bu etarli bo’lmasa, asboblar paneliga (ko’rsatkich) vosita qizib ketishi haqida signal yuboriladi Yog ‘sovutgichi va EGR sovutgichi barcha sovutish tizimlarida mavjud bo’lmasligi mumkin. Ular moylash va egzoz haroratini bir vaqtning o’zida pasaytirish uchun zarurdir, bu esa avtomobilni xavfsizroq va tejamkor ishlatish imkonini beradi. O’rnatilgan transport vositalarida zaryad havosining haroratini pasaytirish uchun qo’shimcha sovutish davri ham bo’lishi mumkin. Dvigatel sovutish radiatori qanday ishlaydi Ichki yonish dvigatelining sovutish tizimining radiatori Dvigatel sovutish tizimining radiatori quyidagi elementlardan iborat: Yadro. Bu quvurli (yupqa gorizontal plitalar bilan birlashtirilgan tasvirlar yoki 28 dumaloq kesmaning vertikal quvurlari), lamellar (chekkalarda lehimlangan kavisli juft plitalar) va chuqurchalar (odatiy shakldagi kesma bilan payvandlangan quvurlar) bo’lishi mumkin. olti burchakli). Yuqori tank. Muhrlangan vilka bilan plomba bo’yni, shuningdek, antifriz shlangini o’rnatish uchun filial trubkasi bilan jihozlangan. Bug ‘quvurini o’rnatish uchun bo’ynida teshik ochiladi. Ikkinchisida qaynayotganda ochiladigan bug ‘valfi mavjud. Havo valfi. Dvigatelni to’xtatgandan so’ng radiatorni havo bilan to’ldirish kerak. Sovutish moslamasi to’liq soviganida, tizimga qo’shimcha havo bermasdan, kuchli vakuum paydo bo’lishi mumkin, bu quvurlarni siqib chiqishiga olib keladi. jihozlangan. O’rnatish.Radiatorning ishlash printsipi uning yadrosida ko’p darajali havo aylanishiga asoslanadi, bu esa u orqali o’tadigan sovutish suvi haroratining pasayishini yanada qizg’in qiladi.Eng samarali plastinka tipidagi radiatorlar, ammo ular tez ifloslanishga moyil, shuning uchun quvurli eng mashhur dizaynga aylandi. Sovutish suvi harorati sensori xususiyatlari Sovutish tizimining harorat sensori Harorat sensori tizimning holatini kuzatish imkonini beradi. Sovutish suvi harorati sensori qaerda joylashganligini aniqlash juda oddiy: qoida tariqasida, u silindr boshining kanalida joylashgan. Bu ichida termistor muhrlangan korpus bronza, plastmassa va guruchdan tayyorlanishi mumkin. Korpusda kanalga o’rnatish uchun ip mavjud. Sensorning ishlash printsipi quyidagi ta’sirga asoslanadi: harorat ko’tarilganda, sezgir elementning qarshiligi pasayadi, pasayganda esa ortadi. Qarshilik ko’rsatkichi ga uzatiladi elektron birlik dvigatelni boshqarish. Bu aniq bo’lishi uchun sovutish suvi holati ma’lumotlari sensorga to’liq botirilishi kerak. 100 ° C haroratda sovutish suvi harorati sensori qarshiligi taxminan 177 ohm bo’lishi kerak. O’lchov xatolarini hisobga olgan holda, 190 ohm qarshilik ko’rsatkichiga ruxsat beriladi. Agar og’ishlar ruxsat etilganidan ortiq bo’lsa, sensorni almashtirish kerak. Ba’zi avtomobil modellarida ikkita harorat sensori bo’lishi mumkin. Ulardan biri faqat radiator fanini yoqish uchun javobgardir, ikkinchisi esa hozirgi sovutish suvi harorati o’lchagichi uchun o’lchagichdir. Sovutgich sifatida nima ishlatiladi Sovutgichni kengaytirish tanki Rolda ishlaydigan suyuqlik sovutish tizimlari dastlab distillangan yoki 29 deionizatsiyalangan suvdan foydalangan. Biroq, uchun zamonaviy dvigatellar zarur ish harorati oralig’ini ta’minlamaydi. Bundan tashqari, u sovutish tizimining ishlash muddatini qisqartiradigan metallar uchun korroziy bo’lishga moyildir. Ushbu kamchiliklarni bartaraf etish uchun bugungi kunda sovutish suvi sifatida maxsus qo’shimchalar (etilen glikol, korroziya inhibitörleri) bo’lgan kompozitsiyalar qo’llaniladi, bu butun tizimning xususiyatlarini yaxshilaydi. Antifriz eng ko’p ishlatiladi, u pastroq muzlash chegarasiga ega. Favqulodda sovutish suvini to’ldirish zarur bo’lganda, siz oddiy toza suvdan foydalanishingiz mumkin. Biroq, tizimning to’g’ri ishlashi uchun imkon qadar tezroq bunday eritmani yuqori sifatli antifriz bilan almashtirish kerak. Sovutish moslamasi har 60- 100 ming kilometrda almashtiriladi. Sovutilgan holatda (dvigatel o’chirilgan holda), uning miqdori sovutish tizimining kengaytirish tankining filial trubasining pastki chetida bo’lishi kerak. Qulaylik uchun "Min" va "Maks" belgilari mavjud. Suyuqlik miqdori minimal belgidan past bo’lganda, to’ldiring. Agar ishdan keyin daraja yana tushib ketgan bo’lsa, bu tizimning depressurizatsiyasini ko’rsatadi. Dvigatelni sovutish tizimining ahamiyati shubhasizdir. Shuning uchun uning asosiy bo’linmalarini muntazam ravishda profilaktik tekshiruvdan o’tkazishga arziydi. Bu dvigatelning haddan tashqari qizishi va jiddiy shikastlanishning oldini oladi.Volvo XC90 qayerda yig’ilgan Mitsubishi Lancer IX ning ikki litrli Lancer 9 bilan zaif tomonlari va asosiy kamchiliklariKia uchun dvigatel va transmissiya moylari Kia-ga qanday moy quyiladi Kia Rio uchun tavsiya etilgan dvigatel moyi Kia Rio 3 uchun dvigatel moyi Lambda probi snag nimaAudi Allroad (C5) - Model tavsifi Farlarni tuzatish uchun quvvat manbai Ishlatilgan mashinani qanday qilib to’g’ri sotish bo’yicha bosqichma-bosqich ko’rsatmalar DSG qutilarida nima yangilanganDSG vites qutisi - bu nima, ijobiy va salbiy tomonlariTexnik xususiyatlari Nissan X-Trail T32Reklama Sovutish ko’ylagi - maxsus tizim silindr blokidagi kanallar va suyuqlik harakatlanadigan blok boshi. Agar biz hamma narsani oddiy tarzda ko’rib chiqsak, unda shunday ko’rinadi: silindrlar o’rnatilgan blok, shuningdek, asosiy 30 komponentlar va mexanizmlar mavjud. Ushbu blokning tepasida qobiq yasaladi va ular orasidagi bo’shliq suyuqlik harakati uchun kanal sifatida ishlatiladi. Ushbu dizayn suyuqlikni silindrlarni yuvish, blokda o’rnatilgan bloklar va boshning yonidan o’tish imkonini beradi, bu esa ulardan issiqlikni olib tashlashni ta’minlaydi. 2. Nasos O’xshaydi suv nasosi Sovutish ko’ylagiga suv nasosi o’rnatilgan. U bir o’qga o’rnatilgan ko’ylak ichiga joylashtirilgan qo’zg’aluvchan tishli (shkiv) va pervaneldan iborat. U krank milidan kamar yordamida boshqariladi. Bu suyuqlikni tizim orqali aylantiradigan suv pompasi. Krank milidan aylanishni qabul qilib, pervanel suyuqlikni ko’ylagi kanallari bo’ylab harakatlanishga majbur qiladi. 3. Radiator Shu bilan birga, antifriz nafaqat ko’ylakda aylanadi. Agar shunday bo’lsa, unda suyuqlik issiqlik chiqaradigan joy bo’lmaydi, ya’ni. Buning oldini olish uchun u dizaynga kiritilgan. Bu ikkita tankning tuzilishi - biri ko’ylagidan suyuqlik bilan ta’minlanadi, ikkinchisidan esa qaytib keladi. Bu tanklar bir-biriga ko’p sonli quvurlar orqali ulanadi, ular orqali suyuqlik ular orasida harakat qiladi. Shunday qilib, radiator yuqori issiqlik o’tkazuvchanligi (mis, alyuminiy, guruch) bo’lgan metallardan yasalgan. Shuningdek, quvurlar orasidagi issiqlik o’tkazuvchanligini oshirish uchun maxsus lentalar qo’yiladi, ma’lum bir tarzda yotqiziladi va quvurlar bilan juda ko’p aloqa nuqtalariga ega. Naychalar orqali o’tadigan suyuqlik issiqlikning bir qismini lentalarga beradi. Radiatordan o’tadigan havo issiqlikni olib tashlaydi va uni atrof-muhitga olib tashlaydi. Yaxshi havo oqimini ta’minlash uchun radiator avtomobilning old qismiga o’rnatiladi. Sovutish ko’ylagi bo’lgan radiator kauchuk quvurlar orqali ulanadi. Alohida ta’kidlaymizki, suyuqlik tizimi tufayli uni ta’minlash mumkin edi. Buning uchun idishni ichiga joylashtirilgan sovutish tizimiga yana bir radiator kiritilgan. Strukturaviy ravishda, u asosiy radiator bilan bir xil, lekin hajmi kichikroq. Uning uchun havo oqimi fan bilan elektr motor yordamida yaratiladi. 31 XULOSA Men bu kurs ishida datchIk turlarini zamonaviy eliktironik tehnikasida qo’llanilishini ulardan foudalanishni ko’rib chiqdik. aftomabilning sovutish tizimlarini o’rganib ulsardan foydalanishni sovutish tizimlarini sovutish datchiklarini ko’rib ularni sxemalarini ardiuno dasturida yasashni ko’rib chiqdik. Biz bu datchiklardan juda ko’p amaliy bilimlar oldim 32 I.A.Karimov Barkamol avlod-O„zbekiston taraqqiyotining poydevori: O„zbekiston Respublikasi «Ta lim to„g„risida»gi Qonuni. Kadrlar tayyorlash ‟ milliy dasturi.T.; «SHarq»1997yil. Kasb-hunar kolejlarida mutaxassislar tayyorlash uchun o„quv reja va dasturlar. Toshkent. 1999 yil. K. Davlatov, A. Vorobyov, I. Karimov «Mehnat va kasb ta limi, tarbiyasi hamda ‟ Kasb tanlash nazariyasi va metodikasi» N.A. Muslimov, O.A. Quysinov «Kasb ta lim metodikasi», TDPU. Toshkent 2007 y ‟ Nishonaliev U.N. tahriri ostida «Kasbiy ta lim pedagogikasi» T.: 2005 yi ‟ . Sh.A.Sharipov, Yu.K.Jo raev “Sanoat elektronika asoslari”, T.: ‟ Gio fan poligraf , 2009 y. U-7001 7. N.A.Muslimov, YU.K.Jo„raev, SHaripov.SH.A, U.A.Bozorov «Maishiy xizmat ko„rsatish texnikasini ishga tushirish boshqarish va himoya apparatlari” T.: IQTISOD-VOLIYA , 2007. . X.Nig matov, “Radioelektronika asoslari”, T.: ‟ O zbekiston, 1994 y. U-5006/1 ‟ S.F. Amirov, “Elektronikaning nazariy asoslari”, T.: Talqin, 2008 y. U- . N.SH.Turdiev. “Radioelektronika asoslari”, T.: O qituvchi, 1992 ‟ y. A.S. Karimov va boshqalar. “Elektrotexnika va elektronika asoslari”, T.: O qituvchi, 1995 y. 464 b. U-5186/2 ‟ F.E.Evdokimov “Umumiy elektrotexnika”, T.: O qituvchi, 1995 y. 388 b. ‟ U- 5225/5 . A.I. Xonboboev, N.A. alilov ‟ “Umumiy elektrotexnika va elektronika asoslari”, T.: O zbekiston, 2000 y. 445 b.U ‟ -5687. FOYDANILGAN ADABIYOTLAR 33

Avtomobillarning avtomatlashtirilgan sovutish tizimlarini loyihalash

Купить