Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 35000UZS
Размер 403.2KB
Покупки 0
Дата загрузки 29 Май 2025
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Telzor Uchun

Дата регистрации 21 Апрель 2025

24 Продаж

Berilgan matinni gaplarga, so`zlarga ajratish dasturi C#

Купить
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTAMAXSUS TA`LIM 
VAZIRLIGI  URGANCH DAVLAT UNIVERSITET 
 
                       
''   FIZIKA-MATEMATIKA''   FAKULTETI   ''MATEMATIK   INJINERING''
KAFEDRASI ''ALGORITMIK TILLAR VA DASTURLASH ASOSLARI'' 
FANIDAN KURS ISHI 
 
Mavzu: '' Berilgan matinni gaplarga, so`zlarga ajratish dasturi" 
Bajardi: 2-kurs Xudayberganova Zeboxon Axmedjon qizi
Ilmiy rahbari:  ____________________________ 
Topshirilgan sanasi:  ________________________ 
Himoya qilingan sanasi: __________________________ 
 
Baho: ____ 
 
 
 
 
 
Urganch- 2023-yil 
1  
                                                         MUNDARIJA 
Kirish 
I-BOB. 
1.1. C# dasturlash tili haqida.......................................................................4 
1.2. C# bilan ishlash....................................................................................5 
 
 
II-BOB.Dasturning asosiy qismi 
2.1. Berilgan matnni so`zlarga, gaplarga ajratish dasturi............................12 
2.2. Dasturning vazifasi va funksiyalari......................................................16 
 
 
 
XULOSA.....................................................................................................19 
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.....................................................20 
DASTUR   KODI………………………………………………………..….21
KIRISH 
 
Dasturlash tillari tarixi 
        Dasturlash   tillari   tarixi   -   dastlabki     kompyuterlarni     hujjatlashtirishdan     tortib,
dasturiy ta`minotni ishlab chiqish uchun zamonaviy vositalarni o`z ichiga oladi. 
 
Ilk dasturlash tillari juda o`ta tor doirada qo`llanishga mo`ljallangan bo`lib , ular
matematik   belgilarga   va   shunga   o`xshash   tushunarsiz   sintaksisga   tayangan.
Kompyuter texnikasining rivojlanishi dasturlash tillarida algoritmlarni yozib olish
uchun turli xil yangi belgilar tizimlarining paydo bolishi jarayonini belgilab berdi.
 
Dasturlash   tillarini   5   avlodga   bo`lish   qabul   qilingan.   Birinchi   avlodga   o`tgan
asrning   50-   yillari   boshlarida,   birinchi   kompyuterlar   endigina   paydo   bo`lgan
2  
  paytda tuzulgan tillar kiradi. Bu " bir satrda bir buyruq " prinspi asosida qurilgan
birinchi assembler tili edi. 
 
XX   asr   davomida   kompilyatorlar   nazaryasi   bo`yicha   olib   borilgan   izlanishlar
yuqori   darajadagi   dasturlash   tillarini   yaratishga   olib   keldi,   ular   ko`rsatmalarni
uzatish uchun qulayroq sintaksisdan foydalanadilar. 
 
Dasturlash   usullari   dasturni   o`qilishi   qulayligi   bilan   o`zaro   bog`liq.   Dastur
shunday   tuzulishi   kerakki,   uni   birinchi   qatorda   mashina   yoki   EHM   emas   balki
inson   o`qib   tushunsin.   Chunki   dastur   insonlarga   dasturlarni   tuzishda,
shakillantirishda va ularni qo`llashda kerak bo`ladi. 
 
Dastur   -   bu   keyinchalik   ishlatishga   va   takomillashtirishga   mo`ljallangan   hujjat,
algoritmlarni   kodlashtirish   uchun   o`quv   materiali   va   hokazodir.   Dastur   tuzishni
boshlash va ishlatib ko`rish orasida ancha vaqt o`tar edi. 1944-yil avgustida releli
"   Mark-   I"mashinasi   uchun   Greys   Xopper   (dasturchi   ayol,   AQSH   ning   dengiz
ofitseri) boshchiligida sinx ni hisoblovchi qism dastur yozadi. 
 
 
1.1. C# Dasturlash tili haqida 
C#   -   .Net   Frame   Work   platformasi   uchun   yaratilgan   obyetga   yo`naltirilgan
dasturlash tili bo`lib, 2000-yilda A.Heysberg va P.Goldelar tomonidan yaratilgan.
C#   yaratishda   "har   bir   mavjud   narsa   obyekt   hisoblanadi"   postulatsiyasiga   asos
qilingan.   Bu   dasturlash   tilini   yaratishda   yaratuvchilar   C++   tilidagi   ko`plab
imkoniyatlari va Java dasturlash tilidagi oddiylik va ko`rinishni birlashtirib,yangi
dasturlash tilini yaratishni maqsad qilgan va natijada C# tili yaratilgan. 
3  
    C# ning Java va C++ tillariga o`xshash jihatlari bor. 
 
Java dasturlash tili bilan o`xshashligi  
 
* Obyektga yo`naltirilganlik(vorislik) 
* Interfeys 
* Xatoliklarni bartaraf qilish 
* Ko`p oqimlilik(funksiyaviylik) 
* Turlarning turg`unligi va ko`pmasalilik 
 
C++ dasturlash tili bilan o`xshashligi 
 
* Ko`p operatorlilik 
* Soddalilik 
* Ko`p komponentalilik 
* tushunarli interfeys 
 
Bugungi kunda C# dasturlash tili IT sohasidagi eng kuchli, tez rivojlanayotgan va
talabga   javob   beradigan   tillardan   biri   hisoblanadi.   hozrgi   vaqtda   unda   turli   xil
dasturlar   yozilgan:kichik   stol   dasturlaridan   tortib   to   har   kuni   millionlab
foydalunuvchilarga xizmat ko`rsatayotgan yirik veb-portallar va veb-xizmatlar. 
 
1.2.C# bilan ishlash 
C# dasturlash tilida Console rejimida dastur tuzish uchun yangi loyiha yaratamiz
C# dasturlash tilida Consol rejimda dastur tuzish uchun yangi loyiha     yaratamiz
(File/New   Project/Visual   C#/   Console   Application).   Ushbu     loyihamiz-   ning
nomini masalan “1-misol” deb nomlaymiz. Bizga C# kodini   yozish uchun yangi
oyna   ochiladi.   Consol   rejimida   ishlash   uchun   .NET   da   Console   sinfi   ishlatiladi.
Bu     sinfning   afzalligi   2   ta   qismdan   iborat   bo’lib:   uning   barcha   metodlari
o’zgarmas,     sanoqli   bo’lib,   uni   ishlatish   uchun  nusxalash   shart   emas.   U  kiritish,
4  
  chiqarish   va     xatoliklarni   chiqarishni   o’z   ichiga   oladi.   Odatda   kiritish,   chiqarish
standart     Consol-da   amalga   oshiriladi   (agar   u   bo’lmasa,   masalan   oynali
masalalarda  chiqarish amalga oshirilmaydi), lekin kiritish va chiqarish oqimlarini
o’zgartirish   mumkin.   Consol   bilan   ishlashda   asosan   4   metod   ishlatiladi:   Read,
ReadLine, Write, WriteLine, birinchi ikkitasi kiritish, qolgani chiqarish  metodlari
hisoblanadi.  
Read   metodi .   Read   metodi   kiritish   qurilmalaridan   belgini   qabul   qiladi.   U     int
tipida   kiritilgan   belgi   kodini   qaytaradi   va   hech   narsa   kiritilmagan   bo’lsa,   -1ni
qaytaradi. Masalan: 
 
int i = Console.Read();  
Console.WriteLine(i) ; 
 
Bu dastur kiritilgan belgi kodini ekranga chiqarib beradi. 
 
 
 
ReadLine   metodi.   ReadLine   metodi   kiritish   qurilmalaridan   matnning       satrini
qabul qiladi (uning qiymati keyingi satrga o’tish belgisi bilan tugaydi ). U  string
tipidagi   qiymat   yoki   null   (agar   kiritish   amalga   oshmagan   bo’lsa)     qiymatini
qaytaradi. Masalan: 
 
string s = Console.ReadLine();  
Console.WriteLine("Kiritilgan satr : " + s) ;  
 
Write   va   WriteLine   metodlari.   Write   metodi   unga   yuborilgan   o’zgaruvchi
qiymatini   ekranga   chiqarish   vazifasini   bajaradi.   U   string   tipini   qabul   qiladi.   U
barcha   bazali   tiplar   uchun   ishlaydi.   Shuning   uchun   uni   parametr     sifatida
chaqirish mumkin. 
 
5  
  Console.Write (I);  
Console.Write (0.75<3) ;  
Console.Write("Salom”);  
 
Undagi satrga o’zgaruvchi qiymatini qo’shib e‘lon qilish uchun quyidagi   kodni
yozish kifoya:  
 
Console.Write("Salom, {0}", I);  
 
Writeline metodining farqi shundaki, u keyingi (yangi) satrdan boshlab
o’ziga yuborilgan o’zgaruvchi qiymatini ekranga chiqarib beradi.  
Endi ushbu metodlarga misolni kodini to’liq keltiramiz:  using System;
namespace _01_misol  
{  
class Program  
{  
static void Main(string[] args)  
{   
Console.Write(“1-misol”);  
Console.ReadKey();  
} } }  
Bu   dastur   hozircha   hech   qanday   ish   bajarmaydi,   u   faqat   ekranga   1-misol   degan
yozuvni chiqaradi. 
C# dasturlash tilining alfaviti quyidagilardan iborat . 
 Alfavit (yoki  lite-rallar yig’indisi) C# tilida ASCII kodlar jadvali bilan birgalikda
quyidagi  belgilarni o’z ichiga oladi:  
 
- Lotin harflari;  
- 0 dan 9 gacha raqamlar;  
- “_” belgisi (harf sifatida ham ishlatiladi);  
6  
  - maxsus  belgilar  to’plami  :  {}, 1 [] + -  % /  \  ;  :  ^  ? <> = ! &  # ~  *;    - boshqa
belgilar.  
 
C#   alfaviti   so’zlarni   tuzishda   xizmat   qiladi,   ya’ni   leksemalarni   tuzishda.
Leksemalarning 5 turi bor: 
 
- Identifikator  
- Kalit so’z   
- Amallar belgilari  
- Literallar  
- Ajratuvchilar 
 
Kalit so`zlar va nomlar. 
Quyidagi ro`yhatda C# tilining tiling kalit sozlari va nomlari berilgan. 
         
abstract  do  in  protected  true 
As  double  int  Public  try 
Base  else  interface  readonly  typeof 
Bool  enum  internal  ref  uint 
Break  event  is  return  ulong 
Byte  explicit  lock  sbyte  unchecked 
Case  extern  long  sealed  unsafe 
Catch  false  namespace  short  short 
Char  finally  new  sizeof  using 
Checked  fixed  null  stackalloc  virtual 
Class  float  object  static  void 
Const  for  operator  string  volatile 
Continue  foreach  out  struct  while 
Decimal  goto  override  switch   
7  
  Default  if  params  this   
delegate  implicit  private  throw   
 
C# tilida yaratilgan tiplar va ularning o`lchamlari 
 
 
Tip  Qiymat oralig`i  O`lchami 
Sbyte  -128 to 127  Belgili 8-bit butun 
Byte  0 to 225  Belgisiz 8-bit butun 
Char  U+0000 to U+0000T  16-bitli Unicod 
Bool  True yoki false  1 bayt 
Short  -32768 to 32767  Belgili 16-bit butun 
Ushort  0 to 65535  Belgisiz 16 bit butun 
Int  -2147483648 to 2147483647  Belgili 32 bit butun 
Uint  0 to 4294967295  Belgisiz 32 bit butun 
Long  -9223372036854775808 to 
9223372036854775807  Belgili 32 bit butun 
Ulong  0 to 18446744073709551615  Belgisiz 32 bit butun 
Float  -1.5*10^6 to 3.4*10^7  4 bayt,aniqlik-7 razryadli 
Double  -1.5*10^6 to 3.4*10^7  8 bayt,aniqlik-16 razryadli 
deciminal  -5.0*10^324 to 1.7*10^308  12 bayt, aniqlik-28 razryad 
 
Sz bilan oddiyroq datur hisoblashni o`rganamiz.Masala: 
Sichqon va Mushuklar 
 
8  
  Ikkita   mushuk   va   bitta   sichqon   to’g’ri   chiziq   bo’ylab   turli   xil   nuqtalarda
joylashgan.   Sizga   ularning   boshlang’ich   nuqtalari   berilgan.   Sichqon   pishloq
iste’mol   qilish   bilan   ovora   bo’lganligi   uchun   mushuklarni   ko’rmagan,   shuning
uchun   u   mushuklardan   qochmasdan   o’z   o’rnidan   qimirlamaydi,   Ikkala
mushukning tezligi bir xil, qaysi mushuk sichqonning oldiga birinchi yetib kelsa
sichqonni   o’sha   mushuk   qo’lga   kiritadi.   Agar   ikkala   mushuk   ham   sichqonni
oldiga bir vaqtda yetib
kelishsa sichqonni ustiga o’zaro tortishib qolishadi va paytdan foydalangan holda
sichqon qochib qoladi. Sizning vazifanggiz: 
Agar birinchi mushuk sichqonni qo`lga kiritsa "1-mushuk" Agar
ikkinchi mushuk sichqonni qo`lga kiritsa "2-mushuk" Agar 
sichqon qochib qolsa "sichqon"deb habar chiqishi kerak. 
 
 
 
 
 
using  System; 
 
using  System.Collections.Generic; 
 
using  System.Linq; 
 
using  System.Text; 
 
using  System.Threading.Tasks; 
 
namespace ConsoleApp72 
 
{ 
9  
   
    class Program 
 
    { 
 
static void  Main( string [] args) 
 
        
{  { 
                   int   a,b,c; 
string [] sonlar=Console.ReadLine().Split(' '); 
 
                     a= int .Parse(sonlar[ 0 ]); 
 
                     b= int. Parse(sonlar[ 1 ]); 
 
                      c= int .Parse(sonlar[ 2 ]);   
 
                     if (Math.Abs(c-a)==Math.Abs(c-b)) 
 
                     { 
 
                      Console.WriteLine( "sichqon" ); 
 
                     } 
 
                     if (Math.Abs(c-a)<Math.Abs(c-b))  
 
                    { 
 
                      Console.WriteLine( "1-mushuk" ); 
 
                     } 
10  
   
                     if (Math.Abs(c-a)>Math.Abs(c-b)) 
 
                     { 
                       Console.WriteLine( "2-mushuk" ) ; 
 
                     } 
 
                      Console.ReadKey(); 
} 
     } 
 
          } 
                 } 
 
 
C # satr ta'rifi 
 
11  
  Satr bu belgilar ketma-ketligidir. C # da satr bu Unicode belgilar ketma-ketligidir.
Bu   ma'lumotlar   qiymatlari   ketma-ketligini   saqlaydigan   ma'lumotlar   turi,   odatda
baytlarda, elementlar odatda belgilar kodiga muvofiq belgilar uchun turadi. Agar
satr boshlang'ich kodida tom ma'noda paydo bo'lsa, u tom ma'noda string sifatida
tanilgan. 
 
Simlar ob'ektlardir. Simlar bilan ishlash uchun ikkita asosiy sinf mavjud: 
System.String 
System.Text.StringBuilder 
String  - belgilar o'zgarmas ketma-ketligi. StringBuilder - bu o'zgaradigan belgilar
ketma-ketligi. 
 
C   #   da,   tizim   System.String   uchun   taxallus.   Satr   tilning   kalit   so'zidir   va
System.String bu .NET turidir. 
 
C # boshlang'ich qatorlari 
 
O'zgarmas   va   o'zgaruvchan   qatorlarni   yaratishning   bir   nechta   usullari   mavjud.
Ulardan bir nechtasini ko'rsatamiz. 
 
Program.cs 
 
using  System; 
 
using  System.Text; 
 
 
namespace  Initialization 
{ 
 
class  Program 
12  
   
 
 
{
static void  Main( string [] args) 
 
{
char [] cdb = { 'M', 'y', 'S', 'q', 'l' }; 
 
 
 
string  lang = "C#"; 
String  ide = "NetBeans"; 
string  db = new 
string(cdb); 
 
Console .WriteLine(lang); 
 
Console .WriteLine(ide); 
 
Console .WriteLine(db); 
 
StringBuilder  sb1 = new  StringBuilder (lang); 
 
StringBuilder  sb2 = new  StringBuilder (); 
 
sb2.Append("Fields"); 
 
sb2.Append(" of "); 
 
sb2.Append("glory"); 
 
13  
  Console .WriteLine(sb1); 
 
Console. WriteLine(sb2); 
} 
} 
} 
C# Oddiy satrlar  
Oddiy satrlar   talqin qilinadigan  yangi  satr   yoki  tab  belgisi   kabi  qochish  tartibini
o`z ichiga oladi . 
 
Program.cs  using  
System;  using  
System.Text; 
namespace  RegularLiterals 
{ 
class  Program 
} 
Static void  Main(string[]args) 
{ 
string  s1=”deep\t forest”; 
string  s2=”deep \n forest”; 
Console .WriteLine(s1); 
Console. WriteLine(s2); 
Satr elementlari 
Satr bu belgilar ketma-ketligidir. Belgilar sarning asosoiy elementlaridir. 
Progam.cs 
Using  Sysem; 
Namespace  StringElements 
{ 
Class  Program 
{ 
static void  Main(string[]args) 
{ 
14  
  char []   crs={‘Z’,   ‘e’,   ‘t’,   ‘C’,   ‘o’,   ‘d’,
‘e’};   String   s=   new   String(crs);   char
c1=s[0]   ;   char   c2=s[(s.Length-1)];
Console .WriteLine(c1); 
Console. WriteLine(c2);  
 
} 
} 
} 
C# asturlash tilida satr bilan ishlash metdlari String sinfida joylashgan va bu sinf
satrlarni   xavfsiz   yaratish,   boshqarish   va   taqqoslash   uchun   ko`plab   metodlarni
taqdim etadi. 
Misol uchun:satr uzunligini olish: 
 
String sinfi  metodlari: 
CompareTo()- berilgan   satrni   boshqa   bir   satr   bilan   solishtiradi   va   bizga   bool
qiymatda  javob qaytaradi. 
 
 
ToLover()- berilgan satrdagi barcha harflarni kichik harflarga o`zgartiradi 
 
 
ToUpper()- berilgan satrdagi barcha harflari katta harflarga o`zgartiradi 
15  
   
Split() - berilgan satrni biz kiritgan belgi ajratib turgan qismlarga bo`ladi va yangi
massivga yuklaydi: 
 
StartsWith()- berilgan   satr   biz   kiritgan   satr   bilan   boshlanganmi   yoki   yo`qligini
tekshiradi.Bool tipida qiymat qaytaradi. 
 
 
Contains() -berilgan   satr   tarkibidas   ko`rsatilgan   satr   yoki   belgi   bor   yo`qligini
tekshiradi.Agar bor bo`lsa true ,aks holda false qiymat qaytardi. 
 
 
Berilgan   matinning   gap   va   so`zlari   sonini   topishda     dastlab   string   toifasida
‘text’,int toifasida ‘soz’va’gap’ degan o`zgaruvchilar oldim.
16  
  Keyin matnni o`qib olish qildm. Manni saralash uchun satrdagi har bir elementlarni 
saralay boshladim.Ya`ni agar ‘.’ ‘,’  ’   ‘ ? belgilari so`z  tugaganini‘?’va’.’belgilari 
esa  gap tugallanganini bildiradi.
Va   daturimiz   so`nggiga   chiquvchi   malumotlarni   kirgizamiz   va   shu   bilan
dasturimiz yakullanadi. 
 
 
 
 
 
 
17  
   
 
 
 
                                                   
                                                      
 
 
 
 
                                                   XULOSA
C#   dasturlash   tili   obyektga   yo’naltirilgan   dasturlash   tili   hisoblanadi.   Va   u
quyidagi ta’moyillarga bo’ysunadi.
1- Inkapsulyatsiya
2- Polimarfizm
3- Merosxorlik
    1-Polimarfizm   bu-Metodlarni   qayta   yarastishdir.   “Ko’p   shakl”   degan   ma’noni
anglatadi.   2-Inkapsulyatsiya   bu-metodlarning   yashiringanligini   anglatadi.   3-
Merosxorlik   bu-A   sinfdan   yang   yaratilgan   B   sinfga   A   sinfning   imkoniyatlarining
o’tishiga aytiladi.
Satrlar   bilan   ishlash   barcha   tildagi   dasturlash   tillarida   ishlash   imkoniytini
yengillashtirib beradi .Har bir dasturning dastlab algoritmini yaratib olgan ma`qul.
Agar   biz   dasturimizning   ketma-ketligini   bilmasak,   u   dastur   biz   o`ylagandan
ko`proq hajmni egallashi mumkin edi. Men C# daturi strukturasi haqida , belgilar,
algoritm   va   dastur   tushunchasi,   malumotlarni   kiritish   va   chiqarish   operatori
hamda   dasturda   ishlatiladigan   toifalar   haqida   malumotga   ega   bo`ldim.
Algoritmlash va dasturlash tillari haqidagi bir necha kitoblarni o`qidim va ulardan
kerakli     ma`lumotlarni   oldim.   Kurs   ishimda   string   bilan   ishlash   masalalari,
berilgan   matnni   gap   va   so`zlarga   ajratish   dasturi   haqida   yozdim.   Odatda   string
toifasi   men   uchun   sal   qiyinchilik   tug`dirardi.   Lekin   men   bu   kurs   ishini
18  
  yozganmdan xursandman, sababi string toifasini yaxshiroq o`rganib oldim va bu
menga kelajakda ham foyda beradi. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
                                 Foydalanilgan adabiyotlar 
 
1. Markushevich A.I Teoriya analiticheskix funktsiy.V2-x t. - M.:Nauka,1968.T.2.-624s 
2. Informatika va axborot texnologiyalari:- Toshkent ,O`zbekiston,1-qism.2002-yil,2qism.2003-
yil,-168b 
3. Aripov.M.M,Imomov  T  va  boshqalar.Informatika.Axborot 
texnologiyalari:Toshkenr:O`zbekiston,1-qism.2002-yil,-188b 
 
 
 
 
 
19  
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
                                                      ILOVA 
using System; 
 
using System.Collections  Generic; 
 
using System.Linq; 
 
using System.Text; 
 
using System.Threading; 
 
using System.Threading.Tasks; 
 
20  
  Namespace ConsoleApp73 
 
clas Program 
{ 
 
static  void Main(string[] args) 
 
{ 
Console.WriteLine("Berigan matnni sòz va gaplarga ajratish dasturi") 
 
 string text; 
 
int gap, soz; 
 
gap=0; 
 
soz=0; 
 
Console.WriteLine("Matinni kirgizing"); 
 
text=Convert.ToString(Console.ReadLine()); 
 
for( int i=0;i=s.Length;i++) 
 
{ 
        if(text[i]=='.')
{          gap+=1;    
so`z+=1; } 
         if(text[i]==' ') 
 
{            soz+
=1; } 
21  
           if(text[i]==',')
{          soz+=1; } 
         if(text[i]=='?')
{         soz+=1;       
gap+=1; 
} 
 
Console.WriteLine("gaplar soni:"+gap); 
 
Console.WriteLine("sozlar soni:"+soz); 
 
Console.WriteLine("Dastur yakunlandi"); 
 
Console.ReadKey();  
} 
} 
 
22

Berilgan matinni gaplarga, so`zlarga ajratish dasturi C#

Купить
  • Похожие документы

  • Agros test
  • Strategik boshqaruvda kompyuter modellashtirish
  • O’zbekiston yosh rassomlari asarlarini sotishga qaratilgan platformani yaratish loyihasi
  • Android tizimli telefonlar uchun skaner ilovasini yaratish
  • Web 2.0 servislar orqali oʻquv jarayonini tashkil etish

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha