Biomembranalar tuzilishi. Membrana retseptorlari. Hujayralarga signallarni o’tkazish yo’llari - Биология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Биология

Biomembranalar tuzilishi. Membrana retseptorlari. Hujayralarga signallarni o’tkazish yo’llari

Купить

Biomembranalar tuzilishi. Membrana retseptorlari. Hujayralarga signallarni o’tkazish yo’llari

Ko’riladigan savollar  Biomembranalar funksiyalari  Membrana retseptorlari.  Hujayralarga signallarni o`tkazish yo`llari.

Plazmatik membranani tuzilishi.

Biomembranalar quyidagi funksiyalarni bajaradi: • 1. Hujayra va hujayra organoidlarini o‘rab turadi va ajratadi. Jumladan, hujayrani tashqi gardish muhitidan plazmatik membrana ajratadi va uning mexanik hamda kimyoviy ta’sirlardan himoya qiladi. Shu bilan birga plazmatik membrana hujayra ichi va tashqi muhiti o‘rtasida metabolitlar va anorganik ionlar konsentratsiyasining farqini saqlaydi (45-rasm). • 2. Hujayra ichiga metabolitlar va ionlar tashilishini boshqaradi va gomeostazni saqlashda muhim vazifani bajaradi. • 3. Hujayra tashqarisidagi signallarni qabul qilish va hujayra ichiga uzatish. • 4. Fermentativ kataliz. Jumladan, mitoxondrial membranalarda joylashgan nafas zanjiri fermentlarining energiya almashinuvida, endoplazmatik turdagi ferment tizimlar ksenobiotiklarni detoksikatsiyasi

Membrana oqsillari • Joylashishi bo‘yicha membrana oqsillari ikki guruhga bo‘linadi: • 1 - periferik oqsillar, ular membrana sirtiga elektrostatik kuch asosida yopishgan; • 2 – integral oqsillar, ular go‘yo lipid dengizida aysberg kabi suzib yuruvchi oqsillar bo‘lib, ularning ba’zilari membrananing har ikki tomonidan bo‘rtib chiqadi.

Membrana oqsillari

M e m b r a n a u g le v o d la r i: g lik o p r o t e in la r, g lik o lip id la r B io m e m b ra n a la rd a u g le v o d la r e rk in h o ld a b o ‘lm a y d i. U la r lip id la r b ila n b irik k a n – g lik o lip id , y o k i o q s illa r b ila n b irik k a n – g lik o p ro te id h o la tid a u c h ra y d i

Glikolipidlarda ko‘pincha oligosaxarid zanjiri sfingozinning gidroksil guruhi, galaktoza yoki fukoza orqali glikozid bog‘i orqali bog‘langan bo‘ladi. Glikokaliks hujayralarning o‘zaro ta’sirini, ularning agregatsiyasini, hujayra ichiga kimyoviy axborotlarni uzatish kabi muhim vazifalarni bajaradi Glikolipidlar molekulasida bitta oligosaxarid zanjiri bo‘ladi, glikoproteidlarda esa bunday zanjirlar bir nechtadir. Ular oqsil molekulasi bilan besh xil monosaxaridning birontasi orqali birikishi mumkin Ular oqsil molekulasi bilan besh xil monosaxaridning birontasi orqali birikishi mumkin

. Glikoprotoid molekulasidagi oligosaxaridlarning joylashish tartibi Golji apparatida mavjud bo‘lgan glikoziltransferazal ar faoliyati bilan bog‘liq. . Membrana glikolipid va glikoproteidlarining mohiyati katta. Ular gormonlar, mediatorlar, viruslar, toksinlar va ko‘pgina fiziologik faol moddalar uchun retseptor vazifasini o‘tab, immunitetda ishtirok etadi. Eritrotsit membranasidagi glikolipid glikoproteidlari qon guruhini belgilaydi. Hujayra sirtining harakatchanligi ham uning tarkibidagi glikoproteinlar xususiyati bilan bog‘liqEritrotsit membranasidagi glikolipid glikoproteidlari qon guruhini belgilaydi. Hujayra sirtining harakatchanligi ham uning tarkibidagi glikoproteinlar xususiyati bilan bog‘liq

Membranalarning umumiy xossalariga • S uyuqlik tabiati, ko‘ndalang asimmetriyasi, moddalarni tanlab o‘tkazishi kiradi. Lipid qo‘shqavati suyuq kristallik tuzilishiga egadir. Lipid molekulalari qavat doirasida membrana yuzasiga parallel ravishda diffuziyalanish xossasiga ega (lateral diffuziya). Oqsil molekulalari ham lipid qavatida gg‘yo suzib yuradi. Membranalarda ko‘ndalang diffuziya cheklangan holda sodir bo‘ladi. Membranalarning ikkinchi umumiy xossasi komponentlarining asimmetrik joylashishidir. Jumladan periferik va integral oqsillar o‘zaro asimmetrik joylashgan. Plazmatik membrananing ichki yuzasida asosan fermentlar joylashgan bo‘lsa, membrana sirtida hujayraning boshqa hujayralar bilan aloqasini ta’minlovchi, tashqi signallarni qabul qiluvchi oqsillar joylashgan, faqat oqsillar em

Moddalarning membranalar orqali o‘tkazilishi • Oddiy diffuziya . H2 O, CO2 , O2 tipidagi kichik neytral molekulalar, shuningdek past molekulali gidrofob organik moddalar konsentratsiyasi ko‘p tomondan konsenratsiyasi past tomonga o‘tadi. Oddiy diffuziya yo‘li bilan o‘tadi, oddiy diffuziya usuli deb shunga aytiladi. Yengillashgan diffuziyada ham moddalar konsentratsiya gradiyenti tufayli, ammo maxsus membrana tashuvchi oqsillari (translokaza, permeaza) yordamida membranalardan o‘tadi. Bu oqsillarning orni gidrofil moddalarni membrananing gidrofob qatlami orqali o‘tkazib berishidan iborat.

Aktiv transport. • Aktiv transportning ikki xili tafovut qilinadi. Moddaning tashilishida energiya manbai ATF gidrolizida ajralgan energiya bo‘lsa, birlamchi faol transport deyiladi; o‘z konsentratsiyasi gradiyenti bo‘yicha harakatlanib borayotgan modda yo‘l-yo‘lakay (bir yo‘la) boshqa bir moddaning konsentratsiya gradiyentiga qarshi tomonga olib o‘tishi – ikkilamchi faol transport deyiladi

Simport va antiport.

Hujayra membranasidagi retseptorlar. Hujayra tashqi membranasining asosiy vazifasi hujayra ichki muhitini saqlash, hujayralararo kontaktni ta’minlash Hujayra sirtining qurilishi va uning boshqa qo‘shni hujayralarni topib ular bilan kontakti, hujayra faoliyatiga ta’sir etuvchi turli taassurotlarni qabul qilinishi, avvalo, tashqi membrana tarkibiga kiradigan glikoproteidlar bilan bog‘liq. Ular oqsil va D-glyukoza, D- galaktoza, D-mannoza, L- fruktoza, N-atsetil-D- galaktazamin, N-atsetil-D- glyukozamin, L-arabinoza, Dksiloza, N-atsetil neyramin kislotalardan tarkib topgan. Ular oqsil va D-glyukoza, D- galaktoza, D-mannoza, L- fruktoza, N-atsetil-D- galaktazamin, N-atsetil-D- glyukozamin, L-arabinoza, Dksiloza, N-atsetil neyramin kislotalardan tarkib topgan.

Etiboringiz uchun rahmat!

Купить

Похожие документы
Fermentlar va kofermentlar funksiyasi
Viroidlar va uning ahamiyati
Faxriy yorliq
Faxriy yorliq
Bojxona qo'mitasiga ishga kirish uchun savol javoblar toplami