Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 35000UZS
Размер 484.5KB
Покупки 0
Дата загрузки 13 Июнь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Алгебра

Продавец

G'ayrat Ziyayev

Дата регистрации 14 Февраль 2025

201 Продаж

Birinchi tur xosmas integral 26

Купить
 Birinchi tur xosmas integrallar                                                                                                                       MUNDA
RIJA
K IRISH ……………………………………………………………………….…….3
I  BOB .  BIRINCHI TUR XOSMAS INTEGRALLARNING ASOSIY 
TUSHUNCHALARI ………………………………………………………….……6
1.1-§. Birinchi tur xosmas integrallar………………………………………….……6
1.2-§. Birinchi tur  xosmas integrallarning xossalari va ularni hisoblash……….…..8
1.3-§.  Manfiy bo ‘ lmagan funksiyalarning xosmas integrallari……………...……..11
II BOB. BIRINCHI TUR XOSMAS INTEGRALLARNING 
YAQINLASHISH…………………………………………………....................... 17
2.1-§. Absolyut va shartli yaqinlashuvchi integrallar…………………………..….17
2.2- §.  Dirixle  va Abel alomati…………………………………………………….…..…19
X ULOSA …………………………………………………………………….….…23
F OYDALANILGAN ADABIYOTLAR …………………………………….…..24
2 KIRISH
Matematika hamma aniq fanlarga
asos. Bu fanni yaxshi bilgan bola
aqlli, keng tafakkurli bo‘lib
o‘sadi, istalgan sohada 
muvaffaqiyatli  ishlab ketadi”
Sh.M.Mirziyoyev
Bugungi kunda jamiyat taraqqiyotida, yurt, millat taqdirida o‘sib kelayotgan
yosh   avlodning   jismoniy   va   ma’naviy   barkamolligi,   intellektual   salohiyati   muhim
o‘rin tutadi. Zero, davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “Dunyo
shiddat   bilan   o‘zgarib,   barqarorlik   va   xalqlarning   mustahkam   rivojlanishiga   raxna
soladigan   turli   yangi   tahdid   va   xavflar   paydo   bo‘layotgan   bugungi   kunda
ma’naviyat   va   ma’rifatga,   axloqiy   tarbiya,   yoshlarning   bilim   olish,   kamolga
yetishga intilishiga e‘tibor qaratish har qachongidan ham muhimdir”.
Oliy   o‘quv   yurtlarida   o‘qituvchilar   matematika   kursini   o‘qitish   jarayonida
talabalarda matematika bilim, ko‘nikma va malakalar hosil qilishi bilan bir qatorda,
ularga   ma’naviy   –   ma’rifiy   tarbiya   berishga   ham   katta   e’tibor   berib   boriladi   va
hozirgi   kun   talablaridan   kelib   chiqqan   holda   har   bir   matematika   kursida
talabalarning ma’naviy – ma’rifiy dunyoqarashlari shakllantirib boriladi.
Matematika moddiy dunyodagi hodisalarni miqdoriy musbatlarini va fazoviy
formulalarini   to‘g‘ri   tushuntirishga   imkon   beradigan   tabiiy   fan   bo‘lganidan,   uning
qonun va qoidalari moddiy dunyoni qanday bo‘lsa shundayligicha tushuntirishga va
boshlang‘ich   sinf   o‘quvchilarga   shu   asosda   ma’naviy   –   axloqiy   tarbiya   berishga,
hamda matematik bilimlarini egallashga imkon beradi.
Albatta har   bir   talaba  matematika darsida  o‘qituvchi  talabalarga  ma’naviy  –
ma’rifiy tarbiya berishi maqsad qilib qo‘yganlarini quruqdan – quruq aytib qo‘ygan
bilan amalga oshirib bo‘lmaydi. Bu masalani amalga oshirish uchun matematikadan
ayrim  sinflarda maxsus  dars  soatlari  ajratilmaydi, balki  o‘quvchi  maktabga qadam
3 qo‘ygandan to uni tamomlab chiqqunga qadar bo‘lgan davrda bevosita matematika
darslarida amalga oshiriladi.
Oliy matematik ta‘limda asosan maqsad mantiqiy tafakkurni shakllantirishga
qaratiladi   va   ta‘lim   jarayonida   mantiqiy   tafakkurning   soddaroq   ko‘rinishi   bo‘lgan
obrazli mantiqiy tafakkurdan foydalaniladi.
Bu obrazli mantiqiy tafakkur asosida ta‘lim berish jarayonida tabiat qo‘ynida,
sayllar   davomida,   tabiiy   ne’matlardan   foydalangan   holda   ta’lim   berish
imkoniyatlari   kattadir.   Bu   esa   talabalardagi   bilim   olishga   bo‘lgan
qiziqish,o‘rganishga   bo‘lgan   ehtiyojini   amalga   oshirish   vositalaridan   biri   bo‘lib,   u
o‘quvchilarni faollashtirishga imkon beradi.
Talabalarga ma’naviy – ma’rifiy tarbiya berish har bir matematika darsidagi
o‘tilayotgan mavzusida bevosita bog‘liq ravishda amalga oshirilib boriladi.
Bu   vazifalarini   amalga   oshirishda   ya’ni   talabalar   tomonidan   mavjud   ilmiy
bilimlarini puxta o‘zlashtirilishini va ularning ma’naviy – axloqiy tomonlardan har
tomonlama yetuk inson bo‘lib kamol topishlarida ta’lim tarbiyaga yangi pedagogik
texnologiyalarini   joriy   etish   kafolatlovchi   yondashuv   hisoblanadi.   Biz   bu   ishda
boshlang‘ich   sinf   o‘quvchilarini   matematika   darslarida   ma’naviy   –   ma’rifiy
tarbiyalash masalalarini qarab chiqamiz.
Talabalarga ta’lim – tarbiya berish faqat dars jarayonida emas, matematikadan
sinfdan tashqari mashg‘ulotlarini o‘tish masalasini ham qarab chiqamiz.
Kurs ishining ob y ekti.   Oliy ta ’ lim muassasalarida “Matematik analiz” fanini
o‘qitish jarayoni. 
Kurs   ishining   predmeti.   Oliy   ta ’l im   muassasalarida   Matematik   analiz   misol
va masalalarida qo‘llashni nazariy va amaliy bilimlar asosida o‘rgatish usullari. 
Kurs ishining maqsadi.  Oliy ta ’ lim muassasalarida Mat e matik analiz fanidan
birinchi tur xosmas integral   tushunchalarini o‘rganish va ularga doir misollarni
masalalarni yechishdan iborat.
Kurs   ishining   vazifalari.   Matematik   analiz   fanidan   birinchi   tur   xosmas
integral   mavzusida birinchi tur xosmas integrallarning xossalari , birinchi tur xosmas
4 integrallarning yaqinlashishi ,   absolyut va shartli yaqinlashuvchi integrallar,   Dirixle
va   Abel   alomatlari   shuningdek,   kurs   ishi   yuzasidan   olingan   nazariy   bilimlarni,
amaliyotda   masala   va   misollarda   tadbiq   qilib   va   uning   natijalarini   tahlil   qilish   va
tegishli xulosalar chiqarish zarur demakdir.
Kurs   ishining   hajmi   va   tuzilishi.   Kurs   ishi   tuzilishiga   ko‘ra   rejasi   asosan
to ‘ rtga bo‘linadi: kirish, asosiy qism (asosiy qism ikkita bob va beshta paragrafdan
iborat), xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatdan iborat bo‘lib, 22 betni tashkil
etadi.
5 I BOB. ASOSIY TUSHUNCHA VA MA’LUMOTLAR
1.1- §. Birinchi tur xosmas integrallar
Riman   integrali   tushunchasi   chegaralangan   va   kesmada   aniqlangan
funksiyalar   uchun   berilgan   edi.   Chegaralanmagan   funksiyalardan   va   cheksiz
oraliqlar bo‘yicha ham integral tushunchasini  kiritish masalasi  haqidagi savol ham
tabiiy ravishda tug‘iladi.
  Cheksiz   oraliq   bo‘yicha   integral   tushunchasi     funksiyani  
  oraliqda   qaraylik.   Bu   funksiya       kesmada   Riman
ma ’ nosida integrallanuvchi, ya ’ ni
integral mavjud. 
ham   mavjud.   Bu   limit     funksiyadan     oraliq   bo ‘ yicha   olingan
integral deyiladi va
ko ‘ rinishda   yoziladi.     –   sonini     funksiya   grafigi   va   koordinata
o ‘ qlari bilan chegaralangan figuraning yuzasi sifatida qarash mumkin.
Endi cheksiz oraliq bo ‘ yicha olingan integral tushunchasini kiritamiz.
  funksiya     oraliqda   aniqlangan   bo ‘ lsin.   Bu   funksiya
   kesmada Riman ma ’ nosida integrallanuvchi, ya ’ ni
6 integral mavjud bo ‘ lsin.
1.1.1-ta’rif.   Agar 
mavjud   va   chekli   bo ‘ lsa,   u   holda   bu   limit     funksiyadan     oraliq
bo ‘ yicha olingan xosmas integral (birinchi tur xosmas integrali) deyiladi va
kabi   belgilanadi.   Bu   holda     funksiyani     oraliqda   xosmas   ma ’ noda
integrallanuvchi   deyiladi. Demak, ta ’ rif bo ‘ yicha
. (1.1.1)
Bu holda  – xosmas integral  yaqinlashuvchi  deyiladi.
 oraliqda integral tushunchasini ham kiritish mumkin:
. (1.1.2)
Nihoyat   da xosmas integral tushunchasini kiritamiz:
. (1.1.3)
Bu   yerda     funksiyadan   ixtiyoriy     segmantda   Riman
ma ’ nosida integrallanuvchanligi  talab qilinadi. Agar  (1.1.3) limit mavjud bo ‘l sa, u
holda xosmas   integral yaqinlashuvchi, aks holda uzoqlashuvchi deyiladi.
7 (1.1.3)   limit     va     larning   mos   ravishda     va     ga   qanday   usulda
intilishiga   bog ‘ liq   emasligini   ta ’ kidlash   lozim.   Boshqacha   aytganda   integral
yaqinlashuvchi bo ‘ lishi uchun
 va 
limitlarning mavjud bo’lishi zarur va yetarli 
Bu holda   bo ‘l adi:
. (1.1.4)
1.2-§. Birinchi tur  xosmas integrallarning xossalari va uni hisoblash
Ushbu ko ‘ rinishdagi
xosmas integralni quyidagi shartlarda qaraylik:
a)  funksiya   oraliqda aniqlangan bo ‘ lsin. Bu yerda   – chekli nuqta,
 chekli nuqta,
b)    funksiya   oraliqda Riman ma’ n osida integrallanuvchi.
Xosmas integralning ta ’ rifiga ko ‘ ra quyidagicha bo‘ladi:
 bo ‘ lganda  .
 bo ‘ lganda  .
8  
Xosmas integralning chiziqliligi
1 – xossa.   Agar     va     funksiyalardan     oraliq bo ‘ yicha olingan
xosmas   integrallar   yaqinlashuvchi   bo ‘ lsin.   U   holda    
funksiyadan     oraliq   bo ‘ yicha   olingan   xosmas   integral   ham   yaqinlashuvchi
bo ‘l adi.
Nyuton – Leybnits formulasi
2   –   xossa.   Agar     funksiya     oraliqda   uzluksiz   va     funksiya
uning   boshlang ‘ ich   funksiyasi   bo ‘ lsin,   u   holda     xosmas   integral
yaqinlashuvchi bo ‘ lishi uchun
limitning mavjud bo ‘l ishi zarur va yetarli, hamda
(1.2.1)
tenglik o ‘ rinli.
Isbot:      funksiya   kesmada uzluksiz bo ‘ lganligi uchun
(1.2.2)
Nyuton – Leybnits (1.2.2) formulasi o ‘ rinli. Bu yerdan     da limitga o ‘ tsin
(1.2.1) ni hisobga olib (1.2.2) formulani olamiz. (1.2.2) formula xosmas integrallar
uchun Nyuton – Leybnits formulasi deyiladi.
(1.2.2) ning o ‘ ng tomonidagi ifoda ko‘pincha yoki 
 kabi yoziladi.
9 Bo ‘ laklab integrallash
3   –   xossa.     va     funksiyalar     oraliqda   aniqlangan   bo ‘l ib,
   kesmada uzluksiz hosilalarga ega bo ‘ lsin. Agar
(1.2.3)
mavjud   bo ‘ lib,     integral   yaqinlashuvchi   bo ‘ lsa,   u   holda     xosmas
integral ham yaqinlashuvchi bo ‘ ladi va
(1.2.4)
bo ‘ laklab integrallash formulasi o ‘ rinli.
Isbot.     funksiyalar       kesmada   uzluksiz
bo ‘ lganligidan   Riman   integrali   uchun   quyidagi   bo ‘ laklab   integrallash   formulasi
o ‘ rinli.
. (1.2.5)
(1.2.5) formulaning o ‘ ng tomonida turgan ifodaning shartga ko ‘ ra  
dagi limiti mavjud. Demak, (1.2.5) ning chap tomonida turgan ifodaning ham limiti
mavjud   bo ‘ ladi,   ya ’n i     xosmas   integral   yaqinlashuvchi   bo ‘ ladi   va   (1.2.4)
formula o ‘ rinlidir.
O ‘ zgaruvchilarni almashtirish formulasi
4 – xossa.   Agar     funksiya     oraliqda,     funksiya     da
qat ’i y o ‘ suvchi va uzluksiz differensiallanuvchi bo ‘l ib 
10 bo ‘ lsa, u holda quyidagi o ‘ zgaruvchilarni almashtirish formulasi o ‘ rinli.
. (1.2.6)
Bu formula bu tengliklarning kamida bittasi mavjud bo ‘ lganda o ‘ rinli.
Tengsizliklarni integrallash
5 – xossa.  Agar
integrallar   yaqinlashuvchi   bo ‘ lib,   tengsizlik   o ‘ rinli   bo ‘ lsa,
u holda
(1.2.7)
tengsizlik o ‘ rinli. 
Isbot .  (1.2.7) tengsizlik 
tengsizlikdan   da limitga o ‘ tish orqali kelib chiqadi.
1.3-§.  Manfiy bo ‘ lmagan funksiyalardan olingan xosmas integrallar
1.3.1-teorema  Agar
(1.3.1)
 bo ‘ lsa, u holda xosmas integralning yaqinlashuvchi bo ‘ lishi uchun
11 funksiyaning yuqoridan chegaralangan bo ‘li shi zarur va yetarli, ya ’ ni
(1.3.2)
munosabatning bajarilishi zarur va yetarli.
Isbot.   Osonlik   bilan   ko ‘ rish   mumkinki     –   funksiya   o ‘ suvchi   bo ‘ ladi.
Haqiqatdan ham (1.3,1) shartdan va Riman integralining xossalaridan
ya ‘ ni   ekanligini olamiz.
Agar
xosmas integral yaqinlashuvchi bo ‘l sa, ya ’ ni
mavjud bo ‘ lsa, u holda monoton funksiyaning limiti haqidagi teoremaga ko ‘ ra 
bo ‘ ladi.   Bu   yerdan   monoton   funksiyaning   limiti   haqidagi   teoremaga   ko ‘ ra
 lar uchun
bo ‘ ladi, ya’ni (1.3.2) shart bajariladi.
Aksincha   (1.3.2)   shart   bajarilsa,   u   holda   monoton   funksiyaning   limiti
haqidagi teoremaga ko ‘ ra (F – o ‘ suvchi funksiya) chekli
limiti mavjud bo ‘ ladi, ya ’ ni xosmas integral yaqinlashuvchi bo ‘ ladi.
12 1.3.2  – teorema.  (Taqqoslash teoremasi). Agar 
(1.3.3)
tengsizlik bajarilsa, u holda
a)   integralning     yaqinlashuvchiligidan           integralning
yaqinlashuvchiligi   kelib   chiqadi.     ning   uzoqlashuvchiligidan     ning
uzoqlashuvchiligi kelib chiqadi.
Isbot.   a)   (1.3.3)   shartdan   Riman   integralining   tengsizliklarga   bog ‘ liq
xossalaridan
(1.3.4)
kelib chiqadi. Agar   integral yaqinlashuvchi bo ‘ lsa, ya ’ ni
mavjud bo ‘ lsa, u holda 
.
Demak,   manfiy   bo ‘ lmagan     funksiya   uchun   (1.3.2)   shart   bajariladi   va
1.3.1-teoremaga ko ‘ ra   integral yaqinlashuvchi bo ‘ ladi.
b)Agar     uzoqlashuvchi bo ‘ lsa,     ham uzoqlashuvchi bo ‘ lishi kerak. Aks holda,
ya ’ ni     integralning   yaqinlashuvchiligidan  
  ning   yaqinlashuvchiligi   yuqorida
isbotlanganiga ko ‘ ra kelib chiqar edi.
Natija.  Agar 
  (1.3.5)
13  shart bajarilib,
(1.3.6)
bo ‘ lsa,   u   holda   ,     integrallar   bir   vaqtda   yaqinlashuvchi
yoki uzoqlashuvchi bo ‘ ladi.
Isbot   (1.3.5) va (1.3.6) shartlar bajarilganda
tengsizlik bajariladi. Bu yerda   deb olsak, shunday   topilib,
   (1.3.7) 
tengsizlik kelib chiqadi. (1.3.7) dan (1.3.5) ni hisobga olib, 
tengsizlik kelib chiqadi. (Bu yerda   ni shunday tanlaymizki   bo ‘ lsin). 
va   funksiyalarning   oraliqda maxsus nuqtalari yo ‘ qligi sababli ularning shu
oraliqda   yaqinlashuvchi   bo ‘ lishi   uchun   ularning     oraliqda   yaqinlashuvchi
bo ‘li shi zarur va yetarlidir.
Agar     integral   yaqinlashuvchi   bo ‘ lsa,     –   integral   ham
yaqinlashuvchi   bo ‘ ladi.   Bundan   1.3.2–teoremaga   ko ‘ ra   –integralning
yaqinlashuvchi ekanligi kelib chiqadi, hamda   ning uzoqlashuvchiligidan   ning
uzoqlashuvchiligi kelib chiqadi.
1.3.1-misol:
14 integralni yaqinlashuvchilikka tekshiring.
Yechish:  Uchta holni qaraymiz.
1.  
2.    
3.    
1.    holni qaraymiz. 
 bo’lsa, u holda   deb olishimiz mumkin.   funksiyani
quyidagicha yozib olamiz.
tenglik     uchun   bajarilganligi   uchun,   shunday     nuqta   topiladiki,
   tengsizlik bajariladi, shuning uchun
tengsizlik   o ‘ rinli   bo ‘ ladi   va   integralning
yaqinlashuvchiligidan   1.3.2–teoremaga   ko ‘ ra   –integralning   yaqinlashuvchiligi
kelib chiqadi.
Demak, agar   bo’lsa, u holda   integral yaqinlashuvchi bo ‘ ladi.
2.  bo ‘ lsin.
Bu holda
.
Bu   yerdan     integralning     da   yaqinlashuvchi,     da   uzoqlashuvchi
ekanligi kelib chiqadi.
3.  bo ‘l sin.
15 U holda     deb olishimiz mumkin.     funksiyani quyidagicha
yozib olamiz.
,  
Bu   yerdan     bo’lganda     bo ‘ ladi.   Shuning   uchun  
bo ‘ lganda   Bu yerdan 1.3.2–teoremaga ko ‘ ra va   uzoqlashuvchi
bo ‘ lganligidan   – integralning uzoqlashuvchi ekanligi kelib chiqadi.
Demak, qaralayotgan integral   da uzoqlashuvchi bo‘lar ekan.
Shunday qilib,   integral
1.     da yaqinlashadi.
2.    da   da yaqinlashadi,   da uzoqlashadi.
3.  da   da uzoqlashuvchi bo ‘ ladi.
161a  II BOB. BIRINCHI TUR  XOSMAS INTEGRALLARNING
YAQINLASHISHI
2.1-§. Absolyut va shartli yaqinlashuvchi integrallar
2.1.1 – teorema .
xosmas integralning yaqinlashuvchi bo ‘ lishi uchun
(2.1.1)
Koshi shartining bajarilishi zarur va yetarli.
Isbot.
. (2.1.2)
Funksiyaning     da   limitining   mavjudligi   (2.1.1)   integralning
yaqinlashuv-chiligini bildiradi. Bu limitning mavjudligi Koshi kriteriyasiga ko ‘ ra,
(2.1.3)
bo‘ladi va (2.1.2) dan Riman integralining xossalariga ko ‘ ra quyidagicha yoziladi:
.
Demak,   (2.1.3)   dan   (2.1.1)   ning   bajarilishi.  J   integralning   yaqinlashuvchi
bo ‘ lishining zarur va yetarli ekanligi kelib chiqadi. Bizga
(2.1.4)
xosmas integral berilgan bo ‘ lsin. Agar
17 (2.1.5)
integral yaqinlashuvchi bo ‘ lsa, u holda   funksiya   oraliqda absolyut 
integrallanuvchi deyiladi.
Agar (2.1.5) uzoqlashuvchi va (2.1.4) yaqinlashuvchi bo ‘ lsa, u holda   
integral shartli yaqinlashuvchi deyiladi.
2.1.2– teorema.   Agar     integral   yaqinlashuvchi bo ‘ lsa, u holda     integral
yaqinlashuvchi bo ‘ ladi.
(2.1.6)
tengsizlik o ‘ rinli bo ‘ ladi.
Isbot.  - integral   yaqinlashuvchiligidan Koshi kriteriyasiga ko ‘ ra 
  (2.1.7)
munosabat   bajariladi.   Xosmas   integralning   ta ’ rifiga   ko ‘ ra     funksiya   chetki
nuqtalari     bo’lgan   kesmada   integrallanuvchi   (Riman   ma ’ nosida)   shuning
uchun   funksiya ham bu kesmada integrallanuvchi bo ‘ ladi va
tengsizlik   o ‘ rinli.   Bu   yerdan     funksiya   Koshi   shartini   qanoatlantirishi   kelib
chiqadi. Demak,   integral yaqinlashuvchi bo ‘ ladi.
(2.1.6) ni isbotlash uchun    uchun o ‘ rinli bo ‘ lgan
. (2.1.8)
18		;a b	  tengsizlikdan   foydalanamiz.     va     integrallarning   yaqinlashuvchiligidan   (2.1.8)
ning   o ‘ ng   va   chap   tomonlarining     limitlari   mavjud   bo ‘ ladi.   (2.1.8)   dan
 da limitga o ‘ tib (2.1.6) tengsizlikni olamiz.
2.2- §.  Dirixle va Abel  alomati
Faraz   qilaylik,   va   funksiyalar 	 oraliqda berilgan bo ‘	lsin. 	
2.2.1-teorema (Dirixle alomati).  
  va  	funksiyalar quyidagi shartlarni	
qanoatlantirsin:
1. funksiya     oraliqda   uzluksiz   va   uning   shu   oraliqdagi   boshlang‘ich
 
funksiyasi   chegaralangan;
2.	
 funksiya	 	  da   uzluksiz    hosilaga   ega;
3.	
 funksiya	 	  da kamayuvchi;
4.  
U holda 
integral yaqinlashuvchi bo ‘ ladi.
2.2.1-misol.  Ushbu 
integralni yaqinlashuvchilikka tekshirilsin.
Yechilishi. Berilgan integralni quyidagicha
19 yozib,       deymiz.   Bu   funksiyalar   yuqorida   keltirilgan
teoremaning barcha shartlarini qanoatlantiradi.
1.   funksiya     oraliqda   uzluksiz   va   uning   boshlang‘ich
funksiyasi   funksiya  da chegaralangan;
2.    funksiya   da
hosilga ega bo‘lamiz;
3.    funksiya   da kamayuvchi.
4. .
Unda Dirixle alomatiga ko‘ra 
integral yaqinlashuvchi bo’ladi .
Abel alomati
Faraz qilaylik   va   funksiyalar   oraliqda berilgan bo‘lsin.
2.2.1-teorema   (Abel   teoremasi).     va     funksiyalar   quyidagi
shartlarni qanoatlantirsin:
1.  funksiya   da uzliksiz bo‘lib, integral yaqinlashuvchi;
2.  funksiya   da uzluksiz hosilaga ega va bu hosila   da 
o‘z ishorasini saqlasin;
3.  funksiya   da chegaralangan.
20 U holda
integral yaqinlashuvchi bo ‘ ladi.
Ravshanki,     integralning   yaqinlashuvchu   bo ‘ lishidan   funksiyaning
  oraliqda   chegaralangan     boshlang ‘ ich   funksiyaga   ega   bo ‘ lishi   kelib
chiqadi.
Teoremaning   2)-   va   3)-   shartlaridan   hamda   monoton   funksiyaning   limiti
haqidagi teoremadan foydalanib ushbu
limitining mavjud va chekli bo ‘ lishini topamiz:
.
Unda funksiya   da monoton ravishda nolga intiladi:
 
Shunday qilib,   va   funksiyalari Dirixle alomati keltirilgan barcha
shartlarini qanoatlantiradi. Dirixle alomatiga ko‘ra
integral yaqinlashuvchi bo‘ladi. Ayni paytda 
bo‘lgani sababli,
integral ham yaqinlashuvchi bo‘ladi.
21 XULOSA
Bugungi   kunda   Respublikamizda   ta ’ lim   tizimi   tubdan   isloh   qilinmoqda.
Barcha kurslardagi singari “Matematik analiz” kursini o ‘ qib, o ‘ rganish va o ‘ qitishda
hamda   talabalarning   misollar   ishlashi   va   uning   tub   mohiyatini   tushunib   yetishlari
uchun   qulay,   yangicha   usullardan   foydalanib   tushuntirish   va   ishlash   talab
etilmoqda. Bundan ko ‘ rinib turibdiki, matematik analiz kursida birinchi tur xosmas
integralni   hisoblashda   ham   imkon   boricha   uning   qulay,   hisoblashga   oson
bo ‘ ladigan, usullarini o ‘ rganib chiqish talab etilmoqda. Bundan ko ‘ zlangan maqsad
esa   birinchi   tur   xosmas   integralni   hisobashda   fan   tarixida   bajarilgan   ishlar   bilan
chuqur   tanishib   chiqish   va   ulardan   hisoblash   oson   va   aniq   bo ‘ ladigan   usullarini
tanlab olib birinchi tur xosmas integralni hisoblashda ularni qo ‘ llashdan iborat.
Kurs ishida birinchi tur xosmas integral chuqur o ‘ rganildi.
Birinchi   bobda   asosiy   tushunchalar   keltirilgan   bo ‘ lib,   birinchi   paragrafida
xosmas integral haqida boshlang ‘ ich tushunchalar berildi va misol orqali o ‘ rganildi.
Ikkinchi   paragrafida   xosmas   integrallarni   hisoblash   va   ularni   hisoblash
o ‘ rganilgan, misollar orqali tushuntirilgan.
Uchinchi paragrafda esa manfiy bo ‘ lmagan funksiyalarning xosmas integrallari
o ‘ rganildi va ularga doir misollar ishlandi
Ikkinchi   bobi   xosmas   integrallarning   yaqinlashuvchiligiga   bag ‘ ishlangan
bo ‘ lib,   birinchi   paragrafida   absolyut   va   shartli   yaqinlashuvchi   integrallar
o ‘ rganilgan va misollar orqali mustahkamlangan.
Ikkinchi paragrafida Dirixle va Abel alomati o ‘ rganildi.
Kurs   ishida   o ‘ rganilgan   natijalar   nazariy   va   amaliy   ahamiyatga   ega   bo ‘ lib,
ulardan   matematik   analiz   kursida   qo ‘ yilgan   masalalarni   yechishda   foydalanilsa
maqsadga muvofiq bo ‘ lar edi. 
22 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Alimov   SH.O.,   Ashurov   R.R.   Matematik   analiz   1,2,3   q.   T.   “Mumtoz   so‘z”,
2018.
2. Tao T.  Analysis 1,2.   Hindustan Book Agency, India, 2014.
3. Xudayberganov   G.,   Vorisov   A.,   Mansurov   X.,   Shoimqulov   B.   Matematik
analizdan ma’ruzalar. I, II q.  T.: «Voris-nashriyot». 2010 y.
4. Берман   Г.Н.   Сборник   задач   по  курсу   математического   анализа,   « Лань »,
2016 .
5. Shoimqulov   B . A .,   Tuychiyev   T . T .,   Djumaboyev   D . X .   Matematik   analizdan
mustaqil   ishlar .  T. “O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati”, 2008
6. Фихтенгольц   Г.М.   Курс   дифференциального   и   интегрального
исчисления, 1,2,3 т. М. “ФИЗМАТЛИТ”, 2001.
7. Azlarov T.A., Mansurov X.T. Matematik analiz, I, 2-q. T. "O‘qituvchi", 1994,
1995.
8.   A.Gaziyev,   I.Israilov,   M.Yaxshibayev   “Matematik   analizdan   misol   va
masalalar” T.: “Yangi asr avlodi” 2006 y.
9. G ‘ aymnazarov   G .,   G ‘ aymnazarov   O . G .   Funksional   analiz   kursidan   masalalar
yechish .  T.: “Fan va texnologiya”, 2006.-114b.
10. Демидович   Б.П..,   «Сборник   задач   и   упражнений   по   математическому
анализу»   Учеб.   Пособие   для   вузов.   М.:   ООО   «Издателство   Астрел»
ООО «Издателство АСТ», 2003 г – 558 [2] ст.
11. Филиппов   А.Ф.   Сборник   задач   по   дифференциалним   уравнениям.
М.:Интеграл-Пресс, 1998,-208с.
12. Иванова   Е.П.   Линейние   дифференциалние   уравнения   с   постоянними
коеффитсиентами. Учебное пособие к расчетной работе - Москва: МАИ,
2003.- 52 с. ИСБН 5-7035-1283-2. 
ELEKTRON TA’LIM RESURSLARI
1. http://vilenin.narod.ru/Mm/Books/   
2.   http://www.allmath.ru/
23
Купить
  • Похожие документы

  • To’plamlar va ular ustida amallar. To’plamda akslantirishlar 26
  • Tekislikda kordinatalar metodi 26
  • Sonli qatorlar 26
  • Sonli qatorlar 2-variant
  • Sonlar ketma-ketligi va uning xossalari 26

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026. Created by Foreach.Soft

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha