Birlamchi tibbiy yordam ko’satish asoslari

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	13.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	22 Март 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	БЖД

Birlamchi tibbiy yordam ko’satish asoslari

Купить

Baxtsiz hodisalarda birinchi yordam ko`rsatish

Baxtsiz hodisalarda birinchi yordam ko`rsatish • Ishlab chiqarish korxonalari va tashkilotlarida tsexlarda, bo`limlarda, brigadalarda, dala shiyponlarida, fermalarda, ustaxonalar va boshqa ishlab chiqarish uchastkalarida birinchi yordam ko`rsatishga maxsus o`qitilgan 3-4 kishidan iborat sanitar postlar tashkil etiladi. Sanitar postlari zarur meditsina dorilar va bog’lash materiallari mavjud bo`lgan aptechkalar bilan ta`minlanadi.

Jarohatlanganda va lat eganda birinchi yordam ko`rsatish • Yordam ko`rsatuvchi kishi qo`lini sovin bilan yaxshilab yuvishi lozim, agar buning ilojisi bo`lmasa barmoqlarni yod nastoykasi bilan yog’lashi kerak. Jarohat joyini suv bilan yuvish, uni tozalash va unga hatto yuvilgan qo`l bilan tegish mumkin emas. Agar jarohat joyi kuchli ifloslangan bo`lsa uning atrofi mikroblardan tozalash vatasi yoki doka bilan artiladi, xolos.

ЖАРОХАТЛАНИШҚОН КЕТИШИ ИССИҚ УРИШИ КУЙИШ СОВУҚ ОЛИШИ ЯРА ЧЎКИШ ЛАТ ЕЙИШИҲ А Ш О Р А Т Ч А Қ И Ш И ЧИҚИШЛАР СУЯК СИНИШИ ҲАЙВОН ТИШЛАШИ

• БИРИНЧИ ТИББИЙ ЁРДАМ (БТЁ) – шикастланиш жойида амалга ошириладиган энг оддий тиббий чоралар мажмуи бўлиб, асосан ўз-ўзига ёрдам ва ўзаро ёрдам, шунингдек қутқарув ишида иштирокчиларнинг стандарт ва мақсадли воситалардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади.  БТЁ нинг асосий мақсади – зарар келтирувчи омилларнинг давом этаётган таъсирини бартараф этиш ва зарар кўрган ҳудуддан жабрланувчиларни тезда эвакуация қилиш ва ҳаётини сақлаб қолишдир. БТЁ кўрсатиш вақти – жароҳохат олганидан кейин 30 минутгача давом этади. Нафас тўхтаганда бу вақт 5 -10 дақиқани ташкил қилади.

жароҳатланганларни саралаш Жабрланувчининг кўзга кўринадиган тана қисмига(пешона, ёноқ, кафт ва ҳ.к) ёпишқоқ лента ёпиштирилади ёки маркер ёрдамида чизиқли белгилар қўйилади: биринчи – қизил иккинчи – сариқ учинчи – яшил

Саралаш гуруҳлари Биринчи гуруҳ (ҚИЗИЛ) Шошилинч тез тиббий ёрдамга муҳтож жабрланганлар. Улар жуда оғир жароҳатланган. Кўкрак ва қорин бўшлиғи оғир шикастланганлар, беҳуш, шок, кома, коллапс ҳолатидаги берморлар, калла суяги шикастланган, оёғи ва қўли кесилган, очиқ суяк синиши бўлган, куйган беморлар. Бу гуруҳ жабрланувчиларига ёрдам кўрсатилгандан сўнг улар биринчи навбатда яқин атрофдаги тиббий марказга эвакуация қилинади. Иккинчи гуруҳ (САРИҚ) Ҳаётига хавф солмайдиган ўрта оғирликдаги жароҳатланганлар. Оёқ ёки қўл суяклари ёпиқ синган, кўп қон йўқотган, бироқ қон оқиши тўхтатилган беморлар. Улар шошилинч тез тиббий ёрдамга мухтож эмас. Агар зарурат туғилса тиббий ёрдам кўрсатилади. Бундай гуруҳга психик стресс олган кишилар киради. Улар фавқулодда вазият зонасидан тез эвакуация қилини

Тириклик белгилари: • 1. Юрак уриши. • 2. Артериал пульснинг борлиги. 3. Мустақил нафас олиши 4. Кўз қорачиғининг нурга реакцияси 26

Ўлим белгилари : • 1. Кўз пардасининг хиралашиши ва қуриши. • 2. Кўзни бармоқ билан қисганда қорачиқ тораяди ва мушук кўзини эслатади. • 3. Тананинг совуши ва мурда доғларининг пайдо бўлиши. • 4. Ҳақиқий ўлим.33

Юрак –ўпка реанимацион чора тадбирлари юрак ва нафас тўхтаган пайтда ўтказилади. Реанимация чора тадбирлари умрни узайтириш учун, ўлимнинг давомийлигини чўзиш учун эмас!

Реанимация жадвали № Кўрсаткичлар Катталар 8 ёшли болалар 1 ёшгача бўлган болалар, 80↓ Чақалоқлар , 60↓ 1 1 минутда кўкрак қафасига босиш сони, марта 100-110 110-120 120-130 130-140 2 Нафас олиш частотаси, мин 16-20 20-25 25-30 35-40 3 Кўкрак қафасига босиш чуқурлиги, см 3,5-5,0 3-3,5 2-2,5 1,-2 4 Массаж техникаси 2 қўл кафти билан 1 қўл кафти билан 2 бармоқ билан 5 Куч юбориладиган жой Тўш суяги ханжарсимон ўсимтасидан 2 бармоқ юқорида Кўкрак сўрғичлари чизиғидан ўртада, 3 бармоқни пастга қўйиб, юқоридаги битта бармоқ олиб ташаланади

скелет Бош суяги Умуртқа поғонаси Кўкрак қафаси Қўл скелетиОёқ скелети 7 та бўйин 5 та бел 4-5 та дум12 та кўкрак 5 та думғаза Мия қисми Юз қисмчакка пешона тепаэнса сон Катта болдир Кичик болдир Оёқ кафти Елка камари Билак Тирсак кафт 12 та умуртқа 12 жуфт қовурға тўшкурак ўмров елка

СУЯК СИНИШИ – бу суяклар бутунлигининг бузилишидир . Суяк синиши 2 хил бўлади: Очиқ ва ёпиқ Очиқ синиш да тери бутунлиги бузилади, қон кетади ва жароҳат пайдо бўлади. Ёпиқ синиш да тери бутунлиги сақланиб қолади. Оғриқ, шиш ва деформация кузатилади.

Синиш турлари Суяк синиши – суяк бутунлигининг ташқи зарб таъсиридан қисман ёки тўлиқ бузилиши .3C 2621 02 13 18 1D 13 20

Суяк синганда иммобилизация Қаттиқ нарсадан фойдаланиб (сон)3C 37

Суяк синганда иммобилизация (давоми) Ёғоч тахта (умуртқа поғонаси)26 0D18 3F

КУЙИШ Куйиш, одатда, юмшоқ тўқиманинг юқори ҳарорат, кимёвий моддалар, электр токи ёки қуёш нурлари таъсири остида зарарланишидир. • I даражали куйиш • II даражали куйиш • III даражали куйиш • IV даражали куйиш

9% Олди 18% Орқа 18%18 % 18 % 9 % 9 % КУЙИШ МАЙДОНИ Кафт қоидаси (И.И.Глумова методи) катта бўлмаган куйиш майдонини баҳолаш: одамнинг кафт майдон тана майдонинг 1% га тенг. “ тўққизлик” қоидаси (Уоллеса методи) тананинг кенг майдони куйганда: бош ва бўйин = тананинг 9% , қўл = 9%, бўкса = 9%, болдир ва оёқ кафти= 9%; тананинг орқа қисми = 18%, кўкрак қисми ва қорин - 18%.1

КУЙГАНДА БИРИНЧИ ТИББИЙ ЁРДАМ КУЙГАН ЖОЙНИ СОВУТИШ46

Электрдан жароҳатланиш Электр токининг таъсир аломатлари: Электр токи маҳаллий ва умумий таъсир қилади. Маҳаллий таъсирда тана куйиб қизил рангга киради ва оғриқ пайдо бўлади. Тасодифий енгил таъсирланганда қўрқиш, қўзғалиш ёки тормозланиш, юрак уриши, аритмия реакциялари кузатилади. Электр токидан оғир шикастланганда мия, юрак, нафас олиш тўхтаб кўп ҳолларда ўлим кузатилади.

Электр токи урганда БТЁЭлектр жароҳати – катта кучланишдаги электр токи таъсиридан ёки чақмоқ чақишидан келиб чиқади .2F 45 1A 20

Jarohatlanganda va lat eganda birinchi yordam ko`rsatish Qon to`xtatuvchi jgut va uning o`rnini bosuvchi narsalar;1-kamar belbog’idan foydalanish; 2-burama qo`yish; 3-rezina jgut. Qon oqmaydigan, shilingan, sanchilgan, kichik jarohatlangan joylarni 5% li yod nastoykasi bilan yog’lash va mikrobga qarshi bog’lash zarur. Uncha katta bo`lmagan jarohatlarga dezinfiktsiyalovchi va ifloslanishdan saqlovchi plastir, bilan kleylash kerak.

Jarohatlanganda va lat eganda birinchi yordam ko`rsatish Agar jarohatlangan joydan qon oqsa birinchi yordam ko`rsatish usuli qon oqishining ko`rinishiga bog’liq bo`ladi. Qon oqishi odatda qon tomirlari butunligi buzilganda har xil intensivlikdagi qon oqishi bilan kuzatiladi. Qon oqish: ikki xil bo`lishi mumkin tashqi (qon tana tashqarisida, ustidan oqqanda) va ichki (qon ichki organlarda, to`qimalarda oqqanda) bo`ladi. Qon tomirlarining jarohatlanishlariga bog’liq ravishda qon oqish ko`rinishlari bir necha xil bo`ladi. Tashqi arterial -puls bilan tez, qon rangi-och-qizil, shu bilan birga u jarohat joyidan favvoralanib oqadi, organizmda umumiy kuchsizlik va tananing shikastlangan joyida kuchli og’riq bilan kechadi. Vena qon tomiri jarohatlanganda qon qora-qizil rangda tizillab oqa boshlaydi

1. Артериядан венадан капилярдан кон кетиш 2.Ички ва ташки кон кетиш 3.Бирламчи ва икиламчи қон кетиш 4.Кон кетишни олдини олиш чора- тадбирлари. 0E0F 13 09 170F 13 1A0F 05 1D0F 15 12

1. ARTERIAL QON KETISHI- QON KETISHNINIG ENG HAVFLI TURI BO`LIB BU ARTERIAL QON TOMIRLARI SHIKASTLANGANIDA YUQORI BOSIM OSTIDA PULSSIMON QIZIL ALVON RANGLI QON OTILIB CHIQISHI BILAN XARAKTERLANADI.. BUNDA BEMORDA QISQA MUDDAT ICHIDA KO`P MIQDORDA YO`QOTILGANLIGI UCHUN KAMQONLIK KELIB CHIQADI.01 21 04 09 09 18 1912110B 04 1C 14 0A 18 07

2 VENOZ QON KETISHI- BU VENA QON TOMIRI JAROHATLANGANDA YUZAGA CHIQADI.BUNDA QON BIR TEKISDA , BIRMUNCHA SEKIN OQADI VA UNING RANGI TO`Q QIZIL BO`LADI. BUNDA MARKAZIY QON TOMITRINNIG JAROHATGA YAQIN JOYINI BOSGANDA QON OQISHI TUXTAYDI.2A 2D 46 4148494A02 50 57 4D4858 4C4B 4B 4B 55 4C

3 . KAPILYAR QON KETISHI - BU KAPPILYARALR JAROHATLANISHIDAN YUZAGA KELIB , JAROHATNING YUZAKI QONASHI BILAN FARQLANADI. QON KURINISHI JIHATIDAN ARTERIAL VA VENOZ QON ORASIDAGI O`RTACHA O`RINNI EGALLAYDI. ODATDA KAPPOLYARDAN QON KETISHI UZ-UZIDAN TUXTASHGA MOYIL BULADI.1D 02 1E 1E 01 07 1E 18 1E 04 10 07 0E 04050603 0515 08 07 0708 09 14

4 . PARENXIMATOZ QON KETISHI- BUNDAY QON KETISHI ICHKI A`ZOLAR – JIGAR, TALOQ, UPKA, BUYRAKALRNING HAMMA TOMIRLARI SHIKASTLANGANDA KUZATILADI. BUNDAY QON KETISHI G`OYAT HAVFLI HISOBLANIB, BUNDA QON KETISHI TOMIRLAR DEVORINING PARENXIMATOZ A`ZO STROMASI TOMONIDAN TUTIB TURILISHI, A`ZODA ANTIKOGULYANT MODDALAR TUFAYLI TROMB HOSIL BO`LMASLIGIDAN UZ- UZIDAN TUXTAMAYDI.1E 1D 04 1824 7E 29 04 7E 7D 83 7D 2C 7D 78

Qon oqishini vaqtincha to’xtatish usullari. - Bosib turuvchi bo`glam- qo`l oyoqni immobilizatsiya qilib bva balandga kutarib , bosib turuvchi bog`lab quyiladi. Bunda jaroxatga doza bir necha qavat steril quyiladi va uninig ustidan maxkam bintlanadi yoki jgut quyiladi. - Qulni bug`imidan bukish - taqim, elka, son arteriyalari jarohatlanganida yuz beradigan qon oqishi ba`zan oyoq- qulni maksimal bukish yoki bo`glam tortib quyish yo`li bilan tuxtatiladi. 24 40313B 4033 343132 40364133 4431 40364133 3F 48 01 08040E 0F 18 0814 080D 0B 08150A 17

Jgut bog`lash - bu arterial qon ketishi ni tuxtatishda asosiy usul xisoblanadi. Arterial qon ketishida jgut jarohatga nisbatan markaziy tomonga qo`yiladi. Jgut solishdan oldin jgut solinadigan terini qisib qo`ymaslik uchun oyoq yoki qo`lga sochiq yoki bint uraladi. Jgutni cho`zib o yoq atrofidan aylantiriladi ,jgut uchlari maxkamlanadi va jgut solingan vaqt yozilgan qog`oz qistiriladi.Jgut tug`ri solinganida oyoqninig jgutdan chetrog`idagi qismi oqaradi, jgutdan pastda puls yuqoladi qon oqishi tuxtaydi . Arteriyaga qo’yilgan jgut ko`pi bilan 1.5-2 soat qoldirilishi mumkin .4C 31 39 48 4D 31 40 32

$Qon oqishini uzil- kesil tuxtatish. Mexanik usullar : Jarohatdagi tomirni bo`glash bunda qonagan tomir istalgan chok materiali (ipak, lavsan, ketgut)\\ bilan bog`lanadi. Tomir bo`ylab bo`glash jarohat qattiq infeksiyada, jarohatdagi tomirni topish qiyin bulganda qullaniladi. Tomirlarga chok solish - maxsus chok materiali bilan travmatik ignalar yordamida tomirlarga mexanik chok solinadi.524A 60 6465 5C6263 54 6E5E5F 6E5E5F 54 70 605F 69$