Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitishni tashkil qilish - Algebra - Referatlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi	2000UZS
Hajmi	44.5KB
Xaridlar	0
Yuklab olingan sana	07 Noyabr 2026
Kengaytma	docx
Bo'lim	Referatlar
Fan	Algebra

Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitishni tashkil qilish

Sotib olish

BOSHLANG`ICH SINFLARDA MATEMATIKA O`QITISHNIBOSHLANG`ICH SINFLARDA MATEMATIKA O`QITISHNI
TASHKIL QILISHTASHKIL QILISH
REJAREJA
1-§. Boshlang`ich sinflarda dars va matematika darslari sistemasi1-§. Boshlang`ich sinflarda dars va matematika darslari sistemasi
2-§. Matematika darslari asosiy xillari.2-§. Matematika darslari asosiy xillari.

1-§. Boshlang`ich sinflarda dars va matematika darslari sistemasi1-§. Boshlang`ich sinflarda dars va matematika darslari sistemasi
..
Ma'lumki, boshlang`ich matematika kursi uchta kursdan iborat: unda arifmetikMa'lumki, boshlang`ich matematika kursi uchta kursdan iborat: unda arifmetik
material bilan birgalikda algebra va geometriya elementlari bayon qilinadi. Bumaterial bilan birgalikda algebra va geometriya elementlari bayon qilinadi. Bu
yo`nalishlar bir – biri bilan uzviy ravishda bog`liq holda qaralishi dasturdayo`nalishlar bir – biri bilan uzviy ravishda bog`liq holda qaralishi dasturda
ko’rsatilgan.ko’rsatilgan.
Boshlang’ich sinflarda uyg’unlashgan holda arifmetika, algebra va geometriyaBoshlang’ich sinflarda uyg’unlashgan holda arifmetika, algebra va geometriya
materiallarining o’rganishiga boshlang’ich sinflarda matematika kursiningmateriallarining o’rganishiga boshlang’ich sinflarda matematika kursining
sestemasi deyiladi. sestemasi deyiladi.
Boshlang`ich matematika kursining xususiyatlari nazariy bilimlar, amaliyBoshlang`ich matematika kursining xususiyatlari nazariy bilimlar, amaliy
malaka va ko`nikmalarni shakllantirish va o`zlashtirishni nazarda tutadi. Shumalaka va ko`nikmalarni shakllantirish va o`zlashtirishni nazarda tutadi. Shu
sababli har bir darsda yangi materialni o`rganish bilan bir qatorda ko`nikma vasababli har bir darsda yangi materialni o`rganish bilan bir qatorda ko`nikma va
malakalarni mukammalashtirish ishlari olib boriladi. malakalarni mukammalashtirish ishlari olib boriladi.
Matematika darslarining xususiyatlari o`quvchilarning matematik materialniMatematika darslarining xususiyatlari o`quvchilarning matematik materialni
o`zlashtirish xususiyatlariga ham bog`liq: materialning abstrakt xarakterda bo`lishio`zlashtirish xususiyatlariga ham bog`liq: materialning abstrakt xarakterda bo`lishi
ko`rsatma vositalarini, o`qitish metodlarini to`g`ri tanlashni, o`quvchilargako`rsatma vositalarini, o`qitish metodlarini to`g`ri tanlashni, o`quvchilarga
differentsial va individual yaqinlashishni talab qiladi.differentsial va individual yaqinlashishni talab qiladi.
Boshlang’ich sinflarda o’quv ishlarini tashkil qilishning asosiy formasi darsBoshlang’ich sinflarda o’quv ishlarini tashkil qilishning asosiy formasi dars
hisoblanadi. Dars deganda sinfda aniq dars jadvali asosida olib boriladiganhisoblanadi. Dars deganda sinfda aniq dars jadvali asosida olib boriladigan
mashg’ulot tushuniladi. Shunday qilib boshlang’ich sinflarda matematikanimashg’ulot tushuniladi. Shunday qilib boshlang’ich sinflarda matematikani
sistemali o’zlashtirish uchun aniq o’quv dasturi, ishchi o’quv dasturi va darssistemali o’zlashtirish uchun aniq o’quv dasturi, ishchi o’quv dasturi va dars
jadvali bo’lishi kerak.jadvali bo’lishi kerak.
1.1.
Ishchi o’quv dasturida, o’quv materiallarining har bir mavzusini tematikIshchi o’quv dasturida, o’quv materiallarining har bir mavzusini tematik
soatlari va sanalari ko’rsatilib ishlab chiqilishi kerak. Shuningdek, har bir mavzugasoatlari va sanalari ko’rsatilib ishlab chiqilishi kerak. Shuningdek, har bir mavzuga
xos va mos ko’rsatmali qurollar, o’qitish vositalari, o’quvchilarning bilimxos va mos ko’rsatmali qurollar, o’qitish vositalari, o’quvchilarning bilim
darajasiga ko’ra individual va gruppali shug’ullanish va uy vazifalarini belgilabdarajasiga ko’ra individual va gruppali shug’ullanish va uy vazifalarini belgilab
qo’yilishi kerak. sinfda o’quvchilar bilimini baholash propartsiyasini saqlashqo’yilishi kerak. sinfda o’quvchilar bilimini baholash propartsiyasini saqlash
uchun o’quvchilarning ismi va familyalari ko’rsatib qo’yilishi maqsadga muvofiq.uchun o’quvchilarning ismi va familyalari ko’rsatib qo’yilishi maqsadga muvofiq.

2.2.
Boshlang’ich sinflarning matematika ishchi dasturi dastlab O’zbekistan xalqBoshlang’ich sinflarning matematika ishchi dasturi dastlab O’zbekistan xalq
ta’limi vazirligi tomonidan maktablarga yetkazib beriladi. Shu asosda ishchi o’quvta’limi vazirligi tomonidan maktablarga yetkazib beriladi. Shu asosda ishchi o’quv
dasturini har bir matematika o’qituvchisi tuzib oladilar.dasturini har bir matematika o’qituvchisi tuzib oladilar.
O’qituvchi har bir darsni mavjud ishchi o’quv dasturi bo’yicha tashkil etadi.O’qituvchi har bir darsni mavjud ishchi o’quv dasturi bo’yicha tashkil etadi.
Bunda o’qituvchi kalendar reja bo’yicha darsning konspektini shakllantiradi.Bunda o’qituvchi kalendar reja bo’yicha darsning konspektini shakllantiradi.
konspektda darsning aniq rejasi beriladi.konspektda darsning aniq rejasi beriladi.
Dars.Dars.
Darsni o`tkazishga tayyorgarlik ko`rishda eng oldin darsning asosiy Darsni o`tkazishga tayyorgarlik ko`rishda eng oldin darsning asosiy
maqsadlarini aniq oydinlashtirib olish zarur. Darsda nazariya bilan amaliyotningmaqsadlarini aniq oydinlashtirib olish zarur. Darsda nazariya bilan amaliyotning
bog`liqligi, Algebraik va geometrik elementlarining arifmetika bilan bog`liqligi,bog`liqligi, Algebraik va geometrik elementlarining arifmetika bilan bog`liqligi,
didaktik maqsadlar amalga oshiriladi; yangi material bilan topshiriladi vadidaktik maqsadlar amalga oshiriladi; yangi material bilan topshiriladi va
mustahkamlanadi, malaka, ko`nikmalar hosil qilishga doir ishlar o`tkaziladi.mustahkamlanadi, malaka, ko`nikmalar hosil qilishga doir ishlar o`tkaziladi.

MisolMisol
uchun «Ikki xonali sonlarni xona birliklarining yig`indisi bilan almashtirish»uchun «Ikki xonali sonlarni xona birliklarining yig`indisi bilan almashtirish»
mavzusiga bag`ishlangan darsni qaraylik.mavzusiga bag`ishlangan darsni qaraylik.
Dars maqsadi.Dars maqsadi.
1. O`quvchilarni 2 xonali sonlarni xona birliklarining 1. O`quvchilarni 2 xonali sonlarni xona birliklarining
yig`indisi bilan almashtirishga o`rgatish.yig`indisi bilan almashtirishga o`rgatish.
2. Nollar bilan tugaydigan ikki xonali sonlarni qo`shish va ayirish2. Nollar bilan tugaydigan ikki xonali sonlarni qo`shish va ayirish
malakalarini mustahkamlash.malakalarini mustahkamlash.
3. Sonni yig`indiga qo`shish xossalarini o`rgatishga doir tayyorgarlik ishini3. Sonni yig`indiga qo`shish xossalarini o`rgatishga doir tayyorgarlik ishini
o`tkazish.o`tkazish.
Tematik reja (dars ishlanmasi) tuzish darsni aniq rejalashtirishga yordamTematik reja (dars ishlanmasi) tuzish darsni aniq rejalashtirishga yordam
beradi. Tematik reja darslarning to`la ishlanmasidan iborat bo`lmay, balki, shu darsberadi. Tematik reja darslarning to`la ishlanmasidan iborat bo`lmay, balki, shu dars
uchun majburiy bo`lgan asosiy momentlarini o`z ichiga oladi.uchun majburiy bo`lgan asosiy momentlarini o`z ichiga oladi.
1. Dars № vaqti.1. Dars № vaqti.
2. Mavzu: 2. Mavzu:
3. Maqsadi: 3. Maqsadi:
4. O`tilganlarni takrorlash, yangisini o`tishga tayyorlanish.4. O`tilganlarni takrorlash, yangisini o`tishga tayyorlanish.
5. Yangi materialni o`tish usuli.5. Yangi materialni o`tish usuli.
6. O`rgatu6. O`rgatu
vv
chi, mashq qildiruvchi ishlar tizimi.chi, mashq qildiruvchi ishlar tizimi.
7. Mustaqil ish.7. Mustaqil ish.
8. Ko`rgazmali vositalar.8. Ko`rgazmali vositalar.

9. Uyga vazifa.9. Uyga vazifa.
Dars maqsadlarini muvoffiqiyatli amalga oshirishning to`g`ri yo`llariniDars maqsadlarini muvoffiqiyatli amalga oshirishning to`g`ri yo`llarini
topishga darsning ta'limiy va tarbiyaviy vazifalarini, irodani qiziqishlarini vatopishga darsning ta'limiy va tarbiyaviy vazifalarini, irodani qiziqishlarini va
qobiliyatlarini rivojlantiruvchi vazifalarni aniqlash yordam beradi.qobiliyatlarini rivojlantiruvchi vazifalarni aniqlash yordam beradi.
Dars mazmuniniDars mazmunini
aniqlash uchun o`qituvchi quyidagi talablarga rioya qilishi aniqlash uchun o`qituvchi quyidagi talablarga rioya qilishi
kerak.kerak.
1. Dars mazmuni dasturiga mos kelishi va uning maqsadlaridan kelib chiqishi.1. Dars mazmuni dasturiga mos kelishi va uning maqsadlaridan kelib chiqishi.
2. G`oyaviylik va e'tiqodni tarbiyalash. Darsda o`quvchilar dunyoqarashlarini2. G`oyaviylik va e'tiqodni tarbiyalash. Darsda o`quvchilar dunyoqarashlarini
kundalik axloq asoslari sifatida shakllantirish uchun eng qulay, yaxshi sharoitkundalik axloq asoslari sifatida shakllantirish uchun eng qulay, yaxshi sharoit
yaratish zarur.yaratish zarur.
3. Darsni turmush bilan, o`quvchilarning shaxsiy tajribasi bilan bog`liqligi.3. Darsni turmush bilan, o`quvchilarning shaxsiy tajribasi bilan bog`liqligi.
4. O`quv materialning o`quvchilarga tushunarli va ularning kuchlari4. O`quv materialning o`quvchilarga tushunarli va ularning kuchlari
yyetadigan bo`lishi. yyetadigan bo`lishi.
Dars mazmuniga har xil masalalar, mashqlar kiradi. O`qituvchi bularniDars mazmuniga har xil masalalar, mashqlar kiradi. O`qituvchi bularni
almashtirishi mumkin. almashtirishi mumkin.
MisolMisol
..
«Ko`paytirishning gruppalash qonuni» ni quyidagi «Ko`paytirishning gruppalash qonuni» ni quyidagi
masala bilan boshlash mumkin.masala bilan boshlash mumkin.
ZoomagazinZoomagazin

gaga

qushlar qamalgan qafaslar keltirildi. Qafaslarni uch qatorga qushlar qamalgan qafaslar keltirildi. Qafaslarni uch qatorga
har birida 5 tadan qafas qilib joylashtirildi. Har bir qafasda 2 tadan qush bor.har birida 5 tadan qafas qilib joylashtirildi. Har bir qafasda 2 tadan qush bor.
Qafaslardagi hamma qush qancha?Qafaslardagi hamma qush qancha?
QafasniQafasni
to’g’ri to’rtburchak, to’g’ri to’rtburchak,
qushniqushni
uchburchak shaklida tasvirlashga kelishib uchburchak shaklida tasvirlashga kelishib
olamiz.olamiz.

I usul. Bir qatorda tyrgan qafaslarda qancha qush borligini bilib olamiz. BirI usul. Bir qatorda tyrgan qafaslarda qancha qush borligini bilib olamiz. Bir
qafasda 2 ta qush bor. Qatorda esa 5 ta qafas bor. Demak, ularda 5·2 ta qush bor.qafasda 2 ta qush bor. Qatorda esa 5 ta qafas bor. Demak, ularda 5·2 ta qush bor.
Qafaslar 3 qator qilib joylashtirilgan, demak, hammasi bo’lib (5·2)·3 ta qush bor.Qafaslar 3 qator qilib joylashtirilgan, demak, hammasi bo’lib (5·2)·3 ta qush bor.
Yechish: (5·2)·3=10·3=30 ta qush.Yechish: (5·2)·3=10·3=30 ta qush.
II usul. Oldin qafaslar qanchaligini bilib olamiz. Bir qatorda 5 ta, bundayII usul. Oldin qafaslar qanchaligini bilib olamiz. Bir qatorda 5 ta, bunday
qatorlar 3 ta, demak, hammasi bo’lib, 5·3 ta qafas bor. Har bir qafasda 2 tadan qushqatorlar 3 ta, demak, hammasi bo’lib, 5·3 ta qafas bor. Har bir qafasda 2 tadan qush
bor, demak, hammasi bo’lib (5·2)·3 ta qush bo’ladi.bor, demak, hammasi bo’lib (5·2)·3 ta qush bo’ladi.
Yechish: (5·3)·2=15·2=30 ta qush.Yechish: (5·3)·2=15·2=30 ta qush.
III usul.bir ustundagi qafaslarda qancha qush borligini bilib olamiz. BirIII usul.bir ustundagi qafaslarda qancha qush borligini bilib olamiz. Bir
qafasda 2 ta qush bor, bir ustunda esa 3 ta qafas bor. Demak, ularda (2·3) ta qushqafasda 2 ta qush bor, bir ustunda esa 3 ta qafas bor. Demak, ularda (2·3) ta qush
bor. Qafaslar 5 ta ustundan iborat. Demak, hammasi bo’lib (2·3)·5 ta qush bor.bor. Qafaslar 5 ta ustundan iborat. Demak, hammasi bo’lib (2·3)·5 ta qush bor.
Yechish: (2·3)·5=6·5=30 ta qush.Yechish: (2·3)·5=6·5=30 ta qush.
Matematika darslarida bajariladigan asosiy ish turlari: Matematika darslarida bajariladigan asosiy ish turlari:
a) og`zaki mashqlar, b)a) og`zaki mashqlar, b)
yozma hisoblashlar va masalalar yechish, v) yasashga va o`lchashga doiryozma hisoblashlar va masalalar yechish, v) yasashga va o`lchashga doir
mashqlar.mashqlar.
Hozirgi zamonning muhim talablaridan biri o`quvchilarning bilish va ijodiyHozirgi zamonning muhim talablaridan biri o`quvchilarning bilish va ijodiy
faoliyatlarini aktivlashtirishdan iborat. Har bir dars fikrlash, ijod qilishgafaoliyatlarini aktivlashtirishdan iborat. Har bir dars fikrlash, ijod qilishga
qaratilgan bo`lishi kerak.qaratilgan bo`lishi kerak.
Bir necha shunday usullar bilan tanishaylik:Bir necha shunday usullar bilan tanishaylik:
1) Butun sinfga topshirilgan ijobiy ishda har bir o`quvchining maksimal1) Butun sinfga topshirilgan ijobiy ishda har bir o`quvchining maksimal
bilimini hisobga olish.bilimini hisobga olish.
2) Maxsus tarqatma didaktik materiallardan foydalanish.2) Maxsus tarqatma didaktik materiallardan foydalanish.
3) Muammoli vaziyat yaratish, testlardan foydalanish.3) Muammoli vaziyat yaratish, testlardan foydalanish.
4) Har xil ko`rsatmali va ekran vositalarini qo`llash.4) Har xil ko`rsatmali va ekran vositalarini qo`llash.
5) Darsda musobaqa shaklidan foydalanish.5) Darsda musobaqa shaklidan foydalanish.
Darsda alohida va umumiy ishni birgalikda mohirona olib borishDarsda alohida va umumiy ishni birgalikda mohirona olib borish
o’quvchilarga differentsiallashgan yaqinlashishni amalga oshirishda darsningo’quvchilarga differentsiallashgan yaqinlashishni amalga oshirishda darsning
muhim tashkiliy jihati hisoblanadi. O`qituvchining mahorati darsda o`quvchilarmuhim tashkiliy jihati hisoblanadi. O`qituvchining mahorati darsda o`quvchilar
uning tushuntirishlarini qanday qabul qilishlariga, o`quvchilar qandayuning tushuntirishlarini qanday qabul qilishlariga, o`quvchilar qanday
ishlashlariga, savollarga javob berishda va olishga qarab baholanadi.ishlashlariga, savollarga javob berishda va olishga qarab baholanadi.

Dars rejasi odatda har bir o’qituvchi ixtiyoriy ravishda tuzadilar. Ammo undaDars rejasi odatda har bir o’qituvchi ixtiyoriy ravishda tuzadilar. Ammo unda
quyidagi elementlar albatta bo’lishi kerak: quyidagi elementlar albatta bo’lishi kerak:
--
Darsning o’tkazilish sanasi va uning tematik kalendar bo’yicha tartibDarsning o’tkazilish sanasi va uning tematik kalendar bo’yicha tartib
nomeri;nomeri;
--
Dars mavzusining nomi;Dars mavzusining nomi;
--
Darsning ta’limiy, tarbiyaviy va amaliy maqsad va vazifalari;Darsning ta’limiy, tarbiyaviy va amaliy maqsad va vazifalari;
--
Darsda foydalaniladigan jixozlar;Darsda foydalaniladigan jixozlar;
--
Dars strukturasi, yani darsning qismlari yoki ularning ketma – ketligi vaDars strukturasi, yani darsning qismlari yoki ularning ketma – ketligi va
dars uchun ketadigan taxminiy vaqti;dars uchun ketadigan taxminiy vaqti;
--
Yangi materialni o’rganishga oid, mustahkamlash va takrorlashga oid vaYangi materialni o’rganishga oid, mustahkamlash va takrorlashga oid va
navbatdagi mavzularni o’rganishga oid ishlarning mazmuni;navbatdagi mavzularni o’rganishga oid ishlarning mazmuni;
--
Darsning har bir bosqichida bajariladigan o’quv ishining metod vaDarsning har bir bosqichida bajariladigan o’quv ishining metod va
usullari;usullari;
--
Dars davomida so’ralishi lozim bo’lgan o’quvchilar familyalari;Dars davomida so’ralishi lozim bo’lgan o’quvchilar familyalari;
--
Uy vazifasi va unga tegishli metodik ko’rsatmalar berish.Uy vazifasi va unga tegishli metodik ko’rsatmalar berish.
Hozirgi zamon o`qituvchisi o`zida yuqori professional pedagogikHozirgi zamon o`qituvchisi o`zida yuqori professional pedagogik
madaniyatni, demokratik kelajakni ko`ra bilish sifatlarini mujassamlashtirish; O`zimadaniyatni, demokratik kelajakni ko`ra bilish sifatlarini mujassamlashtirish; O`zi
o`qitadigan fanning so`nggi yutuqlarini, pedagogik va metodik nazariyani yaxshio`qitadigan fanning so`nggi yutuqlarini, pedagogik va metodik nazariyani yaxshi
bilish; psixologiya ma'lumotlariga asoslanishi; o`quvchilarning aqliy va axloqiybilish; psixologiya ma'lumotlariga asoslanishi; o`quvchilarning aqliy va axloqiy
rivojlanishi usullarini izlashi kerak.rivojlanishi usullarini izlashi kerak.
Dars samaradorligi o`quv materialining mazmuni bilan uni o`qitish metodlariDars samaradorligi o`quv materialining mazmuni bilan uni o`qitish metodlari
bilan o`quvchilarning faoliyatlari orasidagi bog`lanishlarning darajasiga bog`liq,bilan o`quvchilarning faoliyatlari orasidagi bog`lanishlarning darajasiga bog`liq,
shuningdek, dars alohida qismlarning o`zaro bog`liqligini qanday amalgashuningdek, dars alohida qismlarning o`zaro bog`liqligini qanday amalga
oshirilishiga, o`quvchilarning nazariy va metodik tayyorgarligiga bog`liq.oshirilishiga, o`quvchilarning nazariy va metodik tayyorgarligiga bog`liq.
2-2-
§§
. .
Matematika darslari asosiy xillari:Matematika darslari asosiy xillari:
1. Murakkab dars.1. Murakkab dars.
2. Yangi materialni o`rganish darsi.2. Yangi materialni o`rganish darsi.
3. Bilim, malaka va ko`nikmalarni mustahkamlash darsi.3. Bilim, malaka va ko`nikmalarni mustahkamlash darsi.
4. Takrorlash – umumlashtirish darslari.4. Takrorlash – umumlashtirish darslari.

5. Bilim, malaka va ko`nikmalarni nazorat qilish darsi.5. Bilim, malaka va ko`nikmalarni nazorat qilish darsi.
6. Muammoli dars.6. Muammoli dars.
7. Andozasiz dars.7. Andozasiz dars.
1. Murakkab darslar1. Murakkab darslar
- boshlang`ich sinflarda eng ko`p o`tiladi. - boshlang`ich sinflarda eng ko`p o`tiladi.
Tuzilishi: Tuzilishi:
1. Uy vazifasini tekshirish.1. Uy vazifasini tekshirish.
2. Maxsus og`zaki mashqlar.2. Maxsus og`zaki mashqlar.
3. O`quvchilar oldiga dars maqsadini qo`yish.3. O`quvchilar oldiga dars maqsadini qo`yish.
4. Yangi materialni idrok qilishga tayyorlash.4. Yangi materialni idrok qilishga tayyorlash.
5. Yangi materialni o`rganish.5. Yangi materialni o`rganish.
6. Yangi materialni mustahkamlash.6. Yangi materialni mustahkamlash.
7. O`tilganlarni takrorlash.7. O`tilganlarni takrorlash.
8. Darsni yakunlash va uyga vazifa berish.8. Darsni yakunlash va uyga vazifa berish.
2. Yangi materialni o`rganish darslari2. Yangi materialni o`rganish darslari
- murakkab va yangi materialni - murakkab va yangi materialni
o`rganish darslari tuzilishi jihatidan o`xshash. Ammo, yangi materialni o`rganisho`rganish darslari tuzilishi jihatidan o`xshash. Ammo, yangi materialni o`rganish
darslarida asosiy vaqt yangi mavzuga beriladdarslarida asosiy vaqt yangi mavzuga berilad
ii
. M: 20-25 minut. (Mur- 10-15 m).. M: 20-25 minut. (Mur- 10-15 m).
3. Bilimlar, malakalar va ko`nikmalarni mustahkamlash3. Bilimlar, malakalar va ko`nikmalarni mustahkamlash
- bunday darsning - bunday darsning
maqsadi olingan bilimlarni mustahkamlashga yo`naltirilgan bo`ladi va undamaqsadi olingan bilimlarni mustahkamlashga yo`naltirilgan bo`ladi va unda
mashqlar, amaliy va mustaqil ishlar asosiy vosita hisoblanadi.mashqlar, amaliy va mustaqil ishlar asosiy vosita hisoblanadi.
Tuzilishi:Tuzilishi:
1. Dars maqsadini qo`yish.1. Dars maqsadini qo`yish.
2. Uy vazifasini tekshirish va o`rganilgan materialni mustahkamlash.2. Uy vazifasini tekshirish va o`rganilgan materialni mustahkamlash.
3. Darsni yakunlash va uy vazifasi berish.3. Darsni yakunlash va uy vazifasi berish.
4. O`tilganlarni takrorlash darslari4. O`tilganlarni takrorlash darslari

– tuzilishi mustahkamlash dars kabi,– tuzilishi mustahkamlash dars kabi,
takrorlash darslarida asosan o`rganilgan o`quv materiali sistemaga solinadi vatakrorlash darslarida asosan o`rganilgan o`quv materiali sistemaga solinadi va
umumlashtiriladi. Takrorlash turlari: umumlashtiriladi. Takrorlash turlari:
1) o`quv yili boshida va kundalik takrorlash;1) o`quv yili boshida va kundalik takrorlash;
2) mavzu bo`yicha takrorlash; 3) umumlashtiruvchi takrorlash.2) mavzu bo`yicha takrorlash; 3) umumlashtiruvchi takrorlash.
5. Bilimlar malakalari va ko`nikmalarni tekshirish va hisobga olish darslari5. Bilimlar malakalari va ko`nikmalarni tekshirish va hisobga olish darslari

Tuzilish:Tuzilish:

1. Dars maqsadini aytish.1. Dars maqsadini aytish.
2. Nazorat ishining mazmuni bilan tanishtirish.2. Nazorat ishining mazmuni bilan tanishtirish.
3. Ishni bajarishga oid qisqacha yo`l - yo`riq berish.3. Ishni bajarishga oid qisqacha yo`l - yo`riq berish.
4. O`quvchilarning ishlarni mustaqil bajarishlari.4. O`quvchilarning ishlarni mustaqil bajarishlari.
5. Ishni yig`ib olish.5. Ishni yig`ib olish.
6. Problemali (muammoli) dars6. Problemali (muammoli) dars
– –
muammoli dars. Muammoli vaziyatni hosil muammoli dars. Muammoli vaziyatni hosil
qilib dars o`tishni nazarda tutadi.qilib dars o`tishni nazarda tutadi.
Tuzilishi:Tuzilishi:
1. Muammoli vaziyat hosil qilish.1. Muammoli vaziyat hosil qilish.
2. Qo`yilgan muammoni hal qilish.2. Qo`yilgan muammoni hal qilish.
3. Yangi bilimlarni tadbiq qilishga doir maxsus mashqlar bajarish.3. Yangi bilimlarni tadbiq qilishga doir maxsus mashqlar bajarish.
4. Bajarilgan ishlarga yakun yasash.4. Bajarilgan ishlarga yakun yasash.
Ammo, bu reja o`zgarishi mumkin. Muammoning xarakteriga qarab, to`laAmmo, bu reja o`zgarishi mumkin. Muammoning xarakteriga qarab, to`la
yoki qimsman bajarilishi yoki uning ayrim punktlari birlashtirilishi mumkin.yoki qimsman bajarilishi yoki uning ayrim punktlari birlashtirilishi mumkin.
Misol «42:3 ko`rinishdagi jadvaldan tashqari bo`lish» ni o`rganish.Misol «42:3 ko`rinishdagi jadvaldan tashqari bo`lish» ni o`rganish.
1. Muammoli vaziyat hosil qilish. Siz, 46 ni 2 ga bo`la olasizmi? Buning1. Muammoli vaziyat hosil qilish. Siz, 46 ni 2 ga bo`la olasizmi? Buning
uchun 46=40+6 almashtiramiz. uchun 46=40+6 almashtiramiz.
Endi 42:3 ni qaraylik, buni yuqoridagi usul bilan ishlab bo`lmaydi.Endi 42:3 ni qaraylik, buni yuqoridagi usul bilan ishlab bo`lmaydi.
(muammo).(muammo).
2. Muammoni hal qilish. Buning uchun 42 ni 3 ga bo`linadigan 10 likka2. Muammoni hal qilish. Buning uchun 42 ni 3 ga bo`linadigan 10 likka
ajratimiz va qolgan birliklarga bo`lamiz.ajratimiz va qolgan birliklarga bo`lamiz.
42:3=(30+12):3=30:3+12:3=10+4=14 (og`zaki).42:3=(30+12):3=30:3+12:3=10+4=14 (og`zaki).
3. Yangi bilimlarni amalda qo`llash. 72:6, 52:4, 34:2.3. Yangi bilimlarni amalda qo`llash. 72:6, 52:4, 34:2.
4. Yakunlash. O`quvchilar bo`linuvchini qulay qo`shiluvchilar yig`indisi bilan4. Yakunlash. O`quvchilar bo`linuvchini qulay qo`shiluvchilar yig`indisi bilan
almashtirish kerak degan xulosaga kelishadi. Ular shunday tanlanadiki, ulardan birialmashtirish kerak degan xulosaga kelishadi. Ular shunday tanlanadiki, ulardan biri
bo`luvchiga qoldiqsiz bo`linadigan sondagi 10 liklardan iborat bo`ladi.bo`luvchiga qoldiqsiz bo`linadigan sondagi 10 liklardan iborat bo`ladi.

ADABIYOTLAR:ADABIYOTLAR:
1.1.

Jumayeva M.E, Tadjiyeva Z.G`. “Boshlang`ich sinflarda matematika o`qitishJumayeva M.E, Tadjiyeva Z.G`. “Boshlang`ich sinflarda matematika o`qitish
metodikasi”. (O O`Y uchun darslik.) Toshkent. “Fan va texnologiya” 2005.metodikasi”. (O O`Y uchun darslik.) Toshkent. “Fan va texnologiya” 2005.
2. Jumayev M.E, Boshlang`ich sinflarda o`qitish metodikasidan praktikum. (O O`Y 2. Jumayev M.E, Boshlang`ich sinflarda o`qitish metodikasidan praktikum. (O O`Y
uchun uchun
o`quv qo`llanmao`quv qo`llanma
) Toshkent. “O`qituvchi” 2004 . ) Toshkent. “O`qituvchi” 2004 .
3. Jumayev M.E, Boshlang`ich sinflarda matematika o`qitish metodikasidan laboratoriya3. Jumayev M.E, Boshlang`ich sinflarda matematika o`qitish metodikasidan laboratoriya
mashg`ulotlari. (O O`Y uchun mashg`ulotlari. (O O`Y uchun
o`quv qo`llanmao`quv qo`llanma
) Toshkent. “Yangi asr avlodi” 2006.) Toshkent. “Yangi asr avlodi” 2006.
Qo`shimcha adabiyotlarQo`shimcha adabiyotlar
1. 1.
Karimov .I.A. “Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch”. Toshkent: Ma’naviyat, 2008 yilKarimov .I.A. “Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch”. Toshkent: Ma’naviyat, 2008 yil
2. Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil qatiy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik-har bir rahbar2. Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil qatiy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik-har bir rahbar
faoliyatining kundalik qoidasi bo`lishi kerak Toshkent, “O’zbekiston” 2017 yil faoliyatining kundalik qoidasi bo`lishi kerak Toshkent, “O’zbekiston” 2017 yil
3.3.
Axmedov M. N. Abduraxmonova va boshqalar. «Matematika 1-darslik». Toshkent:Axmedov M. N. Abduraxmonova va boshqalar. «Matematika 1-darslik». Toshkent:
«turon - iqbol»-2019 yil.«turon - iqbol»-2019 yil.
4.4.
4. Bikboyyeva N.U. va boshqalar. «Boshlang`ich sinflarda matematika o`qitish4. Bikboyyeva N.U. va boshqalar. «Boshlang`ich sinflarda matematika o`qitish
metodikasi». O`quv qo`llanma. Toshknt: «O`qituvchi» - 1996 yil.metodikasi». O`quv qo`llanma. Toshknt: «O`qituvchi» - 1996 yil.
5.5.
5. Abduraxnonova N.U. va boshqalar. «Matematika 2-darslik». Toshkent: «5. Abduraxnonova N.U. va boshqalar. «Matematika 2-darslik». Toshkent: «

Yangiyo‘lYangiyo‘l
Poligraf ServisPoligraf Servis
» - 2018yil.» - 2018yil.
6.6.
6. S. Burxonova va boshqalar. «Matematika 3-darslik». Toshkent: «Sharq» - 2019 yil.6. S. Burxonova va boshqalar. «Matematika 3-darslik». Toshkent: «Sharq» - 2019 yil.
7.7.
7. Bikboyyeva N.U. va boshqalar. «Matematika 4-darslik». Toshkent: «O`qituvchi» -7. Bikboyyeva N.U. va boshqalar. «Matematika 4-darslik». Toshkent: «O`qituvchi» -
2020 yil.2020 yil.
8.8.
Gardner, H. "Testing for Aptitude, Not for Speed." Gardner, H. "Testing for Aptitude, Not for Speed."
New York TimesNew York Times

18 July 2002.18 July 2002.
9.9.
Gathercoal, F. Gathercoal, F.
judicious Discipline.judicious Discipline.

San Francisco, CA: Caddo Gap Press, 1997.San Francisco, CA: Caddo Gap Press, 1997.
10.10.
Ginsberg, M. Ginsberg, M.
Motivation Matters: A Workbook for School Change.Motivation Matters: A Workbook for School Change.

San Francisco, San Francisco,
CA: Jossey Bass, 2004.CA: Jossey Bass, 2004.

Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitishni tashkil qilish

Sotib olish