Dokument ma'lumotlari

Narxi 30000UZS
Hajmi 154.2KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 01 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Testlar
Fan Maktabgacha va boshlang'ich ta'lim

Sotuvchi

DocX Seller

Ro'yxatga olish sanasi 31 Oktyabr 2026

1 Sotish

Boshlang‘ich ta‘lim (pedagogika). Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to‘plami (2025–2026)

Sotib olish
BOSHLANG'ICH TA'LIM (PEDAGOGIKA) Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026) 20 ta variant • 1000 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Nostrifikatsiya — xorijiy davlatda olingan ta'lim hujjatini O'zbekistonda tan olish (ekvivalentligini qayd etish). Arizalar my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali beriladi; test sinovini Bilimni baholash agentligi o'tkazadi. • Test faqat oliy ta'lim (va qayta tayyorlash) hujjatlari bo'yicha, ekspert xulosasi ijobiy bo'lgandan keyin o'tkaziladi. Test arizachining mutaxassisligi bo'yicha olinadi. • Format: 50 ta test savoli, 100 daqiqa (har bir savolga ~2 daqiqa). Har bir to'g'ri javob — 2 ball, maksimal — 100 ball. Tan olish uchun 56 ball (kamida 28 ta to'g'ri javob) talab qilinadi; o'tolmagan talabgor qayta ro'yxatdan o'tib, testni qayta topshirishi mumkin. • 2026-yil kuzgi sessiyalar: 15-oktyabr, 29-oktyabr, 12-noyabr, 26-noyabr, 10-dekabr, 24- dekabr. Ishtirokchilar ro'yxati har sessiyadan kamida 3 kun oldin e'lon qilinadi; ro'yxatni my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlarida ariza raqami bo'yicha tekshirish mumkin. Pasport yoki ID-karta bilan o'z vaqtida keling. • Testsiz tan olinadiganlar: QS, THE yoki ARWU reytinglarining TOP-1000 taligiga kiruvchi OTM bitiruvchilari, xalqaro shartnomalar yoki hukumat qarorlari asosida o'qiganlar, O'zbekistondagi xorijiy OTM filiallari bitiruvchilari va boshqa belgilangan toifalar. • To'plam tuzilishi: 20 ta variant × 50 savol. Har bir variant mutaxassislikning barcha asosiy bo'limlarini qamrab oladi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa javoblar kaliti bor. O'zingizni sinash uchun avval variantni 100 daqiqada yechib, keyin kalit bilan tekshiring. • Muhim: rasmiy test savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu mutaxassislik dasturlari asosida tuzilgan mashq savollari; format va talablar o'zgarishini uzbmb.uz va my.gov.uz da kuzatib boring. Har bir variant tuzilishi Topshiriqlar Turi Izoh 1–50 Yopiq test (4 ta variant) Mutaxassislik fanlari bo'yicha bitta to'g'ri javob; har bir to'g'ri javob 2 ball Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 2 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 1-variant 1–50 2 2-variant 51–100 3 3-variant 101–150 4 4-variant 151–200 5 5-variant 201–250 6 6-variant 251–300 7 7-variant 301–350 8 8-variant 351–400 9 9-variant 401–450 10 10-variant 451–500 11 11-variant 501–550 12 12-variant 551–600 13 13-variant 601–650 14 14-variant 651–700 15 15-variant 701–750 16 16-variant 751–800 17 17-variant 801–850 18 18-variant 851–900 19 19-variant 901–950 20 20-variant 951–1000 Jami topshiriqlar 1000 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 3 1-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. O'qituvchi 3-sinfda o'quvchilarni guruhlarga bo'lib, har bir guruhga matnning bir qismini o'rgatib, so'ng boshqa guruh a'zolariga tushuntirishni topshirdi. Bu qaysi usul? A) «Klaster» B) «Insert» C) «Zig-zag» (Arra, Jigsaw) D) «Sinkveyn» To'g'ri javob: C) «Zig-zag» (Arra, Jigsaw)✔ 2. Jo'nalish kelishigi qaysi so'roqlarga javob beradi? A) Kimdan? nimadan? qayerdan? B) Kimga? nimaga? qayerga? C) Kimni? nimani? D) Kimning? nimaning? To'g'ri javob: B) Kimga? nimaga? qayerga? ✔ 3. Mantiqiy urg'u nima? A) Ikki gap orasidagi uzoq pauza B) So'zdagi bir bo'g'inning boshqalariga nisbatan kuchliroq talaffuz qilinishi C) Gapdagi ma'no jihatdan muhim so'zning ovoz bilan ajratib aytilishi D) Gap oxirida ovozning pasayishi To'g'ri javob: C) Gapdagi ma'no jihatdan muhim so'zning ovoz bilan ajratib aytilishi ✔ 4. «Chiroyli» va «go'zal» so'zlari qanday munosabatda? A) Paronimlar B) Sinonimlar C) Omonimlar D) Antonimlar To'g'ri javob: B) Sinonimlar ✔ 5. Piajening «uch tog'» tajribasi qaysi xususiyatni o'rganishga qaratilgan? A) Nutqning grammatik rivojlanishini B) Qisqa muddatli xotira hajmini C) Mayda motor ko'nikmalarning rivojini D) Egotsentrizmni (o'zga nuqtai nazarni qabul qilishni) To'g'ri javob: D) Egotsentrizmni (o'zga nuqtai nazarni qabul qilishni) ✔ 6. Rivojlanish inqirozlari (krizislar) haqida zamonaviy psixologiyadagi qarash qanday? A) Rivojlanishning qonuniy bosqichi, yangi tuzilmalar paydo bo'lishi bilan bog'liq B) Faqat nevrologik yoki ruhiy kasallik belgisi C) Faqat oiladagi noto'g'ri tarbiyaning muqarrar va salbiy natijasi D) Faqat kattalarda kuzatiladigan, bolalarga xos bo'lmagan hodisa To'g'ri javob: A) Rivojlanishning qonuniy bosqichi, yangi tuzilmalar paydo bo'lishi bilan bog'liq ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 4 7. Maktabgacha ta'lim muassasasidan maktabga o'tgan bolaning yangi sharoitga ko'nikish jarayoni qanday ataladi? A) Maktabga moslashuv (adaptatsiya) B) Sotsiometriya C) Akseleratsiya D) Integratsiya To'g'ri javob: A) Maktabga moslashuv (adaptatsiya)✔ 8. Oila, maktab va mahallaning tarbiyaviy ta'sirlarini birlashtirish zarurligi qaysi talabga mos keladi? A) Ta'lim mazmunining ilmiyligi va dalillanganligi talabi B) O'quv materialining tushunarliligi C) Ta'limda ko'rgazmalilik talabi D) Tarbiyaviy ta'sirlarning birligi va uzviyligi To'g'ri javob: D) Tarbiyaviy ta'sirlarning birligi va uzviyligi ✔ 9. Ona tili darsida «Matnni tiklash» (aralashtirilgan gaplarni tartibga solish) mashqi nimani rivojlantiradi? A) Faqat chiroyli yozuv (husnixat) va harflarni to'g'ri ulash ko'nikmasini B) Faqat she'r yodlash ko'nikmasini C) Gaplar orasidagi mantiqiy va grammatik bog'lanishni anglash ko'nikmasini D) Faqat tez o'qish ko'nikmasini To'g'ri javob: C) Gaplar orasidagi mantiqiy va grammatik bog'lanishni anglash ko'nikmasini ✔ 10. Shaxs rivojlanishida irsiyat orqali beriladigan, qobiliyatlarning tabiiy asosi bo'lgan anatomik- fiziologik xususiyatlar qanday ataladi? A) Ko'nikmalar B) Malakalar C) Odatlar D) Layoqatlar (zehniyat) To'g'ri javob: D) Layoqatlar (zehniyat) ✔ 11. Shaxsning jamiyat me'yorlari, qadriyatlari va rollarini o'zlashtirib, ijtimoiy hayotga qo'shilish jarayoni qanday ataladi? A) Akseleratsiya B) Individuallashtirish C) Sotsializatsiya D) Adaptatsiya To'g'ri javob: C) Sotsializatsiya ✔ 12. Shaxs rivojlanishida faollik omilining ahamiyati qanday ifodalanadi? A) Faollik faqat irsiyat bilan belgilanadi B) Faollik faqat maktabgacha yoshda ahamiyatli C) Faollik rivojlanishni sekinlashtiradi, uni cheklash zarur D) Shaxs faqat faoliyat va muloqot jarayonida rivojlanadi To'g'ri javob: D) Shaxs faqat faoliyat va muloqot jarayonida rivojlanadi ✔ 13. J. Boulbi asoslagan nazariya qaysi? A) Kognitiv dissonans nazariyasi B) Operant shartlanish nazariyasi C) Bog'lanish (attachment) nazariyasi D) Ko'p intellekt nazariyasi To'g'ri javob: C) Bog'lanish (attachment) nazariyasi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 5 14. E. Erikson bo'yicha maktabgacha yoshda (taxminan 3–6 yosh) hal qilinadigan ziddiyat qaysi? A) Mehnatsevarlik va noqobillik B) Ishonch va ishonchsizlik C) Identiklik va rollar chalkashligi D) Tashabbuskorlik va aybdorlik hissi To'g'ri javob: D) Tashabbuskorlik va aybdorlik hissi✔ 15. O'zbekiston Respublikasining amaldagi «Ta'lim to'g'risida»gi Qonuni qachon qabul qilingan? A) 2020-yil B) 1997-yil C) 2017-yil D) 1992-yil To'g'ri javob: A) 2020-yil ✔ 16. Jonsiz narsalarga jon va his-tuyg'u bor deb hisoblash (masalan, «quyosh uxlagani ketdi») qanday ataladi? A) Konservatsiya B) Seriatsiya C) Egotsentrizm D) Animizm To'g'ri javob: D) Animizm ✔ 17. Quyidagilardan qaysi biri mustaqil so'z turkumiga kirmaydi? A) Ko'makchi B) Son C) Olmosh D) Ravish To'g'ri javob: A) Ko'makchi ✔ 18. 120 : (6 + 4 · 6) ifodaning qiymatini toping. A) 26 B) 50 C) 4 D) 8 To'g'ri javob: C) 4 ✔ 19. O'qituvchi «Qaysi so'z ortiqcha?» o'yinida «olma, nok, sabzi, o'rik» so'zlarini berdi. Bu topshiriq qaysi fikrlash operatsiyasini rivojlantiradi? A) Yodlash B) Tasniflash (umumlashtirish) C) Ko'chirish D) Tinglash To'g'ri javob: B) Tasniflash (umumlashtirish) ✔ 20. Samarali qayta aloqa (feedback) qanday bo'lishi kerak? A) Faqat chorak oxirida, yakuniy baho bilan birga beriladigan B) Faqat baho shaklida C) Umumiy, qisqa: «yaxshi» yoki «yomon» so'zi bilan ifodalangan D) Aniq, o'z vaqtida va keyingi qadamni ko'rsatuvchi To'g'ri javob: D) Aniq, o'z vaqtida va keyingi qadamni ko'rsatuvchi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 6 21. Faqat ega va kesimdan iborat gap qanday ataladi? A) To'liqsiz gap B) Qo'shma gap C) Yig'iq gap D) Yoyiq gap To'g'ri javob: C) Yig'iq gap✔ 22. Qaysi so'z atoqli ot hisoblanadi? A) Daryo B) Shahar C) Samarqand D) Kitob To'g'ri javob: C) Samarqand ✔ 23. «Ko'kish», «qizg'ish» so'zlari sifatning qaysi darajasida? A) Ozaytirma daraja B) Orttirma daraja C) Qiyosiy daraja D) Oddiy daraja To'g'ri javob: A) Ozaytirma daraja ✔ 24. «O'qisa» fe'li qaysi maylda turibdi? A) Shart mayli B) Xabar mayli C) Buyruq-istak mayli D) Maqsad mayli To'g'ri javob: A) Shart mayli ✔ 25. Vaziyat: 7 yoshli bola ikki bir xil qatordagi tangalardan birini cho'zib qo'yganda «uzunida ko'proq» deydi. Piaje nazariyasi bo'yicha bu nimani ko'rsatadi? A) Obyekt doimiyligi hali paydo bo'lmaganini B) Abstrakt tafakkur yuqori darajada rivojlanganini C) Formal operatsiyalar to'liq shakllanganini D) Son saqlanishi tushunchasi hali shakllanmaganini To'g'ri javob: D) Son saqlanishi tushunchasi hali shakllanmaganini ✔ 26. O'qish malakasining asosiy sifatlari qaysi javobda to'g'ri berilgan? A) Baland, tez, qisqa va takroriy o'qish B) Faqat ichida va faqat ovoz chiqarib o'qish C) To'g'ri, ravon (tez), ongli va ifodali o'qish D) Harflab, bo'g'inlab, so'zlab va gaplab o'qish To'g'ri javob: C) To'g'ri, ravon (tez), ongli va ifodali o'qish ✔ 27. Muhitning shaxsga ta'sirini ko'rsatuvchi «yovvoyi bolalar» (masalan, Mowgli holatlari) misollari asosan nimani isbotlaydi? A) Maqsadli tarbiyaning umuman keraksiz ekanligini B) Insoniy muhitsiz psixik rivojlanish to'liq bo'lmasligini C) Irsiyatning shaxs rivojlanishidagi hal qiluvchi rolini D) Nutqning tug'ma ravishda o'z-o'zidan paydo bo'lishini To'g'ri javob: B) Insoniy muhitsiz psixik rivojlanish to'liq bo'lmasligini ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 7 28. Tushum kelishigi qaysi so'roqlarga javob beradi? A) Kimga? nimaga? qayerga? B) Kimni? nimani? qayerni? C) Kimning? nimaning? D) Kimda? nimada? qayerda? To'g'ri javob: B) Kimni? nimani? qayerni?✔ 29. Pedagogik tadqiqotda olingan ma'lumotlarning ishonchliligini oshirish uchun turli metodlarni birgalikda qo'llash qanday ataladi? A) Triangulyatsiya B) Interpolyatsiya C) Ekstrapolyatsiya D) Randomizatsiya To'g'ri javob: A) Triangulyatsiya ✔ 30. Pedagogik jarayonning tarkibiy qismlari (komponentlari) qatoriga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Faqat o'qituvchi va darslik B) Ota-onalar qo'mitasi va ma'muriyat C) Maktab binosi va jihozlari D) Maqsad, mazmun, metod, vosita, natija To'g'ri javob: D) Maqsad, mazmun, metod, vosita, natija ✔ 31. O'quvchi «kitob», «daftar», «qalam» so'zlarini kuzatib, ular narsa nomini bildirishini aniqladi va «Narsa nomini bildirgan so'zlar ot deyiladi» degan xulosaga keldi. Bu qanday yo'l? A) Reproduktiv B) Deduktiv C) Dogmatik D) Induktiv To'g'ri javob: D) Induktiv ✔ 32. Kichik maktab yoshida tengdoshlar bilan munosabatlar qanday xususiyatga ega bo'ladi? A) Tengdoshlar ahamiyati ortadi, ammo o'qituvchi bahosi ularga ta'sir qiladi B) Tengdoshlar bilan munosabat bu yoshda umuman ahamiyatsiz bo'lib qoladi C) Tengdoshlar fikri ota-ona va o'qituvchi fikridan butunlay ustun D) Bu yoshda do'stlik munosabatlari umuman shakllanmaydi To'g'ri javob: A) Tengdoshlar ahamiyati ortadi, ammo o'qituvchi bahosi ularga ta'sir qiladi ✔ 33. O'qituvchining ovoz, mimika, pantomimika va o'z holatini boshqarish ko'nikmalari majmui qanday ataladi? A) Pedagogik texnika B) Pedagogik ideal C) Pedagogik etika D) Pedagogik takt To'g'ri javob: A) Pedagogik texnika ✔ 34. «Men, sen, u, biz, siz, ular» qaysi olmosh turiga kiradi? A) So'roq olmoshlari B) Kishilik olmoshlari C) Ko'rsatish olmoshlari D) Belgilash olmoshlari To'g'ri javob: B) Kishilik olmoshlari ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 8 35. Disleksiya qaysi faoliyatning o'ziga xos buzilishi hisoblanadi? A) Rasm chizish B) O'qish C) Yozish D) Hisoblash To'g'ri javob: B) O'qish✔ 36. «Kitobxon» so'zi qanday usulda yasalgan? A) Qisqartirish yo'li bilan B) So'z qo'shish (kompozitsiya) yo'li bilan C) Qo'shimcha qo'shish (affiksatsiya) yo'li bilan D) Takrorlash yo'li bilan To'g'ri javob: C) Qo'shimcha qo'shish (affiksatsiya) yo'li bilan ✔ 37. L.S. Vygotskiy bo'yicha «yetti yosh inqirozi»ning asosiy belgisi nima? A) Jinsiy yetilishning boshlanishi va «kattalik hissi»ning paydo bo'lishi B) Birinchi mazmunli so'zlarning paydo bo'lishi va nutqning shakllanishi C) Mustaqil yurishning shakllanishi va predmetli harakatlarning boshlanishi D) Bolalarcha bevositalikning yo'qolishi, xulqda o'ylab ko'rishning paydo bo'lishi To'g'ri javob: D) Bolalarcha bevositalikning yo'qolishi, xulqda o'ylab ko'rishning paydo bo'lishi ✔ 38. L.S. Vygotskiy bo'yicha maktabgacha yoshdagi bolalarning o'yin paytida o'zi bilan gapirishi (egotsentrik nutq) keyinchalik nimaga aylanadi? A) Yozma nutqqa B) Ichki nutqqa C) Imo-ishora nutqiga D) Yo'qolib ketadi va hech narsaga aylanmaydi To'g'ri javob: B) Ichki nutqqa ✔ 39. «Uchov» so'zi sonning qaysi turiga kiradi? A) Kasr son B) Jamlovchi son C) Taqsim son D) Tartib son To'g'ri javob: B) Jamlovchi son ✔ 40. D.B. Elkonin bo'yicha go'daklik davrida (1 yoshgacha) yetakchi faoliyat qaysi? A) Predmetli-manipulyativ faoliyat B) Tizimli o'quv faoliyati C) Kattalar bilan bevosita emotsional muloqot D) Syujetli-rolli o'yin faoliyati To'g'ri javob: C) Kattalar bilan bevosita emotsional muloqot ✔ 41. Rasm asosida hikoya tuzish mashg'ulotida o'qituvchining birinchi vazifasi nima? A) Rasmni ko'chirib chizdirish B) Darhol o'quvchilarga rasm asosida mustaqil yozma ish yozdirish C) Rasmni birgalikda kuzatib, mazmunini savollar yordamida tahlil qilish D) Rasm muallifining hayoti va ijodi haqida batafsil so'zlab berish To'g'ri javob: C) Rasmni birgalikda kuzatib, mazmunini savollar yordamida tahlil qilish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 9 42. Ta'lim tizimining qaysi tamoyili ta'lim muassasalari dasturlarining o'zaro bog'liqligi va bir bosqichdan keyingisiga uzluksiz o'tishni ta'minlaydi? A) Uzluksizlik va izchillik B) Dunyoviylik C) Ixtiyoriylik D) Markazlashtirish To'g'ri javob: A) Uzluksizlik va izchillik✔ 43. «Insert» usulida o'quvchilar matnni o'qiyotib nima qiladilar? A) Ma'lumotlarni belgilar bilan (bilardim, yangi, qarshi fikr, savol) belgilab boradilar B) Matnni yoddan aytib beradilar C) Matndagi har bir notanish so'zni izohli lug'atdan izlab, daftarga yozadilar D) Matnni teskari tartibda o'qib, gaplar sonini hisoblab boradilar To'g'ri javob: A) Ma'lumotlarni belgilar bilan (bilardim, yangi, qarshi fikr, savol) belgilab boradilar ✔ 44. Vaziyat: 2-sinf o'quvchisi o'qituvchi uni tanqid qilgandan keyin o'zini «yomon bola» deb ayta boshladi. Bu kichik maktab yoshining qaysi xususiyati bilan izohlanadi? A) O'z-o'zini baholashning o'qituvchi bahosiga kuchli bog'liqligi B) Egotsentrik nutqning yo'qolib, uning to'liq ichki nutqqa o'tishi C) Formal operatsion tafakkurning erta shakllanganligi D) O'smirlik davriga xos identiklik inqirozi To'g'ri javob: A) O'z-o'zini baholashning o'qituvchi bahosiga kuchli bog'liqligi ✔ 45. Ta'lim olish shakllaridan biri — o'quvchining dasturni mustaqil o'zlashtirib, ta'lim muassasasida faqat attestatsiyadan o'tishi qanday ataladi? A) Dual ta'lim B) Kechki ta'lim C) Eksternat D) Kunduzgi ta'lim To'g'ri javob: C) Eksternat ✔ 46. Grammatik materialni o'rganishda induktiv yo'l nimani anglatadi? A) Umumiy qoidadan aniq misollarga borish B) Faqat test topshiriqlari orqali o'rganish C) Aniq misollarni kuzatishdan umumiy qoidaga borish D) Qoidani darslikdan yod olib, uni tekshirmasdan qo'llash To'g'ri javob: C) Aniq misollarni kuzatishdan umumiy qoidaga borish ✔ 47. Grammatik tushunchani shakllantirishning to'g'ri ketma-ketligi qaysi javobda berilgan? A) Uyga vazifa — qoida — kuzatish — umumlashtirish B) Qoidani yodlash — tayyor misol keltirish — kuzatish — yakuniy nazorat ishi C) Mashq bajarish — qoidani yodlash — test yechish — til hodisasini kuzatish D) Kuzatish — belgilarni ajratish — qoidani chiqarish — mashqda qo'llash To'g'ri javob: D) Kuzatish — belgilarni ajratish — qoidani chiqarish — mashqda qo'llash ✔ 48. Kichik maktab yoshida o'yin faoliyatining o'rni qanday? A) O'yin bu yoshda butunlay yo'qolib, ahamiyatini yo'qotadi B) Yetakchi bo'lmasa-da, ahamiyatini saqlaydi va darsda qo'llaniladi C) O'yin o'quv faoliyatidan ham muhim yetakchi faoliyat bo'ladi D) O'yin bu yoshda o'qishga faqat zarar keltiradi To'g'ri javob: B) Yetakchi bo'lmasa-da, ahamiyatini saqlaydi va darsda qo'llaniladi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 10 49. D.B. Elkonin bo'yicha ilk bolalik davrida (1–3 yosh) yetakchi faoliyat qaysi? A) Syujetli-rolli o'yin B) Intim-shaxsiy muloqot C) O'quv faoliyati D) Predmetli-manipulyativ faoliyat To'g'ri javob: D) Predmetli-manipulyativ faoliyat✔ 50. Boshlang'ich sinflarda ona tili ta'limining asosiy maqsadi nima? A) O'quvchilarni faqat chiroyli va tez yozishga, husnixat qoidalariga o'rgatish B) O'quvchilarni lingvistik olimpiadalarga tayyorlash C) O'quvchilarga tilshunoslik nazariyasini to'liq o'rgatish D) O'quvchilarda og'zaki va yozma nutq kompetensiyasini shakllantirish To'g'ri javob: D) O'quvchilarda og'zaki va yozma nutq kompetensiyasini shakllantirish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 11 2-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Ibn Sinoning oila va bolalar tarbiyasiga, jumladan maktabda jamoa bo'lib o'qitishga bag'ishlangan risolasi qaysi? A) «Devonu lug'otit turk» B) «Tadbir al-manzil» C) «Al-qonun fi-t-tibb» D) «Hindiston» To'g'ri javob: B) «Tadbir al-manzil»✔ 2. I.F. Gerbartning pedagogik qarashlari qaysi fanlarga asoslangan edi? A) Tarix va geografiya B) Biologiya va kimyo C) Matematika va fizika D) Etika va psixologiya To'g'ri javob: D) Etika va psixologiya ✔ 3. Boshlang'ich sinf o'quvchisiga sog'lom turmush tarzini o'rgatishda eng samarali usul qaysi? A) Kasalliklar haqida qo'rqituvchi hikoyalar aytib, ogohlantirish B) Kun tartibini tuzish va unga amal qilish kabi amaliy topshiriqlar C) Faqat tibbiy atamalar va kasalliklar nomlarini yod oldirish D) Faqat darslikdagi matnni ko'chirish To'g'ri javob: B) Kun tartibini tuzish va unga amal qilish kabi amaliy topshiriqlar ✔ 4. Tabiat kalendari (kuzatish kundaligi)ga o'quvchilar odatda nimalarni qayd etadilar? A) Faqat dars jadvalini va uyga vazifalarni B) Harorat, yog'in, bulutlilik va tirik tabiatdagi o'zgarishlar C) Faqat baholarini D) Faqat bayram kunlari va dam olish kunlarini To'g'ri javob: B) Harorat, yog'in, bulutlilik va tirik tabiatdagi o'zgarishlar ✔ 5. «Tarbiya biz uchun yo hayot — yo mamot, yo najot — yo halokat, yo saodat — yo falokat masalasidir» degan so'zlar muallifi kim? A) Hamza Hakimzoda Niyoziy B) Mahmudxo'ja Behbudiy C) Abdulla Avloniy D) Abdurauf Fitrat To'g'ri javob: C) Abdulla Avloniy ✔ 6. Yerning kichraytirilgan modeli nima deyiladi? A) Barometr B) Kompas C) Globus D) Termometr To'g'ri javob: C) Globus ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 12 7. Savod o'rgatish davri qaysi bosqichlardan iborat? A) Faqat alifbe davri va undan keyingi nazorat (imtihon) davri B) Tayyorlov (alifbegacha) davri, alifbe davri va alifbedan keyingi davr C) Harf davri, raqam davri va rasm davri D) Og'zaki nutq davri, yozma nutq davri va yakuniy imtihon davri To'g'ri javob: B) Tayyorlov (alifbegacha) davri, alifbe davri va alifbedan keyingi davr✔ 8. Boshlang'ich sinflarda eng ko'p qo'llaniladigan, bir darsda bir necha didaktik maqsad (takrorlash, yangi mavzu, mustahkamlash) amalga oshiriladigan dars turi qaysi? A) Takrorlash-umumlashtiruvchi dars B) Bilimlarni nazorat qilish darsi C) Seminar va konferensiya darsi D) Aralash (kombinatsiyalashgan) dars To'g'ri javob: D) Aralash (kombinatsiyalashgan) dars ✔ 9. Ya.A. Komenskiy o'sib kelayotgan avlod hayotini tarbiya nuqtai nazaridan necha yillik davrlarga bo'lgan? A) Uch yillik B) To'rt yillik C) Sakkiz yillik D) Olti yillik To'g'ri javob: D) Olti yillik ✔ 10. Boshlang'ich sinf matematika darsida o'qituvchi avval qoidani aytib, so'ng misollar bilan mustahkamladi. Bu qaysi mantiqiy yo'l? A) Analogiya B) Deduktiv C) Induktiv D) Evristik To'g'ri javob: B) Deduktiv ✔ 11. Ta'lim jarayonida o'quvchilarning o'z-o'zini va bir-birini baholashidan maqsad nima? A) O'qituvchining baholash vazifasini butunlay bekor qilish B) Dars vaqtini to'ldirish C) Refleksiya, mas'uliyat va mustaqillikni rivojlantirish D) Baholarni sun'iy oshirish To'g'ri javob: C) Refleksiya, mas'uliyat va mustaqillikni rivojlantirish ✔ 12. J. Lokkning «Tarbiya haqida fikrlar» asarida qanday shaxsni tarbiyalash maqsad qilib qo'yilgan? A) Monax B) Hunarmand C) Ritsar D) Jentlmen To'g'ri javob: D) Jentlmen ✔ 13. «Nemis o'qituvchilarining o'qituvchisi» deb nom olgan pedagog kim? A) Iogann Gerbart B) Fridrix Frebel C) Volfgang Ratke D) Adolf Disterveg To'g'ri javob: D) Adolf Disterveg ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 13 14. O'zbek lotin alifbosida nechta harf bor (tutuq belgisi alohida hisoblanmaganda)? A) 33 ta B) 29 ta C) 35 ta D) 26 ta To'g'ri javob: B) 29 ta✔ 15. «Qizil kitob» nima? A) Zaharli o'simliklar va zamburug'lar haqidagi qo'llanma B) Qishloq xo'jaligida ekiladigan ekinlar va navlar katalogi C) Kamyob va yo'qolish xavfidagi turlar ro'yxati D) Uy hayvonlarini parvarish qilish kitobi To'g'ri javob: C) Kamyob va yo'qolish xavfidagi turlar ro'yxati ✔ 16. Tabiatshunoslik darslarida eng muhim o'quv metodi qaysi? A) Kuzatish va tajriba (amaliy-ko'rgazmali metodlar) B) Faqat test yechish C) Faqat ma'ruza D) Faqat darslikni ovoz chiqarib o'qish To'g'ri javob: A) Kuzatish va tajriba (amaliy-ko'rgazmali metodlar) ✔ 17. Boshlang'ich sinflarda tabiiy fanlarni o'qitishning asosiy maqsadi nima? A) Faqat o'simlik va hayvonlar nomlarini, ularning lotincha atamalari bilan yod oldirish B) Tabiat haqida ilmiy tasavvur, izlanish ko'nikmasi va ekologik madaniyatni shakllantirish C) Faqat geografik xaritalarni chizishni o'rgatish D) O'quvchilarni kimyo va fizika fanlari bo'yicha olimpiadalarga tayyorlash To'g'ri javob: B) Tabiat haqida ilmiy tasavvur, izlanish ko'nikmasi va ekologik madaniyatni ✔ shakllantirish 18. Aristotel inson tarbiyasini qaysi turlarga ajratgan? A) Mehnat, iqtisodiy va huquqiy tarbiya B) Ekologik va estetik tarbiya C) Faqat diniy tarbiya D) Jismoniy, axloqiy va aqliy tarbiya To'g'ri javob: D) Jismoniy, axloqiy va aqliy tarbiya ✔ 19. Sinfdan tashqari o'qish darslarining asosiy maqsadi nima? A) O'quvchilarni o'qish texnikasi bo'yicha test topshirishga tayyorlash B) Faqat grammatik bilimlarni mustahkamlash C) Darslikdagi o'tilgan matnlarni takrorlab, mustahkamlash D) Mustaqil kitob o'qish ehtiyoji va kitobxonlikni shakllantirish To'g'ri javob: D) Mustaqil kitob o'qish ehtiyoji va kitobxonlikni shakllantirish ✔ 20. Pedagogik tadqiqotda tanlanma (vyborka) reprezentativ bo'lishi nimani anglatadi? A) Tanlanma umumiy to'plam xususiyatlarini yetarli aks ettiradi B) Tanlanma faqat a'lo o'qiydigan o'quvchilardan tuziladi C) Tanlanma faqat bitta sinf o'quvchilaridan iborat bo'ladi D) Tanlanmada nazorat guruhi umuman ajratilmaydi To'g'ri javob: A) Tanlanma umumiy to'plam xususiyatlarini yetarli aks ettiradi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 14 21. Vaziyat: 4-sinf o'quvchilari «Qaysi sharoitda loviya urug'i tezroq unib chiqadi?» degan savolga javob topish uchun o'zlari tajriba rejalashtirib, kuzatuv olib bordilar. Bu qaysi metod? A) Tushuntirish-illyustrativ metod B) Muammoli bayon metodi C) Tadqiqot metodi D) Reproduktiv metod To'g'ri javob: C) Tadqiqot metodi✔ 22. A.S. Makarenko rahbarlik qilgan voyaga yetmaganlar uchun muassasalardan biri qaysi? A) Iferten instituti B) Yasnaya Polyana maktabi C) Gorkiy nomidagi koloniya D) Pavlish maktabi To'g'ri javob: C) Gorkiy nomidagi koloniya ✔ 23. Matnni qayta hikoya qilishning qaysi turi o'quvchidan ijodiy yondashuvni talab qiladi? A) Hikoyachi shaxsini o'zgartirib yoki voqeani davom ettirib hikoya qilish B) Matnni o'qituvchidan keyin gapma-gap takrorlab aytish C) Matnni yod olib aytish D) Matnni so'zma-so'z, mazmunini o'zgartirmasdan qayta aytish To'g'ri javob: A) Hikoyachi shaxsini o'zgartirib yoki voqeani davom ettirib hikoya qilish ✔ 24. Jon Dyui pedagogikasining asosiy shiori qaysi? A) «Inson ongi — toza taxta (tabula rasa)» B) «Takrorlash — bilimlarning onasi» C) «Jamoada va jamoa orqali tarbiya» D) «Amaliy faoliyat orqali o'rganish» To'g'ri javob: D) «Amaliy faoliyat orqali o'rganish» ✔ 25. Og'zaki hisoblashning boshlang'ich sinfdagi ahamiyati nima? A) Faqat olimpiadaga tayyorlanuvchi iqtidorli o'quvchilar uchun kerak B) Faqat 1-sinfda kerak C) Hisoblash ko'nikmasi, diqqat va xotirani rivojlantiradi D) Yozma hisoblashning o'rnini to'liq bosadi va uni o'rganishni keraksiz qiladi To'g'ri javob: C) Hisoblash ko'nikmasi, diqqat va xotirani rivojlantiradi ✔ 26. Darsning qaysi bosqichi o'quvchilarga o'z faoliyatini tahlil qilish, nimani o'rganganini anglash imkonini beradi? A) Yangi mavzuni bayon qilish B) Refleksiya C) Tashkiliy moment D) Uy vazifasini tekshirish To'g'ri javob: B) Refleksiya ✔ 27. «Didaktika» atamasi yunon tilidagi qaysi so'zdan kelib chiqqan? A) «Logos» — ta'limot B) «Techne» — mahorat C) «Paidos» — bola D) «Didasko» — o'rgataman To'g'ri javob: D) «Didasko» — o'rgataman ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 15 28. J.J. Russo ilgari surgan tarbiya konsepsiyasi qanday nomlanadi? A) Diniy-asketik tarbiya B) Tabiiy (erkin) tarbiya C) Tarbiyalovchi ta'lim D) Jamoa orqali tarbiya To'g'ri javob: B) Tabiiy (erkin) tarbiya✔ 29. Kit qaysi hayvonlar guruhiga kiradi? A) Sudralib yuruvchilar B) Suvda hamda quruqlikda yashovchilar C) Sut emizuvchilar D) Baliqlar To'g'ri javob: C) Sut emizuvchilar ✔ 30. Saidrasul Aziziy tomonidan 1902-yilda yaratilgan o'zbek tilidagi alifbe kitobi qaysi? A) «Ustodi avval» B) «Adibi avval» C) «Birinchi muallim» D) «Turkiy guliston» To'g'ri javob: A) «Ustodi avval» ✔ 31. O'quvchi matnni xatosiz o'qidi, lekin mazmuni haqidagi savollarga javob bera olmadi. O'qish malakasining qaysi sifati yetarli shakllanmagan? A) Onglilik B) To'g'rilik C) Ravonlik (tezlik) D) Ovoz kuchi To'g'ri javob: A) Onglilik ✔ 32. Darsning tuzilishida «motivatsiya» bosqichining asosiy vazifasi nima? A) Oldingi dars baholarini e'lon qilish B) Mavzuga qiziqish va o'rganish ehtiyojini uyg'otish C) Mavzu bo'yicha yakuniy nazorat ishini o'tkazish va baholash D) Uy vazifasining bajarilganini tekshirish To'g'ri javob: B) Mavzuga qiziqish va o'rganish ehtiyojini uyg'otish ✔ 33. O'qish texnikasini tekshirishda odatda qanday ko'rsatkichlar hisobga olinadi? A) Faqat o'quvchining matnni yoddan qanchalik bilishi B) Faqat o'quvchining yozuvi C) O'quvchining bo'yi va yoshi D) O'qish tezligi (so'z/daqiqa), to'g'riligi va tushunilishi To'g'ri javob: D) O'qish tezligi (so'z/daqiqa), to'g'riligi va tushunilishi ✔ 34. Ifodali o'qish uchun matnga «partitura» tuzish nimani anglatadi? A) Matndagi so'zlarni sanab chiqish B) Pauza, mantiqiy urg'u va ohangni shartli belgilar bilan belgilash C) Matnni musiqa notalariga yozib, kuy bilan aytishga tayyorlash D) Matnni mazmuniy qismlarga bo'lib, har biriga sarlavha qo'yish To'g'ri javob: B) Pauza, mantiqiy urg'u va ohangni shartli belgilar bilan belgilash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 16 35. Fonematik eshitish nima? A) Musiqiy ohanglarni balandligi va davomiyligi bo'yicha farqlash qobiliyati B) Matnni tez va xatosiz o'qiy olish qobiliyati C) Nutq tovushlarini farqlash va so'zdagi tovushlarni ajrata olish qobiliyati D) Baland ovozda gapirish qobiliyati To'g'ri javob: C) Nutq tovushlarini farqlash va so'zdagi tovushlarni ajrata olish qobiliyati✔ 36. Tez aytishlar boshlang'ich sinfda asosan nima maqsadda qo'llaniladi? A) Tabiat hodisalarini tushuntirish B) Matematik hisoblashni o'rgatish C) Nutq texnikasini, talaffuzning aniqligi va ravonligini rivojlantirish D) Grammatik qoidalarni o'rgatish va ularni yod olishni osonlashtirish To'g'ri javob: C) Nutq texnikasini, talaffuzning aniqligi va ravonligini rivojlantirish ✔ 37. Ta'lim metodlarini bilim manbaiga ko'ra tasniflashda qanday guruhlar ajratiladi? A) Frontal, guruhli, individual B) Reproduktiv, evristik, tadqiqot C) Og'zaki, ko'rgazmali, amaliy D) Induktiv, deduktiv, analitik To'g'ri javob: C) Og'zaki, ko'rgazmali, amaliy ✔ 38. Tajribada «nazorat varianti» (taqqoslash namunasi) nima uchun kerak? A) O'rganilayotgan omil ta'sirini boshqa omillardan ajratib aniqlash uchun B) Tajriba natijasini boshqa o'quvchilardan yashirib turish uchun C) Ortiqcha material sarflash uchun D) Tajribani chiroyli va qiziqarli ko'rsatish, ko'rgazmalilikni oshirish uchun To'g'ri javob: A) O'rganilayotgan omil ta'sirini boshqa omillardan ajratib aniqlash uchun ✔ 39. Ko'rshapalak qaysi hayvonlar sinfiga mansub? A) Sut emizuvchilar B) Qushlar C) Sudralib yuruvchilar D) Hasharotlar To'g'ri javob: A) Sut emizuvchilar ✔ 40. STEAM yondashuvi boshlang'ich ta'limda nimani nazarda tutadi? A) Fan, texnologiya, muhandislik, san'at va matematikani loyihalarda birlashtirish B) Faqat san'at darslarini ko'paytirish C) Faqat robototexnika to'garagini tashkil etib, darslarni o'zgartirmaslik D) Faqat informatika fanini o'qitish va boshqa fanlarni qisqartirish To'g'ri javob: A) Fan, texnologiya, muhandislik, san'at va matematikani loyihalarda birlashtirish ✔ 41. Valdorf pedagogikasining asoschisi kim? A) Ovid Dekroli B) Ellen Key C) Selestin Frene D) Rudolf Shtayner To'g'ri javob: D) Rudolf Shtayner ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 17 42. Muammoli ta'limning boshlang'ich nuqtasi nima hisoblanadi? A) Darslikni qayta o'qish B) Tayyor bilimni yodlatish C) Test topshirish D) Muammoli vaziyat yaratish To'g'ri javob: D) Muammoli vaziyat yaratish✔ 43. O'quvchilarning chuqurlashtirilgan qiziqishlari uchun ixtiyoriy tanlov asosida tashkil etiladigan qo'shimcha mashg'ulot qanday ataladi? A) Majburiy o'quv darsi B) Choraklik nazorat ishi C) Yakuniy attestatsiya D) Fakultativ mashg'ulot To'g'ri javob: D) Fakultativ mashg'ulot ✔ 44. «Qo'ng'iroq chalindi va o'quvchilar sinfga kirishdi» gapi qanday gap? A) Bog'langan qo'shma gap B) Sodda yig'iq gap C) Ko'chirma gap D) Sodda yoyiq gap To'g'ri javob: A) Bog'langan qo'shma gap ✔ 45. Darsning didaktik tahlilida asosiy e'tibor nimaga qaratiladi? A) O'qituvchining tashqi ko'rinishi, nutqi va kiyinish madaniyatiga B) Dars maqsadiga erishilganlik va metodlarning mosligiga C) Sinf xonasining ta'mirlangani va jihozlanishiga D) O'quvchilar ota-onalarining kasbi va ma'lumotiga To'g'ri javob: B) Dars maqsadiga erishilganlik va metodlarning mosligiga ✔ 46. Qisqa qayta hikoya qilish qanday ko'nikmani talab qiladi? A) Asosiy voqealarni ajratib, ikkinchi darajali tafsilotlarni tashlab yuborishni B) Matnni she'r shakliga keltirib, qofiyalab aytib berishni C) Har bir so'zni aynan takrorlashni D) Matnni yangi qahramonlar va voqealar bilan to'ldirib hikoya qilishni To'g'ri javob: A) Asosiy voqealarni ajratib, ikkinchi darajali tafsilotlarni tashlab yuborishni ✔ 47. «Ng» harf birikmasi qanday tovushni ifodalaydi? A) Hech qanday tovushni ifodalamaydigan belgini B) Unli va undosh tovush qo'shilmasini C) Bitta til orqa burun undosh tovushni D) Ikki alohida unli tovushni To'g'ri javob: C) Bitta til orqa burun undosh tovushni ✔ 48. Tajriba metodining kuzatishdan asosiy farqi nimada? A) Tajribada hech qanday asbob va moslama ishlatilmaydi B) Tajribada hodisa sun'iy ravishda, belgilangan sharoitda hosil qilinadi C) Tajriba faqat tabiiy sharoitda, hech qanday aralashuvsiz o'tkaziladi D) Kuzatish faqat laboratoriyada o'tkaziladi To'g'ri javob: B) Tajribada hodisa sun'iy ravishda, belgilangan sharoitda hosil qilinadi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 18 49. Abdulla Avloniyning «Turkiy guliston yoxud axloq» asari qachon nashr etilgan? A) 1901-yil B) 1925-yil C) 1913-yil D) 1936-yil To'g'ri javob: C) 1913-yil✔ 50. Bilimlarni o'zlashtirish jarayonining an'anaviy bosqichlari qaysi tartibda keladi? A) Idrok etish, tushunish, mustahkamlash, qo'llash B) Qo'llash, idrok, mustahkamlash, tushunish C) Tushunish, qo'llash, idrok, mustahkamlash D) Mustahkamlash, idrok, qo'llash, tushunish To'g'ri javob: A) Idrok etish, tushunish, mustahkamlash, qo'llash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 19 3-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Vaziyat: o'qituvchi sinfda «Eng ozoda parta» tanlovini e'lon qilib, haftalik natijalarni sharhlab bordi. Bu qaysi tarbiya metodi? A) Ma'ruza B) Musobaqa C) Ishontirish D) Jazo To'g'ri javob: B) Musobaqa✔ 2. R. Slavin ishlab chiqqan hamkorlikda o'qitish usullaridan biri qaysi? A) Aqliy hujum B) SWOT-tahlil C) STAD (jamoaviy yutuqlar) D) Olti qalpoqcha To'g'ri javob: C) STAD (jamoaviy yutuqlar) ✔ 3. Matematika darsida mantiqiy fikrlashni rivojlantirish uchun qaysi topshiriq turi samarali? A) Sonlarni chiroyli yozish B) Ko'paytirish jadvalini daftarga bir necha marta ko'chirish C) Darslikdagi ta'rifni yod olish D) Qonuniyatni topib, sonlar qatorini davom ettirish To'g'ri javob: D) Qonuniyatni topib, sonlar qatorini davom ettirish ✔ 4. A.S. Makarenko jamoani rivojlantirishda qanday «istiqbol yo'llari»ni ajratgan? A) Kundalik, haftalik, yillik istiqbol B) Jismoniy, aqliy, axloqiy istiqbol C) Yaqin, o'rta va uzoq istiqbol D) Shaxsiy, oilaviy, davlat istiqboli To'g'ri javob: C) Yaqin, o'rta va uzoq istiqbol ✔ 5. Ta'lim mazmunining fanning zamonaviy yutuqlariga mos, isbotlangan faktlarga asoslanishi qaysi tamoyilga mos keladi? A) Puxtalik B) Ilmiylik C) Ko'rgazmalilik D) Faollik To'g'ri javob: B) Ilmiylik ✔ 6. Pedagogik texnologiyaning asosiy belgilaridan biri «takrorlanuvchanlik» nimani anglatadi? A) Boshqa o'qituvchi boshqa sharoitda qo'llab, shunday natija ola bilishi B) Darsni har safar aynan bir xil so'zlar bilan qayta o'tish C) O'zlashtirmagan o'quvchilarni sinfda qoldirish tartibi va mezonlari D) Bitta mavzuni ko'p marta yodlatib, takrorlatish To'g'ri javob: A) Boshqa o'qituvchi boshqa sharoitda qo'llab, shunday natija ola bilishi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 20 7. Rag'batlantirish metodlari guruhiga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Ishontirish B) Ma'ruza C) Musobaqa D) Tushuntirish To'g'ri javob: C) Musobaqa✔ 8. «Klaster» metodining mohiyati nima? A) Ikki tushunchani kesishgan doiralar yordamida taqqoslash B) Mavzu bo'yicha besh qatorli, qoidaga ko'ra tuzilgan qisqa she'r C) Matnni daftarga qatorma-qator ko'chirib yozish D) Markaziy tushunchadan tarmoqlanib, bog'liq g'oyalarni tasvirlash To'g'ri javob: D) Markaziy tushunchadan tarmoqlanib, bog'liq g'oyalarni tasvirlash ✔ 9. Ko'paytirish jadvalini o'rganishda o'rin almashtirish xossasidan foydalanishning afzalligi nima? A) Qo'shish amali o'rgatilmaydi B) Yodlanadigan hollar soni qariyb ikki baravar kamayadi C) Bo'lish amali keraksiz bo'lib qoladi va o'rganilmaydi D) Nolga ko'paytirish o'rgatilmaydi To'g'ri javob: B) Yodlanadigan hollar soni qariyb ikki baravar kamayadi ✔ 10. Interfaol metodlarni qo'llashda o'qituvchining roli qanday o'zgaradi? A) Yagona axborot manbaidan jarayonni tashkil etuvchi moderatorga B) Uning roli an'anaviy darsdagidek o'zgarmaydi C) Faqat intizom buzganlarni jazolovchi nazoratchiga D) Darsdan butunlay chetlashib, faqat jim kuzatuvchiga aylanadi To'g'ri javob: A) Yagona axborot manbaidan jarayonni tashkil etuvchi moderatorga ✔ 11. «Ikki yulduz va bitta tilak» usuli qanday maqsadda qo'llaniladi? A) O'quvchilarni ikki yulduzcha bilan rag'batlantirib, reytingga kiritish uchun B) Ishning ikki kuchli tomoni va bitta yaxshilanadigan jihatini ko'rsatish C) Faqat a'lochilarni ajratish uchun D) Ikki o'quvchining ishini bitta namunaviy ish bilan taqqoslash uchun To'g'ri javob: B) Ishning ikki kuchli tomoni va bitta yaxshilanadigan jihatini ko'rsatish ✔ 12. Gender tarbiyasining zamonaviy mazmuni nimani nazarda tutadi? A) Qiz va o'g'il bolalarni ta'limda bir-biridan ajratish B) Faqat qizlarni uy-ro'zg'or ishlariga o'rgatish C) Faqat o'g'il bolalarni sport va texnikaga jalb qilish D) Jinslar teng huquqliligi va o'zaro hurmat madaniyati To'g'ri javob: D) Jinslar teng huquqliligi va o'zaro hurmat madaniyati ✔ 13. «Olti fikrlash qalpoqchasi» metodida yashil qalpoqcha nimani ifodalaydi? A) Ijodiy fikrlash va yangi g'oyalar B) Faktlar va ob'ektiv axborot C) His-tuyg'ular va intuitsiya D) Tanqidiy baholash va xavflar To'g'ri javob: A) Ijodiy fikrlash va yangi g'oyalar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 21 14. Vaziyat: 4-sinf o'quvchilari matnni o'qib, chetiga «V», «+», «–», «?» belgilarini qo'yib chiqdi. Bu qaysi metod? A) FSMU B) Insert C) Debat D) Klaster To'g'ri javob: B) Insert✔ 15. Teskari masala qanday tuziladi? A) Berilgan masaladagi sonlar teskari tartibda yozilib, savol o'zgarmay qoladi B) Masala oxiridan boshiga qarab o'qiladi C) Masaladagi amallar ishorasi almashtiriladi, ma'lumlar esa o'zgarmaydi D) Javob ma'lum son qilib olinib, berilgan sonlardan biri izlanadi To'g'ri javob: D) Javob ma'lum son qilib olinib, berilgan sonlardan biri izlanadi ✔ 16. «Geymifikatsiya» nimani anglatadi? A) Ta'limga o'yin elementlarini (ball, daraja, nishon) kiritish B) Dars vaqtida o'quvchilarga kompyuter o'yinlari o'ynatish C) An'anaviy darslarni o'yin bilan to'liq almashtirish D) Darsni sport musobaqasi shaklida tashkil etish To'g'ri javob: A) Ta'limga o'yin elementlarini (ball, daraja, nishon) kiritish ✔ 17. Vatanparvarlik tarbiyasining mazmuni nimani o'z ichiga oladi? A) Faqat davlat ramzlari matnini yoddan aytish B) Faqat o'z xalqini boshqa xalqlardan ustun qo'yishga o'rgatish C) Vatanga muhabbat, uning tarixi va qadriyatlarini hurmat qilish D) Faqat harbiy-jismoniy tayyorgarlik mashg'ulotlari To'g'ri javob: C) Vatanga muhabbat, uning tarixi va qadriyatlarini hurmat qilish ✔ 18. «12 ta olmani har bir bolaga 3 tadan berishdi. Nechta bolaga yetdi?» masalasi bo'lishning qaysi ma'nosiga misol? A) Ayirmali taqqoslash B) Mazmunga ko'ra bo'lish C) Qoldiqli bo'lish D) Teng qismlarga bo'lish To'g'ri javob: B) Mazmunga ko'ra bo'lish ✔ 19. Yozma nazorat ishining og'zaki so'rovga nisbatan afzalligi qaysi? A) O'quvchiga qo'shimcha va aniqlashtiruvchi savollar berish imkoniyati B) O'quvchining talaffuzini baholash imkoniyati C) O'quvchi og'zaki nutqini va so'zlash ko'nikmasini rivojlantirishi D) Bir vaqtda hamma o'quvchilarni bir xil sharoitda tekshirish imkoniyati To'g'ri javob: D) Bir vaqtda hamma o'quvchilarni bir xil sharoitda tekshirish imkoniyati ✔ 20. Baholash natijalari asosida o'qitishni moslashtirish (o'zgartirish) qanday ataladi? A) Akkreditatsiya B) Sertifikatlash C) Attestatsiya D) Korreksiya (tuzatuvchi o'qitish) To'g'ri javob: D) Korreksiya (tuzatuvchi o'qitish) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 22 21. Loyiha metodi tabiatshunoslikda qanday qo'llaniladi? A) O'qituvchi faqat tayyor loyihani ko'rsatib beradi, o'quvchilar tinglaydi B) O'quvchilar muammo ustida izlanib, natijani mahsulot sifatida taqdim etadi C) Loyiha faqat darslikdagi matnni ko'chirib yozishdan iborat bo'ladi D) Loyiha faqat bir daqiqada bajariladi To'g'ri javob: B) O'quvchilar muammo ustida izlanib, natijani mahsulot sifatida taqdim etadi✔ 22. Matematika darsida o'quvchi xatosini tahlil qilishda o'qituvchining eng to'g'ri harakati qaysi? A) O'quvchini xatosi uchun butun sinf oldida tanqid qilish B) Xato sababini aniqlab, o'quvchini o'zi topishga yo'naltirish C) Xatoni darhol o'zi tuzatib, izohsiz keyingi topshiriqqa o'tish D) Xatoga e'tibor bermaslik To'g'ri javob: B) Xato sababini aniqlab, o'quvchini o'zi topishga yo'naltirish ✔ 23. «99 + 47» ni og'zaki hisoblashning qulay usuli qaysi? A) Har bir raqamni alohida qo'shib, natijani ikkiga ko'paytirish B) Sonlarni bo'lib, so'ng qo'shish C) 99 ni 100 ga yaxlitlab, natijadan 1 ni ayirish D) 47 ni 99 dan ayirish To'g'ri javob: C) 99 ni 100 ga yaxlitlab, natijadan 1 ni ayirish ✔ 24. Vaziyat: o'quvchi navbatchilik vazifasini doimo unutadi. O'qituvchi unga navbatchilar ro'yxatini yuritishni topshirdi. Bu qaysi tarbiya metodiga misol? A) Jazo (ogohlantirish berish) B) Topshiriq (mas'uliyat yuklash) C) Axloqiy ma'ruza o'qish D) Sinfda musobaqa uyushtirish To'g'ri javob: B) Topshiriq (mas'uliyat yuklash) ✔ 25. A.S. Makarenkoning «parallel ta'sir» tamoyili nimani anglatadi? A) O'qituvchi bir vaqtda ikki sinfni o'qitadi B) Ta'lim va tarbiya alohida-alohida olib boriladi C) Ota-ona va o'qituvchi bir-biridan mustaqil ishlaydi D) Tarbiyachi jamoa orqali alohida shaxsga ta'sir ko'rsatadi To'g'ri javob: D) Tarbiyachi jamoa orqali alohida shaxsga ta'sir ko'rsatadi ✔ 26. «Akvarium» metodining o'ziga xosligi nimada? A) Bir guruh muhokama qiladi, qolganlar kuzatib, so'ng tahlil qiladi B) O'quvchilar guruhda faqat yozma topshiriqlar bajaradi C) Hamma o'quvchilar navbat bilan suv hayvonlari haqida gapiradi D) Faqat o'qituvchi gapirib, o'quvchilar yozib boradi To'g'ri javob: A) Bir guruh muhokama qiladi, qolganlar kuzatib, so'ng tahlil qiladi ✔ 27. Test topshirig'ining qiyinlik indeksi qanday aniqlanadi? A) Topshiriqni to'g'ri bajargan o'quvchilar ulushi bo'yicha B) Javob variantlari soni bo'yicha C) Topshiriqni tuzgan o'qituvchining staji bo'yicha D) Topshiriq matnidagi so'zlar va gaplar soni bo'yicha To'g'ri javob: A) Topshiriqni to'g'ri bajargan o'quvchilar ulushi bo'yicha ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 23 28. Og'zaki so'rovning yozma nazoratga nisbatan afzalligi qaysi? A) O'quvchining fikrlash jarayoni va nutqini bevosita kuzatish imkoniyati B) Bir vaqtda butun sinfni bir xil sharoitda tekshirish imkoniyati C) Natijalarning yozma hujjat sifatida uzoq saqlanishi D) Kamroq vaqt talab qilishi To'g'ri javob: A) O'quvchining fikrlash jarayoni va nutqini bevosita kuzatish imkoniyati✔ 29. «□ + 4 = 9» kabi topshiriqlar qaysi tushunchaga propedevtik tayyorgarlik hisoblanadi? A) Tenglama B) Koordinata C) Kasr D) Perimetr To'g'ri javob: A) Tenglama ✔ 30. Bitta topshiriqni ikki o'qituvchi bir-biridan mustaqil baholaganda baholar keskin farq qildi. Bu baholash vositasining qaysi kamchiligini ko'rsatadi? A) Topshiriqning validligi yuqoriligini B) O'quvchilar bir xil bilimga ega ekanligini C) Baholovchilararo ishonchlilik past (mezonlar noaniq) ekanligini D) Topshiriqning juda oson ekanligini va uni hamma bajarganini To'g'ri javob: C) Baholovchilararo ishonchlilik past (mezonlar noaniq) ekanligini ✔ 31. Tarbiyada «shaxsiy namuna» (ibrat) metodining kuchi nimada? A) Namuna bolani qo'rqitib, intizomga bo'ysundiradi B) Namuna so'z bilan tushuntirishni butunlay almashtiradi C) Namuna faqat kitob qahramonlari orqali beriladi D) Bola kattalar xulqiga taqlid qilib, namunani o'zlashtiradi To'g'ri javob: D) Bola kattalar xulqiga taqlid qilib, namunani o'zlashtiradi ✔ 32. SWOT-tahlilda «T» harfi nimani anglatadi? A) Imkoniyatlar B) Kuchsiz tomonlar C) Kuchli tomonlar D) Tahdidlar (xavflar) To'g'ri javob: D) Tahdidlar (xavflar) ✔ 33. Test tuzishda spetsifikatsiya (test rejasi) jadvali nima uchun kerak? A) O'quvchilarning ismlarini yozish uchun B) Javoblarni oldindan o'quvchilarga tarqatib, tayyorlash uchun C) Test varag'ini chiroyli bezash va rasmlar bilan to'ldirish uchun D) Topshiriqlarni mavzu va daraja bo'yicha mutanosib taqsimlash uchun To'g'ri javob: D) Topshiriqlarni mavzu va daraja bo'yicha mutanosib taqsimlash uchun ✔ 34. Vaziyat: o'qituvchi «Suv» mavzusini doskaning markaziga yozdi va o'quvchilardan u bilan bog'liq so'zlarni chiziqlar orqali atrofiga yozishni so'radi. Bu qaysi grafik organayzer? A) Baliq skeleti B) Venn diagrammasi C) T-jadval D) Klaster To'g'ri javob: D) Klaster ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 24 35. «Muammoli ta'lim» texnologiyasida o'qituvchining asosiy vazifasi nima? A) Faqat o'quvchilar javoblarini baholab borish B) Faqat mavzu oxirida nazorat ishi o'tkazish C) O'quvchilarga tayyor javob va xulosalarni aytib berish D) Muammoli vaziyat yaratib, yechim izlashga yo'naltirish To'g'ri javob: D) Muammoli vaziyat yaratib, yechim izlashga yo'naltirish✔ 36. Nazorat ishi natijalarini tahlil qilishdan asosiy maqsad nima? A) Natijalarni hech kimga ko'rsatmasdan arxivda saqlash B) Faqat sinf reytingini tuzib, uni ota-onalarga e'lon qilish C) O'quvchilarni jazolash D) Tipik xatolarni aniqlab, tuzatuvchi ishlarni rejalashtirish To'g'ri javob: D) Tipik xatolarni aniqlab, tuzatuvchi ishlarni rejalashtirish ✔ 37. Ekologik tarbiyaning asosiy natijasi nima bo'lishi kerak? A) O'simlik va hayvonlarning nomlarini to'liq yodlash B) Qishloq xo'jaligi mehnatida doimiy qatnashish C) Tabiatga mas'uliyatli munosabat va ekologik madaniyat D) Hayvonot bog'iga muntazam ekskursiyalar uyushtirish To'g'ri javob: C) Tabiatga mas'uliyatli munosabat va ekologik madaniyat ✔ 38. «Teskari sinf» (flipped classroom) modeli nimani nazarda tutadi? A) O'quvchilarning dars oxirida o'qituvchini baholashi B) Darsni oxirgi bosqichidan boshlab teskari o'tish C) Yangi materialni uyda o'rganib, darsda amaliy ishlash D) Darslarni sinfdan tashqarida, ochiq havoda o'tkazish To'g'ri javob: C) Yangi materialni uyda o'rganib, darsda amaliy ishlash ✔ 39. 10 ichida qo'shish va ayirishni o'rgatishda «sonning tarkibi» qanday ahamiyatga ega? A) Faqat geometrik materialga tegishli B) Ko'paytirishni o'rgatish uchun kerak emas C) Faqat raqamlarni chiroyli yozishga xizmat qiladi D) Hisoblash usullarini ongli o'zlashtirishga asos bo'ladi To'g'ri javob: D) Hisoblash usullarini ongli o'zlashtirishga asos bo'ladi ✔ 40. D. Baumrind tasnifiga ko'ra yuqori talabchanlik bilan birga iliqlik va muloqotni uyg'unlashtirgan ota-onalik uslubi qanday ataladi? A) Avtoritar B) Permissiv (liberal) C) Befarq D) Avtoritativ (demokratik) To'g'ri javob: D) Avtoritativ (demokratik) ✔ 41. Tarbiyada «tabiatga moslik» g'oyasini birinchilardan bo'lib ilgari surgan va asoslagan pedagog kim? A) J. Dyui B) Ya.A. Komenskiy C) V.A. Suxomlinskiy D) A.S. Makarenko To'g'ri javob: B) Ya.A. Komenskiy ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 25 42. O'qituvchi nazorat ishidan so'ng sinfning 60% i bir xil turdagi masalani yecha olmaganini aniqladi. Eng to'g'ri qaror qaysi? A) Bu masala turini qayta tushuntirib, qo'shimcha mashqlar tashkil etish B) Rejaga ko'ra yangi mavzuga o'tib, bu masalani keyin takrorlash C) Nazorat ishini bekor qilish D) Faqat yecha olmagan o'quvchilarga past baho qo'yib, davom etish To'g'ri javob: A) Bu masala turini qayta tushuntirib, qo'shimcha mashqlar tashkil etish✔ 43. Boshlang'ich sinflarda sonlarni nomerlashni o'rganish qaysi konsentrlar asosida tashkil etiladi? A) O'nlik, yuzlik, minglik va ko'p xonali sonlar B) Natural va kasr sonlar C) Faqat birlik va o'nlik D) Juft va toq sonlar To'g'ri javob: A) O'nlik, yuzlik, minglik va ko'p xonali sonlar ✔ 44. O'qituvchi dars davomida o'quvchilarga savol berib, javoblarni eshitib, darhol tushuntirishini o'zgartirdi. Bu nimaning namunasi? A) Tashqi monitoring B) Dars jarayonidagi formativ baholash C) Yakuniy summativ baholash D) Attestatsiya To'g'ri javob: B) Dars jarayonidagi formativ baholash ✔ 45. Ikki sonning yig'indisi 50 ga, ayirmasi 10 ga teng. Katta son nechaga teng? A) 25 B) 30 C) 20 D) 40 To'g'ri javob: B) 30 ✔ 46. A.S. Makarenko tarbiya nazariyasining markaziy tushunchasi nima? A) Jamoa va jamoa orqali tarbiya B) Tabiatga moslik tamoyili C) Erkin va tabiiy tarbiya D) Salbiy tarbiya g'oyasi To'g'ri javob: A) Jamoa va jamoa orqali tarbiya ✔ 47. Qayta ko'rib chiqilgan Blum taksonomiyasining eng yuqori darajasi qaysi? A) Qo'llash B) Eslash C) Tushunish D) Yaratish To'g'ri javob: D) Yaratish ✔ 48. Sinkveynning beshinchi qatorida nima yoziladi? A) Mavzuni tavsiflovchi ikkita sifat B) Mavzu mohiyatini ifodalovchi bitta so'z (sinonim) C) Sinkveyn muallifining ismi va familiyasi D) Mavzuga oid harakatni bildiruvchi uchta fe'l To'g'ri javob: B) Mavzu mohiyatini ifodalovchi bitta so'z (sinonim) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 26 49. Masala shartini qisqa yozish (sxema, chizma) nimaga yordam beradi? A) Masalani o'qimasdan yechishga B) Miqdorlar orasidagi munosabatni yaqqol ko'rishga C) Faqat daftarda joy tejash va yozuvni qisqartirishga D) Masala javobini oldindan yodlab qolishga To'g'ri javob: B) Miqdorlar orasidagi munosabatni yaqqol ko'rishga✔ 50. Tenglamani boshlang'ich sinfda yechishda qaysi usul asosiy hisoblanadi? A) Amal komponentlari va natijasi orasidagi bog'lanishga asoslanish B) Tenglamaning ikki tomonini bir xil songa ko'paytirib, logarifmlash C) Grafik usul: tenglamaning ikki qismi grafigini chizish D) Faqat tanlash usuli bilan javob topish To'g'ri javob: A) Amal komponentlari va natijasi orasidagi bog'lanishga asoslanish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 27 4-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. «Skaffolding» atamasini fanga kiritgan mualliflar kimlar? A) K. Rodjers va A. Maslou B) E. Torndayk va R. Vudvors C) J. Piaje va B. Inelder D) D. Vud, J. Bruner va G. Ross To'g'ri javob: D) D. Vud, J. Bruner va G. Ross✔ 2. «Men-xabar» (I-message) usuli nimani anglatadi? A) Faqat buyruq berish B) Suhbatdan qochish C) O'z his-tuyg'usini ayblovsiz ifodalash: «Men xavotirdaman, chunki...» D) Suhbatdoshni ayblovchi ibora bilan gapirish: «Sen doim...» To'g'ri javob: C) O'z his-tuyg'usini ayblovsiz ifodalash: «Men xavotirdaman, chunki...» ✔ 3. P.Ya. Galperin nazariyasi nimaga bag'ishlangan? A) Temperament turlari va ularning fiziologik asosiga B) Ota-onalik uslublari va ularning oqibatlariga C) Aqliy harakatlarni bosqichma-bosqich shakllantirishga D) Ko'p intellekt turlari va ularni o'lchashga To'g'ri javob: C) Aqliy harakatlarni bosqichma-bosqich shakllantirishga ✔ 4. B.F. Skinnerning operant shartlanish nazariyasida xulqni mustahkamlovchi asosiy omil nima? A) Tug'ma instinktiv dasturning ishga tushishi B) Harakatdan keyin keladigan mustahkamlash C) Ichki nutq orqali harakatni rejalashtirish D) Shartsiz qo'zg'atuvchining avvaldan berilishi To'g'ri javob: B) Harakatdan keyin keladigan mustahkamlash ✔ 5. J. Flavell kiritgan «metakognitsiya» tushunchasi nimani bildiradi? A) O'z bilish jarayonlarini anglash va boshqarish B) Guruhdagi kollektiv tafakkur jarayoni C) Tug'ma reflekslarning namoyon bo'lishi D) Sezgi organlarining axborotni qabul qilishi To'g'ri javob: A) O'z bilish jarayonlarini anglash va boshqarish ✔ 6. Vaziyat: tyutor alohida ehtiyojli o'quvchining yonida o'tirib, uning barcha mashqlarini o'zi bajarib berayapti. Bu yondashuvdagi asosiy xato nima? A) O'quvchining mustaqilligi va faolligi cheklanmoqda B) Tyutor o'quvchiga yetarlicha yordam bermayapti C) Bu yondashuv inklyuziya talablariga to'liq mos D) O'quvchi haddan tashqari mustaqil bo'lib qolmoqda To'g'ri javob: A) O'quvchining mustaqilligi va faolligi cheklanmoqda ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 28 7. Inklyuziv ta'limda «differensial yondashuv» nimani anglatadi? A) O'quvchi imkoniyatiga mos topshiriq, yordam va baholash shaklini tanlash B) Faqat a'lochi o'quvchilarni alohida rag'batlantirib borish C) Alohida ehtiyojli bolalarni dars vaqtida sinfdan chiqarib turish D) Hamma o'quvchilarga bir xil hajm va qiyinlikdagi topshiriq berish To'g'ri javob: A) O'quvchi imkoniyatiga mos topshiriq, yordam va baholash shaklini tanlash✔ 8. Sinf rahbarining asosiy vazifasi nima? A) Faqat dars jadvalini tuzish va o'qituvchilar o'rtasida soatlarni taqsimlash B) Faqat o'quvchilarni jazolash C) Faqat maktabning xo'jalik va moliyaviy ishlarini boshqarish D) Sinf jamoasini shakllantirish, tarbiyani tashkil etish va oila bilan hamkorlik To'g'ri javob: D) Sinf jamoasini shakllantirish, tarbiyani tashkil etish va oila bilan hamkorlik ✔ 9. Sinf jamoasidagi shaxslararo munosabatlarni o'rganish uchun qaysi metod qo'llaniladi? A) Spirometriya B) Biometriya C) Sotsiometriya D) Antropometriya To'g'ri javob: C) Sotsiometriya ✔ 10. «Bog'da chiroyli gullar ochildi» gapidagi «chiroyli» so'zi qanday gap bo'lagi? A) Aniqlovchi B) To'ldiruvchi C) Kesim D) Hol To'g'ri javob: A) Aniqlovchi ✔ 11. Sotsiometrik tadqiqot natijasida hech kim tanlamagan o'quvchi qanday ataladi? A) Faol a'zo B) Lider («yulduz») C) Afzal ko'rilgan o'quvchi D) Izolyatsiya qilingan («yakkalangan») o'quvchi To'g'ri javob: D) Izolyatsiya qilingan («yakkalangan») o'quvchi ✔ 12. Eshitishida nuqsoni bo'lgan o'quvchi bilan ishlashda o'qituvchi qanday harakat qilishi kerak? A) Vaqtni tejash uchun tez va to'xtovsiz gapirish B) Yuzini qaratib, aniq artikulyatsiya bilan gapirish, vizual tayanch berish C) Har doim baland ovozda, baqirib gapirish D) Doskaga yozib turgan holda, o'quvchiga orqa o'girib tez tushuntirish To'g'ri javob: B) Yuzini qaratib, aniq artikulyatsiya bilan gapirish, vizual tayanch berish ✔ 13. Qo'shiluvchilardan biri 5 ga orttirilib, ikkinchisi 5 ga kamaytirilsa, yig'indi qanday o'zgaradi? A) 10 ga ortadi B) 5 ga kamayadi C) 10 ga kamayadi D) O'zgarmaydi To'g'ri javob: D) O'zgarmaydi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 29 14. Inklyuziv ta'lim tamoyillarini xalqaro miqyosda e'lon qilgan Salamanka deklaratsiyasi qaysi yilda qabul qilingan? A) 2000-yil B) 1989-yil C) 1994-yil D) 2006-yil To'g'ri javob: C) 1994-yil✔ 15. D. B. Elkonin davriylashtirishiga ko'ra kichik maktab yoshida yetakchi faoliyat qaysi? A) O'quv faoliyati B) Intim-shaxsiy muloqot C) Kasbiy faoliyat D) Rolli o'yin To'g'ri javob: A) O'quv faoliyati ✔ 16. I.P. Pavlovning klassik shartlanish tajribalarida itda shartli refleks qanday hosil qilingan? A) Neytral signalni (qo'ng'iroqni) ovqat bilan qayta-qayta birga berib B) Itni boshqa, oldindan o'rgatilgan itlar xulqini kuzatishga qo'yib C) Noto'g'ri harakat qilganda itni jazolab va cheklab D) Itga yangi harakatni ko'rsatib, uni takrorlatib To'g'ri javob: A) Neytral signalni (qo'ng'iroqni) ovqat bilan qayta-qayta birga berib ✔ 17. J. Piaje nazariyasida yangi axborotni mavjud sxemalarga moslab qabul qilish qanday ataladi? A) Sublimatsiya B) Interiorizatsiya C) Akkomodatsiya D) Assimilyatsiya To'g'ri javob: D) Assimilyatsiya ✔ 18. Dj. Epshteyn (J. Epstein) modeli bo'yicha oila va maktab hamkorligining turlariga qaysi biri kiradi? A) O'qituvchini ota-onalar tomonidan baholash va ishdan bo'shatish B) O'quvchilarni jismoniy jazolash C) Uyda o'qishga yordam berish (uy sharoitida ta'limni qo'llab-quvvatlash) D) Maktab dasturini ota-onalar tomonidan mustaqil ravishda o'zgartirish huquqi To'g'ri javob: C) Uyda o'qishga yordam berish (uy sharoitida ta'limni qo'llab-quvvatlash) ✔ 19. Bullingning oldini olishda eng samarali profilaktik chora qaysi? A) Muammo haqida gapirmaslik B) Hurmat qoidalarini birgalikda ishlab chiqish va ijobiy muhit yaratish C) Faqat jazo choralarini kuchaytirib, nazoratchi tayinlash D) O'quvchilarning tanaffusda bir-biri bilan muloqotini taqiqlash To'g'ri javob: B) Hurmat qoidalarini birgalikda ishlab chiqish va ijobiy muhit yaratish ✔ 20. Ikki toq sonning yig'indisi har doim qanday son bo'ladi? A) Juft son B) 3 ga karrali son C) Toq son D) Tub son To'g'ri javob: A) Juft son ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 30 21. Kriterial baholashning normativ baholashdan asosiy farqi nimada? A) Faqat eng yaxshi natija ko'rsatgan o'quvchilar baholanib, qolganlari baholanmaydi B) Baho o'quvchining sinfdagi faolligi va o'qituvchining taassurotiga qarab qo'yiladi C) Natija boshqalar bilan emas, oldindan belgilangan mezonlar bilan taqqoslanadi D) O'quvchi natijasi faqat sinfdoshlari natijasi bilan taqqoslanadi To'g'ri javob: C) Natija boshqalar bilan emas, oldindan belgilangan mezonlar bilan taqqoslanadi✔ 22. 3 m 5 dm necha detsimetrga teng? A) 305 dm B) 35 dm C) 8 dm D) 350 dm To'g'ri javob: B) 35 dm ✔ 23. Vaziyat: 2-sinf o'quvchisi og'zaki javoblarda yaxshi, lekin o'qishda so'zlarni chalkashtiradi, harflarni almashtiradi va juda sekin o'qiydi; intellekti me'yorda. Qanday holat haqida o'ylash mumkin? A) Disleksiya B) Autizm spektri buzilishi C) Diskalkuliya D) Eshitish nuqsoni To'g'ri javob: A) Disleksiya ✔ 24. Faol tinglash texnikasiga nima kiradi? A) Telefon bilan band bo'lib tinglash B) Suhbatdoshning gapini bo'lib, unga o'z fikr va maslahatini aytish C) Fikrni qayta ifodalash, aniqlashtiruvchi savol berish va hissiyotni tan olish D) Faqat bosh irg'ab, hech qanday savol bermasdan jim tinglash To'g'ri javob: C) Fikrni qayta ifodalash, aniqlashtiruvchi savol berish va hissiyotni tan olish ✔ 25. 3 sutka necha soatga teng? A) 60 soat B) 72 soat C) 84 soat D) 36 soat To'g'ri javob: B) 72 soat ✔ 26. Integratsiya va inklyuziya o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Integratsiya faqat kattalar ta'limiga taalluqli tushuncha B) Inklyuziyada bola maxsus maktabda, integratsiyada uyda o'qiydi C) Ular o'rtasida mazmunan hech qanday farq mavjud emas D) Integratsiyada bola tizimga, inklyuziyada tizim bolaga moslashadi To'g'ri javob: D) Integratsiyada bola tizimga, inklyuziyada tizim bolaga moslashadi ✔ 27. Jazolashda qaysi tamoyilga amal qilish kerak? A) Jazo bolani kamsitib, uning xatti-harakati emas, shaxsiga qaratilishi kerak B) Jazo jismoniy bo'lishi kerak C) Jazo butun sinf oldida masxara qilish va uyaltirish bilan berilishi kerak D) Jazo shaxsga emas, xatti-harakatga qaratilgan va adolatli bo'lishi To'g'ri javob: D) Jazo shaxsga emas, xatti-harakatga qaratilgan va adolatli bo'lishi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 31 28. Autizm spektri buzilishining asosiy diagnostik sohalari qaysilar? A) Faqat intellektning o'rtachadan sezilarli yuqoriligi B) Faqat ko'rish va eshitish analizatorlarining nuqsoni C) Ijtimoiy muloqotdagi qiyinchiliklar va takrorlanuvchi, cheklangan xulq D) Faqat jismoniy rivojlanishning yoshga nisbatan sezilarli orqada qolishi To'g'ri javob: C) Ijtimoiy muloqotdagi qiyinchiliklar va takrorlanuvchi, cheklangan xulq✔ 29. 2/7 + 3/7 yig'indini toping. A) 5/14 B) 5/7 C) 5/49 D) 6/7 To'g'ri javob: B) 5/7 ✔ 30. Tarbiyaviy ta'sir natijalarini baholash mezonlaridan biri qaysi? A) Tadbirda ishlatilgan plakat va ko'rgazmalar soni B) O'quvchi xulqi va munosabatlaridagi barqaror o'zgarishlar C) Tadbirlarga sarflangan mablag'ning umumiy miqdori D) O'quv yili davomida o'tkazilgan tarbiyaviy tadbirlarning umumiy soni To'g'ri javob: B) O'quvchi xulqi va munosabatlaridagi barqaror o'zgarishlar ✔ 31. E. Erikson nazariyasiga ko'ra kichik maktab yoshining asosiy psixososial ziddiyati qaysi? A) Ishonch — ishonchsizlik B) Mehnatsevarlik (tirishqoqlik) — o'zini past baholash (nuqsonlilik hissi) C) Yaqinlik — yolg'izlik D) Shaxsiy identiklik — rollar aralashuvi (o'zlikni anglamaslik) To'g'ri javob: B) Mehnatsevarlik (tirishqoqlik) — o'zini past baholash (nuqsonlilik hissi) ✔ 32. 47 ni 6 ga qoldiqli bo'ling. A) 7 (qoldiq 5) B) 8 (qoldiq 1) C) 6 (qoldiq 11) D) 7 (qoldiq 3) To'g'ri javob: A) 7 (qoldiq 5) ✔ 33. 348 + 579 yig'indini hisoblang. A) 827 B) 927 C) 937 D) 917 To'g'ri javob: B) 927 ✔ 34. Ko'paytuvchilardan biri 3 marta orttirilib, ikkinchisi o'zgarmasa, ko'paytma qanday o'zgaradi? A) 3 ga ortadi B) 9 marta ortadi C) O'zgarmaydi D) 3 marta ortadi To'g'ri javob: D) 3 marta ortadi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 32 35. Vaziyat: ko'rishi zaif o'quvchi uchun o'qituvchi matnlarni yirik shriftda chop etdi va uni doskaga yaqin o'tqazdi. Bu qaysi qo'llab-quvvatlash turi? A) Moslashtirish (akkomodatsiya) B) Ta'limdan chetlatish (eksklyuziya) C) Alohida o'qitish (segregatsiya) D) Dastur mazmunini modifikatsiyalash To'g'ri javob: A) Moslashtirish (akkomodatsiya)✔ 36. Bo'luvchi 9, bo'linma 7, qoldiq 4 bo'lsa, bo'linuvchi nechaga teng? A) 67 B) 63 C) 59 D) 71 To'g'ri javob: A) 67 ✔ 37. Inklyuziv ta'limning asosiy qadriyatlaridan biri qaysi? A) Faqat yuqori natijali bolalarga e'tibor berish B) Ta'limni faqat tibbiy muammo deb qarab, davolashga e'tibor berish C) Bolalarni nuqsonlari bo'yicha qat'iy ajratish D) Har bir bolaning xilma-xilligini qabul qilish va qadrlash To'g'ri javob: D) Har bir bolaning xilma-xilligini qabul qilish va qadrlash ✔ 38. Jamoa orqali tarbiya nazariyasini ishlab chiqqan pedagog kim? A) J. Piaje B) Y. A. Komenskiy C) M. Montessori D) A. S. Makarenko To'g'ri javob: D) A. S. Makarenko ✔ 39. Pedagogik psixologiyaning asosiy predmeti nima? A) Jamiyat iqtisodiyotining rivojlanish qonunlari B) Organizmning anatomik-fiziologik tuzilishi C) Ta'lim va tarbiyaning psixologik qonuniyatlari D) Tilning grammatik va leksik tuzilishi To'g'ri javob: C) Ta'lim va tarbiyaning psixologik qonuniyatlari ✔ 40. 1, 4, 9, 16, ... qatorning keyingi hadi qaysi? A) 32 B) 25 C) 23 D) 20 To'g'ri javob: B) 25 ✔ 41. Zeygarnik effekti nimani anglatadi? A) Ro'yxat boshidagi so'zlar yaxshi eslanadi B) Bir yaxshi xislat haqidagi taassurot boshqa xislatlarni baholashga ta'sir qiladi C) Tugallanmagan vazifalar tugallanganlarga nisbatan yaxshiroq eslab qolinadi D) Yuqori kutish natijani oshiradi To'g'ri javob: C) Tugallanmagan vazifalar tugallanganlarga nisbatan yaxshiroq eslab qolinadi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 33 42. O'qituvchining kutishlari o'quvchi natijasiga ta'sir ko'rsatishi hodisasi qanday nomlanadi? A) Plasebo (ishonch) effekti B) Stroop (interferensiya) effekti C) Pigmalion (Rozental) effekti D) Ebbingauz (unutish) effekti To'g'ri javob: C) Pigmalion (Rozental) effekti✔ 43. Bosh miya nutq zonalarining organik shikastlanishi tufayli nutqning (nutq paydo bo'lishidan oldin) rivojlanmasligi yoki chuqur rivojlanmasligi qanday ataladi? A) Alaliya B) Duduqlanish C) Dislaliya D) Rinolaliya To'g'ri javob: A) Alaliya ✔ 44. Bola huquqlari to'g'risidagi BMT konvensiyasi qaysi yilda qabul qilingan? A) 1994-yil B) 2006-yil C) 1989-yil D) 1959-yil To'g'ri javob: C) 1989-yil ✔ 45. E. Desi va R. Rayanning o'z-o'zini belgilash nazariyasiga ko'ra ichki motivatsiyani qo'llab- quvvatlovchi uchta asosiy psixologik ehtiyoj qaysi? A) Hokimiyat, boylik va shon-shuhrat B) Ovqat, uyqu va jismoniy xavfsizlik C) Diqqat, xotira va mantiqiy tafakkur D) Avtonomiya, kompetentlik, bog'liqlik To'g'ri javob: D) Avtonomiya, kompetentlik, bog'liqlik ✔ 46. Daun sindromi qanday genetik o'zgarish bilan bog'liq? A) X-xromosomaning yo'qligi B) Y-xromosoma ortiqchaligi C) 21-xromosoma bo'yicha trisomiya D) 13-xromosoma bo'yicha monosomiya To'g'ri javob: C) 21-xromosoma bo'yicha trisomiya ✔ 47. K. Rodjersning shaxsga yo'naltirilgan ta'lim yondashuvida o'qituvchining asosiy roli qanday ko'riladi? A) Tayyor axborotni uzatuvchi ma'ruzachi B) Fasilitator — o'rganishga ko'maklashuvchi C) Faqat natijani qayd etuvchi baholovchi D) Nazoratchi va xatolar uchun jazolovchi To'g'ri javob: B) Fasilitator — o'rganishga ko'maklashuvchi ✔ 48. Eng kichik ikki xonali son bilan eng katta bir xonali son ayirmasi nechaga teng? A) 89 B) 1 C) 0 D) 90 To'g'ri javob: B) 1 ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 34 49. A. Banduraning ijtimoiy o'rganish nazariyasida asosiy mexanizm nima? A) Faqat jazodan qochish orqali xulqning o'zgarishi B) Faqat tug'ma xulq dasturlarining yetilib borishi C) Faqat shaxsiy sinash va xatolar orqali tajriba orttirish D) Boshqalar xulqini kuzatish va modellashtirish (taqlid) To'g'ri javob: D) Boshqalar xulqini kuzatish va modellashtirish (taqlid)✔ 50. Alohida ehtiyojli bolalarni umumiy ta'limdan butunlay chetlatish holati qanday ataladi? A) Differensiatsiya B) Integratsiya C) Eksklyuziya D) Inklyuziya To'g'ri javob: C) Eksklyuziya ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 35 5-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Nutq madaniyatining «aniqlik» sifati nimani bildiradi? A) Fikrni ifodalashda iloji boricha ko'proq adabiy iqtiboslar keltirish B) Fikrni ifodalashda so'zlarni ma'nosiga mos ravishda to'g'ri tanlash C) Nutqda chet so'zlarni ko'p qo'llash D) Gapni imkon qadar uzun, ko'p bo'lakli va murakkab tuzishga intilish To'g'ri javob: B) Fikrni ifodalashda so'zlarni ma'nosiga mos ravishda to'g'ri tanlash✔ 2. Maktabga psixologik tayyorlikning tarkibiy qismlariga qaysi biri kiradi? A) Faqat bo'y, vazn va jismoniy ko'rsatkichlar me'yori B) Faqat chet tilidan dastlabki bilimlarga ega bo'lish C) Faqat o'qish, yozish va yuzgacha sanashni oldindan bilib kelish D) Motivatsion, intellektual, emotsional-irodaviy, ijtimoiy tayyorlik To'g'ri javob: D) Motivatsion, intellektual, emotsional-irodaviy, ijtimoiy tayyorlik ✔ 3. Kichik maktab yoshidagi bolalarda idrokning xususiyati qanday? A) Idrok asosan eshitish kanaliga tayanib, ko'rish ikkinchi darajali B) Idrok emotsional, yorqin belgilarga yo'naltirilgan, tahliliyligi past C) Idrok bu yoshda to'liq tahliliy, tanqidiy va izchil bo'ladi D) Idrok bu yoshda hali umuman shakllanmagan To'g'ri javob: B) Idrok emotsional, yorqin belgilarga yo'naltirilgan, tahliliyligi past ✔ 4. 2-sinf o'quvchisi og'zaki javobida «Men maktabga bordim, keyin men darsga kirdim, keyin men...» kabi takrorlarga yo'l qo'ydi. O'qituvchi qaysi nutq kamchiligini bartaraf etish ustida ishlashi kerak? A) Husnixat B) Nutqning rang-barangligi (so'z takroridan qochish) C) Imlo savodxonligi D) To'g'ri talaffuz (orfoepiya) To'g'ri javob: B) Nutqning rang-barangligi (so'z takroridan qochish) ✔ 5. Bolaning yoshiga xos jismoniy va psixik xususiyatlarni hisobga olish zarurligini ta'kidlovchi talab qanday nomlanadi? A) Yosh va individual xususiyatlarni hisobga olish B) Ta'lim jarayonida ko'rgazmalilikni ta'minlash tamoyili C) Ta'lim mazmunining ilmiyligi tamoyili D) Bilimlarning puxtaligi va mustahkamligi To'g'ri javob: A) Yosh va individual xususiyatlarni hisobga olish ✔ 6. Ontogenez nima? A) Biologik turlarning uzoq davrlar davomidagi evolyutsion rivojlanishi B) Jamiyatning iqtisodiy taraqqiyot bosqichlari C) Organizmning tug'ilishdan umr oxirigacha individual rivojlanishi D) Insoniyatning tarixiy-madaniy rivojlanishi To'g'ri javob: C) Organizmning tug'ilishdan umr oxirigacha individual rivojlanishi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 36 7. «Yozdirdi» fe'li qaysi nisbatda turibdi? A) Orttirma nisbat B) O'zlik nisbat C) Majhul nisbat D) Birgalik nisbat To'g'ri javob: A) Orttirma nisbat✔ 8. So'zni bo'g'in ko'chirish qoidasiga ko'ra qaysi ko'chirish noto'g'ri? A) kitob-lar B) mak-tab C) qa-lam D) o-ta To'g'ri javob: D) o-ta ✔ 9. O'qituvchi darsni «Bugun biz matnni o'qib, undagi qahramonning xatti-harakatiga baho beramiz» deb boshladi. Bu darsning qaysi bosqichi? A) Uyga vazifa berish B) Baholash C) Dars maqsadini e'lon qilish (maqsadni qo'yish) D) Refleksiya To'g'ri javob: C) Dars maqsadini e'lon qilish (maqsadni qo'yish) ✔ 10. Uch yosh inqirozining xarakterli belgilari qaysi? A) Abstrakt-mantiqiy tafakkurning paydo bo'lishi B) Negativizm, o'jarlik, qaysarlik, «men o'zim» intilishi C) Kasb tanlash va kelajakni rejalashtirish muammosi D) Kattalar bilan bevosita emotsional muloqotga intilish To'g'ri javob: B) Negativizm, o'jarlik, qaysarlik, «men o'zim» intilishi ✔ 11. Fotosintez uchun qaysi shartlar zarur? A) Qorong'ilik, kislorod va azot gazi B) Faqat suv va kislorod C) Faqat tuproq va issiqlik D) Yorug'lik, suv, karbonat angidrid va xlorofill To'g'ri javob: D) Yorug'lik, suv, karbonat angidrid va xlorofill ✔ 12. D.B. Elkonin bo'yicha o'smirlik davridagi yetakchi faoliyat qaysi? A) Tizimli o'quv faoliyati B) Kattalar bilan bevosita emotsional muloqot C) Tengdoshlar bilan intim-shaxsiy muloqot D) Predmetli-manipulyativ faoliyat To'g'ri javob: C) Tengdoshlar bilan intim-shaxsiy muloqot ✔ 13. Pedagogik konsepsiyada bola shaxsini oliy qadriyat deb bilib, uning erkin rivojlanishini markazga qo'yuvchi yo'nalish qanday ataladi? A) Gumanistik pedagogika B) Avtoritar pedagogika C) Bixevioristik pedagogika D) Texnokratik pedagogika To'g'ri javob: A) Gumanistik pedagogika ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 37 14. Ona tili darsida «Aqliy hujum» usulining birinchi bosqichida qaysi qoidaga amal qilinadi? A) Bildirilgan fikrlar tanqid qilinmaydi va baholanmaydi B) Faqat a'lochi o'quvchilar gapiradi C) Har bir fikr darhol muhokama qilinib, rad etiladi D) Faqat eng to'g'ri javoblar yoziladi, qolganlari darhol o'chiriladi To'g'ri javob: A) Bildirilgan fikrlar tanqid qilinmaydi va baholanmaydi✔ 15. Pedagogikada «rivojlanish» tushunchasi nimani anglatadi? A) Organizm va psixikadagi miqdor va sifat o'zgarishlari jarayoni B) Faqat tashqi ta'sir natijasida xulqning o'zgarib borishi jarayoni C) Faqat bo'y va vaznning ortishi D) Faqat bilimlar hajmining ortishi To'g'ri javob: A) Organizm va psixikadagi miqdor va sifat o'zgarishlari jarayoni ✔ 16. Shaxs tarbiyasida o'z-o'zini tarbiyalashning roli nimada? A) U shaxsning o'zini ongli ravishda takomillashtirishi B) U tashqi tarbiyaviy ta'sirni butunlay almashtiradi C) U faqat jismoniy chiniqish mashqlaridan iborat D) U faqat katta yoshdagi odamlarga xos jarayon To'g'ri javob: A) U shaxsning o'zini ongli ravishda takomillashtirishi ✔ 17. Eshitishida nuqsoni bo'lgan bolalarni o'qitish va tarbiyalash bilan shug'ullanuvchi soha qaysi? A) Surdopedagogika B) Logopediya C) Tiflopedagogika D) Oligofrenopedagogika To'g'ri javob: A) Surdopedagogika ✔ 18. Temperamentning qaysi turi tez qo'zg'aluvchan, hissiy portlashlarga moyil, harakatchan va muvozanatsiz bo'lishi bilan tavsiflanadi? A) Xolerik B) Melanxolik C) Sangvinik D) Flegmatik To'g'ri javob: A) Xolerik ✔ 19. «Qizilroq» so'zi sifatning qaysi darajasida turibdi? A) Ozaytirma daraja B) Orttirma daraja C) Oddiy daraja D) Qiyosiy daraja To'g'ri javob: D) Qiyosiy daraja ✔ 20. «Ot» (hayvon) va «ot» (ism) so'zlari qanday leksik hodisaga misol? A) Antonimlar B) Sinonimlar C) Omonimlar D) Paronimlar To'g'ri javob: C) Omonimlar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 38 21. Vaziyat: o'quvchi sekin ishlaydi, lekin topshiriqlarni puxta va xotirjam bajaradi, yangi vaziyatga sekin moslashadi. Bu qaysi temperament turiga xos? A) Xolerik B) Sangvinik C) Flegmatik D) Melanxolik To'g'ri javob: C) Flegmatik✔ 22. Bolalar va o'smirlarning jismoniy rivojlanishi va jinsiy yetilishining oldingi avlodlarga nisbatan tezlashuvi qanday ataladi? A) Retardatsiya B) Differensiatsiya C) Akseleratsiya D) Integratsiya To'g'ri javob: C) Akseleratsiya ✔ 23. O'qituvchining o'quvchilar bilan muloqotda me'yor hissiga rioya qilishi, vaziyatga mos ta'sir usulini tanlay olishi qanday ataladi? A) Pedagogik refleksiya B) Pedagogik takt C) Pedagogik diagnostika D) Pedagogik texnika To'g'ri javob: B) Pedagogik takt ✔ 24. «Kulishdi» fe'li qaysi nisbatda turibdi? A) Aniq nisbat B) Birgalik nisbat C) O'zlik nisbat D) Majhul nisbat To'g'ri javob: B) Birgalik nisbat ✔ 25. E. Erikson bo'yicha o'smirlik davrining asosiy ziddiyati qaysi? A) Mehnatsevarlik va noqobillik B) Identiklik va rollar chalkashligi C) Avtonomiya va uyat D) Yaqinlik va yolg'izlik To'g'ri javob: B) Identiklik va rollar chalkashligi ✔ 26. Ona tili darsida «Tushirib qoldirilgan harflarni qo'yib ko'chiring» mashqining asosiy maqsadi nima? A) Imloviy hushyorlik va imlo qoidasini qo'llash ko'nikmasini mustahkamlash B) Matnning mazmunini qisqartirish C) Ifodali o'qishni shakllantirish D) Yozuv tezligini oshirish va daftar bilan ishlash madaniyatini shakllantirish To'g'ri javob: A) Imloviy hushyorlik va imlo qoidasini qo'llash ko'nikmasini mustahkamlash ✔ 27. J. Piaje bo'yicha kognitiv rivojlanishning qaysi bosqichi taxminan 7–11 yoshni qamrab oladi? A) Sensomotor bosqich B) Formal operatsiyalar bosqichi C) Operatsiyalardan oldingi bosqich D) Konkret operatsiyalar bosqichi To'g'ri javob: D) Konkret operatsiyalar bosqichi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 39 28. «Allakim», «allanima» olmoshlari qaysi turga kiradi? A) Bo'lishsizlik olmoshi B) Ko'rsatish olmoshi C) So'roq olmoshi D) Gumon olmoshi To'g'ri javob: D) Gumon olmoshi✔ 29. Ko'chirib yozish mashqining eng murakkab turi qaysi? A) Topshiriq asosida grammatik shaklini o'zgartirib ko'chirish B) Bitta so'zni bir necha marta ko'chirish C) Doskadagi so'z va gaplarni hech qanday o'zgarishsiz aynan ko'chirish D) Kitobdagi gapni harfma-harf, bo'g'inlarga ajratib ko'chirish To'g'ri javob: A) Topshiriq asosida grammatik shaklini o'zgartirib ko'chirish ✔ 30. «Chunki» so'zi qanday bog'lovchi? A) Zidlov bog'lovchisi (teng bog'lovchi) B) Biriktiruv bog'lovchisi (teng bog'lovchi) C) Ayiruv bog'lovchisi D) Ergashtiruvchi (sabab) bog'lovchi To'g'ri javob: D) Ergashtiruvchi (sabab) bog'lovchi ✔ 31. Differensial yondashuv ona tili darsida nimani anglatadi? A) O'quvchilar darajasiga mos turli murakkablikdagi topshiriqlar berishni B) Faqat iqtidorli o'quvchilar bilan ishlashni C) Sust o'zlashtiruvchi o'quvchilarni murakkab topshiriqlardan ozod qilishni D) Hamma o'quvchilarga bir xil murakkablikdagi bir xil topshiriq berishni To'g'ri javob: A) O'quvchilar darajasiga mos turli murakkablikdagi topshiriqlar berishni ✔ 32. Ona tili darsida bir so'zning ma'nosini tushuntirishning ko'rgazmali usuli qaysi? A) Antonimini keltirish B) So'zning kelib chiqishini izohlash C) Sinonimini aytish D) Predmetni yoki uning rasmini ko'rsatish To'g'ri javob: D) Predmetni yoki uning rasmini ko'rsatish ✔ 33. Ona tili darsida orfoepik ish nimaga qaratiladi? A) Gaplarni grammatik jihatdan tahlil qilib, bo'laklarga ajratishga B) So'zlarni to'g'ri yozishga C) Harflarni chiroyli yozishga D) So'zlarni adabiy talaffuz me'yorlariga muvofiq to'g'ri aytishga To'g'ri javob: D) So'zlarni adabiy talaffuz me'yorlariga muvofiq to'g'ri aytishga ✔ 34. O'quvchilar diqqatini darsda boshqarishda kichik maktab yoshidagi qaysi xususiyatni hisobga olish kerak? A) Diqqat umuman taqsimlanmaydi B) Ixtiyoriy diqqat to'liq shakllangan, uzoq barqaror saqlanadi C) Diqqat hajmi kattalardan katta D) Ixtiyorsiz diqqat ustun, barqarorligi past To'g'ri javob: D) Ixtiyorsiz diqqat ustun, barqarorligi past ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 40 35. Vaziyat: o'qituvchi o'quvchilarning darsdagi faolligini oshiradigan yangi metodni bir sinfda qo'llab, parallel sinfda odatiy dars o'tkazdi va chorak yakunida natijalarni solishtirdi. Bu qaysi tadqiqot metodiga misol? A) Ota-onalar o'rtasida anketa so'rovi B) O'quvchilarni biografik metod bilan o'rganish C) Sinf jamoasini sotsiometrik o'rganish D) Taqqoslovchi pedagogik eksperiment To'g'ri javob: D) Taqqoslovchi pedagogik eksperiment✔ 36. «Kitobni o'qib, javob berdi» gapidagi «o'qib» so'zi fe'lning qaysi shakli? A) Buyruq mayli B) Harakat nomi C) Ravishdosh D) Sifatdosh To'g'ri javob: C) Ravishdosh ✔ 37. Hozirgi o'zbek adabiy tilida nechta kelishik mavjud? A) 5 ta B) 8 ta C) 7 ta D) 6 ta To'g'ri javob: D) 6 ta ✔ 38. D.B. Elkonin davrlashtirishiga ko'ra kichik maktab yoshidagi yetakchi faoliyat qaysi? A) O'quv faoliyati B) Tengdoshlar bilan intim-shaxsiy muloqot C) Predmetli-manipulyativ faoliyat D) Syujetli-rolli o'yin To'g'ri javob: A) O'quv faoliyati ✔ 39. Lug'at ishining asosiy yo'nalishlari qaysi javobda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Faqat imlo lug'atidan so'zlarni ko'chirish B) So'zlarni faqat alifbo tartibida yodlash va ma'nosini tushuntirmaslik C) Faqat chet tilidagi so'zlarni o'rgatish va ularni ona tilidagi so'zlar o'rniga qo'llash D) Lug'atni boyitish, aniqlashtirish, faollashtirish va adabiy bo'lmagan so'zlarni chiqarish To'g'ri javob: D) Lug'atni boyitish, aniqlashtirish, faollashtirish va adabiy bo'lmagan so'zlarni ✔ chiqarish 40. Husnixat darslarida harflarning to'g'ri shaklini o'rgatishda qaysi usul samarali hisoblanadi? A) Harf elementlarini tahlil qilib, namuna asosida izchil yozish B) Harflarni ixtiyoriy shaklda yozish C) Faqat yozuv tezligiga e'tibor berib, harf shaklini nazorat qilmaslik D) Faqat bosma harflarni chizish To'g'ri javob: A) Harf elementlarini tahlil qilib, namuna asosida izchil yozish ✔ 41. Pedagogik tadqiqot metodologiyasida «gipoteza» nima? A) Tadqiqotda qo'llanilgan adabiyotlar ro'yxati B) Tekshirilishi kerak bo'lgan ilmiy taxmin C) Tadqiqot obyektining ta'rifi D) Tadqiqotning yakuniy natijasi To'g'ri javob: B) Tekshirilishi kerak bo'lgan ilmiy taxmin ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 41 42. Piaje bo'yicha bolaning vaziyatni faqat o'z nuqtai nazaridan ko'rib, boshqalar nuqtai nazarini hisobga ola olmasligi qanday ataladi? A) Animizm B) Sinkretizm C) Egotsentrizm D) Artifitsializm To'g'ri javob: C) Egotsentrizm✔ 43. Shaxs rivojlanishiga ta'sir etuvchi uchta asosiy omil an'anaviy ravishda qanday ko'rsatiladi? A) Iqlim, ovqatlanish, kasb B) Oila, din, davlat C) Temperament, xarakter, iroda D) Irsiyat, muhit, tarbiya To'g'ri javob: D) Irsiyat, muhit, tarbiya ✔ 44. Bayonning qaysi turida o'quvchi matnning faqat bir qismini, masalan, bitta qahramon haqidagi o'rinlarni yozadi? A) Qisqa (siqiq) bayon B) To'liq bayon C) Ijodiy bayon D) Tanlab bayon To'g'ri javob: D) Tanlab bayon ✔ 45. Quyidagilardan qaysi biri juft so'z hisoblanadi? A) Oshqozon B) Ota-ona C) Katta-katta D) Toshbaqa To'g'ri javob: B) Ota-ona ✔ 46. O'qituvchining kasbiy faoliyatini muvaffaqiyatli bajarishi uchun zarur bilim, ko'nikma, tajriba va shaxsiy sifatlar integratsiyasi nima deb ataladi? A) Pedagogik intuitsiya B) Pedagogik ideal C) Pedagogik an'ana D) Pedagogik kompetentlik To'g'ri javob: D) Pedagogik kompetentlik ✔ 47. «Sinkveyn» she'rining uchinchi qatorida nima yoziladi? A) Mavzuga oid ikki belgini bildiruvchi sifatlar B) Mavzuni ifodalovchi bitta ot va unga oid izoh C) Mavzuning sinonimi bo'lgan so'z D) Mavzuga oid uchta harakatni bildiruvchi fe'l To'g'ri javob: D) Mavzuga oid uchta harakatni bildiruvchi fe'l ✔ 48. Pedagogik eksperimentning qaysi bosqichida tadqiqotchi o'rganilayotgan sifatning dastlabki holatini aniqlaydi? A) Umumlashtiruvchi (xulosalovchi) bosqich B) Shakllantiruvchi (o'zgartiruvchi) bosqich C) Aniqlovchi (konstatatsiya) bosqich D) Nazorat (yakuniy tekshiruv) bosqichi To'g'ri javob: C) Aniqlovchi (konstatatsiya) bosqich ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 42 49. «Yozildi» fe'li qaysi nisbatda turibdi? A) O'zlik nisbat B) Orttirma nisbat C) Birgalik nisbat D) Majhul nisbat To'g'ri javob: D) Majhul nisbat✔ 50. Vygotskiy bo'yicha «rivojlanishning ijtimoiy vaziyati» nimani anglatadi? A) Oilaning moddiy ahvoli va daromad darajasi B) Bolaning yashash joyi, manzili va oila a'zolari haqidagi ma'lumot C) Bola va ijtimoiy muhit o'rtasidagi yoshga xos munosabatlar tizimi D) Maktab binosi, sinf xonasi va o'quv jihozlarining holati To'g'ri javob: C) Bola va ijtimoiy muhit o'rtasidagi yoshga xos munosabatlar tizimi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 43 6-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Ovoz chiqarib o'qishdan ichida o'qishga o'tishning ahamiyati nimada? A) Ichida o'qish talaffuzni va ifodali o'qish ko'nikmasini yaxshilaydi B) Ichida o'qish tezroq bo'lib, mazmunni chuqurroq tushunishga imkon beradi C) Ichida o'qish o'qituvchining o'qish texnikasini nazorat qilishini osonlashtiradi D) Ichida o'qish faqat she'rlar uchun qo'llaniladi To'g'ri javob: B) Ichida o'qish tezroq bo'lib, mazmunni chuqurroq tushunishga imkon beradi✔ 2. Abdulla Avloniy boshlang'ich maktablar uchun yozgan alifbe kitobi qaysi? A) «Birinchi muallim» B) «Rahbari najot» C) «Adibi avval» D) «Ustodi avval» To'g'ri javob: A) «Birinchi muallim» ✔ 3. Maktabda bosmaxona tashkil etib, o'quvchilarning erkin matnlarini chop etish usulini qo'llagan fransuz pedagogi kim? A) Jan Piaje B) Mariya Montessori C) Rudolf Shtayner D) Selestin Frene To'g'ri javob: D) Selestin Frene ✔ 4. B. Blumning 1956-yilgi bilish sohasi taksonomiyasida eng quyi daraja qaysi? A) Bilish (eslab qolish) B) Qo'llash C) Tahlil D) Tushunish To'g'ri javob: A) Bilish (eslab qolish) ✔ 5. Kichik maktab yoshidagi bolalar xotirasining rivojlanishida qanday o'zgarish kuzatiladi? A) Ixtiyoriy va ma'noli xotiraning jadal rivojlanishi B) Mexanik xotiraning butunlay yo'qolib ketishi C) Xotiraning bu yoshda umuman rivojlanmasligi D) Faqat harakat (motor) xotirasining rivojlanishi To'g'ri javob: A) Ixtiyoriy va ma'noli xotiraning jadal rivojlanishi ✔ 6. Bilim, ko'nikma va malaka o'rtasidagi farqni to'g'ri ko'rsatgan javobni toping. A) Ko'nikma — faqat nazariy ma'lumotlar yig'indisi B) Bilim — ongli nazoratsiz bajariladigan avtomatik harakat C) Malaka — faqat esda saqlangan faktlar va qoidalar D) Malaka — ko'p takrorlash natijasida avtomatlashgan harakat To'g'ri javob: D) Malaka — ko'p takrorlash natijasida avtomatlashgan harakat ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 44 7. Ekskursiya tabiatshunoslik ta'limida qanday afzallikka ega? A) Ekskursiya oddiy darsdan ko'ra kamroq tayyorgarlik va rejalashtirishni talab qiladi B) Faqat ko'ngilochar maqsadda o'tkaziladi C) Ekskursiyada tabiat obyektlari faqat rasm va videolarda ko'rsatiladi D) O'quvchilar tabiat obyektlarini tabiiy sharoitda bevosita kuzatadilar To'g'ri javob: D) O'quvchilar tabiat obyektlarini tabiiy sharoitda bevosita kuzatadilar✔ 8. Mahmudxo'ja Behbudiyning ilmsizlik va tarbiyasizlik oqibatlarini ko'rsatuvchi dramasi qaysi? A) «Padarkush» B) «Boy ila xizmatchi» C) «Mehrobdan chayon» D) «O'tkan kunlar» To'g'ri javob: A) «Padarkush» ✔ 9. Kompasning magnit mili doimo qaysi yo'nalishni ko'rsatadi? A) Faqat g'arbni B) Sharq — g'arb yo'nalishini C) Faqat sharqni D) Shimol — janub yo'nalishini To'g'ri javob: D) Shimol — janub yo'nalishini ✔ 10. O'quvchi topshiriqni bajarishda doskadagi namunaga qarab, yordam bilan bajara oldi, mustaqil bajara olmadi. L. S. Vygotskiy nazariyasiga ko'ra bu topshiriq uning qaysi zonasida? A) Yaqin rivojlanish zonasida B) Rivojlanish to'xtagan zonada C) Erishib bo'lmaydigan zonada D) Hozirgi (aktual) rivojlanish zonasida To'g'ri javob: A) Yaqin rivojlanish zonasida ✔ 11. Tovush analitik-sintetik metodida «sintez» nimani anglatadi? A) Gapni so'zlarga bo'lish B) So'zni bo'g'in va tovushlarga ajratib tahlil qilish C) Tovush va harflardan bo'g'in, so'z va gap tuzish D) Matnni rejaga ajratish To'g'ri javob: C) Tovush va harflardan bo'g'in, so'z va gap tuzish ✔ 12. O'qish darsida «so'z rasmi» (og'zaki tasvirlash) usuli nimani nazarda tutadi? A) So'zlarni harflarga ajratish B) Matndagi manzara yoki qahramonni o'z so'zlari bilan tasvirlash C) Darslikdagi rasmlarni bo'yab, ularga sarlavha yozish D) Matndagi tasviriy parchalarni daftarga aynan ko'chirib yozish To'g'ri javob: B) Matndagi manzara yoki qahramonni o'z so'zlari bilan tasvirlash ✔ 13. Quyosh tizimidagi qaysi sayyora Quyoshga eng yaqin joylashgan? A) Merkuriy B) Yer C) Venera D) Mars To'g'ri javob: A) Merkuriy ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 45 14. Tabiatshunoslik darsida tajriba o'tkazishda eng muhim talab nima? A) Xavfsizlik qoidalari va oldindan yo'riqnoma berish B) Hamma moddalarni ta'mini tatib ko'rish C) Tajribani faqat o'qituvchi tushuntirishsiz, jim ko'rsatib berishi D) Tajribani imkon qadar tez o'tkazib, ko'proq tajriba ko'rsatish To'g'ri javob: A) Xavfsizlik qoidalari va oldindan yo'riqnoma berish✔ 15. Tovush bilan harfning farqi nimada? A) Tovush va harf hech qanday farq qilmaydi B) Harf faqat unli tovushlarni, tovush esa faqat undoshlarni bildiradi C) Tovush talaffuz qilinadi va eshitiladi, harf esa uning yozuvdagi belgisi D) Tovush yoziladi va ko'rinadi, harf esa talaffuz qilinadi va eshitiladi To'g'ri javob: C) Tovush talaffuz qilinadi va eshitiladi, harf esa uning yozuvdagi belgisi ✔ 16. Darsda vaqtdan samarali foydalanishning ko'rsatkichi sifatida nima olinadi? A) O'qituvchining yangi mavzuni tushuntirishga sarflagan vaqti B) Darslar orasidagi tanaffusning uzunligi C) O'quvchilarning faol o'quv faoliyatiga sarflagan vaqti D) Dars davomida doskaga yozilgan matn hajmi To'g'ri javob: C) O'quvchilarning faol o'quv faoliyatiga sarflagan vaqti ✔ 17. Sokrat qo'llagan, savollar orqali suhbatdoshni haqiqatni o'zi kashf etishga olib boruvchi usul qanday ataladi? A) Dogmatik bayon usuli B) Sxolastik dalillash usuli C) Katexizis (savol-javob yodlash) D) Mayevtika (sokratik suhbat) To'g'ri javob: D) Mayevtika (sokratik suhbat) ✔ 18. Ya. A. Komenskiyning sinf-dars tizimini asoslagan asari qaysi? A) «Buyuk didaktika» B) «Emil yoki tarbiya haqida» C) «Lingard va Gertruda» D) «Pedagogik poema» To'g'ri javob: A) «Buyuk didaktika» ✔ 19. Suvning tabiatda aylanishida bug'langan suv qanday qilib yana yerga qaytadi? A) Bug' sovib kondensatsiyalanadi, bulut hosil bo'ladi va yog'in sifatida tushadi B) Bug' kosmosga chiqib ketadi va qaytmaydi C) Bug' faqat daryo va ko'llar ustida to'planib, ularga qaytib tushadi D) Bug' sovumasdan to'g'ridan-to'g'ri tuproqqa singib, yer osti suvlariga aylanadi To'g'ri javob: A) Bug' sovib kondensatsiyalanadi, bulut hosil bo'ladi va yog'in sifatida tushadi ✔ 20. Dasturlashtirilgan ta'limda chiziqli dastur g'oyasini ilgari surgan olim kim? A) B. Skinner B) D. Ozubel C) J. Bruner D) N. Krauder To'g'ri javob: A) B. Skinner ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 46 21. «Shum bola» qissasining muallifi kim? A) Abdulla Qahhor B) G'afur G'ulom C) Oybek D) Abdulla Qodiriy To'g'ri javob: B) G'afur G'ulom✔ 22. Ekskursiyaga tayyorgarlik ko'rishda o'qituvchi birinchi navbatda nima qilishi kerak? A) Marshrutni ekskursiya kuni o'quvchilar bilan birga tanlashi B) Faqat ota-onalardan pul yig'ishi C) O'quvchilarga maqsadni aytmasdan, oldindan tayyorgarliksiz olib chiqishi D) Marshrutni oldindan o'zi o'rganib, maqsad va xavfsizlik choralarini belgilashi To'g'ri javob: D) Marshrutni oldindan o'zi o'rganib, maqsad va xavfsizlik choralarini belgilashi ✔ 23. L.N. Tolstoy Yasnaya Polyanada tashkil etgan maktabning asosiy g'oyasi nima edi? A) Faqat lotin tilini o'qitish B) Faqat harbiy tayyorgarlik C) Erkin tarbiya, bolalarni majburlamaslik D) Qattiq intizom, jismoniy jazo va majburiy yodlash To'g'ri javob: C) Erkin tarbiya, bolalarni majburlamaslik ✔ 24. Darsda butun sinf bilan bir vaqtda, bir xil topshiriq ustida ishlash qanday ish shakli deb ataladi? A) Individual ish B) Guruhli ish C) Frontal ish D) Juftlikda ish To'g'ri javob: C) Frontal ish ✔ 25. Tayyorlov davrida «So'zda nechta tovush bor?» o'yini qaysi qobiliyatni rivojlantiradi? A) Husnixatni B) Grammatik tahlilni C) Ifodali o'qishni D) Fonematik eshitishni To'g'ri javob: D) Fonematik eshitishni ✔ 26. «Sariq devni minib» asarining muallifi kim? A) Pirimqul Qodirov B) Said Ahmad C) O'tkir Hoshimov D) Xudoyberdi To'xtaboyev To'g'ri javob: D) Xudoyberdi To'xtaboyev ✔ 27. «Tong» so'zida nechta harf va nechta tovush bor? A) 5 ta harf, 4 ta tovush B) 4 ta harf, 4 ta tovush C) 4 ta harf, 3 ta tovush D) 3 ta harf, 3 ta tovush To'g'ri javob: C) 4 ta harf, 3 ta tovush ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 47 28. K.D. Ushinskiy tarbiyaning qaysi tamoyiliga alohida e'tibor qaratgan? A) Salbiy (tabiiy) tarbiya tamoyili B) Diniy-asketik tarbiya tamoyili C) Xalqchillik (milliylik) tamoyili D) Mukofot va jazo muvozanati tamoyili To'g'ri javob: C) Xalqchillik (milliylik) tamoyili✔ 29. Test topshiriqlarining «ishonchliligi» (reliability) nimani anglatadi? A) Testning faqat yopiq turdagi savollardan iboratligi B) Test muallifining ilmiy darajasi va obro'si C) Test topshiriqlarining o'quvchilar uchun qiziqarliligi D) Natijalarning barqarorligi, takroriy o'lchovda mos kelishi To'g'ri javob: D) Natijalarning barqarorligi, takroriy o'lchovda mos kelishi ✔ 30. Turkiy xalqlar orasida «usuli jadid» maktablarining asoschisi hisoblangan Bog'chasaroylik ma'rifatparvar kim? A) Ismoil Gasprinskiy B) Munavvar qori C) Mahmudxo'ja Behbudiy D) Saidrasul Aziziy To'g'ri javob: A) Ismoil Gasprinskiy ✔ 31. «Bolalar bog'chasi» (Kindergarten) atamasini kiritgan va ilk shunday muassasani tashkil etgan pedagog kim? A) Robert Ouen B) Mariya Montessori C) Iogann Pestalotstsi D) Fridrix Frebel To'g'ri javob: D) Fridrix Frebel ✔ 32. «Emil yoki tarbiya haqida» asarining muallifi kim? A) Klod Gelvetsiy B) Jan-Jak Russo C) Jon Lokk D) Deni Didro To'g'ri javob: B) Jan-Jak Russo ✔ 33. Modellashtirish metodi tabiatshunoslikda qachon ayniqsa zarur? A) Obyektni bevosita kuzatib bo'lmaganda (masalan, Yerning aylanishi) B) O'rganilayotgan obyekt sinfda tabiiy holda mavjud bo'lganda C) Darsda vaqt ortib qolib, qo'shimcha mashg'ulot kerak bo'lganda D) O'quvchilar o'qishni bilmaganda To'g'ri javob: A) Obyektni bevosita kuzatib bo'lmaganda (masalan, Yerning aylanishi) ✔ 34. «Zarbulmasal» asarining muallifi kim? A) Ogahiy B) Gulxaniy C) Alisher Navoiy D) Bobur To'g'ri javob: B) Gulxaniy ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 48 35. Vaziyat: o'quvchi ko'paytirish jadvalini yoddan biladi, lekin hayotiy masalada ko'paytirishni qo'llay olmaydi. Qaysi tamoyil talabi yetarli bajarilmagan? A) Ta'lim mazmunining ilmiyligi B) Bilimlarning tizimliligi va izchilligi C) Nazariyaning amaliyot bilan bog'liqligi D) Ta'limning ko'rgazmaliligi To'g'ri javob: C) Nazariyaning amaliyot bilan bog'liqligi✔ 36. Nafas olishda tirik organizmlar havodan qaysi gazni o'zlashtiradi? A) Kislorod B) Geliy C) Azot D) Karbonat angidrid To'g'ri javob: A) Kislorod ✔ 37. Qaysi harf birikmasi o'zbek lotin alifbosida bitta tovushni ifodalaydi? A) nk B) sh C) st D) sk To'g'ri javob: B) sh ✔ 38. O'quvchilarni qobiliyat darajasiga ko'ra turli sinflarga (kuchli, o'rta, kuchsiz) ajratib o'qitish qaysi tizimga xos? A) Dalton-plan B) Mangeym tizimi C) Sinf-dars tizimi D) Bell-Lankaster tizimi To'g'ri javob: B) Mangeym tizimi ✔ 39. Rollab o'qish qaysi matnlar uchun ayniqsa samarali? A) Lug'at maqolalari uchun B) Dialoglar ko'p bo'lgan ertak va hikoyalar uchun C) Ilmiy-ommabop maqolalar uchun D) Matematik masalalar uchun To'g'ri javob: B) Dialoglar ko'p bo'lgan ertak va hikoyalar uchun ✔ 40. Tirik organizmlarni jonsiz jismlardan farqlovchi asosiy belgi qaysi? A) Oziqlanish, nafas olish, o'sish va ko'payish B) Rangga va ma'lum shaklga ega bo'lish C) Shaklga ega bo'lish D) Og'irlikka ega bo'lish To'g'ri javob: A) Oziqlanish, nafas olish, o'sish va ko'payish ✔ 41. Qadimgi Spartada tarbiyaning asosiy yo'nalishi nima edi? A) Savdo-sotiq B) Musiqa va she'riyat C) Ritorika va falsafa D) Harbiy-jismoniy tarbiya To'g'ri javob: D) Harbiy-jismoniy tarbiya ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 49 42. Vaziyat: o'quvchilar matematika darsida qo'shishni sanoq tayoqchalari bilan bajardi, so'ng rasmlar bo'yicha, keyin esa faqat raqamlar bilan ishladi. Bu ketma-ketlik qaysi didaktik qoidaga mos? A) Noma'lumdan ma'lumga B) Murakkabdan oddiyga C) Umumiydan xususiyga D) Konkretdan abstraktga To'g'ri javob: D) Konkretdan abstraktga✔ 43. «Yomon o'qituvchi haqiqatni tayyor holda beradi, yaxshi o'qituvchi uni topishga o'rgatadi» degan fikr kimga tegishli? A) J. Lokk B) A.S. Makarenko C) A. Disterveg D) Ya.A. Komenskiy To'g'ri javob: C) A. Disterveg ✔ 44. I.F. Gerbart taklif qilgan ta'limning formal bosqichlari qaysi qatorda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Motivatsiya, harakat, nazorat, baholash B) Idrok, tushunish, mustahkamlash, qo'llash C) Tahlil, sintez, umumlashtirish, xulosa D) Aniqlik, assotsiatsiya, tizim, metod To'g'ri javob: D) Aniqlik, assotsiatsiya, tizim, metod ✔ 45. Ekotizimda o'lik organik qoldiqlarni parchalab, tuproqqa mineral moddalarni qaytaradigan organizmlar qanday ataladi? A) O'txo'rlar B) Parchalovchilar (redutsentlar) C) Ishlab chiqaruvchilar (produtsentlar) D) Yirtqichlar To'g'ri javob: B) Parchalovchilar (redutsentlar) ✔ 46. Alifbe davrida yangi harf bilan tanishtirish qaysi tartibda amalga oshiriladi? A) Harf faqat yozma shaklda ko'rsatiladi, bosma shakli keyingi sinfda o'rgatiladi B) Avval harf ko'rsatiladi va nomi yod oldiriladi, tovush esa alohida o'rgatilmaydi C) Faqat harfning nomi yod oldiriladi D) Avval tovush ajratiladi va tavsiflanadi, so'ng uni ifodalovchi harf ko'rsatiladi To'g'ri javob: D) Avval tovush ajratiladi va tavsiflanadi, so'ng uni ifodalovchi harf ko'rsatiladi ✔ 47. Shamol qanday hosil bo'ladi? A) Faqat dengiz to'lqinlaridan B) Turlicha isigan havo orasidagi bosim farqi tufayli havo harakatidan C) Oyning tortishish kuchi ta'sirida havoning siljishidan D) Daraxtlarning tebranishi natijasida havoning siljishidan To'g'ri javob: B) Turlicha isigan havo orasidagi bosim farqi tufayli havo harakatidan ✔ 48. O'quv dasturida materialning bir necha marta, har safar kengaytirilgan va chuqurlashtirilgan holda qaytarilishi qanday tuzilish deb ataladi? A) Konsentrik tuzilish B) Chiziqli tuzilish C) Bloklik tuzilish D) Modulli tuzilish To'g'ri javob: A) Konsentrik tuzilish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 50 49. Savod o'rgatish davrida «Alifbe» darsligidagi rasmlarning asosiy vazifasi nima? A) Bolalarni chalg'itmaslik uchun ularni yopib qo'yish B) Faqat rasm chizish va bo'yashni o'rgatish uchun namuna bo'lish C) Nutq o'stirish, so'z va tovush ajratish uchun material berish D) Faqat darslikni bezash To'g'ri javob: C) Nutq o'stirish, so'z va tovush ajratish uchun material berish✔ 50. J. Lokk inson ongini tug'ilganda qanday holatda deb hisoblagan? A) «Toza taxta» (tabula rasa) B) Tug'ma g'oyalar bilan to'la C) Faqat diniy tushunchalar bilan to'ldirilgan D) To'liq shakllangan To'g'ri javob: A) «Toza taxta» (tabula rasa) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 51 7-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. «Portfolio» texnologiyasi nimani anglatadi? A) Maktabning o'quv yili bo'yicha yillik hisoboti B) O'qituvchining kundalik dars rejasi va qaydlari yoziladigan daftar C) O'quvchining faqat imtihon varaqalari to'plami D) O'quvchi ishlari to'plami orqali rivojlanishni kuzatish va baholash To'g'ri javob: D) O'quvchi ishlari to'plami orqali rivojlanishni kuzatish va baholash✔ 2. G.I. Shchukina tasnifiga ko'ra tarbiya metodlari qanday uch guruhga bo'linadi? A) Og'zaki, ko'rgazmali va amaliy metodlar, shuningdek nazorat metodlari B) Individual, guruhli va ommaviy metodlar C) Ongni shakllantirish, faoliyatni tashkil etish, rag'batlantirish D) Induktiv, deduktiv va analitik metodlar To'g'ri javob: C) Ongni shakllantirish, faoliyatni tashkil etish, rag'batlantirish ✔ 3. SWOT-tahlilda «O» harfi nimani bildiradi? A) Kuchsiz tomonlar B) Imkoniyatlar C) Xavflar D) Kuchli tomonlar To'g'ri javob: B) Imkoniyatlar ✔ 4. Moslashtirish (juftlash) turidagi test topshirig'ining mohiyati nima? A) Bo'sh joyga so'z yozish B) To'rtta variantdan bitta to'g'ri javobni tanlash C) Ikki ustundagi elementlarni o'zaro mos juftlarga ajratish D) Matnni qayta hikoya qilish To'g'ri javob: C) Ikki ustundagi elementlarni o'zaro mos juftlarga ajratish ✔ 5. Summativ baholash qachon o'tkaziladi? A) Faqat o'quvchi maktabga kelganda B) Har bir dars davomida tezkor qayta aloqa berish uchun C) Faqat ota-onalar iltimos qilganda D) O'quv bo'limi, chorak yoki yil yakunida natijani qayd etish uchun To'g'ri javob: D) O'quv bo'limi, chorak yoki yil yakunida natijani qayd etish uchun ✔ 6. Agar test topshirig'ini sinfdagi 30 o'quvchidan 27 tasi to'g'ri bajargan bo'lsa, bu topshiriq haqida nima deyish mumkin? A) U yaroqsiz, chunki hamma bajara olmagan B) Uning qiyinligini aniqlab bo'lmaydi C) U juda qiyin topshiriq, shuning uchun uni testdan chiqarish kerak D) U ushbu guruh uchun oson topshiriq (qiyinlik indeksi 0,9) To'g'ri javob: D) U ushbu guruh uchun oson topshiriq (qiyinlik indeksi 0,9) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 52 7. Aqliy tarbiyaning asosiy vazifasi qaysi? A) Tafakkur, bilish qobiliyati va ilmiy dunyoqarashni rivojlantirish B) Asosan qo'shiq aytish va musiqa ijrosini o'rgatish C) Asosan jismoniy kuch va chidamlilikni oshirish D) Asosan ovqatlanish, kun tartibi va gigiyena madaniyatini shakllantirish To'g'ri javob: A) Tafakkur, bilish qobiliyati va ilmiy dunyoqarashni rivojlantirish✔ 8. A.S. Makarenko fikricha jamoani shakllantirishda «an'analar» qanday rol o'ynaydi? A) An'analar jamoani jipslashtirib, uning hayotiga barqarorlik va go'zallik bag'ishlaydi B) An'analar faqat bayramlarda ahamiyatli, kundalik hayotga ta'sir qilmaydi C) An'analar jamoa rivojiga to'sqinlik qiladi va ularni yo'q qilish kerak D) An'analar faqat kattalar jamoasiga xos bo'lib, bolalarga taalluqli emas To'g'ri javob: A) An'analar jamoani jipslashtirib, uning hayotiga barqarorlik va go'zallik bag'ishlaydi ✔ 9. 2-sinf o'quvchisi «36 + 27» ni og'zaki hisoblashda «30 + 20 = 50, 6 + 7 = 13, 50 + 13 = 63» tarzida ishladi. Bu qanday usul? A) Yaxlitlash usuli B) Tanlash usuli C) Xona birliklari bo'yicha qo'shish (razryadlab qo'shish) D) Ko'paytirish usuli To'g'ri javob: C) Xona birliklari bo'yicha qo'shish (razryadlab qo'shish) ✔ 10. «Yuragimni bolalarga bag'ishlayman» asarining muallifi kim? A) K.D. Ushinskiy B) Sh.A. Amonashvili C) A.S. Makarenko D) V.A. Suxomlinskiy To'g'ri javob: D) V.A. Suxomlinskiy ✔ 11. «x − 15 = 27» tenglamada noma'lum kamayuvchi qanday topiladi? A) Ayriluvchini ayirmaga bo'lib B) Ayirmaga ayriluvchini qo'shib C) Ayirmani ayriluvchiga ko'paytirib D) Ayirmadan ayriluvchini ayirib To'g'ri javob: B) Ayirmaga ayriluvchini qo'shib ✔ 12. «12 ta olmani 3 ta bolaga teng bo'lishdi. Har biriga nechta olma tegdi?» masalasi bo'lishning qaysi ma'nosiga misol? A) Karrali taqqoslash B) Qoldiqli bo'lish C) Mazmunga ko'ra bo'lish D) Teng qismlarga bo'lish To'g'ri javob: D) Teng qismlarga bo'lish ✔ 13. Vaziyat: 3-sinf o'quvchisi bir necha kun ketma-ket uy vazifasini bajarmay keldi. Sinf rahbarining eng to'g'ri birinchi qadami qaysi? A) Sababini yakka suhbatda aniqlab, ota-ona bilan yordam rejasi tuzish B) Darhol direktor huzuriga yuborib, tushuntirish xati yozdirish C) Unga jazo sifatida ikki baravar ko'p uy vazifasi berish D) Butun sinf oldida uni qattiq tanqid qilib, ogohlantirish To'g'ri javob: A) Sababini yakka suhbatda aniqlab, ota-ona bilan yordam rejasi tuzish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 53 14. Kasr tushunchasini birinchi marta kiritishda qaysi usul eng ko'rgazmali? A) Kasrlarni qo'shish va ayirish qoidasini yod oldirish B) Kasr sonlarni son o'qida joylashtirish C) Butun narsani (doira, tasma, olma) teng qismlarga bo'lish D) Kasrni o'nli kasrga aylantirish To'g'ri javob: C) Butun narsani (doira, tasma, olma) teng qismlarga bo'lish✔ 15. Nostandart (mantiqiy) masalalar boshlang'ich sinfda nima uchun beriladi? A) Faqat iqtidorsiz o'quvchilarni aniqlab, ularni saralash uchun B) Dastur materialini qisqartirish uchun C) Ijodiy va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish uchun D) Hisoblash ko'nikmasini mashq qildirishni almashtirish uchun To'g'ri javob: C) Ijodiy va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish uchun ✔ 16. PISA tadqiqotida asosiy e'tibor nimaga qaratiladi? A) Darslik matnlarini va qoidalarni yod bilishga B) Faqat sport yutuqlariga C) Faqat husnixatga D) Bilimni hayotiy vaziyatlarda qo'llay olishga To'g'ri javob: D) Bilimni hayotiy vaziyatlarda qo'llay olishga ✔ 17. Baholashda «inklyuzivlik» tamoyili nimani talab qiladi? A) Alohida ehtiyojli o'quvchilarni umuman baholamaslikni B) Alohida ehtiyojli o'quvchilar uchun baholash shakli va sharoitini moslashtirishni C) Faqat iqtidorli o'quvchilarni baholashni D) Hamma o'quvchilarni bir xil vaqtda, bir xil shaklda, moslashtirmasdan baholashni To'g'ri javob: B) Alohida ehtiyojli o'quvchilar uchun baholash shakli va sharoitini moslashtirishni ✔ 18. «Ertak qahramonlarining xatti-harakatlarini taqqoslang va farqini asoslang» topshirig'i Blum taksonomiyasining qaysi darajasiga mos? A) Eslash B) Tahlil qilish C) Tushunish D) Qo'llash To'g'ri javob: B) Tahlil qilish ✔ 19. O'z-o'zini baholashning o'quvchi uchun asosiy foydasi nima? A) O'quvchining baholarini avtomatik ravishda oshirib beradi B) O'z o'rganishini anglash va boshqarish ko'nikmasini o'stiradi C) O'qituvchining baholash va nazorat vazifasini butunlay bekor qiladi D) Faqat vaqtni tejaydi To'g'ri javob: B) O'z o'rganishini anglash va boshqarish ko'nikmasini o'stiradi ✔ 20. «Pedagogik talab» metodining samaradorligi nimaga bog'liq? A) Talabning faqat yozma buyruq shaklida berilishi B) Talabning aniq, izchil bo'lishi va bajarilishi nazorati C) Talab mazmunining vaziyatga qarab tez-tez o'zgarishi D) Talabning har doim baland va qat'iy ovozda aytilishi To'g'ri javob: B) Talabning aniq, izchil bo'lishi va bajarilishi nazorati ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 54 21. «Pedagogik texnologiya» tushunchasining asosiy mohiyati nima? A) Kafolatlangan natijaga qaratilgan, oldindan loyihalangan jarayon B) Darslik va o'quv qo'llanmalarini yozishning texnik qoidalari majmui C) Faqat test o'tkazish va natijalarni qayta ishlash usuli D) Darslarda faqat kompyuter va proyektordan foydalanish To'g'ri javob: A) Kafolatlangan natijaga qaratilgan, oldindan loyihalangan jarayon✔ 22. Yusuf Xos Hojibning «Qutadg'u bilig» asari qaysi asrda yozilgan? A) XV asr B) XI asr C) XIII asr D) IX asr To'g'ri javob: B) XI asr ✔ 23. Kompetensiyaviy yondashuvda o'quvchi natijasi nima orqali baholanadi? A) Faqat xulqi va darsdagi intizomi orqali B) Faqat davomati orqali C) Faqat ta'riflar va qoidalarni yod bilishi orqali D) Bilim va ko'nikmalarni amaliy vaziyatlarda qo'llay olishi orqali To'g'ri javob: D) Bilim va ko'nikmalarni amaliy vaziyatlarda qo'llay olishi orqali ✔ 24. Sinkveynning uchinchi qatorida nima yoziladi? A) Mavzuni tavsiflovchi ikkita sifat B) Mavzuga oid harakatni bildiruvchi uchta fe'l C) Mavzuga munosabat bildiruvchi to'rt so'zli ibora D) Mavzu mohiyatini beruvchi bitta sinonim To'g'ri javob: B) Mavzuga oid harakatni bildiruvchi uchta fe'l ✔ 25. Arifmetik masala ustida ishlashning to'g'ri bosqichlari qaysi? A) Javobni yozish — shartni o'qish — natijani tekshirish — yechish rejasini tuzish B) Yechish rejasini tuzish — javobni yozish — shartni o'qish — tekshirish C) Tushunish — reja tuzish — rejani bajarish — tekshirish D) Faqat amalni bajarish va javob yozish To'g'ri javob: C) Tushunish — reja tuzish — rejani bajarish — tekshirish ✔ 26. O'qituvchi tashxis testida sinfdagi ba'zi o'quvchilar oldingi sinf materialini o'zlashtirmaganini aniqladi. Bu ma'lumotdan qanday foydalanish kerak? A) Natijani e'tiborsiz qoldirish B) Bu o'quvchilarga yil davomida past baho qo'yib, ogohlantirish C) Bu o'quvchilarni kuchsizroq sinfga yoki boshqa maktabga o'tkazish D) Bilim bo'shliqlarini to'ldiruvchi differensial ish rejalashtirish To'g'ri javob: D) Bilim bo'shliqlarini to'ldiruvchi differensial ish rejalashtirish ✔ 27. O'qituvchi doim a'lo o'qiydigan o'quvchining xatolarini sezmay, unga yuqori baho qo'ymoqda. Bu qanday baholash xatosi? A) Markaziy tendensiya xatosi B) Galo effekti (umumiy taassurot ta'siri) C) Qat'iylik xatosi D) Kontrast effekti To'g'ri javob: B) Galo effekti (umumiy taassurot ta'siri) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 55 28. Pedagogik texnologiyada «diagnostik maqsad qo'yish» nimani bildiradi? A) Maqsadni umumiy, mavhum so'zlar bilan ifodalash B) O'quvchilarni dars oldidan tibbiy ko'rikdan o'tkazish C) Maqsadni dars oxirida, natijaga qarab belgilash D) Natijani aniq o'lchash imkonini beruvchi maqsad qo'yish To'g'ri javob: D) Natijani aniq o'lchash imkonini beruvchi maqsad qo'yish✔ 29. Boshlang'ich sinfda kattaliklarni o'rganishning to'g'ri metodik ketma-ketligi qaysi? A) Faqat standart birliklarni yod olish B) Sezgi orqali taqqoslash — shartli o'lchov — standart birlik — birliklar munosabati C) Avval birliklar jadvalini to'liq yod olish — so'ng kattaliklarni taqqoslash — o'lchash D) Formulani yozish — o'lchash — taqqoslash — shartli o'lchov bilan tanishish To'g'ri javob: B) Sezgi orqali taqqoslash — shartli o'lchov — standart birlik — birliklar munosabati ✔ 30. Diagnostik baholash odatda qachon va nima uchun o'tkaziladi? A) Faqat o'quvchi jazolanganda B) Faqat bitiruv imtihonida yakuniy natijani aniqlash uchun C) Faqat chorak oxirida rasmiy baho chiqarish uchun D) Bo'lim yoki yil boshida o'quvchilarning dastlabki darajasini aniqlash uchun To'g'ri javob: D) Bo'lim yoki yil boshida o'quvchilarning dastlabki darajasini aniqlash uchun ✔ 31. «FSMU» metodida qaysi bosqichlar ketma-ketligi bor? A) Fikr, Savol, Muammo, Urg'u B) Fakt, Statistika, Model, Usul C) Faraz, Sinov, Mulohaza, Uslub D) Fikr, Sabab, Misol, Umumlashtirish To'g'ri javob: D) Fikr, Sabab, Misol, Umumlashtirish ✔ 32. Sinkveynning ikkinchi qatorida nima yoziladi? A) Mavzu haqida to'rt so'zli gap B) Mavzuga oid uchta fe'l C) Mavzuni tavsiflovchi ikkita sifat D) Mavzuni ifodalovchi bitta ot To'g'ri javob: C) Mavzuni tavsiflovchi ikkita sifat ✔ 33. «Lolada 8 ta qalam bor, bu Ozodadagidan 3 ta ko'p. Ozodada nechta qalam bor?» Bu masalaning qiyinligi nimada? A) Masala kasrlar va qoldiqli bo'lishni bilishni talab qiladi B) Masala ikki amal bilan yechiladi va oraliq natijani talab qiladi C) Masalada son juda katta D) «Ko'p» so'zi bo'lsa ham ayirish bilan yechiladi To'g'ri javob: D) «Ko'p» so'zi bo'lsa ham ayirish bilan yechiladi ✔ 34. Vaziyat: 1-sinf o'qituvchisi murakkab «Debat» texnologiyasini qo'llagan, ammo o'quvchilar qoidalarni tushunmay, dars tartibsiz o'tdi. Asosiy xato nimada? A) Metod o'quvchilarning yosh imkoniyatlariga mos emas B) Foydalanilgan darslik eskirgan nashr bo'lgan C) Sinfdagi o'quvchilar soni me'yordan ko'p bo'lgan D) Sinf xonasi guruh ishi uchun kichik bo'lgan To'g'ri javob: A) Metod o'quvchilarning yosh imkoniyatlariga mos emas ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 56 35. Boshlang'ich matematika ta'limida ko'rgazmalilik tamoyiliga ko'ra o'qitish qanday yo'nalishda boriladi? A) Mavhum belgilardan — sxemalarga — so'ng predmetli harakatlarga B) Faqat rasmlar bilan, belgilarsiz C) Faqat mavhum formulalar bilan D) Predmetli harakatlardan — rasm va sxemalarga — so'ng mavhum belgilarga To'g'ri javob: D) Predmetli harakatlardan — rasm va sxemalarga — so'ng mavhum belgilarga✔ 36. «Olti fikrlash qalpoqchasi» metodida qizil qalpoqcha nimani ifodalaydi? A) His-tuyg'ular va intuitsiya B) Mantiqiy tanqid C) Faktlar va raqamlar D) Fikrlash jarayonini boshqarish To'g'ri javob: A) His-tuyg'ular va intuitsiya ✔ 37. Geometrik materialni boshlang'ich sinfda o'rgatishda yetakchi faoliyat turi qaysi? A) Aksiomalarni yod olish B) Darslikdagi ta'riflarni o'qib, ularni yod olish C) Teoremalarni isbotlash D) Amaliy faoliyat: modellashtirish, chizish, qirqish, bukish To'g'ri javob: D) Amaliy faoliyat: modellashtirish, chizish, qirqish, bukish ✔ 38. STEAM ta'limi qaysi sohalarni integratsiyalashni nazarda tutadi? A) Statistika, tarix, ekologiya, adabiyot, musiqa B) Faqat matematika va informatika C) Fan, texnologiya, muhandislik, san'at, matematika D) Sport, texnika, iqtisod, arxitektura, tibbiyot To'g'ri javob: C) Fan, texnologiya, muhandislik, san'at, matematika ✔ 39. «Aralash ta'lim» (blended learning) deganda nima tushuniladi? A) Faqat masofaviy shakldagi onlayn ta'lim B) Yuzma-yuz va onlayn ta'limni uyg'unlashtirish C) Ikki fanni bitta darsda birlashtirib o'tish D) Turli yoshdagi bolalarni bitta sinfda o'qitish To'g'ri javob: B) Yuzma-yuz va onlayn ta'limni uyg'unlashtirish ✔ 40. Quyidagilardan qaysi biri faoliyatni tashkil etish va xulq tajribasini shakllantirish metodiga kiradi? A) Bahs-munozara B) Mashq va o'rgatish C) Tarbiyaviy ma'ruza D) Axloqiy hikoya To'g'ri javob: B) Mashq va o'rgatish ✔ 41. «8 + 5» ni o'nlikdan o'tib qo'shishning eng ko'p qo'llaniladigan usuli qaysi? A) Ikkinchi qo'shiluvchini qismlarga ajratib, o'nlikkacha to'ldirish: 8 + 2 + 3 B) Ikkinchi qo'shiluvchini o'nlikkacha to'ldirib, birinchisidan ayirish: 5 + 5 − 8 C) Ikkala qo'shiluvchini ham o'nlikka yaxlitlab, natijani taxminan topish: 10 + 10 D) Barmoqlarda birma-bir sanash To'g'ri javob: A) Ikkinchi qo'shiluvchini qismlarga ajratib, o'nlikkacha to'ldirish: 8 + 2 + 3 ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 57 42. Pedagogikaning asosiy kategoriyalari qatoriga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Temperament B) Refleks C) Ta'lim D) Sotsiometriya To'g'ri javob: C) Ta'lim✔ 43. A.S. Makarenkoning voyaga yetmagan huquqbuzarlarni tarbiyalash tajribasi tasvirlangan asari qaysi? A) «Yuragimni bolalarga bag'ishlayman» B) «Emil yoki tarbiya haqida» C) «Inson tarbiya predmeti sifatida» D) «Pedagogik doston» To'g'ri javob: D) «Pedagogik doston» ✔ 44. A.S. Makarenko bo'yicha jamoa rivojlanishining yuqori bosqichida talab qanday xarakterga ega bo'ladi? A) Bu bosqichda ham faqat pedagogning o'zi talab qo'yadi B) Talab umuman bo'lmaydi C) Har bir a'zo o'z-o'ziga talab qo'yadi D) Faqat ota-onalar talab qiladi To'g'ri javob: C) Har bir a'zo o'z-o'ziga talab qo'yadi ✔ 45. O'quvchida ma'lum xulq shaklini avtomatlashgan odatga aylantirish uchun qaysi metod eng samarali? A) Muntazam mashq va o'rgatish B) Tarbiyaviy ma'ruza o'qish C) Bir martalik axloqiy suhbat D) Xatodan keyingi jazo To'g'ri javob: A) Muntazam mashq va o'rgatish ✔ 46. Edvard de Bononing «Olti fikrlash qalpoqchasi» metodida oq qalpoqcha nimani anglatadi? A) His-tuyg'u va intuitsiya B) Faktlar va ob'ektiv axborot C) Ijodiy g'oyalar D) Tanqid va xavflar To'g'ri javob: B) Faktlar va ob'ektiv axborot ✔ 47. O'quvchi «305 − 128» ni yozma ayirishda 223 javob oldi. Uning xatosi qayerda? A) Kamayuvchi va ayriluvchini qo'shib yuborgan, so'ng xona birligini o'tkazmagan B) Har bir xonada kichik raqamdan kattasini ayirgan, o'nlikdan qarz olishni qo'llamagan C) Yuzliklarni hisobga olmay, faqat birliklar va o'nliklarni ayirgan D) Sonlarni ko'paytirib yuborgan To'g'ri javob: B) Har bir xonada kichik raqamdan kattasini ayirgan, o'nlikdan qarz olishni ✔ qo'llamagan 48. KWL (BBB) usulini taklif etgan muallif kim? A) Kaoru Isikava B) Donna Ogl C) Robert Slavin D) Aleks Osborn To'g'ri javob: B) Donna Ogl ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 58 49. O'qituvchi bir masalani bir necha usulda yechishni taklif qildi. Bu nimaga xizmat qiladi? A) Darsni cho'zish va o'quvchilarni vaqt bilan band qilishga B) Faqat o'qituvchi uchun baho qo'yishni osonlashtirishga C) Fikrlashning moslashuvchanligini rivojlantirishga D) O'quvchilarni chalg'itishga To'g'ri javob: C) Fikrlashning moslashuvchanligini rivojlantirishga✔ 50. Axloqiy tarbiyaning asosiy vazifasi nima? A) O'quvchilarni kasb tanlashga erta yo'naltirish B) Matematik va mantiqiy tafakkurni rivojlantirish C) Axloqiy ong, his-tuyg'u va xulq odatlarini shakllantirish D) Organizmni jismoniy chiniqtirish va sog'lomlashtirish To'g'ri javob: C) Axloqiy ong, his-tuyg'u va xulq odatlarini shakllantirish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 59 8-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. L.S. Vygotskiyning «yaqin rivojlanish zonasi» tushunchasi nimani anglatadi? A) Bolaning uyi va maktabi orasidagi masofa B) Bolaning test bo'yicha eng yuqori IQ ko'rsatkichi C) Mustaqil bajariladigan va yordam bilan bajariladigan vazifalar farqi D) Bola kattalar yordami bilan ham hali bajara olmaydigan vazifalar doirasi To'g'ri javob: C) Mustaqil bajariladigan va yordam bilan bajariladigan vazifalar farqi✔ 2. Lev Vygotskiy bo'yicha ta'lim va rivojlanish o'rtasidagi munosabat qanday? A) Rivojlanish faqat biologik yetilishdan iborat B) Ta'lim rivojlanishni yetaklaydi C) Ta'lim va rivojlanish bir-biriga bog'liq emas D) Rivojlanish to'liq yakunlangandan keyin ta'lim boshlanadi To'g'ri javob: B) Ta'lim rivojlanishni yetaklaydi ✔ 3. K. Dvekning «o'sish tafakkuri» (growth mindset) nazariyasiga ko'ra o'quvchini qanday maqtash samaraliroq? A) Sarflangan harakat va qo'llangan strategiyani maqtash B) «Sen juda aqllisan» deb qobiliyatini maqtash C) Faqat yuqori baholarini maqtab, past baholarini e'tiborsiz qoldirish D) Umuman maqtamaslik To'g'ri javob: A) Sarflangan harakat va qo'llangan strategiyani maqtash ✔ 4. Inklyuziv ta'lim nimani anglatadi? A) Alohida ehtiyojli bolalarning tengdoshlari bilan birga umumta'lim sinfida o'qishini B) Bolalarni qobiliyatiga qarab ajratib o'qitishni C) Faqat iqtidorli bolalar uchun alohida chuqurlashtirilgan sinf ochishni D) Alohida ehtiyojli bolalarni faqat uyda, tengdoshlaridan alohida o'qitishni To'g'ri javob: A) Alohida ehtiyojli bolalarning tengdoshlari bilan birga umumta'lim sinfida o'qishini ✔ 5. Bo'yi 8 sm, eni 5 sm bo'lgan to'g'ri to'rtburchakning perimetri nechaga teng? A) 40 sm B) 26 sm C) 52 sm D) 13 sm To'g'ri javob: B) 26 sm ✔ 6. G. Gardnerning ko'p intellekt nazariyasiga qaysi intellekt turi kiradi? A) Kristallashgan intellekt B) Emotsional barqarorlik C) Tana-kinestetik intellekt D) Sun'iy intellekt To'g'ri javob: C) Tana-kinestetik intellekt ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 60 7. Kasbiy charchash sindromini o'lchash uchun keng qo'llaniladigan so'rovnoma muallifi kim? A) G. Ayzenk B) K. Maslach C) Ch. Spilberger D) R. Kettell To'g'ri javob: B) K. Maslach✔ 8. Oralaridagi masofa 78 km bo'lgan ikki joydan bir vaqtda bir-biriga qarab 12 km/soat va 14 km/soat tezlikda ikki velosipedchi yo'lga chiqdi. Ular necha soatdan keyin uchrashadi? A) 4 soat B) 2 soat C) 3 soat D) 6 soat To'g'ri javob: C) 3 soat ✔ 9. 100 − 4 · (18 − 9) ifodaning qiymatini toping. A) 46 B) 82 C) 864 D) 64 To'g'ri javob: D) 64 ✔ 10. Nogironlikning «tibbiy modeli» qanday yondashuvga asoslanadi? A) Muammo mavjud emas, faqat atamalarni o'zgartirish kerak B) Muammo jamiyatdagi fizik va munosabat to'siqlarida C) Muammo faqat ta'lim dasturining murakkabligida D) Muammo shaxs nuqsonida, uni davolash va tuzatish kerak To'g'ri javob: D) Muammo shaxs nuqsonida, uni davolash va tuzatish kerak ✔ 11. Nogironligi bo'lgan shaxslar huquqlari to'g'risidagi konvensiyaning qaysi moddasi ta'lim olish huquqiga bag'ishlangan? A) 12-modda B) 24-modda C) 5-modda D) 30-modda To'g'ri javob: B) 24-modda ✔ 12. J. Brunerning bilimlarni tasavvur qilish (reprezentatsiya) usullari qaysi qatorda to'g'ri berilgan? A) Sensomotor, konkret, formal B) Assimilyatsiya, akkomodatsiya, muvozanat C) Enaktiv, ikonik, simvolik D) Og'zaki, yozma, raqamli To'g'ri javob: C) Enaktiv, ikonik, simvolik ✔ 13. 1-sinf o'quvchisi sentyabr oyida tez-tez yig'laydi, darsda diqqatini jamlay olmaydi. Sinf rahbari dastlab nima qilishi kerak? A) Ota-onaga bolani maktabdan bir yilga olib ketishni maslahat berish B) Muammoga e'tibor bermaslik C) Bolani darsdagi intizomsizligi uchun darhol jazolash D) Kuzatib, ota-ona va psixolog bilan moslashuvni yengillashtirish choralarini ko'rish To'g'ri javob: D) Kuzatib, ota-ona va psixolog bilan moslashuvni yengillashtirish choralarini ko'rish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 61 14. Kichik maktab yoshidagi bola uchun o'qituvchining avtoriteti qanday ahamiyatga ega? A) O'qituvchi faqat bilim manbai bo'lib, tarbiyaviy ta'sir ko'rsatmaydi B) Bolaga faqat tengdoshlari ta'sir qiladi C) O'qituvchining fikri bola uchun ahamiyatsiz, chunki unga ota-ona ta'sir qiladi D) O'qituvchi bola uchun asosiy namuna va ishonchli kattalardan biri bo'ladi To'g'ri javob: D) O'qituvchi bola uchun asosiy namuna va ishonchli kattalardan biri bo'ladi✔ 15. Sinf rahbari ota-onalar bilan elektron (messenjer) guruhda muloqot qilmoqda. Qaysi qoida to'g'ri? A) Ota-onalar savollariga guruhda ham, alohida ham javob berilmaydi B) Guruhda o'quvchilar suratlari ota-onalar roziligisiz erkin tarqatiladi C) Har bir bolaning baholari va kamchiliklari umumiy guruhda e'lon qilinadi D) Umumiy guruhda umumiy ma'lumot, shaxsiy masalalar esa alohida muhokama qilinadi To'g'ri javob: D) Umumiy guruhda umumiy ma'lumot, shaxsiy masalalar esa alohida muhokama ✔ qilinadi 16. x − 245 = 380 tenglamani yeching. A) 625 B) 135 C) 615 D) 525 To'g'ri javob: A) 625 ✔ 17. 48 : 6 + 7 × 3 ifodaning qiymati nechaga teng? A) 29 B) 37 C) 45 D) 51 To'g'ri javob: A) 29 ✔ 18. 5 kg olma 40 000 so'm turadi. Xuddi shunday 3 kg olma qancha turadi? A) 24 000 so'm B) 25 000 so'm C) 8 000 so'm D) 120 000 so'm To'g'ri javob: A) 24 000 so'm ✔ 19. Oilaga tashrif buyurishda qaysi odob qoidasiga rioya qilinadi? A) Tashrif ogohlantirmasdan, oilaning haqiqiy holatini ko'rish uchun to'satdan uyushtiriladi B) Tashrif oldindan kelishiladi va oila bilan hurmatli, xushmuomala muloqot qilinadi C) Oila a'zolarining shaxsiy hayoti haqida avval qo'shnilardan so'raladi D) Suhbat davomida faqat bolaning kamchiliklari aytiladi To'g'ri javob: B) Tashrif oldindan kelishiladi va oila bilan hurmatli, xushmuomala muloqot qilinadi ✔ 20. x · 7 = 84 tenglamani yeching. A) 11 B) 12 C) 14 D) 77 To'g'ri javob: B) 12 ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 62 21. R. Rozental va L. Jekobson tajribasida o'qituvchilarning ayrim o'quvchilardan yuqori natija kutishi ularning yutuqlariga qanday ta'sir ko'rsatgani aniqlangan? A) Natijalar pasaygan B) Kutilgan o'quvchilarning natijalari oshgan C) Ta'sir ko'rsatmagan D) Faqat jismoniy rivojlanishga ta'sir qilgan To'g'ri javob: B) Kutilgan o'quvchilarning natijalari oshgan✔ 22. 3 450 sonida jami nechta o'nlik bor? A) 34 ta B) 345 ta C) 45 ta D) 5 ta To'g'ri javob: B) 345 ta ✔ 23. 2, 5, 11, 23, ... qatorning keyingi hadi qaysi? A) 47 B) 29 C) 35 D) 46 To'g'ri javob: A) 47 ✔ 24. Vaziyat: o'qituvchi o'quvchilarga «Ertak va hikoya» janrlarining o'xshash va farqli tomonlarini kesishgan doiralar yordamida ko'rsatishni topshirdi. Bu qaysi usul? A) Insert B) Sinkveyn C) Venn diagrammasi D) Klaster To'g'ri javob: C) Venn diagrammasi ✔ 25. Eshitishida nuqsoni bo'lgan bolalar bilan ishlash bo'yicha mutaxassis qanday ataladi? A) Tiflopedagog B) Oligofrenopedagog C) Surdopedagog D) Logoped To'g'ri javob: C) Surdopedagog ✔ 26. To'g'ri to'rtburchakning bo'yi 8 sm, eni 5 sm. Uning perimetri qancha? A) 26 sm B) 40 sm C) 13 sm D) 21 sm To'g'ri javob: A) 26 sm ✔ 27. Vaziyat: DEHB tashxisi qo'yilgan o'quvchi darsda tez-tez joyidan turib yuradi. O'qituvchining eng mos strategiyasi qaysi? A) Harakatli vazifalar (daftar tarqatish) berib, faollikni yo'naltirish B) Uning xulqiga umuman e'tibor bermay, darsni davom ettirish C) Butun dars davomida qattiq tanbeh bilan joyida o'tirishga majburlash D) Darsga xalaqit bermasligi uchun uni sinfdan chiqarib yuborish To'g'ri javob: A) Harakatli vazifalar (daftar tarqatish) berib, faollikni yo'naltirish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 63 28. Inklyuziv sinfda tyutor (assistent) ning asosiy vazifasi nima? A) Faqat sinf tartibi va tozaligini nazorat qilish B) O'quvchi o'rniga hamma yozma topshiriqlarni bajarib berish C) O'quvchiga individual yordam berish va uni sinf ishiga jalb qilish D) O'qituvchi o'rniga sinfda hamma darslarni o'tish To'g'ri javob: C) O'quvchiga individual yordam berish va uni sinf ishiga jalb qilish✔ 29. A. Paivioning ikki tomonlama kodlash nazariyasiga ko'ra axborot qanday kodlanganda yaxshiroq eslab qolinadi? A) Faqat raqamli-ramziy shaklda B) Faqat harakat-motor shaklda C) Ham og'zaki, ham obrazli shaklda D) Faqat og'zaki-so'zli shaklda To'g'ri javob: C) Ham og'zaki, ham obrazli shaklda ✔ 30. Sinfda eshitishi past o'quvchi bor. Sinf rahbari va o'qituvchi uchun eng to'g'ri tavsiya qaysi? A) Unga boshqa o'quvchilardan alohida dars o'tish B) Uni og'zaki mashg'ulotlardan butunlay ozod qilib, faqat yozma ish berish C) Uni o'qituvchini yaxshi ko'radigan old partaga o'tqazib, ko'rgazmalilikni oshirish D) Uni oxirgi partaga, boshqalarni chalg'itmaydigan joyga o'tqazish To'g'ri javob: C) Uni o'qituvchini yaxshi ko'radigan old partaga o'tqazib, ko'rgazmalilikni oshirish ✔ 31. 1 − 3/8 ayirmani toping. A) 5/8 B) 2/8 C) 3/8 D) 1/8 To'g'ri javob: A) 5/8 ✔ 32. Liberal (ruxsat beruvchi) tarbiya uslubida qanday xavf bor? A) Bolaning qattiq intizomga o'rganib, tashabbussiz bo'lib qolishi B) Bolaning mustaqilligi to'liq yo'qolishi C) Bolada haddan tashqari qo'rquv paydo bo'lishi D) Bolada o'zini nazorat qilish va mas'uliyat hissining yetarli shakllanmasligi To'g'ri javob: D) Bolada o'zini nazorat qilish va mas'uliyat hissining yetarli shakllanmasligi ✔ 33. Alohida ehtiyojli bolalarni faqat maxsus muassasalarda, tengdoshlaridan alohida o'qitish qanday ataladi? A) Segregatsiya B) Inklyuziya C) Individuallashtirish D) Sotsializatsiya To'g'ri javob: A) Segregatsiya ✔ 34. Vaziyat: duduqlanadigan o'quvchi bilan muloqotda o'qituvchi qanday harakat qilishi kerak? A) Uni tezroq gapirib, fikrini qisqa va lo'nda bayon qilishga undash B) Xotirjam tinglash, gapini oxirigacha kutish, so'zni o'rniga aytmaslik C) Gapini bo'lib, qiynalgan so'zini o'zi aytib tugatib qo'yish D) Uni sinf oldida ko'proq va uzoqroq gapirishga majburlash To'g'ri javob: B) Xotirjam tinglash, gapini oxirigacha kutish, so'zni o'rniga aytmaslik ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 64 35. Muqobil va qo'shimcha kommunikatsiya (AAC) vositalaridan biri bo'lgan PECS tizimi nimaga asoslangan? A) Faqat yozma matnlarni o'qish va yozishga asoslangan muloqotga B) Faqat ovozli signallar va musiqaga C) Rasmli kartochkalarni almashish orqali muloqotga D) Faqat Brayl yozuvidagi belgilarga To'g'ri javob: C) Rasmli kartochkalarni almashish orqali muloqotga✔ 36. 25 · 4 · 7 ko'paytmaning qiymati nechaga teng? A) 175 B) 707 C) 280 D) 700 To'g'ri javob: D) 700 ✔ 37. Sinf rahbarining tarbiyaviy ish rejasi qanday tuziladi? A) Faqat bayramlar va tadbirlar sanalari ro'yxati asosida B) Rejasiz, vaziyatga qarab C) Boshqa sinf yoki maktabning tayyor rejasini ko'chirish orqali D) O'quvchilarning yosh xususiyatlari va sinfni o'rganish asosida To'g'ri javob: D) O'quvchilarning yosh xususiyatlari va sinfni o'rganish asosida ✔ 38. E. Torndayk «sinash va xatolar» orqali o'rganish nazariyasida qaysi qonunni asosiy deb hisoblagan? A) Interiorizatsiya qonuni B) Muvozanat qonuni C) Gestalt qonuni D) Effekt qonuni To'g'ri javob: D) Effekt qonuni ✔ 39. Vaziyat: o'qituvchi o'quvchilarga mavzu bo'yicha bilimini yozma ish, og'zaki taqdimot yoki rasm/maket orqali ko'rsatishni tanlash imkonini berdi. Bu UDL ning qaysi tamoyili? A) Ko'p usulda taqdim etish B) Ko'p usulda jalb qilish C) Ko'p usulda ifoda etish D) Yagona baholash shakli To'g'ri javob: C) Ko'p usulda ifoda etish ✔ 40. Ta'limning universal dizayni (UDL) qaysi uchta asosiy tamoyilga tayanadi? A) Bitta darslik, bitta metod va bitta test B) Ko'p usulda jalb qilish, taqdim etish, ifoda etish C) Faqat kompyuter, internet va texnik vositalar D) Jazo, mukofot va qat'iy nazorat To'g'ri javob: B) Ko'p usulda jalb qilish, taqdim etish, ifoda etish ✔ 41. B. Vaynerning atributsiya nazariyasiga ko'ra muvaffaqiyatsizlikni qaysi sababga bog'lash keyingi harakatga eng ijobiy ta'sir qiladi? A) Omadsizlik B) Yetarli harakat qilmaslik (beqaror, nazorat qilinadigan) C) O'z qobiliyatining yetishmasligi (barqaror, ichki, nazoratsiz) D) Vazifaning doimo qiyinligi To'g'ri javob: B) Yetarli harakat qilmaslik (beqaror, nazorat qilinadigan) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 65 42. Sinfda bulling (tazyiq) holati aniqlandi. Sinf rahbarining birinchi navbatdagi vazifasi nima? A) Butun sinfni jazolash B) Jabrlanuvchi xavfsizligini ta'minlab, psixolog va ota-onalar bilan choralar ko'rish C) Hodisani bolalar o'yini deb hisoblab, e'tiborsiz qoldirish D) Jabrlanuvchiga «o'zing javob qaytar» deb maslahat berib cheklanish To'g'ri javob: B) Jabrlanuvchi xavfsizligini ta'minlab, psixolog va ota-onalar bilan choralar ko'rish✔ 43. 12, 15 va 18 sonlarining o'rta arifmetigini toping. A) 45 B) 15 C) 16 D) 14 To'g'ri javob: B) 15 ✔ 44. Inklyuziv sinfda «moslashtirish» (akkomodatsiya) va «modifikatsiya» o'rtasidagi farq nima? A) Ular mazmunan bir xil tushuncha bo'lib, sinonim sifatida qo'llanadi B) Modifikatsiyada faqat parta va jihozlar o'zgaradi, dastur esa o'zgarmaydi C) Moslashtirishda dastur butunlay bekor qilinib, yangisi tuziladi D) Moslashtirishda natija saqlanib, usul o'zgaradi; modifikatsiyada talab o'zgaradi To'g'ri javob: D) Moslashtirishda natija saqlanib, usul o'zgaradi; modifikatsiyada talab o'zgaradi ✔ 45. A. Banduraning «Bobo qo'g'irchog'i» (Bobo doll) tajribasi nimani ko'rsatgan? A) Agressiv xulq faqat irsiy omillar bilan belgilanadi B) Qo'g'irchoq bilan o'ynash bolalardagi agressiyani yo'qotadi C) Bolalar kuzatgan kattalar agressiv xulqini takrorlashga moyil D) Bolalar faqat moddiy mukofot berilganda o'ynashga kirishadi To'g'ri javob: C) Bolalar kuzatgan kattalar agressiv xulqini takrorlashga moyil ✔ 46. Nutq apparati innervatsiyasining buzilishi bilan bog'liq talaffuz nuqsoni qanday ataladi? A) Disleksiya B) Dislaliya C) Diskalkuliya D) Dizartriya To'g'ri javob: D) Dizartriya ✔ 47. Vaziyat: o'quvchi qoidani so'zma-so'z aytib beradi, ammo uning ma'nosini o'z so'zlari bilan tushuntira olmaydi. Bu qaysi tamoyil buzilganini ko'rsatadi? A) Ta'limning ko'rgazmaliligi B) Bilimlarning puxtaligi C) Tizimlilik va izchillik D) Onglilik va faollik To'g'ri javob: D) Onglilik va faollik ✔ 48. Sinf rahbarining hujjatlari qatoriga odatda nima kiradi? A) Faqat maktab byudjeti B) Faqat ota-onalarning ish joylari va telefon raqamlari ro'yxati C) Sinf jurnali, tarbiyaviy ish rejasi va o'quvchilar haqidagi ma'lumotlar D) Faqat o'quvchilarning rasmlari To'g'ri javob: C) Sinf jurnali, tarbiyaviy ish rejasi va o'quvchilar haqidagi ma'lumotlar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 66 49. Inklyuziv ta'limda iqtidorli bolalar qanday o'rin tutadi? A) Ular ham alohida ehtiyojga ega, inklyuziya ularning rivojini ham qo'llaydi B) Iqtidorli bolalar inklyuziv ta'lim tushunchasiga umuman aloqador emas C) Iqtidorli bolalarga qo'shimcha murakkab topshiriq berish taqiqlanadi D) Iqtidorli bolalar faqat uyda, individual reja bo'yicha o'qishi kerak To'g'ri javob: A) Ular ham alohida ehtiyojga ega, inklyuziya ularning rivojini ham qo'llaydi✔ 50. Ota-onalar majlisini samarali o'tkazishning muhim sharti qaysi? A) Aniq kun tartibi, oldindan xabar berish va amaliy tavsiyalar bilan yakunlash B) Faqat baholarni o'qib berish C) Majlisni imkon qadar uzoq cho'zib, hamma masalalarni bir kunda ko'rish D) Majlisni ogohlantirmasdan to'satdan chaqirib, kun tartibisiz o'tkazish To'g'ri javob: A) Aniq kun tartibi, oldindan xabar berish va amaliy tavsiyalar bilan yakunlash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 67 9-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Yosh psixologiyasida «sensitiv davr» nimani anglatadi? A) Psixik rivojlanish to'xtab qoladigan davr B) Faqat o'smirlik davrining boshqa nomi C) Bolaning tez-tez kasal bo'ladigan davri D) Muayyan funksiya rivoji uchun eng qulay davr To'g'ri javob: D) Muayyan funksiya rivoji uchun eng qulay davr✔ 2. Pedagogik diagnostikaning asosiy maqsadi nima? A) Maktabning reytingini hududda e'lon qilish B) O'quvchi holatini aniqlab, ta'lim jarayonini to'g'rilash C) O'qituvchilarni navbatdagi attestatsiyadan o'tkazish D) O'quvchilarni xatolari uchun o'z vaqtida jazolash To'g'ri javob: B) O'quvchi holatini aniqlab, ta'lim jarayonini to'g'rilash ✔ 3. Sinf o'quvchilari o'rtasidagi shaxslararo munosabatlar va «yetakchi», «chetlatilgan» o'quvchilarni aniqlash uchun qaysi metod qo'llaniladi? A) Xronometraj B) Kontent-tahlil C) Sotsiometriya D) Reyting To'g'ri javob: C) Sotsiometriya ✔ 4. L. Kolberg axloqiy rivojlanish nazariyasida qaysi uch daraja ajratiladi? A) Bilish, tushunish va qo'llash darajalari B) Prekonvensional, konvensional, postkonvensional C) Sensomotor, konkret va formal operatsiyalar D) Oral, anal va fallik bosqichlar To'g'ri javob: B) Prekonvensional, konvensional, postkonvensional ✔ 5. Piajening konkret operatsiyalar bosqichida bola qaysi operatsiyani bajara oladi? A) Faqat tug'ma refleksiv harakatlarni bajarish B) Faqat abstrakt gipotezalar bilan mantiqiy ishlash C) Obyekt doimiyligini endigina anglay boshlash D) Narsalarni o'lchami bo'yicha tartiblash va tasniflash To'g'ri javob: D) Narsalarni o'lchami bo'yicha tartiblash va tasniflash ✔ 6. «Bolalar ertalab maktabga ketishdi» gapining egasi qaysi? A) Maktabga B) Bolalar C) Ertalab D) Ketishdi To'g'ri javob: B) Bolalar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 68 7. Gapning bosh bo'laklari qaysilar? A) Aniqlovchi va to'ldiruvchi B) Ega va aniqlovchi C) Ega va kesim D) To'ldiruvchi va hol To'g'ri javob: C) Ega va kesim✔ 8. Bayon yozishda o'quvchilar matnni necha marta tinglashi metodik jihatdan maqsadga muvofiq? A) Faqat bir marta, takrorlamasdan, darhol yozishga o'tgan holda B) Umuman tinglamasdan, faqat sarlavha asosida C) Ikki marta: avval umumiy idrok uchun, so'ng tahlildan keyin D) Kamida o'n marta, o'quvchilar matnni so'zma-so'z yod olguncha To'g'ri javob: C) Ikki marta: avval umumiy idrok uchun, so'ng tahlildan keyin ✔ 9. O'qituvchi o'quvchilarning nazorat diktantidagi xatolarini tahlil qilmoqda. Keyingi darsda eng to'g'ri ish qaysi? A) Xatolarni muhokama qilmasdan, rejaga ko'ra yangi mavzuga o'tish B) Diktantni qaytadan aynan shu matn bilan, tahlil qilmasdan yozdirish C) Xatolar ustida ishlash: tipik xatolarni guruhlab, qoida asosida tuzattirish D) Faqat baho qo'yib, daftarlarni qaytarmaslik To'g'ri javob: C) Xatolar ustida ishlash: tipik xatolarni guruhlab, qoida asosida tuzattirish ✔ 10. Ta'lim olishda shaxsning butun hayoti davomida bilim va malakasini oshirib borish g'oyasi qanday ataladi? A) Ekstern ta'lim B) Elitar ta'lim C) Uzluksiz ta'lim (lifelong learning) D) Majburiy ta'lim To'g'ri javob: C) Uzluksiz ta'lim (lifelong learning) ✔ 11. Pedagogikaning qaysi fanlar bilan bog'liqligi uning metodologik asosini tashkil etadi? A) Faqat matematika B) Falsafa C) Faqat geografiya D) Faqat kimyo To'g'ri javob: B) Falsafa ✔ 12. Ona tili darsida integratsiya (fanlararo bog'lanish)ga misol qaysi? A) Tabiat haqidagi matn asosida sifatlarni o'rganish va tabiatni kuzatish B) Har bir darsni test bilan yakunlash C) Darsni faqat doskada yozish va ko'chirib olish bilan o'tkazish D) Darslikdagi hamma mashqlarni boshqa fanlarga bog'lamay ketma-ket bajarish To'g'ri javob: A) Tabiat haqidagi matn asosida sifatlarni o'rganish va tabiatni kuzatish ✔ 13. «Yuvindi» fe'li qaysi nisbatda? A) Majhul nisbat B) Orttirma nisbat C) O'zlik nisbat D) Birgalik nisbat To'g'ri javob: C) O'zlik nisbat ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 69 14. L. Kolberg axloqiy mulohazalarni o'rganishda qaysi mashhur dilemmani qo'llagan? A) Buridan eshagi B) Xayns (Geynts) dilemmasi C) Mahbuslar dilemmasi D) Tramvay dilemmasi To'g'ri javob: B) Xayns (Geynts) dilemmasi✔ 15. Muammoli ta'lim ona tili darsida qanday namoyon bo'ladi? A) O'quvchilar faqat namuna asosida matnni o'zgartirmasdan ko'chiradi B) O'quvchilar oldiga ziddiyatli savol qo'yilib, ular javobni mustaqil izlaydi C) O'qituvchi tayyor qoidani aytib beradi va o'quvchilar uni yod oladi D) Faqat oldingi mavzu takrorlanadi To'g'ri javob: B) O'quvchilar oldiga ziddiyatli savol qo'yilib, ular javobni mustaqil izlaydi ✔ 16. Yosh psixologiyasida bir xil bolalar guruhini uzoq vaqt davomida qayta-qayta o'rganish qanday metod deb ataladi? A) Kontent-tahlil B) Longityud (bo'ylama) metod C) Kesmalar (ko'ndalang) metodi D) Sotsiometriya To'g'ri javob: B) Longityud (bo'ylama) metod ✔ 17. Tarbiya keng ma'noda qanday tushuniladi? A) Faqat maktabda dars va darsdan tashqari o'tkaziladigan tadbirlar yig'indisi B) Faqat oiladagi axloqiy ta'sir C) Ijtimoiy tajribani yangi avlodga uzatishning hamma ta'sirlari D) Faqat bilim va ko'nikmalarni berish jarayoni To'g'ri javob: C) Ijtimoiy tajribani yangi avlodga uzatishning hamma ta'sirlari ✔ 18. «Ko'k» so'ziga jo'nalish kelishigi qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi? A) Ko'gga B) Ko'kqa C) Ko'kka D) Ko'kga To'g'ri javob: C) Ko'kka ✔ 19. Tovushlarni talaffuz qilishdagi buzilish (eshitish va nutq apparati innervatsiyasi me'yorida bo'lganda) qanday ataladi? A) Afaziya B) Dislaliya C) Alaliya D) Dizartriya To'g'ri javob: B) Dislaliya ✔ 20. «Qo'li ochiq» iborasi qanday ma'noni bildiradi? A) Mehnatkash B) Saxiy C) Ishyoqmas D) Qo'rqoq To'g'ri javob: B) Saxiy ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 70 21. L.I. Bojovich bo'yicha «o'quvchining ichki pozitsiyasi» nimani anglatadi? A) O'quvchining sinfdagi doimiy partasi va o'tiradigan o'rni B) O'quvchining jismoniy holati va sog'lig'i C) Bolaning o'quvchi bo'lish ehtiyojini anglashi va qabul qilishi D) O'quvchining sinf jurnalidagi tartib raqami To'g'ri javob: C) Bolaning o'quvchi bo'lish ehtiyojini anglashi va qabul qilishi✔ 22. Ona tili darsida «Muloqot (dialog) tuzish» mashqi qaysi nutq turini rivojlantiradi? A) Ichki nutqni B) Faqat monologik yozma nutqni C) Faqat ifodali o'qishni D) Dialogik nutqni To'g'ri javob: D) Dialogik nutqni ✔ 23. Aytilish maqsadiga ko'ra gaplar qaysi turlarga bo'linadi? A) Darak, so'roq, buyruq gaplar B) Yoyiq va yig'iq gaplar C) Bir tarkibli va ikki tarkibli gaplar D) Sodda va qo'shma gaplar To'g'ri javob: A) Darak, so'roq, buyruq gaplar ✔ 24. «Kitobim» so'zidagi «-im» qanday qo'shimcha? A) Kelishik qo'shimchasi B) Yangi so'z hosil qiluvchi so'z yasovchi qo'shimcha C) Ko'plikni bildiruvchi shakl yasovchi qo'shimcha D) I shaxs birlikdagi egalik qo'shimchasi To'g'ri javob: D) I shaxs birlikdagi egalik qo'shimchasi ✔ 25. Tabiiy pedagogik eksperiment laboratoriya eksperimentidan nimasi bilan farq qiladi? A) Gipoteza qo'yilmaydi B) Natijalari statistik qayta ishlanmaydi C) Odatiy o'quv jarayoni sharoitida o'tkaziladi D) U faqat maxsus jihozlangan xonada, nazorat guruhisiz o'tkaziladi To'g'ri javob: C) Odatiy o'quv jarayoni sharoitida o'tkaziladi ✔ 26. Yozuv gigiyenasiga ko'ra yozayotganda o'quvchining ko'zidan daftargacha bo'lgan masofa taxminan qancha bo'lishi tavsiya etiladi? A) 30–35 sm B) 5–10 sm C) 1 metrdan ortiq D) 60–70 sm To'g'ri javob: A) 30–35 sm ✔ 27. Xalq og'zaki ijodi, urf-odatlar va an'analardagi tarbiyaviy g'oyalarni o'rganuvchi fan qaysi? A) Didaktika B) Andragogika C) Etnopedagogika D) Pedagogik antropologiya To'g'ri javob: C) Etnopedagogika ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 71 28. Pedagogik tadqiqotda «obyekt» va «predmet» qanday nisbatda bo'ladi? A) Ular mazmunan bir xil, sinonim tushunchalar B) Predmet obyektning tadqiq etiladigan jihati C) Obyekt — faqat inson, predmet — faqat hujjat D) Predmet obyektdan kengroq va uni o'z ichiga oladi To'g'ri javob: B) Predmet obyektning tadqiq etiladigan jihati✔ 29. Fe'lning bo'lishsiz shakli qaysi qo'shimcha yordamida yasaladi? A) -ma B) -mi C) -lar D) -gan To'g'ri javob: A) -ma ✔ 30. Maktabdan tashqari ta'limning asosiy vazifasi nima? A) Faqat jismoniy mehnat va xo'jalik ishlariga jalb qilish B) Faqat bitiruv imtihonlariga jadal tayyorlash C) Bolalar qiziqish va qobiliyatlarini qo'shimcha rivojlantirish D) Asosiy dars jadvalini to'liq almashtirish va qisqartirish To'g'ri javob: C) Bolalar qiziqish va qobiliyatlarini qo'shimcha rivojlantirish ✔ 31. Vaziyat: 1-sinf o'quvchisi darsning boshida diqqatli bo'lib, 15–20 daqiqadan keyin chalg'iy boshlaydi. Bu nimadan dalolat beradi? A) Intellektual rivojlanishning sezilarli orqada qolishidan B) Diqqatning jiddiy patologik buzilishidan C) Yoshga xos ixtiyoriy diqqat barqarorligi yetarli emasligidan D) Oiladagi tarbiyaning noto'g'ri yo'lga qo'yilganidan To'g'ri javob: C) Yoshga xos ixtiyoriy diqqat barqarorligi yetarli emasligidan ✔ 32. Vaziyat: o'quvchi juda ta'sirchan, tez xafa bo'ladi, yangi sharoitda xavotirlanadi va tez charchaydi. O'qituvchi uchun qaysi yondashuv to'g'ri? A) Uni ko'pchilik oldida keskin tanqid qilib, tartibga chaqirish B) Uning holatiga e'tibor bermay, odatdagidek ishlash C) Xotirjam muhit yaratib, muvaffaqiyat vaziyatlarini tashkil qilish D) Uni chiniqtirish uchun doimo musobaqalarga majburlash To'g'ri javob: C) Xotirjam muhit yaratib, muvaffaqiyat vaziyatlarini tashkil qilish ✔ 33. Tadqiqotchi o'quvchilar faoliyatiga aralashmasdan, odatiy sharoitda ularning xulq-atvorini rejali qayd etishi qaysi metodga mos keladi? A) Test B) Anketa C) Laboratoriya eksperimenti D) Kuzatish To'g'ri javob: D) Kuzatish ✔ 34. Pedagogik tadqiqotda respondentlarga oldindan tuzilgan yozma savollar ro'yxati tarqatiladigan metod qaysi? A) Anketa B) Suhbat C) Intervyu D) Kuzatish To'g'ri javob: A) Anketa ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 72 35. «Bu, shu, o'sha» so'zlari olmoshning qaysi turiga kiradi? A) Kishilik olmoshi B) Gumon olmoshi C) Ko'rsatish olmoshi D) So'roq olmoshi To'g'ri javob: C) Ko'rsatish olmoshi✔ 36. Boshlang'ich sinfda o'quvchi yozuvida takrorlanuvchi spetsifik xatolar (harflarni almashtirish, tushirib qoldirish) muntazam kuzatilsa, o'qituvchi birinchi navbatda nima qilishi kerak? A) O'quvchini boshqa sinfga o'tkazish masalasini ma'muriyat oldiga qo'yish B) Xatolarga e'tibor bermay, darsni davom ettirish C) Baholarni pasaytirib, ota-onasini jazolashga undash D) Logoped bilan maslahatlashib, disgrafiya ehtimolini tekshirish To'g'ri javob: D) Logoped bilan maslahatlashib, disgrafiya ehtimolini tekshirish ✔ 37. Nutq o'stirish ishlari qaysi uch darajada olib boriladi? A) So'z, gap (so'z birikmasi) va bog'lanishli nutq darajasida B) Harf, raqam va belgi darajasida C) O'qish, yozish va rasm chizish ko'nikmalari darajasida D) Tovush, urg'u va ohang darajasida To'g'ri javob: A) So'z, gap (so'z birikmasi) va bog'lanishli nutq darajasida ✔ 38. Ifodali o'qishning asosiy vositalariga nimalar kiradi? A) Sarlavha, epigraf, xotima B) Pauza, mantiqiy urg'u, ohang, sur'at va ovoz kuchi C) Imlo qoidalari, tinish belgilari va xat boshidan yozish D) Harf, bo'g'in, so'z va gap To'g'ri javob: B) Pauza, mantiqiy urg'u, ohang, sur'at va ovoz kuchi ✔ 39. Piajening «saqlanish» (konservatsiya) masalalarini, masalan suv shakli o'zgargan idishga quyilganda miqdor o'zgarmasligini, bola odatda qaysi bosqichda tushuna boshlaydi? A) Formal operatsiyalar B) Operatsiyalardan oldingi C) Konkret operatsiyalar D) Sensomotor To'g'ri javob: C) Konkret operatsiyalar ✔ 40. «Bog'da chiroyli gullar ochildi» gapidagi «bog'da» so'zi qanday gap bo'lagi? A) Aniqlovchi B) To'ldiruvchi C) Ega D) O'rin holi To'g'ri javob: D) O'rin holi ✔ 41. Ona tili darsida o'yin texnologiyasini qo'llashning asosiy afzalligi nimada? A) O'quv motivatsiyasini oshirib, bilimni faol o'zlashtirishga yordam beradi B) Darsda o'qituvchining rahbarlik va tushuntirish vazifasini butunlay yo'qotadi C) Baholash va nazorat qilish zaruratini to'liq bartaraf etadi D) Dastur mazmunini qisqartiradi To'g'ri javob: A) O'quv motivatsiyasini oshirib, bilimni faol o'zlashtirishga yordam beradi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 73 42. Ona tili darsida «Bir so'zga turli qo'shimchalar qo'shib, yangi so'z yasang» topshirig'i qaysi bo'limga oid? A) Tinish belgilari B) Fonetika C) So'z tarkibi va so'z yasalishi D) Sintaksis To'g'ri javob: C) So'z tarkibi va so'z yasalishi✔ 43. V. Mishel o'tkazgan «Marshmallou testi» bolalarda qaysi xususiyatni o'rgangan? A) Og'zaki nutq tezligini B) Ranglarni farqlash qobiliyatini C) Mukofotni kechiktirish qobiliyatini D) Qisqa muddatli xotira hajmini To'g'ri javob: C) Mukofotni kechiktirish qobiliyatini ✔ 44. «Toshbaqa», «belbog'» so'zlari tuzilishiga ko'ra qanday so'zlar? A) Takroriy so'zlar B) Qo'shma so'zlar C) Sodda yasama so'zlar D) Juft so'zlar To'g'ri javob: B) Qo'shma so'zlar ✔ 45. Insho bilan bayonning asosiy farqi nimada? A) Insho faqat og'zaki bajariladi, bayon esa faqat yozma shaklda, matnsiz yoziladi B) Insho faqat 1-sinfda, bayon faqat 4-sinfda yoziladi C) Inshoda o'quvchi matnni o'zi yaratadi, bayonda tayyor matn mazmunini qayta hikoya qiladi D) Inshoda imlo xatolari baholanmaydi, bayonda esa faqat imlo xatolari baholanadi To'g'ri javob: C) Inshoda o'quvchi matnni o'zi yaratadi, bayonda tayyor matn mazmunini qayta ✔ hikoya qiladi 46. Undalma haqidagi to'g'ri fikr qaysi? A) Undalma har doim gapning egasi vazifasida keladi B) Undalma gap bo'lagi hisoblanmaydi va vergul bilan ajratiladi C) Undalma hech qachon tinish belgisi bilan ajratilmaydi D) Undalma faqat gap oxirida keladi To'g'ri javob: B) Undalma gap bo'lagi hisoblanmaydi va vergul bilan ajratiladi ✔ 47. «Maktabdan» so'zi qaysi kelishikda turibdi? A) O'rin-payt kelishigida B) Jo'nalish kelishigida C) Qaratqich kelishigida D) Chiqish kelishigida To'g'ri javob: D) Chiqish kelishigida ✔ 48. Mehnat tarbiyasining boshlang'ich sinflardagi asosiy shakli qaysi? A) Ishlab chiqarish korxonasida to'liq ish kuni mehnati B) O'z-o'ziga xizmat, navbatchilik, ijtimoiy foydali mehnat C) Texnologiya fanidan faqat nazariy mashg'ulotlar D) Kasbga yaroqlilikni aniqlovchi maxsus testlar To'g'ri javob: B) O'z-o'ziga xizmat, navbatchilik, ijtimoiy foydali mehnat ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 74 49. Piaje bo'yicha gipotetik-deduktiv tafakkur, abstrakt farazlar bilan ishlash qaysi bosqichga xos? A) Sensomotor B) Formal operatsiyalar C) Operatsiyalardan oldingi D) Konkret operatsiyalar To'g'ri javob: B) Formal operatsiyalar✔ 50. «Nima uchun kuzda barglar to'kiladi?» savoliga javob tarzida tuzilgan matn qaysi turga mansub? A) Dialogik matn B) Tasviriy matn C) Muhokama (mulohaza) matn D) Hikoya matn To'g'ri javob: C) Muhokama (mulohaza) matn ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 75 10-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Pestalotstsi qaysi shaharlarda o'z ta'lim muassasalarini tashkil etgan? A) Rim, Milan, Turin B) Moskva, Kiyev, Xarkov C) Shtans, Burgdorf, Iferten D) Parij, Lion, Marsel To'g'ri javob: C) Shtans, Burgdorf, Iferten✔ 2. Hozirgi savod o'rgatish amaliyotida asosan qaysi metod qo'llaniladi? A) Butun so'z metodi B) Tovush analitik-sintetik metod C) Harf terish (harflab qo'shish) metodi D) Faqat yodlash metodi To'g'ri javob: B) Tovush analitik-sintetik metod ✔ 3. Termometr nimani o'lchash uchun ishlatiladi? A) Shamol tezligini B) Atmosfera bosimini C) Haroratni D) Havo namligini To'g'ri javob: C) Haroratni ✔ 4. O'rgimchak nima uchun hasharotlarga kiritilmaydi? A) U o'simliklar bilan oziqlanadi B) U uchishni bilmaydi va qanotlari yo'q C) U faqat kechasi faol bo'ladi D) Uning 8 ta oyog'i bor va tanasi ikki qismdan iborat To'g'ri javob: D) Uning 8 ta oyog'i bor va tanasi ikki qismdan iborat ✔ 5. Jadid maktablarida qo'llanilgan savod o'rgatishning yangi usuli qanday nomlangan? A) Usuli qadim B) Usuli hijo (harflab hijjalash) C) Usuli savtiya (tovush usuli) D) Usuli tarjima To'g'ri javob: C) Usuli savtiya (tovush usuli) ✔ 6. O'zbek tilida so'zdagi bo'g'inlar soni nimaga teng? A) So'zdagi urg'ular soniga B) So'zdagi unli tovushlar soniga C) So'zdagi harflar soniga D) So'zdagi undosh tovushlar soniga To'g'ri javob: B) So'zdagi unli tovushlar soniga ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 76 7. Abu Nasr Forobiyning ideal jamiyat va uning fuqarolarini tarbiyalash haqidagi asari qaysi? A) «Mahbub ul-qulub» B) «Qobusnoma» C) «Fozil odamlar shahri» D) «Hibat ul-haqoyiq» To'g'ri javob: C) «Fozil odamlar shahri»✔ 8. L.S. Vygotskiyning «yaqin rivojlanish zonasi» tushunchasi didaktika uchun qanday xulosa beradi? A) Ta'lim rivojlanishdan orqada borib, yetilgan funksiyalarga tayanishi kerak B) Ta'lim rivojlanishga ta'sir qilmaydi C) Ta'lim faqat yetuklikdan keyin boshlanishi kerak D) Ta'lim rivojlanishdan oldinda borib, uni yetaklashi kerak To'g'ri javob: D) Ta'lim rivojlanishdan oldinda borib, uni yetaklashi kerak ✔ 9. Gerbartning asosiy pedagogik asari qaysi? A) «Emil» B) «Umumiy pedagogika» C) «Pedagogik doston» D) «Buyuk didaktika» To'g'ri javob: B) «Umumiy pedagogika» ✔ 10. Boshlang'ich sinfda grammatika o'qitishning amaliy yo'nalganligi nimani anglatadi? A) Grammatika boshlang'ich sinfda umuman o'rgatilmaydi B) Grammatika faqat og'zaki mashg'ulotlarda, yozma ishlarsiz o'rgatiladi C) Grammatika savodli yozish va nutq o'stirish vositasi sifatida o'rgatiladi D) Grammatika mustaqil ilmiy-nazariy fan sifatida to'liq hajmda o'rgatiladi To'g'ri javob: C) Grammatika savodli yozish va nutq o'stirish vositasi sifatida o'rgatiladi ✔ 11. Ta'limda individuallashtirish deganda nima tushuniladi? A) Faqat iqtidorli o'quvchilar bilan alohida shug'ullanish B) O'quvchi xususiyatiga mos sur'at, mazmun va usulni tanlash C) Qiyinchilikka uchragan o'quvchilarni sinfdan chetlatish D) Hamma o'quvchilarga bir xil hajm va qiyinlikdagi topshiriq berish To'g'ri javob: B) O'quvchi xususiyatiga mos sur'at, mazmun va usulni tanlash ✔ 12. Eski maktablarda savod o'rgatishda asosan qaysi usul qo'llanilgan? A) Montessori sensor usuli B) Usuli hijo (harflarni hijjalash) C) Butun so'zni global o'qish usuli D) Usuli savtiya (tovush usuli) To'g'ri javob: B) Usuli hijo (harflarni hijjalash) ✔ 13. Ya.A. Komenskiy oilada maktabgacha yoshdagi bolalarni tarbiyalash bo'yicha qaysi qo'llanmani yozgan? A) «Ona so'z» B) «Emil» C) «Bolalar dunyosi» D) «Ona maktabi» To'g'ri javob: D) «Ona maktabi» ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 77 14. O'zlashtirilgan bilimlarning xotirada uzoq saqlanishi va zarur paytda qo'llay olinishini ta'minlash qaysi tamoyilga taalluqli? A) Ko'rgazmalilik B) Puxtalik C) Tushunarlilik D) Ilmiylik To'g'ri javob: B) Puxtalik✔ 15. Badiiy matnni tahlil qilishda «asarning g'oyasi» nimani anglatadi? A) Asardagi qahramonlarning soni B) Muallif asar orqali ifodalamoqchi bo'lgan asosiy fikr C) Asardagi voqealar sodir bo'lgan joy va vaqt D) Asarning hajmi To'g'ri javob: B) Muallif asar orqali ifodalamoqchi bo'lgan asosiy fikr ✔ 16. Dasturlashtirilgan ta'limda o'quvchining javobiga qarab turli yo'llarga yo'naltiruvchi tarmoqlangan dastur muallifi kim? A) Berrus Skinner B) Norman Krauder C) Robert Gane D) Benjamin Blum To'g'ri javob: B) Norman Krauder ✔ 17. Ekskursiyani tashkil etishning to'g'ri bosqichlari qaysi? A) O'tkazish — tayyorgarlik — baholash — uyga vazifa berish B) Umumlashtirish — tayyorgarlik — o'tkazish C) Tayyorgarlik — o'tkazish — natijalarni umumlashtirish D) Faqat o'tkazish, natijasiz To'g'ri javob: C) Tayyorgarlik — o'tkazish — natijalarni umumlashtirish ✔ 18. Ta'lim jarayonida o'quvchining bilimlarni o'zlashtirish darajasini aniqlab, o'qitishni o'z vaqtida tuzatishga qaratilgan joriy baholash turi qaysi? A) Summativ (yakuniy) baholash B) Normativ (me'yoriy) baholash C) Formativ (shakllantiruvchi) baholash D) Tashqi mustaqil baholash To'g'ri javob: C) Formativ (shakllantiruvchi) baholash ✔ 19. Fasllar almashinuvining asosiy sababi nima? A) Oyning Yer atrofida aylanishi va uning tortishish kuchi B) Yer o'qining og'maligi va Yerning Quyosh atrofida aylanishi C) Bulutlarning yil davomida ko'payib-kamayishi D) Yerning Quyoshga ba'zan yaqinlashib, ba'zan uzoqlashishi To'g'ri javob: B) Yer o'qining og'maligi va Yerning Quyosh atrofida aylanishi ✔ 20. K.D. Ushinskiy boshlang'ich ta'lim uchun yaratgan mashhur o'quv kitoblari qaysilar? A) «Emil» va «Yangi Eloiza» B) «Qutadg'u bilig» va «Qobusnoma» C) «Olam rasmlarda» va «Ona maktabi» D) «Ona so'z» va «Bolalar dunyosi» To'g'ri javob: D) «Ona so'z» va «Bolalar dunyosi» ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 78 21. Ta'limning tarbiyalovchi xarakteri haqidagi g'oyani maxsus «tarbiyalovchi ta'lim» tushunchasi sifatida asoslagan pedagog kim? A) J. Dyui B) I.F. Gerbart C) J. Lokk D) Ya.A. Komenskiy To'g'ri javob: B) I.F. Gerbart✔ 22. Kuzatish natijalarini qayd etishning boshlang'ich sinflarga eng mos shakli qaysi? A) Rasm, jadval va qisqa yozuvlar B) Murakkab statistik grafiklar C) Faqat og'zaki xotirada saqlash D) Ilmiy maqola To'g'ri javob: A) Rasm, jadval va qisqa yozuvlar ✔ 23. Qurbaqa qaysi hayvonlar sinfiga kiradi? A) Suvda hamda quruqlikda yashovchilar B) Baliqlar C) Sut emizuvchilar D) Sudralib yuruvchilar To'g'ri javob: A) Suvda hamda quruqlikda yashovchilar ✔ 24. O'quvchilarning tabiatshunoslik bo'yicha amaliy ko'nikmalarini baholashning eng mos usuli qaysi? A) Tajriba yoki kuzatish jarayonini kuzatib, rubrika asosida baholash B) Faqat ta'riflar va atamalarni og'zaki so'rash C) Faqat uyga vazifani tekshirish D) Faqat yozma diktant To'g'ri javob: A) Tajriba yoki kuzatish jarayonini kuzatib, rubrika asosida baholash ✔ 25. Kunduzi o'z soyangiz bo'yicha shimolni aniqlashda (Shimoliy yarimsharda, peshin vaqtida) soya qaysi tomonga tushadi? A) Janubga B) Shimolga C) Sharqqa D) G'arbga To'g'ri javob: B) Shimolga ✔ 26. Abdulla Avloniy «Turkiy guliston yoxud axloq» asarida tarbiyani qanday tushungan? A) Faqat chet tillarini va dunyoviy fanlarni o'rgatishga e'tibor B) Faqat jismoniy mehnat va hunarga o'rgatish C) Badan, fikr va axloq tarbiyasini birgalikda olib borish D) Faqat diniy ta'lim va ibodatlarni o'rgatish To'g'ri javob: C) Badan, fikr va axloq tarbiyasini birgalikda olib borish ✔ 27. O'qituvchi tayyorlagan katta o'quvchilar (monitorlar) kichiklarni o'qitadigan «o'zaro ta'lim» tizimi qanday nomlanadi? A) Brigada-laboratoriya tizimi B) Dalton-plan C) Bell-Lankaster tizimi D) Mangeym tizimi To'g'ri javob: C) Bell-Lankaster tizimi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 79 28. Savod o'rgatishda so'zning tovush modeli (sxemasi) tuzilganda unli tovushlar odatda qanday belgilanadi? A) Undoshlardan farqli rangdagi (masalan, qizil) kvadrat bilan B) Faqat raqam bilan C) Undoshlar bilan bir xil rangdagi doiracha bilan, farqlanmasdan D) Unli va undoshlar bir xil belgilanadi To'g'ri javob: A) Undoshlardan farqli rangdagi (masalan, qizil) kvadrat bilan✔ 29. O'quvchilar «Qaysi materiallar suvda cho'kadi va qaysilari qalqib chiqadi?» degan savolga javob izlashdi: avval taxmin qilishdi, so'ng tekshirib, natijani jadvalga yozishdi. Bu qanday yondashuv? A) Reproduktiv ta'lim B) Dogmatik ta'lim C) Faqat ko'rgazmali ta'lim D) Tadqiqotga asoslangan (izlanishli) ta'lim To'g'ri javob: D) Tadqiqotga asoslangan (izlanishli) ta'lim ✔ 30. Ilmiy-ommabop matn bilan ishlash badiiy matn bilan ishlashdan nimasi bilan farq qiladi? A) Bunday matnlar tahlil qilinmaydi, faqat yod olinadi B) Asosiy e'tibor faktlar va tushunchalar orasidagi bog'lanishga qaratiladi C) Asosiy e'tibor obrazlar va badiiy tasvir vositalariga qaratiladi D) Bunday matnlar faqat ifodali, rollarga bo'lib o'qiladi To'g'ri javob: B) Asosiy e'tibor faktlar va tushunchalar orasidagi bog'lanishga qaratiladi ✔ 31. «Utopiya» asarida barcha uchun umumiy ta'lim g'oyasini ilgari surgan mutafakkir kim? A) Erazm Rotterdamskiy B) Fransua Rable C) Mishel Monten D) Tomas Mor To'g'ri javob: D) Tomas Mor ✔ 32. Ta'limda «transfer» (ko'chirish) tushunchasi nimani anglatadi? A) O'zlashtirilgan bilim va ko'nikmani yangi vaziyatda qo'llash B) Vaqt o'tishi bilan bilimlarning asta-sekin unutilishi C) O'quvchini o'quv yili o'rtasida boshqa sinfga o'tkazish D) O'qituvchining boshqa ta'lim muassasasiga o'tishi To'g'ri javob: A) O'zlashtirilgan bilim va ko'nikmani yangi vaziyatda qo'llash ✔ 33. Masalning boshqa janrlardan asosiy farqi nimada? A) Faqat sehrli voqealar va fantastik qahramonlar tasvirlanadi B) Allegorik obrazlar orqali ibratli xulosa (qissadan hissa) beriladi C) Faqat tarixiy shaxslar haqida hujjatli tarzda hikoya qilinadi D) Faqat she'riy shaklda bo'lib, qofiyasi bo'lmaydi To'g'ri javob: B) Allegorik obrazlar orqali ibratli xulosa (qissadan hissa) beriladi ✔ 34. Darsdan tashqari ta'lim shakllaridan biri — o'quvchilarni bevosita kuzatish uchun ishlab chiqarish, muzey yoki tabiatga olib chiqish qanday ataladi? A) Ekskursiya B) Fakultativ C) Konsultatsiya D) Seminar To'g'ri javob: A) Ekskursiya ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 80 35. Matn ustida ishlashda reja tuzish qaysi ko'nikmani rivojlantiradi? A) To'g'ri talaffuz ko'nikmasini B) Tez yozish ko'nikmasini C) Husnixat va harflarni to'g'ri ulab yozish ko'nikmasini D) Matnni mantiqiy qismlarga ajratish va asosiy fikrni ajratib olish To'g'ri javob: D) Matnni mantiqiy qismlarga ajratish va asosiy fikrni ajratib olish✔ 36. Ta'lim mazmuni tarkibiga I.Ya. Lerner va V.V. Krayevskiy bo'yicha qaysi to'rt element kiradi? A) Maqsad, metod, vosita va tashkiliy shakl birligi B) Fanlar, sinflar, o'qituvchilar, darsliklar va o'quv xonalari majmuasi C) Darslik, o'quv dasturi, o'quv rejasi va sinf jurnali D) Bilimlar, faoliyat usullari, ijodiy faoliyat va qadriyatli munosabatlar tajribasi To'g'ri javob: D) Bilimlar, faoliyat usullari, ijodiy faoliyat va qadriyatli munosabatlar tajribasi ✔ 37. «Lingard va Gertruda» asarining muallifi kim? A) I.G. Pestalotstsi B) A. Disterveg C) I.F. Gerbart D) F. Frebel To'g'ri javob: A) I.G. Pestalotstsi ✔ 38. 1-sinfda yozma harf elementlarini o'rgatishda qaysi tayyorgarlik mashqlari qo'llaniladi? A) Insho yozish B) Diktant yozish C) Chiziq, ilmoq va ovallar chizib, qo'l motorikasini o'stirish D) Uzun matnlarni kitobdan ko'chirish va diktant yozish mashqlari To'g'ri javob: C) Chiziq, ilmoq va ovallar chizib, qo'l motorikasini o'stirish ✔ 39. Savod o'rgatishda yozuv va o'qishni parallel olib borishning asosiy sababi nima? A) Yozuvni o'qishdan oldin to'liq o'rgatish shart bo'lgani uchun B) O'qish va yozish bir-biriga bog'liq emas C) O'qish va yozish o'zaro bog'liq bo'lib, bir-birini mustahkamlaydi D) Bu faqat dars vaqtini tejash va jadvalni qisqartirish uchun qilinadi To'g'ri javob: C) O'qish va yozish o'zaro bog'liq bo'lib, bir-birini mustahkamlaydi ✔ 40. Tovush-harf tahlilining to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) Bo'g'inni yod olish — gapni o'qish — harflarni sanash — rasm chizish B) Talaffuz qilish — bo'g'inlarga ajratish — tovushlarni tavsiflash — harf bilan belgilash C) Gap tuzish — so'zni yozish — harfni o'chirish — o'qish D) Harflarni yozish — so'zni o'qish — tovushni topish — bo'g'inga ajratish — gap tuzish To'g'ri javob: B) Talaffuz qilish — bo'g'inlarga ajratish — tovushlarni tavsiflash — harf bilan ✔ belgilash 41. O'qituvchi «Suv qanday xossalarga ega?» mavzusida o'quvchilarga stakan, suv, shakar, tuz berib, ularni o'zlari tekshirib ko'rishni topshirdi. Bu qaysi metod? A) Amaliy ish (o'quvchi tajribasi) B) Hikoya qilish C) Ma'ruza D) Suhbat To'g'ri javob: A) Amaliy ish (o'quvchi tajribasi) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 81 42. Bo'g'in jadvali savod o'rgatishda qanday vazifani bajaradi? A) Grammatik qoidalarni tushuntiradi B) Faqat she'r yodlash va ifodali o'qishga xizmat qiladi C) Matematik hisoblashga o'rgatadi D) Bo'g'inlarni qo'shib o'qish texnikasini mashq qildiradi To'g'ri javob: D) Bo'g'inlarni qo'shib o'qish texnikasini mashq qildiradi✔ 43. Ilmiy izlanish jarayonida «gipoteza» nima? A) Tekshirilishi kerak bo'lgan asoslangan taxmin B) Kuzatish kundaligi C) Tajribaning yakuniy xulosasi D) Tajriba uchun ishlatiladigan asbob To'g'ri javob: A) Tekshirilishi kerak bo'lgan asoslangan taxmin ✔ 44. Ta'limda induktiv yondashuv nimani anglatadi? A) Umumiy qoidadan xususiy misollarga o'tish B) O'quvchilarga qoidalarni faqat tayyor holda yodlatib borish C) Faqat test bilan tekshirish D) Xususiy faktlar va misollardan umumiy xulosaga o'tish To'g'ri javob: D) Xususiy faktlar va misollardan umumiy xulosaga o'tish ✔ 45. Normal atmosfera bosimida toza suv qaysi haroratda qaynaydi? A) 120 °C B) 80 °C C) 90 °C D) 100 °C To'g'ri javob: D) 100 °C ✔ 46. «Qutadg'u bilig» asari nomining ma'nosi qanday? A) «Saodatga yo'llovchi bilim» B) «Haqiqatlar armug'oni» C) «Qalblarning sevgani» D) «Turkiy so'zlar devoni» To'g'ri javob: A) «Saodatga yo'llovchi bilim» ✔ 47. «O-na» so'zidagi birinchi bo'g'in qaysi turga kiradi? A) Ikki undoshdan iborat bo'g'in B) Undosh bilan tugagan yopiq bo'g'in C) Faqat bitta unlidan iborat ochiq bo'g'in D) Urg'usiz yopiq bo'g'in To'g'ri javob: C) Faqat bitta unlidan iborat ochiq bo'g'in ✔ 48. Badiiy asarni o'qishdan oldin o'tkaziladigan tayyorgarlik suhbatining maqsadi nima? A) O'quvchilarni asarni idrok etishga tayyorlash, qiziqish uyg'otish B) Asarning mazmunini o'qishdan oldin to'liq aytib berish C) O'quvchilarni baholash D) O'tgan darsdagi uyga vazifani tekshirib, baho qo'yish To'g'ri javob: A) O'quvchilarni asarni idrok etishga tayyorlash, qiziqish uyg'otish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 82 49. Ta'lim vositalari qatoriga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Dars turlari va tuzilish bosqichlari B) O'qituvchining nutqi va shaxsiy fazilatlari C) Ta'lim tamoyillari va qonuniyatlari D) Darslik, ko'rgazmali qurollar, texnik vositalar To'g'ri javob: D) Darslik, ko'rgazmali qurollar, texnik vositalar✔ 50. Inson organizmida gaz almashinuvi (kislorod olish va karbonat angidrid chiqarish) asosan qaysi organda sodir bo'ladi? A) Yurakda B) O'pkada C) Oshqozonda D) Buyrakda To'g'ri javob: B) O'pkada ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 83 11-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Monitoring nima? A) Faqat o'qituvchilarni jazolash tizimi B) Faqat o'quvchilar davomati va kechikishlarini hisoblash C) Ta'lim jarayoni va natijalarini tizimli kuzatib tahlil qilish D) Bir martalik nazorat ishi va uning natijasini e'lon qilish To'g'ri javob: C) Ta'lim jarayoni va natijalarini tizimli kuzatib tahlil qilish✔ 2. V.P. Bespalko pedagogik tizim elementlari qatoriga qaysilarni kiritgan? A) Maktab binosi, sinf xonalari, o'quv jihozlari va kutubxona B) Ota-onalar, mahalla, jamoat tashkilotlari va maktab homiylari C) O'quvchi, maqsad, mazmun, didaktik jarayon, o'qituvchi, tashkiliy shakl D) Darslik, daftar, ko'rgazmali qurol va texnik vositalar To'g'ri javob: C) O'quvchi, maqsad, mazmun, didaktik jarayon, o'qituvchi, tashkiliy shakl ✔ 3. Rubrikani o'quvchilarga topshiriqdan oldin tanishtirishning foydasi nima? A) O'qituvchi tekshirishdan ozod bo'ladi B) O'quvchilar baholanmasdan qoladi va topshiriq ixtiyoriy bo'ladi C) O'quvchilar nimaga erishish kerakligini oldindan tushunadi D) Hamma o'quvchilar avtomatik ravishda a'lo baho oladi To'g'ri javob: C) O'quvchilar nimaga erishish kerakligini oldindan tushunadi ✔ 4. Uzunlikni o'lchashni o'rgatishda nima uchun avval shartli o'lchovlar (qadam, qarich, tayoqcha) qo'llaniladi? A) Chizg'ich ishlatish xavfli bo'lgani uchun B) Standart o'lchov birligiga ehtiyoj borligini o'quvchilar o'zlari anglashi uchun C) Shartli o'lchovlar standart birliklardan aniqroq natija bergani uchun D) Standart birliklar boshlang'ich sinfda umuman o'rganilmagani uchun To'g'ri javob: B) Standart o'lchov birligiga ehtiyoj borligini o'quvchilar o'zlari anglashi uchun ✔ 5. Tarbiyaning «jamoada va jamoa orqali» tamoyili qaysi pedagog nomi bilan eng ko'p bog'lanadi? A) A.S. Makarenko B) F. Frebel C) J. Lokk D) M. Montessori To'g'ri javob: A) A.S. Makarenko ✔ 6. Murakkab (tarkibli) masala qanday masala? A) Javobi kasr son bo'lgan va bitta amal bilan yechiladigan masala B) Ikki va undan ortiq o'zaro bog'liq amal bilan yechiladigan masala C) Katta, ko'p xonali sonlar qatnashgan, lekin bitta amal bilan yechiladigan masala D) Faqat geometrik masala To'g'ri javob: B) Ikki va undan ortiq o'zaro bog'liq amal bilan yechiladigan masala ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 84 7. 7 080 302 sonidagi 8 raqami qaysi xona birligini bildiradi? A) O'nlar B) Minglar C) O'n minglar D) Yuz minglar To'g'ri javob: C) O'n minglar✔ 8. Vaziyat: o'qituvchi matnni to'rt qismga bo'lib, har bir guruh a'zosiga bittadan qism berdi; bir xil qismni olganlar birlashib o'rgandi, so'ng o'z guruhlariga qaytib tushuntirib berdi. Bu qaysi metod? A) Akvarium B) Debat C) Aqliy hujum D) Zigzag (Jigsaw) To'g'ri javob: D) Zigzag (Jigsaw) ✔ 9. O'quvchi «23 : 5 = 3 (qoldiq 8)» deb yozdi. O'qituvchi qaysi qoidaga e'tiborni qaratishi kerak? A) Qoldiq bo'luvchidan kichik bo'lishi kerak; to'g'ri javob 4 (qoldiq 3) B) Qoldiq har doim 0 bo'lishi kerak C) Qoldiqli bo'lishda bo'linma doim 1 bo'ladi; to'g'ri javob 1 (qoldiq 18) D) Qoldiq bo'linmadan kichik bo'lishi kerak; to'g'ri javob 2 (qoldiq 13) To'g'ri javob: A) Qoldiq bo'luvchidan kichik bo'lishi kerak; to'g'ri javob 4 (qoldiq 3) ✔ 10. Tarbiya jarayonining asosiy xususiyatlaridan biri nima? A) U qisqa muddatli, bir martalik ta'sirdan iborat B) U faqat maktab devorlari ichida kechadi C) U faqat o'qituvchining darsdagi faoliyatidan iborat bo'ladi D) U uzoq davom etuvchi, ko'p omilli, natijasi kechikadigan jarayon To'g'ri javob: D) U uzoq davom etuvchi, ko'p omilli, natijasi kechikadigan jarayon ✔ 11. Jismoniy tarbiyaning asosiy vazifalaridan biri nima? A) Faqat jismoniy madaniyat tarixi va nazariyasini o'rgatish B) Sog'liqni mustahkamlash va harakat sifatlarini rivojlantirish C) Faqat musobaqalarda sovrinli o'rin olish D) Faqat sport rekordlarini qo'yishga tayyorlash To'g'ri javob: B) Sog'liqni mustahkamlash va harakat sifatlarini rivojlantirish ✔ 12. Ixtiyoriylikning shakllanishi kichik maktab yoshida qanday namoyon bo'ladi? A) Ixtiyoriylik faqat o'smirlik davrida paydo bo'ladi B) Bola faqat ixtiyorsiz, impulsiv harakat qilishda davom etadi C) Bola qoidalarga mutlaqo bo'ysunmaydigan bo'lib qoladi D) Bola o'z xulqini qoida va maqsadlarga bo'ysundira boshlaydi To'g'ri javob: D) Bola o'z xulqini qoida va maqsadlarga bo'ysundira boshlaydi ✔ 13. Tarbiyada bolaning individual xususiyatlarini hisobga olish nimani anglatadi? A) Temperament, qiziqish va hayotiy sharoitga mos usul tanlash B) Hamma bolalarga istisnosiz bir xil yondashish C) Faqat a'lochi o'quvchilarga alohida e'tibor qaratib, ularni rag'batlantirish D) Faqat «qiyin» bolalar bilan individual ishlash To'g'ri javob: A) Temperament, qiziqish va hayotiy sharoitga mos usul tanlash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 85 14. «Olti fikrlash qalpoqchasi» metodida qora qalpoqcha qaysi fikrlash turini ifodalaydi? A) Optimistik qarash, ijobiy jihatlarni izlash B) Fikrlash jarayonini tashkil etish va boshqarish C) Ijodiy fikrlash va yangi g'oyalarni topish D) Tanqidiy baholash, xavf va kamchiliklarni ko'rish To'g'ri javob: D) Tanqidiy baholash, xavf va kamchiliklarni ko'rish✔ 15. «Insert» metodida matn chetiga «plyus» belgisi qo'yilishi nimani bildiradi? A) Men buni avvaldan bilardim B) Bu ma'lumot men uchun yangi C) Men bu bilan rozi emasman D) Men buni tushunmadim To'g'ri javob: B) Bu ma'lumot men uchun yangi ✔ 16. 1-sinfda «Tengsizlik» belgilari (>, <) bilan tanishtirishda qaysi usul samarali? A) Belgilarni kasrlar orqali tushuntirish B) Predmetlar guruhlarini taqqoslab, natijani belgi bilan yozish C) Belgilarni tushuntirishsiz, rasmlarsiz yod oldirish D) Faqat ikki xonali sonlar bilan boshlash To'g'ri javob: B) Predmetlar guruhlarini taqqoslab, natijani belgi bilan yozish ✔ 17. «Debat» texnologiyasining asosiy maqsadi nima? A) Mavzu bo'yicha tayyor matnni yodlab aytish B) Faqat o'qituvchining xulosasini tinglash C) Dalilga asoslangan fikr bildirish va himoya qilish D) Raqibni so'z bilan mag'lub etish va kamsitish To'g'ri javob: C) Dalilga asoslangan fikr bildirish va himoya qilish ✔ 18. O'quvchilarning o'qish texnikasini yil davomida bir necha marta o'lchab, natijalarini grafikda kuzatib borish nimaga misol? A) Bir martalik summativ baholash B) Tashqi akkreditatsiya C) Normativ reyting D) Rivojlanish monitoringi To'g'ri javob: D) Rivojlanish monitoringi ✔ 19. Bo'lish amalining ikki ma'nosi qaysi javobda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Ustun va qator bo'yicha bo'lish B) Teng qismlarga bo'lish va mazmunga ko'ra bo'lish C) Qoldiqli va qoldiqsiz bo'lish D) Og'zaki va yozma bo'lish To'g'ri javob: B) Teng qismlarga bo'lish va mazmunga ko'ra bo'lish ✔ 20. Vaziyat: sinfda yangi kelgan o'quvchi tengdoshlari tomonidan o'yinlarga qo'shilmayapti. O'qituvchining eng maqsadga muvofiq harakati qaysi? A) Aralashmasdan, muammo o'z-o'zidan hal bo'lishini kutish B) O'yinga qo'shmagan o'quvchilarni sinf oldida jazolash C) Ota-onasiga boshqa maktabga o'tishni tavsiya qilish D) Hamkorlikdagi guruh topshiriqlari orqali uni jamoaga qo'shish To'g'ri javob: D) Hamkorlikdagi guruh topshiriqlari orqali uni jamoaga qo'shish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 86 21. Mezonlar «o'quvchi qanday natijaga erishishi kerak»ligini aniq tavsiflashi uchun ular qanday ifodalanishi kerak? A) Faqat raqamlar bilan, izohsiz B) Kuzatiladigan harakatlar bilan (masalan, «gapni bosh harf bilan boshlaydi») C) Faqat ilmiy-pedagogik atamalar bilan, misollarsiz D) Noaniq umumiy so'zlar bilan (masalan, «yaxshi biladi») To'g'ri javob: B) Kuzatiladigan harakatlar bilan (masalan, «gapni bosh harf bilan boshlaydi»)✔ 22. Vaziyat: ota-ona o'qituvchiga «Bolam uyda gapimga kirmaydi, maktabda qattiqroq jazolang» deb murojaat qildi. Sinf rahbarining eng to'g'ri javobi qaysi? A) Bu oila ishi deb, murojaatni e'tiborsiz qoldirish B) Ota-onaning talabini so'zsiz bajarib, bolani sinfda jazolash C) Bolani maktab psixologiga yuborib, oilani jarayondan chetlatish D) Oila bilan birgalikda bola xulqi sabablarini o'rganib, yagona talablar ishlab chiqish To'g'ri javob: D) Oila bilan birgalikda bola xulqi sabablarini o'rganib, yagona talablar ishlab chiqish ✔ 23. Sinf rahbarining asosiy vazifalaridan biri nima? A) Maktab byudjetini rejalashtirish va boshqarish B) Faqat sinf uchun dars jadvalini tuzish va o'zgartirish C) Sinf jamoasini shakllantirish va tarbiyani muvofiqlashtirish D) Faqat chorak imtihonlari savollarini tuzish To'g'ri javob: C) Sinf jamoasini shakllantirish va tarbiyani muvofiqlashtirish ✔ 24. «Muzyorar» (ice-breaker) mashqlarining asosiy vazifasi nima? A) Mavzu bo'yicha qisqa nazorat o'tkazish B) Tanishuv, ishonch va qulay psixologik muhit yaratish C) Yangi mavzuni ma'ruza shaklida batafsil bayon qilish D) Uy vazifasining bajarilganini tekshirish To'g'ri javob: B) Tanishuv, ishonch va qulay psixologik muhit yaratish ✔ 25. «Sinkveyn» qanday tuzilishga ega? A) To'rt qatorli, falsafiy mazmunli ruboiy B) O'n to'rt qatorli, qat'iy qofiyali sonet C) Besh qatorli, har qatori uchun talab qo'yilgan she'r D) Uch qatorli, bo'g'in soni belgilangan yapon she'ri To'g'ri javob: C) Besh qatorli, har qatori uchun talab qo'yilgan she'r ✔ 26. «Ali 5 ta, Vali undan 3 ta ko'p yong'oq terdi. Vali nechta yong'oq terdi?» masalasini yechishda o'quvchi 5 − 3 = 2 deb yozdi. Xatoning sababi nima? A) «Ko'p» so'zining munosabat ma'nosini tushunmay, amalni noto'g'ri tanlagan B) Masalani teskari masala deb o'ylab, savolni o'zgartirib yuborgan C) Qo'shishni to'g'ri tanlagan, ammo hisoblashda xatoga yo'l qo'ygan D) Javobni yozishni unutgan To'g'ri javob: A) «Ko'p» so'zining munosabat ma'nosini tushunmay, amalni noto'g'ri tanlagan ✔ 27. Zanjirsimon o'qishning mohiyati nimada? A) Matn faqat oxiridan boshiga qarab o'qiladi B) Hamma o'quvchilar birgalikda bir ovozdan matnni o'qiydilar C) Bir o'quvchi butun matnni boshidan oxirigacha to'xtamasdan o'qiydi D) O'quvchilar matnni navbatma-navbat, bir-birining davomidan o'qiydilar To'g'ri javob: D) O'quvchilar matnni navbatma-navbat, bir-birining davomidan o'qiydilar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 87 28. Test topshirig'ining validligi (yaroqliligi) nimani bildiradi? A) Testning chiroyli bezatilganini B) Test savollarining ko'pligini C) Test aynan o'lchash ko'zda tutilgan narsani o'lchashini D) Test natijalarining takroriy o'tkazishda barqarorligini To'g'ri javob: C) Test aynan o'lchash ko'zda tutilgan narsani o'lchashini✔ 29. Interfaol ta'limning an'anaviy ta'limdan asosiy farqi nimada? A) Darsda o'quvchilar bilimi umuman baholanmaydi B) O'quvchilar faqat tinglab, eslatma yozib boradi C) O'quvchilar o'zaro va o'qituvchi bilan hamkorlikda bilim egallaydi D) O'qituvchi butun darsni ma'ruza shaklida, savol-javobsiz o'tkazadi To'g'ri javob: C) O'quvchilar o'zaro va o'qituvchi bilan hamkorlikda bilim egallaydi ✔ 30. Boshlang'ich sinfda algebraik propedevtika deganda nima tushuniladi? A) Harfiy ifoda, tenglik, tengsizlik va tenglama bilan dastlabki tanishtirish B) Logarifmlarni o'rganish C) Funksiya tushunchasini kiritib, uning grafigini chizishni o'rgatish D) Kvadrat tenglamalarni va tenglamalar sistemasini yechishga o'rgatish To'g'ri javob: A) Harfiy ifoda, tenglik, tengsizlik va tenglama bilan dastlabki tanishtirish ✔ 31. TIMSS xalqaro tadqiqoti qaysi fanlar bo'yicha o'quvchilarni baholaydi? A) Matematika va tabiiy fanlar B) Chet tili va informatika C) Ona tili va adabiyot D) Tarix va geografiya To'g'ri javob: A) Matematika va tabiiy fanlar ✔ 32. Ochiq turdagi test topshirig'i yopiq turdagidan nimasi bilan farq qiladi? A) Unda to'rtta javob varianti beriladi B) O'quvchi javobni tayyor variantlardan tanlamay, o'zi shakllantiradi C) U faqat moslashtirish topshirig'i bo'ladi D) U faqat «ha» yoki «yo'q» javobni talab qiladi va variantlarsiz bo'ladi To'g'ri javob: B) O'quvchi javobni tayyor variantlardan tanlamay, o'zi shakllantiradi ✔ 33. Tarbiyaviy tadbirlarni rejalashtirishda o'quvchilarning yosh xususiyatlarini hisobga olish nima uchun muhim? A) Ota-onalarni tadbirga jalb qilish zaruratini yo'qotish uchun B) Tadbirga ajratilgan vaqtni imkon qadar qisqartirish uchun C) Ta'sir mazmuni va shakli bola imkoniyatlariga mos bo'lishi uchun D) Tadbir bo'yicha hisobot yozishni osonlashtirish uchun To'g'ri javob: C) Ta'sir mazmuni va shakli bola imkoniyatlariga mos bo'lishi uchun ✔ 34. O'quv natijasini «O'quvchi ikki xonali sonlarni o'nlikdan o'tib qo'sha oladi» shaklida yozish qanday ataladi? A) Operatsional (aniq o'lchanadigan) maqsad B) Maqsadsiz topshiriq C) Noaniq maqsad D) Umumiy tarbiyaviy maqsad To'g'ri javob: A) Operatsional (aniq o'lchanadigan) maqsad ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 88 35. Modulli ta'lim texnologiyasining asosiy xususiyati nima? A) O'quvchilarni asosiy darslardan ozod qilib, uyda mustaqil o'qitish B) Materialni tugallangan bloklarga bo'lib, mustaqil ishni tashkil etish C) Butun materialni faqat og'zaki ma'ruza shaklida bayon qilish D) Oraliq nazoratlarsiz faqat yakuniy imtihon o'tkazish To'g'ri javob: B) Materialni tugallangan bloklarga bo'lib, mustaqil ishni tashkil etish✔ 36. Predmetlarni «bittaga bitta» mos qo'yish orqali taqqoslash qaysi tushunchani shakllantiradi? A) Perimetr tushunchasini B) Ko'paytirish amalini C) Kasr tushunchasini D) «Ko'p», «kam», «teng» munosabatlarini To'g'ri javob: D) «Ko'p», «kam», «teng» munosabatlarini ✔ 37. O'quvchilar ko'pincha perimetr va yuzni aralashtirib yuboradilar. Bu xatoning oldini olishning eng samarali usuli qaysi? A) Perimetr va yuz formulalarini daftarga ko'p marta ko'chirib yozdirish B) Faqat tayyor javoblarni taqdim etish C) Ikkala tushunchani turli sinflarda, bir-biriga bog'lamasdan o'rgatish D) Chegarani ip bilan o'lchash va ichini kvadratchalar bilan qoplash ishlari To'g'ri javob: D) Chegarani ip bilan o'lchash va ichini kvadratchalar bilan qoplash ishlari ✔ 38. «Svetofor» usulida o'quvchi qizil kartochkani ko'tarsa, bu nimani bildiradi? A) Mavzuni a'lo darajada tushungan B) Mavzu unga tushunarsiz, yordam kerak C) Darsdan chiqishni istaydi D) Javob berishni xohlamaydi To'g'ri javob: B) Mavzu unga tushunarsiz, yordam kerak ✔ 39. Baholashda qaysi holat o'quvchilarning o'qishga motivatsiyasini pasaytirishi mumkin? A) Aniq mezonlar berish B) O'quvchilarning muvaffaqiyatlarini o'z vaqtida e'tirof etib, rag'batlantirish C) O'quvchilarni boshqalar bilan doimiy ochiq taqqoslab, kamchiliklarini muhokama qilish D) Har bir o'quvchining rivojlanishini uning oldingi natijalari bilan solishtirib ko'rsatish To'g'ri javob: C) O'quvchilarni boshqalar bilan doimiy ochiq taqqoslab, kamchiliklarini muhokama ✔ qilish 40. Matematika darsida AKT (raqamli vositalar)dan foydalanishning to'g'ri tamoyili qaysi? A) Hamma hisoblashlar faqat kalkulyatorda bajarilishi, og'zaki hisob esa bekor qilinishi kerak B) Darsning butun vaqti video ko'rishga ajratilishi kerak C) Raqamli vositalar boshlang'ich sinfda mutlaqo man etiladi va ishlatilmasligi kerak D) Raqamli vositalar yordamchi bo'lib, o'quvchi fikrlashini almashtirmasligi kerak To'g'ri javob: D) Raqamli vositalar yordamchi bo'lib, o'quvchi fikrlashini almashtirmasligi kerak ✔ 41. «Narx, miqdor, qiymat» bog'lanishiga doir masalalarda qiymat qanday topiladi? A) Narxni miqdorga bo'lib B) Narx va miqdorni qo'shib C) Narxni miqdorga ko'paytirib D) Miqdordan narxni ayirib To'g'ri javob: C) Narxni miqdorga ko'paytirib ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 89 42. Vaziyat: o'qituvchi o'quvchilardan intizomga rioya qilishni talab qiladi, ammo o'zi darsga tez-tez kechikadi. Bu qaysi tarbiya tamoyiliga zid? A) Ta'limning ko'rgazmaliligi tamoyili B) Tarbiyachi namunasi va so'z bilan ish birligi C) Ta'lim mazmunining ilmiyligi D) O'quv materialining tushunarliligi va qulayligi tamoyili To'g'ri javob: B) Tarbiyachi namunasi va so'z bilan ish birligi✔ 43. «T-jadval» metodi asosan nima uchun qo'llaniladi? A) Mavzu bo'yicha rasm va sxemalarni chizib, bo'yab chiqish B) Bir tushunchaning ikki qarama-qarshi jihatini taqqoslash C) So'zlarni guruhlab, alifbo tartibiga solish D) Ikki ustundagi raqamlarni o'zaro qo'shish To'g'ri javob: B) Bir tushunchaning ikki qarama-qarshi jihatini taqqoslash ✔ 44. Portfolio qanday baholash vositasi? A) Faqat ota-onalar to'ldiradigan anketa B) Bir martalik yozma test bo'lib, natijasi faqat ball bilan ifodalanadi C) O'quvchi ishlari to'plami bo'lib, rivojlanish dinamikasini ko'rsatadi D) O'qituvchining dars ishlanmalari va metodik materiallari papkasi To'g'ri javob: C) O'quvchi ishlari to'plami bo'lib, rivojlanish dinamikasini ko'rsatadi ✔ 45. O'qituvchi darsda o'quvchilarga barmoq ko'rsatish usulini qo'lladi: «1 barmoq — tushunmadim, 5 barmoq — to'liq tushundim». Bu usulning asosiy vazifasi nima? A) Yakuniy baho qo'yish B) Davomatni tekshirish C) O'quvchilar tushunish darajasi haqida tezkor ma'lumot olish D) O'quvchilarni jismonan dam oldirish va diqqatni almashtirish To'g'ri javob: C) O'quvchilar tushunish darajasi haqida tezkor ma'lumot olish ✔ 46. «Baliq skeleti» (Fishbone) metodi asosan qaysi maqsadda qo'llaniladi? A) She'r va matnlarni tez yodlash B) Muammoning sabablarini tizimli tahlil qilish C) Darsda jismoniy faollikni oshirish D) O'quvchilarning so'z boyligi va nutq madaniyatini oshirish To'g'ri javob: B) Muammoning sabablarini tizimli tahlil qilish ✔ 47. Ota-onalar bilan ishlashning jamoaviy shakliga qaysi biri kiradi? A) Individual konsultatsiya B) Uyga tashrif C) Ota-onalar majlisi D) Yozma eslatma To'g'ri javob: C) Ota-onalar majlisi ✔ 48. «48 : x = 6» tenglamada noma'lum bo'luvchi qanday topiladi? A) Bo'linuvchini bo'linmaga bo'lib B) Bo'linmani bo'linuvchiga ko'paytirib C) Bo'linuvchidan bo'linmani ayirib D) Bo'linuvchiga bo'linmani qo'shib To'g'ri javob: A) Bo'linuvchini bo'linmaga bo'lib ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 90 49. Oila tarbiyasida «giperopeka» (haddan tashqari vasiylik) ning salbiy oqibati qanday bo'lishi mumkin? A) Jismoniy o'sish va rivojlanishning tezlashuvi B) Mustaqillik va mas'uliyatning yetarli shakllanmasligi C) Intellektual rivojlanishning keskin tezlashuvi D) Bolaning yoshiga nisbatan juda erta mustaqillashuvi To'g'ri javob: B) Mustaqillik va mas'uliyatning yetarli shakllanmasligi✔ 50. Rubrika nima? A) Darslikning bo'limlari va mavzulari ro'yxati B) O'quvchilarning davomati va kechikishlari jadvali C) Sinf jurnalining bir sahifasi D) Mezonlar va darajalar bo'yicha tavsiflangan baholash jadvali To'g'ri javob: D) Mezonlar va darajalar bo'yicha tavsiflangan baholash jadvali ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 91 12-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. 1 dm³ hajm necha litrga teng? A) 100 litr B) 1 000 litr C) 10 litr D) 1 litr To'g'ri javob: D) 1 litr✔ 2. Operant shartlanishda «salbiy mustahkamlash» nimani anglatadi? A) Noxush qo'zg'atuvchini olib tashlab, xulqni kuchaytirish B) Xulqdan keyin noxush ta'sir qo'llab, uni kamaytirish C) Mustahkamlashni to'xtatib, xulqni so'ndirish D) Yoqimli mukofotni olib qo'yib, xulqni susaytirish To'g'ri javob: A) Noxush qo'zg'atuvchini olib tashlab, xulqni kuchaytirish ✔ 3. O'quvchi so'nggi vaqtda kayfiyati tushgan, yopiq bo'lib qolgan, darslarni o'zlashtirishi pasaygan. Sinf rahbarining to'g'ri harakati qaysi? A) O'zgarishlarni o'tkinchi deb hisoblab, e'tibor bermaslik B) Baholarini pasaytirish bilan ogohlantirish C) Uni darsdagi passivligi uchun butun sinf oldida tanqid qilish D) Ishonchli yakka suhbatda sababni aniqlab, kerak bo'lsa psixologni jalb etish To'g'ri javob: D) Ishonchli yakka suhbatda sababni aniqlab, kerak bo'lsa psixologni jalb etish ✔ 4. L.S. Vygotskiy fikricha alohida ehtiyojli bolani tarbiyalashda asosiy e'tibor nimaga qaratilishi kerak? A) Ikkilamchi og'ishlarning oldini olish va kompensatsiyani rivojlantirish B) Bolani jamiyatdan ajratib, umrbod maxsus muassasada saqlash C) Asosiy e'tiborni faqat tibbiy davolashga qaratish D) Bolaning nuqsonini doimo aniqlab, uni hujjatlarda qayd etib borish To'g'ri javob: A) Ikkilamchi og'ishlarning oldini olish va kompensatsiyani rivojlantirish ✔ 5. Ota-onalar bilan ishlashning jamoaviy shakli qaysi? A) Ota-onalar majlisi B) Individual suhbat C) Oilaga tashrif D) Shaxsiy maslahat To'g'ri javob: A) Ota-onalar majlisi ✔ 6. P.Ya. Galperin nazariyasida aqliy harakatni shakllantirish qaysi bosqich bilan yakunlanadi? A) Motivatsion bosqich B) Aqliy (ichki) harakat C) Moddiy (materiallashtirilgan) harakat D) Baland ovozdagi tashqi nutq To'g'ri javob: B) Aqliy (ichki) harakat ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 92 7. G. Ebbingauzning unutish egri chizig'iga ko'ra yangi o'rganilgan ma'lumot qachon eng tez unutiladi? A) Unutish butun davr bo'yi bir tekis kechadi B) Taxminan bir yil o'tganidan so'ng C) Faqat tungi uyqu davomida D) O'rganilgandan keyingi dastlabki soatlarda To'g'ri javob: D) O'rganilgandan keyingi dastlabki soatlarda✔ 8. Pedagogika fanining asosiy predmeti nima hisoblanadi? A) Shaxsning psixik jarayonlari B) Bolaning fiziologik rivojlanishi C) Yaxlit ta'lim-tarbiya jarayoni D) Jamiyatning ijtimoiy tuzilishi To'g'ri javob: C) Yaxlit ta'lim-tarbiya jarayoni ✔ 9. Inklyuziv maktabda «jamoaviy yondashuv» (komanda) tarkibiga odatda kimlar kiradi? A) Faqat maktab shifokori va tibbiyot hamshirasi B) Faqat jismoniy tarbiya o'qituvchisi, murabbiylar va maktab shifokori C) Sinf o'qituvchisi, defektolog, logoped, psixolog, tyutor, ota-ona D) Faqat maktab direktori, uning o'rinbosarlari va kotib To'g'ri javob: C) Sinf o'qituvchisi, defektolog, logoped, psixolog, tyutor, ota-ona ✔ 10. Raqamlari turlicha bo'lgan eng kichik uch xonali son qaysi? A) 101 B) 102 C) 123 D) 100 To'g'ri javob: B) 102 ✔ 11. Baholashda o'qituvchining o'quvchi haqidagi umumiy ijobiy taassuroti uning alohida ishiga beriladigan bahoga ta'sir ko'rsatishi qanday xato? A) Zeygarnik effekti B) Unutish effekti C) Galo effekti D) Plasebo effekti To'g'ri javob: C) Galo effekti ✔ 12. O'quvchi uyga vazifani muntazam bajarmay kelmoqda. Sinf rahbari dastlab nima qilishi kerak? A) O'quvchini darhol direktorga yuborib, chora ko'rishni so'rash B) Sababni o'quvchi va ota-ona bilan aniqlab, yordam rejasini tuzish C) Har kuni past baho qo'yish D) O'quvchini butun sinf oldida tanqid qilib, ogohlantirish To'g'ri javob: B) Sababni o'quvchi va ota-ona bilan aniqlab, yordam rejasini tuzish ✔ 13. 560 : x = 8 tenglamani yeching. A) 4 480 B) 70 C) 80 D) 7 To'g'ri javob: B) 70 ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 93 14. Shakllangan nutqning miya shikastlanishi natijasida qisman yoki to'liq yo'qolishi qanday ataladi? A) Afaziya B) Alaliya C) Dislaliya D) Disgrafiya To'g'ri javob: A) Afaziya✔ 15. Rag'batlantirishning pedagogik jihatdan to'g'ri usuli qaysi? A) Boshqa bolalarni kamsitib, bitta o'quvchini namuna qilib maqtash B) Faqat umumiy so'z bilan maqtash: «Sen aqllisan, iqtidorlisan» C) Faqat sovg'a va pul bilan rag'batlantirish D) Aniq sa'y-harakatni maqtash: «Masalani qunt bilan yechding» To'g'ri javob: D) Aniq sa'y-harakatni maqtash: «Masalani qunt bilan yechding» ✔ 16. Bo'linuvchi 2 marta orttirilib, bo'luvchi o'zgarmasa, bo'linma qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) 4 marta ortadi C) 2 marta ortadi D) 2 marta kamayadi To'g'ri javob: C) 2 marta ortadi ✔ 17. Ota-onalar majlisidan so'ng sinf rahbari bir ota-onaning bolasi haqida ko'proq ma'lumot olish istagini bildirganini ko'rdi. Eng to'g'ri harakat qaysi? A) Majlisdagi hamma ota-onalar oldida bolaning hamma muammolarini aytish B) Alohida qulay vaqtga yakka suhbat belgilash C) Ota-onaning iltimosini e'tiborsiz qoldirish D) Faqat yozma xat yuborib cheklanish To'g'ri javob: B) Alohida qulay vaqtga yakka suhbat belgilash ✔ 18. 2 hafta 3 kun necha kunga teng? A) 11 kun B) 14 kun C) 23 kun D) 17 kun To'g'ri javob: D) 17 kun ✔ 19. Inklyuziv sinfda tengdoshlarning qo'llab-quvvatlashi (peer support) qanday foyda keltiradi? A) Asosan o'qituvchining dars tayyorlash ishini kamaytiradi B) Tengdoshlarning o'zlashtirish darajasini doimo pasaytiradi C) Faqat alohida ehtiyojli bolaning baholarini sun'iy oshirishga xizmat qiladi D) Ijtimoiy integratsiya va hamma o'quvchilarda bag'rikenglikni rivojlantiradi To'g'ri javob: D) Ijtimoiy integratsiya va hamma o'quvchilarda bag'rikenglikni rivojlantiradi ✔ 20. L.S. Vygotskiy defektologiyasida nuqsonning «birlamchi» va «ikkilamchi» tuzilishi nimani anglatadi? A) Birlamchi — ruhiy, ikkilamchi — undan keyin paydo bo'lgan jismoniy nuqson B) Birlamchi — o'qituvchi xatosi, ikkilamchi — ota-ona xatosi natijasi C) Ikkala nuqson ham faqat irsiy bo'lib, tarbiya ularga ta'sir qilmaydi D) Birlamchi — biologik nuqson, ikkilamchi — undan kelib chiqqan rivojlanish og'ishi To'g'ri javob: D) Birlamchi — biologik nuqson, ikkilamchi — undan kelib chiqqan rivojlanish og'ishi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 94 21. Tasmani 4 bo'lakka ajratish uchun uni necha marta qirqish kerak? A) 3 marta B) 5 marta C) 4 marta D) 2 marta To'g'ri javob: A) 3 marta✔ 22. Mark Fabiy Kvintilianning pedagogik asari qanday nomlanadi? A) «Davlat» (ideal davlat haqida) B) «Siyosat» (davlat boshqaruvi) C) «Tajribalar» (falsafiy esse) D) «Notiqni tarbiyalash haqida» To'g'ri javob: D) «Notiqni tarbiyalash haqida» ✔ 23. Matematik hisob ko'nikmalarini egallashdagi o'ziga xos qiyinchilik qanday ataladi? A) Afaziya B) Diskalkuliya C) Disgrafiya D) Dispraksiya To'g'ri javob: B) Diskalkuliya ✔ 24. J. Piaje nazariyasiga ko'ra taxminan 7–11 yoshli bolalar intellektual rivojlanishning qaysi bosqichida bo'ladi? A) Operatsiyagacha bosqichda B) Formal operatsiyalar bosqichida C) Aniq operatsiyalar bosqichida D) Sensomotor bosqichda To'g'ri javob: C) Aniq operatsiyalar bosqichida ✔ 25. Vaziyat: 1-sinf o'quvchisi qo'shishni avval cho'plar bilan, so'ng ovoz chiqarib aytib, keyin ichida bajarishga o'rgandi. Bu ketma-ketlik qaysi nazariyaga mos? A) Galperinning bosqichma-bosqich shakllantirish nazariyasi B) Maslouning ehtiyojlar ierarxiyasi nazariyasi C) Torndaykning sinash va xatolar orqali o'rganish nazariyasi D) Freydning psixoanalitik rivojlanish nazariyasi To'g'ri javob: A) Galperinning bosqichma-bosqich shakllantirish nazariyasi ✔ 26. Ota-onalar uchun pedagogik ma'rifat (ota-onalar universiteti, seminarlar) qanday maqsadda tashkil etiladi? A) Ota-onalardan bola tarbiyasi bo'yicha imtihon olish uchun B) Faqat moliyaviy masalalarni hal qilish uchun C) Ota-onalarni o'qituvchi o'rniga dars berishga tayyorlash uchun D) Ota-onalarning tarbiya bo'yicha pedagogik-psixologik bilimini oshirish uchun To'g'ri javob: D) Ota-onalarning tarbiya bo'yicha pedagogik-psixologik bilimini oshirish uchun ✔ 27. «Taq-tuq», «lip-lip» so'zlari qaysi so'z guruhiga kiradi? A) Undov so'zlar B) Taqlid so'zlar C) Modal so'zlar D) Ko'makchilar To'g'ri javob: B) Taqlid so'zlar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 95 28. Vaziyat: o'quvchi ertalab nonushta qilmay, och holda maktabga keladi va darsda diqqatini jamlay olmaydi. Maslou nazariyasi nuqtai nazaridan qanday izoh beriladi? A) Bu faqat iroda va tarbiya yetishmasligi bilan bog'liq B) O'quvchi o'z-o'zini namoyon qilishga haddan ortiq intilmoqda C) Fiziologik ehtiyoj qondirilmagani bilish ehtiyojini to'smoqda D) O'quvchida hurmat va e'tirofga ehtiyoj juda yuqori To'g'ri javob: C) Fiziologik ehtiyoj qondirilmagani bilish ehtiyojini to'smoqda✔ 29. 36 : 4 + 5 · 3 ifodaning qiymatini toping. A) 24 B) 42 C) 60 D) 12 To'g'ri javob: A) 24 ✔ 30. Bir xil yo'nalishda harakatlanayotgan ikki piyodaning tezliklari 6 km/soat va 4 km/soat. Ular orasidagi masofa har soatda qancha o'zgaradi? A) 1 km ga B) 2 km ga C) 10 km ga D) 24 km ga To'g'ri javob: B) 2 km ga ✔ 31. Autizm spektri buzilishi bo'lgan bolaning sinfdagi moslashuvini qo'llab-quvvatlash uchun qaysi vosita foydali? A) Sinfda doimiy fon musiqasi va baland ovozli faoliyatni ko'paytirish B) Bolani sinfdoshlaridan ajratib, doimo yolg'iz ishlashga qo'yish C) Moslashuvchanlikni oshirish uchun kun tartibini kutilmaganda o'zgartirish D) Vizual kun tartibi va o'zgarishlar haqida oldindan ogohlantirish To'g'ri javob: D) Vizual kun tartibi va o'zgarishlar haqida oldindan ogohlantirish ✔ 32. Yangi o'rganilgan materialning ilgari o'rganilgan materialni eslashga xalaqit berishi qanday ataladi? A) Generalizatsiya B) Proaktiv interferensiya C) Retroaktiv interferensiya D) Insayt To'g'ri javob: C) Retroaktiv interferensiya ✔ 33. O'quvchilar bilan birgalikda sinf qoidalarini ishlab chiqishning afzalligi nima? A) Qoidalar soni cheksiz ko'payib, ularni bajarish shart bo'lmay qoladi B) O'qituvchining sinfdagi rahbarlik roli butunlay yo'qoladi C) Qoidalar keraksiz bo'lib qoladi D) O'quvchilar qoidalarni o'ziniki deb qabul qilib, ko'proq rioya qiladi To'g'ri javob: D) O'quvchilar qoidalarni o'ziniki deb qabul qilib, ko'proq rioya qiladi ✔ 34. Xotirada oldingi o'rganilgan materialning yangi materialni eslashga xalaqit berishi qanday ataladi? A) Reminissensiya B) Proaktiv interferensiya C) Retroaktiv interferensiya D) Konsolidatsiya To'g'ri javob: B) Proaktiv interferensiya ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 96 35. Bola tarbiyasida oila va maktab talablarining mos kelmasligi qanday oqibatga olib kelishi mumkin? A) Hech qanday oqibatga olib kelmaydi, chunki bola o'zi tanlaydi B) Bolaning tez va har tomonlama rivojlanishiga olib keladi C) Bolada xulq me'yorlari haqida chalkashlik va tarbiya samarasining pasayishi D) Bolaning har ikki tomonni ham hurmat qilishi To'g'ri javob: C) Bolada xulq me'yorlari haqida chalkashlik va tarbiya samarasining pasayishi✔ 36. Vaziyat: sinf rahbari o'quvchining doimiy dars qoldirishi sababini bilish uchun uning uyiga borib, yashash sharoiti bilan tanishdi. Bu qaysi o'rganish usuli? A) Tabiiy sharoitdagi pedagogik eksperiment B) Sinf o'quvchilari o'rtasida sotsiometrik so'rov C) Standartlashtirilgan psixologik testlash D) Oilaviy sharoitni o'rganish (patronaj) To'g'ri javob: D) Oilaviy sharoitni o'rganish (patronaj) ✔ 37. 3 t 4 s (sentner) necha kilogrammga teng? A) 3 400 kg B) 3 004 kg C) 340 kg D) 3 040 kg To'g'ri javob: A) 3 400 kg ✔ 38. O'rganishga nisbatan konstruktivistik yondashuvning asosiy g'oyasi nima? A) Bilim faqat mukofot va jazo bilan shakllanadi B) O'quvchi bilimni tayyor holda passiv qabul qiladi C) O'quvchi bilimni o'z tajribasi asosida faol quradi D) Bilim to'liq irsiy beriladi To'g'ri javob: C) O'quvchi bilimni o'z tajribasi asosida faol quradi ✔ 39. Masala ustida ishlashda tuzilgan teskari masalani yechish nimaga xizmat qiladi? A) Masala shartini qisqartirishga B) Asosiy masala javobini hisoblamasdan taxmin qilishga C) Yechimni tekshirish va amallar bog'liqligini anglashga D) Faqat dars vaqtini to'ldirish va o'quvchilarni band qilishga To'g'ri javob: C) Yechimni tekshirish va amallar bog'liqligini anglashga ✔ 40. Inklyuziv sinfda «hamkorlikda o'qitish» (co-teaching) modeli nimani anglatadi? A) Darslarni ikki o'qituvchi navbat bilan onlayn o'tkazishi B) Ikki parallel sinfni bitta katta xonaga birlashtirib, birga o'qitish C) Umumiy o'qituvchi va maxsus pedagogning bir sinfda birga dars o'tishi D) Kuchli o'quvchilarning o'qituvchi o'rniga dars o'tib berishi To'g'ri javob: C) Umumiy o'qituvchi va maxsus pedagogning bir sinfda birga dars o'tishi ✔ 41. Dars soat 8:30 da boshlanib, 45 daqiqa davom etdi. Dars soat nechada tugadi? A) 9:45 B) 9:15 C) 9:05 D) 8:75 To'g'ri javob: B) 9:15 ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 97 42. M. Seligman tadqiqotlari bilan bog'liq «o'rganilgan ojizlik» holati nimani anglatadi? A) O'zini real imkoniyatlaridan ancha yuqori baholab, xatoni tan olmaslik B) O'qishga bo'lgan barqaror ichki qiziqish C) Nazoratsiz muvaffaqiyatsizliklardan keyin harakatdan voz kechish D) Yangi ko'nikmani tez va qiyinchiliksiz o'zlashtirish To'g'ri javob: C) Nazoratsiz muvaffaqiyatsizliklardan keyin harakatdan voz kechish✔ 43. O'qish ko'nikmasini egallashdagi o'ziga xos, intellekt pastligi bilan izohlanmaydigan qiyinchilik qanday ataladi? A) Diskalkuliya B) Disgrafiya C) Dislaliya D) Disleksiya To'g'ri javob: D) Disleksiya ✔ 44. Ota-ona sinf rahbari huzuriga g'azablangan holda kelib, bolasiga adolatsiz baho qo'yilganini aytdi. Eng to'g'ri harakat qaysi? A) Xotirjam tinglab, mezonlar va bolaning ishini ko'rsatib tushuntirish B) Nizo kuchaymasligi uchun darhol bahoni o'zgartirib qo'yish C) Suhbatdan bosh tortib, xonadan chiqib ketish D) Ota-onaga ham ovozni ko'tarib, o'z haqligini qat'iy isbotlash To'g'ri javob: A) Xotirjam tinglab, mezonlar va bolaning ishini ko'rsatib tushuntirish ✔ 45. Ijtimoiy hikoyalar (Social Stories) usuli qaysi toifadagi bolalar bilan ishlashda keng qo'llaniladi? A) Faqat iqtidorli bolalar B) Faqat sport bilan shug'ullanuvchilar C) Autizm spektri buzilishi bo'lgan bolalar D) Faqat eshitish nuqsoni bo'lgan kattalar To'g'ri javob: C) Autizm spektri buzilishi bo'lgan bolalar ✔ 46. Ota-onalar majlisida o'quvchining shaxsiy muammolarini muhokama qilish haqida qaysi tavsiya to'g'ri? A) Shaxsiy muammolar ommaviy emas, ota-ona bilan yakka tartibda muhokama qilinadi B) Muammoli o'quvchilarning ota-onalari majlisda tanqid qilinadi C) Hamma o'quvchilarning kamchiliklari ism-sharifi bilan e'lon qilinadi D) Eng yomon o'quvchilar ro'yxati o'qib eshittiriladi To'g'ri javob: A) Shaxsiy muammolar ommaviy emas, ota-ona bilan yakka tartibda muhokama ✔ qilinadi 47. Ota 36 yoshda, o'g'li otasidan 4 marta kichik. O'g'li otasidan necha yosh kichik? A) 32 yosh B) 27 yosh C) 9 yosh D) 40 yosh To'g'ri javob: B) 27 yosh ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 98 48. Bir joydan qarama-qarshi yo'nalishda bir vaqtda 50 km/soat va 70 km/soat tezlikda ikki avtomobil yo'lga chiqdi. 3 soatdan keyin ular orasidagi masofa qancha bo'ladi? A) 60 km B) 360 km C) 150 km D) 120 km To'g'ri javob: B) 360 km✔ 49. Vaziyat: 1-sinfga kelgan o'quvchida nutq tovushlarini talaffuz qilishda jiddiy nuqson aniqlandi. Sinf o'qituvchisi avvalo kim bilan hamkorlik qilishi kerak? A) Logoped B) Musiqa o'qituvchisi C) Kutubxonachi D) Jismoniy tarbiya o'qituvchisi To'g'ri javob: A) Logoped ✔ 50. Ebbingauz tadqiqotlaridan kelib chiqib, bilimni puxta saqlash uchun qaysi strategiya tavsiya etiladi? A) Umuman takrorlamaslik B) Faqat imtihon oldidan bir kecha davomida jadal takrorlash C) Bir marta uzoq vaqt yodlash D) Vaqt oralig'ida taqsimlangan takrorlash To'g'ri javob: D) Vaqt oralig'ida taqsimlangan takrorlash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 99 13-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Inshoga tayyorgarlik ko'rishda reja tuzishning asosiy vazifasi nima? A) Faqat sarlavha tanlash B) Fikrlarni mantiqiy ketma-ketlikda joylashtirish C) Matn hajmini qisqartirish D) Insho matnidagi imlo xatolarini oldindan aniqlash To'g'ri javob: B) Fikrlarni mantiqiy ketma-ketlikda joylashtirish✔ 2. Maktabga tayyorlikni aniqlashda keng qo'llaniladigan Kern–Yirasek testi qanday topshiriqlarni o'z ichiga oladi? A) Odam rasmini chizish, yozma so'zni ko'chirish, nuqtalarni chizish B) Faqat she'r yodlash va qayta aytib berish C) Faqat ikki xonali sonlar bilan misollar yechish D) Faqat og'zaki savollarga tez va to'g'ri javob berish topshiriqlari To'g'ri javob: A) Odam rasmini chizish, yozma so'zni ko'chirish, nuqtalarni chizish ✔ 3. «Yoki», «goh... goh» bog'lovchilari qaysi guruhga kiradi? A) Zidlov bog'lovchilari B) Ayiruv bog'lovchilari C) Ergashtiruvchi bog'lovchilar D) Biriktiruv bog'lovchilari To'g'ri javob: B) Ayiruv bog'lovchilari ✔ 4. «O'qigan bola» birikmasidagi «o'qigan» so'zi fe'lning qaysi shakli? A) Harakat nomi B) Ravishdosh C) Shart mayli D) Sifatdosh To'g'ri javob: D) Sifatdosh ✔ 5. «Ma'lumot» (obrazovanie) kategoriyasi pedagogikada nimani bildiradi? A) Ta'lim natijasida egallangan bilim, ko'nikma va qadriyatlar B) O'qituvchining kasbiy tajribasi va ish uslubi C) O'quvchining tug'ma qobiliyatlari va layoqatlari yig'indisi D) Maktabning moddiy-texnik bazasi va jihozlari To'g'ri javob: A) Ta'lim natijasida egallangan bilim, ko'nikma va qadriyatlar ✔ 6. Blum taksonomiyasining 2001-yilgi qayta ishlangan variantida (Anderson va Krathwohl) eng yuqori daraja qaysi? A) Yaratish B) Baholash C) Sintez D) Tahlil To'g'ri javob: A) Yaratish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 100 7. Kattalar ta'limi qonuniyatlarini o'rganuvchi pedagogika sohasi qanday ataladi? A) Gerontologiya B) Pedologiya C) Etnopedagogika D) Andragogika To'g'ri javob: D) Andragogika✔ 8. Lerner–Skatkin tasnifiga ko'ra o'qituvchi muammoni qo'yib, uni yechish yo'lini o'zi ko'rsatib berishi qaysi metodga mos keladi? A) Reproduktiv metod B) Muammoli bayon metodi C) Qisman izlanish metodi D) Tadqiqot metodi To'g'ri javob: B) Muammoli bayon metodi ✔ 9. Pedagogik tadqiqotda o'quvchilarning ijodiy ishlari, daftarlari, rasmlarini o'rganish qaysi metod guruhiga kiradi? A) Faoliyat mahsullarini o'rganish B) Sotsiometrik o'lchash metodi C) Tabiiy pedagogik eksperiment D) Nazariy modellashtirish metodi To'g'ri javob: A) Faoliyat mahsullarini o'rganish ✔ 10. Irsiyat va muhit omillarining ta'sirini birgalikda (qo'shilib) ta'sir etadi deb hisoblovchi «ikki omil konvergensiyasi» nazariyasi muallifi kim? A) Sigmund Freyd B) Jon Dyui C) Lev Vygotskiy D) Vilyam Shtern To'g'ri javob: D) Vilyam Shtern ✔ 11. «O'qish — bilim kaliti» gapidagi «o'qish» so'zi fe'lning qaysi shakli? A) Ravishdosh B) Harakat nomi C) Sifatdosh D) Shart mayli To'g'ri javob: B) Harakat nomi ✔ 12. E. Erikson bo'yicha kichik maktab yoshida (taxminan 6–12 yosh) hal qilinadigan asosiy psixosotsial ziddiyat qaysi? A) Identiklik va rollar chalkashligi B) Tashabbuskorlik va aybdorlik hissi C) Mehnatsevarlik va noqobillik hissi D) Bazaviy ishonch va ishonchsizlik To'g'ri javob: C) Mehnatsevarlik va noqobillik hissi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 101 13. Vaziyat: 1-sinf o'quvchisi «b» va «d» harflarini, «6» va «9» raqamlarini adashtiradi. Bu ko'pincha nima bilan bog'liq bo'ladi? A) Formal operatsion tafakkurning yoshga nisbatan erta shakllanishi B) Fazoviy idrok va ko'rish-motor koordinatsiyasi yetilmaganligi C) Faqat o'quvchining dangasaligi va e'tiborsizligi D) Eshitish qobiliyatining tug'ma yo'qligi To'g'ri javob: B) Fazoviy idrok va ko'rish-motor koordinatsiyasi yetilmaganligi✔ 14. «BBB» (Bilaman — Bilishni xohlayman — Bilib oldim) jadvali qaysi xalqaro usulga mos keladi? A) STAD B) SWOT C) KWL D) PMI To'g'ri javob: C) KWL ✔ 15. «Yayov», «tez», «sekin» so'zlari ravishning qaysi turiga mansub? A) Payt ravishi B) O'rin ravishi C) Sabab ravishi D) Holat ravishi To'g'ri javob: D) Holat ravishi ✔ 16. «Bormoqchiman» fe'li qaysi maylni ifodalaydi? A) Buyruq-istak mayli B) Xabar mayli C) Shart mayli D) Maqsad mayli To'g'ri javob: D) Maqsad mayli ✔ 17. Kichik maktab yoshida tafakkur rivojlanishi qaysi yo'nalishda boradi? A) Faqat ko'rgazmali-harakatli tafakkur saqlanadi B) So'z-mantiqiy tafakkurdan ko'rgazmali-harakatli tafakkurga C) Abstrakt tafakkurdan konkret tafakkurga D) Ko'rgazmali-obrazli tafakkurdan so'z-mantiqiy tafakkurga To'g'ri javob: D) Ko'rgazmali-obrazli tafakkurdan so'z-mantiqiy tafakkurga ✔ 18. Uzunligi 20 m bo'lgan to'g'ri chiziqli to'siq bo'ylab har 4 m da ustun o'rnatildi (ikkala uchida ham ustun bor). Jami nechta ustun o'rnatilgan? A) 5 ta B) 7 ta C) 4 ta D) 6 ta To'g'ri javob: D) 6 ta ✔ 19. Diktantning qaysi turida o'quvchilar matnni eshitib, faqat ma'lum qoidaga oid so'zlarni yozib oladilar? A) Lug'at diktanti B) Tanlab yozish diktanti C) Erkin diktant D) Ko'rish diktanti To'g'ri javob: B) Tanlab yozish diktanti ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 102 20. Vaziyat: 1-sinf o'qituvchisi sentabr oyida o'quvchilarning bir qismi charchoq, yig'loqilik va maktabga borishni istamaslik belgilarini ko'rsatayotganini sezdi. Eng to'g'ri pedagogik yondashuv qaysi? A) Ota-onalarga bolani bir yildan so'ng olib kelishni maslahat berish B) Moslashuvni hisobga olib, yuklamani asta oshirish va o'yindan foydalanish C) Bunday o'quvchilarni alohida tuzatuvchi sinfga o'tkazish D) Ularni darhol yuqori talablar bilan qat'iy intizomga solish To'g'ri javob: B) Moslashuvni hisobga olib, yuklamani asta oshirish va o'yindan foydalanish✔ 21. «Bilaman — Bilmoqchiman — Bilib oldim» (BBB, KWL) jadvalining uchinchi ustuni darsning qaysi bosqichida to'ldiriladi? A) Uyga vazifa berilayotganda, keyingi dars uchun B) Faqat chorak oxirida nazorat ishida C) Darsning boshida, mavzu e'lon qilinishidan oldin D) Mavzu o'rganilgandan keyin, darsning yakunida To'g'ri javob: D) Mavzu o'rganilgandan keyin, darsning yakunida ✔ 22. «Lekin», «ammo» bog'lovchilari qaysi guruhga kiradi? A) Ergashtiruvchi bog'lovchilar B) Zidlov bog'lovchilari C) Ayiruv bog'lovchilari D) Biriktiruv bog'lovchilari To'g'ri javob: B) Zidlov bog'lovchilari ✔ 23. Darsda yangi mavzuni bayon qilishda o'qituvchi suhbat metodini qo'lladi. Bu metodning asosiy belgisi nima? A) O'qituvchining yangi mavzuni uzluksiz monolog tarzida bayon qilishi B) O'quvchilarning darslik bilan mustaqil, yo'riqnomasiz ishlashi C) Faqat test topshiriqlarini yechish D) O'qituvchi savollari orqali o'quvchilarni yangi bilimga olib borish To'g'ri javob: D) O'qituvchi savollari orqali o'quvchilarni yangi bilimga olib borish ✔ 24. «Beshinchi» so'zi sonning qaysi turiga kiradi? A) Jamlovchi son B) Chama son C) Tartib son D) Taqsim son To'g'ri javob: C) Tartib son ✔ 25. «Klaster» usulining mohiyati nimadan iborat? A) Matnni ovoz chiqarib, guruh bo'lib xor bilan bir necha marta o'qish B) Markaziy tushuncha atrofida unga bog'liq fikrlarni tarmoq shaklida guruhlash C) Matnni rollarga bo'lib, qahramonlar nomidan sahnalashtirib ko'rsatish D) Har bir so'zni bo'g'inlarga ajratish To'g'ri javob: B) Markaziy tushuncha atrofida unga bog'liq fikrlarni tarmoq shaklida guruhlash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 103 26. R. Spits tasvirlagan, onadan ajratilgan va muassasada emotsional muloqotsiz o'sgan go'daklardagi rivojlanish orqada qolishi holati qanday ataladi? A) Gospitalizm B) Autizm C) Infantilizm D) Akseleratsiya To'g'ri javob: A) Gospitalizm✔ 27. «Venn diagrammasi» ona tili darsida qanday maqsadda qo'llaniladi? A) Matndagi gaplarni sanash uchun B) O'quvchilarning yozuv tezligi va husnixatini aniq o'lchash uchun C) Matndagi so'zlarni alifbo tartibida joylashtirib, lug'at tuzish uchun D) Tushunchalarning o'xshash va farqli tomonlarini taqqoslash uchun To'g'ri javob: D) Tushunchalarning o'xshash va farqli tomonlarini taqqoslash uchun ✔ 28. Ta'lim jarayonida o'quvchi faqat obyekt emas, balki faol ishtirokchi ekanini ta'kidlovchi yondashuv qaysi? A) Reproduktiv yondashuv B) Monologik yondashuv C) Avtoritar yondashuv D) Subyekt-subyekt yondashuv To'g'ri javob: D) Subyekt-subyekt yondashuv ✔ 29. «Bog'da» so'zi qaysi kelishikda turibdi? A) O'rin-payt kelishigida B) Jo'nalish kelishigida C) Chiqish kelishigida D) Tushum kelishigida To'g'ri javob: A) O'rin-payt kelishigida ✔ 30. Vaziyat: 1-sinf o'qituvchisi darsning o'rtasida jismoniy daqiqa (fizminutka) o'tkazadi. Bu qaysi yosh xususiyatini hisobga olishga asoslangan? A) O'smirlik inqirozining birinchi sinfda boshlanib qolishi B) O'quvchilarning jismoniy jihatdan juda kuchli va chidamli ekanligi C) Bu yoshda charchoqning tez paydo bo'lishi va diqqat barqarorligi pastligi D) Formal operatsion tafakkurning to'liq shakllanib bo'lganligi To'g'ri javob: C) Bu yoshda charchoqning tez paydo bo'lishi va diqqat barqarorligi pastligi ✔ 31. Izohli diktantning asosiy xususiyati nimadan iborat? A) Diktant faqat yil oxirida yoziladi B) O'quvchilar matnni o'zlari tuzib, so'ng uni ovoz chiqarib o'qib beradi C) Yozilgandan so'ng o'quvchilar har bir imloviy holatni qoida bilan izohlaydi D) O'quvchilar matnni avval doskadan ko'chirib, so'ng daftarni o'qituvchiga topshiradi To'g'ri javob: C) Yozilgandan so'ng o'quvchilar har bir imloviy holatni qoida bilan izohlaydi ✔ 32. Qaysi so'z ot so'z turkumiga kiradi? A) tez B) yugurdi C) chiroyli D) daftar To'g'ri javob: D) daftar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 104 33. Monologik nutq dialogik nutqdan qaysi xususiyati bilan farq qiladi? A) Asosan qisqa, to'liqsiz gaplardan iborat bo'lib, imo-ishoraga tayanadi B) Ikki va undan ortiq suhbatdosh ishtirok etadi C) Bir kishi tomonidan izchil, kengaytirilgan holda tuziladi D) Faqat savol-javob shaklida bo'ladi To'g'ri javob: C) Bir kishi tomonidan izchil, kengaytirilgan holda tuziladi✔ 34. Ijtimoiy pedagogika asosan nimani o'rganadi? A) Ijtimoiy muhitning shaxs tarbiyasiga ta'sirini B) Faqat ta'lim muassasalarini boshqarish ishini C) Faqat nogironligi bo'lgan bolalar ta'limini D) Faqat darsda qo'llaniladigan o'qitish metodlarini To'g'ri javob: A) Ijtimoiy muhitning shaxs tarbiyasiga ta'sirini ✔ 35. «Ali kitob o'qidi» gapidagi «kitob» so'zi qanday gap bo'lagi? A) To'ldiruvchi B) Ega C) Aniqlovchi D) Hol To'g'ri javob: A) To'ldiruvchi ✔ 36. Kichik maktab yoshidagi bolalar diqqatining xususiyatini hisobga olgan holda darsda nima qilish tavsiya etiladi? A) Darsni faqat ma'ruza shaklida, savol-javobsiz o'tkazish B) Faoliyat turlarini almashtirib, jismoniy daqiqalar o'tkazish C) Tanaffuslarni bekor qilish D) Butun dars davomida bir xil turdagi yozma ishni uzluksiz bajartirish To'g'ri javob: B) Faoliyat turlarini almashtirib, jismoniy daqiqalar o'tkazish ✔ 37. Pedagogik eksperimentda nazorat guruhi nima uchun kerak? A) Eksperimental ta'sir natijasini u bilan taqqoslash uchun B) Tanlanma hajmini imkon qadar kamaytirish uchun C) Eksperimental guruh a'zolariga darslarda yordam berish uchun D) Faqat o'qituvchilarning ish sifatini baholash uchun To'g'ri javob: A) Eksperimental ta'sir natijasini u bilan taqqoslash uchun ✔ 38. O'smirlik davrida qaysi tuzilma (neoplazma) markaziy hisoblanadi? A) Bevosita emotsional muloqot B) «Kattalik hissi» C) Rolli o'yin D) Predmetli harakatlar To'g'ri javob: B) «Kattalik hissi» ✔ 39. Turli yoshdagi bolalar guruhlarini bir vaqtda o'rganib, taqqoslash qanday metod? A) Ko'ndalang kesmalar metodi B) Bir martalik klinik suhbat C) Longityud (bo'ylama) metod D) Biografik (hayot yo'li) metodi To'g'ri javob: A) Ko'ndalang kesmalar metodi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 105 40. O'quvchilarni ma'lum belgilar (bilim darajasi, qobiliyat, qiziqish) asosida guruhlab o'qitish qanday ataladi? A) Integratsiya B) Standartlashtirish C) Unifikatsiya D) Differensiatsiya To'g'ri javob: D) Differensiatsiya✔ 41. Ta'lim jarayonining uchta asosiy funksiyasi qanday ko'rsatiladi? A) Ta'limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi B) Nazorat qilish, xatolarni tuzatish va natijalarni baholash C) Axborot, kommunikativ, estetik D) Tashkiliy, iqtisodiy, huquqiy To'g'ri javob: A) Ta'limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi ✔ 42. Ko'rishida nuqsoni bo'lgan bolalar ta'limi bilan shug'ullanuvchi korreksion pedagogika sohasi qaysi? A) Logopediya B) Tiflopedagogika C) Surdopedagogika D) Andragogika To'g'ri javob: B) Tiflopedagogika ✔ 43. J. Piaje bo'yicha operatsiyalardan oldingi (preoperatsional) bosqich taxminan qaysi yoshni qamrab oladi? A) 11–15 yosh B) 0–2 yosh C) 2–7 yosh D) 7–11 yosh To'g'ri javob: C) 2–7 yosh ✔ 44. Tarbiyaning ijtimoiy-tarixiy xarakteri nimani bildiradi? A) Tarbiya natijasi faqat irsiy omillar bilan belgilanadi B) Tarbiya maqsadi hamma tarixiy davrlarda bir xil bo'lib kelgan C) Tarbiya maqsadi va mazmuni jamiyat taraqqiyoti bilan o'zgaradi D) Tarbiya faqat diniy muassasalarning vazifasi hisoblanadi To'g'ri javob: C) Tarbiya maqsadi va mazmuni jamiyat taraqqiyoti bilan o'zgaradi ✔ 45. Ko'rish (vizual) diktantida o'quvchi qanday ishlaydi? A) Matnni ko'rib, idrok etib, so'ng yopilgandan keyin xotiradan yozadi B) Faqat so'zlarning birinchi harfini yozadi C) Matnni eshitib, hech qanday ko'rgazmasiz va tayyorgarliksiz darhol yozadi D) Matnni ko'rib, mazmunini o'zgartirib, qisqartirilgan holda yozadi To'g'ri javob: A) Matnni ko'rib, idrok etib, so'ng yopilgandan keyin xotiradan yozadi ✔ 46. Uyushiq bo'laklar orasiga bog'lovchi qo'llanmaganda qanday tinish belgisi qo'yiladi? A) Ikki nuqta B) Qo'shtirnoq C) Nuqta D) Vergul To'g'ri javob: D) Vergul ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 106 47. 4-sinfda o'quvchilar inshosida mazmun yaxshi, ammo gaplar bir-biri bilan bog'lanmagan. O'qituvchi qaysi ish turini tavsiya qilgani ma'qul? A) Husnixat mashqlari va harflarni to'g'ri ulab yozish bo'yicha topshiriqlar B) Tovush-harf tahlili C) Lug'at diktanti D) Gaplarni bog'lovchi vositalar (bog'lovchilar, olmoshlar) bilan bog'lash mashqlari To'g'ri javob: D) Gaplarni bog'lovchi vositalar (bog'lovchilar, olmoshlar) bilan bog'lash mashqlari✔ 48. Kichik maktab yoshida o'qituvchining bola uchun ahamiyati qanday? A) Bola o'qituvchini faqat raqib sifatida ko'radi B) Tengdoshlar fikri o'qituvchinikidan butunlay ustun C) O'qituvchi bola uchun katta obro'ga ega shaxs bo'ladi D) O'qituvchi bola uchun ahamiyatsiz To'g'ri javob: C) O'qituvchi bola uchun katta obro'ga ega shaxs bo'ladi ✔ 49. J. Piaje bo'yicha kichik yoshdagi bolalarning axloqiy qarashlariga xos «heteronom axloq» nimani anglatadi? A) Qoidalar kattalar tomonidan berilgan va o'zgarmas deb qabul qilinadi B) Qoidalarni kelishuv asosida o'zgartirish mumkin deb hisoblanadi C) Axloqiy qoidalar butunlay inkor qilinadi D) Qilmish niyatiga qarab baholanadi To'g'ri javob: A) Qoidalar kattalar tomonidan berilgan va o'zgarmas deb qabul qilinadi ✔ 50. «Ertalab», «kechqurun» so'zlari ravishning qaysi turiga kiradi? A) Holat ravishi B) Miqdor-daraja ravishi C) O'rin ravishi D) Payt ravishi To'g'ri javob: D) Payt ravishi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 107 14-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Ya.A. Komenskiy qaysi ta'lim tamoyilini «didaktikaning oltin qoidasi» deb atagan? A) Puxtalik B) Tizimlilik C) Ilmiylik D) Ko'rgazmalilik To'g'ri javob: D) Ko'rgazmalilik✔ 2. O'qish darsida yangi so'zlar ustida ishlash odatda qachon o'tkaziladi? A) Matn tahlili tugagandan keyin, bir necha hafta o'tgach takrorlashda B) Faqat chorak oxirida C) Faqat uyga vazifa sifatida D) Matnni o'qishdan oldin yoki o'qish jarayonida, tushunishni ta'minlash uchun To'g'ri javob: D) Matnni o'qishdan oldin yoki o'qish jarayonida, tushunishni ta'minlash uchun ✔ 3. Tarbiyaviy vaziyatlar metodi nima? A) Sinfda rasmiy tarzda axloqiy mavzuda ma'ruza o'qib berish B) Bolani tasodifiy hayotiy vaziyatlarda yolg'iz qoldirish C) Bola tanlov qilib, xulq tajribasini orttiradigan maxsus sharoit D) Xulq buzilganda darhol jazo choralarini qo'llash To'g'ri javob: C) Bola tanlov qilib, xulq tajribasini orttiradigan maxsus sharoit ✔ 4. Vaziyat: 3-sinf o'qituvchisi sinfda o'zlashtirish darajasi turlicha bo'lgan o'quvchilar uchun bir mavzu bo'yicha uch xil murakkablikdagi topshiriqlar tayyorladi. U qaysi didaktik yondashuvni qo'lladi? A) Tabaqalashtirilgan (differensial) ta'lim B) Frontal (butun sinf bilan) ta'lim C) Chiziqli dasturlashtirilgan ta'lim D) Namunaga asoslangan reproduktiv ta'lim To'g'ri javob: A) Tabaqalashtirilgan (differensial) ta'lim ✔ 5. Tovush analitik-sintetik metodida «analiz» nimani anglatadi? A) Tovush va harflardan bo'g'in, so'z va gap hosil qilish B) Harflarni chiroyli yozish C) Matnni qayta hikoya qilish D) Nutq oqimini gap, so'z, bo'g'in va tovushlarga ajratish To'g'ri javob: D) Nutq oqimini gap, so'z, bo'g'in va tovushlarga ajratish ✔ 6. Boshlang'ich sinflarda tabiatshunoslik tushunchalarini shakllantirishning to'g'ri yo'li qaysi? A) Tushuncha — idrok — kuzatish B) Sezgi orqali idrok etish — tasavvur — tushuncha C) Ta'rifni yod olish — kuzatish — idrok D) Faqat ta'rifni yod olish To'g'ri javob: B) Sezgi orqali idrok etish — tasavvur — tushuncha ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 108 7. O'quvchilar o'simlik o'sishi uchun yorug'lik zarurligini isbotlash uchun tajriba qo'yishdi. Qaysi tajriba sxemasi to'g'ri? A) Bir xil o'simliklarning birini yorug'da, birini qorong'ida, boshqa sharoit teng holda saqlash B) Bir o'simlikka suv bermaslik, ikkinchisini esa qorong'i joyga qo'yish C) Bitta o'simlikni har kuni turli joyga ko'chirish D) Ikkala o'simlikni ham qorong'i joyga qo'yib, birini ko'proq sug'orish To'g'ri javob: A) Bir xil o'simliklarning birini yorug'da, birini qorong'ida, boshqa sharoit teng holda ✔ saqlash 8. Odam organizmida qonni tomirlar orqali haydovchi organ qaysi? A) O'pka B) Yurak C) Jigar D) Oshqozon To'g'ri javob: B) Yurak ✔ 9. Kaykovus o'g'li Gilonshohga nasihat sifatida yozgan, tarbiya masalalari keng yoritilgan asar qaysi? A) «Siyosatnoma» B) «Bo'ston» C) «Guliston» D) «Qobusnoma» To'g'ri javob: D) «Qobusnoma» ✔ 10. O'quv rejasi qanday hujjat? A) Har bir fan mazmunini mavzular bo'yicha ochib beruvchi hujjat B) O'qituvchining har bir dars uchun yozadigan konspekti C) O'quvchining baholar va vazifalar yoziladigan kundaligi D) Fanlar ro'yxati, tartibi va haftalik soatlarini belgilovchi hujjat To'g'ri javob: D) Fanlar ro'yxati, tartibi va haftalik soatlarini belgilovchi hujjat ✔ 11. Salamanka deklaratsiyasi qaysi xalqaro tashkilot tashabbusi bilan o'tkazilgan konferensiyada qabul qilingan? A) Jahon banki B) Jahon savdo tashkiloti C) NATO D) YUNESKO To'g'ri javob: D) YUNESKO ✔ 12. O'quv materialini o'quvchilarning yosh xususiyatlari va tayyorgarlik darajasiga mos holda berish qaysi tamoyil talabidir? A) Tarbiyalovchi ta'lim B) Tushunarlilik (kuchi yetadiganlik) C) Ilmiylik va dalillilik D) Hayot bilan bog'liqlik To'g'ri javob: B) Tushunarlilik (kuchi yetadiganlik) ✔ 13. «Qishloq» so'ziga jo'nalish kelishigi qo'shimchasi qo'shilganda to'g'ri yozilishi qaysi? A) Qishloqqa B) Qishlog'ga C) Qishloqka D) Qishloqga To'g'ri javob: A) Qishloqqa ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 109 14. Muzning erishi qanday jarayon? A) Gaz holatidan suyuq holatga o'tish B) Suyuq holatdan qattiq holatga o'tish C) Qattiq holatdan suyuq holatga o'tish D) Suyuq holatdan gaz holatiga o'tish To'g'ri javob: C) Qattiq holatdan suyuq holatga o'tish✔ 15. O'quv dasturi qanday hujjat? A) Maktabning o'quv yili uchun moliyaviy-xo'jalik rejasi B) Hamma fanlar bo'yicha haftalik o'quv soatlari taqsimoti jadvali C) O'quvchilar davomati va baholari qayd etiladigan jurnal D) Fan bo'yicha bilim va ko'nikmalar mazmuni, hajmini belgilovchi hujjat To'g'ri javob: D) Fan bo'yicha bilim va ko'nikmalar mazmuni, hajmini belgilovchi hujjat ✔ 16. «Demokratiya va ta'lim» asarining muallifi kim? A) Uilyam Kilpatrik B) Edvard Torndayk C) Xelen Parkxerst D) Jon Dyui To'g'ri javob: D) Jon Dyui ✔ 17. Yer o'z o'qi atrofida bir marta to'liq aylanishi taxminan qancha vaqt oladi va nimaga sabab bo'ladi? A) Bir sutka; kun va tunning almashinuviga B) Bir yil; fasllar almashinuviga C) Bir oy; Oy fazalariga D) Bir hafta; ob-havo o'zgarishiga To'g'ri javob: A) Bir sutka; kun va tunning almashinuviga ✔ 18. Quyidagi maqsadlardan qaysi biri o'lchanadigan (operatsional) shaklda ifodalangan? A) O'quvchilar matematikani yaxshi tushunadi B) O'quvchilarda tabiatga muhabbat tarbiyalash C) O'quvchilar ikki xonali sonlarni xatosiz qo'sha oladi D) O'quvchilarning dunyoqarashini kengaytirish va tafakkurini o'stirish To'g'ri javob: C) O'quvchilar ikki xonali sonlarni xatosiz qo'sha oladi ✔ 19. Yu.K. Babanskiy ta'lim metodlarini qanday uch katta guruhga ajratgan? A) Induktiv, deduktiv va analogiya metodlari B) Reproduktiv, produktiv va ijodiy metodlar C) Og'zaki, ko'rgazmali va amaliy metodlar D) Faoliyatni tashkil etish, rag'batlantirish, nazorat To'g'ri javob: D) Faoliyatni tashkil etish, rag'batlantirish, nazorat ✔ 20. Unli tovush bilan tugagan bo'g'in qanday bo'g'in deyiladi? A) Murakkab bo'g'in B) Yopiq bo'g'in C) Urg'uli bo'g'in D) Ochiq bo'g'in To'g'ri javob: D) Ochiq bo'g'in ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 110 21. Savod o'rgatishda o'qishning asosiy birligi sifatida qaysi birlik olinadi? A) Butun gap B) Butun matn C) Bo'g'in D) Alohida harf To'g'ri javob: C) Bo'g'in✔ 22. Tabiatshunoslik darsida ko'rgazmali qurollarni ko'rsatishning to'g'ri usuli qaysi? A) Qurollarni faqat dars tugagandan keyin, tushuntirishsiz ko'rsatish B) Hamma ko'rgazmali qurollarni dars boshidan oxirigacha stolda ochiq qoldirish C) Qurolni tushuntirishsiz qo'lma-qo'l uzatish D) Qurolni o'z vaqtida ko'rsatib, kuzatish vazifasini aniq belgilash va keyin olib qo'yish To'g'ri javob: D) Qurolni o'z vaqtida ko'rsatib, kuzatish vazifasini aniq belgilash va keyin olib ✔ qo'yish 23. «Bashorat qilib o'qish» (to'xtab-to'xtab o'qish) strategiyasining mohiyati nima? A) Matnni qismlab o'qib, har to'xtashda keyingi voqeani taxmin qilish B) Faqat sarlavhani o'qish C) Matnni oxiridan boshlab o'qib, voqealar ketma-ketligini tiklash D) Matnni bir nafasda tez o'qib, so'ng savollarga javob berish To'g'ri javob: A) Matnni qismlab o'qib, har to'xtashda keyingi voqeani taxmin qilish ✔ 24. Vaziyat: o'qituvchi «Nima uchun qishda daryolar tubigacha muzlamaydi?» degan savol bilan darsni boshladi. Bu qaysi texnologiyaning elementi? A) Dasturlashtirilgan ta'lim B) Muammoli ta'lim C) Bell-Lankaster tizimi D) Reproduktiv ta'lim To'g'ri javob: B) Muammoli ta'lim ✔ 25. Maqolning asosiy xususiyati qaysi? A) Narsa belgilarini yashirib, uni topishni talab qiladigan matn B) Xalq hayotiy tajribasini ixcham, hikmatli shaklda ifodalovchi tugal fikr C) Ikki qahramon o'rtasidagi dialog D) Uzun hikoya shaklidagi, sehrli qahramonlar ishtirok etgan voqea To'g'ri javob: B) Xalq hayotiy tajribasini ixcham, hikmatli shaklda ifodalovchi tugal fikr ✔ 26. Munavvar qori Abdurashidxonov jadid maktablari uchun yaratgan alifbe darsligi qaysi? A) «Adibi avval» B) «Birinchi muallim» C) «Ustodi avval» D) «Kitob ul-atfol» To'g'ri javob: A) «Adibi avval» ✔ 27. Mariya Montessori o'zining birinchi «Bolalar uyi»ni qaysi shaharda ochgan? A) Berlin B) Parij C) Rim D) Vena To'g'ri javob: C) Rim ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 111 28. Tabiatshunoslik va ona tili darslari integratsiyasiga misol qaysi? A) Ko'paytirish jadvalini tabiat rasmlari yordamida yodlash B) Jismoniy mashqlar bajarish C) Faqat test yechish D) Ekskursiyadan keyin tabiat haqida insho yoki hikoya yozish To'g'ri javob: D) Ekskursiyadan keyin tabiat haqida insho yoki hikoya yozish✔ 29. Hasharotlarning nechta oyog'i bor? A) 10 ta B) 6 ta C) 4 ta D) 8 ta To'g'ri javob: B) 6 ta ✔ 30. Ertakning asosiy janr belgisi nima? A) Real tarixiy voqealarning aniq sanalar bilan hujjatli bayoni B) Faqat bitta qisqa hikmatli gap C) Ilmiy faktlarning izchil va aniq tavsifi, to'qimasiz D) To'qima voqealar va ezgulikning yovuzlik ustidan g'alabasi To'g'ri javob: D) To'qima voqealar va ezgulikning yovuzlik ustidan g'alabasi ✔ 31. Qadimgi Yunonistonda bolani maktabga olib borib-olib keluvchi qul qanday atalgan? A) Grammatist B) Kifarist C) Pedagog D) Didaskal To'g'ri javob: C) Pedagog ✔ 32. Ya.A. Komenskiy tizimida 6–12 yoshli bolalar uchun mo'ljallangan maktab qanday nomlangan? A) Lotin maktabi B) Akademiya C) Ona maktabi D) Ona tili maktabi To'g'ri javob: D) Ona tili maktabi ✔ 33. Gerbariy nima? A) Hayvonlar suratlari albomi B) Tog' jinslari va foydali qazilmalar namunalari to'plami C) Quritilgan va maxsus tartibda joylashtirilgan o'simliklar to'plami D) Hasharotlar kolleksiyasi To'g'ri javob: C) Quritilgan va maxsus tartibda joylashtirilgan o'simliklar to'plami ✔ 34. Montessori pedagogikasining asosiy xususiyati qaysi? A) Matnlarni yodlash va takrorlashga asoslangan ta'lim B) Qattiq intizom, jazo va qat'iy dars jadvali tizimi C) Butun guruh bilan faqat frontal ma'ruza mashg'ulotlari D) Tayyorlangan muhitda mustaqil faoliyat va sensor materiallar To'g'ri javob: D) Tayyorlangan muhitda mustaqil faoliyat va sensor materiallar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 112 35. Fenologik kuzatishlar nimani o'rganadi? A) Hujayraning ichki tuzilishini B) Yer qa'ridagi foydali qazilmalar va ularning joylashuvini C) Tabiatdagi mavsumiy o'zgarishlar va ularning muddatlarini D) Kimyoviy reaksiyalarni To'g'ri javob: C) Tabiatdagi mavsumiy o'zgarishlar va ularning muddatlarini✔ 36. Savod o'rgatish darslarida «harf kassasi» qanday maqsadda ishlatiladi? A) Matnni yod olish uchun B) Kesma harflardan bo'g'in va so'z tuzish (sintez) uchun C) O'quvchilarni baholash uchun D) Harflarni chiroyli chizish va bo'yashni mashq qilish uchun To'g'ri javob: B) Kesma harflardan bo'g'in va so'z tuzish (sintez) uchun ✔ 37. «Bola asri» asari bilan XX asr boshida «erkin tarbiya» g'oyalarini targ'ib qilgan shved pedagogi kim? A) Selma Lagerlyof B) Mariya Montessori C) Xelen Parkxerst D) Ellen Key To'g'ri javob: D) Ellen Key ✔ 38. L.V. Zankov rivojlantiruvchi ta'lim tizimining tamoyillaridan biri qaysi? A) Ta'limni yuqori qiyinlik darajasida olib borish B) Faqat yodlashga tayanish C) Faqat a'lochi o'quvchilarni rivojlantirish D) Ta'limni past qiyinlik darajasida olib borish To'g'ri javob: A) Ta'limni yuqori qiyinlik darajasida olib borish ✔ 39. Ravon o'qish nimani anglatadi? A) Matnni faqat bir marta o'qish B) Matnni har bir harfga to'xtab o'qish C) Matnni tushungan holda, uzluksiz va mos sur'atda o'qish D) Matnni so'zma-so'z, har bir so'zga to'xtab tushuntirib o'qish To'g'ri javob: C) Matnni tushungan holda, uzluksiz va mos sur'atda o'qish ✔ 40. Vaziyat: 2-sinf o'quvchisi rasm darsida ishini kamsitib, «Men hech narsani eplay olmayman» deydi. O'qituvchining eng to'g'ri munosabati qaysi? A) Boshqa o'quvchilarning chiroyli ishlari bilan solishtirib, kamchiligini aytish B) Ishidagi aniq muvaffaqiyatli jihatlarni ko'rsatib, harakatini rag'batlantirish C) «Ha, sen haqiqatan ham rasm chizolmaysan» deyish D) Uni e'tiborsiz qoldirish To'g'ri javob: B) Ishidagi aniq muvaffaqiyatli jihatlarni ko'rsatib, harakatini rag'batlantirish ✔ 41. To'g'ri o'qish deganda nima tushuniladi? A) So'zlarni tovush tarkibini buzmasdan, adabiy talaffuzga mos o'qish B) Matnni faqat ichida o'qish C) Matndagi rasmlarni izohlab, mazmunini o'z so'zi bilan aytish D) Matnni imkon qadar tez, hatto ba'zi so'zlarni tushirib bo'lsa ham o'qish To'g'ri javob: A) So'zlarni tovush tarkibini buzmasdan, adabiy talaffuzga mos o'qish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 113 42. «O't — chigirtka — qurbaqa — ilon» oziq zanjirida chigirtka qanday o'rinni egallaydi? A) Ishlab chiqaruvchi (produtsent) B) Parchalovchi (redutsent) C) Yirtqich (oxirgi iste'molchi) D) O'txo'r (birinchi tartibli iste'molchi) To'g'ri javob: D) O'txo'r (birinchi tartibli iste'molchi)✔ 43. V.A. Suxomlinskiy maktabgacha va kichik maktab yoshidagi bolalar uchun tashkil etgan, tabiat qo'ynida o'qitishga asoslangan tajribasi qanday nomlangan? A) «Quvonch maktabi» B) «Mehnat maktabi» C) «Erkin maktab» D) «Bolalar uyi» To'g'ri javob: A) «Quvonch maktabi» ✔ 44. Didaktikani ta'lim nazariyasi sifatida tizimli asoslagan «Buyuk didaktika» asarining muallifi kim? A) Iogann Pestalotstsi B) Konstantin Ushinskiy C) Yan Amos Komenskiy D) Adolf Disterveg To'g'ri javob: C) Yan Amos Komenskiy ✔ 45. I.G. Pestalotstsi elementar ta'lim nazariyasida bilishning qaysi uchta asosiy elementini ajratgan? A) Aql, iroda, his B) O'qish, yozish, chizish C) Son, shakl, so'z D) Mehnat, o'yin, o'qish To'g'ri javob: C) Son, shakl, so'z ✔ 46. Ko'rgazmalilikning qaysi turi tabiiy obyektlar (o'simlik, mineral, hayvon) ni namoyish etishni o'z ichiga oladi? A) Simvolik ko'rgazmalilik B) Ovozli ko'rgazmalilik C) Grafik ko'rgazmalilik D) Tabiiy ko'rgazmalilik To'g'ri javob: D) Tabiiy ko'rgazmalilik ✔ 47. Test topshiriqlarining «validligi» nimani bildiradi? A) Testning qisqa vaqtda bajarilishini B) Test savollarining umumiy soni va qiyinlik darajasining mosligi C) Testning qayta o'tkazilganda bir xil natija berishi D) Testning aynan o'lchanishi kerak bo'lgan narsani o'lchashi To'g'ri javob: D) Testning aynan o'lchanishi kerak bo'lgan narsani o'lchashi ✔ 48. 1-sinf o'quvchisi «ona» so'zini «o-n-a» tarzida harfma-harf, qo'shmasdan o'qiyapti. O'qituvchi qaysi ish ustida ko'proq ishlashi kerak? A) Ifodali o'qish, ohang va mantiqiy urg'u ustida ishlash B) Matnni qayta hikoya qilish C) Bo'g'inlab qo'shib o'qish (bo'g'in sintezi) mashqlari D) Husnixat mashqlari To'g'ri javob: C) Bo'g'inlab qo'shib o'qish (bo'g'in sintezi) mashqlari ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 114 49. «Tarbiya hamma narsaga qodir» degan qarashni ilgari surgan fransuz ma'rifatparvari kim? A) Sharl Lui Monteskye B) Klod Adrian Gelvetsiy C) Fransua-Mari Volter D) Deni Didro To'g'ri javob: B) Klod Adrian Gelvetsiy✔ 50. Tabiat burchagi sinfda qanday vazifani bajaradi? A) Faqat ko'rgazmali qurollar va darsliklar saqlanadigan ombor vazifasini B) O'qituvchining shaxsiy buyumlari saqlanadi C) Faqat sinf xonasini bezash va chiroyli ko'rinish berish vazifasini D) Tirik obyektlarni muntazam kuzatish va parvarish qilish imkonini To'g'ri javob: D) Tirik obyektlarni muntazam kuzatish va parvarish qilish imkonini ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 115 15-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Baholashning nazorat funksiyasi nimani anglatadi? A) O'quvchilarning ruhiy holatini aniqlab, ularni davolashni B) Ota-onalarni bolasining yutuqlari uchun rag'batlantirishni C) Bilim va ko'nikmalarning dastur talablariga mosligini aniqlashni D) Darslikni almashtirishni To'g'ri javob: C) Bilim va ko'nikmalarning dastur talablariga mosligini aniqlashni✔ 2. Baholash natijalarini ota-onalarga yetkazishda eng to'g'ri yondashuv qaysi? A) Faqat baholar ro'yxatini berib, izoh va tavsiyasiz cheklanish B) Faqat kamchiliklarni sanab o'tish C) Bolaning baholarini boshqa o'quvchilarning baholari bilan taqqoslab ko'rsatish D) Yutuqlar, qiyinchiliklar va uyda qanday yordam berishni aniq aytish To'g'ri javob: D) Yutuqlar, qiyinchiliklar va uyda qanday yordam berishni aniq aytish ✔ 3. «(5 + 7) + 3 = 5 + (7 + 3)» tengligi qaysi xossani ifodalaydi? A) Qo'shishning guruhlash (assotsiativ) xossasi B) Qo'shishning o'rin almashtirish xossasi C) Ko'paytirishning taqsimot xossasi D) Nolning xossasi To'g'ri javob: A) Qo'shishning guruhlash (assotsiativ) xossasi ✔ 4. Ko'p tanlovli test topshirig'ida noto'g'ri javob variantlari (distraktorlar) qanday bo'lishi kerak? A) To'g'ri javobdan ancha uzun va batafsilroq yozilgan B) Ishonarli, lekin mavzuni bilgan o'quvchi uchun aniq noto'g'ri C) To'g'ri javob bilan bir xil ma'noda D) Ochiq-oydin kulgili va bema'ni, darhol rad etiladigan To'g'ri javob: B) Ishonarli, lekin mavzuni bilgan o'quvchi uchun aniq noto'g'ri ✔ 5. Sanashni o'rgatishda tartib sanog'i va miqdor sanog'ining farqi nimada? A) Ular bir xil tushuncha, farqi yo'q B) Tartib sanog'i elementning o'rnini, miqdor sanog'i umumiy sonini bildiradi C) Tartib sanog'i faqat juft sonlar uchun, miqdor sanog'i esa toq sonlar uchun qo'llaniladi D) Miqdor sanog'i faqat 10 gacha, tartib sanog'i esa 10 dan keyin qo'llaniladi To'g'ri javob: B) Tartib sanog'i elementning o'rnini, miqdor sanog'i umumiy sonini bildiradi ✔ 6. Sh.A. Amonashvili qanday pedagogik yondashuv muallifi sifatida tanilgan? A) Jamoa orqali tarbiya B) Insonparvar-shaxsiy (gumanistik) pedagogika C) Erkin tarbiya va salbiy tarbiya D) Bixevioristik dasturlashtirilgan ta'lim To'g'ri javob: B) Insonparvar-shaxsiy (gumanistik) pedagogika ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 116 7. O'qituvchi o'quvchining inshosiga «Yaxshi!» deb yozib qo'ydi. Bu qayta aloqaning kamchiligi nimada? A) U salbiy ohangda B) Unda nima yaxshi va nimani yaxshilash kerakligi aytilmagan C) U o'quvchini haddan ortiq tanqid qilib, ruhini tushiradi D) U juda uzun va o'quvchi uchun tushunarsiz yozilgan To'g'ri javob: B) Unda nima yaxshi va nimani yaxshilash kerakligi aytilmagan✔ 8. PIRLS xalqaro tadqiqoti nimani baholaydi? A) Bitiruvchilarning chet tili bilimini B) O'qituvchilarning malakasini C) 4-sinf o'quvchilarining o'qish savodxonligini (matnni o'qib tushunishni) D) 15 yoshli o'quvchilarning moliyaviy va matematik savodxonligini To'g'ri javob: C) 4-sinf o'quvchilarining o'qish savodxonligini (matnni o'qib tushunishni) ✔ 9. O'quvchi «7 + 9» ni hisoblashda «9 + 7» ga almashtirib oldi. U qaysi xossadan foydalandi? A) Qo'shishning o'rin almashtirish xossasi B) Qo'shishning guruhlash xossasi C) Ayirishning xossasi D) Ko'paytirishning taqsimot xossasi To'g'ri javob: A) Qo'shishning o'rin almashtirish xossasi ✔ 10. Mahalliy o'lkani o'rganish (o'lkashunoslik) materialidan foydalanishning metodik ahamiyati nima? A) Faqat tarixni o'rganish B) Dars vaqtini qisqartirib, o'quvchilarni erta bo'shatish C) Tanish obyektlar orqali tabiat qonuniyatlarini yaqqol tushuntirish D) Darslik materialini butunlay mahalliy material bilan almashtirish To'g'ri javob: C) Tanish obyektlar orqali tabiat qonuniyatlarini yaqqol tushuntirish ✔ 11. Vaziyat: o'qituvchi «Agar hayvonlar gapira olganida nima bo'lardi?» degan savolga 5 daqiqada iloji boricha ko'p javob aytishni so'radi va javoblarni baholamasdan doskaga yozib bordi. Bu qaysi metod? A) Aqliy hujum B) Keys-stadi C) Portfolio D) Zigzag To'g'ri javob: A) Aqliy hujum ✔ 12. Quyidagilardan qaysi biri shaxs ongini shakllantirish metodlari guruhiga kiradi? A) Musobaqa tashkil etish B) Topshiriq berish C) Axloqiy suhbat D) Mashq qildirish To'g'ri javob: C) Axloqiy suhbat ✔ 13. Test natijalarining ishonchliligi (reliability) nimani anglatadi? A) Test aynan o'lchash ko'zda tutilgan narsani o'lchashini B) Takroriy o'tkazishda natijalarning barqaror bo'lishini C) Testda rasmlar borligini D) Test qisqa vaqtda va kam xarajat bilan bajarilishini To'g'ri javob: B) Takroriy o'tkazishda natijalarning barqaror bo'lishini ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 117 14. «Charxpalak» metodida o'quvchilar qanday ishlaydi? A) Guruhlar varaqalarni navbat bilan uzatib, har biri o'z qismini to'ldiradi B) O'quvchilar guruhlarga bo'linib, faqat rasm chizadi C) Hamma o'quvchilar alohida-alohida individual test yechadi D) Faqat o'qituvchi savol berib, o'quvchilar navbat bilan javob beradi To'g'ri javob: A) Guruhlar varaqalarni navbat bilan uzatib, har biri o'z qismini to'ldiradi✔ 15. Sodda masala deb qanday masalaga aytiladi? A) Rasmi bor masalaga B) Bitta arifmetik amal bilan yechiladigan masalaga C) Faqat qo'shish bilan yechiladigan masalaga D) Javobi 10 dan kichik bo'lgan masalaga To'g'ri javob: B) Bitta arifmetik amal bilan yechiladigan masalaga ✔ 16. «Zigzag» (Jigsaw, «Arra») metodini ishlab chiqqan olim kim? A) Robert Slavin B) Elliot Aronson C) Devid Jonson D) Spenser Kagan To'g'ri javob: B) Elliot Aronson ✔ 17. «Insert» metodida matn chetiga so'roq belgisi qo'yilishi nimani bildiradi? A) Ma'lumot men avval bilgan narsalarga zid keladi B) Men bu ma'lumotni avvaldan bilaman C) Bu ma'lumot men uchun mutlaqo yangi D) Ma'lumot tushunarsiz yoki aniqlik talab qiladi To'g'ri javob: D) Ma'lumot tushunarsiz yoki aniqlik talab qiladi ✔ 18. Mashqlar tizimini tuzishda qaysi tamoyilga amal qilinadi? A) Faqat bir xil turdagi mashqlar B) Tasodifiy tartibda C) Murakkabdan oddiyga D) Oddiydan murakkabga, ma'lumdan noma'lumga To'g'ri javob: D) Oddiydan murakkabga, ma'lumdan noma'lumga ✔ 19. Jazo metodini qo'llashda qaysi pedagogik talabga rioya qilinishi zarur? A) Jazo adolatli bo'lib, bolaning qadr-qimmatini kamsitmasligi B) Jazoning sababi bolaga hech qachon tushuntirilmasligi C) Jazo bolaga jismoniy ta'sir ko'rsatish shaklida bo'lishi D) Jazo bir kishining aybi uchun butun sinfga berilishi To'g'ri javob: A) Jazo adolatli bo'lib, bolaning qadr-qimmatini kamsitmasligi ✔ 20. Estetik tarbiyaning asosiy maqsadi nima? A) Go'zallikni idrok etish, his qilish va yaratish qobiliyati B) Faqat rasm chizish texnikasini puxta o'rgatish C) Sport musobaqalarida yuqori natijaga erishish D) Huquqiy savodxonlik va asosiy qonunlarni bilish darajasini oshirish To'g'ri javob: A) Go'zallikni idrok etish, his qilish va yaratish qobiliyati ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 118 21. PISA xalqaro tadqiqoti qaysi yoshdagi o'quvchilarni qamrab oladi? A) 15 yoshli o'quvchilarni B) 7 yoshli o'quvchilarni C) 10 yoshli o'quvchilarni D) 18 yoshli bitiruvchilarni To'g'ri javob: A) 15 yoshli o'quvchilarni✔ 22. Huquqiy tarbiyaning boshlang'ich sinflardagi asosiy vazifasi nima? A) Faqat huquqbuzarlik uchun jazolarni tushuntirish B) Asosiy qonunlarning moddalarini so'zma-so'z yodlatish C) Sud jarayonlari va tergov tartibini bolalarga batafsil o'rgatish D) Huquq va burchlar haqida tasavvur, qoidaga rioya odatini shakllantirish To'g'ri javob: D) Huquq va burchlar haqida tasavvur, qoidaga rioya odatini shakllantirish ✔ 23. O'qituvchi dars oxirida har bir o'quvchidan bitta kartochkaga «Bugun o'rgangan eng muhim narsam» va «Menga tushunarsiz qolgan savol» deb yozishni so'radi. Bu qanday usul? A) Ota-onalar so'rovnomasi B) «Chiqish chiptasi» (exit ticket) — tezkor formativ baholash C) Yillik summativ nazorat va uning yakuniy natijasi D) Standartlashtirilgan test To'g'ri javob: B) «Chiqish chiptasi» (exit ticket) — tezkor formativ baholash ✔ 24. Hamkorlikda o'qitishning asosiy tamoyillaridan biri qaysi? A) Faqat eng kuchli o'quvchining ishlashi B) Ijobiy o'zaro bog'liqlik va individual mas'uliyat C) Faqat o'qituvchi baholashi D) Guruh a'zolari o'rtasida raqobat va muloqotsizlik To'g'ri javob: B) Ijobiy o'zaro bog'liqlik va individual mas'uliyat ✔ 25. Vaziyat: o'quvchi faqat juda oson yoki juda qiyin topshiriqlarni tanlaydi, o'rtacha topshiriqlardan qochadi. Atkinson nazariyasi bo'yicha bu qaysi motivga xos? A) Muvaffaqiyatsizlikdan qochish motivi B) Bilishga qiziqish motivi C) Muvaffaqiyatga intilish motivi D) Ijtimoiy motiv To'g'ri javob: A) Muvaffaqiyatsizlikdan qochish motivi ✔ 26. «Aqliy hujum» metodida g'oyalar sifatiga nisbatan qanday talab qo'yiladi? A) Faqat bitta, puxta o'ylangan mukammal g'oya talab qilinadi B) G'oyalarni muhokamadan oldin faqat o'qituvchi tanlab oladi C) G'oyalar soni imkon qadar ko'p bo'lishi rag'batlantiriladi D) G'oyalar faqat darslikdagi tayyor ta'riflardan olinadi To'g'ri javob: C) G'oyalar soni imkon qadar ko'p bo'lishi rag'batlantiriladi ✔ 27. «Iloji boricha ko'proq talab va iloji boricha ko'proq hurmat» degan qoida qaysi pedagogga tegishli? A) J. Lokk B) A.S. Makarenko C) F. Frebel D) J.J. Russo To'g'ri javob: B) A.S. Makarenko ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 119 28. Boshlang'ich sinfda baholashning tarbiyaviy funksiyasi nimada namoyon bo'ladi? A) O'quvchilarni baholar orqali bir-biriga qarshi qo'yishda B) O'quvchilarni past baho bilan qo'rqitib, intizomga bo'ysundirishda C) Faqat hujjat yuritishda D) Mas'uliyat, motivatsiya va o'zini nazorat qilishni shakllantirishda To'g'ri javob: D) Mas'uliyat, motivatsiya va o'zini nazorat qilishni shakllantirishda✔ 29. O'qituvchi masalani yechishdan oldin «Masalada nima ma'lum? Nima noma'lum? Savolga javob berish uchun nimani bilish kerak?» kabi savollar berdi. Bu qanday tahlil usuli? A) Savoldan ma'lumlarga qarab boruvchi analitik tahlil B) Ma'lumlardan savolga qarab boruvchi sintetik tahlil C) Tanlash usuli D) Grafik usul To'g'ri javob: A) Savoldan ma'lumlarga qarab boruvchi analitik tahlil ✔ 30. Vaqt birliklarini o'rganishda boshlang'ich sinf o'quvchilari uchun eng katta qiyinchilik nima bilan bog'liq? A) Vaqt birliklari o'nlik sanoq tizimiga bo'ysunmasligi (1 soat = 60 daqiqa) B) Vaqt birliklarining faqat ikkitaligi: soat va daqiqa C) Soat faqat raqamli bo'lishi D) Vaqtni umuman o'lchab bo'lmasligi va uni faqat taxmin qilish mumkinligi To'g'ri javob: A) Vaqt birliklari o'nlik sanoq tizimiga bo'ysunmasligi (1 soat = 60 daqiqa) ✔ 31. Vaziyat: mavzu boshida o'quvchilar jadvalning birinchi ustuniga mavzu haqida biladiganlarini, ikkinchisiga bilmoqchi bo'lganlarini yozdi; dars oxirida uchinchi ustun to'ldirildi. Bu qaysi metod? A) T-jadval B) SWOT C) Baliq skeleti D) BBB (KWL) To'g'ri javob: D) BBB (KWL) ✔ 32. O'qituvchi «s» va «sh» tovushlarini farqlashda qiynalayotgan o'quvchi uchun «sa — sha», «so — sho» kabi juftliklar bilan mashq taklif qildi. Bu qanday ish? A) Grammatik tahlil B) Husnixat mashqi C) Lug'at ishi D) Fonematik farqlash (differensiatsiya) mashqi To'g'ri javob: D) Fonematik farqlash (differensiatsiya) mashqi ✔ 33. Uyg'onish davrida Vittorino da Feltre tashkil etgan maktab qanday nom olgan? A) «Bolalar uyi» B) «Quvonch uyi» C) «Yasnaya Polyana» D) «Shtans boshpanasi» To'g'ri javob: B) «Quvonch uyi» ✔ 34. 1-sinfda «son» tushunchasini shakllantirishda asosiy tayanch nima hisoblanadi? A) Ko'paytirish jadvalini yodlash B) Tenglamalar yechish C) Sonlarning yozma ko'rinishini va nomlarini yodlash D) Predmetlar to'plamini sanash va ularni taqqoslash To'g'ri javob: D) Predmetlar to'plamini sanash va ularni taqqoslash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 120 35. O'quvchining passiv lug'atidagi so'zni faol lug'atga o'tkazish uchun eng samarali usul qaysi? A) So'zni faqat o'qituvchi talaffuz qilib, o'quvchilar tinglab o'tirishi B) So'zning ta'rifini yod oldirish C) So'zni lug'at daftariga ko'p marta ko'chirtirib, ta'rifini yod oldirish D) Shu so'zni o'quvchining o'z nutqida — gap, matn tuzishda qo'llatish To'g'ri javob: D) Shu so'zni o'quvchining o'z nutqida — gap, matn tuzishda qo'llatish✔ 36. D. va R. Jonsonlar hamkorlikda o'qitish modelida qaysi elementni muhim deb hisoblashgan? A) O'qituvchining doimiy ma'ruzasi B) Faqat individual musobaqa C) Guruh tarkibini o'quv yili davomida hech qachon almashtirmaslik D) Guruhda yuzma-yuz o'zaro yordamli muloqot To'g'ri javob: D) Guruhda yuzma-yuz o'zaro yordamli muloqot ✔ 37. Vaziyat: 3-sinf o'quvchilari «Maktabimiz hovlisidagi daraxtlar» mavzusida bir oy davomida kuzatuv olib borib, natijalarni plakatda taqdim etdi. Bu qaysi texnologiya? A) Insert B) Aqliy hujum C) Dasturlashtirilgan ta'lim D) Loyiha metodi To'g'ri javob: D) Loyiha metodi ✔ 38. Ta'limda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning asosiy pedagogik sharti nima? A) Har bir darsda albatta kompyuterdan foydalanilishi B) Texnologiya dars maqsadiga xizmat qiluvchi vosita bo'lishi C) O'qituvchi vazifasini to'liq kompyuter dasturi bajarishi D) O'quvchilarning ekran oldida imkon qadar uzoq o'tirishi To'g'ri javob: B) Texnologiya dars maqsadiga xizmat qiluvchi vosita bo'lishi ✔ 39. Vaziyat: sinfda ikki o'quvchi tanaffusda janjallashdi. O'qituvchi ular bilan alohida suhbatlashib, har birining his-tuyg'ularini tinglab, kelishuvga erishishga yordam berdi. Bu qaysi tarbiya metodi asosida? A) Pedagogik talab qo'yish B) Jazo va ogohlantirish C) Ishontirish va suhbat D) Musobaqa va rag'bat To'g'ri javob: C) Ishontirish va suhbat ✔ 40. «6 · 14 = 6 · 10 + 6 · 4» hisoblash usuli qaysi xossaga asoslangan? A) Bo'lishning xossasi B) Ko'paytirishning qo'shishga nisbatan taqsimot xossasi C) Qo'shishning guruhlash xossasi D) Ko'paytirishning o'rin almashtirish xossasi To'g'ri javob: B) Ko'paytirishning qo'shishga nisbatan taqsimot xossasi ✔ 41. O'quvchilarning bir-birining ishini mezonlar asosida baholashi qanday ataladi? A) Tashqi baholash B) O'z-o'zini baholash C) Normativ baholash D) O'zaro baholash To'g'ri javob: D) O'zaro baholash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 121 42. Rag'batlantirishning samarali bo'lishi uchun qaysi shart muhim? A) Har bir yaxshi harakat uchun moddiy mukofot berish B) Rag'bat asosli, o'z vaqtida va aniq xatti-harakatga qaratilgan C) Rag'batni o'quv yili oxirida bir marta jamlab berish D) Faqat a'lo baholarga o'qiydigan o'quvchilarni rag'batlantirish To'g'ri javob: B) Rag'bat asosli, o'z vaqtida va aniq xatti-harakatga qaratilgan✔ 43. Matematika darsida «Sanoq tayoqchalari» va «Arifmetik quti» kabi tarqatma materiallardan foydalanishning asosiy maqsadi nima? A) Faqat o'qituvchining doskadagi ishini yengillashtirish B) Faqat darsni bezash va o'quvchilarning kayfiyatini ko'tarish C) Har bir o'quvchi amallarni predmetlar bilan bajarishi uchun D) O'quvchilarni jazolash To'g'ri javob: C) Har bir o'quvchi amallarni predmetlar bilan bajarishi uchun ✔ 44. Masala yechish bosqichlarini «tushunish, reja, bajarish, tekshirish» tarzida tavsiflagan matematik kim? A) Yevklid B) Al-Xorazmiy C) Dyord Poya (George Polya) D) Pifagor To'g'ri javob: C) Dyord Poya (George Polya) ✔ 45. V.A. Suxomlinskiy qaysi maktabda direktor bo'lib, boy pedagogik tajriba to'plagan? A) Yasnaya Polyana maktabi B) Pavlish o'rta maktabi C) Iferten instituti D) Gorkiy nomidagi koloniya To'g'ri javob: B) Pavlish o'rta maktabi ✔ 46. Vaziyat: o'quvchi sinfdoshining buyumini ruxsatsiz oldi. O'qituvchi buni ko'pchilik oldida «o'g'ri» deb e'lon qildi. Bu harakat bilan qaysi tarbiya tamoyili buzildi? A) Ta'lim mazmunining ilmiyligi B) Bilimlarning tizimliligi C) Shaxsga hurmat (bola qadr-qimmatini himoya qilish) D) Ta'limning ko'rgazmaliligi To'g'ri javob: C) Shaxsga hurmat (bola qadr-qimmatini himoya qilish) ✔ 47. «O'rganish uchun baholash» (assessment for learning) tushunchasi baholashning qaysi turiga mos keladi? A) Summativ baholash B) Normativ reyting C) Formativ baholash D) Attestatsiya To'g'ri javob: C) Formativ baholash ✔ 48. «Zigzag» (Jigsaw) metodida o'quvchilar qanday ishlaydi? A) Har bir a'zo bir qismni «ekspert guruhi»da o'rganib, o'z guruhiga o'rgatadi B) O'quvchilar guruhlarga bo'linib, faqat test topshiriqlarini yechadi C) Har bir o'quvchi boshidan oxirigacha faqat individual ishlaydi D) Butun sinf bir vaqtda o'qituvchining tushuntirishini tinglaydi To'g'ri javob: A) Har bir a'zo bir qismni «ekspert guruhi»da o'rganib, o'z guruhiga o'rgatadi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 122 49. B. Blum taksonomiyasining (qayta ko'rib chiqilgan varianti) eng quyi darajasi qaysi? A) Yaratish B) Baholash C) Tahlil qilish D) Eslash (bilish) To'g'ri javob: D) Eslash (bilish)✔ 50. A.S. Makarenko fikricha, sog'lom jamoa rivojlanishining birinchi bosqichida talabni kim qo'yadi? A) Faol o'quvchilar guruhi B) Har bir o'quvchi o'ziga C) Jamoaning o'zi D) Tarbiyachi (pedagog) To'g'ri javob: D) Tarbiyachi (pedagog) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 123 16-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Raqamlari turlicha bo'lgan eng katta uch xonali son qaysi? A) 998 B) 999 C) 978 D) 987 To'g'ri javob: D) 987✔ 2. Inklyuziv ta'limda ota-onalarning roli qanday bo'lishi kerak? A) Ular ta'lim jarayonidan chetlatilishi maqsadga muvofiq B) Ular faol hamkor va individual dasturni tuzishda ishtirokchi C) Ular faqat o'quv yili oxirida natijadan xabardor qilinadi D) Ular faqat maktabga moliyaviy yordam ko'rsatadi To'g'ri javob: B) Ular faol hamkor va individual dasturni tuzishda ishtirokchi ✔ 3. Vaziyat: o'qituvchi yangi mavzuni tushuntirishda slaydga ko'p matn, rasmlar va animatsiyalarni bir vaqtda joylab, ustiga baland musiqa qo'ydi. O'quvchilar asosiy g'oyani ilg'ay olmadi. Buning psixologik sababi nima? A) Skaffoldingning ko'pligi B) Ichki motivatsiyaning ortishi C) Kognitiv (ortiqcha) yuklama D) Uzoq muddatli xotiraning to'lishi To'g'ri javob: C) Kognitiv (ortiqcha) yuklama ✔ 4. Avtoritar (qattiqqo'l) tarbiya uslubining bolaga salbiy ta'siri qaysi? A) Mustaqillik va tashabbuskorlikning pasayishi, qo'rquv yoki yashirin norozilik B) O'zini to'g'ri baholashning shakllanishi C) Mustaqillik va tashabbuskorlikning keskin oshishi, o'ziga ishonch D) Ijodkorlikning rivojlanishi To'g'ri javob: A) Mustaqillik va tashabbuskorlikning pasayishi, qo'rquv yoki yashirin norozilik ✔ 5. Ajrashgan oiladagi o'quvchi bilan ishlashda sinf rahbari nimaga e'tibor qaratishi kerak? A) Bolaga oilasi haqida savollar berib, uni qiynash B) Oilaviy holatni sinf soatida boshqa o'quvchilar bilan muhokama qilish C) Ota-onalardan birining tarafini olib, ikkinchisi bilan muloqotni to'xtatish D) Bolaning hissiy holatini qo'llab-quvvatlash va ikkala ota-ona bilan xolis muloqot To'g'ri javob: D) Bolaning hissiy holatini qo'llab-quvvatlash va ikkala ota-ona bilan xolis muloqot ✔ 6. To'g'ri to'rtburchakning perimetri 30 sm, bo'yi 9 sm. Uning eni nechaga teng? A) 6 sm B) 21 sm C) 3 sm D) 12 sm To'g'ri javob: A) 6 sm ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 124 7. 5 km 30 m necha metrga teng? A) 5 300 m B) 5 003 m C) 530 m D) 5 030 m To'g'ri javob: D) 5 030 m✔ 8. O'quvchi shaxsini o'rganishda kuzatish metodining asosiy talabi nima? A) O'quvchini maxsus qo'rqitib kuzatish B) Maqsadli, rejali va tabiiy sharoitda muntazam olib borilishi C) Faqat ota-onalar va sinfdoshlardan so'rash bilan cheklanish D) Faqat bir marta, tasodifiy o'tkazilishi To'g'ri javob: B) Maqsadli, rejali va tabiiy sharoitda muntazam olib borilishi ✔ 9. 1/2, 1/3, 1/5 kasrlardan eng kattasi qaysi? A) Ularning qiymati teng B) 1/2 C) 1/5 D) 1/3 To'g'ri javob: B) 1/2 ✔ 10. D.B. Elkonin bo'yicha maktabgacha yoshdagi yetakchi faoliyat qaysi? A) Bevosita emotsional muloqot B) O'quv faoliyati C) O'quv-kasbiy faoliyat D) Syujetli-rolli o'yin To'g'ri javob: D) Syujetli-rolli o'yin ✔ 11. Formativ (shakllantiruvchi) baholashning asosiy maqsadi nima? A) O'quv yili yakunida o'quvchiga rasmiy yakuniy baho qo'yish B) Maktablarni o'zaro taqqoslash C) O'quvchilarni natijalariga ko'ra reyting bo'yicha saralash D) Jarayonda qayta aloqa berib, o'rganishni yaxshilash To'g'ri javob: D) Jarayonda qayta aloqa berib, o'rganishni yaxshilash ✔ 12. V. Kyolerning shimpanzelar bilan tajribalari qaysi o'rganish turini ko'rsatgan? A) Klassik shartlanish B) Operant shartlanish C) Imprinting D) Insayt orqali o'rganish To'g'ri javob: D) Insayt orqali o'rganish ✔ 13. Qirrasi 3 sm bo'lgan kubning hajmi nechaga teng? A) 27 sm³ B) 54 sm³ C) 18 sm³ D) 9 sm³ To'g'ri javob: A) 27 sm³ ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 125 14. 1-sinf o'quvchisining maktabga moslashuv (adaptatsiya) davri odatda qancha davom etadi? A) Ikki-uch yil B) Faqat birinchi dars C) Bir necha haftadan bir necha oygacha D) Bir kun To'g'ri javob: C) Bir necha haftadan bir necha oygacha✔ 15. Inklyuziv ta'limning mohiyati nimada? A) Alohida ehtiyojli bolalarni uy sharoitida yakka tartibda o'qitish B) Alohida ehtiyojli bolalarni maxsus muassasalarda ajratib o'qitish C) Hamma bolalarni ehtiyojlariga moslashgan holda umumiy maktabda birga o'qitish D) Faqat iqtidorli bolalar uchun ixtisoslashtirilgan alohida sinflar ochish To'g'ri javob: C) Hamma bolalarni ehtiyojlariga moslashgan holda umumiy maktabda birga o'qitish ✔ 16. Demokratik (avtoritet asosidagi) tarbiya uslubining asosiy belgisi nima? A) Hech qanday talab va chegaraning yo'qligi, bolaga to'liq erkinlik berish B) Faqat buyruq va jazo C) Bolaga befarqlik D) Aniq talablar bilan birga hurmat, iliqlik va bolaning fikrini hisobga olish To'g'ri javob: D) Aniq talablar bilan birga hurmat, iliqlik va bolaning fikrini hisobga olish ✔ 17. A. Maslou ehtiyojlar ierarxiyasiga ko'ra, o'quvchi o'qishga to'liq jalb bo'lishi uchun avval qaysi ehtiyojlari qondirilgan bo'lishi kerak? A) Faqat o'zini namoyon qilish ehtiyoji B) Fiziologik va xavfsizlik ehtiyojlari C) Faqat hurmat ehtiyoji D) Faqat bilish ehtiyoji To'g'ri javob: B) Fiziologik va xavfsizlik ehtiyojlari ✔ 18. Ota-onalarning maktab hayotiga jalb etilishi o'quvchiga qanday ta'sir qiladi? A) Har doim salbiy ta'sir qiladi B) O'quvchining o'qishiga hech qanday ta'sir qilmaydi C) O'quv motivatsiyasi va o'zlashtirishning yaxshilanishiga yordam beradi D) O'quvchining mustaqilligini butunlay yo'qotib, unga zarar keltiradi To'g'ri javob: C) O'quv motivatsiyasi va o'zlashtirishning yaxshilanishiga yordam beradi ✔ 19. Gestalt psixologiyasida muammoni to'satdan, butun vaziyatni yangicha anglash orqali yechish qanday ataladi? A) Interferensiya B) Insayt C) Habituatsiya D) Reminissensiya To'g'ri javob: B) Insayt ✔ 20. Keys-stadi metodi ta'limda keng qo'llanila boshlagan dastlabki oliy ta'lim muassasasi qaysi? A) Oksford universiteti B) Garvard universiteti C) Sorbonna D) Boloniya universiteti To'g'ri javob: B) Garvard universiteti ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 126 21. Ko'zi ojizlar uchun bo'rtma-nuqtali yozuvni yaratgan shaxs kim? A) Valentin Gayui B) Samuel Geynike C) Lui Brayl D) Sharl-Mishel de l'Epe To'g'ri javob: C) Lui Brayl✔ 22. Soat roppa-rosa 3:00 ni ko'rsatganda soat va daqiqa millari orasidagi burchak necha gradusga teng? A) 180° B) 30° C) 45° D) 90° To'g'ri javob: D) 90° ✔ 23. Xodani 5 bo'lakka arralash kerak. Har bir arralash 2 daqiqa davom etsa, jami qancha vaqt ketadi? A) 8 daqiqa B) 6 daqiqa C) 12 daqiqa D) 10 daqiqa To'g'ri javob: A) 8 daqiqa ✔ 24. D.B. Elkonin va V.V. Davydov bo'yicha o'quv faoliyatining tarkibiy qismlari qaysilar? A) O'quv vazifasi, o'quv harakatlari, nazorat va baholash B) Diqqat, xotira, tafakkur va nutq jarayonlari C) Darslik, daftar, ko'rgazma va texnik vositalar D) Maqsad qo'yish, rejalashtirish, jadval va hisobot To'g'ri javob: A) O'quv vazifasi, o'quv harakatlari, nazorat va baholash ✔ 25. Qaysi son 3 ga qoldiqsiz bo'linadi? A) 4 552 B) 1 237 C) 2 341 D) 1 236 To'g'ri javob: D) 1 236 ✔ 26. Diqqat yetishmasligi va giperaktivlik sindromi (DEHB) bo'lgan o'quvchi uchun qaysi strategiya samarali? A) Unga darsda hech qanday topshiriq bermay, kuzatib turish B) Har bir chalg'ish uchun darhol jazo choralarini qo'llab, ogohlantirish C) Topshiriqni qisqa qismlarga bo'lish, aniq tuzilma va tanaffus berish D) Uzoq vaqt harakatsiz va jim o'tirishni qat'iy talab qilish To'g'ri javob: C) Topshiriqni qisqa qismlarga bo'lish, aniq tuzilma va tanaffus berish ✔ 27. Ichki qiziqish bilan bajarilayotgan faoliyat uchun tashqi moddiy mukofot berilganda ichki motivatsiya pasayishi qanday ataladi? A) Haddan tashqari asoslash effekti B) Galo (oreol) effekti C) Pigmalion (kutish) effekti D) Zeygarnik (tugallanmaganlik) effekti To'g'ri javob: A) Haddan tashqari asoslash effekti ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 127 28. Kubning nechta qirrasi bor? A) 12 ta B) 6 ta C) 8 ta D) 10 ta To'g'ri javob: A) 12 ta✔ 29. Giperaktiv (diqqat yetishmasligi va giperaktivlik belgilari bor) o'quvchi bilan ishlashda qaysi usul samarali? A) Topshiriqlarni qisqa qismlarga bo'lish va harakatga imkon berish B) Uni har bir chalg'ishi uchun butun sinf oldida tanqid qilish C) Uni butun dars davomida qimirlamay o'tirishga majburlab, nazorat qilish D) Unga topshiriq bermaslik To'g'ri javob: A) Topshiriqlarni qisqa qismlarga bo'lish va harakatga imkon berish ✔ 30. A. Maslou ehtiyojlar ierarxiyasida eng quyi pog'onadagi ehtiyojlar qaysi? A) Fiziologik ehtiyojlar B) O'z-o'zini namoyon qilish C) Hurmat D) Mansublik va muhabbat To'g'ri javob: A) Fiziologik ehtiyojlar ✔ 31. Yozish ko'nikmasini egallashdagi o'ziga xos buzilish qanday ataladi? A) Dizartriya B) Disleksiya C) Diskalkuliya D) Disgrafiya To'g'ri javob: D) Disgrafiya ✔ 32. «Skaffolding» (ko'tarib turuvchi yordam) tushunchasi nimani bildiradi? A) Faqat yozma ko'rsatmalar berish B) O'quvchini doimiy nazorat ostida ushlash C) O'quvchi mustaqillashgan sari kamaytiriladigan vaqtinchalik yordam D) O'quvchiga vazifani butunlay o'qituvchining o'zi bajarib berishi To'g'ri javob: C) O'quvchi mustaqillashgan sari kamaytiriladigan vaqtinchalik yordam ✔ 33. Ongli o'qish deganda nima tushuniladi? A) Matnni baland ovozda o'qish B) Matnni xatosiz, tez va baland ovozda, to'xtamasdan o'qish C) Matnni so'zma-so'z yod olib, o'qituvchiga aytib berish D) Matnning mazmuni va g'oyasini tushunib o'qish To'g'ri javob: D) Matnning mazmuni va g'oyasini tushunib o'qish ✔ 34. Sinf jamoasini shakllantirishda «istiqbol chiziqlari» tizimini taklif etgan pedagog kim? A) J. Dyui B) V. A. Suxomlinskiy C) A. S. Makarenko D) K. D. Ushinskiy To'g'ri javob: C) A. S. Makarenko ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 128 35. J. Bruner qaysi o'quv dasturi g'oyasini ilgari surgan? A) Tarmoqlangan dastur B) Chiziqli dastur C) Spiral o'quv dasturi D) Modulli-kredit dastur To'g'ri javob: C) Spiral o'quv dasturi✔ 36. Vaziyat: o'qituvchi uy vazifasini o'z vaqtida topshirgan o'quvchilarni juma kungi qo'shimcha testdan ozod qildi va topshirish ko'rsatkichi oshdi. Bu qaysi mexanizm? A) Klassik shartlanish B) So'ndirish C) Ijobiy jazo D) Salbiy mustahkamlash To'g'ri javob: D) Salbiy mustahkamlash ✔ 37. Ko'rishida nuqsoni bo'lgan bolalar bilan ishlovchi mutaxassis kim? A) Psixiatr B) Logoped C) Surdopedagog D) Tiflopedagog To'g'ri javob: D) Tiflopedagog ✔ 38. Brayl yozuvida bitta belgi necha nuqtadan iborat katak asosida tuziladi? A) 6 nuqtali B) 8 nuqtali C) 10 nuqtali D) 4 nuqtali To'g'ri javob: A) 6 nuqtali ✔ 39. Ruhiy rivojlanishning sustlashuvi (RRS) bo'lgan bolalar uchun qaysi xususiyat xos? A) Bilish sur'ati sekin, ammo yordam bilan rivojlanish imkoniyati yuqori B) Intellektning qaytarilmas, chuqur va barqaror buzilishi C) Faqat tayanch-harakat a'zolarining jismoniy nuqsoni, bilish sohasi me'yorda D) Bilish faoliyatining yuqori darajadagi iqtidori To'g'ri javob: A) Bilish sur'ati sekin, ammo yordam bilan rivojlanish imkoniyati yuqori ✔ 40. Vaziyat: inklyuziv sinfda o'qituvchi bir mavzu bo'yicha matnni oddiy, rasmli va audio variantlarda taqdim etdi. Bu UDL ning qaysi tamoyiliga mos? A) Ko'p usulda ifoda etish B) Yagona standart usul C) Ko'p usulda jalb qilish D) Ko'p usulda taqdim etish To'g'ri javob: D) Ko'p usulda taqdim etish ✔ 41. Avtomobil 360 km masofani 4 soatda bosib o'tdi. Uning tezligi qancha? A) 90 km/soat B) 80 km/soat C) 120 km/soat D) 1 440 km/soat To'g'ri javob: A) 90 km/soat ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 129 42. Nogironlikning «ijtimoiy modeli» nimani ta'kidlaydi? A) Nogironlik asosan dori-darmon bilan davolanishi lozim holat B) Nogironlik faqat shaxsning tibbiy nuqsoni bilan belgilanadi C) Nogironlik irsiy omillarning muqarrar va o'zgarmas natijasi D) Nogironlik asosan jamiyatdagi to'siqlar natijasida yuzaga keladi To'g'ri javob: D) Nogironlik asosan jamiyatdagi to'siqlar natijasida yuzaga keladi✔ 43. Bolaning alohida ta'lim ehtiyojlarini aniqlab, ta'lim yo'nalishi bo'yicha tavsiya beruvchi mutaxassislar komissiyasi qanday ataladi? A) Maktab pedagogik kengashi B) Maktab ota-onalar qo'mitasi C) Pedagog kadrlar attestatsiya komissiyasi D) Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya To'g'ri javob: D) Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya ✔ 44. Kamayuvchi va ayriluvchi bir xil songa orttirilsa, ayirma qanday o'zgaradi? A) Shu songa ortadi B) O'zgarmaydi C) Ikki baravar ortadi D) Shu songa kamayadi To'g'ri javob: B) O'zgarmaydi ✔ 45. Sinf soatini o'tkazishda qaysi shakl kichik maktab yoshidagilar uchun eng mos? A) Faqat yozma test B) Uzoq ma'ruza va uning mazmunini daftarga yozib olish C) Faqat rasmiy hisobot o'qish D) O'yin, suhbat, sahnalashtirish va jamoaviy ijodiy ish To'g'ri javob: D) O'yin, suhbat, sahnalashtirish va jamoaviy ijodiy ish ✔ 46. Vaziyat: o'qituvchi yangi so'zlarni yodlatish uchun ularni rasmlar va mazmunli gaplar bilan bog'lab tushuntirdi. Bu qaysi xotira strategiyasiga asoslanadi? A) Matnni bir necha bor qayta o'qish B) Retroaktiv tormozlanish C) Ma'noli va ikki kanalli kodlash D) Mexanik, ma'nosiz yodlash To'g'ri javob: C) Ma'noli va ikki kanalli kodlash ✔ 47. Bolaning rasmlari va ijodiy ishlari orqali uning ichki holatini o'rganishda sinf rahbari qanday yo'l tutishi kerak? A) Ehtiyotkorlik bilan xulosa qilib, tahlil uchun psixologga murojaat qilish B) Rasmlarga umuman e'tibor bermaslik C) Rasmlarni sinfga ko'rsatib, natijalarini ochiq e'lon qilish D) Rasmlar asosida mustaqil ravishda klinik tashxis qo'yib, ota-onaga aytish To'g'ri javob: A) Ehtiyotkorlik bilan xulosa qilib, tahlil uchun psixologga murojaat qilish ✔ 48. Qaysi sonning 3/5 qismi 24 ga teng? A) 40 B) 15 C) 72 D) 14,4 To'g'ri javob: A) 40 ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 130 49. Iqtidorli o'quvchi bilan ishlashda sinf rahbari nimaga e'tibor berishi kerak? A) Faqat olimpiadalarga tayyorlash, boshqa jihatlarni e'tiborsiz qoldirish B) Unga qo'shimcha topshiriq bermasdan, umumiy dastur bilan cheklanish C) Uni sinfdoshlaridan ajratib, faqat yakka tartibda o'qitish D) Qiziqishlarini rivojlantirish bilan birga ijtimoiy-hissiy rivojlanishini qo'llab-quvvatlash To'g'ri javob: D) Qiziqishlarini rivojlantirish bilan birga ijtimoiy-hissiy rivojlanishini qo'llab-✔ quvvatlash 50. A. Bandura kiritgan «o'z-o'zini samaradorligi» (self-efficacy) tushunchasi nimani anglatadi? A) Shaxsning intellekt koeffitsiyenti darajasi B) Muayyan vazifani bajara olishiga bo'lgan ishonch C) O'quvchi baholarining o'rtacha qiymati D) Vaqt birligidagi mehnat unumdorligi To'g'ri javob: B) Muayyan vazifani bajara olishiga bo'lgan ishonch ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 131 17-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Nutq rivojlanishi uchun eng sensitiv davr qaysi? A) O'smirlik davri B) Yetuklik davri C) Ilk va maktabgacha bolalik D) Ilk o'spirinlik davri To'g'ri javob: C) Ilk va maktabgacha bolalik✔ 2. Matnning qaysi turida voqealar izchil, vaqt tartibida bayon qilinadi? A) Hikoya (rivoya) matn B) Muhokama (mulohaza) matn C) Tasviriy matn D) Rasmiy-idoraviy matn To'g'ri javob: A) Hikoya (rivoya) matn ✔ 3. «Eng baland» birikmasi sifatning qaysi darajasini ifodalaydi? A) Qiyosiy daraja B) Orttirma daraja C) Oddiy daraja D) Ozaytirma daraja To'g'ri javob: B) Orttirma daraja ✔ 4. «Sinkveyn» strategiyasida birinchi qatorga odatda nima yoziladi? A) Ikkita sifat B) To'rt so'zdan iborat ibora C) Mavzuni ifodalovchi bitta ot D) Mavzuga oid uchta fe'l To'g'ri javob: C) Mavzuni ifodalovchi bitta ot ✔ 5. Qaysi so'z ko'makchi hisoblanadi? A) Voy B) Faqat C) Va D) Uchun To'g'ri javob: D) Uchun ✔ 6. «Ikkitadan» so'zi sonning qaysi ma'noviy turiga kiradi? A) Taqsim son B) Jamlovchi son C) Chama son D) Tartib son To'g'ri javob: A) Taqsim son ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 132 7. Turli mamlakatlardagi ta'lim tizimlarini taqqoslab o'rganuvchi pedagogika sohasi qaysi? A) Etnopedagogika B) Pedagogika tarixi C) Qiyosiy pedagogika D) Ijtimoiy pedagogika To'g'ri javob: C) Qiyosiy pedagogika✔ 8. Ona tili ta'limida «kommunikativ yondashuv» nimani nazarda tutadi? A) Faqat yozma mashqlarni bajarishni B) Faqat grammatik qoidalarni yod oldirib, nutqiy mashqlarni kamaytirishni C) Tilni muloqot vositasi sifatida, real nutqiy vaziyatlarda o'rgatishni D) Til tarixini xronologik tartibda, qadimgi yodgorliklar asosida o'rganishni To'g'ri javob: C) Tilni muloqot vositasi sifatida, real nutqiy vaziyatlarda o'rgatishni ✔ 9. G. Spenser o'zining «Tarbiya: aqliy, axloqiy va jismoniy» asarida qaysi bilimlarni eng qimmatli deb hisoblagan? A) Lotin va qadimgi yunon tillari B) Ilmiy (tabiiy-ilmiy) bilimlar C) Notiqlik san'ati (ritorika) D) Diniy-axloqiy matnlar To'g'ri javob: B) Ilmiy (tabiiy-ilmiy) bilimlar ✔ 10. Pedagogikani falsafadan ajratib, fanlar tasnifida alohida soha sifatida birinchi bo'lib ko'rsatgan olim kim? A) Jan-Jak Russo B) Frensis Bekon C) Iogann Gerbart D) Jon Lokk To'g'ri javob: B) Frensis Bekon ✔ 11. Pedagogik nazariyani amaliyot bilan bog'lab, o'z tajribasini tahlil qilib, xulosalar chiqarish o'qituvchining qaysi qobiliyatiga taalluqli? A) Pedagogik texnika B) Pedagogik takt C) Pedagogik refleksiya D) Pedagogik nutq To'g'ri javob: C) Pedagogik refleksiya ✔ 12. Qaratqich kelishigining qo'shimchasi qaysi? A) -ga B) -ni C) -dan D) -ning To'g'ri javob: D) -ning ✔ 13. Alohida ta'lim ehtiyojlari bo'lgan o'quvchi uchun tuziladigan, maqsadlar, moslashtirishlar va qo'llab-quvvatlash xizmatlarini belgilovchi hujjat qanday ataladi? A) Ta'lim muassasasi ustavi B) Sinf jurnali va davomat daftari C) Individual ta'lim dasturi (rejasi) D) Maktabning umumiy o'quv rejasi To'g'ri javob: C) Individual ta'lim dasturi (rejasi) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 133 14. E. Erikson bo'yicha 1 yoshgacha bo'lgan davrdagi asosiy ziddiyat qaysi? A) Bazaviy ishonch va ishonchsizlik B) Generativlik va turg'unlik C) Avtonomiya va shubha D) Tashabbuskorlik va aybdorlik To'g'ri javob: A) Bazaviy ishonch va ishonchsizlik✔ 15. Kichik maktab yoshida o'z-o'zini baholashning xususiyati qanday? A) U to'liq mustaqil, barqaror va tanqidiy bo'ladi B) U asosan o'qituvchi va kattalar baholariga tayanadi C) U bu yoshda hali umuman shakllanmagan bo'ladi D) U faqat tengdoshlar fikriga asoslanib shakllanadi To'g'ri javob: B) U asosan o'qituvchi va kattalar baholariga tayanadi ✔ 16. «Sen ham keldingmi?» gapidagi «-mi» qanday so'z turkumiga oid? A) Undov B) Yuklama C) Ko'makchi D) Bog'lovchi To'g'ri javob: B) Yuklama ✔ 17. O'qituvchining pedagogik mahorati tarkibiga quyidagilardan qaysi biri kiradi? A) Pedagogik ish stajining uzunligi va malaka toifasining yuqoriligi B) Kasbiy bilim, qobiliyat, pedagogik texnika va insonparvarlik C) Ma'muriy lavozim va boshqaruv tajribasining o'zi D) Ilmiy daraja va chop etilgan maqolalar soni To'g'ri javob: B) Kasbiy bilim, qobiliyat, pedagogik texnika va insonparvarlik ✔ 18. Vaziyat: 6 yoshli bola maktabga borishni xohlaydi, chunki «u yerda chiroyli ryukzak va forma bor». Bu motivatsion tayyorlikning qaysi darajasiga xos? A) Maktabning tashqi atributlariga yo'naltirilgan motivatsiya B) Kelajakdagi kasb va mustaqil hayotga yo'naltirilgan motivatsiya C) O'quv faoliyatining mazmuniga ichki qiziqish D) Yuqori darajadagi bilish (kognitiv) motivatsiyasi To'g'ri javob: A) Maktabning tashqi atributlariga yo'naltirilgan motivatsiya ✔ 19. «O'ntacha», «yuzlab» so'zlari sonning qaysi turiga mansub? A) Jamlovchi son B) Taqsim son C) Chama son D) Tartib son To'g'ri javob: C) Chama son ✔ 20. «Ishchilar» so'zining tarkibi qaysi javobda to'g'ri ajratilgan? A) ishchi (o'zak) + -lar (so'z yasovchi qo'shimcha) B) ish (o'zak) + -chi (so'z yasovchi) + -lar (ko'plik) C) i (o'zak) + -shchi + -lar D) ish (o'zak) + -chilar (kelishik qo'shimchasi) To'g'ri javob: B) ish (o'zak) + -chi (so'z yasovchi) + -lar (ko'plik) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 134 21. Tarbiyani rivojlanishning hal qiluvchi omili deb, irsiyat va muhit rolini butunlay inkor etuvchi qarash qaysi? A) Pedagogik fatalizm B) Konvergensiya nazariyasi C) Sotsiologizatorlik D) Biologizatorlik To'g'ri javob: C) Sotsiologizatorlik✔ 22. I.P. Pavlov oliy nerv faoliyati tiplarini qaysi xususiyatlar asosida ajratgan? A) Bolaning bo'yi, vazni va kalendar yoshi ko'rsatkichlari B) Ovqatlanish, uyqu va harakat rejimi C) Nerv jarayonlarining kuchi, muvozanati, harakatchanligi D) Intellekt, xotira va diqqat darajasi To'g'ri javob: C) Nerv jarayonlarining kuchi, muvozanati, harakatchanligi ✔ 23. Vaziyat: yosh o'qituvchi darsda o'quvchining qo'pol hazilini ko'pchilik oldida keskin tanbeh bilan to'xtatdi, natijada sinfda keskinlik paydo bo'ldi. Bu holatda o'qituvchida avvalo nimaning yetishmasligi namoyon bo'lgan? A) Ko'rgazmali qurollar B) Dars rejasi C) Fan bo'yicha bilim D) Pedagogik takt To'g'ri javob: D) Pedagogik takt ✔ 24. O'qituvchi o'quvchilarning og'zaki hikoyalarini audioga yozib, har chorakda taqqoslab bordi. Bu qanday baholash vositasiga yaqin? A) Bir martalik nazorat diktanti va uning natijasi B) Standart test C) Nutqiy portfolio (rivojlanish dinamikasini kuzatish) D) Ota-onalar so'rovnomasi To'g'ri javob: C) Nutqiy portfolio (rivojlanish dinamikasini kuzatish) ✔ 25. Maktab ta'lim mazmunini belgilovchi asosiy me'yoriy hujjatlar ketma-ketligida eng umumiy talablarni belgilovchi hujjat qaysi? A) O'quvchining mashq va ish daftari B) Fan bo'yicha tasdiqlangan darslik C) O'qituvchining dars ishlanmasi D) Davlat ta'lim standarti To'g'ri javob: D) Davlat ta'lim standarti ✔ 26. L. Kolberg bo'yicha prekonvensional darajadagi bola qilmishni nimaga qarab baholaydi? A) Guruhning roziligiga B) Universal axloqiy tamoyillarga C) Jazo yoki mukofot oqibatlariga D) Ijtimoiy shartnoma va qonunlarga To'g'ri javob: C) Jazo yoki mukofot oqibatlariga ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 135 27. J. Piaje va L.S. Vygotskiy egotsentrik nutq vazifasi masalasida qanday farqli fikrda bo'lgan? A) Piaje uni egotsentrizm ifodasi, Vygotskiy esa ichki nutqqa o'tuvchi rejalashtiruvchi shakl deb bilgan B) Vygotskiy uni ahamiyatsiz qoldiq deb, Piaje esa ichki nutqning asosiy manbai deb hisoblagan C) Ular bu masalada to'liq bir fikrda bo'lib, munozara qilmagan D) Ikkala olim ham uni nutq rivojlanishidagi patologiya belgisi deb hisoblagan To'g'ri javob: A) Piaje uni egotsentrizm ifodasi, Vygotskiy esa ichki nutqqa o'tuvchi rejalashtiruvchi ✔ shakl deb bilgan 28. O'zbekistonda umumiy o'rta ta'limning boshlang'ich bosqichi qaysi sinflarni o'z ichiga oladi? A) 1–5-sinflar B) 1–6-sinflar C) 1–3-sinflar D) 1–4-sinflar To'g'ri javob: D) 1–4-sinflar ✔ 29. Qaysi juftlik jarangli va jarangsiz undoshlar jufti hisoblanadi? A) l — r B) y — h C) b — p D) m — n To'g'ri javob: C) b — p ✔ 30. Ona tili o'qitish metodikasining tadqiqot predmeti nima? A) Tilning tarixiy taraqqiyoti, qadimgi yozma yodgorliklari va ularning tili B) Ona tilini o'qitish jarayonining mazmuni, metodlari va qonuniyatlari C) Tilning tovush tizimini akustik jihatdan o'rganish D) Bolaning nutqiy rivojlanishini tibbiy jihatdan tekshirish To'g'ri javob: B) Ona tilini o'qitish jarayonining mazmuni, metodlari va qonuniyatlari ✔ 31. Boshlang'ich sinflarda «Ma'lumotlar bilan ishlash» (jadval, diagramma) mavzusini o'qitishdan maqsad nima? A) Ma'lumotlarni yig'ish, tartiblash va talqin qilishni o'rgatish B) Faqat diagrammani bo'yash C) Ehtimollar nazariyasi asoslarini to'liq o'rgatish D) Statistik formulalarni yod olish va ularni isbotlashga o'rgatish To'g'ri javob: A) Ma'lumotlarni yig'ish, tartiblash va talqin qilishni o'rgatish ✔ 32. Imloviy hushyorlik (orfografik ziyraklik) nima? A) Matnni tez va ravon, to'xtamasdan o'qiy olish qobiliyati B) Harflarni chiroyli, namunaga mos ravishda yoza olish qobiliyati C) She'rni yod olish qobiliyati D) So'zdagi xato ehtimoli bor o'rinlarni (orfogrammalarni) ko'ra bilish To'g'ri javob: D) So'zdagi xato ehtimoli bor o'rinlarni (orfogrammalarni) ko'ra bilish ✔ 33. «Hech kim», «hech nima» qanday olmoshlar? A) Bo'lishsizlik olmoshlari B) Belgilash olmoshlari C) O'zlik olmoshlari D) Gumon olmoshlari To'g'ri javob: A) Bo'lishsizlik olmoshlari ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 136 34. «Do'stim, bugun kel» gapidagi «do'stim» so'zi qanday vazifada kelgan? A) Kirish so'z B) To'ldiruvchi C) Ega D) Undalma To'g'ri javob: D) Undalma✔ 35. Disgrafiya nima? A) Yozma nutq jarayonining qisman o'ziga xos buzilishi B) Og'zaki nutqda duduqlanish C) Matematik hisoblash qobiliyatining buzilishi D) O'qish jarayonining to'liq va qaytarib bo'lmaydigan yo'qolishi To'g'ri javob: A) Yozma nutq jarayonining qisman o'ziga xos buzilishi ✔ 36. Grammatik asosi bitta bo'lgan gap qanday ataladi? A) Qo'shma gap B) Atov gap C) Sodda gap D) Ko'chirma gap To'g'ri javob: C) Sodda gap ✔ 37. Sotsiometriya metodini ishlab chiqqan olim kim? A) Jean Piaget B) Burrhus Skinner C) Jacob Moreno D) Alfred Binet To'g'ri javob: C) Jacob Moreno ✔ 38. Nutq nuqsonlarini o'rganish, oldini olish va bartaraf etish bilan shug'ullanuvchi fan qaysi? A) Pediatriya B) Tiflopedagogika C) Logopediya D) Surdopedagogika To'g'ri javob: C) Logopediya ✔ 39. O'zbek tilida so'z urg'usi odatda qaysi bo'g'inga tushadi? A) Oxirgi bo'g'inga B) O'rtadagi bo'g'inga C) Birinchi bo'g'inga D) Har doim ikkinchi bo'g'inga To'g'ri javob: A) Oxirgi bo'g'inga ✔ 40. Filogenez nima? A) Faqat bolalik davridagi rivojlanish B) Organizmning individual rivojlanishi C) Faqat nutqning rivojlanish jarayoni D) Tur yoki turlar guruhining tarixiy rivojlanishi To'g'ri javob: D) Tur yoki turlar guruhining tarixiy rivojlanishi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 137 41. Ona tili darsida matn ustida ishlashda «matnning asosiy fikrini aniqlash» qaysi ko'nikmaga kiradi? A) Matnni tushunish va tahlil qilish ko'nikmasi B) Husnixat ko'nikmasi C) Texnik o'qish (tez va to'g'ri o'qish) ko'nikmasi D) Talaffuz ko'nikmasi To'g'ri javob: A) Matnni tushunish va tahlil qilish ko'nikmasi✔ 42. «Pedagogika» atamasi qaysi tildan kelib chiqqan va dastlab nimani anglatgan? A) Yunoncha, «bilim to'plami» degani B) Arabcha, «ilm beruvchi» degani C) Yunoncha, «bola yetaklovchi» degani D) Lotincha, «o'qituvchi» degani To'g'ri javob: C) Yunoncha, «bola yetaklovchi» degani ✔ 43. «Pedagogik ideal» tushunchasi nimani anglatadi? A) Maktabdagi eng a'lo o'qiydigan o'quvchining shaxsi B) Jamiyat intilayotgan barkamol inson namunasi haqidagi tasavvur C) O'qituvchining eng yaxshi tayyorlangan dars ishlanmasi D) O'quv dasturining eng mukammal deb topilgan namunaviy varianti To'g'ri javob: B) Jamiyat intilayotgan barkamol inson namunasi haqidagi tasavvur ✔ 44. Korreksion pedagogikada aqliy rivojlanishida nuqsoni bo'lgan bolalarni o'qitish bilan shug'ullanuvchi soha qanday ataladi? A) Surdopedagogika B) Andragogika C) Tiflopedagogika D) Oligofrenopedagogika To'g'ri javob: D) Oligofrenopedagogika ✔ 45. Dars yakunida o'quvchilarning «Bugun nimani o'rgandim? Nima qiyin bo'ldi?» savollariga javob berishi qaysi bosqich? A) Refleksiya B) Yangi mavzu bayoni C) Tashkiliy qism D) Motivatsiya To'g'ri javob: A) Refleksiya ✔ 46. V.V. Davydov bo'yicha kichik maktab yoshidagi asosiy psixologik yangi hosilalar qaysilar? A) Identiklik va kasbiy o'zligini anglash B) Yurish va nutq C) Refleksiya, tahlil, ichki harakatlar rejasi D) Avtonomiya va «men o'zim» To'g'ri javob: C) Refleksiya, tahlil, ichki harakatlar rejasi ✔ 47. Ona tili darsining qaysi turi yangi bilimlarni o'rganishga emas, balki ilgari o'rganilganlarni tizimlashtirishga bag'ishlanadi? A) Nazorat diktanti darsi B) Yangi bilim beruvchi dars C) Kirish darsi D) Umumlashtiruvchi (takrorlash) dars To'g'ri javob: D) Umumlashtiruvchi (takrorlash) dars ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 138 48. Piaje bo'yicha predmet ko'rinmay qolganda ham mavjudligini davom ettirishini tushunish («obyekt doimiyligi») qaysi bosqichda shakllanadi? A) Konkret operatsiyalar B) Sensomotor C) Operatsiyalardan oldingi D) Formal operatsiyalar To'g'ri javob: B) Sensomotor✔ 49. «Kitobga» so'zi talaffuzda [kitopka] tarzida eshitilsa ham, asos va qo'shimcha o'zgarmay yoziladi. Bu qaysi imlo tamoyiliga misol? A) Morfologik tamoyil B) Fonetik tamoyil C) Tarixiy-an'anaviy tamoyil D) Grafik tamoyil To'g'ri javob: A) Morfologik tamoyil ✔ 50. M. Eynsvort bog'lanish turlarini aniqlash uchun qaysi tajriba usulini ishlab chiqqan? A) «Uch tog'» tajribasi B) «Bobo qo'g'irchog'i» tajribasi C) «Marshmallou» testi D) «Notanish vaziyat» (Strange Situation) To'g'ri javob: D) «Notanish vaziyat» (Strange Situation) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 139 18-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Yashil o'simliklar fotosintez jarayonida nimani hosil qiladi? A) Organik moddalar va kislorod B) Faqat suv C) Faqat karbonat angidrid D) Azot va vodorod To'g'ri javob: A) Organik moddalar va kislorod✔ 2. Mehnatkashlar bolalari uchun ilk maktabgacha muassasalardan birini Nyu-Lanarkda tashkil etgan utopik sotsialist kim? A) Sharl Furye B) Anri Sen-Simon C) Tomas Kampanella D) Robert Ouen To'g'ri javob: D) Robert Ouen ✔ 3. «Inson faqat tarbiya orqali inson bo'la oladi» degan fikr qaysi faylasufga tegishli? A) Frensis Bekon B) Rene Dekart C) Immanuil Kant D) Tomas Gobbs To'g'ri javob: C) Immanuil Kant ✔ 4. Diktantning qaysi turida o'qituvchi yozishdan oldin qiyin so'zlarning imlosini tushuntirib, xatoning oldini oladi? A) O'z-o'zini tekshirish diktanti B) Nazorat diktanti C) Ogohlantiruvchi diktant D) Erkin diktant To'g'ri javob: C) Ogohlantiruvchi diktant ✔ 5. Topishmoqlar bilan ishlash o'quvchilarda asosan nimani rivojlantiradi? A) Faqat tez o'qishni B) Mantiqiy va obrazli fikrlashni C) Faqat jismoniy chaqqonlikni D) Faqat husnixatni To'g'ri javob: B) Mantiqiy va obrazli fikrlashni ✔ 6. Lerner–Skatkin tasnifida o'quvchilar o'qituvchi rahbarligida muammo yechimining ayrim bosqichlarini mustaqil bajaradigan metod qaysi? A) Muammoli bayon B) Reproduktiv C) Tushuntirish-illyustrativ D) Qisman izlanish (evristik) To'g'ri javob: D) Qisman izlanish (evristik) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 140 7. F. Frebel bolalar bilan o'yin mashg'ulotlari uchun ishlab chiqqan didaktik materiallar qanday nom olgan? A) «Frebel sovg'alari» B) «Komenskiy kubiklari» C) «Pestalotstsi jadvallari» D) «Montessori ramkalari» To'g'ri javob: A) «Frebel sovg'alari»✔ 8. Alisher Navoiyning jamiyatdagi turli toifalar va axloqiy fazilatlar haqidagi nasriy asari qaysi? A) «Mahbub ul-qulub» B) «Xamsa» C) «Boburnoma» D) «Qutadg'u bilig» To'g'ri javob: A) «Mahbub ul-qulub» ✔ 9. Undosh tovush bilan tugagan bo'g'in qanday ataladi? A) Ochiq bo'g'in B) Unli bo'g'in C) Sodda bo'g'in D) Yopiq bo'g'in To'g'ri javob: D) Yopiq bo'g'in ✔ 10. O'quvchilar o'quv topshiriqlarini individual reja asosida, o'z sur'atida bajaradigan «Dalton-plan» tizimini kim ishlab chiqqan? A) Uilyam Kilpatrik B) Selestin Frene C) Mariya Montessori D) Xelen Parkxerst To'g'ri javob: D) Xelen Parkxerst ✔ 11. Tuproqning unumdorligini belgilovchi asosiy tarkibiy qism qaysi? A) Qum B) Chirindi (gumus) C) Tosh D) Tuz To'g'ri javob: B) Chirindi (gumus) ✔ 12. «Maktab» so'zi necha bo'g'indan iborat? A) Ikki B) To'rt C) Bir D) Uch To'g'ri javob: A) Ikki ✔ 13. «Shahar» so'zida nechta tovush bor? A) 4 ta B) 5 ta C) 6 ta D) 3 ta To'g'ri javob: B) 5 ta ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 141 14. O'quv materialining mantiqiy ketma-ketlikda, oddiydan murakkabga qarab berilishi qaysi tamoyil talabi? A) Tizimlilik va izchillik B) Ko'rgazmalilik C) Onglilik D) Individual yondashuv To'g'ri javob: A) Tizimlilik va izchillik✔ 15. Ta'lim maqsadlarini o'lchanadigan, diagnostik shaklda ifodalash nima uchun muhim? A) O'qituvchining hujjat bilan ishlash hajmini oshirish uchun B) Dars davomiyligini rasmiy ravishda qisqartirish uchun C) O'quv rejasini yil davomida o'zgartirmaslik uchun D) Natijaga erishilganini aniq tekshirish imkonini berish uchun To'g'ri javob: D) Natijaga erishilganini aniq tekshirish imkonini berish uchun ✔ 16. Suv qaysi haroratda (normal atmosfera bosimida) muzlaydi? A) −10 °C da B) 100 °C da C) 0 °C da D) 4 °C da To'g'ri javob: C) 0 °C da ✔ 17. «Venn diagrammasi» qaysi maqsadda qo'llaniladi? A) Guruh a'zolari o'rtasida rollarni taqsimlash B) Hodisaning kelib chiqish sabablarini aniqlash C) Ikki-uch tushunchaning umumiy va farqli jihatlarini taqqoslash D) Matnni maxsus belgilar qo'yib, faol va diqqat bilan o'qish To'g'ri javob: C) Ikki-uch tushunchaning umumiy va farqli jihatlarini taqqoslash ✔ 18. Ekologik tarbiyaning boshlang'ich sinfdagi eng samarali shakli qaysi? A) Faqat ekologik plakatlarni ko'rsatib, ularni muhokama qilmaslik B) Ekologik muammolar haqida umuman gapirmaslik C) Faqat tabiatni muhofaza qilish qonunlarining moddalarini yod oldirish D) Amaliy tabiatni muhofaza qilish ishlari va ularni muhokama qilish To'g'ri javob: D) Amaliy tabiatni muhofaza qilish ishlari va ularni muhokama qilish ✔ 19. «Bolani qanday sevish kerak» asarining muallifi, Varshavadagi yetimlar uyi rahbari kim? A) V.A. Suxomlinskiy B) A.S. Makarenko C) L.N. Tolstoy D) Yanush Korchak To'g'ri javob: D) Yanush Korchak ✔ 20. O'quvchi matnni tushunib, to'g'ri o'qiydi, lekin juda sekin, so'zlarni bo'g'inlab o'qiydi. Unga eng mos mashq qaysi? A) Grammatik tahlil B) Tanish matnni qayta o'qish va bo'g'in jadvali bilan ishlash C) Matnni ko'chirib yozish D) Insho yozish va matnning grammatik tahlilini bajarish To'g'ri javob: B) Tanish matnni qayta o'qish va bo'g'in jadvali bilan ishlash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 142 21. Tanlab o'qish qanday maqsadda qo'llaniladi? A) Matnni to'liq yod olib, keyin uni ifodali aytib berish uchun B) Matnni teskari tartibda o'qib, so'zlarni sanab chiqish uchun C) Savolga javob bo'ladigan parchani topib o'qish uchun D) Harflarni tanib olish uchun To'g'ri javob: C) Savolga javob bo'ladigan parchani topib o'qish uchun✔ 22. «Rolli o'yin» metodi boshlang'ich sinflarda qanday afzallikka ega? A) Real vaziyatni sahnalashtirib, muloqot ko'nikmasini rivojlantiradi B) U faqat matematika darslarida qo'llanilishi mumkin C) U faqat o'quvchi bilimini baholash usuli hisoblanadi D) Bunda faqat o'qituvchi ishtirok etib, o'quvchilar uni kuzatib turadi To'g'ri javob: A) Real vaziyatni sahnalashtirib, muloqot ko'nikmasini rivojlantiradi ✔ 23. Yangi mavzuni boshlashdan oldin o'quvchilarning dastlabki bilimlarini aniqlash uchun o'tkaziladigan baholash qaysi? A) Tashqi mustaqil baholash B) Yakuniy davlat attestatsiyasi C) Diagnostik (dastlabki) baholash D) Summativ (yakuniy) baholash To'g'ri javob: C) Diagnostik (dastlabki) baholash ✔ 24. Loyihalar metodini (The Project Method) nazariy asoslagan amerikalik pedagog kim? A) Jerom Bruner B) Berrus Skinner C) Benjamin Blum D) Uilyam Kilpatrik To'g'ri javob: D) Uilyam Kilpatrik ✔ 25. D.B. Elkonin va V.V. Davydov rivojlantiruvchi ta'lim tizimida asosiy e'tibor nimaga qaratiladi? A) Asosan standart testlarni topshirishga tayyorlashga B) Asosan amaliy mehnat ko'nikmalarini egallashga C) Empirik bilim va faktlarni ko'proq yodlashga D) Nazariy tafakkur va o'quv faoliyatini shakllantirishga To'g'ri javob: D) Nazariy tafakkur va o'quv faoliyatini shakllantirishga ✔ 26. K.D. Ushinskiyning «Inson tarbiya predmeti sifatida» asari qanday qo'shimcha nom bilan tanilgan? A) «Pedagogik doston» (birinchi qism) B) «Buyuk didaktika» (ikkinchi nashr) C) «Pedagogik antropologiya tajribasi» D) «Maktab va jamiyat» (ma'ruzalar) To'g'ri javob: C) «Pedagogik antropologiya tajribasi» ✔ 27. Uy vazifasi berishda qaysi talabga rioya qilinishi kerak? A) Vazifa faqat jazolash maqsadida berilishi B) Vazifa asosan darsda hali o'rganilmagan yangi materialdan iborat bo'lishi C) Vazifa dars oxirida tushuntirishsiz aytilishi D) Vazifa hajmi va mazmuni tushuntirilgan va o'quvchi kuchiga mos bo'lishi To'g'ri javob: D) Vazifa hajmi va mazmuni tushuntirilgan va o'quvchi kuchiga mos bo'lishi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 143 28. Ahmad Yugnakiyning axloqiy-didaktik dostoni qaysi? A) «Fozil odamlar shahri» B) «Mahbub ul-qulub» C) «Hibat ul-haqoyiq» D) «Qobusnoma» To'g'ri javob: C) «Hibat ul-haqoyiq»✔ 29. I.Ya. Lerner va M.N. Skatkin ta'lim metodlarini qaysi asosda tasniflaganlar? A) O'quvchilar bilish faoliyatining xarakteriga ko'ra B) Bilim manbaiga (so'z, ko'rgazma, amaliyot) ko'ra C) Didaktik maqsadga va dars bosqichiga ko'ra D) Fikrlashning mantiqiy yo'nalishiga ko'ra To'g'ri javob: A) O'quvchilar bilish faoliyatining xarakteriga ko'ra ✔ 30. O'simlikning qaysi organi tuproqdan suv va mineral moddalarni so'radi? A) Ildiz B) Gul C) Barg D) Meva To'g'ri javob: A) Ildiz ✔ 31. Ya.A. Komenskiy bolalarga mo'ljallangan birinchi rasmli darslik sifatida qaysi asarni yaratgan? A) «Buyuk didaktika» B) «Olam rasmlarda» C) «Lingard va Gertruda» D) «Ona maktabi» To'g'ri javob: B) «Olam rasmlarda» ✔ 32. Kitobxonlik madaniyatiga nima kiradi? A) Faqat kutubxonaga a'zo bo'lib, har hafta kitob almashtirish B) Faqat ko'p kitob sotib olish C) Faqat kitobni toza saqlash D) Kitob tanlash, uning tuzilishini bilish va o'qiganini tahlil qilish To'g'ri javob: D) Kitob tanlash, uning tuzilishini bilish va o'qiganini tahlil qilish ✔ 33. Rim raqamlari bilan yozilgan XLIV soni nechaga teng? A) 44 B) 46 C) 64 D) 54 To'g'ri javob: A) 44 ✔ 34. Ta'lim jarayonida qayta aloqa (feedback) ning asosiy didaktik vazifasi nima? A) Dars vaqtini tejash va mavzuni tezroq tugatish B) Faqat ota-onalarni baholar va davomat haqida xabardor qilish C) O'quvchini yo'l qo'ygan xatolari uchun jazolash D) O'quvchiga natijasi va uni yaxshilash yo'llarini bildirish To'g'ri javob: D) O'quvchiga natijasi va uni yaxshilash yo'llarini bildirish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 144 35. «Choy» so'zida nechta harf va nechta tovush bor? A) 4 ta harf, 3 ta tovush B) 3 ta harf, 3 ta tovush C) 4 ta harf, 4 ta tovush D) 3 ta harf, 4 ta tovush To'g'ri javob: A) 4 ta harf, 3 ta tovush✔ 36. Havoning tarkibida qaysi gaz eng ko'p miqdorda bo'ladi? A) Azot B) Kislorod C) Vodorod D) Karbonat angidrid To'g'ri javob: A) Azot ✔ 37. Jonsiz tabiatga nimalar kiradi? A) O'simliklar va hayvonlar B) Suv, havo, tuproq, tog' jinslari C) Zamburug'lar va bakteriyalar D) Odamlar va uy hayvonlari To'g'ri javob: B) Suv, havo, tuproq, tog' jinslari ✔ 38. Sinf-dars tizimini nazariy asoslagan pedagog kim? A) Jan-Jak Russo B) Jon Dyui C) Mariya Montessori D) Yan Amos Komenskiy To'g'ri javob: D) Yan Amos Komenskiy ✔ 39. Tabiatshunoslik darsida «Tabiiy va sun'iy obyektlarni ajrat» topshirig'i qaysi fikrlash operatsiyasini rivojlantiradi? A) Ko'chirish B) Yodlash C) Tinglash D) Tasniflash To'g'ri javob: D) Tasniflash ✔ 40. Vaziyat: o'qituvchi yangi mavzuni tushuntirgandan so'ng o'quvchilardan namunaga ko'ra xuddi shunday mashqlarni bajarishni so'radi. Bu Lerner–Skatkin tasnifining qaysi metodiga mos? A) Reproduktiv metod B) Muammoli bayon C) Tadqiqot metodi D) Evristik metod To'g'ri javob: A) Reproduktiv metod ✔ 41. Chorak yoki o'quv yili yakunida natijalarni qayd etish uchun o'tkaziladigan baholash qanday ataladi? A) O'zaro baholash B) Diagnostik baholash C) Summativ baholash D) Formativ baholash To'g'ri javob: C) Summativ baholash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 145 42. Ya.A. Komenskiyning pedagogik tizimi qaysi asosiy tamoyilga tayanadi? A) Pragmatizm tamoyili B) Tabiatga moslik tamoyili C) Jamoa orqali tarbiya tamoyili D) Bixeviorizm tamoyili To'g'ri javob: B) Tabiatga moslik tamoyili✔ 43. Mahmud Koshg'ariyning turkiy xalqlar tili va madaniyatiga oid qomusiy asari qaysi? A) «Tadbir al-manzil» B) «Hibat ul-haqoyiq» C) «Qutadg'u bilig» D) «Devonu lug'otit turk» To'g'ri javob: D) «Devonu lug'otit turk» ✔ 44. O'simlikning qaysi qismida urug' rivojlanadi? A) Barg bandida B) Ildizda C) Mevada (gul tugunchasidan hosil bo'lgan) D) Poyaning pastki qismida To'g'ri javob: C) Mevada (gul tugunchasidan hosil bo'lgan) ✔ 45. Savod o'rgatishning tayyorlov davrida asosiy e'tibor nimaga qaratiladi? A) Murakkab badiiy matnlarni ravon va ifodali o'qishga B) Hamma bosma va yozma harflarni tezda yod oldirishga C) Nutqdan gap, so'z, bo'g'in va tovush ajratishga D) Insho yozishga To'g'ri javob: C) Nutqdan gap, so'z, bo'g'in va tovush ajratishga ✔ 46. She'rni ifodali o'qishga tayyorlashda o'qituvchi birinchi navbatda nima qiladi? A) She'rni nasriy matnga aylantirib, mazmunini qisqartiradi B) She'rdagi harflarni sanatadi C) Namunaviy ifodali o'qib beradi va she'rning kayfiyatini tahlil qiladi D) She'rni darhol yod oldiradi To'g'ri javob: C) Namunaviy ifodali o'qib beradi va she'rning kayfiyatini tahlil qiladi ✔ 47. O'quvchi «Nima uchun kuzda daraxtlar bargini to'kadi?» deb so'radi. O'qituvchining eng to'g'ri metodik harakati qaysi? A) O'quvchini dars tartibini buzib, savol bergani uchun ogohlantirish B) «Bu sizga yuqori sinfda o'tiladi» deb, savolga javob bermaslik C) Savolni sinfga qaytarib, kuzatishlar asosida birgalikda javob izlash D) Faqat tayyor javobni aytib, boshqa mavzuga o'tish To'g'ri javob: C) Savolni sinfga qaytarib, kuzatishlar asosida birgalikda javob izlash ✔ 48. Orol dengizi muammosining asosiy sababi nima? A) Dengiz tubidagi vulqon otilishi va yer qobig'ining yorilishi B) Amudaryo va Sirdaryo suvining sug'orishga ortiqcha olinishi C) Dengizga yangi daryolar qo'shilishi natijasida sho'rlanish D) Iqlimning keskin sovishi To'g'ri javob: B) Amudaryo va Sirdaryo suvining sug'orishga ortiqcha olinishi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 146 49. Vaziyat: 2-sinf o'qituvchisi «Fasllar» mavzusini o'qish, tabiatshunoslik va tasviriy san'at darslarini bog'lab o'tdi. Bu qaysi didaktik yondashuv? A) Fanlararo integratsiya B) Konsentrik tuzilish C) Reproduktiv ta'lim D) Dasturlashtirilgan ta'lim To'g'ri javob: A) Fanlararo integratsiya✔ 50. Asar mavzusi bilan g'oyasining farqi nimada? A) Mavzu — nima haqida yozilgani, g'oya — muallifning asosiy fikri B) Mavzu — asarning sarlavhasi, g'oya — asarning epigrafi va xotimasi C) Mavzu — bosh qahramonning ismi, g'oya — voqealar sodir bo'lgan joy D) Mavzu va g'oya bir xil tushuncha To'g'ri javob: A) Mavzu — nima haqida yozilgani, g'oya — muallifning asosiy fikri ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 147 19-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. O'qituvchi o'quvchilarning o'qish texnikasini tekshirish uchun har gal turli qiyinlikdagi matnlardan foydalanmoqda. Natijalarni taqqoslashda qanday muammo yuzaga keladi? A) Hech qanday muammo yuzaga kelmaydi B) O'quvchilar hamma matnlarni qiyinligidan qat'i nazar bir xil tezlikda o'qiydi C) Natijalar yanada ob'ektiv bo'ladi, chunki matnlar xilma-xil D) Sharoit teng bo'lmagani sababli natijalarni taqqoslab bo'lmaydi To'g'ri javob: D) Sharoit teng bo'lmagani sababli natijalarni taqqoslab bo'lmaydi✔ 2. Qoldiqli bo'lishni o'rgatishda eng muhim tushuntirilishi kerak bo'lgan qoida qaysi? A) Qoldiq har doim bo'linmadan katta bo'ladi B) Qoldiq har doim bo'luvchidan kichik bo'ladi C) Qoldiq bo'luvchiga teng bo'lishi mumkin D) Qoldiq har doim juft son bo'ladi To'g'ri javob: B) Qoldiq har doim bo'luvchidan kichik bo'ladi ✔ 3. «O'qigan ertakning boshqacha yakunini o'ylab toping» topshirig'i qaysi darajaga mos? A) Yaratish B) Eslash C) Qo'llash D) Tushunish To'g'ri javob: A) Yaratish ✔ 4. Masalani sintetik usulda tahlil qilish nimani anglatadi? A) Javobni avval taxmin qilib, so'ng uni masala shartiga qo'yib tekshirish B) Ma'lum sonlardan boshlab, savolga qarab borish C) Masalani rasmga aylantirish D) Masala savolidan boshlab, uni yechish uchun kerakli ma'lumlarga qarab borish To'g'ri javob: B) Ma'lum sonlardan boshlab, savolga qarab borish ✔ 5. Tarbiya jarayonida mahallaning roli qanday? A) Mahalla maktab vazifalarini to'liq o'z zimmasiga oladi B) Mahalla bola tarbiyasiga hech qanday aloqasi yo'q tuzilma C) Mahalla faqat kommunal-xo'jalik masalalari bilan shug'ullanadi D) Mahalla oila va maktab bilan birga tarbiyaviy muhit yaratadi To'g'ri javob: D) Mahalla oila va maktab bilan birga tarbiyaviy muhit yaratadi ✔ 6. «O'zbekiston poytaxtini ayting» topshirig'i Blum taksonomiyasining qaysi darajasiga mos? A) Eslash B) Baholash C) Yaratish D) Tahlil qilish To'g'ri javob: A) Eslash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 148 7. «14 − 6» ni o'nlikdan o'tib ayirishda qaysi usul qo'llaniladi? A) Ayiriluvchini qismlarga ajratish: 14 − 4 − 2 B) Kamayuvchini o'nlikkacha to'ldirib, so'ng ayiriluvchini qo'shish: 14 + 6 C) Ayiriluvchini kamayuvchiga qo'shish D) Sonlarning o'rnini almashtirib ayirish: 6 − 14 To'g'ri javob: A) Ayiriluvchini qismlarga ajratish: 14 − 4 − 2✔ 8. Baholashning ob'ektivligini ta'minlashning asosiy sharti qaysi? A) Aniq, oldindan e'lon qilingan mezonlar asosida baholash B) O'quvchining xulq-atvori va faolligiga qarab baho qo'yish C) Ota-onalarning fikriga qarab baholash D) Oldingi baholarga qarab baho qo'yish To'g'ri javob: A) Aniq, oldindan e'lon qilingan mezonlar asosida baholash ✔ 9. Ko'paytirishning nol va bir bilan bog'liq hollarini o'rgatishda qaysi qoidalar shakllantiriladi? A) 1 ga ko'paytirish mumkin emas B) Har qanday sonni 0 ga ko'paytirsak shu son, 1 ga ko'paytirsak 0 hosil bo'ladi C) Har qanday sonni 1 ga ko'paytirsak shu sonning o'zi, 0 ga ko'paytirsak 0 hosil bo'ladi D) Har qanday sonni 1 ga ko'paytirsak 1, 0 ga ko'paytirsak shu sonning o'zi hosil bo'ladi To'g'ri javob: C) Har qanday sonni 1 ga ko'paytirsak shu sonning o'zi, 0 ga ko'paytirsak 0 hosil ✔ bo'ladi 10. Nolga bo'lish mumkin emasligini boshlang'ich sinfda qanday tushuntirish mumkin? A) Nolga bo'lganda bo'linuvchining o'zi hosil bo'ladi B) Ko'paytirish va bo'lishning bog'liqligi orqali: 0 ga ko'paytirib nolmas son olib bo'lmaydi C) Bu qoida faqat yod oldiriladi, uni boshlang'ich sinfda tushuntirish mumkin emas D) Nolga bo'lganda har doim 1 hosil bo'ladi, chunki son o'ziga bo'linadi To'g'ri javob: B) Ko'paytirish va bo'lishning bog'liqligi orqali: 0 ga ko'paytirib nolmas son olib ✔ bo'lmaydi 11. «Qayta tarbiyalash» deganda nima tushuniladi? A) O'zlashtirilmagan darsni boshqatdan, soddalashtirib qayta o'tish B) Salbiy odatlarni bartaraf etib, ijobiy xislatlarni shakllantirish C) O'quvchi o'rniga uning ota-onasini tarbiyalash D) O'quvchini intizom uchun boshqa maktabga o'tkazish To'g'ri javob: B) Salbiy odatlarni bartaraf etib, ijobiy xislatlarni shakllantirish ✔ 12. Bolaga deyarli talab qo'yilmay, hamma narsaga ruxsat beriladigan ota-onalik uslubi qanday ataladi? A) Avtoritar B) Permissiv (liberal) C) Demokratik D) Avtoritativ To'g'ri javob: B) Permissiv (liberal) ✔ 13. «Galereya bo'ylab sayr» (Gallery walk) metodida o'quvchilar nima qiladi? A) Guruh ishlari osiladi, o'quvchilar aylanib ko'rib izoh qoldiradi B) O'qituvchi osilgan rasmlarni yolg'iz o'zi baholaydi C) O'quvchilar o'qituvchi bilan shahar muzeyiga ekskursiya qiladi D) Bu metod faqat tasviriy san'at darsida qo'llaniladi To'g'ri javob: A) Guruh ishlari osiladi, o'quvchilar aylanib ko'rib izoh qoldiradi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 149 14. Ko'p xonali sonlarni yozma qo'shishda eng muhim metodik talab nima? A) Natijani faqat kalkulyatorda topib, daftarga ko'chirish B) Faqat og'zaki hisoblash C) Sonlarni ixtiyoriy joylashtirib, natijani taxminan hisoblash D) Sonlarni xonalar bo'yicha ustma-ust to'g'ri yozish va o'tkazishni tushuntirish To'g'ri javob: D) Sonlarni xonalar bo'yicha ustma-ust to'g'ri yozish va o'tkazishni tushuntirish✔ 15. O'quvchilarning mustaqil ishini baholashda «jarayon»ni baholash nimani anglatadi? A) O'quvchining ishni rejalashtirishi, izlanishi va hamkorligini ham hisobga olish B) Faqat yakuniy javobning to'g'riligini tekshirib, jarayonni e'tiborsiz qoldirish C) Faqat ishni topshirish muddati va vaqtini hisobga olish D) Faqat yozuvning chiroyliligini baholash To'g'ri javob: A) O'quvchining ishni rejalashtirishi, izlanishi va hamkorligini ham hisobga olish ✔ 16. «Ko'paytirish jadvalidan foydalanib, do'kondagi xaridni hisoblang» topshirig'i Blum taksonomiyasining qaysi darajasiga mos? A) Yaratish B) Eslash C) Qo'llash D) Baholash To'g'ri javob: C) Qo'llash ✔ 17. Hozirgi o'zbek adabiy tilida nechta unli tovush (fonema) mavjud? A) To'qqizta B) O'nta C) To'rtta D) Oltita To'g'ri javob: D) Oltita ✔ 18. «Keys-stadi» metodining mohiyati nima? A) Mavzu bo'yicha tayyor test topshiriqlarini yechish B) O'qilgan matnni yoddan so'zma-so'z va xatosiz aytib berish C) O'qituvchi aytib turgan matnni diktant qilib, xatosiz yozish D) Real yoki unga yaqin muammoli vaziyatni tahlil qilib, yechim topish To'g'ri javob: D) Real yoki unga yaqin muammoli vaziyatni tahlil qilib, yechim topish ✔ 19. Ta'lim sifatini tashqi baholash (tashqi monitoring) kim tomonidan o'tkaziladi? A) Faqat shu sinfda dars beradigan o'qituvchining o'zi tomonidan B) Maktabdan mustaqil vakolatli tashkilot yoki mutaxassislar tomonidan C) Faqat ota-onalar qo'mitasi a'zolari tomonidan, mezonlarsiz D) Faqat o'quvchilarning o'zlari tomonidan To'g'ri javob: B) Maktabdan mustaqil vakolatli tashkilot yoki mutaxassislar tomonidan ✔ 20. Ota-onalar bilan ishlashning individual shakliga qaysi biri kiradi? A) Shaxsiy suhbat (konsultatsiya) B) Ota-onalar universiteti C) Ota-onalar konferensiyasi D) Ochiq eshiklar kuni To'g'ri javob: A) Shaxsiy suhbat (konsultatsiya) ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 150 21. Harakatga doir masalalarda qaysi uch kattalik o'zaro bog'liq bo'ladi? A) Narx, miqdor va massa B) Tezlik, vaqt va masofa C) Uzunlik, kenglik va yuz D) Hajm, massa va vaqt To'g'ri javob: B) Tezlik, vaqt va masofa✔ 22. «Aqliy hujum» (brainstorming) metodining muallifi kim? A) Aleks Osborn B) Donna Ogl C) Edvard de Bono D) Elliot Aronson To'g'ri javob: A) Aleks Osborn ✔ 23. «Kubik» (Cubing) metodida kubning tomonlariga yozilgan topshiriqlar qanday harakatlarni talab qiladi? A) Faqat ta'rif va qoidalarni so'zma-so'z, ketma-ket yodlash B) Tasvirlash, taqqoslash, bog'lash, tahlil, qo'llash, baholash C) Faqat mavzuga oid rasmlarni chizish va bo'yash D) Matndagi so'zlar va harflarni sanab chiqish To'g'ri javob: B) Tasvirlash, taqqoslash, bog'lash, tahlil, qo'llash, baholash ✔ 24. Ko'paytirish amalining ma'nosini 2-sinfda tushuntirishda nimadan foydalaniladi? A) Ayirma tushunchasidan B) Kasrlardan C) Bir xil qo'shiluvchilar yig'indisidan D) Tenglamalardan To'g'ri javob: C) Bir xil qo'shiluvchilar yig'indisidan ✔ 25. Ko'paytirish jadvalini o'rgatishda eng samarali yondashuv qaysi? A) Jadvalni faqat kalkulyator bilan tekshirish B) Jadvalni amalning ma'nosini tushuntirmasdan, mexanik ravishda yod oldirish C) Jadvalni amalning ma'nosi va xossalari asosida tuzib, so'ng mashqlar orqali yodlash D) Jadvalni o'rgatmasdan, to'g'ridan-to'g'ri yozma ko'paytirishga o'tish To'g'ri javob: C) Jadvalni amalning ma'nosi va xossalari asosida tuzib, so'ng mashqlar orqali ✔ yodlash 26. Vaziyat: aravachada harakatlanuvchi o'quvchi maktabga qabul qilindi, ammo uning sinfi ikkinchi qavatda va lift yo'q. Inklyuziv yondashuvga mos qaror qaysi? A) Sinfni birinchi qavatga ko'chirish yoki kirish imkonini ta'minlash B) O'quvchiga maktabga kelmay, masofadan o'qishni tavsiya qilish C) O'quvchini uyda alohida o'qituvchi bilan yolg'iz o'qitish D) Ota-onadan uni har kuni zinadan ko'tarib chiqishni talab qilish To'g'ri javob: A) Sinfni birinchi qavatga ko'chirish yoki kirish imkonini ta'minlash ✔ 27. Qattiq nazorat va ko'p cheklovlar bo'lib, bolaning fikriga e'tibor berilmaydigan ota-onalik uslubi qaysi? A) Demokratik B) Liberal C) Avtoritar D) Hamkorlikka asoslangan To'g'ri javob: C) Avtoritar ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 151 28. Tovush analitik-sintetik metodini ilmiy asoslab, keng tarqatgan pedagog kim? A) Y. A. Komenskiy B) K. D. Ushinskiy C) J. J. Russo D) A. S. Makarenko To'g'ri javob: B) K. D. Ushinskiy✔ 29. Iqtisodiy tarbiyaning boshlang'ich sinf o'quvchilari uchun mos vazifasi qaysi? A) Bank krediti olish tartibini batafsil o'rgatish B) Tejamkorlik, mehnat mahsulini qadrlash, oddiy moliyaviy tushunchalar C) Soliq kodeksining asosiy moddalarini yodlatish D) Birja savdosi va qimmatli qog'ozlar bilan ishlashni o'rgatish To'g'ri javob: B) Tejamkorlik, mehnat mahsulini qadrlash, oddiy moliyaviy tushunchalar ✔ 30. O'quvchilar o'zini o'zi boshqarish organlari (sinf sardori, navbatchilar) ning tarbiyaviy ahamiyati nimada? A) Sinf rahbarining ish soatlarini qisqartirish B) Mas'uliyat, tashkilotchilik va jamoaviy munosabatni rivojlantirish C) Intizomni sinfdoshlarni qo'rqitish orqali ta'minlash D) O'qituvchining tarbiyaviy vazifalarini butunlay o'quvchilarga topshirish To'g'ri javob: B) Mas'uliyat, tashkilotchilik va jamoaviy munosabatni rivojlantirish ✔ 31. O'qituvchi chorak oxirida bir o'quvchiga faqat bitta nazorat ishiga qarab yakuniy baho qo'ydi. Bu yondashuvning kamchiligi nima? A) Baho o'quvchining butun davrdagi o'zlashtirish dinamikasini aks ettirmaydi B) Baho juda ob'ektiv bo'lib, boshqa ma'lumotlarga ehtiyoj qolmaydi C) Ota-onalar bahodan va uning asosidan xabardor bo'lmay qoladi D) O'quvchi ko'p ish bajaradi To'g'ri javob: A) Baho o'quvchining butun davrdagi o'zlashtirish dinamikasini aks ettirmaydi ✔ 32. Matematikani o'qitishda «spiral (konsentrik) tuzilish» nimani anglatadi? A) Faqat geometriya takrorlanadi B) Har bir mavzu faqat bir marta, bitta sinfda to'liq o'rganiladi C) Mavzular dasturda tasodifiy tartibda, o'zaro bog'lanmasdan o'rganiladi D) Bir mavzu turli sinflarda kengaytirilib, chuqurlashtirilib qayta o'rganiladi To'g'ri javob: D) Bir mavzu turli sinflarda kengaytirilib, chuqurlashtirilib qayta o'rganiladi ✔ 33. «Galo effekti» baholashda nimani bildiradi? A) Hamma o'quvchilarning bir xil baho olishini B) Test natijalarining tasodifiy omillarga bog'liq bo'lishini C) Umumiy taassurotning baho qo'yishga ta'sir qilishini D) Baholarning chorakdan chorakka muntazam ravishda oshib borishini To'g'ri javob: C) Umumiy taassurotning baho qo'yishga ta'sir qilishini ✔ 34. O'quvchining o'z xulqini ongli ravishda baholab, o'zini takomillashtirish ustida ishlashi nima deb ataladi? A) Sotsializatsiya B) Adaptatsiya C) O'z-o'zini tarbiyalash D) Qayta tarbiyalash To'g'ri javob: C) O'z-o'zini tarbiyalash ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 152 35. Matematik diktantning asosiy afzalligi nima? A) Faqat yil oxirida o'tkaziladi B) Masala yechish ko'nikmasini shakllantirishni to'liq almashtiradi C) O'quvchilarning yozuvini chiroyli qiladi va husnixatini rivojlantiradi D) Qisqa vaqtda ko'plab o'quvchilar bilimini tezkor tekshirish imkonini beradi To'g'ri javob: D) Qisqa vaqtda ko'plab o'quvchilar bilimini tezkor tekshirish imkonini beradi✔ 36. Ishontirish metodi qaysi vositalar orqali amalga oshiriladi? A) Asosan jismoniy mashq va takroriy harakat B) Asosan moddiy mukofot va sovg'alar C) Asosan so'z, dalil, misol va mantiqiy isbot D) Asosan jazo va ogohlantirish choralari To'g'ri javob: C) Asosan so'z, dalil, misol va mantiqiy isbot ✔ 37. Tony Byuzen nomi bilan bog'liq grafik usul qaysi? A) Baliq skeleti B) SWOT-tahlil C) Aqliy xarita (mind map) D) Venn diagrammasi To'g'ri javob: C) Aqliy xarita (mind map) ✔ 38. Interfaol metodni tanlashda o'qituvchi birinchi navbatda nimani hisobga olishi kerak? A) Dars maqsadi, mazmun va o'quvchilar yoshi B) Faqat hamkasblarning metod haqidagi fikri C) Faqat darsga ajratilgan vaqtning qisqaligi D) Metodning ommabopligi va zamonaviyligi To'g'ri javob: A) Dars maqsadi, mazmun va o'quvchilar yoshi ✔ 39. Ichki monitoringni maktabda kim tashkil etadi? A) Faqat mahalla fuqarolar yig'ini B) Maktab ma'muriyati va metodik birlashmalar C) Faqat ota-onalar D) Faqat xalqaro baholash tashkilotlari To'g'ri javob: B) Maktab ma'muriyati va metodik birlashmalar ✔ 40. Kuzatish varaqasi (cheklist) qanday baholash vositasi? A) Darslik mundarijasi B) Uyga vazifalar ro'yxati C) Insho va bayon uchun tavsiya etilgan mavzular ro'yxati D) Ko'nikmaning bor yoki yo'qligini qayd etuvchi ro'yxat To'g'ri javob: D) Ko'nikmaning bor yoki yo'qligini qayd etuvchi ro'yxat ✔ 41. Tarbiyada «ijobiy xislatlarga tayanish» tamoyili nimani talab qiladi? A) Yaxshi sifatlarni aniqlab, ular orqali kamchilikni yengish B) Bolaning faqat kamchiliklarini ko'rsatib, tanqid qilib borish C) Hamma bolalarga istisnosiz bir xil talab qo'yish D) Jazoni tarbiyaning asosiy va yetakchi vositasi qilish To'g'ri javob: A) Yaxshi sifatlarni aniqlab, ular orqali kamchilikni yengish ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 153 42. Sinf soatining asosiy maqsadi nima? A) Tarbiyaviy masalalarda muloqot va jamoani jipslashtirish B) Ota-onalardan sinf ehtiyojlari uchun mablag' yig'ish C) Dastur bo'yicha yangi o'quv mavzusini o'tish D) Fan bo'yicha choraklik nazorat ishini o'tkazish To'g'ri javob: A) Tarbiyaviy masalalarda muloqot va jamoani jipslashtirish✔ 43. Yordamchi so'z turkumlari qaysi javobda to'g'ri ko'rsatilgan? A) Ko'makchi, bog'lovchi, yuklama B) Undov, taqlid, modal C) Ot, sifat, son D) Fe'l, ravish, olmosh To'g'ri javob: A) Ko'makchi, bog'lovchi, yuklama ✔ 44. Tarbiyaning qaysi tamoyili o'quvchiga nisbatan hurmat va unga qo'yiladigan talablarni uyg'unlashtirishni talab qiladi? A) Ko'rgazmalilik B) Ilmiylik C) Shaxsga hurmat va talabchanlik birligi D) Tarbiyaning hayot bilan bog'liqligi To'g'ri javob: C) Shaxsga hurmat va talabchanlik birligi ✔ 45. «Insert» metodida «V» belgisi nimani anglatadi? A) Bu haqda savolim bor B) Men buni avvaldan bilardim C) Bu ma'lumot men bilganimga zid D) Bu ma'lumot men uchun yangi To'g'ri javob: B) Men buni avvaldan bilardim ✔ 46. «Aqliy hujum» metodining asosiy qoidasi qaysi? A) Faqat bitta eng to'g'ri g'oya qabul qilinib, qolganlari o'chiriladi B) Har bir aytilgan g'oya darhol tanqidiy muhokama qilinadi C) G'oyalarni ilgari surish bosqichida tanqid qilish man etiladi D) G'oyalarni faqat o'qituvchi beradi, o'quvchilar tinglaydi To'g'ri javob: C) G'oyalarni ilgari surish bosqichida tanqid qilish man etiladi ✔ 47. Loyiha metodi bosqichlarining to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) Bajarish — baholash — muammo — rejalashtirish B) Baholash — reja — taqdimot — muammoni aniqlash C) Taqdimot — bajarish — muammo — rejalashtirish D) Muammo — reja — bajarish — taqdimot va baholash To'g'ri javob: D) Muammo — reja — bajarish — taqdimot va baholash ✔ 48. Vaziyat: o'qituvchi dars oxirida o'quvchilardan «Bugun nimani o'rgandim, nima qiyin bo'ldi, nimani yana bilishni xohlayman» degan savollarga qisqa javob yozdirdi. Bu qaysi bosqich? A) Tashkiliy moment B) Refleksiya C) Motivatsiya D) Uy vazifasini tushuntirish To'g'ri javob: B) Refleksiya ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 154 49. «Qiyin» o'quvchi bilan ishlashda birinchi navbatda nima zarur? A) Faqat jazo choralarini bosqichma-bosqich kuchaytirish B) Xulq sabablarini (oilaviy, psixologik, ijtimoiy) o'rganish C) Darhol uni sinfdan chetlatib, alohida o'qitish D) U bilan muloqotni to'xtatib, e'tiborsiz qoldirish To'g'ri javob: B) Xulq sabablarini (oilaviy, psixologik, ijtimoiy) o'rganish✔ 50. «Baliq skeleti» diagrammasi muallifi kim? A) Edvard de Bono B) Kaoru Isikava C) Tony Byuzen D) Benjamin Blum To'g'ri javob: B) Kaoru Isikava ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 155 20-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Ichki motivatsiyaga xos misol qaysi? A) O'quvchi ota-onasidan va'da qilingan sovg'ani olish uchun o'qiydi B) O'quvchi baho uchun o'qiydi C) O'quvchi mavzu unga qiziq bo'lgani uchun mustaqil o'rganadi D) O'quvchi jazodan qo'rqib o'qiydi To'g'ri javob: C) O'quvchi mavzu unga qiziq bo'lgani uchun mustaqil o'rganadi✔ 2. Ijtimoiy hikoyalar (Social Stories) usulini ishlab chiqqan mutaxassis kim? A) Mariya Montessori B) Kerol Grey C) Lev Vygotskiy D) Lui Brayl To'g'ri javob: B) Kerol Grey ✔ 3. Vaziyat: sinfdagi ba'zi o'quvchilar autizmli sinfdoshini masxara qila boshladi. O'qituvchining eng to'g'ri harakati qaysi? A) Autizmli bolani tinchroq bo'lgan boshqa sinfga o'tkazish B) Vaziyatga aralashmay, bolalar o'zaro kelishib olishini kutib turish C) Autizmli bolaga vaqtincha uyda o'qishni taklif qilish D) Xulqni to'xtatib, sinfda xilma-xillik va hurmat bo'yicha ish olib borish To'g'ri javob: D) Xulqni to'xtatib, sinfda xilma-xillik va hurmat bo'yicha ish olib borish ✔ 4. Mahalla bilan hamkorlikning sinf rahbari uchun ahamiyati nimada? A) Bolaning ijtimoiy muhitini birgalikda qo'llab-quvvatlashda B) Ota-onalar majlisini mahalla yig'ini bilan to'liq almashtirishda C) O'quvchilarni baholashda D) Mahalla vakillari orqali dars jarayonini nazorat qilishda To'g'ri javob: A) Bolaning ijtimoiy muhitini birgalikda qo'llab-quvvatlashda ✔ 5. D. Ozubelning ma'noli o'rganish nazariyasida yangi materialdan oldin beriladigan umumlashtiruvchi tayanch tushunchalar qanday ataladi? A) Ijobiy mustahkamlovchilar B) Ilg'or tashkilotchilar C) Chalg'ituvchi distraktorlar D) Shartsiz stimullar To'g'ri javob: B) Ilg'or tashkilotchilar ✔ 6. BMTning Nogironligi bo'lgan shaxslar huquqlari to'g'risidagi konvensiyasi qaysi yilda qabul qilingan? A) 2006-yil B) 1975-yil C) 1989-yil D) 2015-yil To'g'ri javob: A) 2006-yil ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 156 7. Torndaykning «effekt qonuni»ga ko'ra qaysi bog'lanishlar mustahkamlanadi? A) Qoniqish keltiruvchi natija bilan yakunlangan harakatlar B) Faqat bir marta, mashqsiz bajarilgan harakatlar C) Tasodifiy bajarilib, hech qanday natija bermaganlar D) Noxush, yoqimsiz natija bergan harakatlar To'g'ri javob: A) Qoniqish keltiruvchi natija bilan yakunlangan harakatlar✔ 8. Inklyuziv ta'limda o'qituvchining kasbiy tayyorgarligiga qo'yiladigan asosiy talab qaysi? A) Faqat o'z fanini chuqur bilish yetarli, qolgani mutaxassis vazifasi B) Differensial metodlarni qo'llash va mutaxassislar bilan hamkorlik C) Sinfda faqat qattiq intizom o'rnata bilish D) Bolaga mustaqil ravishda tibbiy tashxis qo'ya olish To'g'ri javob: B) Differensial metodlarni qo'llash va mutaxassislar bilan hamkorlik ✔ 9. J. Piaje bo'yicha mavjud sxemani yangi tajribaga moslab o'zgartirish jarayoni qaysi? A) Akkomodatsiya B) Konservatsiya C) Assimilyatsiya D) Eksteriorizatsiya To'g'ri javob: A) Akkomodatsiya ✔ 10. J. Miller bo'yicha qisqa muddatli xotiraning o'rtacha hajmi qancha element? A) 3±1 B) 20±5 C) 12±3 D) 7±2 To'g'ri javob: D) 7±2 ✔ 11. Sinf soati (tarbiyaviy soat) ning asosiy maqsadi nima? A) Faqat nazorat ishi yozdirib, o'quvchilarni baholash B) Qolib ketgan fan darslarini o'tish va dasturni bajarish C) Faqat jadvalni e'lon qilish D) Ma'naviy-axloqiy qarashlarni shakllantirish va jamoani jipslashtirish To'g'ri javob: D) Ma'naviy-axloqiy qarashlarni shakllantirish va jamoani jipslashtirish ✔ 12. Tarbiyaviy tadbirlarni rejalashtirishda kichik maktab yoshining qaysi xususiyatini hisobga olish kerak? A) Kattalardan to'liq mustaqillikka intilish B) Abstrakt-mantiqiy fikrlashning to'liq shakllanganligi va nazariyaga qiziqish C) Kasb tanlashga yo'nalganlik D) Ko'rgazmali-obrazli fikrlash va o'yin elementlariga moyillik To'g'ri javob: D) Ko'rgazmali-obrazli fikrlash va o'yin elementlariga moyillik ✔ 13. Yerks–Dodson qonuniga ko'ra faoliyat samaradorligi va motivatsiya (qo'zg'alish) darajasi o'rtasida qanday bog'liqlik bor? A) Motivatsiya natijaga ta'sir qilmaydi B) Eng past motivatsiya eng yaxshi natija beradi C) To'g'ri chiziqli: motivatsiya qancha yuqori bo'lsa, natija shuncha yaxshi D) Optimal o'rtacha daraja eng yuqori natija beradi To'g'ri javob: D) Optimal o'rtacha daraja eng yuqori natija beradi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 157 14. O'quvchining o'qishga bo'lgan munosabatini shakllantiruvchi omil sifatida «o'quv motivatsiyasi»ga qaysi motiv kiradi? A) Faqat psixologik himoya mexanizmlari B) Bilish (kognitiv) va ijtimoiy motivlar C) Faqat ovqat va uyqu kabi fiziologik motivlar D) Faqat tug'ma instinktiv motivlar To'g'ri javob: B) Bilish (kognitiv) va ijtimoiy motivlar✔ 15. Yuzi 48 sm², bo'yi 8 sm bo'lgan to'g'ri to'rtburchakning perimetrini toping. A) 56 sm B) 28 sm C) 14 sm D) 48 sm To'g'ri javob: B) 28 sm ✔ 16. Barmoqlar yordamida harflarni ifodalash usuli qanday ataladi? A) Artikulyatsiya B) Daktilologiya C) Logopediya D) Brayl To'g'ri javob: B) Daktilologiya ✔ 17. O'zbek tili imlosining asosiy tamoyillaridan biri — so'z qanday talaffuz qilinsa, shunday yozilishi qaysi tamoyil? A) Morfologik tamoyil B) Differensiatsiya tamoyili C) Tarixiy-an'anaviy tamoyil D) Fonetik tamoyil To'g'ri javob: D) Fonetik tamoyil ✔ 18. Ikki sonning yig'indisi 48 ga teng, ulardan biri ikkinchisidan 5 marta katta. Katta sonni toping. A) 8 B) 43 C) 40 D) 38 To'g'ri javob: C) 40 ✔ 19. Ko'rish nuqsoni bo'lgan o'quvchilar ta'limida qo'llaniladigan qaysi vosita ularning mustaqil o'qishiga yordam beradi? A) Faqat imo-ishora tili B) Brayl yozuvi va audio materiallar C) Faqat mayda shriftli darsliklar D) Faqat rangli rasmlar To'g'ri javob: B) Brayl yozuvi va audio materiallar ✔ 20. Yuz (maydon) tushunchasini o'rgatishda paletka nima uchun ishlatiladi? A) Shakl perimetrini tomonlar uzunligini qo'shish orqali o'lchash uchun B) Shakl massasini aniqlash uchun C) Shakl burchaklarini transportirsiz o'lchash uchun D) Shakl yuzini birlik kvadratlar sonini sanash orqali o'lchash uchun To'g'ri javob: D) Shakl yuzini birlik kvadratlar sonini sanash orqali o'lchash uchun ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 158 21. 1 gektar necha kvadrat metrga teng? A) 10 000 m² B) 100 m² C) 1 000 m² D) 100 000 m² To'g'ri javob: A) 10 000 m²✔ 22. Sinf rahbari bilan maktab psixologi hamkorligining asosiy yo'nalishi qaysi? A) O'quvchilarning psixologik holatini birgalikda o'rganish va yordam ko'rsatish B) Psixologning o'quvchilarga fanlar bo'yicha baho qo'yishi C) Psixologning sinf rahbari o'rniga dars va sinf soatlarini o'tishi D) Psixologning dars jadvali tuzishi To'g'ri javob: A) O'quvchilarning psixologik holatini birgalikda o'rganish va yordam ko'rsatish ✔ 23. Duduqlanishning (logonevroz) asosiy belgisi nima? A) Nutq a'zolari mushaklarining spazmlari tufayli ravonlikning buzilishi B) Arifmetik hisob amallarida doimiy ravishda xato qilish C) Ayrim tovushlarni boshqa tovushlar bilan almashtirib talaffuz qilish D) Yozuvda harflarni muntazam almashtirib yoki tushirib qoldirish To'g'ri javob: A) Nutq a'zolari mushaklarining spazmlari tufayli ravonlikning buzilishi ✔ 24. Son 5 ga qoldiqsiz bo'linishi uchun qanday shart bajarilishi kerak? A) Birinchi raqami 5 bo'lishi kerak B) Uning oxirgi raqami 0 yoki 5 bo'lishi kerak C) Oxirgi ikki raqami 25 bo'lishi kerak D) Raqamlari yig'indisi 5 ga bo'linishi kerak To'g'ri javob: B) Uning oxirgi raqami 0 yoki 5 bo'lishi kerak ✔ 25. Ta'lim muassasasida «to'siqsiz muhit» yaratish nimani anglatadi? A) Maktab hududi atrofiga baland himoya devorini qurib, kirishni cheklash B) Maktabdagi qo'riqchilar sonini ikki baravar oshirish C) Sinf xonalaridagi partalarni butunlay olib tashlash D) Pandus, keng eshik, moslashtirilgan hojatxona va qulay axborot To'g'ri javob: D) Pandus, keng eshik, moslashtirilgan hojatxona va qulay axborot ✔ 26. K. Tomas modeliga ko'ra nizoni hal qilishning ikkala tomon manfaatini to'liq qondiradigan strategiyasi qaysi? A) Chetlab o'tish B) Raqobat C) Moslashish D) Hamkorlik To'g'ri javob: D) Hamkorlik ✔ 27. Bitta daftar 1 500 so'm, bitta ruchka 2 000 so'm turadi. 3 ta daftar va 2 ta ruchka uchun qancha pul to'lanadi? A) 9 000 so'm B) 10 500 so'm C) 7 000 so'm D) 8 500 so'm To'g'ri javob: D) 8 500 so'm ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 159 28. Kichik maktab yoshidagi o'quvchilarda o'zini o'zi boshqarishni rivojlantirish uchun sinf rahbari nima qilishi mumkin? A) Navbatchilik va sinf topshiriqlarini navbat bilan taqsimlash B) O'quvchilarga hech qanday mas'uliyat bermaslik C) Faqat a'lochi o'quvchilarga doimiy topshiriqlar berish D) Hamma sinf ishlarini o'quvchilar o'rniga o'zi bajarish To'g'ri javob: A) Navbatchilik va sinf topshiriqlarini navbat bilan taqsimlash✔ 29. Oilaga tashrif (uyga borish) qanday maqsadda o'tkaziladi? A) Faqat rasmiy hisobot uchun tashrif dalolatnomasini to'ldirish uchun B) Faqat bolaning baholarini aytish uchun C) Ota-onalarni tekshirib, ularning kamchiliklari uchun jarima solish uchun D) Bolaning uy sharoiti va oilaviy muhitini o'rganib, hamkorlikni mustahkamlash To'g'ri javob: D) Bolaning uy sharoiti va oilaviy muhitini o'rganib, hamkorlikni mustahkamlash ✔ 30. Ota-ona bilan suhbatda sinf rahbari qaysi tamoyilga amal qilishi kerak? A) Ota-onani bolaning muvaffaqiyatsizligi uchun ayblab, ogohlantirish B) Avval ijobiy tomonlarni aytib, so'ng muammoni birgalikda muhokama qilish C) Ota-onaning fikrini tinglamaslik D) Faqat bolaning kamchiliklarini sanab, ota-onadan chora ko'rishni talab qilish To'g'ri javob: B) Avval ijobiy tomonlarni aytib, so'ng muammoni birgalikda muhokama qilish ✔ 31. Sotsiometriya natijasida sinfda bir o'quvchini hech kim tanlamagani aniqlandi. Sinf rahbarining eng to'g'ri harakati qaysi? A) Uning kuchli tomonlariga mos jamoaviy vazifalar orqali aloqasini mustahkamlash B) Hech qanday chora ko'rmaslik C) Sotsiometriya natijasini butun sinfga ism-shariflari bilan e'lon qilish D) O'quvchini boshqa sinfga o'tkazish haqida ma'muriyatga taklif berish To'g'ri javob: A) Uning kuchli tomonlariga mos jamoaviy vazifalar orqali aloqasini mustahkamlash ✔ 32. Qaysi son 9 ga qoldiqsiz bo'linadi? A) 7 453 B) 8 102 C) 7 452 D) 6 541 To'g'ri javob: C) 7 452 ✔ 33. 1 soat 15 daqiqa necha daqiqaga teng? A) 90 daqiqa B) 75 daqiqa C) 65 daqiqa D) 115 daqiqa To'g'ri javob: B) 75 daqiqa ✔ 34. Vaziyat: inklyuziv sinfda eshitishi past o'quvchi bor. O'qituvchi uni qayerga o'tqazgani ma'qul? A) Sinfning eng shovqinli, eshikka yaqin burchagidagi partaga B) Oxirgi partaga, deraza yonidagi yorug' joyga C) Sinfning chetiga, devor yonidagi alohida, yakka partaga D) Oldingi qatorga, o'qituvchi yuzi va doskani yaxshi ko'radigan joyga To'g'ri javob: D) Oldingi qatorga, o'qituvchi yuzi va doskani yaxshi ko'radigan joyga ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 160 35. O'quvchining tavsifnomasi (xarakteristikasi)ni tuzishda qaysi talab muhim? A) Faqat sinfdoshlarning fikri B) Faqat chorak va yillik baholar ro'yxati C) Uzoq kuzatishga asoslangan xolis ma'lumotlar D) Bir martalik suhbatdan olingan umumiy taassurot To'g'ri javob: C) Uzoq kuzatishga asoslangan xolis ma'lumotlar✔ 36. Nutq apparatining anatomik nuqsoni (masalan, tanglay yorig'i) bilan bog'liq ovoz tembri va talaffuz buzilishi qanday ataladi? A) Dizartriya B) Alaliya C) Afaziya D) Rinolaliya To'g'ri javob: D) Rinolaliya ✔ 37. Alohida ehtiyojli o'quvchini baholashda inklyuziv yondashuvga mos tamoyil qaysi? A) Faqat umumiy standart test natijalari asosida boshqalar bilan bir xil baholash B) Faqat yo'l qo'ygan kamchilik va xatolarini qayd etish C) Shaxsiy rivojlanish dinamikasini individual maqsadlar asosida baholash D) Uni boshqalardan farqli ravishda umuman baholamaslik To'g'ri javob: C) Shaxsiy rivojlanish dinamikasini individual maqsadlar asosida baholash ✔ 38. 36 ning 1/4 qismi nechaga teng? A) 12 B) 144 C) 9 D) 32 To'g'ri javob: C) 9 ✔ 39. O'quvchilar o'rtasida nizo (konflikt) chiqdi. Sinf rahbari uchun eng konstruktiv yondashuv qaysi? A) Ikkala tomonni tinglab, kelishuvli yechim topishga yordam berish B) Nizoni e'tiborsiz qoldirish C) Darhol bir tomonni aybdor deb e'lon qilib, uni jazolash D) Ikkala o'quvchini ham tushuntirishsiz sinfdan chiqarib yuborish To'g'ri javob: A) Ikkala tomonni tinglab, kelishuvli yechim topishga yordam berish ✔ 40. Perimetri 36 sm bo'lgan kvadratning yuzi nechaga teng? A) 81 sm² B) 36 sm² C) 144 sm² D) 18 sm² To'g'ri javob: A) 81 sm² ✔ 41. Dj. Svellerning kognitiv yuklama nazariyasiga ko'ra o'quv materialini loyihalashda nimaga e'tibor berish kerak? A) Bir vaqtda imkon qadar ko'p yangi axborot va rasmlarni berishga B) Ishchi xotirani ortiqcha yuklovchi elementlarni kamaytirishga C) Faqat matnli axborot va ta'riflardan foydalanishga D) Misol va namunalarsiz faqat nazariya berishga To'g'ri javob: B) Ishchi xotirani ortiqcha yuklovchi elementlarni kamaytirishga ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 161 42. 4 500 − 1 879 ayirmani hisoblang. A) 2 611 B) 2 621 C) 2 721 D) 3 621 To'g'ri javob: B) 2 621✔ 43. L.S. Vygotskiy bo'yicha oliy psixik funksiyalarning tashqi (ijtimoiy) shakldan ichki shaklga o'tishi qanday ataladi? A) Eksteriorizatsiya B) Akkomodatsiya C) Interiorizatsiya D) Generalizatsiya To'g'ri javob: C) Interiorizatsiya ✔ 44. 2 kg 50 g necha grammga teng? A) 2 005 g B) 2 050 g C) 250 g D) 2 500 g To'g'ri javob: B) 2 050 g ✔ 45. K. Rodjers samarali pedagogik muloqot uchun qaysi shartlarni muhim deb bilgan? A) Faqat fan bo'yicha bilimdonlik va fikr bayonining aniqligi B) Qattiq talab, jazo va doimiy nazorat C) Rasmiyatchilik, masofa va sovuqqonlik D) Samimiylik, shartsiz ijobiy qabul, empatiya To'g'ri javob: D) Samimiylik, shartsiz ijobiy qabul, empatiya ✔ 46. 5 499 sonini yuzlar xonasigacha yaxlitlang. A) 5 500 B) 5 400 C) 5 490 D) 5 000 To'g'ri javob: A) 5 500 ✔ 47. Atkinson nazariyasiga ko'ra muvaffaqiyatga intilish motivi kuchli bo'lgan o'quvchilar odatda qanday qiyinlikdagi vazifalarni tanlaydi? A) O'rtacha qiyinlikdagi, real yechiladigan vazifalarni B) Juda oson vazifalarni C) Vazifa tanlashdan umuman qochadi D) Faqat yechish imkonsiz darajada qiyin bo'lgan vazifalarni To'g'ri javob: A) O'rtacha qiyinlikdagi, real yechiladigan vazifalarni ✔ 48. Vaziyat: o'qituvchi yangi mavzuni boshlashdan oldin «Bu haqda nimalarni bilasiz?» deb so'rab, o'quvchilarning mavjud bilimlariga tayanib tushuntirdi. Bu qaysi psixologik qoidaga asoslanadi? A) Bilim faqat klassik shartlanish orqali o'zlashtiriladi B) Yangi bilim mavjud tuzilmalarga bog'lansa, ma'noli o'zlashadi C) Unutish egri chizig'i vaqt bo'yicha to'g'ri chiziqli bo'ladi D) Ijobiy jazo bilim o'zlashtirishning asosiy omilidir To'g'ri javob: B) Yangi bilim mavjud tuzilmalarga bog'lansa, ma'noli o'zlashadi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 162 49. Oy fazalarining almashinuviga nima sabab bo'ladi? A) Oyning o'zidan chiqaradigan nurining kun sayin o'zgarishi natijasida B) Oyning Quyosh yoritgan qismi Yerdan turlicha ko'rinishi C) Yer soyasining har kuni Oyning turli qismlariga tushishi natijasida D) Bulutlarning Oyni to'sib qo'yishi To'g'ri javob: B) Oyning Quyosh yoritgan qismi Yerdan turlicha ko'rinishi✔ 50. O'qituvchilarda uzoq muddatli kasbiy stress natijasida yuzaga keladigan hissiy toliqish, depersonalizatsiya va kasbiy yutuqlarni past baholash holati qanday ataladi? A) Kasbiy akseleratsiya holati B) Emotsional charchash (burnout) sindromi C) Kasbiy o'sish va moslashuv inqirozi D) Yuqori frustratsiya tolerantligi To'g'ri javob: B) Emotsional charchash (burnout) sindromi ✔ Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 163 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. 1-variant 1- C 2- B 3- C 4- B 5- D 6- A 7- A 8- D 9- C 10- D 11- C 12- D 13- C 14- D 15- A 16- D 17- A 18- C 19- B 20- D 21- C 22- C 23- A 24- A 25- D 26- C 27- B 28- B 29- A 30- D 31- D 32- A 33- A 34- B 35- B 36- C 37- D 38- B 39- B 40- C 41- C 42- A 43- A 44- A 45- C 46- C 47- D 48- B 49- D 50- D 2-variant 1- B 2- D 3- B 4- B 5- C 6- C 7- B 8- D 9- D 10- B 11- C 12- D 13- D 14- B 15- C 16- A 17- B 18- D 19- D 20- A 21- C 22- C 23- A 24- D 25- C 26- B 27- D 28- B 29- C 30- A 31- A 32- B 33- D 34- B 35- C 36- C 37- C 38- A 39- A 40- A 41- D 42- D 43- D 44- A 45- B 46- A 47- C 48- B 49- C 50- A 3-variant 1- B 2- C 3- D 4- C 5- B 6- A 7- C 8- D 9- B 10- A 11- B 12- D 13- A 14- B 15- D 16- A 17- C 18- B 19- D 20- D 21- B 22- B 23- C 24- B 25- D 26- A 27- A 28- A 29- A 30- C 31- D 32- D 33- D 34- D 35- D 36- D 37- C 38- C 39- D 40- D 41- B 42- A 43- A 44- B 45- B 46- A 47- D 48- B 49- B 50- A 4-variant 1- D 2- C 3- C 4- B 5- A 6- A 7- A 8- D 9- C 10- A 11- D 12- B 13- D 14- C 15- A 16- A 17- D 18- C 19- B 20- A 21- C 22- B 23- A 24- C 25- B 26- D 27- D 28- C 29- B 30- B 31- B 32- A 33- B 34- D 35- A 36- A 37- D 38- D 39- C 40- B 41- C 42- C 43- A 44- C 45- D 46- C 47- B 48- B 49- D 50- C 5-variant 1- B 2- D 3- B 4- B 5- A 6- C 7- A 8- D 9- C 10- B 11- D 12- C 13- A 14- A 15- A 16- A 17- A 18- A 19- D 20- C 21- C 22- C 23- B 24- B 25- B 26- A 27- D 28- D 29- A 30- D 31- A 32- D 33- D 34- D 35- D 36- C 37- D 38- A 39- D 40- A 41- B 42- C 43- D 44- D 45- B 46- D 47- D 48- C 49- D 50- C 6-variant 1- B 2- A 3- D 4- A 5- A 6- D 7- D 8- A 9- D 10- A 11- C 12- B 13- A 14- A 15- C 16- C 17- D 18- A 19- A 20- A 21- B 22- D 23- C 24- C 25- D 26- D 27- C 28- C 29- D 30- A 31- D 32- B 33- A 34- B 35- C 36- A 37- B 38- B 39- B 40- A Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 164 41- D 42- D 43- C 44- D 45- B 46- D 47- B 48- A 49- C 50- A 7-variant 1- D 2- C 3- B 4- C 5- D 6- D 7- A 8- A 9- C 10- D 11- B 12- D 13- A 14- C 15- C 16- D 17- B 18- B 19- B 20- B 21- A 22- B 23- D 24- B 25- C 26- D 27- B 28- D 29- B 30- D 31- D 32- C 33- D 34- A 35- D 36- A 37- D 38- C 39- B 40- B 41- A 42- C 43- D 44- C 45- A 46- B 47- B 48- B 49- C 50- C 8-variant 1- C 2- B 3- A 4- A 5- B 6- C 7- B 8- C 9- D 10- D 11- B 12- C 13- D 14- D 15- D 16- A 17- A 18- A 19- B 20- B 21- B 22- B 23- A 24- C 25- C 26- A 27- A 28- C 29- C 30- C 31- A 32- D 33- A 34- B 35- C 36- D 37- D 38- D 39- C 40- B 41- B 42- B 43- B 44- D 45- C 46- D 47- D 48- C 49- A 50- A 9-variant 1- D 2- B 3- C 4- B 5- D 6- B 7- C 8- C 9- C 10- C 11- B 12- A 13- C 14- B 15- B 16- B 17- C 18- C 19- B 20- B 21- C 22- D 23- A 24- D 25- C 26- A 27- C 28- B 29- A 30- C 31- C 32- C 33- D 34- A 35- C 36- D 37- A 38- B 39- C 40- D 41- A 42- C 43- C 44- B 45- C 46- B 47- D 48- B 49- B 50- C 10-variant 1- C 2- B 3- C 4- D 5- C 6- B 7- C 8- D 9- B 10- C 11- B 12- B 13- D 14- B 15- B 16- B 17- C 18- C 19- B 20- D 21- B 22- A 23- A 24- A 25- B 26- C 27- C 28- A 29- D 30- B 31- D 32- A 33- B 34- A 35- D 36- D 37- A 38- C 39- C 40- B 41- A 42- D 43- A 44- D 45- D 46- A 47- C 48- A 49- D 50- B 11-variant 1- C 2- C 3- C 4- B 5- A 6- B 7- C 8- D 9- A 10- D 11- B 12- D 13- A 14- D 15- B 16- B 17- C 18- D 19- B 20- D 21- B 22- D 23- C 24- B 25- C 26- A 27- D 28- C 29- C 30- A 31- A 32- B 33- C 34- A 35- B 36- D 37- D 38- B 39- C 40- D 41- C 42- B 43- B 44- C 45- C 46- B 47- C 48- A 49- B 50- D 12-variant 1- D 2- A 3- D 4- A 5- A 6- B 7- D 8- C 9- C 10- B 11- C 12- B 13- B 14- A 15- D 16- C 17- B 18- D 19- D 20- D 21- A 22- D 23- B 24- C 25- A 26- D 27- B 28- C 29- A 30- B 31- D 32- C 33- D 34- B 35- C 36- D 37- A 38- C 39- C 40- C 41- B 42- C 43- D 44- A 45- C 46- A 47- B 48- B 49- A 50- D Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 165 13-variant 1- B 2- A 3- B 4- D 5- A 6- A 7- D 8- B 9- A 10- D 11- B 12- C 13- B 14- C 15- D 16- D 17- D 18- D 19- B 20- B 21- D 22- B 23- D 24- C 25- B 26- A 27- D 28- D 29- A 30- C 31- C 32- D 33- C 34- A 35- A 36- B 37- A 38- B 39- A 40- D 41- A 42- B 43- C 44- C 45- A 46- D 47- D 48- C 49- A 50- D 14-variant 1- D 2- D 3- C 4- A 5- D 6- B 7- A 8- B 9- D 10- D 11- D 12- B 13- A 14- C 15- D 16- D 17- A 18- C 19- D 20- D 21- C 22- D 23- A 24- B 25- B 26- A 27- C 28- D 29- B 30- D 31- C 32- D 33- C 34- D 35- C 36- B 37- D 38- A 39- C 40- B 41- A 42- D 43- A 44- C 45- C 46- D 47- D 48- C 49- B 50- D 15-variant 1- C 2- D 3- A 4- B 5- B 6- B 7- B 8- C 9- A 10- C 11- A 12- C 13- B 14- A 15- B 16- B 17- D 18- D 19- A 20- A 21- A 22- D 23- B 24- B 25- A 26- C 27- B 28- D 29- A 30- A 31- D 32- D 33- B 34- D 35- D 36- D 37- D 38- B 39- C 40- B 41- D 42- B 43- C 44- C 45- B 46- C 47- C 48- A 49- D 50- D 16-variant 1- D 2- B 3- C 4- A 5- D 6- A 7- D 8- B 9- B 10- D 11- D 12- D 13- A 14- C 15- C 16- D 17- B 18- C 19- B 20- B 21- C 22- D 23- A 24- A 25- D 26- C 27- A 28- A 29- A 30- A 31- D 32- C 33- D 34- C 35- C 36- D 37- D 38- A 39- A 40- D 41- A 42- D 43- D 44- B 45- D 46- C 47- A 48- A 49- D 50- B 17-variant 1- C 2- A 3- B 4- C 5- D 6- A 7- C 8- C 9- B 10- B 11- C 12- D 13- C 14- A 15- B 16- B 17- B 18- A 19- C 20- B 21- C 22- C 23- D 24- C 25- D 26- C 27- A 28- D 29- C 30- B 31- A 32- D 33- A 34- D 35- A 36- C 37- C 38- C 39- A 40- D 41- A 42- C 43- B 44- D 45- A 46- C 47- D 48- B 49- A 50- D 18-variant 1- A 2- D 3- C 4- C 5- B 6- D 7- A 8- A 9- D 10- D 11- B 12- A 13- B 14- A 15- D 16- C 17- C 18- D 19- D 20- B 21- C 22- A 23- C 24- D 25- D 26- C 27- D 28- C 29- A 30- A 31- B 32- D 33- A 34- D 35- A 36- A 37- B 38- D 39- D 40- A 41- C 42- B 43- D 44- C 45- C 46- C 47- C 48- B 49- A 50- A Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 166 19-variant 1- D 2- B 3- A 4- B 5- D 6- A 7- A 8- A 9- C 10- B 11- B 12- B 13- A 14- D 15- A 16- C 17- D 18- D 19- B 20- A 21- B 22- A 23- B 24- C 25- C 26- A 27- C 28- B 29- B 30- B 31- A 32- D 33- C 34- C 35- D 36- C 37- C 38- A 39- B 40- D 41- A 42- A 43- A 44- C 45- B 46- C 47- D 48- B 49- B 50- B 20-variant 1- C 2- B 3- D 4- A 5- B 6- A 7- A 8- B 9- A 10- D 11- D 12- D 13- D 14- B 15- B 16- B 17- D 18- C 19- B 20- D 21- A 22- A 23- A 24- B 25- D 26- D 27- D 28- A 29- D 30- B 31- A 32- C 33- B 34- D 35- C 36- D 37- C 38- C 39- A 40- A 41- B 42- B 43- C 44- B 45- D 46- A 47- A 48- B 49- B 50- B Boshlang'ich ta'lim — nostrifikatsiya mashq variantlari | 167

BOSHLANG'ICH TA'LIM (PEDAGOGIKA)

Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026)

20 ta variant • 1000 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• Nostrifikatsiya — xorijiy davlatda olingan ta'lim hujjatini O'zbekistonda tan olish (ekvivalentligini qayd etish). Arizalar my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali beriladi; test sinovini Bilimni baholash agentligi o'tkazadi.

• Test faqat oliy ta'lim (va qayta tayyorlash) hujjatlari bo'yicha, ekspert xulosasi ijobiy bo'lgandan keyin o'tkaziladi. Test arizachining mutaxassisligi bo'yicha olinadi.

• Format: 50 ta test savoli, 100 daqiqa (har bir savolga ~2 daqiqa). Har bir to'g'ri javob — 2 ball, maksimal — 100 ball. Tan olish uchun 56 ball (kamida 28 ta to'g'ri javob) talab qilinadi; o'tolmagan talabgor qayta ro'yxatdan o'tib, testni qayta topshirishi mumkin.

• 2026-yil kuzgi sessiyalar: 15-oktyabr, 29-oktyabr, 12-noyabr, 26-noyabr, 10-dekabr, 24- dekabr. Ishtirokchilar ro'yxati har sessiyadan kamida 3 kun oldin e'lon qilinadi; ro'yxatni my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlarida ariza raqami bo'yicha tekshirish mumkin. Pasport yoki ID-karta bilan o'z vaqtida keling.

• Testsiz tan olinadiganlar: QS, THE yoki ARWU reytinglarining TOP-1000 taligiga kiruvchi OTM bitiruvchilari, xalqaro shartnomalar yoki hukumat qarorlari asosida o'qiganlar, O'zbekistondagi xorijiy OTM filiallari bitiruvchilari va boshqa belgilangan toifalar.

• To'plam tuzilishi: 20 ta variant × 50 savol. Har bir variant mutaxassislikning barcha asosiy bo'limlarini qamrab oladi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa javoblar kaliti bor. O'zingizni sinash uchun avval variantni 100 daqiqada yechib, keyin kalit bilan tekshiring.

• Muhim: rasmiy test savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu mutaxassislik dasturlari asosida tuzilgan mashq savollari; format va talablar o'zgarishini uzbmb.uz va my.gov.uz da kuzatib boring.

Sotib olish