Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 5.8MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Энергетика

Продавец

Bohodir Jalolov

Босимли ховузлар ва уларнинг жихозланиши

Купить
Босимли ховузлар ва Босимли ховузлар ва уларнинг жихозланишиуларнинг жихозланиши Деривацион ГЭСларнинг таркибидаги босимли ховузлар босимсиз деривацияни босимли турбина сув ўтказгичлари билан боғлайди тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 2 Ирригацион- энергетик тизимларда босимли ховузлар сув тақсимлаш иншоотлар функциясини бажаради, яъни улар ёрдамида сув гидроэлектростанция ва суғориш канали орасида тақсимланади тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 3 • Босимли ховуз жихозланишига ГЭС ишлаш шароити катта таъсир кўрсатади. Агар станция ўзгарувчи режимли юклама графикнинг чўққи қисмини босишда ишлатиладиган бўлса, бундай холатда деривациянинг охирида сутка давомида ростловчи ховуз ўрнатилади, ва у билан босимли ховуз боғланган бўлиши зарур тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 4 Умумий холда босимли ховузнинг асосий вазифаларига куйидагилар киради: • Турбина сув ўтказгичларнинг хар бир йўли орасида сувни тақсимланиши ва уларни мустақил ишлаш шароитларини яратиб бериш; • Суғориш учун сувни ишлатилишида суғориш канали ва ГЭСларни мустақил ўзаро бир бирига халақит бермай ишлашларини таъминлаб бериш; • Деривациядан оқиб келган сувдан муз хосилаларни, оқизиқларни ва босимли ховузда йиғилган лойқани ажратиб олиб ташлаш; • Ўзибошқарилмайдиган деривацияда салт сув ташлаш иншооти орқали ортиқча сувларни ўтказиш ва ташлаш; • Деривацида таъмир ишларни бажаришда ёки уни кўрикдан ўтказишда деривацияни сувдан бўшатиш. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 5 Босимли ховузнинг иншоотлар таркиби Босимли ховузларнинг аксарияти икки қисимдан иборат бўлади: • аванкамера • босимли девор. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 6 • Аванкамера – бу босимли ховузнинг кенгайтирилган ва чуқурлаштирилган қисми бўлмиш, деривацион сув ўтказгичларни қабул қилувчи камералар билан бирлаштирадиган участкаси саналади. • кинетик энегрияни потенциал энергияга равон ва бир текисда ўтказиш учун аванкамеранинг ён деворлари кенгайган ва туби эса кичик қиялик бурчагида бажарилади (10-15 0 ). тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 7 • Босимли деворда эса қабул қилувчи камералар ва турбина сув ўтказгичларнинг бош қисмлари жойлаштирилади. • Босимли девор дамловчи иншоотлар ишлаш шароитлари талабларига жавоб беришлари лозим, ва шу сабабли улар чоксиз монолит бетон ёки монолит темир бетон конструкциялар кўринишида бажарилади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 8 тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 9 • Қабул қилувчи камераларга анча қулай ўтиш шароитлари босимли деворга сувни фронтал йўналиши бўйича олиб келинишида яратилади (99а- расм). Лекин, қабул қилувчи камераларни сони кўп бўлганда аванкамеранинг ўлчамлари анча катта бўлиб қолиши мумкин. Шунинг учун иқтисодий жихатдан қабул қилувчи камераларга эгри йўналиши бўйича сувни олиб келиш (99б- расм) ёки 90 0 бўрчаги йўналиши бўйича сувни олиб келиш усуллари қўлланиши мумкин. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 10 • Босимли ховузлардан фойдаланишни нормал шароитларини яратиш учун босимли ховузлардаги аванкамера ва қабул қилувчи камераларда жойлашадиган керакли қурилмалар ва механизмлари билан жихозланади. • Хар қанадай босимли ховуз учун асосий, мухим бўлган жихозлар қабул қилувчи камераларда жойлашади. Уларга куйидагилар киради: доимий тез харакатланувчан қулфаклар (затворлар), таъмир тўсиқлари, панжаралар ва хаво ўтказувчи қурилмалар. Босимли ховузларнинг жихозланиши тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 11 Доимий тез харакатланувчан қулфаклар (затворлар) • Улар турбина сув ўтказувчиларни беркитиш учун хизмат қилади. Ушбу қулфаклар хусусий алоҳида бўлган кўтаргич механизмлар билан жихозланади ва улар махалий ва масофий бошқаришга эга. Йўналтирувчи аппарат ёки қувурларда авария ходисаси содир бўлганда улар автоматик равишда ёпилади. • Қулфакни ёпилишини енгиллаштириш мақсадида, хамда қувурларни сув билан тўлдиришнинг бошланғич босқичида затворда босимни текислаш имконини яратувчи кичик кесимли айланиб оқадиган қулфаклар (байпаслар) ўрнатилади. Қулфакни кўтариш механизмлари сифатида рейкали кўтаргичлар (10 м гача), лебёдкалар, гидрокўтаргичлар ишлатилади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 12 Бирхил пайтларда қабул қилувчи камералар сифонли конструкциялари кўринишида бажарилади, бундай холатда қулфак сифатида сифонлар ишлашини ўчирувчи вакуумни бузиш клапани ишлатилади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 13 Таъмир тўсиқлари (шандорлар) • Улар асосий қулфакларни хамда тирқишларни кўрикдан ўтказиш ва уларни таъмирлаш ишлари бажариш шаоитларини яратиш учун ўрнатилади. Шандорларни тушириш ва кўтариш асосий қулфаклар ёпилган холатда бажарилади. Кўпинча 3-4 қабул қилувчи камераларга бир комплект шандорлар етарли бўлади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 14 Панжаралар • Улар сувда оқиб келадиган нарсалар ва оқизиқлар олиб қолади. • Панжаларни 6 х 60 мм дан 8 х 80 мм гача енгил стерженлар ва профиль темирдан тайёрланади. Кичик панжаларнинг стерженлари болтлар ёрдамида алохидаги 1- 1.5 м кенглигидаги секцияларни боғланади. Тозалашни енгиллаштириш мақсадида уларни горизонтга нисбатан 70-80 градус нишаблигида ўрнатилади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 15 Панжаралар тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 16 • Катта панжаларни, одатда, вертикал равишда ўрнатилади. Вертикаль панжаларини тозалаш учун махсус тирқишлар бўйича харакатланувчи граблилардан фойдаланади. Улар панжаларни тирқишларидан олдин 0.3- 1м оралиғида жойлаштирилади. Катта панжалар пайвантлаш усули ёрдамида йиғилади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 17 Панжаларнинг стерженлари орасидаги ёриқлар турбиналарнинг тури ва ўлчамларига қараб белгиланади: • Парраклари бурулувчан турбиналарда лекин 5 см дан кам эмас, ва 15-20 см дан кўп эмас; • Радиал ўқий турбиналарда лекин 3.2 см дан кам эмас, ва 10 см дан кўп эмас; • Чўмичли турбиналарда b = 2 – 6,5 см соплонинг чиқиш диаметрига қараб1 20 1 D b  1 30 1 D b  тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 18 • Катта ўлчамли панжаралар ўрнатилганда балка ва ригеллар кўринишидаги қўшимча босимни қабул қилиш учун мўлжалланган конструкциялари ўрнатилади. • Панжараларни тозаланиши, одатда механик усли ёрдамида бажарилади. Бунда вертикал пажалар учун уларни олдида оқимни тезлиги 1.25 м/с дан ошмаслиги лозим ва оқим пажарага маълум бир бурчак орқали олиб келинса – 1.0 м/с дан ошмаслиги зарур. • Дарёнинг тубида оқим таъсирида оқиб келадиган йирик мусор (сувга ботган тўнка, дарахт ва ходалар) пажанларни олдида йиғилганда, уларни тозалаш учун грейферлардан фойдаланилади. Бирхил пайтда панжаларни тозалаш ишларига ғаввослар (водолазлар) жалб қилинади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 19 • Панжаралар бузилишини олдини олиш ва турбиналар ишлашининг нормал шароитларини яратиб бериш учун панжараларда ҳосил бўладига дамланиш миқдорининг датчиги ва мумкин булган дамланиш миқдоридан ошиб кетиш холатлар учун сигнализация ва агрегатларни ўчириш қурилмалари ўрнатилиши лозим. • Панжаралар яхлаб қолишини олдини олиш мақсадида уларни сув сатхининг остида жойлаштирилади ва оқимда муз хосилалари мавжудлигида панжаралар электр ток ёрдамида қиздирилади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 20 Оддий конструкцияли панжараларда босимни йўқолишлари куйидаги формула ёрдамида аниқланади: (1) Бунда  - стерженларнинг профилига боғлиқ бўлган коэффициент; 2,5 – тўртбурчак стерженлар учун; 1,8 – доира шаклидаги стерженлар учун. s – панжара стерженларининг қалинлиги; b – стерженлар орасидаги ёриқлар;  – горизонтга нисбатан қиялик бурчаги; V – панжара олдидаги оқим тезлиги.g V b s Sin h w 2 2 4 3          тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 21 Хаво ўтказувчи қурилмалари Улар қулфакларни тез ёпилишида турбина сув ўтказгичларда вакуум ходисаси пайдо бўлишини олдини олиш мақсадида ва қувурларни сув билан тўлдирилишида ундан хавони чиқариб ташлаш учун ўрнатилди. • Хаво қувурнинг кесими хавонинг қабул қилиш сарфи ва қувурдаги унинг тезлигига боғлиқ бўлади. • (2) • Бунда Q – қувурдаги максимал сув сарфига тенг бўлган хаво сарфи, м3/с; • V – атмосфера ва қувурдаги босимлар фарқининг мумкин бўлган миқдоридан ошмаган бўлган холатдаги тезлиги2 , м V Q F  тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 22 (3) • Бунда С- ёриқларни сарф коэффициенти, қувурлар учун 0,7 ва клапанлар учун 0,5 қабул қилинади;  - қувурнинг қаттиқлигига боғлиқ мумкин бўлган босимлар фарқи:с м p C V / , 400   тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 23 • Бунда Е – қувур деворчаларининг эластиклик модули, кГ/см2; •  - қувур қобиғининг ҳисобий қалинлиги, см; • D 0 – қувурнинг ички диаметри, см; • К – захира коэффициенти, кўмилмаган қувурлар учун 10, бетонлаштирилган 5. • Тахминий ҳисобларда хавонинг тезлиги 30-50 м/с қабул қилинади. Хаво қувурлардан одатда қувурни ички кўрикдан ўтказишда фойдаланилади. Шу сабали уларни кесимлари 0,8 х 0,8 м бўлиши лозим. • Босимли ховузда шароитларга кўра салт сув ташлагич иншоотлари, муз хосилаларини ўтказиш учун мўлжалланган муз ташлагич иншоотлари, ювиб ташлаш иншоотларини ўрнатиш мумкин. 2 3 0 / 2 см кГ D K E p            (4) тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 24 Салт сув ташлагич иншоотлари • Салт сув ташлагич иншоотлари ўзи бошқарилмайдиган деривацияда унда сувнинг сатхи мумкин бўлган максимал сув сатхидан ошиб кетканда босимли ховуздан сувни автоматик равишда ташлаш учун хизмат қилади. Ўзи бошқариладиган деривацияларда Салт сув ташлагич иншоотлари фақат пастки жойларда жойлашган сув истеъмолчиларни тинимсиз сувтаъминотини таъминлаш мухимлигида ўрнатилади. Сувташлагичлар бош қисми сифатида водослив, сифон, автоматик қулфаклар ва клапанлар ишлатилади. • Салт сув ташлагич иншоотларининг ҳисобий сув сарфи сифатида ўзибошқарилмадиган деривацияда деривациянинг макимал сарфи қабул қилинади; ўзибошқариладиган деривацияда эса – пастки бьеф томондаги сувистеъмолнинг максимал сув сарфи қабул қилинади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 25 Аванкамерада сув сарфи анча кичиклигини ҳисобга олганда сув ташлагичнинг гидравлик ҳисоби куйидаги формула ёрдамида бажарса бўлади: Бунда m = 0,4-0,47 қабул қилинади. • Сифон учун • Бунда Н – босимли ховуздаги сув сатхи ва сифоннинг чиқиш кесимининг маркази орасидаги фарқи. • Сифоннинг сарф коэффициенти  конструкцияга кўра 0.7 – 0.92 оралиғида ўзгаради. Умумий холатда формула кўйидаги кўринишга эга:2/ 3 0 2 H g mb Q  (5) gH Q 2   (6)    2 1 1 K   (7) тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 26 Муз ташлагич иншоотлари Муз ташлагич иншоотлари деривациядан келадиган музлар ва муз хосилаларини олиб ташлаш учун ўрнатилади. Музларни ташлаш учун аванкамеранинг деворида 3-7м кенглигида юзаки устки ёриқлар ўрнатилади. Порогни босимли ховуздаги сув сатхидан миқдорида пастроқ ўрнатилади, бунда е – иқлимий шароитларга кўра қабул қилинадиган музнинг қалинлиги (м). • e = 0,8 – 1,0 шимолий худуллар учун • e = 0, 6 – 0 , 8 марказий худуллар учун • e = 0,3 – 0,5 жанубий худуллар учун • Муз ташлагич иншоотнинг порогини босимли ховуздаги сув сатхига нисбатан чуқурлаштириш (8) Бунда hш – муз хосилалари қалинлиги (махалий шароитларга кўра тахминан 0,4-0,7м)e H M 7,1  швш hh )25,115,1( .  тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 27 Ювиб ташлаш иншоотлари • Ювиб ташлаш иншоотлари аванкамерада йиғилиб қолган лойқани олиб ташлаш мақсадида ўрнатилади. Уларни туб ёриқлари кўринишида аванкамеранинг пастки қисмида ўрнатилади. • Ювиб ташлаш галереяларнинг ўлчамларини аниқлашда ҳисобий ювиш сарфи сифатида деривация сарфининг 10-20%ни ташкил қиладиган сарф қабул қилинади. тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 28 Босимли ховузларнинг асосий ўлчамларини аниқлаш Қабул қилувчи камералар қувурга оқимни равон, силлиқ ва бир текисда киришини ва панжараларни олдида йўл қўйилган тезликни таъминлаб беришлари лозим. Қабул қилувчи камераларни кенгилигини одатда турбина сув ўтказгичи диаметри бўйича қабул қилинади (9) Ва қулфакларни стандарт кенглиги билан боғланади (СН 149 – 60). Қабул қилувчи камераларнинг чуқурлиги икки шароитларга кўра аниқланади: Босимли ховузда минимал сув сатхи бўлганда панжараларга оқим келишида камерадаги мумкин бўлган тезлиги : (10)kk DB )6.14.1( k k k k V B Q h  тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 29 • Қувурга хавони сўриб олишини олдини олиш мақсадида қувурнинг кириш қисимни минимал сув сатхидан пастроққа чуқурлаштириш керак бўлади. Унинг миқдорини (11) формула асосида лекин 0.5 м дан каттарок қабул қилинади: (11) • Бунда - қувурдаги сувнинг максимал тезлиги.g V V h kam kuv 2 ) 3 2( 2 2 1    kuv V тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 30 • Босимли ховуздаги минимал сув стахи ёки эксплуатация режимига ёки тўсатдан турбинанинг ишга тушиши оқибатида хосил бўладиган пасайиш тўлқинига кўра аниқланади. • Тахминий ҳисоблар асосида пасайиш тўлқиннинг баландлигини куйидаги формула ёрдамида аниқласа бўлади • (12) • Бунда Qt /2 – турбина ишга тушурилиши вақт давомида Тs ўртача сув сарфи. • (13) • Бунда - пасайиш тўлқинининг тарқалиш тезлиги.k s s t B CT T Q 2 2   k t CB Q   kghC  тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 31 тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 32 Қабул қилиш камераларнинг узунлиги жихозлар ва хизмат кўприкларни жойлашиш шароитларига кўра конструктив равишда белгиланади. Босимли ховуз деворлар тепасининг отмекасини шамол таъсирлигида хосил бўладиган тўлқин ва турбинани тўсатдан ўчириш оқибатида хосил бўладиган кўпайиш тўлқинларини ҳисобга олган максимал сув сатхидан захира билан қабул қилинади. Ушбу захирани кўйидагича аниқланади: (14) Бунда  ’ – кўтарилиш тўлқин баландлиги: (15) hш – шамол таъсирлигида хосил бўладиган тўлқин баландлиги;  – каналлар ўлчамларига асосан қабул қилинадиган захира миқдори (м): 0.5-0.4 м – йирик каналлар учун 0.4-0.3 м – ўрта каналлар учун 0.25-0.2 м – кичик каналлар учун     ш h d ' kt B C Q ' '  k k V gh C  ' тайёрлади: доц Шаазизов Ф.Ш. 33
Купить
  • Похожие документы

  • Turar joy va jamoat binolarining elektr yuklamalarini, yoritish yuklamasini hisoblash
  • Biomassa energiyasidan foydalanish va ular asosidagi energetik qurilmalar texnologiyasini rivojlantirish
  • Yo‘l harakati qoidalari test savollari to‘plami
  • Avtotest savollariga to'liq javoblar
  • Faxriy yorliq

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha