Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 674.0KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Биология

Продавец

Bohodir Jalolov

ДНК ва РНК

Купить
РЕЖА: • Нуклеин кислотасининг ирсий ахборотни сақловчи ва наслдан-наслга ўтказувчи сифатида асосий структуравий ва функционал хоссалари. 2. ДНК, РНК ва оқсил молекулаларининг биосинтези. ДНК репликацияси. 3. Мутация жараёни ва ДНК репарацияси. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Ҳар бир тирик организмнинг ирсий белгилари ҳақидагн ахборот ДНК занжирида нуклеотидлар кетма-кетлиги асосида жойлашган. Нуклеин кислоталари юқори молекуляр биополимер бўлиб, жуда кўп мономерлардан тузилгандир. Бу мономерлар нуклеотидлар деб аталади. Шунинг учун ДНК занжири полинуклеотид молекула деб аталади. Мононуклеотидлар фосфат, моносахарид пентоза-рибоза ёки дезоксирибозадан ва азот асосларидан: пурин ва примидин асосидан ташкил топган. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Азот асосларини кўпинча номларнинг ҳарфлари билан кўрсатиш қабул қилинган: аденин А (А), гуанин Г( G ), цитозин (Ц) (С), урацил У ( U ), тимип Т (Т) ДНК молекуласи фосфат кислота, дезоксирибоза ва аденин, гуанин, цитозин ва тамин нуклеотидларини тутади. РНК занжири ДНК молекуласидан фарқли ўлароқ дезоксирибоза ўрнига рибоза ва тимин ўрнига урацил тутади. Нуклеин кислоталаридаги нуклеотидлар кетма-кетлиги уларнинг бирламчи структурасини ташкил этади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz www.arxiv.uzwww.arxiv.uz 1. ДНК молекуласининг қўш занжири унинг иккиламчи струк-турасини на унинг фазовий конформацияси учламчи структурасини ташкил этади. ДНК занжиридаги Г-Ц нуклеотидлари учта, А-Т нуклиотидлари иккита водород боғи билан боглангандир. ДНК молекуласининг асосий физик хусусиятларига: нуклеотид таркиби, температураси, сузиш зичлиги, циклик ёки циклик бўлмаган структураси, оптик зичлиги ва молекуляр массаси киради. ДНК ўсимлик ҳужайрасида ядрода,. хлоропластда ва митохондрияда жойлашган. Ҳайвон ҳужайрасида. эса ядрода ва митохондрияда жойлашган. Бактерияларда ҳужайра ички мембраналари билан бириккан ҳолда, вирусларда эса оқсил қобиғи билан ўралган ҳолда учрайди. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz РНК молекуласи ўзининг функционал хусусиятларига кўра уч типга бўлинади (иРНК; рРНК; тРНК). Улар ўз ўлчами билан бир-биридан катта фарқ қилади (тРНК-70- 100; рРНК-100-3100; иРНК-25000" 1000000 нуклеотид). ТРНК оқсил синтези жараёнида фаоллашган аминокислотани аминоацил учига бириктириб олиб, уни рибосомадаги махсус жойга ўтказади ва ўзи рибосомалар юзаси буйича тортилган иРНКнинг аниқ кичик қисмига комплементарлик асосида боғланади. Мазкур жараёнда тРНК айни аминокислотани синтезланаётган оқсил молекуласининг маълум жойига ўрнашишини мРНКадаги код асосида амалга оширади, яъни адапторлик ролини ўйнайди. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz иРНК ДНК занжиридаги ирсий ахборотдан нусха олиб, кўчириб олинган ахборотни сақлайди ва оқсил синтези жараёнида матрица вазифасини бажаради. иРНКдаги нуклеотидлар қаторини оқсил молекуласидаги аминокислоталар қаторига ўтиши, яъни нуклеин кислотадаги маълумотни тегишли аминокислоталар қатори шаклида амалга ошиши информациянинг ўқилиши деб аталади. рРНК 50дан ортиқ оқсил молекулалари билан бириккан ҳолда рибосоманинг структурасини тузишда хизмат қилади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz 2. Тирик организмда олдиндан мавжуд қолип асосида янги ДНК молекуласининг яратилиши нуклеин кислоталарининг синтезланиш йўлидир. Мавжуд ДНК молекуласидан нусха олиш репликация деб аталади. Репликация жараёни ДНК-полимераза I, II, III , ДНК- лигаза ва ревертаза ферментлари ёрдамида амалга ошади. Рер-оқсил ёрдамида ДНК қуш занжири ажралади ва ДНКга богланадиган оқсил молекулалари ёрдамида ДНКанинг ажралган занжирлари стабил ҳолатда сақланиб турилади. ДНК-полимераза III ферменти ДНКнинг 3' учидан 5' учигача ДНКнинг битта занжирини тўла синтез қилиш қобилиятига эга. ДНК синтези фақат ДНКнииг 3' учидан 5' учига қараб бориши туфайли ДНКнинг ик-кинчи занжири праймаза, ДНК-полимераза I ва ДНК-лигаза ферментлари ёрдамида амалга ошади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Праймаза. (ревертаза) ферменти ёрдамида ДНКнинг иккинчи занжири синтези учун праймер синтез қилинади ва ДНК-полимераза III ферменти ердамида праймер нуклеотидлар кетма-кетлигидан ДНК синтези бошланади ва ДНК-полимераза I ферменти ёрдамида бу нуклеотидлар кетма-кетлиги бир оз узайтирилади. Кўплаб ҳосил бўлгап ДНК фрагментлари ДНК-лигаза ферменти ёрдамида уланади. Бу жараён ДНКанинг иккинчп занжири тўла синтез бўлгунча давом этади. Янги ДНК занжири тайёр ДНКнинг нусхасига, матрицасига қараб тузилади. Бу жараёнда матрица вазифасини ДНК кўш занжирининг бир ипи бажаради. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz РНК синтези жараёни транскрипция деб аталади. Ҳар учала типдаги РНК синтези турли типдаги РНК- полимераза (РНК-полимераза I, II, III ) ферментлари ёрдамида амалга оширилади. рРНК синтези РНК- полимераза I ферменти, иРНК РНК-полимераза II ферменти ва тРНК хамда кичик ўлчамли ядро РНКси молекулала-ри РНК-полимераза III ферменти ёрдамлда амалга оширилади. Ҳамма РНК молекулалари синтези учун ДНКнинг битта ипи матрица вазифасини ўтайди. Оқсил синтези рибосомаларда ўтади. Рлбосома ҳужайра метаболизми учун зарур бўлган оқсиллар синтезини ДПКадан олинган информация асосида кодлаш механизмига мувофиқ амалга оширади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz ДНК занжиридан олинган иРНК нуклеотидлар тартиби шаклидаги ннформация рибосома ёрдамида оқсил молекуласидаги аминокислоталар тартибига кўчирилади. Оқспл синтези жараёни трансляция (таржима қилиш) деб аталадл. Нуклеин кислоталарда ҳар бир аминокислоталарни танийдиган ва танлаб бириктириб олиб ташишда воситачилиқ қиладиган бирин-кетин учта нуклеотидлар комбинацляси мавжудки, бу ўз навбатлда аминокислота кодли, оқсил коди, кодон, кенг маънода генетик код деб юритилади. Оқсил молекуласига кирадиган аминокислоталар 20та бўлганлигидан кодонлар сони хам 20 дан кам бўлиши мумкин эмас. Бунда ҳосил бўладиган комбинациялар сони 64-43, кодланадиган аминокислоталар тонидан анча кўп, лекин маълум бўлдики 20 та аминокислотадан 18 таси биттадан ортик 2,3,4, ва б кодон билан кодлана олар экан. Бундан гашка Полирибосомаларда оқсил синтези иРНКнинг 5' учидан бошланиб 3' учида тутайди. Оқсил синтези тугагач иРНК рибосомадан ажралиб чиқади ва рибосома иккита субпарчаларга диссоциацияланади. 3. ДНК молекуласи тузилишини ташки номуқобил омиллар таъсирида ўзгариши мутация дейилади. Мутацияга учраган ДНК молекуласида ирсий ахборот ўзгаради ва организминг нормал ҳолатда яшашига кескин таъсир кўрсатади. Тирик организмнинг му-тант (ўзгарган) формалари вужудга келади. Бошқа организмлардан фарқли улароқ ўсимлик ва микроорганизмларнинг хўжалик аҳамияти юқори бўлган мутант формалари халқ хўжалигида кенг кўламда фойдаланилади. Инсон организмидаги мутацион ўзгаришлар оғир касалликлар келиб чиқишига сабаб бўлади (оқ қон касаллиги). www.arxiv.uzwww.arxiv.uz www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Мутацияга учраган ДНК молекуласини асл ҳолатига қайтиш жараёни ДНК репарацияси дейилади. Репарация жараёни ДНКаза, ДНК-полимераза II ва ДНК-лигаза ферментлари иштирокида амалга оширилади. Бу ферментлар тазими ёрдамида ДНКнинг тузилиши дастлабки нормал ҳолатига қайтади. 4. Прокариот организмларда трансляция жараёни иРНК транскрипцияси тугамасданоқ бошланади. Шу боисдан прокариот оргаиизмлар иРНКси полицистрон иРНК деб аталади. Эукариотларда ядрода синтез бўлган иРНК 3' учида роlу (А) "дум" ва 5' учи эса метин гуанозин қолдиғи билан химояланган бўлади. Шу йўсинда модификацияланган иРНК молекуласи ядродан цитоплазма бўшлиғига чпқади ва трансляция жараёнида иштир этади. Шу боисдан эукариот организмларнинг иРНК си моноцистрон иРНК деб аталади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz 5. Хулоса қилиб айтадиган бўлсак ДНК молекуласи ирсий ахборотни ўзида сақлаб наслдан-наслга ўтказишдек мураккаб вазифани бажаради. ДНК молекуласининг структуравий ўзгариши ирсий ахборотнинг ўзгаришига олиб келади. Репарация ходисаси эса тирик организм ирсий белгиларини узгармай сақланишини таминлайди. Про- ва эукариот организмларда транскрипция ва трансляция жараёнлари турлича кечади бу ўзгариш организмларнинг турли эволюция тараққиёти натижасида вужудга келган. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Мавзуни мустаҳкамлаш учун саволлар : 1.ДНК ва РНК ҳужайра компонентларида қандай тақсимланган? 2. ДНК молекуласи РНК молекуласидан нима билан фарқ қилади? 3. ДНКнинг куш занжмри қандай тузилган? 4. РНКнинг типллри, ҳужайрада жойлашиши ва оқсил синтезидаги аҳамиятини таъриф-лаб беринг 5. Мутацион ўзгаришнинг ирсий мохиятини тушунтириб беринг. 6.ДНК синтезини схемали тарифлаб беринг. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz
Купить
  • Похожие документы

  • Fermentlar va kofermentlar funksiyasi
  • Viroidlar va uning ahamiyati
  • Faxriy yorliq
  • Faxriy yorliq
  • Bojxona qo'mitasiga ishga kirish uchun savol javoblar toplami

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha