Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 577.4KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

Электрон жадваллар

Купить
WWW.ARXIV.UZЭлектрон жадваллар WWW.ARXIV.UZРЕЖА Microsoft EXCEL дастури хакида умумий маълумотлар Ишчи хужжатлар билан ишлаш EXCEL дастурида маълумотлар билан ишлаш Ячейкадаги маълумотлар билан ишлаш Формулалар билан ишлаш ва маълумотларни утказиш Функциялар билан ишлаш Диаграммалар билан ишлаш1 2 3 4 5 6 7 WWW.ARXIV.UZMICROSOFT EXCEL ДАСТУРИ ХАКИДА УМУМИЙ МАЪЛУМОТЛАР Замонавий компьютерларнинг дастурий таъминотининг таркибий кисмига кирувчи MICROSOFT OFFICE пакетидаги асосий воситалардан бири жадвал процессори деб аталувчи EXCEL дастуридир. EXCEL WINDOWS операцион кобиКи бошкарувида электрон жадвалларни тайёрлаш ва уларга ишлов беришга мулжалланган. Электрон жадваллар асосан иктисодий масалаларни ечишга мулжалланган булса-да, унинг таркибига кирувчи воситалар бошка сохага тегишли масалаларни ечишга хам, масалан, формулалар буйича хисоблаш ишларини олиб бориш, график ва диаграммалар куришга хам катта ёрдам беради. Шунинг учун EXCEL дастурини урганиш мухим ахамият касб этади ва хар бир фойдаланувчидан EXCEL билан ишлай олиш куникмасига эга булиш талаб этилади. Инсон уз иш фаолияти давомида куп WWW.ARXIV.UZЕXCEL ЭЛЕКТРОН ЖАДВАЛИНИНГ АСОСИЙ ЭЛЕМЕНТЛАРИ MICROSOFT EXCEL даги барча маълумотлар жадвал куринишида намоён булиб, бунда жадвал ячейкаларининг (хоналарининг) маълум кисмига бошланКич ва бирламчи маълумотлар киритилади. Бошка кисмлари эса хар хил арифметик амаллар ва бошланКич маълумотлар устида бажариладиган турли амаллар натижаларидан иборат булган ахборотлардир. Электрон жадвал ячейкаларига уч хил маълумотларни киритиш мумкин: — матнли; — сонли ифодалар; — формулалар. Матнли маълумотлар сарлавха, белги, изохларни уз ичига олади. Сонли ифодалар бевосита жадвал ичига киритиладиган сонлардир. Формулалар — киритилган сонли кийматлар буйича янги кийматларни хисоблайдиган ифодалардир. Формулалар хар доим «=» белгисини куйиш билан бошланади. Формула ячейкага киритилгандан кейин шу WWW.ARXIV.UZЕXCEL ЭЛЕКТРОН ЖАДВАЛИНИНГ АСОСИЙ ЭЛЕМЕНТЛАРИ EXCELнинг асосий ишлов бериш объекти хужжатлар (документлар) хисобланади. EXCEL хужжатлари (документ лари) ихтиёрий номланадиган ва XLS кенгайтмасига эга булган файллардир. EXCELда бундай файллар «Ишчи китоб» деб аталади. Уар бир Ишчи китоб ихтиёрий сондаги электрон жадвалларни уз ичига олиши мумкин. Уларнинг хар бири «ишчи варак» деб аталади. Уар бир ишчи варак уз номига эга булади. Ишчи китобни хосил килиш учун MICROSOFT EXCEL дастурини ишга тушириш зарур. Ишчи китобнинг таркиб элементларидан бири ишчи варак, яъни электрон жадвал хисобланади. Электрон жадвалнинг асосий элементлари эса ячейка ва диапазон лардир. Ячейка — бу жадвалдаги манзили курсатиладиган хамда бир катор ва бир устун кесишмаси оралиКида жойлашган элементдир. Ячей WWW.ARXIV.UZMICROSOFT EXCEL дастурини ишга тушириш MICROSOFT EXCEL дастурини бир неча усул билан ишга тушириш мумкин: 1. Иш столи менюсидан куйидагиларни бажариш оркали: «Пуск»—«Программы»—«MICROS OFT EXCEL» WWW.ARXIV.UZMICROSOFT EXCEL дастурини ишга тушириш 2. MICROSOFT EXCEL да ёзилган ихтиёрий хужжатни очиш ёрдамида (8.2-расм), бунда EXCEL дастури автоматик равишда ишга туширилади. WWW.ARXIV.UZMICROSOFT EXCEL дастурини ишга тушириш MICROSOFT EXCEL ишга туширилгандан сунг экранда иккита дарча хосил булади: иловалар дарчаси ва хужжатлар дарчаси WWW.ARXIV.UZИловалар дарчасининг асосий элементлари 1. Сарлавхалар катори. Бунда дастурнинг номи, жорий (айни вактда иш юритилаётган) ишчи китобининг номи берилади. Шу каторнинг унг юкори бурчагида дарчанинг ташки куринишини узгартирувчи учта бошкарув тугмаси жойлашган. 1) Иш олиб борилаётган экранни (дастурни) вактинча ёпиш. Бунда ёпилган дастур «Пуск» менюси каторида пайдо булади. 2) Иш олиб борилаётган мулокот дарчасини экранда тулик ёки дастлабки холатга келтириш тугмаси 3) Иш олиб борилаётган мулокот дарчасини ёпиш тугмаси WWW.ARXIV.UZИловалар дарчасининг асосий элементлари 2. Меню катори (горизонтал меню). Унда куйидаги булимлар мавжуд: «Файл» (Файл), «Правка» (ТуКрилаш), «Вид» (Куриниш), «Вставка» (Куйиш), «Формат» (Бичим), «Сервис» (Хизмат курсатиш), «Данные» (Маълумотлар), «Окно» (Ойна), «Справка» (Маълумотнома). Улардан бири билан ишлаш учун катордаги ихтиёрий булим устига сичконча курсаткичини олиб келиб босилади, натижада танланган булим менюси элементлари руйхати очилади. Менюлар билан ишлаш MICROSOFT EXCEL нинг асосий буйрукларини бериш усулларидан бири хисобланади. 3. Ускуналар панели. а) Стандарт ускуналар панели буйрукларни курсатувчи, горизонтал менюнинг стандарт буйрукларини такрорловчи тугмалардан (пиктограммалар)дан иборат. WWW.ARXIV.UZИловалар дарчасининг асосий элементлари 2. Бичимлаш ускуналари панели, буйрукларни курсатувчи ва киритилаётган ахборотларни бичимлашга имкон берувчи тугмалардан иборат. 4. Формулалар катори. MICROSOFT EXCEL га маълумотлар киритилаётганда барча ахборотлар, матнлар, сонлар ва формулалар мана шу каторда акс эттирилади. 5. Ном майдони. Бу майдонда жорий ишчи китобнинг фаол ячейкаларининг манзили ва номи курсатилади. Ном майдони диапазон (ячейкалар гурухи)га ёки танланган ячейкага тезда ном бериш учун хам ишлатилади. Агар сичконча курсаткичини ном майдонидан унг томонда жойлашган стрелка устига олиб бориб сичкончанинг чап тугмасини боссак, унда фаол ишчи китобидаги номланган ячейкалар ва диапазонларнинг ( агар улар мавжуд булса) хамма номларини бирма-бир куриб чикиш мумкин WWW.ARXIV.UZИловалар дарчасининг асосий элементлари 6. Холат катори. Унда ячейкага тегишли турли маълумотлар курсатилади. WWW.ARXIV.UZИловалар дарчасининг асосий элементлари 6. Холат катори. Унда ячейкага тегишли турли маълумотлар курсатилади. WWW.ARXIV.UZИловалар дарчасининг асосий элементлари 1. Иш олиб борилаётган жадвалнинг барча ячейкаларини ажратиб курсатиш. Жорий дарчадаги ишчи жадвалнинг барча ячейкаларини ажратиб курсатиш учун сичконча тугмасини босган холда сичкончани харакатга келтириш лозим. 2. Устунлар сарлавхаси. Жадвалдаги барча мавжуд 256 устунлар лотин алифбосининг бош харфлари билан белгиланади ва у А дан бошлаб IV гача белгиланиб борилади. Бошкача айтганда, А дан Z гача, кейинги устунлар АА, АВ,.....,АZ,ВА,...,ВZ,.... ва охирги 256- устун IV деб белгиланади. Бирор устуннинг барча ячейкаларини белгилаб олиш учун устун сарлавхаси устида сичконча тугмасини босиш керак. 3. Фаол ячейка индикатори. Бу кора рангдаги контур булиб, жорий ячейкани ажратиб курсатиб туради. Айрим холларда у жадваллар курсори деб х WWW.ARXIV.UZИловалар дарчасининг асосий элементлари 4. Каторлар тартиби. Ишчи жадвалнинг хар бир катори тартиб ракамига эга булиб, у 1 дан то 65536 гача ракамланади. Бу каторларнинг керагини танлаб олиш сичконча ёки клавиатурадаги тугмалар мажмуини босиш оркали амалга оширилади. 5. Варакларнинг ёрлиКи. Бу ёрликларнинг хар бири ён дафтарчанинг ёрлиКига ухшаш булиб, ишчи китобнинг алохида вараклари сифатида каралади. Ишчи китоб ихтиёрий сондаги вараклардан иборат булиши мумкин. Уар бир варакнинг номи булади ва у варак ёрлиКида курсатиб куйилади. WWW.ARXIV.UZИШЧИ КИТОБ ВАРАКЛАРИ БИЛАН ИШЛАШ EXCEL дастури ишга туширилгандан сунг автоматик равишда янги Ишчи китоб «Книга 1» номи билан яратилади. Агарда сиз бошка Ишчи китоб яратмокчи булсангиз, ускуналар панелидаги «Создать» пиктограммасига сич конча курсаткичини келтириб тугмани босишингиз керак булади. Янги яратилаётган китоб компьютер хотирасида сакланиб, хали файл сифатида дискда сакланмаган булади. Агар алохида курсатилган булмаса, жадвалдаги ишчи вараклар 16 тагача булиши мумкин. Янги яратилган ишчи китобида битта варак билан фаол иш олиб борилади. Бошка варакни фаоллаштириш учун шу варакнинг ёрлиКи устига сичконча курсаткичини келтириб босиш керак. Бошка варакларни куриб чикиш учун айланма курсаткич тугмасини босиш керак. Алохида ном берилмаган булса ишчи жадвал вараклари «ЛИСТ1 WWW.ARXIV.UZИШЧИ ЖАДВАЛДАГИ ВАРАКЛАРНИ КАЙТА НОМЛАШ Варак номларини узгартиришни куйидаги усулларда амалга ошириш мумкин: WWW.ARXIV.UZИШЧИ ЖАДВАЛДАГИ ВАРАКЛАРНИ КАЙТА НОМЛАШ — «Формат»—«Лист»—«Переименовать» буйрукларини танлаган холда янги варак номини киритиш (8.4-расм). — Сичконча курсаткичини варак ёрлиКи устига олиб бориб чап тугмачани икки марта босиш ва янги номни киритиш. — Сичконча курсаткичини варак ёрлиКи устига олиб келиш ва сичкончанинг унг тугмасини босиш ва контекстли менюда куйидаги буйрукларни бажариш: Менюдаги «Переименовать» (Кайта номлаш) буйруКини танлаш ва янги номни киритиш WWW.ARXIV.UZИШЧИ ЖАДВАЛДАГИ ВАРАКЛАРНИ КАЙТА НОМЛАШ WWW.ARXIV.UZИШЧИ ЖАДВАЛДАГИ ВАРАКЛАРНИ КАЙТА НОМЛАШ Эслатма: Юкоридаги амаллардан ихтиёрий бирини бажариб булгандан сунг ENTER тугмаси босилиши керак. Шундан кейин янги киритилган ном вараклар ёрлигида хосил булади. Янги киритилган номлар узунлиги буш жой билан биргаликда 31 та белгигача булиши мумкин. Агарда узун ном берилган булса, вараклар ёрлиКи хам шунчалик катта булиб, кейинги варак ёрликларининг номлари куринмай колади. WWW.ARXIV.UZИШЧИ КИТОБГА ЯНГИ ВАРАКЛАР КИРИТИШ Ишчи китобга кушимча янги вараклар киритиш уч йул билан амалга оширилади: · «Вставка»—«Лист» буйрукларини бажариш оркали; · Сичкончанинг унг тугмасини варак ёрлиКи устида босиб, контекстли менюдаги «Вставить» (Куйиш) буйруКини танлаш оркали; · Shift + F11 тугмаларини баробар босиш оркали. Эслатма. Юкоридаги амаллар бажарилгандан сунг ишчи китобдаги янги кушимча варак автоматик равишда фаоллашган варак холатига утади ва номи курсатилган уз ёрлиКига эга булади. WWW.ARXIV.UZИШЧИ КИТОБДАН ВАРАКЛАРНИ ОЛИБ ТАШЛАШ (ЁПИШ) Ишчи китобдаги керак булмаган варак номларини олиб ташлаш (ёпиш) куйидаги усулларда амалга оширилади: · «Правка»—«Удалить лист» буйруклар кетма-кетлигини бажариш оркали; · Сичкончанинг унг тугмасини олиб ташланаётган варак ёрлиКи устида босиш ва буйруклар менюсидан «Удалить» (Олиб ташлаш) буйруКини танлаш оркали Бунда ЕХСЕЛ варакни олиб ташлашни тасдиклашингизни сурайди WWW.ARXIV.UZИШЧИ КИТОБДАН ВАРАКЛАРНИ ОЛИБ ТАШЛАШ (ЁПИШ) WWW.ARXIV.UZИШЧИ КИТОБДАН ВАРАКЛАРНИ ОЛИБ ТАШЛАШ (ЁПИШ) Ишчи китобидан учирилган варакларда маълумотлар ёзилган булса уни кайта тиклаб булмайди. Шунинг учун ишлаётганда маълумотларни «Отменить» (Бекор килиш) тугмачасини босиб учириб юбориш керак эмас. Тугмачалар ёрдамида узгаришлар килиш куйидаги жадвалда берилган: WWW.ARXIV.UZEXCEL ДАСТУРИДА МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ MICROSOFT EXCEL дастурида матнлар — бу ракамлар, буш жойлар ва бошка белгилардан иборат булган ихтиёрий кетма-кетликдир. Киритилаётган маълумотларимиз ячейкага сиКмаган холда сиКмай колган кисми экран ячейкасининг унг кисмига утказилади (агар у буш булса). Бундай холларда куйидаги усуллардан фойдаланиб, ячейка кенг лиги ва баландлигини узгартириш мумкин. Бир неча суздан иборат ва ячейкага сиКмаган матнни куриш учун «Формат Ячейки» (Ячейка бичими) буйрукларини танлаш ва байрокча (флажок) белгисини «переносить по словам» деган ибора устига жойлаштириш керак. Ячейкада янги сатрни бошлаш учун Alt + Enter тугмаларини босиш керак. Устун кенглигини узгартириш. Бир ёки бир нечта устун кенглигини узгартириш усулларини караб чикамиз. Бунинг учун уз WWW.ARXIV.UZEXCEL ДАСТУРИДА МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ WWW.ARXIV.UZEXCEL ДАСТУРИДА МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ · «Формат»—«Столбец» (Устун) —«Автоподбор ширины» (Кенгликни автоматик танлаш) буйруКини бажариш. Бунда ажратиб курсатилган устун кенглиги шундай танланадики, унга энг узун маълумотлар каторини киритиш мумкин булади. Устуннинг унг чегарасига сичконча курсаткичини олиб келиб, сичкончанинг чап тугмаси икки марта тез-тез босилса, киритилаётган каторнинг энг узун маълумоти сиКадиган устун кенглиги автоматик равишда танланади. Каторлар баландлигини узгартириш Каторларга маълумотларни киритиш унинг шрифтига, яъни киритилаётган белгиларнинг улчамига боКлик булиб, купинча NORMAL бичим (стиль) ишлатилади. MICROSOFT EXCEL дастурида каторларнинг баландлиги киритилаётган маълумотларнинг кандай улчамдаги шрифтда ёзилганига караб автоматик равишда узга WWW.ARXIV.UZEXCEL ДАСТУРИДА МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ · СОНЛАРНИ КИРИТИШ Уар бир ячейкага киритилаётган сонлар узгармаслар (константалар) сифатида кабул килинади. MICROSOFT EXCEL дастурида сонлар куйидаги 1,2,3,...9,0,+,—,(),/, $,%,E,e белгилари оркали киритилади. Тугмаларнинг бошка барча комбинациялари оркали киритилаётган маълумотлар ракамли ва ракамсиз белгилардан иборат булиб, матн сифатида каралади. Манфий сонлар киритилаётганда сон олдига «—» ишораси куйилади ёки сон кавс ичига олиниб ёзилади. Масалан, -5 ёки (5). Киритилаётган сонлар хамма вакт ячейканинг унг чегарасидан бошлаб ёзилади. Киритилаётган сонли кийматлар бичимланмаган холатда булади, бошкача айтганда, улар оддий ракамлар кетма- кетлигидан иборат булади. Шунинг учун сонларни бичимлаш зарур. Сонларни бундай бичимлашдан мак WWW.ARXIV.UZEXCEL ДАСТУРИДА МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ WWW.ARXIV.UZEXCEL ДАСТУРИДА МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ 4. Молиявий. 5. Кун,ой (сана). 6. Вакт. 7. Фоиз билан боКлик. 8. Касрли. 9. Экспоненциал. 10. Матнли. 11. Кушимча (барча бичимлар). Агар ячейкадаги белгилар урнида «решетка» (#####) пайдо булса, танланган бичимдаги сонлар устун кенглигига сиКмаган хисобланади. Бундай холларда устун кенглигини узгартириш ёки бошка сонли бичимлашга утиш керак булади. Агар сонли кийматлар бичимлангандан кейин ячейкадаги жадвал курсорини сонли кийматлари билан бошкасига утказилса, формулалар каторида сонли кийматларнинг бичимланмаган куриниши хосил булади, чунки бичимлаш сонли кийматнинг ячейкадаги куринишигагина таъсир этади. Сонларни бичимлаш. Бичимлашдан олдин керакли ячейкаларни ажратиб олиш зарур. Ускуналар панели ёрдамида бичимлаш. Ускуналар панелида би WWW.ARXIV.UZEXCEL ДАСТУРИДА МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ Ячейкалар ажратилгандан кейин танланган тугмаларга сичконча курсаткичини олиб бориб, тугмасини босиш керак. Шундан сунг ячейкада танланган бичим асосида иш олиб борилади. Бош меню ёрдамида бичимлаш. Бош менюда бичимлаш буйруКи куйидаги тартибда амалга оширилади. «Формат»—«Формат Ячейки» (Ячейка бичими) буйруклари тан ла ниб, мулокот ойнасидан «Число» (Сон)нинг керакли параметрли бичими танланади. Текислаш. Матнлар ячейкага киритилганда, купинча, ячейканинг чап чегарасида текисланади. Сонли кийматлар эса ячейканинг унг чегарасидан бошлаб текис холатда ёзилади. Ячейкадаги ёзув чегараларини турли тартибда узгартириш мумкин. Бунинг учун керакли ячейкалар ажратиб олинади ва ускуналар панелида жойлашган турли томонли бичимлаш пиктограммаларидан WWW.ARXIV.UZЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ Ячейкадаги сонли кийматларни, матнларни ёки формулаларни учириш учун ячейкани фаоллаштириб, DELETE тугмасини босиш етарли булади. Бир неча ячейкадаги маълумотларни учириш учун эса, тозаланиши керак булган ячейкалар ажратилади, сунг DELETE тугмаси босилади. Эслатма: ячейкани фаоллаштириш дейилганда жадвал курсорини керакли жадвал ичига олиб утиш тушунилади. ЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАРНИ АЛМАШТИРИШ Ячейкадаги маълумотларни алмаштириш учун ячейкани фаоллаштириб, янги маълумотлар киритилади. Бунда олдинги маълумотлар учириб ташланади. Буларни бажариш натижасида ячейканинг олдинги киймати билан янги киймати алмашади, лекин бичимлаш атрибутлари бу ячейкада сакланиб колади. WWW.ARXIV.UZЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ ЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАРНИ ТАХРИРЛАШ Агар ячейкадаги маълумотлар озчиликни ташкил этса, янги маълумотлар киритиш йули билан хам алмаштириб кетиш мумкин. Аммо ячейкада жойлашган маълумотлар узун матн ёки мураккаб формула булса ва унга унчалик катта булмаган узгартиришлар киритилиши керак булса, ячейка ичидаги маълумотлар тахрирланади. Барча маълумотларни кайта киритиш талаб килинмайди. Ячейкадаги маълумотларни тахрирлаш куйидаги уч усулда олиб борилади: · Сичконча курсаткичини ячейкага келтириб, чап тугмаси икки марта тезликда босилади. Бу усул маълумотларни туКридан-туКри тахрирлаш имконини беради. · F2 тугмасини босиш оркали. Бу хам ячейкадаги маълумотларни туКридан-туКри тахрирлаш имконини беради. · Тахрирлаш керак булган ячейкани фаоллаштир WWW.ARXIV.UZЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ · Киритилган узгартиришлар тугмасини босиш билан тасдикланади. · Агарда олдинги холатга кайтмокчи булинса тугмаси босилади. · Ишчи жадвалдаги формулалар билан ишлашда тугмасидан фойдаланиш ишни анча осонлаштиради. Ячейкаларни тахрирлаш оддий холатда амалга оширилиб, матнда жадвал курсори матн курсорига айланади ва уни бошкариш тугмалари ёрдамида силжитиш мумкин булади. Сиз тахрир килингандан кейин олдинги холатга кайтмокчи булсангиз, «Правка» (ТуКрилаш) — «Отменить» (Бекор килиш) буйруКини ёки Ctrl+Z тугмаларини баробар босинг. Шунда ячейкадаги бошланКич маълумотлар кайта тикланади. Маълумотларни кайта тиклаш бошка амалларни бажармасдан тезликда килиниши керак. Акс холда, яъни бошка маълумотлар киритилса ёки бошка буйруклар бажарилса WWW.ARXIV.UZЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ НУСХА КУЧИРИШ Айрим холларда бир ячейкадаги маълумотларнинг нусхасини бошка ячейкага ёки диапазонга утказишга туКри келади. Бу ишларни электрон жадвалда нусхалаш буйруКи оркали амалга ошириш мумкин. Нусха кучириш бир неча усулда амалга оширилади. · Ячейкадаги маълумотларни бошка ячейкага кучириш. · Ячейкадан маълумотларни диапазонга кучириш. Бунда белгиланган диапазоннинг хар бир ячейкасида кучирилаётган ячейка маълумотлари хосил булади. · Диапазондан диапазонга кучириш. Диапазон улчамлари бир хилда булиши керак. Ячейкадан нусха кучиришда унинг ичидаги маълумотлар ва узгарувчилар билан бирга барча бичимлаш атрибутлари хам кучирилади. Нусхалаш икки боскичда амалга оширилади: 1. Нусха кучириш учун ячейка ёки диапазонни ажратиш ва уни буферга к WWW.ARXIV.UZЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ УСКУНАЛАР ПАНЕЛИ ЁРДАМИДА НУСХАЛАШ Нусха кучириш амалини бажариш учун стандарт ускуналар панелида 2 та тугма (пиктограмма) мавжуд. Булар нусхаланаётган маълумотларни чунтакка олиш (буферга нусха олиш) ва чунтакдан чикариш (буфердан нусхани чикариш) тугмаларидир, яъни Копировать в буфер ва Вставить из буфера Агар сичконча курсаткичи чунтакка олиш Копировать в буфер (Буферга нусха олиш) тугмасига олиб келган холда босилса, ажратилган ячейкадаги маълумотлар чунтакка олинади. Шундан сунг куйиладиган ячейка фаоллаштирилиб, чунтакдан чикариш Вставить из буфера (Буфердаги нусхани куйиш) тугмасига сичконча курсаткичи олиб келиб босилади. WWW.ARXIV.UZЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ СУДРАБ ОЛИБ УТИШ АМАЛИ ОРКАЛИ НУСХА КУЧИРИШ EXCELда нусха кучириш керак булган ячейка ёки диапазондан маълумотларни судраб олиб утиш оркали нусха кучиришни амалга ошириш мумкин. Нусха кучириш керак булган ячейка (диапазон) ни ажратиб, ундан кейин сич конча курсаткичини ячейка (диапазон) чегараларидан бирига олиб келинг. Курсаткич стрелкага айланганидан сунг Ctrl тугмасини босинг. Курсаткичда кушимча «+» белгиси хосил булади. Шундан сунг маълумотларни танлаган ячейкангизга судраб олиб утишингиз мумкин. Олиб утилаётганда Ctrl тугмаси босиб турилади. Шундай холатда олдинги ячейкадаги маълумотлар сакланиб колади. Ctrl тугмаси босилмаса олдинги ячейка маълумотлари узида сакланмай, кейинги ячейка маълумотига айланиб колади. WWW.ARXIV.UZЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ ЯЧЕЙКА ЁКИ ДИАПАЗОНДАГИ МАЪЛУМОТЛАРНИ АЛМАШТИРИШ Ячейка ёки диапазон маълумотларини бошка ячейкаларга олиб утиш вактида бу маълумотларни бошкасига алмаштириш хам мумкин. Бунинг учун ячейка ёки диапазон ажратиб олинади ва сичконча курсаткичи бу ячейка ёки диапазон чегараларидан бирига олиб келинади. Сич конча курсаткичи урнида стрелка пайдо булгандан сунг керакли ячейкага олиб (судраб) утилади ва сичконча тугмасини куйиб юборилади. Бунда олдинги ячейкадаги маълумотлар кейинги ячейкага алмашинади. Бундай кучириш вактида Ctrl тугмаси босилмайди. WWW.ARXIV.UZЯЧЕЙКАДАГИ МАЪЛУМОТЛАР БИЛАН ИШЛАШ АВТОТУЛДИРИШ (АВТОМАТИК ТУЛДИРИШ) МАРКЕРИ EXCELда шундай бир махсус имконият борки, бу автоматик тулдириш деб аталади. Автоматик тулдириш диапазон ячейкаларига сонли кийматларни ва матн элементларини киритишни осонлаштиради. Бунинг учун тулдириш маркери ишлатилади. У фаол ячейканинг унг бурчагида жойлашган кичик квадратдан иборат. Айрим холларда ячейка ичидаги маълумотларни кушни ячейка (диапазон)га кучиришга хам туКри келади. Кушни ячейка ёки диапазонга кучириш усулларидан бири танланган ячейкалар тупламини тулдириш маркерини олиб утишдир. Бунда EXCEL берилган ячейкалардаги маълумотларни олиб утишда ажратиб курсатилган ячейкаларга нусхасини кучиради. Тулдириш маркерининг асосий хусусияти — унинг ёрдамида катор ёки устунларга берилган каттал WWW.ARXIV.UZФОРМУЛАЛАР БИЛАН ИШЛАШ ВА МАЪЛУМОТЛАРНИ УТКАЗИШ Формула — бу мавжуд кийматлар асосида янги кийматларни хисобловчи тенгламадир. Формулалар ёрдамида электрон жадвалда купгина фойдали ишларни амалга ошириш мумкин. Электрон жадваллар формулаларсиз оддий матн мухарририга айланиб колади. Формулаларсиз электрон жадвалларни тасаввур килиш кийин. Жадвалга формулани куйиш учун уни керакли ячейкага киритиш керак. Формулаларни хам бошка маълумотлар сингари узгартириш, саралаш, улардан нусха кучириш ва учириш мумкин. Формуладаги арифметик амаллар сонли кийматларни хисоблашда, махсус функциялар матн ларни кайта ишлашда хамда ячейкадаги бошка кийматларни хисоблашда ишлатилади. Сонлар ва матнлар. Формуладаги хисоблашларда катнашаётган сонлар ва матнлар бошка ячейкаларда жойлашган булиши мумкин WWW.ARXIV.UZФОРМУЛАЛАР БИЛАН ИШЛАШ ВА МАЪЛУМОТЛАРНИ УТКАЗИШ Excelда формулаларни хисоблаш ва бажариш куйидаги тартиб асосида амалга оширилади: Биринчи булиб кавс ичидаги ифодалар караб чикилади. Ундан кейин амаллар бажариш тартиби сакланган холда операторлар бажарилади. Агар формулаларда бир хил тартибли бир неча операторлар булса, улар кетма-кет чапдан унгга караб бажарилади. Куйидаги жадвалда формулаларда кулланиладиган операторларнинг бажарилиш тартиби курсатилган. WWW.ARXIV.UZФОРМУЛАЛАР БИЛАН ИШЛАШ ВА МАЪЛУМОТЛАРНИ УТКАЗИШ — Диапазон ва ячейкаларга юбориш — керакли маълумотларни сакловчи диапазон ва ячейкалар номи ёки манзили курсатилади. Масалан: Д10 ёки А1:Е8. — Сонлар. — Ишчи жадвал функциялари. Масалан, SUM. Агар формула ячейкага киритилса, унда ячейкада киритилган формула асосидаги хисоб-китоб натижаси куринади. Лекин формуланинг узи тегишли ячейка фаоллаштирилса формулалар каторида пайдо булади. Формулалар хар доим «=» белгиси билан бошланади. Ушбу белги ёрдамида ЕXCEL матн ва формулаларни фарк лайди. Ячейкага формулаларни киритишнинг иккита усули мавжуд: 1. Формулани клавиатура оркали киритиш: «=» белгисини куйиб, кейин формулалар киритилади. Киритиш пайтида белгилар формулалар каторида хамда фаоллашган ячейкада пайдо булади. Формулаларни кир WWW.ARXIV.UZФОРМУЛАЛАР БИЛАН ИШЛАШ ВА МАЪЛУМОТЛАРНИ УТКАЗИШ · жадвал курсори А3 ячейкага утказилади; · «=» белгиси киритилади. Формулалар катори ёнида «киритиш» (ввод) ёзуви пайдо булади; · сичконча курсаткичи А1 ячейкага олиб борилади ва чап тугмачаси босилади. Натижада ячейка ажратиб курсатилади, яъни унинг атрофида харакатланувчи рамка (ром) пайдо булади. А3 ячейкаси формулалар каторида — А1 ячейка манзили куринади. Уолат каторида эса «Укажите» (Курсатинг) ёзуви пайдо булади: · «+» белгиси киритилади.Натижада харакатланувчи ром йуколиб, яна «Ввод» (Киритиш) сузи чикади; · сичконча курсаткичи А2 ячейкага утказилади ва тугмачаси босилади. Формулага А2 ячейка кушилади; · ENTER тугмасини босиш билан формулани киритиш якунланади. Ячейка манзилини курсатиш усули клавиатура ёрдамида киритиш ус WWW.ARXIV.UZФОРМУЛАЛАР БИЛАН ИШЛАШ ВА МАЪЛУМОТЛАРНИ УТКАЗИШ ЯЧЕЙКАЛАРДАГИ МАЪЛУМОТЛАРНИ БОШКА ИШЧИ ЖАДВАЛЛАРГА ЮБОРИШ (УТКАЗИШ) Жорий ишчи китобдаги маълумотларни бошка ишчи китобдаги ячейкага юбориш куйидаги усуллардан фойдаланиб хал килинади: Жой номи. Ячейка манзили. Бошкача килиб айтганда, ячейка манзили олдига жойнинг номи ундов белгиси билан куйилади. Масалан, =А1*лист1!А2 Бу формулада жорий ишчи жадвалдаги А1 ячейка киймати А2 ячейка кийматига купайтирилади ва «Лист2» ишчи вараКида жойлашади. Агар жунатишда ишчи жадвалнинг номи бир ёки бир нечта бушликни уз ичига олса, жадвалнинг номи биттали куштирнок ичига олиниб курсатилади. Масалан, =А1 ’Барча булимлар’!А2. WWW.ARXIV.UZФОРМУЛАЛАР БИЛАН ИШЛАШ ВА МАЪЛУМОТЛАРНИ УТКАЗИШ БОШКА ИШЧИ КИТОБ ЯЧЕЙКАЛАРИГА МАЪЛУМОТЛАРНИ УТКАЗИШ Бошка ишчи китоб ячейкаларига маълумотларни утказиш учун куйидаги бичимлардан фойдаланилади: =[Ишчи китоб номи] Варак номи! Ячейка манзили Ячейка манзили олдига ишчи китоб номи ёзилиб, квадрат кавсларга олинади ва ишчи жадвал номи ундов белгиси ёрдамида курсатилади. Масалан, =[Бюджет.хls]Лист1!А1 Агар ишчи китоб номида бир ёки бир нечта бушлик булса, у холда унинг номи биттали куштирнок ичига олиниши керак. Масалан, =А1* '[Бюджет на 1999]Лист1!'А1 WWW.ARXIV.UZФУНКЦИЯЛАР БИЛАН ИШЛАШ Функция — бу формулаларда кулланиладиган киритиб куйилган тайёр ускуналар колипидир. Улар мураккаб булган математик ва мантикий амалларни бажаради. Функциялар куйидаги ишларни бажариш имконини беради. 1. Формулаларни кискартириш. 2. Формулалар буйича бошка килиб булмайдиган хисоб ишларини бажариш. 3. Айрим мухаррирлик масалаларини хал килишни тезлаштириш. Барча формулаларда оддий () кавслар ишлатилади. Кавс ичидаги маълумотлар аргументлар деб аталади. Функциялар кандай аргументлар ишлатилаётганлигига кура бир-биридан фарк килади. Функциянинг турларига караб улар куйидагича ишлатилиши мумкин: — аргументсиз; — бир аргументли; — кайд килинган чекланган аргументлар сони билан; — номаълум сондаги аргументлар сони билан; — шарт булмаган аргументлар билан. WWW.ARXIV.UZФУНКЦИЯЛАР БИЛАН ИШЛАШ Функцияда аргументлар ишлатилмаса хам, буш кавслар курсатилиши лозим. Масалан, =RAND(). Агар функцияда биттадан ортик аргумент ишлатилса, улар орасига нуктали вергул (;) куйилади. Формулаларга функцияни киритишнинг иккита усули мавжуд: клавиатура ёрдамида кулда киритиш ва EXCEL даги «Мастер функций» (Функциялар устаси) пиктограммаси оркали киритиш. Функцияни киритиш усулларидан бири кулда клавиатурадан функция номи ва аргументлар руйхатини киритишдан иборат. EXCEL функцияни киритишда унинг номидаги белгиларни юкори регистрга узгартиради, чунки формула ва функцияларда кичик харфлар ишлатиш мумкин. Агар дастур киритилган матнни юкори регистрга узгартирмаган булса, демак, у ёзувни функция деб кабул килмаган, яъни функция нотуКри киритилган булади. EXCELдаги WWW.ARXIV.UZФУНКЦИЯЛАР БИЛАН ИШЛАШ пиктограммасини сичконча курсаткичи билан танлаш лозим. «Мастер функций» (Функциялар устаси) иккита мулокот шаклидаги дарчасига эга. Категориялар дарча да 11 та турли хил сохаларга тегишли булган функциялар категориялари берилган. Агар фойдаланувчининг масхус функ циялари хам кулланилса, бу категориялар сони ундан хам куп булиши мумкин. Функциялар руйхатидаги категориялардан бири танлаб олинса, мулокот ойнасида шу функция категориясига тегишли функцияларнинг руйхати чикади. Руйхатлар дарчасида функциялардан бири танлаб олинса, аргументлар руйхати билан фойдаланиш хакида кискача маълумот пайдо булади. Бу куйидаги расмда келтирилган WWW.ARXIV.UZФУНКЦИЯЛАР БИЛАН ИШЛАШ WWW.ARXIV.UZФУНКЦИЯЛАР БИЛАН ИШЛАШ «МАСТЕР ФУНКЦИЙ» (ФУНКЦИЯЛАР УСТАСИ) БИЛАН ИШЛАШ ХАКИДА ТАВСИЯНОМАЛАР 1. Агар танланган функция хакида кушимча маълумот олмокчи булсангиз, унда сичконча курсаткичини «Справка» (Маълумот) тугмасига олиб бориб босинг. 2. Янги функцияни киритишда «Мастер функций» (Функциялар устаси) автоматик равишда катор бошига «=» (тенг) белгисини куяди. 3. «Мастер функций» (Функциялар устаси) ни чакиришда ячейка буш булмаса, унда ячейкадаги маълумотлар учириб ташланади. 4. «Мастер функций» (Функциялар устаси) ни мавжуд булган формулага янги функцияни киритишда куллаш мумкин. Бунинг учун формулани тахрирлашда функция киритилиши керак булган жойга курсорни куйиш, кейин эса бу киритишни амалга ошириш учун «Мастер функций» (Функциялар устаси)ни ишга тушириш керак. WWW.ARXIV.UZДИАГРАММАЛАР БИЛАН ИШЛАШ Диаграммалар графиклар деб хам аталади. Улар элек трон жадвалларнинг ажралмас кисмидир. Диаграмма — сонли жадвал куринишида берилган ахборотларни кургазмали намойиш этиш усулидир. Маълумотларни диаграмма шаклида намойиш этиш бажарилаётган ишни тез тушунишга ва уни тез хал килишга ёрдам беради. Жумладан, диаграммалар жуда катта хажмдаги сонларни кургазмали тасвирлаш ва улар орасидаги алокадорликни аниклашда жуда фойдалидир. Диаграммалар асосан сонлар билан иш юритади. Бунинг учун ишчи жадвал вараКига бир неча сон киритилади, сунг диаграмма тузишга киришилади. Одатда, диаграммалар учун фойдаланилаётган маълумотлар бир жойда жойлашган булади. Аммо бу шарт эмас. Битта диаграмма маълумотларни куп сонли ишчи вараклар ва хатто ишчи китоблардан хам олиши мумкин WWW.ARXIV.UZДИАГРАММАЛАР БИЛАН ИШЛАШ Агар диаграмма вараКи фаоллаштирилса, унда EXCEL менюси у билан ишлаш учун мос холда узгаради. Диаграммани жойлаштириш усулларидан катъи назар, диаграмма куриш жараёнини бевосита бошкариш мумкин. Рангларни узгартириш, шкала масштабини узгартириш, тур (сетка) чизикларига кушимчалар киритиш ва бошка элементларни куллаш мумкин. EXCEL диаграммаси ишчи жадвал вараКининг маълумотлари билан бевосита боКлик. Ишчи жадвал вараКидаги маълумотлар узгартирилса, тезда уларга боКлик булган диаграмма чизиклари узгаради. Диаграммаларнинг бир неча хил турлари мавжуд: чизикли, доиравий, график шаклдаги ва бошкалар. EXCELда диаграммаларнинг ихтиёрий турини тузиш мумкин. Айрим диаграммалар жуда мураккаб шаклларни хам акс эттиради. Масалан, баргли, халкасимон ва х.к. Диаграм WWW.ARXIV.UZДИАГРАММАЛАР БИЛАН ИШЛАШ «МАСТЕР ДИАГРАММ» (ДИАГРАММАЛАР УСТАСИ) БИЛАН ИШЛАШ «Мастер диаграмм» (Диаграммалар устаси) ёрдамисиз диаграммаларни хосил килишда EXCEL кушимча курсатмасиз, кабул килинган турини куради. Агар «Мастер диаграмм» (Диаграммалар устаси) кулланилса, унда EXCEL бир нечта турини танлаб олиш имкониятини беради. «Мастер диаграмм» (Диаграммалар устаси) пиктограммаси ускуналар панелида куйидаги куринишга эга: WWW.ARXIV.UZДИАГРАММАЛАР БИЛАН ИШЛАШ «Мастер диаграмм» (Диаграммалар устаси) нинг мулокот дарчасининг умумий куриниши куйидагича (8.10-расм). «Мастер диаграмм» ёрдамида жорий килинган диаграммалар куриш учун куйидаги усуллардан фойдаланилади: · Диаграмма учун керакли маълумотлар ажратиб олинади ва «Вставка» (Куйиш)—«Диаграмма» буйруклари танланади. · Диаграмма учун керакли маълумотлар ажратиб олиниб, сичконча курсаткичи «Мастер диаграмм» (Диаграммалар устаси) пиктограммасига олиб келинади ва босилади. Маълумотларни ажратиб олишда диапазонга катор ва устун сарлавхаси каби элементларни хам киритиш тавсия этилади. Маълумотлар ажратиб курсатилгандан сунг «Мастер диаграмм» (Диаграммалар устаси) ишга туширилади. 1. Агар «Мастер диаграмм» (Диаграммалар устаси)ни ишга тушириш олдидан ячейкалар диа WWW.ARXIV.UZДИАГРАММАЛАР БИЛАН ИШЛАШ WWW.ARXIV.UZДИАГРАММАЛАР БИЛАН ИШЛАШ 2. Иккинчи боскичда тузилаётган диаграмманинг асосий куринишини аниклаш керак. Диаграммаларнинг асосий куринишлари 15 та булиб, улар шартли белгилар, пиктограммалар куринишида келтирилган. 3. Бу боскичда танлаб олинган диаграммаларнинг турли куринишлари курсатилади. 4. Туртинчи боскичда маълумотлар гурухини танлаб олиш (сатрда, тугмачада) ва кандай маълумотларни сарлавха сифатида олиш кераклиги курсатилади. Намуна дарчасида сиз диаграммалар куринишларини назорат килиб боришингиз мумкин. 5. Бешинчи боскичда номлар мазмуни ва координата укларининг мазмуни аниклаштирилади. Алохида варакда янги диаграмма яратиш учун маълумотлар ажратиб олиниб, F11 тугмаси босилади. Натижада янги диаграмма вараКи хосил булади ва алохида курсатмасиз яратиладиган диаграмма кур WWW.ARXIV.UZДИАГРАММАЛАР БИЛАН ИШЛАШ 2. Иккинчи боскичда тузилаётган диаграмманинг асосий куринишини аниклаш керак. Диаграммаларнинг асосий куринишлари 15 та булиб, улар шартли белгилар, пиктограммалар куринишида келтирилган. 3. Бу боскичда танлаб олинган диаграммаларнинг турли куринишлари курсатилади. 4. Туртинчи боскичда маълумотлар гурухини танлаб олиш (сатрда, тугмачада) ва кандай маълумотларни сарлавха сифатида олиш кераклиги курсатилади. Намуна дарчасида сиз диаграммалар куринишларини назорат килиб боришингиз мумкин. 5. Бешинчи боскичда номлар мазмуни ва координата укларининг мазмуни аниклаштирилади. Алохида варакда янги диаграмма яратиш учун маълумотлар ажратиб олиниб, F11 тугмаси босилади. Натижада янги диаграмма вараКи хосил булади ва алохида курсатмасиз яратиладиган диаграмма кур WWW.ARXIV.UZФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР 1. Каримов И. А. Узбекистон буюк келажак сари.—Тошкент.: «Узбекистон», 1998.—528 б. 2. Баркамол авлод — Узбекистон тараккиётининг пойдевори.(Узбекистон Республикасининг «Таълим туКрисида» ва «Кадр лар тайёрлаш миллий дастури туКрисида»ги конунлар).—Т.: «Шарк», 1998.—64 б. 3. Информатика: Касб-хунар коллежлари учун укув дастури.//Муаллифлар жамоаси: А.А.Абдукодиров, Р. Д. Алоев, Р. Р. Бокиев ва бошкалар—Т.:2000.—12 б. 4. Рахмонкулова С. И. IBM РС шахсий компьютерида ишлаш.—Тошкент, 1998. —224 б. 5. У. Юлдашев,Р. Р. Бокиев, М. Э. Мамаражабов. EXCEL 97: Укув кулланма.—Т., 2000.— 40 б. 6. У. Юлдашев, М. Э. Мамаражабов, К. А. Мирвалиева. POWER POINT 97: У кув кулланма .— Т ., 2001.—32 б . WWW.ARXIV.UZФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР 7. У. Юлдашев, Ш. К. Рахматуллаева. Microsoft WINDOWS -98: Укув кулланма.—Т., 2001. —29 б. 8. У. Юлдашев, Ш. К. Рахматуллаева. Microsoft WORD 97: Укув кулланма.—Т., 2001.—47 б. 9. Узбекистон Давлат таълим стандарти: Урта махсус, касб-хунар таълими умумтаълим фанлари. — «Маърифат», №86, 2000 й. 4 ноябрь. 10. ўуломов С. С., Шермухамедов А. Т., Бегалов Б. А. Иктисодий информатика: Дарслик / Академик С. С. ўуломовнинг умумий тахрири остида.—Т.: «Узбекистон», 1999.—528 б. 12. ўуломов С. С. ва бошкалар. Ахборот тизимлари ва технологиялари: Олий укув юрти талабалари учун дарслик /Академик С. С. ўуломовнинг умумий тахрири остида.—Т.: «Шарк», 2000.—592 б.
Купить
  • Похожие документы

  • Operatsion tizimlarda journaling file system
  • I/O scheduling algoritmlari
  • O‘rta Osiyo kutubxonalarining o‘rganilish masalalari
  • Funksiyalar va arrow function
  • Tashkilot xodimlari ma’lumotlarini jamlovchi tizim

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha