Fruktoza va galaktoza almashinuvi. Glyukoza gomeostazi - Биология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Биология

Fruktoza va galaktoza almashinuvi. Glyukoza gomeostazi

Купить

Fruktoza va galaktoza almashinuvi. Glyukoza gomeostaziFruktoza va galaktoza almashinuvi. Glyukoza gomeostazi

Ko’riladigan savollar  Fruktoza metabolizmi  Galaktoza metabolizmi.  Sutni o‘zlashtira olmaslik  Qandli diabet  Glikogen metabolizmining boshqarilishiKo’riladigan savollar  Fruktoza metabolizmi  Galaktoza metabolizmi.  Sutni o‘zlashtira olmaslik  Qandli diabet  Glikogen metabolizmining boshqarilishi

Fruktoza metabolizmi.  Saxarozaning parchalanishidan hosil bo‘ ladigan fruktozaning asosiy qismi, darvoza venasi tizimiga tushi- shidan oldin ichak hujayralarida glyukozaga aylanadi. Fruktozaning qolgan qismi tashuvchi oqsillar yordamida yengillashgan diffuziya yo‘ li orqali so‘riladi.  Fmktoza metabolizmi fruktozo-1-fosfat hosil bo‘ladigan, frtik- tokinaza fermenti yordamida katalizlanuvchi fosforillanish reaksiyasi bilan boshlanadi. Ushbu ferment jigarda, buyrak va ichaklarda bo‘1ib, glyukokinazadan farqli absolyut spetsifiklikka ega, uning faolligiga insulin ta’sir qilmaydi. Maxsus fermentning yo‘qligi tufayli fruktozo-1-fosfat fruktozo-6-fosfatga ay lana olmaydi. Buning o‘miga fruktozo-1-fosfat keyinchalik, fruktozo-1-fosfataldolaza fermenti yordamida, glitseraldegid va digidroksiats

Fruktoza metabolizmining buzilishi tiplari va ularning tavsifıFruktoza metabolizmining buzilishi tiplari va ularning tavsifı

Fruktozani irsiy ko‘tara olmaslik  fruktozo-i-fosfataldolaza fermentining genetik nuqsoni tufayli yuzaga keladi. Kasallik bola ko’krak suti bilan oziqlangan vaqtda, ya’ni oziqa tarkibida fruktoza bo‘ lmaganda kuzatilnıaydi. Ratsionga ınevalar, sharbatlar, saxaroza qo‘shilganda simptomlar yuzaga keladi. Qusish, qorinda og‘riq, diareya, gipoglikemiya, hatto korna va talvasa fruktoza saqlovchi mahsulotlar bilan ovqatlangandan so‘ng 30 daqiqa o' tgach paydo bo‘ ladi. Ratsiondan fruktozani olib tashlagandan so‘ng, bola yaxshi rivojlanadi.Fruktozani irsiy ko‘tara olmaslik  fruktozo-i-fosfataldolaza fermentining genetik nuqsoni tufayli yuzaga keladi. Kasallik bola ko’krak suti bilan oziqlangan vaqtda, ya’ni oziqa tarkibida fruktoza bo‘ lmaganda kuzatilnıaydi. Ratsionga ınevalar, sharbatlar,

Galaktoza metabolizmi.  Galaktoza ichaklarda laktoza gidrolizi natijasida hosil bo‘ ladi. Galaktozani glyukozaga aylantirish uchun galaktozaning C atomi H- va OH-g‘ruhlari optik konfig‘ratsiyasini o‘zgartirishi, ya’ni epimerizatsiya reaksiyasi o‘tkazilishi kerak. Ushbu reaksiya hujayrada faqatgina, UDF-galaktoza bilan bo‘ lishi mumkin. UDF-galaktoza uridilfosfat- 4-epimeraza fermenti bilan katalizlanadigan reaksiyada UDF-glyukozadan (glikogen sintezining metaboliti)1ıosilbo‘ladi.Biroqgalaktozaniepimerizatsiyareaksiyasiga kiritilishi, galaktozo-1-fosfat hosil qilib. fosforillanishiga olib keladi. Keyinchalik galaktozo-1-fosfat, UDF-glyukozadagi glyukoza qoldi- g‘ ining o‘mini egallaydi va UDF- galaktoza hosil bo‘ ladi, ya’ni ga- laktozaning UTF bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri fosforillanish reaks

Galaktozo-1- fosfaturidiltrans feraza fermenti yetishmovchiligi natijasida yuzaga keladigan galaktozemiya kasalligiGalaktozo-1- fosfaturidiltrans feraza fermenti yetishmovchiligi natijasida yuzaga keladigan galaktozemiya kasalligi

 Bu kasallik erta boshlanib, asosan, bolalar uchun havfli, chunki ularning asosiy uglevod manbayi - laktoza saqlovchi ona sutidir. Tug ’il gandan so‘ng go‘dak ona sutini qabul qila boshlagach, unda qusish, diareya, degidratatsiya, tana massasining kamayishi va sariqlik kabi kasallikning erta simptomlari paydo bo‘ ladi. Qonda, siydik va to‘qiınalarda galaktoza va galaktozo-1-fosfat konsentratsiyasi oshadi. Ko‘z to‘qimalari(gavhar)da, galaktoza aldoreduktaza fermenti ta’sirida galaktitol (dulsit)ga aylanadi. Galaktitol shishasimon tanada to‘planadi va o‘zida ko‘p miqdorda suv tutadi. Buning ta’sirida elektrolitlar balansi buzilib, ko‘p miqdorda gidratatsiya, tugTlganidan bir necha kundan keyin gavharda katarakta rivojlanishiga olib keladi. Bu kasallikning og‘ ir kechishi jigarda ham kuzatil

G alaktoza metabolizmining buzilishiG alaktoza metabolizmining buzilishi

Sutni o‘zlashtira olmaslik  Laktozani o‘zlashtira olmaslik (gipolaktaziya), laktozani glyukoza va galaktozagacha parchalovchi laktazaning yetishmasligi bilan namoyon bo ’ ladi. Mikroorganizmlar yo‘g‘on ichakda laktozani sut kislotasiga aylantirib, jarayon natijasida hosil boMgan metan (CHJ va vodorod (HJ ichaklar faoliyatining buzilishi va meteorizmga olib keladi.  Sut kislotasi osmotik faol modda boMib, ichaklarda suvni ushlab qoladi va diareyaga olib keladi. Gaz va diareya boshqa moddalaming (yogdar va oqsillar) so’rilishini susaytiradi. Ushbu holatni davolash usullari:  l) laktoza saqlovchi mahsulotlarni cheklash;  2) peroral laktaza fermentini qabul qilish.Sutni o‘zlashtira olmaslik  Laktozani o‘zlashtira olmaslik (gipolaktaziya), laktozani glyukoza va galaktozagacha parchalovchi

Qandli diabet  Qandli diabet — giperglikemiyaning surunkali holati bo‘1ib, insulinning absolyut yoki nisbiy yetishmovchiligi natijasida uglerod almashinuvi boshqarilishining buzilishi oqibatida yuzaga keladi hamda glyukozuriya, poliuriya, polidipsiya, lipidlar, oqsillar, minerallar almashinuvining buzilishi va o‘tkir hamda surunkali asoratlar rivojlanishi bilan namoyon bo‘ladi.  Qandli dibet 2 tipga bo‘ linadi :  1 tip — insulinga bog‘1iq (20 %):  2 tip - insulinga bog‘ liq bo‘ lmagan (80 %).Qandli diabet  Qandli diabet — giperglikemiyaning surunkali holati bo‘1ib, insulinning absolyut yoki nisbiy yetishmovchiligi natijasida uglerod almashinuvi boshqarilishining buzilishi oqibatida yuzaga keladi hamda glyukozuriya, poliuriya, polidipsiya, lipidlar, oqsillar, minerallar almashinuvining

 I tip diabetning sabablari:  l ) genetik determinlanish;  2) bolalarda oshqozon osti bezi p-hujayra1arining autoimmun zararlanishi;  II tip diabetning sabablari:  1)insulinning plazmada oqsil bilan bog‘lanib, ta sirining tormozlanishi ;  2)insulinaza fermentining giperaktivatsiyasi;  3)insulin retseptor apparatining nuqsoni;  4)postretseptor tizimning (adenilatsiklaza) nuqsoni. I tip diabetning sabablari:  l ) genetik determinlanish;  2) bolalarda oshqozon osti bezi p-hujayra1arining autoimmun zararlanishi;  II tip diabetning sabablari:  1)insulinning plazmada oqsil bilan bog‘lanib, ta sirining tormozlanishi ;  2)insulinaza fermentining giperaktivatsiyasi;  3)insulin retseptor apparatining nuqsoni;  4)postretseptor tizimning (adenilatsiklaza) nuqsoni.

Glikogen metabolizmining boshqarilishi  Glikogen metabolizmi quyidagi 3 ta gormon yordamida boshqari- ladi: insulin, glyukagon va adrenalin. Glikogen safarbar qilinishining shalola mexanizmi 5.9-rasmda keltirilgan. Glikogenning parcha- lanishi va sintezi turli metabolik yo‘ llar bilan kechadi va bu jarayon retsiprok, ya’ni o‘zaro bog‘ liq ravishda boshqariladi.  Glikogen sintezi va parchalanishiga garmonlaming ta ’siri, qarama- qarshi tomonga yo‘na1tirilgan o‘zgarishlar yo‘li bilan, ikkita kalit fer- mentlari, ya’ni glikogensintaza va glikogenfosforilazalaming faolligi, ulaming fosforillanishi va defosforillanishi yordamida yuzaga keladi. Glikogenfosforilaza ikki shaklda mavjud: 1) fosforillangan - faol (“A” shakl); 2) defosforillangan - nofaol (“B” shakl). Fosforillanish, fermentning se

Glikogenning sintezi (a) va parchalanishi (b).

Glyukoza qoldiqlarining glikogendan fosforilitik ajralishining gormonal boshqarilishi.Glyukoza qoldiqlarining glikogendan fosforilitik ajralishining gormonal boshqarilishi.

Qondagi glyukoza miqdorining boshqariluvi Qonda glyukozaning miqdori sog lom kishilarda normada CI bo‘yicha 3,6-6,1 mmol/l (yoki TÅ bo‘yicha 70-120 mg%) bo‘lib, kamayishi gipoglikemiya, ko‘payishi giperglikemiya va giperglikemiya vaqtida siydik bilan glyukozaning ajralishi esa glikozuriya deyiladi.

Regulyator organ jigar Gumoral ichki sekretsiya bezlarining gormonlari. MNSsi qatnashadilar. Qonda glyukoza miqdorining regulyatsiyasi da: .

Ichak vorsinkalaridan qonga so‘rilgan glyukozasi (qopqa vena) orqali jigarga borib, jigarda ma’lum miqdorda glikogenga aylanadi, so‘ng jigar arterial qon tomiri (a.hepatica) orqali jigardan chiqib, hamma to‘qimalarga tarqaladi. Qonda glyukozaning miqdori oshsa refleks yoli bilan markaziy nerv sistemasidagi metabolik markazlar qozgaladi va gipotalamusga (glyukoza miqdorini impuls MNS dan regulyatsiya qiluvchi markazga) berilib, undan parasimpatak nerv tolalariga (n.vagus) o‘tadi, so‘ng oshqozon osti bezi b-hujayralariga o‘tkaziladi, u yerda insulin sintezi tezlashadi.

Insulin muskul to‘qimasida glyukozani glikogenga aylanishini tezlashtiradi. Aksincha, qonda glyukozaning miqdori kamayganda impuls MNS dan gipotalamus orqali simpatik nerv tolalariga otib, buyrak usti bezi mag‘iz qismiga boradi va adrenalin gormonining sintezlanishi tezlashadi. Adrenalin esa glikogenni glyukozaga parchalanishini tezlashtiradi va qonda glyukozaning miqdori oshadi.

Qondagi glyukoza miqdori va glyukoza metabolizmining gormonlar ta’sirida regulyatsiyasi sxematik quyidagicha korinishga ega: Glyukokortikosteroidlar aminokislotolardan glyukoza sintezlanishini tezlashtiradi. Adrenalin va glyukogen ta’sirida regulyatsiya qilinadi. Insulin turli hujayra membranalarining glyukoza o‘tkazuvchanligini kuchaytiradi.

Купить

Похожие документы
Fermentlar va kofermentlar funksiyasi
Viroidlar va uning ahamiyati
Faxriy yorliq
Faxriy yorliq
Bojxona qo'mitasiga ishga kirish uchun savol javoblar toplami