Gidrаvlik mаshinаlаrning аsosiy teхnologik ko’rsаtkichlаri. Unumdorlik, zo’riqmа, quvvаt, foydаli ish koeffitsienti, suv so’rish bаlаndligi - Транспорт - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Февраль 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Транспорт

Gidrаvlik mаshinаlаrning аsosiy teхnologik ko’rsаtkichlаri. Unumdorlik, zo’riqmа, quvvаt, foydаli ish koeffitsienti, suv so’rish bаlаndligi

Купить

Gidrаvlik mаshinаlаrning аsosiy teхnologik ko’rsаtkichlаri. Unumdorlik, zo’riqmа, quvvаt, foydаli ish koeffitsienti, suv so’rish bаlаndligi vа ishchi g’ildirаkning аylаnish tezligi

R E J A : 1. Suyuqlikni xarakatlantiruvchi gidravlik mashinalar va ularni ta’siri. 2. Suyuqlikni xarakatga keltiruvchi gidravlik mashinalarning asosiy ko‘rsatgichlar0102 15 18 15

gidravlik mashinalar Masalan daryo, yomg‘ir, qor va muzliklarni erishishi natijasida paydo bo‘ladigan suvlar har doim past tarafga qarab oqadi. Tog‘lik hududlarda joylashgan konlar gorizontal yoki qiya (shtolnya) kon lahimlari bilan ochilganda balandliklar farqi paydo bo‘ladi. Buning natijasida kon suvlari lahim bo‘ylab er sathiga oqib chiqadi. Bunday konlarda suv chiqarish qurilma o‘rnatishga extiyoj qolmaydi, aksariyat hollarda suyuqlikni balandlikka ko‘tarish, harakatga qarshi bo‘ladigan turli qarshiliklarni engib o‘tish uchun sun’iy ravishda to‘liq nisbiy energiya farqini paydo qilish talab qilinadi. Sun’iy ravishda tuliq nisbiy energiya farqi gidravlik mashinalar vositasida amalga oshiriladi. Gidravlik mashinaning ishchi organi suyuqlik oqimi bilan o‘zaro muloqotda bo‘lib unga tashqa

Suyuqlikni harakatlantiruvchi gidravlik mashinalar va ularni tasnifi Gidravlik mashinalar konchilik sanoatida shaxta va karerlarni shamollatish, kon suvlarini er sathiga chiqarib tashlash va siqilgan havo energiyasida ishlaydigan kon mashinalari va uskunalarini yuqori bosimli havo bilan ta’minlashda qo‘llaniladi. Ular quyidagi alomatlar buyicha tasniflanadi: a)Harakatlantiruvchi muhit turiga ko‘ra: - havo yoki gazlarni harakatlantiruvchi - suv va suvli aralashmalarni harakatlantiruvchi - gidravlik mashinalar Havo yoki gazlarni harakatlantiruvchi mashinalar guruhiga ventilyatorlar, havo purkagichlar va kompressorlar kiradi. Ventilyator va havo purkagichlar havo yoki gazlarni harakatlantiruvchi mashinalardir. Kompressorlar esa havoni siqish va uni iste’molchilarga etkazib berish uchun qo‘ll

Агрегат состоит из следующих узлов и деталей: Корпус спиральной формы (1) со всасывающим и нагнетательным патрубками, через которые к устройству подключаются трубопроводы. Он соединяет все элементы насоса в единую гидравлическую машину. Рабочее колесо (2) состоящее из двух дисков со вставленными между ними лопастями. Они имеют сложную форму, изогнутую в сторону, противоположную направлению вращения колеса. Узел уплотнения вала (3). Сам вал (4 ) , на котором жестко закреплено рабочее колесо. Подшипниковая (6) и несущая (7) опоры. Уплотнение масляной камеры подшипников (5). Глазок для контроля уровня масла в камере (8)01

b) Ish organining konstruktiv tuzilishiga ko‘ra gidravlik mashinalar uch guruhga bo‘linadi. - parrakli - porshenli - rotatsion Parrakli gidravlik mashinalarning ish organi ishchi g‘ildirak hisoblanadi va u o‘qga mustahkam o‘rnatiladi. Ishchi g‘ildirak mashinalarda mashina o‘qi va diametral mashinalarda ishchi g‘ildirak diametri bo‘ylab harakatlanadi va uning oqimi tinimsiz va bir me’erda aylanma harakat bilan aylanib parraklar bilan energiyani suyuqlik oqimiga uzatadi. Ishchi g‘ildirakda suyuqlikning harakat yunalishiga qarab ular markazdan qochma o‘qchizikli va diametral mashinalarga bo‘linadi. Suyuqlik markazdan qochma mashinalarda ishchi g‘ildirak radiusi, o‘qchiziqli bo‘ladi. Porshenli gidravlik mashinalarning ish organi silindr ichida ilgarilama- qaytarma harakat bilan harakatlanadig

v) Suyuqlik oqimiga energiya uzatish uslubi bo‘yicha gidravlik mashinalar uch guruhga bo‘linadi . Bular - uyurmali - hajmiy - boshqa muhit energiyasi asosida ishlaydigan. Energiyani suyuqlikga uyurma orqali uzatish parrakli gidravlik mashinalarga tegishlidir . Bunday energiya uzatish parraklarning suyuqlik oqimi bilan o‘zaro ta’siri natijasida paydo bo‘ladigan ko‘tarish kuchiga asoslangan. (Varraklarni uchish nazariyasiga o‘xshash). Energiyani suyuqlikga hajmiy ko‘rinishda uzatish ishchi bo‘shliq hajmini majburiy ravishda (porshen orqali) kamaytirishga asoslangan . Ishchi bo‘shliq hajmi kamaygan sari undagi suyuqlikning bosimi ortadi va yuqori bosimdagi suyuqlik ishchi bo‘shliqdan xaydab chiqariladi. Boshqa muhit energiyasi asosida ishlaydigan gidravlik mashinalar guruhiga tizilma (struyn

Gidravlik mashinalarning asosiy elementlari va ishlash prinsipi Parrakli gidravlik mashinalar , ya’ni turbomashinalar suyuqlik oqimi, ishchi g‘ildirak o‘qiga nisbatan, yo‘nalishiga qarab uch guruhga bo‘linadi . Bular markazdan qochma, o‘qchiziqli va diametral turbomashinalar . Bu turdagi turbomashinalarning konstruktiv tuzilishi bir-biriga yaqin va ishlash prinsiplari bir hil. Markazga qochma turbomashinalarning tuzilishi (3-rasmlarda) ko‘rsatilgan. Ularning asosiy bo‘laklarini ishchi g‘ildirak 1, parraklar 2, o‘q 3, suyuqlik oqimini turbomashinaga kirititish patrubkasi 4, spiralsimon qobig‘ 5, diffuzor 6 tashkil qiladi. Ishchi g‘ildirak old, orqa disklar va ular oralig‘ida o‘rnatilgan parraklardan tashkil topgan bo‘lib o‘qga mustahkam o‘rnatilgan. Ishchi g‘ildirak harakatga keltirilgan

3-rasm. Markazdan qochma turbomashinalar. Ularning asosiy bo‘laklarini ishchi g‘ildirak 1, parraklar 2, o‘q 3, suyuqlik oqimini turbomashinaga kirititish patrubkasi 4, spiralsimon qobig‘ 5, diffuzor 6 tashkil qiladi.29 1C 10 16

Markazdan qochma turbomashinalarning qolgan bo‘laklari spiralsimon qobig‘ va diffuzor xarakatsiz bo‘laklar bo‘lib, ular suyuqlik oqimiga yo‘nalish beradi. Bundan tashqari diffuzor turbomashinadan chiqadigan suyuqlikning kinetik energiyasini bir qismini potensial energiyaga o‘zgartirishga xizmat qiladi. Markazdan qochma turbomashinalarning ishchi g‘ildiragi bir tomonlama so‘ruvchi, ya’ni suyuqlik ishchi g‘ildirakga bir tomondan so‘riladi va ikki tomonlama so‘ruvchi. Bu ko‘rinishdagi ishchi g‘ildirakcha cuyuqlik ikki tomondan so‘riladi va ular turbomashina unumdorligini oshirish uchun qo‘llanilgan. Konchilik sanoatida markazdan qochma turbo mashinalarning nasos ventilyator va kompressor kabi turlari ishlatiladi. O‘qchiziqli turbomashinalar. Ularning tuzilishi 4-rasmda ko‘rsatilgan. O‘qchizi

4-rasm. O‘qchiziqli turbomashina sxemasi. O‘qchiziqli turbomashina ishchi g‘ildirak 1, parraklar 2, o‘q 3, qobig‘ 4, kollektor 5, ravonlagich 6, yo‘naltiruvchi apparat (ayrim o‘qchiziqli mashinalarda yo‘naltiruvchi apparat bo‘lmaydi. Shuning uchun u rasmda ko‘rsatilgan), to‘g‘rilovchi apparat 7 va diffuzor 8 kabi qismlardan tashkil topgan2B 2C 10 0A 12 14

Ishchi g‘ildirak vtulkaga, uning aylanish tekisligiga teng oraliqlarda va malum burchak bilan o‘rnatilgan bir necha parraklardan iborat. U vtulka orqali o‘qga mustahkam o‘rnatiladi. Ishchi g‘ildirak turbomashinalarni asosiy qismi bo‘lib, faqat uning parraklari yordamida energiya suyuqlikga uzatiladi. Suyuqlik oqimining harakati ravon va uyurma harakatlarsiz bo‘lishi uchun kollektor va ravonlagich o‘rnatilgan. Yo‘naltiruvchi apparat ishchi g‘ildirakning oldida bo‘lib, u mashina qobig‘iga o‘rnatiladi. Yo‘naltiruvchi apparat bir hil oraliqda o‘rnatilgan va harbiri o‘zining o‘qiatrofida ma’lum burchakga burilishi mumkin bo‘lgan bir necha parraklardan iborat. U suyuqlik oqimini ishchi g‘ildirakga ma’lum burchak bilan uzatib berish vazifasini bajaradi. O‘qchiziqli turbomashinalarda suyuqlik oqi

Por she nli gidravlik ma shi na (1.5 -rasm) i shchi bo‘ shl iq (silindr) 1, por she n 2, sht ok 3, so‘rish 4 va haydash 5 qopqoqlari, krivo shi p-sha tun mexani zmi 6, suv so‘rilish 7 va suv xaydalish 8 patrubkalari va havo qalpoq cha si 9 kabi bo‘laklardan ta shk il topgan. Ishchi bo‘ shl iq ya’ni silindrga surish 4 va haydash 5 qopqoqlari o‘rnatilgan. Ishchi bo‘ shl iqda por she n 2 sht ok 3 va krivo shi p-sha tun mexanizmi 6 yor damida ilgarilama -qaytarma harakatda harakatlanadi. 5-rasm Por she nli nasoslar sxemasi ; a-bir tomonlama (sodda ), b-ikki tomonlama Suv so ‘rilish patrubkasiga suv so ‘rilish quvuri , suv haydalish patrubkasiga esasuv haydalish quvurlari ulanadi . 0101 01 0101 0101

Por she n o ‘ng tomonga qarab harakatlanganda ishchi bo ‘shl iqning por she ndan oldi qismida vakum (bosim atmosfera bosimidan ki chi k ) hosil bo ‘ladi . Buning natijasida su yuq lik suv so ‘rilish quvuri va so ‘rish qopqog ‘ining qar shi liklarini engib o ‘tib , ishchi bo ‘shl iqni to ‘ldiradi . Bu jara yon ni so ‘rish jara yon i deyiladi va u por she n ishchi bo ‘shl iqning oxirgi qismiga etgun cha davom etadi . So ‘rish jara yon ida ishchi bo ‘shl iqga uning hajmiga teng hajmdagi su yuq lik so ‘riladi , ya ’ni l F V   m 3 (9) Bu erd a : F - por she n yuz asi , m 2 l – surash jara yon ida por she n ning xarajat yul i , m keyin por she n cha p tomonga qarab xarakatlandi. Harakatninig bo shl anish darajasi so‘rish qopqog‘i yop iladi. Portila shn i cha p tomoniga qarab harakati davomida

КОМПРЕССОР ТУРЛАРИ01

Bir silindrli porshenli gidravlik mashina porshen suyuqlikga ikki tomonlama ta’sir ko‘rsatish usulida ham ishlashi mumkin. Boshqa muhit ta’sirida ishlaydigan gidravlik mashinalarni texnikada okimli (gidrostruynie) mashinalari deb yuritiladi . Oqimli mashinaning konstruktiv tuzilishida harakatlanuvchi qism bulmaydi. Shuning uchun energiya suyuqlikga tashqi muxit ya’ni ishchi suv yoki havo orqali uzatiladi. Yuqori bosimli ishchi suv bilan ishlaydigan oqimli mashinalarni gidroelevator va siqilgan ishchi xavo ta’sirida ishlaydigan mashinalarini esa erlift qurilmalari deyiladi. Gidroelivator (1.6-rasm) ishchi suv berish quviri 1 , suv so‘rilishi bo‘shlig‘i 2, seplo 3, aralashish bo‘shlig‘i 4 va diffuzor 5 kabi bo‘laklardan tashkil topgan. Ishchi suv berish quviri 1, suv so‘rish bo‘shlig‘i 2-ni

Gidroelevatorlarning i shl ash usuli Bernulli tenglamasiga asoslangan. Bu tenglamaga ko‘ra ideal su yuq lik oqimining nisbiy to‘liq energi yas i nisbiy potensial va kinetik energi yal ar yig‘indisiga teng va u oqimning har bir kesim yuz asi u chu n o‘zgar mas ya’ni; . 2 . 2 const g C g P E     (10) 6- rasm Gidroelevator qurilma sxemasi. a - po‘latdan tay yor langan, b - cho ‘yan dan tay yor langan. Konussimon sha kldagi soploning kesim yuz asi ki chi kla shi b bori shi sababli, soplodan chi qadigan i shchi suvi ham t ezligi kattala sha di. Buning natijasida uning nisbiy kinetik energi yas i ortadi. Yuq oridagi (10) tenglamaga asosan nisbiy potensial energi yas i esa kama yad i. I shchi suv zi chl igi : : const g const    Bo‘lganligi u chu n nisbiy potensial energi yan i kamayi shi

Suyuqlikni xarakatga keltiruvchi gidravlik mashinalarning asosiy ko‘rsatkichlari Nasos, ventilyator, kompressor va vakuum nasoslarni ishlatish jarayonida foydalanadigan parametrlarni gidravlik mashinalarning asosiy ko‘rsatkichlari deb tushiniladi. Asosiy ko‘rsatkichlar qatoriga gidravlik mashinaning foydali ish koeffitsienti kiritilgan. a) Gidravlik mashina unumdorligi (sarfi ). Vaqt birligida mashina orqali oqib o‘tadigan suyuqlik xajmi, og‘irligi yoki massasi unumdorlik deb nomlanadi. Mos ravishda gidravlik mashina unumdorligi xajmiy, og‘irlik va massalik ko‘rinishiga ega bo‘ladi. Ular o‘zaro quyidagicha bog‘langan (1.1 jadval) № Unumdorlik ko‘rinishi Adabiyotlarda belgilanishi O‘lcham birliklari 1 Hajmiy Q м 3 /soat, m 3 /min, m 3 /sekunt 2 Massalik m кg /sek 3 Og‘irlik G N/sek01 07 1

b) Gidravlik mashina zo‘riqmasi. Gidravlik mashina ishchi organi muhit (suyuqlik yoki havo) bilan o‘zaro muloqotda bo‘lishi natijasida ishchi organning mexanik energiyasi muhitga o‘tadi. Bu mexanik energiya hisobiga muhit harakatga keladi. Shuning uchun gidravlik mashinaning zo‘riqmasi deb ishchi organ yordamida suyuqlikga uzatilgan mexanik energiya miqdoriga aytiladi. Bu energiya suyuqlik harakatlanadigan joy (suv, quvur kon lahimlar) qarshiliklari, suyuqlikni ma’lum balandlikga ko‘tarish va uni harakatga keltirish uchun sarflanadi. Mexanik energiyani muhitga uzatib beruvchi gidravlik mashinalar nasos, ventilyator va kompressor kabi mashinalarga bo‘linadi. Nasos ishchi organi orqali mexanik energiya suyuqlikga va ventilyator yoki kompressor ishchi organi orqali u havoga o‘tkazib beriladi

Nasos zo‘riqmasi. Bu nasos i shchi organi yor damida har bir kg su yuq lik oqimiga uzatilgan mexanik energi yad ir. U, nasosning o‘zida bo‘ladigan energiya isrofini hisobga olmaganda, nasosdan chi qadigan II -II va unga kiradigan.I -I (7 -rasm) kesimlardagi og‘irlik bo‘yi cha olinadigan nisbiy energi yal ar farqiga teng va u H -harfi bilan belgilanadi. 1 2 G G E E H   ; (11) bu erda E G1 ,E G2 - mos ravi shd a oqimning nasosga kirish va chi qish kesimlaridagi og‘irlik bo‘yi cha to‘liq nisbiy energi yal ari. Bernulli tenglamasi (1.4) ko‘ra g C z g P E G 2 2 1 1 1 1      (12) yuq oridagi (1.12) va (1.13) tengliklardan nasos zo‘riqmasi g C Z g P P E G 2 . 2 2 2 2 2    (13) g C C Z Z g H 2 ) ( . 2 1 2 2 1 2 1 2          (14) bo‘ladi va u m suv ustini (qisqa cha m) o‘l cha m

Bu erda - g. 1 2     - su yuq lik oqimining nasosga kirish va chi qish kesimlardagi potensial energi yal ar farqi; - ) ( 1 2 Z Z  - su yuq lik oqimining nasosga kirish va chi qish kesimlardagi taqqoslash tekisligiga cha bo‘lgan balandliklar farqi, m; - g C C 2 1 2 2 2  - su yuq lik oqimining nasosga kirish va chi qish kesimlaridagi kinetik energi yal ar farqi. m; Ventil yat or va kompressorlarda zo‘riqma o‘rniga bosim tu shu n cha si i shl atiladi. Bosim har bir kub metr havo oqimiga uzatilgan mexanik energi Y. U havo oqimining ventil yat ordan chi qish va kirish kesimlardagi havo hajmi bo‘yi cha nisbiy energi yal ar farqiga teng va R harfi bilan belgilanad i. 1 2 V V E E P   (15) Bu erda: 2 ,1 v v E E - mos ravi shd a havo oqimining ventili yat orga kirish va chi qish kesimlardag

Bernulli tenglamasi (1.4) kura 1v E = ; 2 2 1 1 1 c p z g P       (16) 2v E = ; 2 2 2 2 2 c p z g P       (17) Yuq oridagi (1.16) va (1.17) tengliklarda P=(P 2-P 1) + ); ( 2 ) ( 2 1 2 2 1 2 C C z z g       (18) Bu tenglikdagi ) ( 1 2 z z g p    niho yat da ki chi k qiymatga ega bo‘l ganligi u chu n amali yot da uni hisobga olinmaydi. U holda P=(P 2-P 1) + ); ( 2 2 1 2 2 C C   (19) Bu erda: P 2-P 1 – havo oqimining potensial energi yal ar farqi, Pa; ) ( 2 2 1 2 2 C C   - havo oqimining kinetik energi yal ar farqi, Pa; Muhit ning potensial energi yal ar farqi statik zo‘riqma (bosim) deyiladi. Gidravlik ma shi nalarning statik zo‘riqmasi (bosim) (1.15) va (1.16,1.7) tengliklardan nasosning м Z Z g P P H СТ ), ( 1 2 1 2       (20) 0101010101

ventil yat orning 1 2 P P PCT   , Pa teng. Muhitning kinetik energi yal ar farqi esa dinamik zo‘riqma (bosim) deyiladi. Dinamik zo‘riqma (14) va (19) ifodalardan nasoslarda м g C C H g ; 2 2 1 2 2   (21) ventil yat orda gP = ); ( 2 2 1 2 2 C C   Pa. teng. (22) Tuliq zuriqma (bosim) statik va dinamik zuriqma (bosim)larni yig‘indisiga teng. Nasoslarda ;g СТ H H H   m (23) Ventil yat orlarda ;g СТ P P P   m (24) Gidravlik ma shi na quvvati -N deb muhit (su yuq lik va hav o)ni zuriqmasini o shi ri shg a va ma shi naning i chk i qar shi liklariga vaqt birligida sarflanadigan energiya mikdoriga aytiladi va u quyidagi ifoda bilan hisoblanadi. N N N ф    , kVt (25) bu erda: ф N - foydali kuvvat, k Vt; N  -gidravlik ma shi naning i chk i kar shi liklarga sarflanadigan kuvvat, kVt. Fo

Su yuq lik gidravlik ma shi nasi oqib o‘tish jara yon ida gidravlik va mexanik qar shi liklar hamda hajmiy isrof paydo bo‘ladi. Qar shi liklarga sarflanadigan energiya gidravlik va mexanik energiya isrofini ta shk il qiladi. Hajmiy isrofga sarflanadigan energi yan i esa hajmiy energiya isrofidir. Demak gidravlik ma shi naning i chk i kar shi liklariga sarflanadigan quvvat .M X Г N N N N      (1.28) Gidravlik energiya isrofi gidravlik ma shi na ishchi organi orqali muhi tga o‘zatilgan energi yan ing bir qismidan iborat. U muhit harakati jara yon ida gidravlik ma shi nada sodir bo‘ladigan gidravlik qar shi liklarni hisobga olib, muhit zo‘riqmasini quyidagi cha yoz ish mumkin. nasos u chu n Г Т H H H    (29) ventil yat or u chu n Г Т P P P    (30) bu erda: H T, P T – mos ravi shd

Xajmiy energiya isrofi. Gidravlik harakatdagi i shchi organi va harakatlanmaydigan – qobiq oralarida ma’lum masofa bor. Bu oraliqdan yuq ori bosimdagi su yuq likning bir qismi ta shq ariga ya’ni atmosferaga chi qib ketadi. Ta shq ariga chi qib ketadigan su yuq lik miqdori gidravlik ma shi naning hajmiy isrofini Q Q q T   (33) va unga uzatlgan energiya esa xajmiy energiya isrofini ifodalaydi. Xajmiy isrofga sarflanadigan energiya ma shi nasining xajmiy foydali ish koeffitsientini tavsiflaydi va u kuyidagi ifoda bilan topiladi. ; 1 T T X Q q Q Q     (34) Mexanik energiya isrofi. Mexanik qar shi liklar; - pod shi nniklarda - o‘q va qobiq oralig‘idagi zi chl amalarda - qobiq va i shchi organ disklari oralig‘ida mexanik i shk alanish natijasida paydo buladi. Mexanik qa rshi liklarga sarf

Эътиборингиз учун рахмат!

Купить