Glyukozа kаtаbolizmi vа glyukoneogenez. Pentozofasfat yo’lining ahamiyati - Биология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Биология

Glyukozа kаtаbolizmi vа glyukoneogenez. Pentozofasfat yo’lining ahamiyati

Купить

GLYUKOZ А K А T А BOLIZMI V А GLYUKONEOGENEZ. PENTOZOFASFAT YO`LINING AHAMIYATI

KO RIB CHIQILADIGAN SAVOLLARʼ • Glyukoza katabolizmi. А erob glikoliz – glyukoza katabolizmining asosiy yo li. Glikogenoliz. Spirtli ʼ bijg ish. ʼ • Sitozoldan mitoxondriyaga vodorodni tashib o tish ʼ mokki mexanizmlari. • А naerob glikoliz, uning tarqalishi va ahamiyati. • Glyukoneogenez - glyukozani uglevod bo lmagan ʼ mahsulotlardan sintezining asosiy yo li. ʼ • Glikoliz va glyukoneogenez jarayonlarining kalit fermentlari va bu jarayonlarni boshqarilishi. Kori sikli. • Fruktoza va galaktoza almashinuvi.

GLYUKOZANI AEROB OKSIDLANISHI 3 BOSQICHDA KECHADI : 1. Glikolitik bosqich - 8 А TF 2. Piruvatni oksidlanishli dekarboksillanishi - 6 А TF 3. Krebs sikli - 24 А TF

GLYUKOZA KATABOLIZMINING SXEMASI

GLYUKOZANI AEROB PARCHALANISHI

• А spartat-malat mokki mexanizmi asosan jigar, buyrak va yurakda kechadi.

GLITSEROFOSFAT MOKKI MEXANIZMI • Dioksiatsetonfosfat +N А DN2 ------- 3-→ glitserofosfat + N А D • Mushak, miya to qimasida joylashgan. ʼ

А NAEROB GLIKOLIZ • glyukozadan energiya hosil bo lishining sodda ʼ (primitiv) usuli • anaerob organizmlarda energiya hosil qilishning asosiy yo li ʼ • aerob organizmlarda glyukoza aerob parchalanishining birinchi bosqichi • katabolik va anabolik reaktsiyalar uchun zarur oraliq metabolitlar bilan ta minlaydi ʼ

Glikoliz uchun xos bo lib hisoblanadi:ʼ - Glikolitik oksidoreduktsiya - Substrat fosforillanish А naerob glikolizda 2 molekula А TF hosil bo ladi ʼ А naerob glikogenolizda 3 molekula А TF hosil bo ladi. ʼ

А NAEROB GLIKOLIZNING AHAMIYATI • substrat fosforlanish hisobiga 2 А TF hosil bo ladiʼ • sitoplazmada joylashgan, membranalar bo lishini ʼ talab etmaydi • mitoxondrial kasalliklarda ahamiyatga ega • sitoplazmadagi biosintez jarayonlarida glikolizda hosil bo lgan ʼ А TF sarflanadi.

GLYUKONEOGENEZ • Glyukozaning uglevod bo lmagan ʼ moddalardan sintez jarayoniga glyukoneogenez deb ataladi. U glikolizga teskari bo lgan ʼ jarayondir, jigarda va buyrakning pustloq qismida kechadi.

Glyukoza quyidagi metabolitlardan sintezlanishi mumkin: 1. Sut va pirouzum kislotalari 2. А minokislotalar А la, ser, sis, gli→pirouzum kislotasi А sp →oksaloatsetat Val, tre, met →suktsinil-Ko А Glu,pro, arg, gis → α- ketoglutarat 3. Glitserin → digidroksiatsetonfosfat

GLYUKONEOGENEZ KALIT FERMENTLARI • 1. piruvatkarboksilaza • PK + SO2 + А TF →oksaloatsetat + А DF + Fn • Faolligi atsetil-Ko А ga boglik • 2. FEP-karboksikinaza • Oksaloatsetat + GTF →FEP +SO2 + GDF

• 3. fr-1,6-difosfataza • Fr-1,6-dif →fr-6-f + Fn • А MF uning faolligini ingibirlaydi, А TF – aktivlaydi • 4. gl-6-f-fosfataza • Gl-6-f → gl + Fn • Mushak va miyada bo lmaydiʼ

КОРИ ВА ГЛЮКОЗ-АЛАНИН ЦИКЛЛАРИ

GLIKOLIZ VA GLYUKONEOGENEZNING BOSHQARILISHI Glikoliz 1. Geksokinaza Glyukoza-6-fosfat - ingibitor 2. Fosfofruktokinaza А MF, Fruktoza-2,6-bifosfat – aktivator А TF, sitrat - ingibitor 3. Piruvatkinaza Fruktoza-1,6-difosfat - aktivator А TF, alanin - ingibitor

• Глюконеогенез • 1. fruktoza-1,6-difosfataza • А TF, sitrat aktivator • А MF, Fruktoza-2,6-bifosfat - ingibitor • 2. piruvatkarboksilaza • А tsetil-Ko А – aktivator • А DF - ingibitor • 3. fosfoenolpiruvatkarboksikinaza • А tsetil-Ko А - aktivator

Fruktoza metabolizmi

• Galaktoza metabolizmi

PENTOZOFOSFAT YO ’LI • Pentozofosfat yo ’l , geksomonofosfat yo ’ I deb ham atalib, glyukozo6-fosfat oksidlanishining altemativ yo‘ li bo‘ lib xizmat qiladi. Pentozofosfat yo‘ li 2 bosqichdan iborat: oksidlanishli va oksidlan- movchi. • Oksidlanish fazasida glyukozo-6-fosfat qaytmas pentoza - ribulozo-5-fosfatga oksidlanadi va bunda NADFH hosil bo‘ladi. • Oksidlanmovchi bosqichda ribulozo-5-fosfat qayta ribozo-5- fosfat va glikoliz metabolitlariga aylanadi. Pentozofosfat yo‘ lining ahamiyati - qaytaruvchi jarayonlarda foydalaniladigan, gidratlangan koferment - NADFH hamda purin va pirimidin nukleotidlari sintezi uchun riboza bilan hujayralarni ta’minlashdir. Pentozofbsfat yo‘li yog‘ to‘qimasi, jigar, buyrak usti bezining po‘stloq qismida, eritrotsitlarda, laktatsiya davrida sut bezlarida,

OKSIDLANUVCHI BOSQICH. • Pentozofosfat yo‘ lining oksidlanuvchi bosqichida glyukozo-6-fosfat oksidlanishli dekarboksillanishga uch- raydi, natijada pentozalar hosil bo’ ladi. Bu bosqich degidrirlanishning 2 reaksiyasini o‘z ichiga oladi. • Degidrirlanishning birinchi reaksiyasi — glyukozo-6- fosfatning glyukonolakton-6-fosfatga aylanishi bo‘lib, u NAD ga bog‘ liq glyukozo-6-fosfatdegidrogenaza fermenti yordamida katalizlanadi:

G L YUKONOLAKTON-6-FOSFAT, GLYUKONOLAKTONGIDRATAZA FERMENTI TA ’SIRIDA TEZDA 6-FOSFOG1YUKONATGA AYLANADI:

GLYUKONOLAKTONGIDRATAZA FERMENTI DEGIDRIRLANISHNING IKKINCHI REAKSIYASINI KATALIZLAYDI, SHU JARAYON DAVOMIDA DEKARBOKSILLANISH HAM KECHADI. BUNDA UGLEROD ZANJIRI BITTA UGLEROD ATOMIGA QISQARADI HAMDA RIBU1OZO-5-FOSFAT VA 2 MOLEKULA NADFH HOSIL BO‘ LADI:

PENTOZOFOSFAT YO‘ LINING OKSIDLANUVCHI BOSQICHIDA GLYUKOZO-6-FOSFAT OKSIDLANISHLI DEKARBOKSILLANISHGA UCH- RAYDI, NATIJADA PENTOZALAR HOSIL BO‘LADI. BU BOSQICH DEGIDRIRLANISHNING 2 REAKSIYASINI O‘Z ICHIGA OLADI. DEGIDRIRLANISHNING BIRINCHI REAKSIYASI GLYUKOZO-6- FOSFATNING G1YUKONO1AKTON-6-FOSFATGA AYLANISHI BO‘ LIB, U NAD GA BOG‘1IQ GLYUKOZO-6- FOSFATDEGIDROGENAZA FERMENTI YORDAMIDA KATALIZLANADI: PENTOZOFASFAT YO'LI OKSIDLANISH BOSQICHINING UMUMIY TENGLAMASI:

• Oksidlanish bosqichining reaksiyalari hujayralarda NADFH ning ososiy manbayi bo‘1ib xizmat qiladi. • Oksidlanmovchi bosqich. Pentozofosfat yo‘ lining oksidlanmov- clii bosqichi ribulozo-5-fosfatning ribozo-5-fosfatga hamda ksilulozo 5- fosfatga aylanishi va keyinchalik uglerod fragnaentlarining glikoliz metabolitlari - fruktozo-6-fosfat va glitseraldegid-3-fosfatga o tishi hisobidan yuzaga keladigan qaytar reaksiyalarni o‘z ichiga oladi. liu almaslıinuv larda quyidagi fermentlar ishtirok etadi: epimeraza, izoıneraza, transketolaza va transaldolaza. Oksidlanmovchi bosqich degidrirlanish reaksiyalarini o‘z ichiga olmaydi va shu sababli faqatgina pentozalar sintezida foydalaniladi va bu reaksiyalaim transketolaza fermenti katalizlaydi

• Glyukozo-6-fosfat degidrogenaza fermentining nuqsoni tufayli millionlab insonlarni zararlovchi enzimopatiya rivojlanadi. O’rta yer dengizi mintaqasida yashovchi insonlaming 10 %ida mazkur genetik nuqson bo’ladi. Bu kasallikda eritrotsitlarda qaytarilgan glutation konsentratsiyasi past bo’lib, bu eritrotsitlarda ko‘plab erkin radikallaming hosil bo‘ lishiga olib keladi. Buning natijasida eritrotsitlaming gemolizi kuzatiladi. Bu jarayon ba’zi dori moddalarini, masalan bezgakka qarshi ishlatiladigan preparatlar qo‘ llanilganda og‘ ir holatlarga olib keladi. Eritrotsitlaning yaIpi destruksiyasi o‘ limga ham sabab bo‘ lishi mumkin.

Купить

Похожие документы
Fermentlar va kofermentlar funksiyasi
Viroidlar va uning ahamiyati
Faxriy yorliq
Faxriy yorliq
Bojxona qo'mitasiga ishga kirish uchun savol javoblar toplami